AI assistant
Dom Development S.A. — Management Reports 2018
Mar 7, 2019
5588_rns_2019-03-07_9fce4685-88b8-4639-a17b-75f95b16991b.pdf
Management Reports
Open in viewerOpens in your device viewer
SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI
GRUPY KAPITAŁOWEJ DOM DEVELOPMENT S.A.
W 2018 ROKU
SPIS TREŚCI
| ZATWIERDZENIE PRZEZ ZARZĄD SPÓŁKI SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ DOM DEVELOPMENT S.A. W 2018 ROKU3 |
|||
|---|---|---|---|
| WPROWADZENIE4 | |||
| 1. | 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. |
PODSTAWOWE INFORMACJE O GRUPIE KAPITAŁOWEJ DOM DEVELOPMENT S.A. 4 Struktura Grupy4 Przedmiot działalności Spółki i Grupy 4 Informacje o podstawowych produktach 6 Informacje o rynkach zbytu, klientach oraz źródłach zaopatrzenia w materiały do produkcji6 1.4.1 Struktura sprzedaży Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. 7 1.4.2 Najwięksi kontrahenci7 |
|
| 2. | 2.1. 2.2. |
DZIAŁALNOŚĆ GRUPY KAPITAŁOWEJ DOM DEVELOPMENT S.A. 8 Działalność Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. w 2018 r. 8 2.1.1 Projekty deweloperskie rozpoczęte oraz zakończone8 2.1.2 Projekty deweloperskie obecnie realizowane i w przygotowaniu 9 2.1.3 Umowy znaczące dla działalności gospodarczej Grupy 10 2.1.4 Umowy zawarte pomiędzy akcjonariuszami10 2.1.5 Umowy współpracy lub kooperacji10 2.1.6 Transakcje z podmiotami powiązanymi 10 2.1.7 Spory sądowe 10 Czynniki ryzyka, strategia rozwoju i perspektywy Spółki i Grupy 10 2.2.1 Kluczowe rodzaje ryzyka, czynniki istotne dla rozwoju Spółki i Grupy10 2.2.2 Strategia i perspektywy rozwoju Spółki i Grupy 13 |
|
| 3. | 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. |
SYTUACJA FINANSOWA GRUPY KAPITAŁOWEJ, ZARZĄDZANIE ZASOBAMI FINANSOWYMI 14 Omówienie podstawowych wielkości ekonomiczno-finansowych, ujawnionych w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy za 2018 r. 14 3.1.1 Wybrane dane finansowe ze skonsolidowanego bilansu 14 3.1.2 Wybrane dane finansowe ze skonsolidowanego rachunku zysków i strat15 3.1.3 Wybrane informacje ze skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych15 Prognozy 15 Zarządzanie zasobami finansowymi Grupy16 3.3.1 Wskaźniki rentowności16 3.3.2 Wskaźniki płynności16 3.3.3 Wskaźniki zadłużenia 17 Informacje o kredytach, obligacjach, pożyczkach, poręczeniach i gwarancjach 17 3.4.1 Zaciągnięte i wypowiedziane umowy dotyczące pożyczek17 3.4.2 Zaciągnięte i wypowiedziane umowy dotyczące kredytów 17 3.4.3 Obligacje 18 3.4.4 Udzielone pożyczki 18 3.4.5 Udzielone i otrzymane poręczenia18 3.4.6 Udzielone i otrzymane gwarancje 19 Wykorzystanie wpływów z emisji papierów wartościowych 19 Ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych 19 Ocena czynników i nietypowych zdarzeń mających wpływ na wynik za rok obrotowy 20 Inwestycje kapitałowe Spółki i Grupy20 Istotne pozycje pozabilansowe 20 |
|
| 4. | 4.1. | OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNEGO 21 Kapitał zakładowy, akcjonariusze22 4.1.1 Akcjonariusze22 |
Sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. w 2018 roku
| 4.1.2 | Uprawnienia kontrolne23 | ||
|---|---|---|---|
| 4.1.3 | Ograniczenia praw z akcji 23 | ||
| 4.2. | Walne Zgromadzenie 23 | ||
| 4.3. | Zasady zmiany statutu 25 | ||
| 4.4. | Zarząd 25 | ||
| 4.4.1 | Zasady powoływania, odwoływania Zarządu 25 | ||
| 4.4.2 | Skład osobowy Zarządu 26 | ||
| 4.4.3 | Zasady działania Zarządu26 | ||
| 4.5. | Rada Nadzorcza 27 | ||
| 4.5.1 | Zasady powoływania, odwoływania Rady Nadzorczej27 | ||
| 4.5.2 | Skład osobowy Rady Nadzorczej 27 | ||
| 4.5.3 | Zasady działania Rady Nadzorczej 27 | ||
| 4.5.4 | Komitety Rady Nadzorczej 28 | ||
| 4.6. | Raport na temat polityki wynagrodzeń 31 | ||
| 4.6.1 | System wynagrodzeń przyjęty w Spółce31 | ||
| 4.6.2 | Pozafinansowe składniki wynagrodzenia Członków Zarządu i kluczowej kadry | ||
| menedżerskiej31 | |||
| 4.6.3 | Ocena funkcjonowania Polityki Wynagrodzeń 31 | ||
| 4.6.4 | Warunki i wartość wynagrodzeń, nagród i korzyści członków Zarządu31 | ||
| 4.6.5 | Wartość wynagrodzeń, nagród i korzyści członków Rady Nadzorczej 32 | ||
| 4.6.6 | Umowy z członkami Zarządu w przypadku ich rezygnacji, zwolnienia 32 | ||
| 4.7. | Stosowanie Polityki Różnorodności w odniesieniu do Zarządu i Rady Nadzorczej33 | ||
| 4.8. | Akcje w posiadaniu członków Zarządu i Rady Nadzorczej 33 | ||
| 4.9. | Programy opcji menedżerskich 34 | ||
| 4.9.1 | Obecnie obowiązujące programy akcji pracowniczych 34 | ||
| 4.9.2 | System kontroli programów akcji pracowniczych 35 | ||
| 4.10. | Zmiany w podstawowych zasadach zarządzania przedsiębiorstwem Spółki i jej Grupą Kapitałową 35 |
||
| 4.11. | Polityka w zakresie działalności sponsoringowej, charytatywnej i innej o zbliżonym charakterze | ||
| 35 | |||
| 4.12. | System kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem36 | ||
| 4.13. | Audytor37 | ||
ZATWIERDZENIE PRZEZ ZARZĄD SPÓŁKI SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ DOM DEVELOPMENT S.A. W 2018 ROKU
Niniejsze Sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. w 2018 roku zostało sporządzone oraz zatwierdzone przez Zarząd Spółki w dniu 6 marca 2019 roku.
Zarząd Spółki oświadcza, że niniejsze Sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. w 2018 roku zawiera prawdziwy obraz rozwoju i osiągnięć oraz sytuacji Grupy, w tym opis podstawowych zagrożeń i ryzyka.
Dokument podpisany przez Jarosław Szanajca Data: 2019.03.06 12:17:09 CET Signature Not Verified
Jarosław Szanajca, Prezes Zarządu
Dokument podpisany przez Terry Rene Roydon Data: 2019.03.06 11:56:22 CET Signature Not Verified
Dokument podpisany przez MAŁGORZATA KOLARSKA Data: 2019.03.06 12:02:41 CET Signature Not Verified
Janusz Zalewski, Wiceprezes Zarządu Małgorzata Kolarska, Wiceprezes Zarządu
Signed by / Podpisano przez:
Mikołaj Krzysztof Konopka
Date / Data: 2019- 03-06 11:22
Terry R. Roydon, Członek Zarządu Mikołaj Konopka, Członek Zarządu
WPROWADZENIE
Dominującą Spółką Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. ("Grupa") jest Spółka Akcyjna Dom Development S.A. ("Spółka", "podmiot dominujący"). Spółka wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000031483, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Siedziba Spółki mieści się w Warszawie (00-078 Warszawa, pl. Piłsudskiego 3).
Spółka Akcyjna Dom Development S.A. została założona w 1995 roku przez grupę międzynarodowych inwestorów, natomiast w listopadzie 1996 roku dołączyła do Spółki krajowa kadra zarządzająca. Udział grupy międzynarodowych inwestorów gwarantował wdrożenie zachodnioeuropejskich doświadczeń i standardów w zakresie budownictwa mieszkaniowego na rynku, na którym działa Spółka.
Na dzień 31 grudnia 2018 r. Spółka była kontrolowana przez Dom Development B.V. z siedzibą w Holandii, która posiadała 56,70% akcji Spółki.
1. PODSTAWOWE INFORMACJE O GRUPIE KAPITAŁOWEJ DOM DEVELOPMENT S.A.
1.1. Struktura Grupy
Strukturę Grupy oraz udział Spółki w kapitale podstawowym podmiotów należących do Grupy na dzień 31 grudnia 2018 r. prezentuje poniższa tabela.
| Podmiot | Państwo rejestracji |
Udział jednostki dominującej w kapitale podstawowym |
Udział jednostki dominującej w prawach głosu |
Metoda konsolidacji |
|---|---|---|---|---|
| Jednostki zależne | ||||
| Dom Development Grunty sp. z o.o. | Polska | 46% | 100% | konsolidacja pełna |
| Dom Development Kredyty sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| Dom Development Morskie Oko sp. z o.o. w likwidacji |
Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| Dom Development Wrocław sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| Dom Land sp. z o.o. | Polska | - | - | konsolidacja pełna |
| Euro Styl S.A.* | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| Euro Styl Development sp. z o.o.* | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| Mirabelle Investments sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| Dom Construction sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| M2 Biuro sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
| M2 Hotel sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | konsolidacja pełna |
* Euro Styl S.A. jest podmiotem dominującym Grupy Kapitałowej Euro Styl S.A., w której udziały niekontrolujące posiada Euro Styl Development sp. z o.o. W wyniku nabycia obydwu tych spółek, Dom Development S.A. uzyskała pełną kontrolę nad Grupą Kapitałową Euro Styl S.A.
1.2. Przedmiot działalności Spółki i Grupy
Podstawowym przedmiotem działalności Spółki oraz spółek zależnych wchodzących w skład Grupy jest budowa i sprzedaż nieruchomości mieszkalnych. Spółka, bezpośrednio lub poprzez spółki zależne działa na trzech rynkach w Polsce. Są to: Warszawa i okolice, Trójmiasto i okolice oraz Wrocław.
Projekty deweloperskie Grupy w Warszawie realizowane są bezpośrednio przez Dom Development S.A. Budowa części projektów deweloperskich na rynku warszawskim prowadzona jest w systemie generalnego wykonawstwa zlecanego wyspecjalizowanym zewnętrznym spółkom budowlanym. Od 2018 roku część inwestycji Spółki jest realizowana przez Dom
Construction Sp. z o.o. która prowadzi budowy poprzez zatrudnianie wyspecjalizowanych podwykonawców do poszczególnych rodzajów robót budowlanych.
Projekty deweloperskie Grupy we Wrocławiu realizowane są bezpośrednio przez Dom Development Wrocław Sp. z o.o. Część budowlana projektów deweloperskich we Wrocławiu prowadzona jest przede wszystkim w systemie generalnego wykonawstwa zlecanego wyspecjalizowanym zewnętrznym spółkom budowlanym.
Projekty deweloperskie na rynku trójmiejskim prowadzone są przez Euro Styl S.A. lub specjalnie powołane w tym celu spółki celowe należące do Grupy Kapitałowej Euro Styl S.A. ("Grupa Euro Styl"). Nadzór nad realizacją tych inwestycji deweloperskich oraz sprzedaż prowadzone są przez Euro Styl S.A. Projekty Grupy Euro Styl (część budowlana) prowadzone są poprzez wyspecjalizowaną spółkę Euro Styl Construction Sp. z o.o., należącą do Grupy Euro Styl, która prowadzi budowy poprzez zatrudnianie wyspecjalizowanych podwykonawców do poszczególnych rodzajów robót budowlanych.
W okresie dwunastu miesięcy, zakończonym dnia 31 grudnia 2018 roku:
- Spółka i Grupa nie zaniechały żadnego rodzaju prowadzonej działalności.
- Utworzenie spółki Dom Construction sp. z o.o.
W pierwszym kwartale 2018 roku Zarząd Dom Development S.A. podjął decyzję o dywersyfikacji sposobu realizacji inwestycji przez Spółkę. Dotychczas projekty Dom Development S.A. były budowane przez zewnętrznych generalnych wykonawców. Spółka zamierza skorzystać z wiedzy i doświadczenia Euro Styl S.A., trójmiejskiego dewelopera przejętego w czerwcu 2017 roku, który za pośrednictwem własnej spółki wykonawczej od lat z powodzeniem buduje swoje inwestycje. Dom Development S.A. będzie stopniowo wprowadzał do budowy inwestycje realizowane własnymi siłami, które docelowo będą uzupełniać dotychczasowy model współpracy z zewnętrznymi generalnymi wykonawcami.
W tym celu, w dniu 13 marca 2018 r. utworzona została spółka zależna Dom Development Construction sp. z o.o. (obecna nazwa to Dom Construction sp. z o.o.), w której Dom Development S.A. objął 100% udziałów. Kapitał zakładowy spółki w wysokości 100 tys. zł został w całości opłacony. Spółka ta została zarejestrowana w KRS w dniu 11 kwietnia 2018 r.
Zdaniem Zarządu taka zmiana sposobu realizacji inwestycji pozwoli na utrzymanie dotychczasowej efektywności działalności Spółki.
Zakończenie likwidacji Fort Mokotów sp. z o.o. w likwidacji
W dniu 26 kwietnia 2018 roku zakończona została likwidacja wspólnego przedsięwzięcia Fort Mokotów sp. z o.o. w likwidacji. W wyniku likwidacji Spółka otrzymała środki pieniężne w wysokości 484 tys. zł. Wartość nominalna należących do Spółki udziałów wynosiła 1 960 tys. zł i pomniejszona była o odpis aktualizacyjny wartość udziałów w tym podmiocie wynoszący na dzień likwidacji spółki i na dzień 31 grudnia 2017 roku 1 960 tys. zł.
Utworzenie spółek M2 Biuro spółka z o.o. i M2 Hotel spółka z o.o.
W dniu 11 grudnia 2018 r. Spółka utworzyła dwie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością: pod firmą M2 Biuro sp. z o.o. oraz M2 Hotel sp. z o.o. Kapitał zakładowy obydwu nowoutworzonych spółek został częściowo pokryty wkładem niepieniężnym w postaci udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej oraz dokumentacji, wraz z prawami autorskimi do tej dokumentacji. Przedmiotowe spółki zostały utworzone w związku z planowaną przez Spółkę sprzedażą części gruntu położonego w rejonie ulic Żwirki i Wigury oraz Racławickiej w Warszawie i przeznaczonego pod zabudowę hotelową i biurowo-usługową, o czym Spółka informowała w raporcie bieżącym nr 28/2016 z dnia 28 lipca 2016 r.
Grupa nie dokonała żadnych innych istotnych lokat kapitałowych lub inwestycji kapitałowych w ramach grupy kapitałowej Spółki. Wolne środki finansowe lokowane są przez spółki wchodzące w skład Grupy w krótkoterminowe lokaty bankowe.
1.3. Informacje o podstawowych produktach
Celem, na którym koncentruje się Grupa, była i jest głównie budowa dostępnych cenowo mieszkań należących do tak zwanego segmentu popularnego. Ofertę Grupy uzupełniają również produkty z innych segmentów rynkowych.
Obecnie w asortymencie produktowym Spółki znajdują się budynki wielorodzinne (mieszkania i apartamenty), które dzielą się na następujące segmenty rynkowe:
- Mieszkania popularne mieszkania w budynkach mieszkalnych i osiedlach mieszkaniowych zlokalizowanych głównie poza ścisłym centrum miasta, obejmujących zazwyczaj nie mniej niż 200 mieszkań.
- Apartamenty apartamenty w budynkach mieszkalnych lub małych grupach budynków zlokalizowanych w prestiżowych lokalizacjach w centrach miast oraz w popularnych dzielnicach mieszkaniowych, np. Żoliborz, Mokotów i Ochota w Warszawie, gdańska Oliwa, Dolny Sopot, Orłowo w Gdyni oraz Biskupin we Wrocławiu.
Mieszkania są oferowane w dwóch standardach: z wykończeniem i bez wykończenia. W mieszkaniach sprzedanych bez wykończenia nabywca wykonuje prace wykończeniowe w lokalu samodzielnie. W przypadku mieszkań sprzedawanych z wykończeniem oferowane są różne opcje wykończenia "pod klucz", które obejmują większość prac wykończeniowych.
Powierzchnie usługowe - głównie lokale sklepowe realizowane przez Spółkę w ramach budynków mieszkalnych. Przychody ze sprzedaży tego typu powierzchni stanowią niewielki udział przychodów ogółem, jednak umożliwiają one zaoferowanie mieszkańcom udogodnień, takich jak sklepy, zwiększających atrakcyjność danego projektu.
Ponadto do zadań spółek wchodzących w skład Grupy należy zarządzanie częścią osiedli wybudowanych w ramach prowadzonych przez Spółkę projektów deweloperskich. Zarządzanie to ma charakter ograniczony czasowo do momentu wyboru docelowej firmy zarządzającej przez powstałe na tych osiedlach wspólnoty mieszkaniowe, które przejmują tę działalność od Spółki lub jej podmiotów zależnych wchodzących w skład Grupy.
W roku 2018 przychody Grupy z tytułu sprzedaży produktów oraz usług zarządzania nieruchomościami przedstawiały się następująco:
| STRUKTURA PRZYCHODÓW | 01.01- -31.12.2018 tys. zł |
01.01- -31.12.2017 tys. zł |
Zmiana 2018/2017 |
|---|---|---|---|
| Przychody ze sprzedaży mieszkań, domów oraz powierzchni komercyjnych |
1 626 709 | 1 374 938 | 18% |
| Przychody ze sprzedaży usług zarządzania nieruchomościami | 11 016 | 9 018 | 22% |
| Przychody z pozostałej sprzedaży | 16 208 | 20 727 | (22)% |
| Razem | 1 653 933 | 1 404 683 | 18% |
1.4. Informacje o rynkach zbytu, klientach oraz źródłach zaopatrzenia w materiały do produkcji
W 2018 roku działalność Spółki zlokalizowana była przede wszystkim na terenie Warszawy, która dominowała także w strukturze działalności całej Grupy. Udział stołecznego rynku liczbie sprzedanych i przekazanych przez Grupę lokali w 2018 roku sięgał ponad 70%. Zarząd Spółki kontynuował jednak działania mające na celu zwiększenie dywersyfikacji działalności Grupy poprzez rozwój potencjału strategicznego spółek działających we Wrocławiu i na rynku Trójmiejskim.
