AI assistant
PKP Cargo S.A. — Interim / Quarterly Report 2018
May 25, 2018
5763_rns_2018-05-25_3fd598f8-2f8e-440a-91d4-ac4775f4bbdb.pdf
Interim / Quarterly Report
Open in viewerOpens in your device viewer
Spis treści
| KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW | 2 |
|---|---|
| KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ | 3 |
| KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM | 4 |
| KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH | 5 |
| 1. Informacje ogólne |
6 |
| 2. Podstawa sporządzenia Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego |
8 |
| 3. Stosowane zasady rachunkowości i zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej |
9 |
| 4. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach |
14 |
| 5. Przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych |
15 |
| 6. Koszty rodzajowe |
16 |
| 7. Pozostałe przychody i koszty operacyjne |
17 |
| 8. Przychody i koszty finansowe |
17 |
| 9. Podatek dochodowy |
18 |
| 10. Rzeczowe aktywa trwałe | 21 |
| 11. Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW) | 23 |
| 12. Pozostałe aktywa finansowe | 23 |
| 13. Pozostałe aktywa niefinansowe | 24 |
| 14. Zapasy | 24 |
| 15. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności | 24 |
| 16. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 25 |
| 17. Kapitał własny | 25 |
| 18. Zysk / (strata) na akcję | 25 |
| 19. Kredyty bankowe i pożyczki | 26 |
| 20. Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego | 28 |
| 21. Pozostałe zobowiązania finansowe | 28 |
| 22. Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia | 28 |
| 23. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania | 30 |
| 24. Rezerwy na świadczenia pracownicze | 30 |
| 25. Pozostałe rezerwy | 31 |
| 26. Instrumenty finansowe | 32 |
| 27. Transakcje z podmiotami powiązanymi | 35 |
| 28. Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe | 37 |
| 29. Zobowiązania warunkowe | 37 |
| 30. Zdarzenia po dniu bilansowym | 38 |
| 31. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego | 38 |
KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2018 ROKU DO 31 MARCA 2018 ROKU
| 3 miesiące do | 3 miesiące do | ||
|---|---|---|---|
| Nota | 31/03/2018 | 31/03/2017 | |
| Przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych | 5 | 1 192 507 | 1 077 406 |
| Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów | 12 437 | 9 920 | |
| Pozostałe przychody operacyjne | 7 | 10 932 | 12 701 |
| Przychody z działalności operacyjnej razem | 1 215 876 | 1 100 027 | |
| Amortyzacja i odpisy aktualizujące | 6 | 137 015 | 143 841 |
| Zużycie materiałów i energii | 6 | 186 116 | 170 643 |
| Usługi obce | 6 | 393 997 | 372 006 |
| Podatki i opłaty | 5 904 | 10 310 | |
| Koszty świadczeń pracowniczych | 6 | 398 979 | 371 185 |
| Pozostałe koszty rodzajowe | 6 | 13 260 | 13 056 |
| Wartość sprzedanych towarów i materiałów | 7 802 | 7 396 | |
| Pozostałe koszty operacyjne | 7 | 9 547 | 8 414 |
| Koszty działalności operacyjnej razem | 1 152 620 | 1 096 851 | |
| Zysk / (strata) na działalności operacyjnej | 63 256 | 3 176 | |
| Przychody finansowe | 8 | 2 683 | 10 087 |
| Koszty finansowe | 8 | 13 145 | 15 184 |
| Udział w zyskach / (stratach) jednostek wycenianych metodą praw własności | 11 | (3 071) | 2 019 |
| Zysk / (strata) przed opodatkowaniem | 49 723 | 98 | |
| Podatek dochodowy | 9 | 14 114 | 1 532 |
| ZYSK / (STRATA) NETTO | 35 609 | (1 434) | |
| POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY | |||
| Pozostałe całkowite dochody podlegające | |||
| przeklasyfikowaniu w wynik finansowy | |||
| Efektywną część zysków / (strat) związanych z instrumentem | (7 869) | 19 404 | |
| zabezpieczającym w ramach zabezpieczania przepływów pieniężnych | |||
| Podatek dochodowy odnoszący się do pozycji | 9 | 1 495 | (3 687) |
| pozostałych całkowitych dochodów | |||
| Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań | 11 567 | (32 757) | |
| finansowych jednostek zagranicznych | |||
| Pozostałe całkowite dochody podlegające | 5 193 | (17 040) | |
| przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem | |||
| Suma pozostałych całkowitych dochodów | 5 193 | (17 040) | |
| SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW | 40 802 | (18 474) | |
| Zysk / (strata) netto przypadający: | |||
| Akcjonariuszom Jednostki dominującej | 35 609 | (1 434) | |
| Suma całkowitych dochodów przypadających: | |||
| Akcjonariuszom Jednostki dominującej | 40 802 | (18 474) | |
| Zysk / (strata) na akcję (w PLN na jedną akcję) | |||