Podobnie jak w 2017 roku, portfel oferowanych produktów mieszkaniowych oraz projektów znajdujących się w przygotowaniu był zdominowany przez inwestycje z segmentu popularnego. Znalazło to już odzwierciedlenie zarówno w strukturze sprzedaży w 2018 roku jak i w strukturze projektów planowanych.
W 2018 roku Grupa prowadziła, za pośrednictwem spółki zależnej Dom Development Wrocław Sp. z o.o., także działalność we Wrocławiu. W 2018 roku działalność Grupy we Wrocławiu koncentrowała się na rozbudowie potencjału strategicznego poprzez akwizycje gruntów pod przyszłe inwestycje mieszkaniowe. W trakcie 12 miesięcy 2018 roku potencjał banku ziemi Grupy we Wrocławiu wzrósł ponad dwukrotnie do około 1 000 lokali możliwych do wybudowania przy jednoczesnym zwiększeniu liczby lokali w budowie o ponad 50% do 467 lokali w budowie w ramach czterech projektów.
Od połowy 2017 roku Grupa prowadzi swoją działalność także na rynku trójmiejskim, na który weszła poprzez akwizycję Grupy Kapitałowej Euro Styl S.A. W wyniku tego przejęcia, Grupa posiada około 10% udział w rynku trójmiejskim, zaliczając się do ścisłej czołówki lokalnych deweloperów mieszkaniowych. W 2018 roku Euro Styl S.A. znacząco zwiększył potencjał banku ziemi poprzez zakup działek w pięciu lokalizacjach z potencjałem wybudowania ponad 1 400 lokali.
1.4.1 Struktura sprzedaży Grupy Kapitałowej Dom Development S.A.
| SPRZEDAŻ ILOŚCIOWA W PODZIALE NA GRUPY PRODUKTÓW |
2018 | 2017 | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Lokale z segmentu popularnego | 3 362 | 3 715 | (10)% |
| Apartamenty i lokale usługowe o podwyższonym standardzie (w tym luksusowe) |
240 | 260 | (8)% |
| Razem | 3 602 | 3 975 | (9)% |
Grupa nie jest uzależniona od żadnego ze swoich klientów, ponieważ sprzedaż rozproszona jest na szeroką, zróżnicowaną i ciągle zmieniającą się grupę nabywców lokali mieszkalnych i użytkowych. Klientami Grupy są w zdecydowanej większości osoby fizyczne.
Sprzedaż w powyższej tabeli odnosi się do podpisanych umów przedwstępnych sprzedaży z uwzględnieniem rezygnacji, których ilość charakteryzuje bieżącą skalę działalności operacyjnej Grupy.
1.4.2 Najwięksi kontrahenci
Głównymi kosztami ponoszonymi przez Grupę w ramach działalności deweloperskiej są koszty usług budowlanych realizowanych przez niezwiązane z Grupą podmioty zewnętrze w systemie generalnego wykonawstwa, oraz koszty zakupu gruntów pod te inwestycje.
W przypadku gruntów, pomimo jednostkowych transakcji o znacznych wartościach, nie istnieje uzależnienie od jednego dostawcy.
W przypadku usług budowlanych wykonawcy wybierani są w procesie organizowanych wewnętrznie procedur przetargowych. Grupa korzysta z wielu działających na rynku warszawskim, trójmiejskim i wrocławskim firm budowlanych.
W 2018 roku Grupa wykazała obroty o wartości co najmniej 10% skonsolidowanych przychodów ze sprzedaży ogółem z następującymi kontrahentami:
| DOSTAWCA | 01.01- -31.12.2018 |
|---|---|
| tys. zł | |
| UNIBEP S.A. | 208 587 |
2. DZIAŁALNOŚĆ GRUPY KAPITAŁOWEJ DOM DEVELOPMENT S.A.
2.1. Działalność Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. w 2018 r.
W roku 2018 Grupa kontynuowała swoją działalność deweloperską polegającą na budowie i sprzedaży nieruchomości mieszkalnych. Budowy prowadzone były przede wszystkim w systemie generalnego wykonawstwa, zlecanego wyspecjalizowanym zewnętrznym spółkom budowlanym oraz Dom Construction Sp. z o.o. i Euro Styl Construction Sp. z o.o. wchodzącym w skład Grupy.
W Grupie prowadzonych jest jednocześnie szesnaście projektów deweloperskich. Zarząd Spółki na bieżąco dokonuje przeglądu i oceny:
- bieżących projektów w okresie ich realizacji, zarówno od strony postępu prac budowlanych jak również osiąganych i spodziewanych przychodów ze sprzedaży,
- możliwie najlepszego wykorzystania istniejących w Grupie zasobów ziemi (land-bank) oraz dostosowania oferty produktowej Grupy do przewidywanych oczekiwań i popytu na rynku,
- możliwych do zakupu gruntów pod kolejne projekty deweloperskie do realizacji w kolejnych latach, w tym również gruntów w innych niż Warszawa największych miastach Polski,
- optymalizacji finansowania działalności operacyjnej Grupy.
2.1.1 Projekty deweloperskie rozpoczęte oraz zakończone
W 2018 roku miały miejsce następujące istotne zmiany dotyczące portfela realizowanych przez Grupę inwestycji deweloperskich:
Projekty, których budowę rozpoczęto w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.:
| Projekt | Spółka | Standard | Liczba mieszkań |
Liczba lokali usługowych |
Termin rozpoczęcia |
|---|---|---|---|---|---|
| Osiedle Cybernetyki 17 etap 3 | Dom Development S.A. | Popularny | 240 | - | I kw. 2018 r. |
| Osiedle Regaty faza 2 | Dom Development S.A. | Popularny | 198 | 2 | I kw. 2018 r. |
| Osiedle Amsterdam etap 3 | Dom Development S.A. | Popularny | 188 | 14 | I kw. 2018 r. |
| Apartamenty Dolny Mokotów | Dom Development S.A. | Apartamenty | 148 | 5 | I kw. 2018 r. |
| Studio Arte | Dom Development Wrocław Sp. z o.o. |
Apartamenty | 51 | 1 | I kw. 2018 r. |
| Osiedle Spektrum budynek D | Euro Styl S.A. | Apartamenty | 152 | 5 | I kw. 2018 r. |
| Osiedle Spektrum budynek C | Euro Styl S.A. | Apartamenty | 64 | 11 | I kw. 2018 r. |
| Rezydencje Marina Mokotów | Dom Development S.A. | Apartamenty | 91 | 6 | II kw. 2018 r. |
| Apartamenty Marina Mokotów | Dom Development S.A. | Popularny | 215 | 7 | II kw. 2018 r. |
| Żoliborz Artystyczny etap 10 | Dom Development S.A. | Popularny | 261 | 12 | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Port Żerań etap 2 | Dom Development S.A. | Popularny | 330 | - | II kw. 2018 r. |
| Idylla 1 | Dom Development Wrocław Sp. z o.o. |
Popularny | 83 | - | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Mezzo budynek B1 | Euro Styl S.A. | Popularny | 82 | - | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Mezzo budynek B2 | Euro Styl S.A. | Popularny | 76 | - | II kw. 2018 r. |
| Idea budynek 8 | Euro Styl S.A. | Apartamenty | 38 | - | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Beauforta budynek B4 | Euro Styl S.A. | Popularny | 18 | 3 | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Beauforta budynek B5 | Euro Styl S.A. | Popularny | 36 | - | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Beauforta budynek B6 | Euro Styl S.A. | Popularny | 27 | - | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Beauforta budynek B7 | Euro Styl S.A. | Popularny | 24 | 3 | II kw. 2018 r. |
| Wille Taneczna 2 | Dom Development S.A. | Popularny | 81 | - | III kw. 2018 r. |
| Stacja Grochów etap 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 138 | 10 | III kw. 2018 r. |
| Zielony Południk budynek B2 | Euro Styl S.A. | Popularny | 26 | - | III kw. 2018 r. |
| Zielony Południk budynek B3 | Euro Styl S.A. | Popularny | 26 | - | III kw. 2018 r. |
| Apartamenty Marina Mokotów etap 2 faza 1 |
Dom Development S.A. | Popularny | 215 | 7 | IV kw. 2018 r. |
| Apartamenty Marina Mokotów etap 2 faza 2 |
Dom Development S.A. | Popularny | 205 | 20 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Wilno 3 etap 4 | Dom Development S.A. | Popularny | 116 | - | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Wilno 3 etap 5 | Dom Development S.A. | Popularny | 46 | - | IV kw. 2018 r. |
| Idea budynek 9 | Euro Styl S.A. | Apartamenty | 58 | - | IV kw. 2018 r. |
| Projekt | Spółka | Standard | Liczba mieszkań |
Liczba lokali usługowych |
Termin rozpoczęcia |
|---|---|---|---|---|---|
| Locus budynek 1 | Euro Styl S.A. | Popularny | 54 | 5 | IV kw. 2018 r. |
| Piękna 21 | Dom Development Wrocław Sp. z o.o. |
Popularny | 196 | 4 | IV kw. 2018 r. |
| Razem | 3 483 | 115 |
Projekty, których budowę zakończono w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.:
| Projekt | Spółka* | Standard | Liczba mieszkań |
Liczba lokali usługowych |
Termin zakończenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Osiedle Premium 3 (etap 2 faza 1) | Dom Development S.A. | Popularny | 134 | - | I kw. 2018 r. |
| Apartamenty Włodarzewska 30 | Dom Development S.A. | Popularny | 114 | 9 | I kw. 2018 r. |
| Osiedle Moderna etap 4 | Dom Development S.A. | Popularny | 189 | - | I kw. 2018 r. |
| Klasyków Wille Miejskie 2 etap 2 | Dom Development S.A. | Popularny | 204 | - | I kw. 2018 r. |
| Osiedle Aura 2 | Dom Development Wrocław Sp. z o.o. |
Popularny | 172 | - | I kw. 2018 r. |
| Idea budynek 4 | Euro Styl S.A. | Apartamenty | 31 | - | I kw. 2018 r. |
| Osiedle Amsterdam etap 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 53 | 7 | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Forma etap 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 89 | 6 | II kw. 2018 r. |
| Futura Park budynek 09 | Euro Styl S.A. | Popularny | 39 | 3 | II kw. 2018 r. |
| Impuls budynek D | Euro Styl S.A. | Popularny | 146 | 7 | II kw. 2018 r. |
| Osiedle Wilno VI etap 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 300 | 9 | III kw. 2018 r. |
| Osiedle Premium 5 (etap 3) | Dom Development S.A. | Popularny | 109 | 4 | III kw. 2018 r. |
| Osiedle Cybernetyki 17 etap 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 145 | 1 | III kw. 2018 r. |
| Osiedle Viridis budynek A2 | Euro Styl S.A. | Popularny | 42 | - | III kw. 2018 r. |
| Impuls budynek C | Euro Styl S.A. | Popularny | 55 | - | III kw. 2018 r. |
| Osiedle Spektrum budynek B | Euro Styl S.A. | Popularny | 169 | - | III kw. 2018 r. |
| Nowy Horyzont budynek 12 | Euro Styl S.A. | Popularny | 38 | - | III kw. 2018 r. |
| Kwartet (Macierzy Szkolnej) | Euro Styl S.A. | Popularny | 27 | - | III kw. 2018 r. |
| Apartamenty Mokotów nad Skarpą 2 | Dom Development S.A. | Apartamenty | 190 | - | IV kw. 2018 r. |
| Apartamenty Park Szczęśliwicki | Dom Development S.A. | Apartamenty | 46 | 0 | IV kw. 2018 r. |
| Dom na Bartyckiej | Dom Development S.A. | Popularny | 127 | 4 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Cybernetyki 17 etap 2 | Dom Development S.A. | Popularny | 236 | 11 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Moderna etap 3 | Dom Development S.A. | Popularny | 163 | 24 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Premium 4 (etap 2 faza 2) | Dom Development S.A. | Popularny | 248 | 0 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Forma etap 2 faza 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 192 | 7 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Port Żerań etap 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 361 | 1 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Regaty faza 1 | Dom Development S.A. | Popularny | 69 | 3 | IV kw. 2018 r. |
| Wille Lazurowa etap 2 | Dom Development S.A. | Popularny | 102 | - | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Wilno 6 etap 2 | Dom Development S.A. | Popularny | 209 | 2 | IV kw. 2018 r. |
| Nowy Horyzont budynek 11 | Euro Styl S.A. | Popularny | 38 | - | IV kw. 2018 r. |
| Futura Park budynek 7 | Euro Styl S.A. | Popularny | 8 | - | IV kw. 2018 r. |
| Idea budynek 5 | Euro Styl S.A. | Apartamenty | 54 | 8 | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Spektrum budynek A | Euro Styl S.A. | Popularny | 169 | - | IV kw. 2018 r. |
| Osiedle Viridis budynek A1 | Euro Styl S.A. | Popularny | 32 | - | IV kw. 2018 r. |
| Razem | 4 300 | 106 |
*Projekty przypisane do Euro Styl S.A. obejmują także inwestycje realizowane przez podmioty z Grupy Kapitałowej Euro Styl S.A.
2.1.2 Projekty deweloperskie obecnie realizowane i w przygotowaniu
Według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku Grupa realizuje 37 projektów, w ramach których wybudowanych zostanie 4 413 lokali (mieszkań i lokali usługowych). W planie Grupa posiada zdefiniowane nowe projekty deweloperskie o łącznym potencjale wybudowania 7 609 lokali.
2.1.3 Umowy znaczące dla działalności gospodarczej Grupy
W roku obrotowym 2018 spółki wchodzące w skład Grupy nie zawarły żadnych znaczących umów z podmiotami spoza Grupy.
2.1.4 Umowy zawarte pomiędzy akcjonariuszami
Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. nie posiada żadnych informacji na temat ewentualnych umów pomiędzy akcjonariuszami zawartych w 2018 roku.
2.1.5 Umowy współpracy lub kooperacji
Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. nie zawarła w 2018 roku żadnych znaczących umów dotyczących współpracy lub kooperacji z innymi podmiotami.
2.1.6 Transakcje z podmiotami powiązanymi
Wszystkie transakcje zawarte przez Spółkę lub jednostki od niej zależne z podmiotami powiązanymi zawarte były na warunkach rynkowych.
Opis transakcji z podmiotami powiązanymi przedstawiony został w nocie 7.43 skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2018 roku.
2.1.7 Spory sądowe
Na dzień 31 grudnia 2018 roku spółki wchodzące w skład Grupy nie były stroną istotnych postępowań sądowych.
2.2. Czynniki ryzyka, strategia rozwoju i perspektywy Spółki i Grupy
2.2.1 Kluczowe rodzaje ryzyka, czynniki istotne dla rozwoju Spółki i Grupy
Poniżej opisane zostały zewnętrzne i wewnętrzne istotne czynniki rozwoju Spółki i Grupy oraz powiązane z nimi ryzyka.
Czynniki makroekonomiczne
Na działalność Spółki i Grupy w istotny sposób wpływają zjawiska o zasięgu globalnym, a w szczególności ich skutki dla kondycji gospodarczej Polski. Do czynników makroekonomicznych, których znaczenie jest dla sytuacji finansowej i wyników Spółki i Grupy największe, zaliczyć należy: stopę wzrostu gospodarczego (ryzyko spowolnienia wzrostu), stopę bezrobocia (ryzyko wzrostu bezrobocia), kondycję instytucji finansowych (ryzyko pogorszenia się kondycji tych instytucji). Istotne dla działalności Spółki i Grupy są czynniki makroekonomiczne dotyczące kondycji polskiej gospodarki: poziom PKB, poziom inwestycji, dochody gospodarstw domowych, stopy procentowe, inflacja, poziom bezrobocia oraz koniunktura na rynku nieruchomości.
W 2018 roku otoczenie makroekonomiczne pozytywnie wpływało na działalność Spółki i Grupy. Głównym wsparciem dla rynku mieszkaniowego było utrzymanie rekordowo niskiego poziomu stóp procentowych oraz bardzo dobra sytuacja na rynku pracy. W Warszawie, Wrocławiu i Trójmieście stopa bezrobocia oscylowała wokół poziomu naturalnego, zaś wynagrodzenia systematycznie rosły. Zarząd spodziewa się, że te korzystne uwarunkowania utrzymają się w 2019 roku.
Sytuacja w branży budowlanej
Branża deweloperska jest nierozerwalnie związana z budownictwem. Trwająca dobra koniunktura w branży nieruchomości zwiększyła popyt na usługi i materiały budowlane. Mimo dużego popytu, sytuacja w budownictwie, w szczególności w pierwszej połowie 2018 roku, była trudna – wzrost zapotrzebowania wywindował koszty, co przy specyfice wielomiesięcznych kontraktów budowlanych sprawiło, że znaczna część umów o generalne wykonawstwo zawartych w 2017 roku znalazła się poniżej granicy opłacalności. Kolejnym problemem, z którym borykała się branża budowlana był niedobór pracowników, w szczególności wykwalifikowanych robotników. Brak rąk do pracy spowodował opóźnienia w realizacji wielu inwestycji.
Druga połowa 2018 roku przyniosła stabilizację i poprawę sytuacji w branży budowlanej – wzrost kosztów wyhamował, podobnie jak aktywność inwestycyjna wielu deweloperów, dzięki czemu zwiększyła się dostępność podwykonawców, zwłaszcza realizujących początkowe etapy inwestycji. Zarząd Spółki oczekuje, że w kolejnych miesiącach sukcesywnie będzie zwiększała się także dostępność pracowników wyspecjalizowanych w dalszych fazach procesu budowlanego.
Sytuacja w branży budowlanej to źródło następujących ryzyk dla działalności Spółki i Grupy: ryzyka wzrostu kosztów, ryzyka opóźnień w realizacji projektów deweloperskich oraz ryzyko obniżenia jakości oferowanych lokali.
W ocenie Zarządu Spółki, problemy branży budowlanej w relatywnie niewielkim stopniu odbiły się na wynikach operacyjnych i finansowych Spółki i Grupy. Dzięki zwiększeniu roli własnego generalnego wykonawstwa, przede wszystkim poprzez powołanie Dom Construction Sp. z o.o., Spółka i Grupa zdołały optymalizować koszty realizowanych inwestycji gwarantując jednocześnie terminowość i utrzymanie dotychczasowej, wysokiej jakości. Ponadto dzięki rozważnej polityce sprzedażowej oraz profesjonalnemu nadzorowi inwestorskiemu, inwestycje Spółki i Grupy, których budowę zlecono zewnętrznym generalnym wykonawcom były realizowane terminowo i z zachowaniem satysfakcjonującego poziomu marż.
W ocenie Zarządu Spółki sytuacja w branży budowlanej była czynnikiem istotnie rzutującym na działalność Spółki i Grupy w 2018 roku, w szczególności w jego pierwszej połowie. W kolejnych miesiącach nastąpiła stabilizacja, a wręcz poprawa sytuacji, która powinna utrzymać się także w 2019 roku.
Dostępność kredytów hipotecznych
W 2018 roku dostępność kredytów hipotecznych była relatywnie wysoka. Oprocentowanie kredytów hipotecznych było stabilne na przestrzeni minionego roku i oscylowało wokół poziomu historycznego minimum. Rosnące wynagrodzenia i niska inflacja pozytywnie wpłynęły na poziom dochodu rozporządzalnego gospodarstw, zwiększając ich zdolność kredytową.
Rynek kredytów hipotecznych odnotował wysoki wzrost zarówno liczby, jak i (przede wszystkim) wartości nowo udzielanych kredytów. Na wzrost średniej wartości kredytu hipotecznego wpłynęły przede wszystkim rosnące ceny nieruchomości oraz wzrost wynagrodzeń.
W 2018 roku w porównaniu do roku 2017, akcja kredytowa banków istotnie przyśpieszyła, jednak wciąż znaczna część zakupów nieruchomości była realizowana ze środków własnych nabywców. W Dom Development S.A. transakcje gotówkowe stanowiły około 40% sprzedaży w minionym roku.
Korzystna sytuacja na rynku pracy w miastach, w których Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. prowadzi działalność oraz sygnały płynące z NBP dotyczące utrzymania rekordowo niskich stóp procentowych w kolejnych kwartałach pozwalają oczekiwać, że dostępność kredytów hipotecznych pozostanie w 2019 roku na poziomie zbliżonym do dotychczasowego.
Ryzyko kursowe
Wraz z wejściem w życie z początkiem stycznia 2014 roku nowej Rekomendacji S wydanej przez KNF, kredyty w walutach obcych są udzielane wyłącznie pod warunkiem uzyskiwania większości trwałych dochodów w danej walucie. Ma to zapobiec spekulacji i ograniczyć ryzyko zmian kursu walut.
Kredyty walutowe zaciągnięte w przeszłości przy niższych niż obecne kursach walut obcych w wyniku deprecjacji złotego względem euro czy franka szwajcarskiego niejednokrotnie przewyższają rzeczywistą wartość nieruchomości, która stanowi ich zabezpieczenie. Niemniej jednak, wzrost wartości nieruchomości oraz utrzymywanie się kursu franka szwajcarskiego
na poziomie poniżej 4 zł miały istotny, pozytywny wpływ na sytuację osób posiadających kredyty w tej walucie umożliwiając pokrycie zadłużenia hipotecznego we franku szwajcarskim czy euro wpływami ze sprzedaży obciążonej nieruchomości i zakup mieszkania odpowiadającego ich bieżącym potrzebom.
Koncentracja działalności na rynku warszawskim
Dotychczasowa działalność Spółki koncentruje się głównie na warszawskim rynku mieszkaniowym co w znacznym stopniu uzależnia wyniki Spółki i Grupy od sytuacji panującej na tym rynku. W ocenie Zarządu Spółki w dłuższej perspektywie nadal będzie to najlepiej rozwijający się rynek nieruchomości mieszkalnych w Polsce, na którym Grupa ma ugruntowaną pozycję i możliwość dalszego rozwoju.
Bieżąca sytuacja na rynku warszawskim charakteryzuje się ograniczoną dostępnością gruntów pod nowe inwestycje wynikającą z wygórowanych cen ofertowych działek oraz ich skomplikowanej sytuacji prawnej oraz przedłużającymi się procesami uzyskiwania zgód administracyjnych, które utrudniają płynne prowadzenie działalności deweloperskiej na tym rynku. Te trudności mogą przełożyć się na ograniczenie podaży nowych mieszkań, co przy silnym popycie wspieranym migracją może poskutkować drastycznym wzrostem cen nieruchomości na stołecznym rynku.
W 2018 roku Spółka kontynuowała strategię dywersyfikacji działalności jej Grupy poprzez zwiększanie potencjału na rynku trójmiejskim i wrocławskim. Należy oczekiwać, że w kolejnych latach rynki te zwiększą swój udział w działalności operacyjnej oraz w wynikach finansowych Grupy. Działalność poza Warszawą prowadzona jest przez podmioty zależne Spółki – Grupę Kapitałową Euro Styl S.A. działającą na rynku trójmiejskim oraz Dom Development Wrocław Sp. z o.o..
Możliwość nabywania gruntów pod nowe projekty
Źródłem przyszłego sukcesu Grupy jest jej zdolność do ciągłego, sprawnego pozyskiwania atrakcyjnych terenów inwestycyjnych pod nowe projekty deweloperskie w odpowiednich terminach, po konkurencyjnych cenach, na których wygenerowana zostanie satysfakcjonująca marża. Ograniczona podaż działek w atrakcyjnych lokalizacjach i o uregulowanej sytuacji prawnej sprawia, że umiejętność pozyskiwania nowych gruntów stanowi istotne źródło przewagi konkurencyjnej na rynku deweloperskim.
Ożywienie na rynku mieszkaniowym przekłada się na zwiększony popyt na rynku gruntów - chcąc utrzymać poziom i jakość oferty, spółki deweloperskie muszą stale uzupełniać swój bank ziemi. Ostra konkurencja o działki pod inwestycje powoduje wzrost ich cen. Zarząd Spółki kładzie duży nacisk na zabezpieczanie atrakcyjnych gruntów pod nowe inwestycje, dzięki czemu Grupa posiada rozbudowany i urozmaicony bank ziemi zabezpieczający jej działalność co najmniej na najbliższe dwa lata. Sukces Grupy w zabezpieczaniu banku ziemi pod nowe projekty opiera się przede wszystkim na doświadczeniu pracowników Grupy oraz znacznych zasobach gotówki umożliwiających szybką finalizację nawet bardzo dużych transakcji.
Decyzje administracyjne
Specyfika projektów deweloperskich wymaga od Grupy uzyskania szeregu pozwoleń, zgód i uzgodnień na każdym etapie procesu inwestycyjnego. Mimo dużej ostrożności w zakładanych harmonogramach realizacji projektów zawsze istnieje ryzyko opóźnień w ich uzyskaniu, wzruszeń decyzji już uzyskanych (w tym na skutek wnoszonych środków zaskarżenia pozostających bez konsekwencji dla skarżących), czy wręcz ich nie uzyskania, co wpływa na zdolność prowadzenia i zakończenia realizowanych i planowanych projektów.
Kluczowym dla Grupy działaniem zmniejszającym jej ekspozycję na ryzyka rynkowe jest prawidłowa ocena potencjalnych i kontrola bieżących inwestycji deweloperskich w oparciu o wypracowane w Grupie modele inwestycyjne i procedury decyzyjne, których przestrzeganie jest przedmiotem szczególnej uwagi Zarządu Spółki.
Na działalność Grupy mają także wpływ decyzje administracyjne na poziomie centralnym.
Zmiany legislacyjne
Potencjalne przyszłe zmiany w prawie także stanowią ryzyko mogące bezpośrednio lub pośrednio wpłynąć na działalność Grupy i osiągane przez nią wyniki. W szczególności wśród tego typu ryzyk należy wskazać możliwość wprowadzenia obowiązkowych składek na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny. Zarząd Spółki ocenia jednak, że ewentualne
wprowadzenie takiego obowiązku może negatywnie wpłynąć na działalność Spółki i Grupy w mniejszym stopniu niż na pozostałe podmioty rynkowe, przede wszystkim z uwagi na komfortową sytuację płynnościową Spółki i Grupy, a także prowadzenie działalności na rynkach charakteryzujących się wysokimi marżami i kierowanie oferty do nabywców o relatywnie niskiej elastyczności cenowej.
2.2.2 Strategia i perspektywy rozwoju Spółki i Grupy
Zarząd Spółki realizuje następujące cele strategiczne:
Dywersyfikacja geograficzna prowadzonej działalności – wzrost udziału Wrocławia i Trójmiasta w wynikach operacyjnych i finansowych Grupy przy utrzymaniu wiodącej roli rynku warszawskiego.
W 2018 roku w ramach realizacji tego celu Grupa nabyła działki o potencjale wybudowania ponad 1 400 lokali w ramach 5 projektów w Trójmieście oraz ponad 900 lokali w 4 wrocławskich lokalizacjach, zwiększając tym samym banki ziemi na tych rynkach odpowiednio o ponad 40% i 150%.
Ograniczenie kosztów budowy inwestycji przy jednoczesnym zwiększeniu kontroli nad utrzymaniem jakości i terminowością realizacji procesu budowlanego przez wzrost udziału inwestycji realizowanych w ramach wewnątrzgrupowego generalnego wykonawstwa.
Głównym działaniem podjętym przez Zarząd Spółki w ramach realizacji tego celu strategicznego w 2018 roku było powołanie Dom Construction Sp. z o.o., która jest generalnym wykonawcą warszawskich inwestycji Spółki – Apartamentów Dolny Mokotów oraz kontynuacji projektu Żoliborz Artystyczny. W styczniu 2019 roku Dom Construction rozpoczął także realizację prestiżowego projektu Apartamenty Ogrodowa zlokalizowanego na warszawskiej Woli.
Utrzymanie komfortowej sytuacji płynnościowej i zdolności do realizacji bieżących zobowiązań oraz szybkiej reakcji na pojawiające się możliwości inwestycyjne poprzez zapewnienie dostępności środków pieniężnych lub linii kredytowych oraz pozyskiwanie finansowania długoterminowego w formie kredytów bankowych i obligacji.
Zarząd Spółki z wyprzedzeniem podejmuje działania zapewniające wysoką płynność i dostępność finansowania Spółki i Grupy. Według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku Grupa dysponowała 317 380 tys. zł środków pieniężnych oraz 150 000 tys. zł dostępnych linii kredytowych przy relacji zadłużenia odsetkowego netto do kapitałów własnych na poziomie 7,5%. Zarząd Spółki bardzo wysoko ocenia sytuację płynnościową Spółki i Grupy oraz strukturę ich zadłużenia – Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. wyróżnia się w tym aspekcie na tle branży, co ma odzwierciedlenie w relatywnie niskich kosztach finansowania jej działalności.
Maksymalizacja stopy zwrotu z kapitału własnego poprzez staranne dobieranie projektów deweloperskich do realizacji gwarantujących satysfakcjonującą marżę i utrzymanie skali działalności adekwatnej do rozmiarów Spółki i Grupy.
Zarząd Spółki zamierza kontynuować działalność Grupy w dotychczas prowadzonym zakresie. W celu zapewnienia odpowiedniej struktury oferty, Grupa będzie w dalszym ciągu rozwijać swój bank ziemi równoważąc udział gruntów po lewej i prawej stronie Wisły w Warszawie oraz poszukując atrakcyjnych działek w Trójmieście i Wrocławiu. W ofercie Grupy w dalszym ciągu będą dominowały mieszkania z segmentu popularnego, który umożliwia osiągnięcie skali działalności adekwatnej do możliwości organizacyjnych Spółki i Grupy.
W odpowiedzi na trudną sytuację i rosnące koszty w branży budowlanej, Zarząd Spółki będzie dążył do wzrostu skali działalności generalnych wykonawców wchodzących w skład Grupy: Dom Construction Sp. z o.o. oraz Euro Styl Construction Sp. z o.o.
Poza wymienionymi wyżej działaniami Zarządu, które będą kontynuowane w 2019 roku, Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. w okresie najbliższych dwunastu miesięcy będzie w dalszym ciągu koncentrowała się na maksymalizacji marży zakładając stabilizację wolumenu sprzedaży Grupy. Zarząd Spółki spodziewa się co najmniej utrzymania skali działalności Grupy w 2019 roku.
3. SYTUACJA FINANSOWA GRUPY KAPITAŁOWEJ, ZARZĄDZANIE ZASOBAMI FINANSOWYMI
3.1. Omówienie podstawowych wielkości ekonomiczno-finansowych, ujawnionych w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy za 2018 r.
3.1.1 Wybrane dane finansowe ze skonsolidowanego bilansu
Aktywa
Struktura aktywów Grupy na dzień 31 grudnia 2018 i zmiany w porównaniu ze stanem na koniec 2017 roku:
| AKTYWA | 31.12.2018 tys. zł |
Udział w aktywach |
31.12.2017 tys. zł |
Zmiana 2018/2017 |
|---|---|---|---|---|
| Aktywa trwałe razem | 49 940 | 2% | 30 785 | 62% |
| Aktywa obrotowe | ||||
| Zapasy | 2 113 540 | 83% | 1 989 052 | 6% |
| Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności | 52 768 | 2% | 35 428 | 49% |
| Pozostałe aktywa obrotowe | 5 325 | <1% | 3 971 | 34% |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty i Krótkoterminowe aktywa finansowe |
317 380 | 13% | 331 159 | (4)% |
| Aktywa obrotowe razem | 2 489 013 | 98% | 2 359 610 | 5% |
| Aktywa razem | 2 538 953 | 100% | 2 390 395 | 6% |
Struktura aktywów Grupy nie uległa istotnym zmianom w stosunku do stanu na koniec 2017 roku.
Kapitał własny i zobowiązania
Struktura kapitałów własnych i zobowiązań Spółki na dzień 31 grudnia 2018 i zmiany w porównaniu ze stanem na koniec 2017 roku:
| KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA | 31.12.2018 tys. zł |
Udział w kapitałach własnych i zobowiązaniach |
31.12.2017 tys. zł |
Zmiana 2018/2017 |
|---|---|---|---|---|
| Kapitał własny | ||||
| Kapitał zakładowy | 24 968 | 1% | 24 868 | <1% |
| Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej pomniejszona o akcje własne |
241 788 | 9% | 238 388 | 1% |
| Kapitały rezerwowe, zapasowe oraz niepodzielony wynik finansowy |
779 717 | 31% | 739 003 | 6% |
| Kapitał własny razem | 1 046 473 | 41% | 1 002 259 | 4% |
| Udziały mniejszości | 69 | <1% | 67 | 3% |
| Kapitał własny razem | 1 046 542 | 41% | 1 002 326 | 4% |
| Zobowiązania | ||||
| Zobowiązania długoterminowe razem | 452 272 | 18% | 410 701 | 10% |
| Zobowiązania krótkoterminowe razem | 1 040 139 | 41% | 977 368 | 6% |
| Zobowiązania razem | 1 492 411 | 59% | 1 388 069 | 8% |
| Kapitał własny i zobowiązania razem | 2 538 953 | 100% | 2 390 395 | 6% |
Struktura pasywów Grupy nie uległa istotnym zmianom na przestrzeni 2018 roku.
3.1.2 Wybrane dane finansowe ze skonsolidowanego rachunku zysków i strat
Skonsolidowany rachunek zysków i strat Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2018 roku w porównaniu z rokiem 2017:
| 01.01- -31.12.2018 |
% sprzedaży |
01.01- -31.12.2017 |
Zmiana 2018/2017 |
|
|---|---|---|---|---|
| tys. zł | tys. zł | |||
| Przychody ze sprzedaży | 1 653 933 | 100% | 1 404 683 | 18% |
| Koszt własny sprzedaży | 1 198 824 | 72% | 1 018 947 | 18% |
| Zysk brutto ze sprzedaży | 455 109 | 28% | 385 736 | 18% |
| Zysk na działalności operacyjnej | 282 019 | 17% | 235 392 | 20% |
| Zysk brutto | 282 642 | 17% | 236 232 | 20% |
| Zysk netto | 227 023 | 14% | 190 787 | 19% |
| Zysk podstawowy na jedną akcję zwykłą (zł/akcja) | 9,10 | 7,67 | 19% |
W 2018 roku Grupa rozpoznała skonsolidowane przychody ze sprzedaży w wysokości 1 653 933 tys. zł, tj. na poziomie o 18% wyższym niż w poprzednim roku i najwyższym w historii Grupy. Wynik ten został osiągnięty dzięki rozpoznaniu w przychodach rekordowej ilości lokali – w 2018 roku przekazano klientom Grupy 3 632 lokale.
Dzięki utrzymaniu poziomu marży brutto ze sprzedaży, która nie uległa zmianie w porównaniu z 2017 rokiem i wynosiła 27,5% oraz niższej niż w przypadku przychodów dynamiki wzrostu kosztów sprzedaży i ogólnego zarządu w zbliżonym do przychodów tempie wzrosły zarówno skonsolidowany zysk brutto ze sprzedaży, zysk z działalności operacyjnej, jak i skonsolidowany zysk netto, który zwiększył o 19% w porównaniu do 2017 roku osiągając rekordową w historii Grupy wartość 227 023 tys. zł.
3.1.3 Wybrane informacje ze skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych
| (w tys. zł) | Zmiana | ||
|---|---|---|---|
| Rok 2018 | Rok 2017 | ||
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu obrachunkowego | 279 653 | 414 310 | (33)% |
| Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej netto | 232 787 | 198 136 | 17% |
| Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej netto | (43 340) | (212 921) | n/d |
| Przepływy pieniężne z działalności finansowej netto | (186 608) | (119 872) | n/d |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu obrachunkowego | 282 492 | 279 653 | 1% |
Rok 2018 rozpoczął się stanem środków pieniężnych w kwocie 279 653 tys. zł a zamknął się saldem w kwocie 282 492 tys. zł. Oznacza to, że w okresie od 1 stycznia 2018 roku do 31 grudnia 2018 roku bilansowy stan środków pieniężnych zwiększył się o kwotę 2 839 tys. zł.
Na działalności operacyjnej Grupa odnotowała w 2018 roku wpływ netto środków pieniężnych w kwocie 232 787 tys. zł, o 17% więcej niż w poprzednim roku.