| Podstawowy | 18 | 0,80 | (0,03) |
| Rozwodniony | 18 | 0,80 | (0,03) |
| Stan na Nota 31/03/2018 31/12/2017 AKTYWA Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 10 4 697 034 4 687 982 Aktywa niematerialne 41 370 43 927 Nieruchomości inwestycyjne 1 192 1 205 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności 11 50 834 53 610 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 15 1 412 1 836 Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe 12 7 465 10 537 Pozostałe długoterminowe aktywa niefinansowe 13 14 195 14 726 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 143 082 133 583 Aktywa trwałe razem 4 956 584 4 947 406 Aktywa obrotowe Zapasy 14 146 361 148 464 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 15 709 164 729 535 Należności z tytułu podatku dochodowego 117 115 Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe 12 310 998 Pozostałe krótkoterminowe aktywa niefinansowe 13 51 308 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 16 397 768 Aktywa obrotowe razem 1 615 716 AKTYWA RAZEM 6 572 300 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Kapitał własny Kapitał zakładowy 17 2 239 346 2 239 346 Kapitał zapasowy 619 306 619 306 Pozostałe składniki kapitału własnego (14 451) 4 872 Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych 71 463 59 896 Zyski zatrzymane 456 106 411 358 Kapitał własny razem 3 371 770 3 334 778 Zobowiązania długoterminowe Długoterminowe kredyty bankowe i pożyczki 19 1 262 869 1 312 629 Zobowiązania długoterminowe z tytułu leasingu finansowego 20 84 913 91 055 Długoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw 23 1 645 1 578 i usług oraz pozostałe zobowiązania Rezerwy długoterminowe z tytułu świadczeń pracowniczych 24 560 788 558 547 Pozostałe rezerwy długoterminowe 25 22 235 22 446 Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego 107 298 107 418 Zobowiązania długoterminowe razem 2 039 748 2 093 673 Zobowiązania krótkoterminowe Krótkoterminowe kredyty bankowe i pożyczki 19 244 166 249 701 Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu leasingu finansowego 20 43 390 48 040 Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw 23 692 529 i usług oraz pozostałe zobowiązania Rezerwy krótkoterminowe z tytułu świadczeń pracowniczych 24 118 060 104 006 Pozostałe rezerwy krótkoterminowe 25 60 781 59 726 Pozostałe krótkoterminowe zobowiązania finansowe 21 66 272 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 1 790 1 627 Zobowiązania krótkoterminowe razem 1 160 782 1 213 108 Zobowiązania razem 3 200 530 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 6 572 300 6 641 559 |
KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z NA DZIEŃ 31 MARCA 2018 ROKU |
SYTUACJI | FINANSOWEJ | SPORZĄDZONE |
|---|---|---|---|---|
| Stan na | ||||
| 263 670 | ||||
| 35 593 | ||||
| 516 776 | ||||
| 1 694 153 | ||||
| 6 641 559 | ||||
| 749 736 | ||||
| 3 306 781 | ||||
KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2018 ROKU DO 31 MARCA 2018 ROKU
| Pozostałe składniki kapitału własnego | Kapitał własny | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kapitał zakładowy |
Kapitał zapasowy |
Zyski / (straty) z tytułu wyceny instrumentów kapitałowych w wartości godziwej |
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia |
Zyski / (straty) związane z instrumentem zabezpieczającym w ramach zabezpieczania przepływów pieniężnych |
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych |
Zyski zatrzymane |
Przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej |
Przypadający udziałom niedającym kontroli |
Razem | |
| Stan na 1/01/2018 roku (zbadane) | 2 239 346 |
619 306 | - | (15 625) |
20 497 | 59 896 | 411 358 | 3 334 778 |
- | 3 334 778 |
| Zmiany wynikające z wdrożenia MSSF 9 | - | - | (12 949) |
- | - | - | 9 139 | (3 810) |
- | (3 810) |
| Stan na 1/01/2018 roku (po przekształceniu) |
2 239 346 |
619 306 | (12 949) |
(15 625) |
20 497 | 59 896 | 420 497 | 3 330 968 |
- | 3 330 968 |
| Wynik netto za okres | - | - | - | - | - | - | 35 609 | 35 609 | - | 35 609 |
| Pozostałe całkowite dochody za okres (netto) |
- | - | - | - | (6 374) |
11 567 | - | 5 193 | - | 5 193 |
| Całkowite dochody razem | - | - | - | - | (6 374) |
11 567 | 35 609 | 40 802 | - | 40 802 |
| Stan na 31/03/2018 roku | 2 239 346 |
619 306 | (12 949) |
(15 625) |
14 123 | 71 463 | 456 106 | 3 371 770 |
- | 3 371 770 |
| Stan na 1/01/2017 roku | 2 239 346 |
618 666 | - | 13 521 | (2 074) |
59 970 | 313 440 | 3 242 869 |
- - |
3 242 869 |
| Wynik netto za okres | - | - | - | - | - | - | (1 434) |
(1 434) |