Największa różnica względem 2018 roku w strukturze rachunku przepływów pieniężnych Grupyi odnosi się do działalności inwestycyjnej i wynika przede wszystkim z nietypowo wysokich nakładów na działalność inwestycyjną Grupy w 2017 roku związanych z akwizycją Grupy Kapitałowej Euro Styl S.A. o wartości bilansowej inwestycji netto równej 265 473 tys. zł
W obszarze działalności finansowej Grupa odnotowała w 2018 roku wypływ netto środków pieniężnych w kwocie 186 608 tys. zł. Nadwyżka wypływów finansowych nad wpływami wynika przede wszystkim z wypłaty przez Spółkę dywidendy w kwocie 189 760 tys. zł.
3.2. Prognozy
Zarówno Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. jak i podmiot dominujący nie publikowały prognoz wyników finansowych na 2018 rok.
3.3. Zarządzanie zasobami finansowymi Grupy
Zarządzanie zasobami finansowymi Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. w 2018 roku, w związku z prowadzonymi projektami inwestycyjnymi budowy obiektów mieszkalnych, koncentrowało się głównie na pozyskiwaniu i odpowiednim strukturyzowaniu źródeł finansowania jak również na utrzymywaniu bezpiecznych wskaźników płynności. Zarząd na bieżąco dokonuje analizy istniejącej i planowania przyszłej, optymalnej struktury finansowania w celu osiągnięcia zakładanych wskaźników i wyników finansowych przy jednoczesnym zapewnieniu Grupie płynności i szeroko rozumianego bezpieczeństwa finansowego. W 2018 roku działalność Grupy generowała dodatni wynik na każdym poziomie rachunku zysków i strat, wzmacniając sytuację finansową Grupy.
Zdaniem Zarządu, stan majątku i wyniki finansowe Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. na koniec 2018 roku świadczą o stabilnej sytuacji finansowej Grupy. Wynika to z osiągniętej przez Grupę ugruntowanej pozycji na rynku mieszkaniowym, zakumulowania odpowiedniego doświadczenia i potencjału operacyjnego zarówno w sferze samej realizacji projektów deweloperskich, jak również sprzedaży i finansowania tych projektów. Sytuacja finansowa i majątkowa Grupy scharakteryzowana została w dalszej części raportu wybranymi wskaźnikami płynności i zadłużenia.
Biorąc pod uwagę kształtowanie się sytuacji na rynku nieruchomości w Polsce w ostatnich latach, wyniki finansowe osiągnięte przez Grupę w roku 2018 należy uznać za bardzo dobre. W 2018 roku Grupa przekazała swoim klientom 3 632 lokale (w tym apartamenty i lokale użytkowe), tj. o 24% więcej niż 2017 roku, najwięcej w historii Grupy. Skonsolidowany wynik finansowy netto Grupy za 2018 rok jest także istotnie wyższy (o 19%) od wyniku osiągniętego w 2017 roku.
3.3.1 Wskaźniki rentowności
Wskaźniki przedstawiające rentowność prowadzonej działalności w ramach Grupy w 2018 roku uległy poprawie w porównaniu z rokiem poprzednim. Wzrosły także stopy zwrotu z aktywów oraz kapitału własnego, co jest wynikiem wzrostu zysku netto o 19% przy znacznie niższym wzroście wartości aktywów oraz kapitałów własnych (odpowiednio o 6% i 4%).
| WSKAŹNIKI RENTOWNOŚCI | 2018 | 2017 |
|---|---|---|
| Wskaźnik marży zysku operacyjnego EBITDA / przychody netto ze sprzedaży |
17,6% | 17,3% |
| Wskaźnik marży zysku netto Zysk netto / przychody netto ze sprzedaży |
13,7% | 13,6% |
| Stopa zwrotu z aktywów (ROA) Zysk netto / aktywa ogółem |
8,9% | 8,0% |
| Stopa zwrotu z kapitału własnego (ROE) Zysk netto / kapitał własny |
21,7% | 19,0% |
3.3.2 Wskaźniki płynności
Biorąc pod uwagę specyfikę branży deweloperskiej charakteryzującej się wyjątkowo długim cyklem produkcyjnym oraz obostrzenia w zakresie finansowania działalności przez spółki z sektora, na szczególną uwagę zasługuje komfortowa sytuacja finansowa Grupy. Na taki stan rzeczy miał wpływ szereg długofalowych decyzji i działań podjętych przez Zarząd Spółki. Wysoki poziom współczynników jest w dużej mierze rezultatem odpowiedniej struktury finansowania, czyli przede wszystkim średnio i długoterminowego zamiast krótko i średnioterminowego. Do ww. działań i decyzji należy zaliczyć również sposób prowadzenia i finansowania realizowanych inwestycji (w tym decyzje o momencie rozpoczynania poszczególnych osiedli i strukturze oferowanego do sprzedaży asortymentu) oraz strategię zakupu nowych nieruchomości.
Sytuacja płynnościowa Grupy jest w ocenie Zarządu bardzo dobra. Wszystkie zaprezentowane poniżej wskaźniki monitorowania płynności na koniec 2018 roku kształtowały się na poziomie zbliżonym do ubiegłego roku. W ocenie Zarządu wiarygodność Grupy na rynku finansowym jest wysoka, czego dowodem jest relatywnie niski koszt oraz zdywersyfikowana struktura finansowania działalności Grupy oraz dobre relacje zarówno z bankami, jak i innymi instytucjami finansowymi w zakresie udzielania Spółce kredytów i innych form finansowania długoterminowego (obligacje).
| WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI | 2018 | 2017 |
|---|---|---|
| Wskaźnik bieżący (current ratio) aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe (z wyłączeniem przychodów przyszłych okresów) |
5,99 | 5,77 |
| Wskaźnik szybki (quick ratio) (aktywa obrotowe – zapasy) / zobowiązania krótkoterminowe (z wyłączeniem przychodów przyszłych okresów) |
0,90 | 0,91 |
| Wskaźnik natychmiastowy (cash ratio) (środki pieniężne i lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy) / zobowiązania krótkoterminowe (z wyłączeniem przychodów przyszłych okresów) |
0,68 | 0,68 |
3.3.3 Wskaźniki zadłużenia
Dzięki właściwej polityce operacyjnej (odpowiednie rozpoczynanie i tempo prowadzonych inwestycji a także kontrolowane zakupy nowych nieruchomości) i finansowej (struktura finansowania), wartości prezentowanych wskaźników zadłużenia są ciągle na bezpiecznym poziomie dla prowadzonej działalności, jak również potwierdzają wiarygodność kredytową Spółki i Grupy na rynku finansowym. Wskaźniki zadłużenia na koniec 2018 roku, które miały wartości zbliżone do stanu na koniec 2017 roku, odzwierciedlają konserwatywne podejście władz Spółki do źródeł finansowania działalności.
| WSKAŹNIKI ZADŁUŻENIA | 2018 | 2017 |
|---|---|---|
| Wskaźnik pokrycia majątku kapitałami własnymi kapitał własny / aktywa ogółem |
41,2% | 41,9% |
| Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego zobowiązania ogółem / kapitał własny |
142,6% | 138,5% |
| Wskaźnik ogólnego zadłużenia zobowiązania ogółem / aktywa ogółem |
58,8% | 58,1% |
| Wskaźnik zadłużenia odsetkowego zobowiązania odsetkowe (w tym naliczone odsetki) / kapitały własne |
37,9% | 39,5% |
| Wskaźnik zadłużenia odsetkowego netto (zobowiązania odsetkowe (w tym naliczone odsetki) - środki pieniężne oraz środki na rachunkach powierniczych i lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy) / kapitały własne |
7,5% | 6,5% |
3.4. Informacje o kredytach, obligacjach, pożyczkach, poręczeniach i gwarancjach
3.4.1 Zaciągnięte i wypowiedziane umowy dotyczące pożyczek
Na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz na 31 grudnia 2017 r. Spółka nie posiadała żadnych pożyczek. W latach 2018 i 2017 Spółka nie zaciągała i nie spłacała żadnych pożyczek.
3.4.2 Zaciągnięte i wypowiedziane umowy dotyczące kredytów
W 2018 roku spółki wchodzące w skład Grupy nie zawarły żadnych umów dotyczących kredytów.
W dniu 25 maja 2018 r. umowa kredytowa pomiędzy Euro Styl SA a bankiem PKO BP SA została rozwiązana za porozumieniem stron. Zgodnie z umową termin spłaty tego kredytu przypadał na 29 września 2018 r., limit kredytowy wynosił 12 500 tys. zł i nie został wykorzystany przez Euro Styl S.A. Oprocentowanie kredytu było ustalone w oparciu o stawkę WIBOR 3M powiększoną o marżę banku.
Szczegółowe informacje dotyczące zaciągniętych przez Grupę kredytów zaprezentowane są w nocie 7.20 skonsolidowanego sprawozdania finansowego Spółki za rok 2018.
3.4.3 Obligacje
W dniu 26 marca 2018 roku Spółka dokonała przypadającego na tę datę wykupu 5 000 obligacji na okaziciela o wartości nominalnej 10 000 PLN każda i łącznej wartości nominalnej 50 milionów PLN.
W dniu 9 października 2018 roku Spółka wyemitowała 50 000 niezabezpieczonych obligacji o wartości nominalnej 1 000 zł każda i łącznej wartości nominalnej 50 000 tys. zł z datą wykupu przypadającą na 9 października 2023 roku. Wartość emisyjna odpowiada wartości nominalnej obligacji. Oprocentowanie obligacji ustalone zostało w oparciu o stawkę WIBOR 6M plus marża. Odsetki od obligacji wypłacane będą w okresach półrocznych. Cel emisji nie został określony, zaś wpływy z emisji zostały przeznaczone na bieżącą działalność Spółki.
Szczegółowe informacje dotyczące wyemitowanych, umorzonych i wykupionych przez Grupę obligacji zaprezentowane są w nocie 7.21 skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok 2018.
3.4.4 Udzielone pożyczki
W 2018 roku spółki wchodzące w skład Grupy nie udzieliły żadnych pożyczek.
3.4.5 Udzielone i otrzymane poręczenia
W 2018 roku Spółka otrzymała od CONECTA Plus Sp. z o.o. poręczenia za NEVI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (NEVI Sp. z o.o. sp. k.; dawniej NAILSEA Sp. z o.o.) z tytułu zwrotu otrzymanych zaliczek w łącznej kwocie 8 944 tys. zł.
Poręczenia udzielone przez Spółkę w 2018 roku przedstawione są w poniższej tabeli:
| Strona | Kwota poręczeń tys. zł |
||
|---|---|---|---|
| Poręczenia za zobowiązania umowne Dom Construction Sp. z o.o. – podmiotu zależnego Spółki | |||
| Konsorcjum Stali S.A. | 2 500 | ||
| Przedsiębiorstwo Produkcyjne Mas Betonowych BOSTA-BETON Sp. z o.o. | 2 000 | ||
| ArcelorMittal Distribution Solutions Poland Sp. zo.o. | 2 000 | ||
| ULMA Construction Polska S.A. | 1 500 | ||
| VOLKSWAGEN LEASING GmbH | 1 150 | ||
| Poręczenia za zobowiązania umowne Dom Development Wrocław Sp. z o.o. – podmiotu zależnego Spółki | |||
| KARMAR S.A. | 7 000 | ||
| BUDUS - Grupa PHMB Sp. z o.o. | 82 | ||
| Poręczenia za zobowiązania umowne Dom Development Kredyty Sp. z o.o. – podmiotu zależnego Spółki | |||
| Bank Pekao S.A. | 2 000 | ||
| Poręczenia za zobowiązania umowne NEVI Sp. z o.o. sp. k. (dawniej NAILSEA Sp. z o.o.) | |||
| PPU PALISANDER Sp. z o.o. | 1 646 |
3.4.6 Udzielone i otrzymane gwarancje
Gwarancje z tytułu należytego wykonania umowy, należytego wykonania kontraktowych zobowiązań gwarancyjnych, usunięcia wad i usterek otrzymane przez spółki wchodzące w skład Grupy w 2018 roku, przedstawione są w poniższej tabeli:
| Firma | Rodzaj gwarancji | Kwota gwarantowana tys. zł |
|---|---|---|
| BUDIMEX S.A. | Bankowa | 11 904 |
| KARMAR S.A. | Bankowa | 3 785 |
| ERBUD S.A. | Bankowa | 3 065 |
| STRABAG Sp. z o.o. | Bankowa | 2 609 |
| UNIBEP S.A. | Bankowa | 2 311 |
| FUNDAMENTAL GROUP S.A. | Bankowa | 880 |
| KELLER-POLSKA SP. Z O.O. | Bankowa | 327 |
W 2018 roku spółki wchodzące w skład Grupy nie udzieliły żadnych gwarancji.
3.5. Wykorzystanie wpływów z emisji papierów wartościowych
W 2018 roku Spółka wyemitowała 100 000 akcji zwykłych na okaziciela serii Y o wartości nominalnej 1,00 złoty każda. Przedmiotowa emisja nastąpiła w drodze subskrypcji prywatnej w wyniku realizacji zobowiązań wynikających z Programu IV Opcji Menedżerskich dla Pani Małgorzaty Kolarskiej, Wiceprezesa Zarządu, który został szczegółowo opisany w nocie 4.9 niniejszego sprawozdania. Środki pozyskane z przedmiotowej emisji akcji w kwocie 3 500 tys. zł będą służyły finansowaniu bieżącej działalności Spółki.
W 2018 Spółka roku wyemitowała nowe obligacje na kwotę 50 000 tys. zł. Informacje na temat tej emisji zawarte są w nocie 3.4.3. niniejszego sprawozdania. Środki z emisji obligacji będą służyły finansowaniu bieżącej działalności Spółki.
3.6. Ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych
Ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych, w tym inwestycji kapitałowych, w porównaniu do wielkości posiadanych środków z uwzględnieniem możliwych zmian w strukturze finansowania tej działalności
Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. posiada pełną zdolność do finansowania realizowanych obecnie projektów inwestycyjnych. Grupa, realizując projekty deweloperskie, zamierza finansować je przy wykorzystaniu środków pochodzących z kapitałów własnych, emisji dłużnych papierów wartościowych oraz kredytów bankowych. Zarząd kieruje swoje wysiłki ku temu, aby struktura zapadalności emitowanych dłużnych papierów wartościowych i kredytów bankowych była dostosowana przede wszystkim do okresu realizacji poszczególnych projektów deweloperskich ze szczególnym uwzględnieniem sukcesywnie uzupełnianego banku ziemi pod przyszłe projekty deweloperskie Grupy.
Zdolność Grupy do realizacji zamierzeń inwestycyjnych potwierdziła się w 2018 roku. Zarząd Spółki zdołał pogodzić wypłatę 190 mln zł w postaci dywidendy dla akcjonariuszy z utrzymaniem wysokiego stanu gotówki i niskiej relacji zadłużenia odsetkowego netto do kapitałów własnych. Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. posiada znaczne zasoby finansowe oraz cieszy się bardzo dobrą opinią wśród banków i obligatariuszy, co przekłada się na wysoką dostępność finansowania zewnętrznego.
Obecnie większość działalności Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. jest prowadzona bezpośrednio w spółce Dom Development S.A. Zamierzenia inwestycyjne Grupy na kolejny rok koncentrują się przede wszystkim na utrzymaniu skali działalności w Warszawie oraz rozwoju spółek zależnych operujących Trójmieście i we Wrocławiu.
Istotnym krokiem w kierunku dywersyfikacji działalności Grupy była akwizycja Grupy Kapitałowej Euro Styl S.A. w 2017 roku, dzięki której Grupa Kapitałowa Dom Development S.A. posiada trzecią lokatę pod względem sprzedaży na rynku trójmiejskim. Zarząd Spółki oczekuje, że doświadczenie kadry zarządzającej Euro Styl S.A. ze wsparciem zasobów Grupy
Kapitałowej Dom Development S.A. zagwarantują Grupie stałe miejsce wśród liderów trójmiejskiego rynku mieszkaniowego.
Zarząd Spółki spodziewa się także wzrostu skali działalności Dom Development Wrocław Sp. z o.o., za pośrednictwem której Grupa z prowadzi działalność na rynku wrocławskim. 2018 rok był okresem intensywnego rozwoju potencjału wrocławskiej spółki – akwizycji gruntów i umacniania zespołu. W 2019 roku należy spodziewać się zwiększenia skali działalności poprzez wprowadzenie do budowy i oferty nowych projektów, a w konsekwencji także wzrostu sprzedaży i znaczenia Grupy na rynku wrocławskim.
W kolejnych latach można oczekiwać wzrostu udziału Euro Styl S.A. i Dom Development Wrocław Sp. z o.o. w strukturze wyników Grupy. Zarząd Spółki nie wyklucza ponadto możliwości realizowania przedsięwzięć za pośrednictwem podmiotów zależnych lub współkontrolowanych, przy czym finansowanie tych przedsięwzięć (kredyty celowe) pozyskiwane byłyby bezpośrednio przez te spółki lub za pośrednictwem Dom Development S.A.
Utrzymanie dotychczasowej polityki dywidendowej, w ramach której Spółka wypłaciła 100% skonsolidowanego zysku netto Grupy za lata 2012–2017 świadczy o sile bilansu Grupy oraz o istniejących zasobach i źródłach finansowania wystarczających do realizacji zamierzeń inwestycyjnych Zarządu.
3.7. Ocena czynników i nietypowych zdarzeń mających wpływ na wynik za rok obrotowy
Ocena czynników i nietypowych zdarzeń mających wpływ na wynik z działalności za rok obrotowy, z określeniem stopnia wpływu tych czynników lub nietypowych zdarzeń na osiągnięty wynik
Nie miały miejsca nietypowe zdarzenia mające wpływ na wynik Grupy za rok 2018.
Czynniki mające wpływ na osiągnięty przez Grupę wynik z działalności w 2018 roku zostały omówione w pkt. 3 niniejszego sprawozdania.
3.8. Inwestycje kapitałowe Spółki i Grupy
Określenie głównych inwestycji krajowych i zagranicznych, w szczególności papierów wartościowych, instrumentów finansowych, wartości niematerialnych i prawnych oraz nieruchomości, w tym inwestycji kapitałowych dokonanych poza grupą jednostek powiązanych, oraz opis metod ich finansowania
Dom Development S.A. oraz pozostałe spółki wchodzące w skład Grupy nie prowadzą działalności inwestycyjnej, która polegałaby na lokowaniu środków finansowych w instrumenty finansowe, papiery wartościowe oraz wartości niematerialne i prawne.
Nieruchomości nabywane przez Spółkę i pozostałe podmioty wchodzące w skład Grupy są ściśle powiązane z działalnością operacyjną Spółki i Grupy i nie mają charakteru inwestycji kapitałowych, w związku z czym prezentowane są w aktywach Spółki i Grupy jako składnik zapasów, a środki przeznaczone na ich finansowanie wykazywane są w przepływach pieniężnych z działalności operacyjnej.
3.9. Istotne pozycje pozabilansowe
Poza Programem IV Opcji Menedżerskich opisanym w nocie 7.44 Plan Motywacyjny – Programy Opcji Menedżerskich skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2018 roku oraz zobowiązaniem wekslowym o wartości 100 000 tys. zł na rzecz PKO BP S.A. opisanym w nocie 7.46 Zobowiązania warunkowe skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2018 roku, Grupa nie posiadała istotnych pozycji pozabilansowych.
4. OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNEGO
Zbiór zasad ładu korporacyjnego, któremu podlega Spółka oraz miejsce, gdzie tekst zbioru zasad jest publicznie dostępny
W 2018 roku Spółka Dom Development S.A. podlegała zbiorowi zasad wskazanych w Dobrych Praktykach Spółek Notowanych na GPW 2016 przyjętych przez Radę Giełdy w dniu 13 października 2015 r. Uchwałą Nr 26/1413/2015.
W 2018 roku do Spółki nie miała zastosowania rekomendacja opisana w rozdziale IV.R.2 w punktach 12) i 3) DPSN, zgodnie z którą jeżeli jest to uzasadnione z uwagi na strukturę akcjonariatu lub zgłaszane spółce oczekiwania akcjonariuszy, o ile spółka jest w stanie zapewnić infrastrukturę techniczną niezbędną dla sprawnego przeprowadzenia walnego zgromadzenia przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, powinna umożliwić akcjonariuszom udział w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu takich środków, w szczególności poprzez: 2) dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której akcjonariusze mogą wypowiadać się w toku obrad walnego zgromadzenia przebywając w miejscu innym niż miejsce obrad walnego zgromadzenia, 3) wykonywanie osobiście lub przez pełnomocnika, prawa głosu w toku walnego zgromadzenia. Zarząd Spółki uznał, iż odbycie walnego zgromadzenia przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie jest uzasadnione z uwagi na strukturę akcjonariatu Spółki oraz brak zgłaszanych w tym przedmiocie oczekiwań akcjonariuszy Spółki. Ponadto Spółka nie zapewniała możliwości udziału w walnym zgromadzeniu w trybie określonym powyżej z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia nieprawidłowości w przebiegu walnego zgromadzenia. Zarząd Spółki podjął decyzję o niestosowaniu ww. rekomendacji ze względu na potencjalne problemy związane m.in. z identyfikacją Akcjonariuszy, doborem najwłaściwszego medium dwustronnej komunikacji zdalnej, a także niemożnością zagwarantowania przez Spółkę spełnienia niezbędnych wymogów sprzętowych po stronie Akcjonariusza.
Zdaniem Zarządu Spółki problemy natury prawnej, logistycznej oraz technicznej związane z umożliwieniem dwustronnej komunikacji w czasie rzeczywistym, w ramach której akcjonariusze mogą wypowiadać się oraz wykonywać prawo głosu w toku obrad walnego zgromadzenia przebywając w miejscu innym niż miejsce obrad, przekraczają potencjalne korzyści dla Akcjonariuszy. W ocenie Zarządu Spółki dotychczasowe zasady udziału w walnym zgromadzeniu zapewniają prawidłową realizację praw wynikających z posiadania akcji Spółki przez wszystkich Akcjonariuszy, zaś możliwe przerwanie obrad walnego zgromadzenia w wyniku zakłócenia zdalnej komunikacji dwustronnej stanowiłoby istotną niedogodność dla Akcjonariuszy lub ich pełnomocników obecnych w miejscu obrad.
Zarząd Spółki nie wyklucza stosowania ww. rekomendacji w przyszłości, zaś decyzję o wdrożeniu Zarząd uzależnia od wypracowania odpowiednich standardów jej funkcjonowania w praktyce.
W 2018 roku Spółka nie zastosowała zasady VI.Z.2. DPSN, zgodnie z którą "aby powiązać wynagrodzenie członków zarządu i kluczowych menedżerów z długookresowymi celami biznesowymi i finansowymi spółki, okres pomiędzy przyznaniem w ramach programu motywacyjnego opcji lub innych instrumentów powiązanych z akcjami spółki, a możliwością ich realizacji powinien wynosić minimum 2 lata."
W dniu 1 grudnia 2017 roku, na mocy upoważnienia udzielonego na podstawie uchwały Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki nr 21 z dnia 25 maja 2017 roku, Rada Nadzorcza Spółki przyjęła Postanowienia Programu IV Opcji Menedżerskich dla Małgorzaty Kolarskiej, Wiceprezesa Zarządu – Dyrektora Zarządzającego, dotyczących 500.000 Akcji Dom Development S.A. Pani Małgorzata Kolarska otrzymała jednorazowo opcje uprawniające do objęcia łącznie 500.000 akcji Dom Development S.A. za cenę w kwocie 35,00 złotych za akcję. Realizacja przedmiotowych opcji jest limitowana do 100.000 akcji w jakimkolwiek okresie 12 kolejnych miesięcy, począwszy od 1 stycznia 2018 roku, z tym że opcje niewykorzystane będzie można zrealizować w późniejszym terminie, lecz nie później niż do 31 grudnia 2027 roku.
W ocenie Zarządu Spółki, podział przyznanych opcji na 5 transz z możliwością realizacji rozpoczynającą się w odstępach 12-miesięcznych jest alternatywną, do zawartej w zasadzie szczegółowej VI.Z.2. DPSN, formą powiązania wynagrodzenia członka Zarządu z długookresowymi celami biznesowymi i finansowymi Spółki.
Konstrukcja Programu IV ma na celu powiązanie wynagrodzenia Pani Małgorzaty Kolarskiej pełniącej funkcję Wiceprezesa Zarządu – Dyrektora Zarządzającego ze wzrostem wartości Spółki dla Akcjonariuszy przez okres co najmniej 5 lat. Biorąc pod uwagę rozłożenie możliwości realizowania opcji z poszczególnych transz w czasie, niestosowanie zasady VI.Z.2 DPSN dotyczy jedynie pierwszych dwóch transz, jednakże należy zwrócić uwagę, iż wszystkie transze mogą być realizowane w
okresach późniejszych niż wynikałoby z możliwości określonych w zasadzie VI.Z.2 DPSN. Przyjęte rozwiązanie stanowi więc program motywacyjny na dłuższy okres czasu niż dwuletni, który wynikałby z zasady VI.Z.2 DPSN.
Ponadto w ocenie Zarządu, zgoda Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki oraz Rady Nadzorczej Spółki potwierdzają, że zasady Programu IV w adekwatny sposób zabezpieczają interesy Akcjonariuszy Spółki poprzez powiązanie korzyści płynących z realizacji opcji w ramach przedmiotowego Programu IV z długookresowym rozwojem i wzrostem wartości Spółki.
Zbiór zasad Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. dostępny jest publicznie pod adresem: https://www.gpw.pl/pub/GPW/files/PDF/GPW\_1015\_17\_DOBRE\_PRAKTYKI\_v2.pdf. Spółka zamieściła informację na temat stanu stosowania przez Spółkę rekomendacji i zasad zawartych w Dobrych Praktykach Spółek Notowanych na GPW 2016 pod adresem: http://inwestor.domdevelopment.com.pl/pl/lad-korporacyjny
Zbiór zasad ładu korporacyjnego, na którego stosowanie Spółka się zdecydowała dobrowolnie oraz miejsce, gdzie tekst zbioru jest publicznie dostępny
W 2018 roku Spółka Dom Development S.A. przestrzegała zasady opublikowane w Kodeksie Dobrych Praktyk w relacjach Klient - Deweloper autorstwa Polskiego Związku Firm Deweloperskich.
Treść Kodeksu Dobrych Praktyk w relacjach Klient - Deweloper dostępny jest publicznie pod adresem: http://www.warszawa.pzfd.pl/strefa-klienta/kodeks-dobrych-praktyk
Spółka Dom Development S.A. nie odstąpiła od żadnych zasad wskazanych w Kodeksie Dobrych Praktyk w relacjach Klient - Deweloper.
4.1. Kapitał zakładowy, akcjonariusze
4.1.1 Akcjonariusze
Na dzień 31 grudnia 2018 r. jednostka dominująca Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. była kontrolowana przez Dom Development B.V., która posiadała 56,70% akcji Spółki.
Poniższa tabela przedstawia wykaz akcjonariuszy posiadających bezpośrednio lub pośrednio przez podmioty zależne znaczne pakiety akcji na dzień 31 grudnia 2018 roku:
| Stan na dzień 31.12.2018 | Zmiana w okresie od 31.12.2017 |
||||
|---|---|---|---|---|---|
| Akcje | % kapitału |
Liczba głosów na WZA |
% głosów na WZA |
Akcje | |
| Dom Development B.V. | 14 155 941 | 56,70 | 14 155 941 | 56,70 | (103 938) |
| Jarosław Szanajca | 1 454 050 | 5,82 | 1 454 050 | 5,82 | - |
| Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander*) |
1 313 383 | 5,26 | 1 313 383 | 5,26 | bd. |
| Grzegorz Kiełpsz | 1 280 750 | 5,13 | 1 280 750 | 5,13 | - |
*) Stan posiadania akcji przez Aviva OFE Aviva Santander (dawiej Aviva OFE Aviva BZ WBK) podano według ostatniego zawiadomienia na dzień 11.07.2011r. jakie otrzymała Spółka od Aviva PTE Aviva BZ WBK S.A.
4.1.2 Uprawnienia kontrolne
Posiadacze wszelkich papierów wartościowych, które dają specjalne uprawnienia kontrolne, wraz z opisem tych uprawnień
Zgodnie z pkt. 6.2.2. Statutu Spółki Dom Development S.A., akcjonariuszowi posiadającemu co najmniej 50,1% akcji Spółki przysługuje osobiste uprawnienie do powoływania i odwoływania połowy Członków Zarządu, w tym Prezesa Zarządu oraz Wiceprezesa Zarządu odpowiedzialnego zgodnie z Regulaminem Zarządu za finanse Spółki. W przypadku nieparzystej liczby Członków Zarządu akcjonariusz posiadający co najmniej 50,1% akcji Spółki jest uprawniony do powoływania odpowiednio: 3 (w przypadku Zarządu pięcioosobowego) oraz 4 (w przypadku Zarządu siedmioosobowego) Członków Zarządu. Powyższe uprawnienie jest wykonywane w drodze doręczanego Spółce pisemnego oświadczenia o powołaniu lub odwołaniu danego Członka Zarządu. Pozostałych Członków Zarządu powołuje i odwołuje Rada Nadzorcza.
Zgodnie z pkt. 7.4. Statutu Spółki Dom Development S.A., akcjonariuszowi posiadającemu co najmniej 50,1% akcji Spółki przysługuje osobiste uprawnienie do powoływania i odwoływania połowy Członków Rady Nadzorczej, w tym 1 Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej. W przypadku nieparzystej liczby Członków Rady Nadzorczej akcjonariusz posiadający co najmniej 50,1% akcji Spółki jest uprawniony do powoływania odpowiednio: trzech (w przypadku pięcioosobowej Rady Nadzorczej), czterech (w przypadku siedmioosobowej Rady Nadzorczej) oraz pięciu (w przypadku dziewięcioosobowej Rady Nadzorczej) Członków Rady Nadzorczej. Powyższe uprawnienie jest wykonywane w drodze doręczanego Spółce pisemnego oświadczenia o powołaniu lub odwołaniu danego Członka Rady Nadzorczej.
Na dzień 31 grudnia 2018 roku akcjonariuszem posiadającym co najmniej 50,1% akcji Spółki był Dom Development B.V. z siedzibą w Rotterdamie, Holandia.
4.1.3 Ograniczenia praw z akcji
Wskazanie ograniczeń odnośnie wykonywania prawa głosu, takich jak ograniczenie wykonywania prawa głosu przez posiadaczy określonej części lub liczby głosów, ograniczenia czasowe dotyczące wykonywania prawa głosu lub zapisy, zgodnie z którymi, przy współpracy Spółki, prawa kapitałowe związane z papierami wartościowymi są oddzielone od posiadania papierów wartościowych
Zastawnicy i użytkownicy akcji Spółki Dom Development S.A. nie są uprawnieni do wykonywania prawa głosu z akcji.
Wskazanie wszelkich ograniczeń dotyczących przenoszenia prawa własności papierów wartościowych emitenta
W Spółce Dom Development S.A. nie istnieją żadne ograniczenia dotyczące przenoszenia własności akcji Spółki Dom Development S.A.
4.2. Walne Zgromadzenie
Sposób działania Walnego Zgromadzenia i jego zasadnicze uprawnienia oraz opis praw akcjonariuszy i sposobu ich wykonywania, w szczególności zasady wynikające z regulaminu Walnego Zgromadzenia, jeżeli taki regulamin został uchwalony, o ile informacje w tym zakresie nie wynikają wprost z przepisów prawa
Walne Zgromadzenie obraduje jako Zwyczajne lub Nadzwyczajne i jako organ Spółki działa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. 2013, poz. 1030 z późn. zm.), Statutu Spółki oraz postanowienia jawnego i dostępnego publicznie Regulaminu Walnego Zgromadzenia z dnia 5 września 2006 roku zmienionego Uchwałą nr 27 z dnia 15 maja 2008 roku oraz uchwałą nr 31 z dnia 21 maja 2009 roku Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Dom Development S.A.
Zwyczajne Walne Zgromadzenie, zwoływane przez Zarząd, odbywa się w Warszawie w ciągu 6 miesięcy po upływie każdego roku obrotowego. W Walnym Zgromadzeniu mają prawo uczestniczenia osoby będące akcjonariuszami Spółki na szesnaście dni przed datą Walnego Zgromadzenia (dzień rejestracji uczestnictwa w walnym zgromadzeniu). Członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki uczestniczą w Walnym Zgromadzeniu bez potrzeby otrzymania zaproszeń. Na zaproszenie Zarządu mogą brać udział w obradach lub stosownej ich części inne osoby, w szczególności biegli rewidenci i eksperci, jeżeli ich udział będzie uzasadniony ze względu na potrzebę przedstawienia uczestnikom Walnego Zgromadzenia opinii w rozważanych sprawach. Biegły rewident winien być obecny na Walnym Zgromadzeniu, którego przedmiotem obrad są sprawy finansowe Spółki.
Walne Zgromadzenie jest ważne i może podejmować uchwały wyłącznie wtedy, gdy na Zgromadzeniu reprezentowani są akcjonariusze posiadający co najmniej 50,1% wszystkich głosów. Uchwały podejmowane są bezwzględną większością głosów ważnie oddanych, chyba że przepisy Kodeksu spółek handlowych lub Statutu Spółki stanowią inaczej. Głosowanie może odbywać się przy użyciu elektronicznego systemu oddawania i obliczania głosów. Zastawnicy i użytkownicy akcji nie są uprawnieni do wykonywania prawa głosu z akcji.
Uchwała dotycząca usunięcia spod obrad Walnego Zgromadzenia bądź zaniechania rozpatrywania spraw objętych porządkiem obrad, umieszczonych w porządku obrad na wniosek akcjonariuszy, wymaga dla swej ważności większości ¾ głosów oddanych, po uprzednio wyrażonej zgodzie wszystkich obecnych akcjonariuszy, którzy zgłosili taki wniosek.
Po podpisaniu listy obecności i jej sprawdzeniu Przewodniczący poddaje pod głosowanie porządek obrad. Walne Zgromadzenie może przyjąć proponowany porządek dzienny bez zmian, zmienić kolejność obrad bądź usunąć z niego niektóre sprawy z zastrzeżeniem postanowień Statutu Spółki. Walne Zgromadzenie może także wprowadzić do porządku obrad nowe kwestie i przeprowadzić nad nimi dyskusję, jednakże bez podejmowania uchwał w tych sprawach. Przewodniczący Zgromadzenia nie ma prawa bez zgody Walnego Zgromadzenia, usuwać lub zmieniać spraw zamieszczonych w porządku obrad.
Każdy uczestnik Walnego Zgromadzenia może zabierać głos w sprawach objętych przyjętym porządkiem obrad, które są aktualnie rozpatrywane. Każdy uczestnik Walnego Zgromadzenia może zgłosić wniosek w sprawie formalnej. W sprawach formalnych Przewodniczący udziela głosu poza kolejnością. Za wnioski w sprawach formalnych uważa się wnioski co do sposobu obradowania i głosowania.
Walne Zgromadzenie podejmuje uchwały w sprawach objętych porządkiem obrad po przeprowadzeniu głosowania. Głosowanie jest jawne, z zastrzeżeniem odpowiednich postanowień Statutu Spółki oraz Kodeksu spółek handlowych.
W 2018 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Dom Development S.A. obradowało w dniu 7 czerwca 2018 roku w siedzibie Spółki. Walne Zgromadzenie zostało zwołane na wniosek Zarządu Spółki, akcjonariusze Spółki nie występowali z wnioskami o zwołanie Walnego Zgromadzenia.
Przebieg Walnego Zgromadzenia był zgodny z przepisami Kodeksu spółek handlowych, postanowieniami Statutu Spółki, regułami zawartymi w jawnym i dostępnym publicznie Regulaminie Walnego Zgromadzenia Dom Development S.A. i zasadami Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Akcjonariusze mogli zapoznać się z treścią projektów uchwał, przewidzianych w porządku obrad, w każdym przypadku nie później niż na 26 dni przed planowanym terminem obrad Walnego Zgromadzenia. Spółka nie kwestionowała prawidłowości przedstawianych przez akcjonariuszy i ich pełnomocników dokumentów potwierdzających prawo ich reprezentowania podczas weryfikacji legitymacji akcjonariuszy uprawniających ich do uczestniczenia w Walnym Zgromadzeniu.