- | (1 434) |
| Pozostałe całkowite dochody za okres (netto) |
- | - | - | - | 15 717 | (32 757) |
- | (17 040) |
- | (17 040) |
| Całkowite dochody razem | - | - | - | - | 15 717 | (32 757) |
(1 434) |
(18 474) |
- | (18 474) |
| Stan na 31/03/2017 roku | 2 239 346 |
618 666 | - | 13 521 | 13 643 | 27 213 | 312 006 | 3 224 395 |
- | 3 224 395 |
KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2018 ROKU DO 31 MARCA 2018 ROKU
| 3 miesiące do | 3 miesiące do | ||
|---|---|---|---|
| Nota | 31/03/2018 | 31/03/2017 | |
| Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej | |||
| Zysk / (strata) przed opodatkowaniem | 49 723 | 98 | |
| Korekty: | |||
| Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych | 6 | 137 015 | 143 841 |
| (Zysk) / strata ze zbycia i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży |
(733) | (5 215) | |
| (Zysk) / strata z tytułu różnic kursowych | (165) | (2 819) | |
| (Zysk) / strata z tytułu odsetek, dywidendy | 5 711 | 7 445 | |
| Udział w (zysku) / stracie jednostek wycenianych metodą praw własności |
11 | 3 071 | (2 019) |
| Otrzymane / (zapłacone) odsetki | 1 127 | 491 | |
| Otrzymany / (zapłacony) podatek dochodowy | (23 113) | (2 410) | |
| Pozostałe korekty | (2 681) | 9 589 | |
| Zmiany w kapitale obrotowym: | |||
| (Zwiększenie) / zmniejszenie salda należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności |
15 397 | 12 639 | |
| (Zwiększenie) / zmniejszenie stanu zapasów | 3 902 | 6 269 | |
| (Zwiększenie) / zmniejszenie pozostałych aktywów | (12 183) | (33 212) | |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) salda zobowiązań | |||
| z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań | 4 341 | (46 403) | |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) pozostałych zobowiązań finansowych | (206) | (5 500) | |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) stanu rezerw | 17 140 | 9 844 | |
| Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 198 346 | 92 638 | |
| Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej | |||
| Wydatki z tytułu nabycia rzeczowych aktywów | |||
| trwałych i aktywów niematerialnych | (192 829) | (118 436) | |
| Wpływy z tytułu zbycia rzeczowych aktywów trwałych, aktywów | |||
| niematerialnych oraz aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży | 1 120 | 7 854 | |
| Wpływy z tytułu otrzymanych odsetek | 2 197 | 1 092 | |
| Wpływy z tytułu otrzymanych dywidend | - | 600 | |
| Wydatki z tytułu udzielonych pożyczek | - | (120) | |
| Spłata udzielonych pożyczek | 251 | - | |
| (Wydatki) / wpływy z tytułu lokat bankowych powyżej 3 miesięcy | (49 000) | (250 000) | |
| Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (238 261) | (359 010) | |
| Przepływy pieniężne z działalności finansowej | |||
| Wydatki z tytułu leasingu finansowego | 22 | (12 328) | (12 610) |
| Zapłacone odsetki od leasingu | 22 | (1 329) | (1 580) |
| Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów / pożyczek | 22 | - | 80 181 |
| Spłata kredytów / pożyczek | 22 | (60 921) | (94 422) |
| Zapłacone odsetki od kredytów / pożyczek | 22 | (6 926) | (7 456) |
| Dotacje otrzymane | 1 000 | - | |
| Pozostałe wydatki dotyczące działalności finansowej | (99) | (313) | |
| Środki pieniężne netto z działalności finansowej | (80 603) | (36 200) | |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów | (120 518) | (302 572) | |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego | 16 | 516 776 | 755 919 |
| Wpływ zmian kursów walut na saldo środków pieniężnych w walutach obcych | 1 510 | (5 673) | |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu sprawozdawczego | 16 | 397 768 | 447 674 |
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO KWARTALNEGO SKRÓCONEGO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPORZĄDZONEGO NA DZIEŃ 31 MARCA 2018 ROKU
1. Informacje ogólne
Informacje o Jednostce dominującej
Spółka PKP CARGO S.A. ("Spółka", "Jednostka dominująca") została utworzona na podstawie Aktu Notarialnego z dnia 29 czerwca 2001 roku (Repetytorium A Nr 1287/2001). Siedzibą Jednostki dominującej jest Warszawa, ul Grójecka 17. Jednostka dominująca została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w Sądzie Rejonowym w Katowicach, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000027702. Obecnie, z uwagi na późniejszą zmianę siedziby Jednostki dominującej, akta prowadzone są przez Sąd Rejestrowy dla M. St. Warszawy, Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Jednostce dominującej nadano numer statystyczny REGON 277586360 oraz numer NIP 954-23-81-960.