Przewodniczący Walnego Zgromadzenia zapewniał sprawny przebieg obrad. Obrady Walnego Zgromadzenia nie były odwoływane ani przerywane. Członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej obecni na Walnym Zgromadzeniu byli gotowi do udzielania wyjaśnień w zakresie swoich kompetencji i przepisów prawa.
Uchwały Walnego Zgromadzenia były podejmowane w warunkach umożliwiających ochronę praw mniejszościowych akcjonariuszy, w tym wniesienie zastrzeżeń lub sprzeciwu wobec uchwał. Żadna z podjętych uchwał nie była kwestionowana w postępowaniu sądowym.
Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Dom Development S.A. odbyło się w terminie zgodnym z art. 395 Kodeksu spółek handlowych, a dokumentacja dotycząca sprawozdań finansowych za rok 2017 została opublikowana na stronie internetowej Spółki na 3 miesiące przed terminem Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia.
Wszystkie uchwały podjęte przez Walne Zgromadzenie w 2018 roku służyły realizacji interesu Spółki i uwzględniały prawa innych interesariuszy. Uchwały podjęte przez Walne Zgromadzenia zamieszczone są w Internecie pod adresem: https://inwestor.domd.pl/pl/wza
4.3. Zasady zmiany statutu
Zmiana Statutu Spółki Dom Development S.A., zgodnie z art. 430 § 1 oraz art. 415 § 1 Kodeksu spółek handlowych, wymaga uchwały Walnego Zgromadzenia podjętej większością ¾ głosów i wpisu do rejestru. W przypadku uchwały dotyczącej zmiany Statutu w zakresie zwiększenia świadczeń akcjonariuszy lub uszczuplającej prawa przyznane osobiście poszczególnym akcjonariuszom zgodnie z art. 354 Kodeksu spółek handlowych wymagana jest zgoda wszystkich akcjonariuszy, których przedmiotowa uchwała dotyczy. Zmianę Statutu zgłasza do sądu rejestrowego Zarząd Spółki Dom Development S.A. Walne Zgromadzenie Spółki Dom Development S.A. może upoważnić Radę Nadzorczą do ustalenia jednolitego tekstu zmienionego Statutu lub wprowadzenia innych zmian o charakterze redakcyjnym określonych w uchwale Walnego Zgromadzenia.
4.4. Zarząd
4.4.1 Zasady powoływania, odwoływania Zarządu
Opis zasad dotyczących powoływania i odwoływania osób zarządzających oraz ich uprawnień, w szczególności prawo do podjęcia decyzji o emisji lub wykupie akcji
Zgodnie ze Statutem Spółki, Zarząd Spółki Dom Development S.A. składa się z 4 do 8 Członków, w tym Prezesa, powoływanych na wspólną trzyletnią kadencję. Liczbę Członków Zarządu ustala Rada Nadzorcza. Akcjonariuszowi posiadającemu co najmniej 50,1% akcji Spółki przysługuje osobiste uprawnienie do powoływania i odwoływania połowy Członków Zarządu, w tym Prezesa Zarządu oraz Wiceprezesa Zarządu odpowiedzialnego zgodnie z Regulaminem Zarządu za finanse Spółki. W przypadku nieparzystej liczby Członków Zarządu akcjonariusz posiadający co najmniej 50,1% akcji Spółki jest uprawniony do powoływania odpowiednio: 3 (w przypadku Zarządu pięcioosobowego) oraz 4 (w przypadku Zarządu siedmioosobowego) Członków Zarządu. Powyższe uprawnienie jest wykonywane w drodze doręczanego Spółce pisemnego oświadczenia o powołaniu lub odwołaniu danego Członka Zarządu. Pozostałych Członków Zarządu powołuje i odwołuje Rada Nadzorcza.
Zarząd reprezentuje Spółkę w sądzie i poza sądem. Do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch Członków Zarządu albo jednego Członka Zarządu łącznie z prokurentem.
Zgodnie z pkt. 3.2.8. Statutu Spółki, Zarząd jest uprawniony do podwyższania kapitału zakładowego Spółki poprzez emisję nowych akcji o łącznej wartości nominalnej nie większej niż 1 500 000 (słownie: jeden milion pięćset tysięcy) złotych w drodze jednego lub kilku podwyższeń kapitału zakładowego w granicach określonych powyżej (kapitał docelowy). Upoważnienie Zarządu do podwyższania kapitału zakładowego oraz do emitowania nowych akcji w ramach kapitału docelowego do kwoty 1 500 000 złotych wygasa z upływem 3 lat od dnia wpisania do rejestru przedsiębiorców zmiany Statutu dokonanej uchwałą Walnego Zgromadzenia nr 22 z dnia 25 maja 2017 r.
Upoważnienie do podwyższenia kapitału zakładowego, o którym mowa w zdaniu powyżej, obejmuje możliwość emitowania warrantów subskrypcyjnych, z terminem wykonania prawa zapisu upływającym z końcem okresu, o którym mowa jest powyżej.
Za zgodą Rady Nadzorczej, Zarząd może pozbawić akcjonariuszy w całości lub w części prawa poboru w stosunku do akcji emitowanych w granicach kapitału docelowego.
Warunkiem dokonania przez Zarząd podwyższenia kapitału zakładowego w granicach kapitału docelowego jest uzyskanie w tym zakresie pozytywnej opinii Rady Nadzorczej. W pozostałych przypadkach, o ile postanowienia Kodeksu spółek handlowych nie stanowią inaczej, Zarząd decyduje o wszystkich sprawach związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego w ramach kapitału docelowego.
Zgodnie z pkt. 3.2.6. Statutu Spółki, nabycie akcji własnych przez Spółkę w celu umorzenia nie wymaga zgody Walnego Zgromadzenia (z zastrzeżeniem art. 393 pkt 6 Kodeksu spółek handlowych), a jedynie zgody Rady Nadzorczej.
4.4.2 Skład osobowy Zarządu
W okresie od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 10 kwietnia 2018 roku Zarząd Dom Development S.A. składał się z 4 następujących Członków:
- Jarosław Szanajca Prezes Zarządu
- Janusz Zalewski Wiceprezes Zarządu
- Małgorzata Kolarska Wiceprezes Zarządu
- Terry Roydon Członek Zarządu
Od dnia 10 kwietnia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., wobec powołania przez Radę Nadzorczą Spółki Pana Mikołaja Konopki w skład Zarządu Spółki na wspólną trzyletnią kadencję, Zarząd Dom Development S.A. składał się z 5 następujących Członków:
- Jarosław Szanajca Prezes Zarządu
- Janusz Zalewski Wiceprezes Zarządu
- Małgorzata Kolarska Wiceprezes Zarządu
- Terry Roydon Członek Zarządu
- Mikołaj Konopka Członek Zarządu
4.4.3 Zasady działania Zarządu
Zarząd Spółki działa na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, postanowień Statutu Spółki, jawnego i dostępnego publicznie Regulaminu Zarządu zatwierdzonego uchwałą Rady Nadzorczej oraz zgodnie z zasadami Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
Zarząd jest organem wykonawczym Spółki, kieruje jej bieżącą działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz. Zarząd podejmuje decyzje we wszystkich sprawach Spółki niezastrzeżonych do kompetencji Walnego Zgromadzenia i Rady Nadzorczej przepisami prawa, Statutem Spółki lub uchwałą Walnego Zgromadzenia.
Do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch Członków Zarządu albo jednego Członka Zarządu łącznie z prokurentem. Uchwały Zarządu zapadają bezwzględną większością głosów. W przypadku równości głosów decyduje głos Prezesa Zarządu.
Wyznaczając cele strategiczne, jak i bieżące zadania Spółki, Zarząd kierował się nadrzędnym interesem Spółki i przepisami prawa oraz brał pod uwagę interesy akcjonariuszy, pracowników Spółki i wierzycieli.
Starając się zapewnić przejrzystość i efektywność systemu zarządzania, Zarząd przestrzegał zasady profesjonalnego działania w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, biorąc pod uwagę szeroki zakres dostępnych informacji, analiz i opinii.
Wysokość, forma i struktura wynagrodzenia Członków Zarządu Spółki były ustalane przez Radę Nadzorczą zgodnie z obowiązującą w Spółce polityką wynagrodzeń oraz na podstawie przejrzystych procedur i odpowiadały kryteriom zakresu odpowiedzialności i kompetencji oraz uwzględniały osiągnięte wyniki ekonomiczne przez Spółkę, pozostając w rozsądnej relacji do poziomu wynagrodzeń Członków Zarządu w podobnych spółkach na rynku deweloperskim.
4.5. Rada Nadzorcza
4.5.1 Zasady powoływania, odwoływania Rady Nadzorczej
Rada Nadzorcza składa się z 5 do 9 Członków powoływanych na wspólną trzyletnią kadencję.
Liczbę Członków Rady Nadzorczej ustala Walne Zgromadzenie. Ponadto Walne Zgromadzenie powołuje i odwołuje Członków Rady Nadzorczej, z zastrzeżeniem osobistego uprawnienia Akcjonariusza posiadającego co najmniej 50,1% akcji Spółki, który uprawniony jest do powoływania i odwoływania połowy Członków Rady Nadzorczej, w tym 1 Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej. W przypadku nieparzystej liczby Członków Rady Nadzorczej akcjonariusz posiadający co najmniej 50,1% akcji Spółki jest uprawniony do powoływania odpowiednio: trzech (w przypadku pięcioosobowej Rady Nadzorczej), czterech (w przypadku siedmioosobowej Rady Nadzorczej) oraz pięciu (w przypadku dziewięcioosobowej Rady Nadzorczej) Członków Rady Nadzorczej. Powyższe uprawnienie jest wykonywane w drodze doręczanego Spółce pisemnego oświadczenia o powołaniu lub odwołaniu danego Członka Rady Nadzorczej.
Przynajmniej dwóch Członków Rady Nadzorczej (oraz ich osoby bliskie, w szczególności współmałżonek, zstępni oraz wstępni) powoływanych przez Walne Zgromadzenie powinno spełniać kryteria tzw. Członków Niezależnych, określone w pkt. 7.7. Statutu Spółki.
4.5.2 Skład osobowy Rady Nadzorczej
Na dzień 31 grudnia 2018 roku Rada Nadzorcza spółki Dom Development S.A. liczyła 7 Członków:
- Grzegorz Kiełpsz Przewodniczący Rady Nadzorczej,
- Markham Dumas Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej,
- Marek Moczulski Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej (Członek niezależny),
- Mark Spiteri Członek Rady Nadzorczej,
- Michael Cronk Członek Rady Nadzorczej,
- Dorota Podedworna–Tarnowska Członek Rady Nadzorczej (Członek niezależny),
- Krzysztof Grzyliński Członek Rady Nadzorczej (Członek niezależny).
Członek Rady Nadzorczej Pan Włodzimierz Bogucki złożył w dniu 10 kwietnia 2018 roku rezygnację z pełnionej funkcji Członka Rady Nadzorczej Spółki ze skutkiem od dnia 7 czerwca 2018 r. Przyczyną rezygnacji był fakt, iż Pan Włodzimierz Bogucki był Członkiem Rady Nadzorczej Spółki od blisko 12 lat i od września 2018 roku przestałby spełniać jedno z kryteriów definiujących Członka Niezależnego Rady Nadzorczej Dom Development S.A., określone w art. 129 ust. 3 pkt. 8) ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz w pkt. 7.7.8 Statutu Spółki.
Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki powołało z dniem 7 czerwca 2018 roku na wspólną kadencję w skład Rady Nadzorczej Panią dr Dorotę Podedworną – Tarnowską, jako Członka Niezależnego.
4.5.3 Zasady działania Rady Nadzorczej
Rada Nadzorcza działa zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych, postanowieniami Statutu Spółki, uchwalonym przez nią jawnym i dostępnym publicznie Regulaminem Rady Nadzorczej, określającym jej organizację i sposób wykonywania czynności oraz Zasadami Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
Rada Nadzorcza jest stałym organem nadzoru Spółki we wszystkich dziedzinach działalności Spółki.
Rada Nadzorcza podejmuje uchwały lub wydaje opinie w sprawach zastrzeżonych do jej kompetencji stosownie do postanowień Statutu Spółki oraz w trybie przewidzianym postanowieniami Statutu lub stosownymi przepisami prawa.
Sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. w 2018 roku
Posiedzenia Rady Nadzorczej odbywały się regularnie, uczestniczyli w niej Członkowie Zarządu. W 2018 r. Rada Nadzorcza odbyła 10 posiedzeń, w tym 6 telekonferencji. Zarząd dostarczał Radzie Nadzorczej wyczerpujących informacji o wszystkich istotnych sprawach dotyczących działalności Spółki.
Rada Nadzorcza spełniała warunek posiadania w swoim składzie co najmniej dwóch Członków niezależnych zgodnie z przyjętymi kryteriami niezależności określonymi w Statucie Spółki.
Uchwały Rady Nadzorczej w sprawach: (i) wyrażania zgody na dokonywanie świadczeń z jakiegokolwiek tytułu przez Spółkę i jakiekolwiek podmioty powiązane ze Spółką na rzecz Członków Zarządu, (ii) wyrażenia zgody na zawarcie przez Spółkę lub podmiot od niej zależny istotnej umowy z podmiotem powiązanym ze Spółką, Członkiem Rady Nadzorczej albo Zarządu oraz podmiotami z nimi powiązanymi, (iii) wyboru biegłego rewidenta dla przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego Spółki – zapadały za zgodą większości Członków niezależnych Rady Nadzorczej.
Wynagrodzenie Członków Rady Nadzorczej ustalone w sposób przejrzysty nie stanowiło istotnej pozycji kosztów Spółki wpływających na wynik finansowy. Jego wysokość zatwierdzona uchwałą Walnego Zgromadzenia została ujawniona w raporcie rocznym.
Rada Nadzorcza przedstawiła Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu Spółki, które odbyło się w dniu 7 czerwca 2018 roku, przygotowane zgodnie z Dobrymi Praktykami Spółek Notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.:
- ocenę na temat sytuacji Spółki w 2017 r., z uwzględnieniem oceny systemu kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, compliance oraz funkcji audytu wewnętrznego,
- sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej w 2017 r.,
- ocenę sposobu wypełniania przez Spółkę obowiązków informacyjnych dotyczących stosowania zasad ładu korporacyjnego, określonych w Regulaminie Giełdy oraz przepisach dotyczących informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych,
- ocenę racjonalności prowadzonej przez Spółkę polityki w zakresie działalności sponsoringowej, charytatywnej lub innej o zbliżonym charakterze.
4.5.4 Komitety Rady Nadzorczej
W ramach Rady Nadzorczej utworzone zostały dwa komitety, Komitet Audytu oraz Komitet Wynagrodzeń.
Komitet Audytu
W okresie od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 7 czerwca 2018 roku Komitet Audytu działał w następującym składzie:
- Włodzimierz Bogucki Przewodniczący Komitetu Audytu,
- Mark Spiteri Członek Komitetu Audytu,
- Marek Moczulski Członek Komitetu Audytu.
Wobec rezygnacji z pełnionej funkcji złożonej przez Członka Rady Nadzorczej, Pana Włodzimierza Boguckiego, opisanej w nocie 4.5.2., w dniu 7 czerwca 2018 r., Rada Nadzorcza Spółki powołała w skład Komitetu Audytu oraz do pełnienia funkcji Przewodniczącej Komitetu Audytu Panią dr Dorotę Podedworną-Tarnowską.
Komitet Audytu jest stałym komitetem Rady Nadzorczej. W skład Komitetu Audytu wchodzi co najmniej trzech Członków powoływanych przez Radę Nadzorczą spośród jej Członków, przy czym co najmniej dwóch Członków Komitetu Audytu, w tym jego przewodniczący, powinno być Niezależnymi Członkami Rady Nadzorczej w rozumieniu art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. 2017 poz. 1089) oraz pkt. 7.7 Statutu Spółki, z których przynajmniej jeden posiada wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych. Przynajmniej jeden z Członków Komitetu Audytu posiada wiedzę i umiejętności z zakresu branży w której działa Spółka.
Ustawowe kryteria niezależności spełniał były Przewodniczący Komitetu Audytu Pan Włodzimierz Bogucki, a obecnie kryteria niezależności są spełniane przez Przewodniczącą Komitetu Audytu Panią Dorotę Podedworną-Tarnowską oraz Członka Komitetu Audytu Pana Marka Moczulskiego.
Wszyscy członkowie Komitetu Audytu posiadają wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych. Były Przewodniczący Komitetu Audytu Pan Włodzimierz Bogucki ukończył studia wyższe na kierunku ekonomicznym, w praktyce zawodowej wykorzystuje praktyczną wiedzę z zakresu rachunkowości, ekonomii i finansów. Obecna Przewodnicząca Komitetu Audytu Pani Dorota Podedworna-Tarnowska ukończyła studia wyższe na kierunku finanse i bankowość i posiada tytuł naukowy: doktor nauk ekonomicznych. W pracy zawodowej wykorzystuje wiedzę z zakresu ekonomii, finansów, rachunkowości, rewizji finansowej oraz audytu sprawozdań finansowych. Członek Komitetu Audytu Pan Marek Moczulski ukończył studia podyplomowe na kierunku zarządzania finansami, w zawodowej działalności wykorzystuje praktyczną wiedzę z zakresu ekonomii, finansów, rewizji finansowej oraz audytu sprawozdań finansowych. Członek Komitetu Audytu Pan Mark Spiteri jest dyplomowanym księgowym.
Wiedzę i umiejętności z zakresu branży w której działa Spółka tj. deweloperskiej, posiada były Przewodniczący Komitetu Audytu Pan Włodzimierz Bogucki oraz obecny członek Komitetu Audytu Pan Mark Spiteri. Obydwaj Panowie wykorzystują w zawodowej działalności praktyczną wiedzę z zakresu projektów deweloperskich oraz rynku nieruchomości.
Obowiązki i uprawnienia Komitetu Audytu zostały określone w jawnym i dostępnym publicznie Regulaminie Komitetu Audytu zatwierdzonym przez Radę Nadzorczą.