Rokiem obrotowym Jednostki dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO jest rok kalendarzowy.
Skład organów zarządczych i nadzorujących Jednostki dominującej oraz struktura akcjonariatu Jednostki dominującej na dzień 31 marca 2018 roku zostały zaprezentowane w Pozostałych informacjach do Skonsolidowanego Raportu Kwartalnego Grupy Kapitałowej PKP CARGO za I kwartał 2018 roku odpowiednio w Notach 3.1 oraz 3.3.
Informacje o Grupie Kapitałowej
Podstawową działalnością Grupy jest transport kolejowy towarów. Oprócz usług transportu kolejowego towarów Grupa świadczy usługi dodatkowe:
Na dzień bilansowy w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO (zwanej dalej Grupą) wchodzą PKP CARGO S.A. jako podmiot dominujący oraz 25 spółek zależnych. Ponadto Grupa posiada udziały w 4 podmiotach stowarzyszonych oraz udziały w 2 wspólnych przedsięwzięciach.
Czas trwania działalności poszczególnych spółek Grupy nie jest ograniczony.
1. Informacje ogólne (cd.)
Szczegółowe informacje dotyczące jednostek zależnych konsolidowanych metodą pełną na dzień 31 marca 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku przedstawiają się następująco:
| Miejsce rejestracji |
Procentowa wielkość udziałów posiadanych przez Grupę |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| L.p. Nazwa jednostki zależnej | Podstawowa działalność | i prowadzenia działalności |
Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
||
| 1 | PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o. |
Działalność usługowa wspomagająca transport lądowy, przeładunek towarów oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna odpadów i złomu |
Małaszewicze | 100,0% | 100,0% | |
| 2 | PKP CARGO Centrum Logistyczne Medyka - Żurawica Sp. z o.o. |
Działalność usługowa w zakresie przeładunku towarów w pozostałych punktach przeładunkowych |
Żurawica | 100,0% | 100,0% | |
| 3 | PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. Działalność w zakresie | kompleksowej obsługi bocznic | Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 4 | PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. |
Obsługa spedycyjna | Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 5 | PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. | Działalność usługowa w zakresie napraw i remontów taboru kolejowego |
Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 6 | PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. |
Działalność związana ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów oraz odzysk surowców |
Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 7 | CARGOTOR Sp. z o.o. | Zarządzanie infrastrukturą logistyczną i usługową w postaci bocznic kolejowych i torów, udostępnianie tej infrastruktury przewoźnikom kolejowym. |
Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 8 | CARGOSPED Terminal Braniewo Sp. z o.o. |
Przeładunek towarów, skład celny | Braniewo | 100,0% | 100,0% | |
| 9 | Advanced World Transport B.V. |
Działalność holdingowa i finansowa | Amsterdam | 100,0% | 100,0% | |
| 10 Advanced World Transport a.s. |
Świadczenie kompleksowych usług: przewozy kolejowe, spedycja kolejowa, obsługa bocznicowa, naprawy taboru |
Ostrawa | 100,0% | 100,0% | ||
| 11 AWT ROSCO a.s. | Zarządzanie taborem, wynajem taboru |
Ostrawa | 100,0% | 100,0% | ||
| 12 AWT Čechofracht a.s. | Spedycja kolejowa oraz obsługa celna |
Praga | 100,0% | 100,0% | ||
| 13 AWT Rekultivace a.s. | Świadczenie kompleksowych usług: rekultywacja terenu, usługi budowlane, gospodarowanie odpadami, projektowanie zagospodarowania przestrzennego |
Hawierzów Sucha Średnia |
100,0% | 100,0% | ||
| 14 AWT Rail HU Zrt. | Świadczenie kompleksowych usług: przewozy kolejowe, spedycja kolejowa, obsługa bocznicowa |