Do zadań Komitetu Audytu należy w szczególności (i) nadzorowanie Zarządu Spółki w zakresie stosowania się do właściwych przepisów prawa i innych regulacji, w szczególności Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku, przygotowania informacji finansowych przez Spółkę, w szczególności w odniesieniu do wyboru zasad polityki księgowej, stosowania i oceny skutków nowych przepisów, informacji o sposobie traktowania w sprawozdaniach rocznych szacowanych pozycji, prognoz itd., stosowania się do zaleceń i spostrzeżeń biegłych rewidentów powoływanych przez Radę Nadzorczą, (ii) wydawanie rekomendacji Radzie Nadzorczej Spółki w sprawach dotyczących wyboru i odwoływania biegłego rewidenta, (iii) kontrola niezależności i obiektywności biegłego rewidenta, w szczególności pod kątem zmiany biegłego rewidenta oraz poziomu otrzymywanego wynagrodzenia, (iv) weryfikowanie prac biegłego rewidenta.
W wykonywaniu swoich obowiązków Komitet Audytu współpracuje z Radą Nadzorczą, Zarządem, kierownictwem średniego szczebla oraz audytem wewnętrznym i zewnętrznym.
W spotkaniach Komitetu Audytu uczestniczą na zaproszenie: Wiceprezes Zarządu ds. finansowych, Zastępca Dyrektora Finansowego, Kontroler Finansowy oraz przedstawiciele audytu zewnętrznego i wewnętrznego. W 2018 roku Komitet Audytu odbył 6 posiedzeń, w tym 2 telekonferencje.
Firma audytorska badająca sprawozdanie finansowe Spółki nie świadczyła na rzecz Spółki w 2018 roku dozwolonych usług niebędących badaniem.
Zgodnie z obowiązującą w Spółce polityką wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania, wyboru firmy audytorskiej do badania dokonuje Rada Nadzorcza Dom Development S.A., działając na podstawie rekomendacji sporządzonej przez Komitet Audytu. Ponadto ustalone zostały przejrzyste i niedyskryminujące kryteria wyboru stosowane do oceny ofert złożonych przez firmy audytorskie, którymi kierować się ma Komitet Audytu na etapie przygotowywania rekomendacji i Rada Nadzorcza podczas dokonywania wyboru firmy audytorskiej:
- a. niezależność i bezstronność firmy audytorskiej, jako wymóg konieczny z założeniem, że firma audytorska do badania ustawowego sprawozdań finansowych przekaże raz na rok Komitetowi Audytu pisemne potwierdzenie swojej niezależności od spółki Dom Development S.A. i spółek Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. Ww. podmiot powinien również omawiać z Komitetem Audytu wszelkie zagrożenia dla swojej niezależności, jak również zabezpieczenia stosowane dla ograniczenia tych zagrożeń;
- b. wynagrodzenie za badanie, przy czym nie może być ono oparte na żadnej formie zdarzenia warunkowego, w tym nie może być uzależnione od wyników badania oraz kształtowane lub uzależnione od świadczenia na rzecz badanej jednostki lub jednostek z nią powiązanych dodatkowych usług niebędących badaniem przez firmę audytorską lub jakikolwiek podmiot powiązany z firmą audytorską lub należący do sieci, a jednym z podstawowych kryteriów wyboru firmy audytorskiej do badania ustawowego sprawozdań finansowych jest jakość i rzetelność świadczonych usług;
-
c. dotychczasowe doświadczenie i potencjał podmiotu w badaniu sprawozdań jednostek zainteresowania publicznego oraz badaniu sprawozdań jednostek o podobnym profilu działalności, szczególnie z zakresu działalności deweloperskiej i nieruchomości;
-
d. możliwość dokonywania badania na terenie całego kraju i zapewnienia możliwości świadczenia usług w wymaganym zakresie;
- e. zapewnienie możliwości bieżącego monitorowania zmian w przepisach prawa;
- f. sprawdzanie kwalifikacji zawodowych i doświadczenia osób bezpośrednio zaangażowanych w prowadzone badanie.
Zgodnie z obowiązującą w Spółce polityką świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie, przez podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz przez członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem, firma audytorska uprawniona do przeprowadzenia badania ustawowego sprawozdań finansowych, podmiot powiązany z firmą audytorską ani żaden z członków sieci, do której należy firma audytorska, nie świadczą bezpośrednio ani pośrednio na rzecz Dom Development S.A. ani jednostek powiązanych żadnych zabronionych usług niebędących badaniem sprawozdań finansowych ani czynnościami rewizji finansowej w okresie od pierwszego dnia okresu objętego badaniem do wydania sprawozdania z badania. W przypadku procedur kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, systemów informatycznych, obostrzenie obowiązuje w roku obrotowym bezpośrednio poprzedzającym okres podlegający badaniu. Usługami zabronionymi nie są usługi wskazane w art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Świadczenie tych usług możliwe jest jedynie w zakresie niezwiązanym z polityką podatkową Dom Development S.A, po przeprowadzeniu przez Komitet Audytu oceny zagrożeń i zabezpieczeń niezależności i wyrażeniu zgody przez Komitet Audytu. W przypadku gdy biegły rewident lub firma audytorska świadczą na rzecz Dom Development S.A. lub spółek Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. przez okres co najmniej trzech kolejnych lat obrotowych dozwolone usługi niebędące badaniem, całkowite wynagrodzenie z tytułu takich usług jest ograniczone do najwyżej 70 % średniego wynagrodzenia płaconego w trzech kolejnych ostatnich latach obrotowych z tytułu badania ustawowego sprawozdań finansowych i Dom Development S.A. oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Dom Development S.A.
Rekomendacja Komitetu Audytu z dnia 30 listopada 2017 r. dotycząca wyboru firmy audytorskiej spełnia obowiązujące warunki określone w art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym i została sporządzona w następstwie zorganizowanej przez Spółkę procedury wyboru spełniającej obowiązujące kryteria.
Komitet Wynagrodzeń
W okresie od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 31 grudnia 2018 roku, Komitet Wynagrodzeń działał w składzie:
- Marek Moczulski Przewodniczący Komitetu Wynagrodzeń,
- Mark Spiteri Członek Komitetu Wynagrodzeń,
- Krzysztof Grzyliński Członek Komitetu Wynagrodzeń.
Komitet Wynagrodzeń jest stałym komitetem Rady Nadzorczej. W skład Komitetu Wynagrodzeń wchodzi co najmniej trzech Członków powoływanych przez Radę Nadzorczą spośród jej Członków, przy czym przynajmniej dwóch spośród Członków Komitetu Wynagrodzeń powinno mieć status Niezależnego Członka Rady Nadzorczej w rozumieniu pkt. 7.7 Statutu Spółki. Rada Nadzorcza powołuje jednego z Członków Komitetu Wynagrodzeń, będących jednocześnie Niezależnymi Członkami Rady Nadzorczej w rozumieniu pkt. 7.7 Statutu Spółki, na stanowisko Przewodniczącego Komitetu Wynagrodzeń. Każdy z Członków Komitetu Wynagrodzeń może być w każdym czasie odwołany przez Radę Nadzorczą.
Obowiązki i uprawnienia Komitetu Wynagrodzeń zostały określone w jawnym i dostępnym publicznie Regulaminie Komitetu Wynagrodzeń zatwierdzonym przez Radę Nadzorczą.
Do zadań Komitetu Wynagrodzeń należą w szczególności: (i) okresowa ocena zasad wynagradzania Członków Zarządu i przekazywanie Radzie Nadzorczej odpowiednich rekomendacji w tym zakresie, (ii) sporządzanie propozycji wynagrodzeń oraz przyznawania dodatkowych świadczeń, w tym w szczególności w ramach programów opcji menedżerskich (zamiennych na akcje w kapitale zakładowym Spółki), poszczególnym Członkom Zarządu Spółki w celu ich rozpatrzenia przez Radę Nadzorczą, (iii) przedkładanie projektów polityki wynagrodzeń Spółki.
W spotkaniach Komitetu Wynagrodzeń uczestniczy na zaproszenie Prezes Zarządu. W 2018 roku Komitet Wynagrodzeń odbył 6 posiedzeń, w tym 3 telekonferencje.
4.6. Raport na temat polityki wynagrodzeń
4.6.1 System wynagrodzeń przyjęty w Spółce
Celem realizowanej polityki wynagrodzeń dla członków organów zarządczych i nadzorujących oraz kluczowych menedżerów w Dom Development S.A. (dalej: Polityka Wynagrodzeń) jest wspieranie strategii Spółki i jej celów krótkoi długoterminowych.
Tworzone są spójne i uporządkowane zasady funkcjonowania Polityki Wynagrodzeń Spółki w taki sposób, aby wynagrodzenia były oparte o realia rynkowe i kondycję finansową Spółki. Realizowana przez nas polityka pozwala stymulować rozwój biznesowy oraz przyciągnąć, motywować i zatrzymać najwyższej klasy specjalistów w swoich dziedzinach.
Polityka Wynagrodzeń dla członków Zarządu Spółki i kluczowych menedżerów Dom Development S.A. jest powiązana z długoterminowymi interesami i wynikami ekonomicznymi Spółki, w oparciu o system długoterminowego motywowania.
Polityka Wynagrodzeń dla członków organów Spółki i kluczowych menedżerów Dom Development S.A. ustalana jest zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi obowiązującymi w Spółce, w tym w szczególności zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych, Statutem, Regulaminem Rady Nadzorczej, Regulaminem Zarządu oraz Regulaminem Komitetu Wynagrodzeń.
W roku obrotowym 2018 nie wystąpiły istotne zmiany w Polityce Wynagrodzeń Spółki.
4.6.2 Pozafinansowe składniki wynagrodzenia Członków Zarządu i kluczowej kadry menedżerskiej
Na wynagrodzenie Członków Zarządu, Członków Rady Nadzorczej oraz kluczowych menedżerów składają się również pozapłacowe składniki w postaci dodatkowych świadczeń w naturze takich jak prywatna opieka medyczna, czy samochód służbowy wykorzystywany również do celów prywatnych.
4.6.3 Ocena funkcjonowania Polityki Wynagrodzeń
W ocenie Zarządu Spółki, realizowana Polityka Wynagrodzeń powiązana z osiąganymi wynikami ekonomicznymi przy jednoczesnej realizacji celów biznesowych stanowi podstawę do utrzymania stabilności funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz długoterminowego wzrostu wartości dla akcjonariuszy.
4.6.4 Warunki i wartość wynagrodzeń, nagród i korzyści członków Zarządu
Zgodnie ze Statutem Spółki, ustalenie warunków umów oraz wysokości wynagrodzeń Prezesa Zarządu oraz pozostałych członków Zarządu należy do kompetencji Rady Nadzorczej Spółki, po uprzedniej rekomendacji Komitetu Wynagrodzeń w tym zakresie.
Komitet Wynagrodzeń dokonuje okresowej oceny zasad wynagradzania członków Zarządu i przekazuje Radzie Nadzorczej odpowiednie rekomendacje w tym zakresie, sporządza propozycję wynagrodzeń oraz przyznawania dodatkowych świadczeń, w tym w szczególności w ramach programów opcji menedżerskich (zamiennych na akcje w kapitale zakładowym Spółki), poszczególnym członkom Zarządu Spółki w celu ich rozpatrzenia przez Radę Nadzorczą.
Wynagrodzenie członków Zarządu Spółki i kluczowych menedżerów wynika z przyjętej Polityki Wynagrodzeń i składa się z części stałej (płaca zasadnicza), części zmiennej uzależnionej od wyników (system premiowy) oraz świadczeń pozapłacowych. W roku 2018 system wynagrodzeń funkcjonował na podobnych zasadach jak w latach poprzednich, tj. w oparciu o system motywacyjny powiązany z wynikami finansowymi Spółki oraz celami biznesowymi i finansowymi Spółki.
Przyznanie premii uzależnione było od stopnia realizacji indywidualnych rocznych celów związanych z celami biznesowymi Spółki.
W 2018 roku wartość wynagrodzeń (wraz z nagrodami) wypłaconych, należnych lub potencjalnie należnych odrębnie dla każdej z osób zarządzających Spółki przedstawiała się następująco:
| Wynagrodzenia i nagrody (tys. zł) |
W Spółce | W innych podmiotach Grupy |
||
|---|---|---|---|---|
| Stałe składniki wynagrodzenia |
Zmienne składniki wynagrodzenia |
Świadczenia pozapłacowe |
tys. zł | |
| Zarząd | ||||
| Jarosław Szanajca | 1 399 | 978 | 29 | - |
| Małgorzata Kolarska | 1 200 | 1 527 | 28 | - |
| Janusz Zalewski | 1 080 | 872 | 14 | - |
| Mikołaj Konopka | - | - | - | 480 |
| Terry Roydon | 72 | 516 | - | - |
Poza dywidendą, w roku 2018 nie miały miejsca wypłaty z zysku dla osób zarządzających Spółką.
4.6.5 Wartość wynagrodzeń, nagród i korzyści członków Rady Nadzorczej
W 2018 roku wartość wynagrodzeń wypłaconych, należnych lub potencjalnie należnych odrębnie dla każdej z osób nadzorujących Spółkę przedstawiała się następująco:
| Wynagrodzenia i nagrody | W Spółce | W innych podmiotach Grupy |
|---|---|---|
| tys. zł | tys. zł | |
| Rada Nadzorcza | ||
| Grzegorz Kiełpsz | 624 | - |
| Mark Spiteri | 110 | - |
| Markham Dumas | 115 | - |
| Michael Cronk | 110 | - |
| Włodzimierz Bogucki | 48 | - |
| Dorota Podedworna-Tarnowska | 62 | - |
| Marek Moczulski | 110 | - |
| Krzysztof Grzyliński | 121 | - |
Poza dywidendą, w roku 2018 nie miały miejsca wypłaty z zysku dla osób nadzorujących Spółkę.
4.6.6 Umowy z członkami Zarządu w przypadku ich rezygnacji, zwolnienia
Umowy zawarte między Spółką a osobami zarządzającymi, przewidujące rekompensatę w przypadku ich rezygnacji lub zwolnienia z zajmowanego stanowiska
Członkowie Zarządu Spółki: Jarosław Szanajca, Janusz Zalewski i Małgorzata Kolarska zatrudnieni są w Spółce na podstawie umów o pracę.
Zgodnie z postanowieniami umów o pracę rozwiązanie stosunku pracy z poszczególnymi członkami Zarządu Spółki upoważnia ich do otrzymywania wynagrodzenia w okresie wypowiedzenia, co zostało opisane w nocie 7.45 w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za rok 2018.
4.7. Stosowanie Polityki Różnorodności w odniesieniu do Zarządu i Rady Nadzorczej
W ocenie Zarządu Spółki, skład osobowy Zarządu oraz Rady Nadzorczej Dom Development S.A. zapewniał zróżnicowanie wieku, kierunku wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego niezbędne dla osiągnięcia wielowymiarowej perspektywy wspierającej działalność Spółki i nadzór nad nią.
W 2018 roku w Zarządzie Spółki zasiadało 5 osób – 4 mężczyzn i 1 kobieta. Wszyscy członkowie Zarządu są od wielu lat związani ze Grupą, a o ich powołaniu w skład organu decydowały wiedza i umiejętności. W skład Zarządu Dom Development S.A. wchodzą osoby z wykształceniem prawniczym, ekonomicznym oraz z zakresu zarządzania nieruchomościami. Wszyscy członkowie Zarządu Spółki posiadają wieloletnie doświadczenie w branży deweloperskiej, zarówno na rynku polskim jak i za granicą. Lata praktyki i szeroka perspektywa pozwalają Zarządowi na sprawne podejmowanie strategicznych decyzji.
Mając na uwadze zabezpieczenie rozwoju Spółki i Grupy Zarząd dba o rozwój kluczowej kadry menedżerskiej oraz jej zróżnicowanie. Dyrektorami i zastępcami dyrektorów poszczególnych pionów i działów są kobiety i mężczyźni o różnym kierunku wykształcenia, przebiegu doświadczenia zawodowego, a także wieku.
W skład Rady Nadzorczej Spółki wchodzą osoby z doświadczeniem w różnych branżach, w tym w branży deweloperskiej. Wśród członków Rady Nadzorczej znajdują się osoby od lat związane z Dom Development S.A., jak jej Przewodniczący, współzałożyciel Spółki, Grzegorz Kiełpsz oraz przedstawiciele dominującego akcjonariusza Dom Development B.V. Dla zapewnienia najwyższych standardów nadzoru nad Spółką, w Radzie Nadzorczej Dom Development S.A. zasiadają także trzej członkowie niezależni posiadający wysokie, udokumentowane kompetencje z obszaru biznesu oraz sprawozdawczości finansowej. Takie zróżnicowanie pozwala na spojrzenie w szerokiej perspektywie na działania Zarządu Spółki oraz obejmowane kierunki jej rozwoju. W 2018 roku po raz pierwszy w historii Spółki, w skład Rady Nadzorczej powołano kobietę, co było realizacją sygnalizowanej w uprzednich latach woli władz Spółki w zakresie wzbogacenia składu tego organu o kobiety, o ile będą one spełniały kryteria wymagane przepisami prawa oraz standardy wewnętrzne Spółki. Według stanu na 31 grudnia 2018 roku w Radzie Nadzorczej Spółki zasiadało 6 mężczyzn i 1 kobieta.
4.8. Akcje w posiadaniu członków Zarządu i Rady Nadzorczej
Łączna liczba i wartość nominalna wszystkich akcji Spółki oraz akcji i udziałów w jednostkach Grupy, będących w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących Spółki
| Akcje | Opcje na akcje | Razem | ||
|---|---|---|---|---|
| ilość | wartość nominalna tys. zł |
ilość | ilość opcji i akcji | |
| Zarząd | ||||
| Jarosław Szanajca | 1 454 050 | 1 454 | - | 1 454 050 |
| Janusz Zalewski | 350 000 | 350 | - | 350 000 |
| Małgorzata Kolarska | 131 500 | 132 | 400 000 | 531 500 |
| Mikołaj Konopka | 1 292 | 1 | - | 1 292 |
| Terry Roydon | 58 500 | 59 | - | 58 500 |
| Rada Nadzorcza | ||||
| Grzegorz Kiełpsz | 1 280 750 | 1 281 | - | 1 280 750 |
| Mark Spiteri | 900 | 1 | - | 900 |
Stan posiadania akcji i opcji na akcje Spółki przez członków Zarządu i Rady Nadzorczej na dzień 31 grudnia 2018 roku przedstawiał się następująco:
Członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki nie posiadali udziałów w innych podmiotach Grupy.