Budapeszt | 100,0% | 100,0% |
1. Informacje ogólne (cd.)
Szczegółowe informacje na temat pozostałych jednostek zależnych wchodzących w skład Grupy na dzień 31 marca 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku przedstawiają się następująco:
| Procentowa wielkość udziałów posiadanych przez Grupę |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| L.p. Nazwa jednostki zależnej | Podstawowa działalność | rejestracji i prowadzenia działalności |
Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
||
| 15 | ONECARGO Sp. z o.o. | Transport kolejowy towarów | Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 16 | ONECARGO CONNECT Sp. z o.o. |
Działalność usługowa wspomagająca transport lądowy |
Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 17 | Transgaz S.A. | Agencja transportowa | Zalesie k. Małaszewicz |
64,0% | 64,0% | |
| 18 | Trade Trans Finance Sp. z o.o. |
Obsługa finansowo-księgowa | Warszawa | 100,0% | 100,0% | |
| 19 | PKP CARGO CONNECT GmbH Obsługa celna i spedycyjna | Hamburg | 100,0% | 100,0% | ||
| 20 | PPHU "Ukpol" Sp. z o.o. | Przeładunek towarów, usługi handlowe |
Werchrata | 100,0% | 100,0% | |
| 21 | AWT Rail SK a. s. | Przewozy kolejowe, spedycja kolejowa |
Bratysława | 100,0% | 100,0% | |
| 22 | AWT DLT s.r.o. | Usługi bocznicowe | Kladno | 100,0% | 100,0% | |
| 23 | AWT Trading s.r.o. | Handel produktami przeznaczonymi dla wojska |
Pietwałd | 100,0% | 100,0% | |
| 24 | AWT Rekultivace PL Sp. z o.o. | Świadczenie kompleksowych usług: rekultywacja terenu, usługi budowlane, gospodarowanie odpadami, projektowanie zagospodarowania przestrzennego |
Cieszyn | 100,0% | 100,0% | |
| 25 | RND s.r.o. | Spedycja kolejowa, monitoring przewozów |
Ołomuniec | 51,0% | 51,0% |
2. Podstawa sporządzenia Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe sporządzono zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości ("MSR") 34 - Śródroczna Sprawozdawczość Finansowa ("MSR 34") oraz zgodnie z odpowiednimi standardami rachunkowości mającymi zastosowanie do śródrocznej sprawozdawczości finansowej przyjętymi przez Unię Europejską ("MSSF UE"), opublikowanymi i obowiązującymi w czasie przygotowania niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego oraz zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2018, poz. 757) ("Rozporządzenie").
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe należy czytać łącznie ze zbadanym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonym według MSSF UE.
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego nie istnieją żadne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej przez Grupę przez okres przynajmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdania finansowego.
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego z wyjątkiem wycenianych w wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych oraz inwestycji w instrumenty kapitałowe.
Działalność Grupy nie wykazuje istotnych sezonowych lub cyklicznych trendów.
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe składa się ze skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych dochodów, skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, skonsolidowanego sprawozdania ze zmian w kapitale własnym, skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych oraz wybranych not objaśniających.
2. Podstawa sporządzenia Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego (cd.)
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (PLN). Polski złoty jest walutą funkcjonalną i sprawozdawczą Grupy. Dane w niniejszym Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym zostały zaprezentowane w tysiącach złotych.
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji lub wyceny, kiedy pozycje podlegają przeszacowaniu. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne denominowane w walutach obcych są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w wyniku, o ile nie ujmuje się ich w pozostałych całkowitych dochodach, gdy kwalifikują się do uznania za zabezpieczenie przepływów pieniężnych. Pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia zawarcia transakcji.
Dane finansowe jednostek zagranicznych dla celów konsolidacji przeliczone zostały na walutę polską w następujący sposób:
- a) pozycje aktywów i zobowiązań według kursu wymiany na koniec okresu sprawozdawczego,
- b) pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych według średniego kursu wymiany w danym okresie sprawozdawczym obliczonego, jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie.
Różnice kursowe powstałe w wyniku powyższych przeliczeń ujmowane są w kapitale własnym, jako różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych.
Na dzień 31 marca 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku dla potrzeb wyceny sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych objętych konsolidacją zostały przyjęte następujące kursy walut:
| Waluta | z sytuacji finansowej | Pozycje sprawozdania | Pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów i sprawozdania z przepływów pieniężnych |
|
|---|---|---|---|---|
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
| EUR | 4,2085 | 4,1709 | 4,1784 | 4,2891 |
| CZK | 0,1659 | 0,1632 | 0,1648 | 0,1586 |
| HUF | 0,0135 | 0,0134 | 0,0134 | 0,0139 |
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe nie podlegało badaniu przez biegłego rewidenta. Pozycje skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2017 roku zostały zbadane przez biegłego rewidenta podczas badania Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonego według MSSF UE.