4.9. Programy opcji menedżerskich
4.9.1 Obecnie obowiązujące programy akcji pracowniczych
Informacje o znanych Spółce, zawartych w ciągu ostatniego roku obrotowego umowach, w wyniku których mogą w przyszłości nastąpić zmiany w proporcjach akcji posiadanych przez dotychczasowych akcjonariuszy
W dniu 1 grudnia 2017 r. Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę nr 01/12/17 w sprawie przyjęcia Postanowień Programu IV Opcji Menedżerskich Dla Małgorzaty Kolarskiej, Wiceprezesa Zarządu - Dyrektora Zarządzającego, Dotyczących 500.000 Akcji Dom Development S.A. Zgodnie z Programem, Pani Małgorzata Kolarska otrzymała jednorazowo opcje uprawniające do objęcia łącznie 500.000 akcji Dom Development S.A. za cenę w kwocie 35,00 złotych (słownie: trzydzieści pięć złotych, zero groszy) za akcję. Realizacja przedmiotowych opcji jest limitowana do 100.000 akcji w jakimkolwiek okresie 12 kolejnych miesięcy, począwszy od 1 stycznia 2018 roku, z tym że opcje niewykorzystane będzie można zrealizować w późniejszym terminie, lecz nie później niż do 31 grudnia 2027 roku.
Powyższy Program IV jest jedynym programem opcji menedżerskich funkcjonującym obecnie w Spółce.
Opcje na akcje przydzielone i możliwe do realizacji na poszczególne dni bilansowe oraz zmiany w latach 2018 i 2017 prezentuje poniższa tabela:
| OPCJE NA AKCJE | 01.01- 31.12.2018 |
01.01- 31.12.2017 |
|
|---|---|---|---|
| Opcje niezrealizowane | Ilość | 500 000 | - |
| na początek okresu | Całkowita cena realizacji | 17 500 | - |
| Opcje przyznane | Ilość | 500 000 | |
| w okresie | Całkowita wartość wykonania opcji | 17 500 | |
| Ilość | - | ||
| Opcje wygasłe w okresie |
|||
| Całkowita wartość wykonania opcji | - | ||
| Ilość | 100 000 | - | |
| Opcje zrealizowane | Całkowita wartość wykonania opcji | 3 500 | - |
| w okresie | Średnia ważona cena wykonania opcji na jedną akcję (PLN/akcja) |
35,00 | - |
| Opcje niezrealizowane | Ilość | 400 000 | 500 000 |
| na koniec okresu | Całkowita cena realizacji | 14 000 | 17 500 |
| Opcje możliwe do zrealizowania na początek okresu |
Ilość | 100 000 | - |
| Całkowita cena realizacji | 3 500 | - | |
| Opcje możliwe do zrealizowania na koniec okresu |
Ilość | - | - |
| Całkowita cena realizacji | - | - |
Szczegółowa informacja na temat Programu IV Opcji Menedżerskich zawarta jest w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za rok 2018 w nocie 7.44.
4.9.2 System kontroli programów akcji pracowniczych
Programy opcji menedżerskich, które funkcjonowały i funkcjonują w Spółce przyjmowane były przez Radę Nadzorczą na podstawie upoważnienia zawartego w uchwale Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki.
W dniu 25 maja 2017 r. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki upoważniło Zarząd Spółki do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w ramach kapitału docelowego oraz do emisji warrantów pozwalających na wykonanie prawa do zapisu przez uczestnika Programu IV Opcji Menedżerskich Dla Małgorzaty Kolarskiej, Wiceprezesa Zarządu - Dyrektora Zarządzającego, Dotyczących 500.000 Akcji Dom Development S.A. Zarząd podejmuje uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego za zgodą Rady Nadzorczej.
4.10. Zmiany w podstawowych zasadach zarządzania przedsiębiorstwem Spółki i jej Grupą Kapitałową
W 2018 roku nie nastąpiły zasadnicze zmiany w podstawowych zasadach zarządzania przedsiębiorstwem Spółki i jej Grupą Kapitałową. Rozwój organizacji wymusza doskonalenie procedur zarządzania obowiązujących w Dom Development S.A.
4.11. Polityka w zakresie działalności sponsoringowej, charytatywnej i innej o zbliżonym charakterze
Spółka prowadzi działalność sponsoringową łączącą wspieranie instytucji działających w obszarze kultury, sztuki, sportu i edukacji z promowaniem marki Dom Development S.A. Dobór partnerów do współpracy w ramach sponsoringu lub działalności o zbliżonym charakterze jest dokonywany z zachowaniem wysokich standardów etycznych i ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć o pozytywnym wpływie na obszary, w których zlokalizowane są projekty deweloperskie Spółki.
Polityka realizowana przez Spółkę w 2018 roku w zakresie działalności sponsoringowej i charytatywnej obejmuje zaangażowanie w projekty na rzecz potrzebujących, wspierające kulturę, popularyzujące sport i zdrowy tryb życia oraz rozwój społeczności lokalnych, w szczególności w okolicy realizowanych przez Spółkę inwestycji mieszkaniowych.
W 2018 roku Spółka kontynuowała działalność na rzecz podnoszenia jakości przestrzeni publicznej za pośrednictwem Fundacji Dom Development City Art, której jest fundatorem. Fundacja realizuje swoją misję poprzez integrację użytkowej architektury mieszkalnej ze sztuką, a także czynny udział w promocji sztuki, jako istotnego elementu mającego korzystny wpływ na jakość życia mieszkańców miast. Zadaniem Fundacji Dom Development City Art jest stymulowanie debaty na temat jakości przestrzeni publicznej. Fundacja poza współpracą z artystami i realizacją wybranych prac na terenie nowych osiedli Dom Development S.A. planuje organizację konkursów dla projektantów, jak również działalność badawczą i edukacyjną. Jednym z priorytetów fundacji jest również wsparcie wydarzeń, których celem jest promocja sztuki w przestrzeni miasta. Szczegółowe informacje na temat działalności Fundacji Dom Development City Art dostępne są pod adresem www.fddca.pl.
W 2018 roku, trzeci rok z rzędu, Dom Development S.A. była sponsorem głównym Teatru Narodowego w Warszawie, jednej z najważniejszych w Polsce scen teatralnych. Spółka wsparła także organizację 31. Festiwalu Teatralnego w Liceum Ogólnokształcącym nr XXVII im. Tadeusza Czackiego w Warszawie.
W minionym roku Spółka już po raz kolejny współpracowała z Podkarpacką Fundacją Rozwoju Kultury w zakresie sponsoringu Koncertu Charytatywnego "Pomóż Dzieciom – Gwiazdy Jazzu charytatywnie na rzecz Dziecięcego Centrum Transplantacji w Instytucie Centrum Zdrowia Dziecka".
Dom Development S.A. wspierała także inicjatywy sportowe: organizację Mistrzostw Świata Dzieci z Domów Dziecka w Piłce Nożnej, w których wzięły udział drużyny z 27 państw oraz była głównym partnerem Pucharu Dzielnicy Wisła – zawodów żeglarskich, które odbyły się w Warszawie.
Wspierając lokalne społeczności, w 2018 roku Spółka angażowała się także w liczne projekty w rejonach swoich inwestycji m.in. na rzecz mieszkańców Targówka, gdzie realizuje wieloetapowy projekt Osiedle Wilno, a także w rejonie osiedla Żoliborz Artystyczny oraz na warszawskiej Woli.
4.12. System kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem
Opis głównych cech stosowanych w Grupie systemów kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych
Zarząd Spółki jest odpowiedzialny za system kontroli wewnętrznej w Grupie i jego skuteczność w procesie sporządzania sprawozdań finansowych i raportów okresowych przygotowywanych i publikowanych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych.
Skuteczność systemu kontroli wewnętrznej Grupy i zarządzania ryzykiem w procesie sprawozdawczości finansowej zapewniona została w oparciu o:
Ustaloną strukturę i zakres raportowania finansowego stosowanego przez Grupę
W Grupie przeprowadzany jest coroczny proces aktualizacji planu średnioterminowego (na okres przynajmniej 3 lat). Co roku tworzony jest również szczegółowy budżet operacyjny i finansowy, który stanowi implementację założeń przyjętych w planie średnioterminowym. W proces ten, kierowany przez Zarząd Spółki, zaangażowane jest również kierownictwo średniego i wyższego szczebla spółek wchodzących w skład Grupy. Przygotowywany corocznie budżet na kolejny rok (tworzony zarówno na poziomie poszczególnych spółek jak i dla całej Grupy), przyjmowany jest przez Zarząd Spółki.
W trakcie roku Zarząd Spółki analizuje bieżące wyniki finansowe porównując je z przyjętym budżetem. Wykorzystuje do tego stosowaną w Grupie sprawozdawczość zarządczą, która zbudowana jest w oparciu o przyjętą politykę rachunkowości Grupy (zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej) i uwzględnia format i szczegółowość danych finansowych prezentowanych w okresowych sprawozdaniach finansowych Spółki i Grupy.
Grupa stosuje spójne zasady księgowe prezentując dane finansowe w sprawozdaniach finansowych, okresowych raportach finansowych i sprawozdawczości zarządczej.
Jasno ustalony podział obowiązków i kompetencji w procesie przygotowywania informacji finansowej
Za przygotowywanie skonsolidowanych sprawozdań finansowych, okresowej skonsolidowanej sprawozdawczości finansowej i bieżącej sprawozdawczości zarządczej Grupy odpowiedzialny jest pion finansowy kierowany przez Wiceprezesa Zarządu, Dyrektora Finansowego Spółki.
Skonsolidowane sprawozdania finansowe Grupy przygotowywane są przez wysoko wykwalifikowany zespół pracowników działu finansowo-księgowego przy wsparciu sekcji do spraw planowania i analiz. Całość tego procesu nadzorowana jest przez kierownictwo średniego szczebla pionu finansowego. Przygotowane sprawozdania finansowe, przed przekazaniem ich niezależnemu biegłemu rewidentowi, są sprawdzane i szczegółowo analizowane przez kontrolera finansowego (odpowiedzialnego za dział księgowości oraz sekcję planowania i analiz), a następnie przez Wiceprezesa Zarządu, Dyrektora Finansowego Spółki.
Regularną ocenę działalności Grupy w oparciu o sprawozdawczość zarządczą
System finansowo-księgowy Grupy jest źródłem danych zarówno dla sprawozdań finansowych i raportów okresowych oraz stosowanej przez Grupę miesięcznej sprawozdawczości zarządczej (finansowo- operacyjnej). Po wykonaniu wszystkich, z góry określonych procedur w procesie zamknięcia ksiąg, na koniec każdego miesiąca sporządzane są szczegółowe finansowo-operacyjne raporty zarządcze. Raporty te, obok historycznych danych finansowych uzupełniane są przez sekcję planowania i analiz o operacyjne prognozy ilościowe oraz o prognozy finansowe. Następnie raporty te analizowane są przez kierownictwo średniego i wyższego szczebla poszczególnych komórek organizacyjnych Grupy oraz przez Zarząd Spółki. W odniesieniu do zakończonych okresów sprawozdawczych analizuje się szczegółowo wyniki finansowe Grupy w porównaniu do założeń budżetowych jak również do prognoz wykonanych w miesiącu poprzedzającym analizowany okres sprawozdawczy. Z uwagi na specyfikę branży, analizowane są nie tylko zagregowane grupy kosztów i przychodów, ale w szczególności odrębnie analizowane są dane finansowe i operacyjne dla poszczególnych projektów deweloperskich.
Zidentyfikowane odchylenia są odpowiednio wyjaśniane a ewentualne błędy - tam gdzie to ma zastosowanie - są korygowane na bieżąco w księgach spółek Grupy zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości.
Weryfikację sprawozdań finansowych Grupy przez niezależnego biegłego rewidenta
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Grupa poddaje swoje sprawozdania finansowe odpowiednio przeglądowi lub badaniu przez niezależnego biegłego rewidenta. Sprawozdania finansowe Grupy badane są zawsze przez biegłego rewidenta o uznanych, odpowiednio wysokich kwalifikacjach.
W Spółce wypracowany został tzw. Audit Life Cycle, czyli cykliczny harmonogram wzajemnej komunikacji pomiędzy Zarządem, biegłym rewidentem i Komitetem Audytu Rady Nadzorczej. Jego celem jest w szczególności zapewnienie odpowiedniej relacji i komunikacji pomiędzy Komitetem Audytu a biegłym rewidentem oraz prezentacja wyników ww. przeglądu i badania.
Sformalizowany proces dokonywania istotnych szacunków mających istotny wpływ na sprawozdania finansowe
Kluczowym dla Grupy działaniem zmniejszającym jej ekspozycję na ryzyka rynkowe jest prawidłowa ocena potencjalnych i kontrola bieżących inwestycji deweloperskich w oparciu o wypracowane w Spółce modele inwestycyjne i procedury decyzyjne, których przestrzeganie jest przedmiotem szczególnej uwagi Zarządu Spółki oraz zarządów spółek zależnych.
Podstawą do obliczania przychodów ze sprzedaży produktów oraz kosztu sprzedanych produktów – z uwagi na stosowaną w tym zakresie politykę rachunkowości - są szczegółowe budżety poszczególnych projektów deweloperskich sporządzone zgodnie z najlepszą wiedzą i doświadczeniem Grupy. W czasie realizacji projektów deweloperskich, wszystkie budżety są aktualizowane nie rzadziej niż co 3 miesiące. Proces aktualizacji tych budżetów jest oparty na istniejących w Spółce sformalizowanych zasadach i podlega on szczególnemu nadzorowi ze strony Zarządu Spółki a zwłaszcza Wiceprezesa Zarządu, Dyrektora Finansowego Spółki.
Dodatkowo, w procesie konsolidacji istotne znaczenie ma eliminacja sprzedaży wewnątrzgrupowej ze szczególnym uwzględnieniem rzetelnej oceny a następnie eliminacji marży realizowanej przez spółki budowlane na tej sprzedaży.
Proces zarządzania ryzykiem i audyt wewnętrzny
Od 2000 roku funkcjonuje w Spółce sformalizowana procedura zarządzania ryzykiem. Zarządzanie w jej ramach odbywa się poprzez identyfikację i ocenę obszarów ryzyka dla wszystkich dziedzin aktywności Spółki i jej Grupy wraz z jednoczesnym definiowaniem działań niezbędnych do jego ograniczenia lub eliminacji (m.in. poprzez system procedur i kontroli wewnętrznych). Procedura zarządzania ryzykiem podlega okresowej aktualizacji przez Zarząd Spółki przy współudziale kluczowej kadry kierowniczej oraz doradców zewnętrznych.
Istniejąca w Spółce sekcja audytu wewnętrznego również uczestniczy w identyfikacji ryzyk i ocenie mechanizmów kontrolnych. Harmonogram audytów wewnętrznych tworzony jest na podstawie oceny ryzyka przeprowadzanej wspólnie z zarządem pod nadzorem Komitetu Audytu. Oprócz audytów planowych przeprowadzane są audyty weryfikacyjne w odniesieniu do rekomendacji z wcześniejszych audytów oraz audyty pozaplanowe. Wyniki prac audytu wewnętrznego są raportowane do Komitetu Audytu oraz do ekspertów wyznaczonych przez Komitet Audytu.
4.13. Audytor
Informacje dotyczące umowy z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych, o dokonanie badania i przeglądu sprawozdania finansowego oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego
W dniu 1 grudnia 2017 roku, stosownie do uprawnień wynikających z pkt 7.12.3 Statutu Spółki oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami zawodowymi, Rada Nadzorcza Spółki, na podstawie rekomendacji wydanej przez Komitet Audytu Spółki, zawartej w uchwale 01/11/17 z dnia 30 listopada 2017 roku, dokonała wyboru PricewaterhouseCoopers sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, do badania rocznego sprawozdania finansowego Dom Development S.A. za rok zakończony 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2019 roku oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Dom Development S.A. za rok zakończony 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2019 roku, a także do przeglądu skróconego sprawozdania finansowego Dom Development S.A. za okres sześciu miesięcy, zakończony 30 czerwca 2018 roku oraz 30 czerwca 2019 roku i skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Dom Development S.A., sporządzonego za okres sześciu miesięcy zakończony 30 czerwca 2018 roku oraz 30 czerwca 2019 roku.
PricewaterhouseCoopers sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, przy Al. Armii Ludowej 14, jest wpisany na listę podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych pod numerem 144.
Umowa z PricewaterhouseCoopers sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie została zawarta w dniu 16 kwietnia 2018 roku na okres niezbędny do przeprowadzenia przeglądu i badania wyżej wymienionych sprawozdań finansowych.
Spółka korzystała wcześniej z usług PricewaterhouseCoopers sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w zakresie szkoleń w latach 2002 i 2011 oraz spółek powiązanych z PricewaterhouseCoopers sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – w zakresie szkoleń w latach 2013 i 2014 oraz w zakresie usług prawnych w latach 2012-2015.
Sprawozdania finansowe za rok 2018 zostały zbadane przez firmę PricewaterhouseCoopers Polska spółka z o.o. Audyt sp.k. oraz inne spółki z grupy PricewaterhouseCoopers Polska.
Sprawozdania finansowe za rok 2017 zostały zbadane przez firmę Ernst & Young Audyt Polska spółka z o.o. sp.k. oraz inne spółki z grupy Ernst & Young.
Informacja o wynagrodzeniu firmy audytorskiej za rok 2018 oraz 2017 została zawarta w nocie 7.53 Skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok 2018.
Zgodnie z oświadczeniem Rady Nadzorczej Spółki, Zarząd Spółki informuje, że wybór firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok 2018 został dokonany zgodnie z przepisami, w tym dotyczącymi wyboru i procedury wyboru firmy audytorskiej, firma audytorska oraz członkowie zespołu wykonującego badanie spełniali warunki do sporządzenia bezstronnego i niezależnego sprawozdania z badania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z obowiązującymi przepisami, standardami wykonywania zawodu i zasadami etyki zawodowej, są przestrzegane obowiązujące przepisy związane z rotacją firmy audytorskiej i kluczowego biegłego rewidenta oraz obowiązkowymi okresami karencji, zaś Spółka posiada politykę w zakresie wyboru firmy audytorskiej oraz politykę w zakresie świadczenia na rzecz Spółki przez firmę audytorską, podmiot powiązany z firmą audytorską lub członka jego sieci dodatkowych usług niebędących badaniem, w tym usług warunkowo zwolnionych z zakazu świadczenia przez firmę audytorską.