Pozycje skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych dochodów za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku zostały przekształcone w związku z retrospektywnym zastosowaniem MSSF 15.
W niniejszym Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym niektóre pozycje sprawozdania sytuacji finansowej na dzień 1 stycznia 2018 roku zostały przekształcone w związku z wdrożeniem MSSF 9. Dane na dzień 31 grudnia 2017 roku zostały zaprezentowane w oparciu o MSR 39 Instrumenty finansowe: ujawnienia i wycena.
Efekt przekształcenia w związku z wdrożeniem MSSF 15 oraz MSSF 9 opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki dominującej w dniu 24 maja 2018 roku.
3. Stosowane zasady rachunkowości i zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
Oświadczenie o zasadach rachunkowości
Zasady rachunkowości oraz metody wyliczeń przyjęte do przygotowania niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego są spójne z zasadami opisanymi w zbadanym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonym według MSSF UE, z uwzględnieniem zmian wynikających z wdrożenia MSSF 9 i MSSF 15 opisanych w niniejszej nocie.
3. Stosowane zasady rachunkowości i zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)
Standardy i interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które weszły w życie
Zatwierdzając niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupa zastosowała następujące zmiany standardów i interpretacji, które zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości i zatwierdzone do stosowania przez UE:
- MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Standard ten zastąpił MSR 18 "Przychody", MSR 11 "Umowy o usługę budowalną" oraz związane z nimi interpretacje. Fundamentalną zasadą nowego standardu jest ujmowanie przychodów w sporządzanym sprawozdaniu w taki sposób, aby wskazać transfer towarów lub usług na rzecz klientów w takiej kwocie, która odzwierciedla wysokość wynagrodzenia (tj. płatność), którego spółka spodziewa się otrzymać w zamian za te towary lub usługi. Zgodnie z nowymi regulacjami przychód powstaje w momencie, gdy kontrola nad towarami lub usługami przechodzi w ręce klienta. Standard wprowadził 5-etapowe podejście rozpoznania przychodów:
- 1) Identyfikacja umów z klientami, przez których rozumie się strony, które zawarły umowę z jednostką w celu nabycia dóbr lub usług, będących efektem zwykłej działalności jednostki, w zamian za wynagrodzenie.
- 2) Identyfikacja umownych zobowiązań do wykonania świadczeń.
- 3) Określenie ceny transakcji. Ustalając cenę transakcyjną, oprócz wynagrodzenia podstawowego należy dodatkowo rozważyć inne składniki takie jak: wynagrodzenie zmienne, wynagrodzenie niepieniężne, które należy wycenić w wartości godziwej, czynniki związane z finansowaniem ceny (przez sprzedającego lub kupującego) np. dyskonto wynikające z odstępu czasowego między realizacją obowiązku świadczenia a płatnością za jego realizację lub kwoty płacone w związku z realizacją zobowiązań umowy.
- 4) Alokacja ceny transakcji do umownych zobowiązań do realizacji świadczeń. Najlepszą podstawą do ustalenia ceny indywidualnej jest cena, za jaką jednostka może oddzielnie sprzedać dane dobro lub usługę.
- 5) Ujęcie przychodów w chwili wypełnienia zobowiązań przez jednostkę. Obowiązek realizacji świadczeń uznaje się za spełniony w chwili przeniesienia na klienta kontroli nad dobrami lub usługami będącymi przedmiotem umowy.
- Objaśnienia do MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Zmiana dostarczyła dodatkowych wyjaśnień odnośnie pewnych wymagań oraz wprowadza dodatkowe zwolnienie dla jednostek wprowadzających MSSF 15 "Przychody z umów z klientami".
- MSSF 9 "Instrumenty finansowe" obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Kluczowe zmiany wprowadzone przez nowy standard dotyczą:
- 1) Zmiany zasad klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych, które oparte są o model biznesowy, w którym są zarządzane, oraz charakterystykę przepływów pieniężnych. Dotychczas stosowane kategorie aktywów finansowych zostały zastąpione nowymi, tj. wycenianymi według:
- zamortyzowanego kosztu,
- według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody,
- według wartości godziwej przez wynik finansowy.
- Zmieniony standard obliguje wycenę udziałów w spółkach nienotowanych w wartości godziwej i znacznie ogranicza dotychczasową możliwość wyceny według kosztu.
- 2) Wprowadzenia nowego modelu oceny utraty wartości aktywów finansowych, który zastępuje koncepcję strat poniesionych, koncepcją strat oczekiwanych.
- 3) Modelu rachunkowości zabezpieczeń.
- Zmiany do MSSF 2 "Płatności na bazie akcji" - zatytułowane Klasyfikacja i wycena transakcji płatności na bazie akcji obowiązujące w odniesieniu do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Niniejsza zmiana do MSSF 2 wyjaśnia, że wartość godziwą płatności opartych na akcjach rozliczanych w środkach pieniężnych należy ustalać w taki sposób, jak w przypadku płatności rozliczanych w instrumentach kapitałowych. Zmiana standardu wprowadziła wymóg urealnienia zobowiązania poprzez uwzględnienie każdej zmiany wartości w wyniku finansowym przed zmianą klasyfikacji ze zobowiązań na kapitał własny. Koszt ujęty po modyfikacji bazuje na wartości godziwej z dnia modyfikacji. Zmiana wprowadza wyjątek, zgodnie z którym płatność środków pieniężnych do organu skarbowego jest traktowana, jako część rozliczenia w formie instrumentów kapitałowych. Jednostka powinna ujawnić szacunkową kwotę, jaką spodziewa się wpłacić do organu skarbowego z tytułu tego podatku. Na moment pierwszego zastosowania tej zmiany, reklasyfikacja zobowiązania na kapitał własny nie będzie miała wpływu na wynik finansowy.
- Zmiany do MSSF 4 "Umowy ubezpieczeniowe": Zastosowanie MSSF 9 "Instrumenty finansowe" wraz z MSSF 4 "Umowy ubezpieczeniowe" obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Zmiany wprowadzają dwie opcje dla podmiotów wystawiających umowy ubezpieczeniowe: czasowe zwolnienie z zastosowania MSSF 9 oraz ujmowanie w pozostałych całkowitych dochodach skutków wyceny określonych aktywów i zobowiązań finansowych, które zgodnie z MSSF 9 powinny podlegać ujęciu w ramach zysków i strat.
- Zmiany do MSSF 1 oraz MSR 28 w wyniku "Poprawki do MSSF (cykl 2014-2016)" - dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa. Zmiany do MSSF 1 oraz MSR 28 obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później.
-
Interpretacja KIMSF 22 zatytułowana Transakcje w walutach obcych i płatności zaliczkowe obowiązująca w odniesieniu do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Interpretacja wyjaśnia ujęcie transakcji obejmujących otrzymanie lub zapłatę zaliczki w walucie obcej.
-
3. Stosowane zasady rachunkowości i zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)
- Zmiany do MSR 40 "Nieruchomości inwestycyjne" zatytułowane Reklasyfikacja nieruchomości inwestycyjnych obowiązujące w odniesieniu do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Zmiany poruszają kwestię czy nieruchomość inwestycyjna w budowie powinna zostać przeniesiona z zapasów do nieruchomości inwestycyjnych, jeśli nastąpi wyraźna zmiana w jej użytkowaniu.
Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe:
Poniżej zaprezentowano wpływ na stosowaną politykę (zasady) rachunkowości następujących opublikowanych standardów:
MSSF 9 "Instrumenty finansowe" - wejście w życie MSSF 9 miało wpływ na niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy w zakresie opisanym poniżej.
Zmiana zasad klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych
Zmiana zasad klasyfikacji spowodowała zmianę klasyfikacji aktywów finansowych w sprawozdaniu finansowym Grupy. Instrumenty klasyfikowane wcześniej przez Grupę do kategorii pożyczek i należności spełniły warunki klasyfikacji do aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu, więc wejście w życie MSSF 9 nie spowodowało zmiany zasad ich wyceny. Udziały i akcje posiadane przez Grupę w spółkach nienotowanych na aktywnych rynkach były wyceniane w cenie nabycia pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Na dzień 31 grudnia 2017 roku Grupa w ramach udziałów w spółkach nienotowanych prezentowała głównie wartość udziałów w Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie 6.021 tysięcy złotych. W wyniku pierwszego zastosowania MSSF 9 Grupa dokonała wyceny do wartości godziwej udziałów w Euroterminal Sławków Sp. z o.o. Ustalona w wyniku wyceny wartość godziwa udziałów wyniosła 4.883 tysięcy złotych. Zgodnie z przyjętymi zmianami do polityki rachunkowości efekt wyceny do wartości godziwej inwestycji w instrumenty kapitałowe jest ujmowany w pozostałych całkowitych dochodach. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej skutki wyceny inwestycji w instrumenty kapitałowe prezentowane są jako pozostałe składniki kapitału własnego.
Udziały w pozostałych spółkach nienotowanych na aktywnych rynkach wyceniane są w koszcie, który na dzień 1 stycznia 2018 roku wynosił 2.096 tysięcy złotych, z uwzględnieniem odpisów aktualizujących w kwocie 832 tysięcy złotych. Zdaniem Grupy, z uwagi na ograniczenia w zakresie dostępnych informacji, ten sposób wyceny odzwierciedla wartość godziwą powyższych aktywów.
Na dzień pierwszego zastosowania MSSF 9 Grupa dokonała przekształcenia danych wynikających z Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy sporządzonego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2017 roku w następujący sposób:
-
skutki wyceny udziałów w Euroterminal Sławków Sp. z o.o. do wartości godziwej na dzień 1 stycznia 2018 roku w kwocie 1.138 tysięcy złotych pomniejszyły pozostałe aktywa finansowe oraz pozostałe składniki kapitału własnego,
-
ujęty w poprzednich okresach odpis aktualizujący wartość inwestycji w instrumenty kapitałowe w kwocie 11.811 tysięcy złotych powiększył zyski zatrzymane oraz pomniejszył pozostałe składniki kapitału własnego.
Poniżej przedstawiono zmiany w klasyfikacji i wycenie aktywów finansowych w związku z wejściem w życie MSSF 9:
| MSR 39 | MSSF 9 | |||
|---|---|---|---|---|
| Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy |
Metoda wyceny | Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy |
Metoda wyceny | |
| Instrumenty finansowe zabezpieczające | Instrumenty finansowe zabezpieczające | |||
| Instrumenty pochodne | w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody |
Instrumenty pochodne | w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody |
|
| Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży | Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody |
|||
| Udziały w spółkach | według kosztu pomniejszonego | Inwestycje w | w wartości godziwej przez | |
| nienotowanych | o odpisy aktualizujące | instrumenty kapitałowe | pozostałe całkowite dochody | |
| Pożyczki i należności | Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
|||
| Należności z tytułu dostaw i usług |
według zamortyzowanego kosztu | Należności z tytułu dostaw i usług |
według zamortyzowanego kosztu | |
| Należności z tytułu sprzedaży aktywów trwałych |
według zamortyzowanego kosztu | Należności z tytułu sprzedaży aktywów trwałych |
według zamortyzowanego kosztu | |
| Lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy |
według zamortyzowanego kosztu | Lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy |
według zamortyzowanego kosztu | |
| Pożyczki udzielone | według zamortyzowanego kosztu | Pożyczki udzielone | według zamortyzowanego kosztu | |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty |
według zamortyzowanego kosztu | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty |
według zamortyzowanego kosztu |
3. Stosowane zasady rachunkowości i zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)
Model oceny utraty wartości aktywów finansowych
Wdrożony przez Grupę nowy model utraty wartości aktywów finansowych opiera się na analizie prawdopodobieństwa poniesionych strat kredytowych należności z tytułu dostaw i usług. Prawdopodobieństwo poniesionych strat kredytowych zostało oszacowane na podstawie historycznej analizy odzyskiwalności sald należności z tytułu dostaw i usług w określonych przedziałach wiekowania. Ustalona kwota dodatkowego odpisu aktualizującego wartość należności z tytułu dostaw i usług wynikająca z wdrożenia MSSF 9 wyniosła 3.299 tysięcy złotych.
Wdrożenie MSSF 9 nie miało wpływu na utratę wartości pozostałych aktywów finansowych o charakterze dłużnym.
Zmiany wynikające z zastosowania MSSF 9 w zakresie modelu utraty wartości aktywów finansowych zostały ujęte na dzień 1 stycznia 2018 roku w następujący sposób:
- należności z tytułu dostaw i usług uległy zmniejszeniu o kwotę 3.299 tysięcy złotych,
- aktywa z tytułu podatku odroczonego uległy zwiększeniu o kwotę 627 tysięcy złotych,
- zyski zatrzymane uległy zmniejszeniu o kwotę 2.672 tysięcy złotych.
Rachunkowość zabezpieczeń
Wprowadzone zmiany w zakresie rachunkowości zabezpieczeń w przypadku Grupy dotyczyły głównie kwestii dokumentacyjnych w związku z powyższym wejście w życie MSSF 9 w tym zakresie nie wpłynęło na sytuację finansową i majątkową Grupy.
Grupa skorzystała z przepisów przejściowych MSSF 9 umożliwiających brak przekształcenia danych porównawczych w zakresie zmian dotyczących klasyfikacji i wyceny utraty wartości aktywów finansowych, w związku z czym przekształciła dane jedynie na dzień pierwszego zastosowania MSSF 9, tj. 1 stycznia 2018 roku. Przekształcenie zostało przedstawione w poniższych tabelach. Odpowiednio przekształcono informacje w notach objaśniających do niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Poniżej zaprezentowano wpływ wdrożenia MSSF 9 na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 1 stycznia 2018 roku:
| Stan na 01/01/2018 (zbadane) |
Wycena inwestycji w instrumenty kapitałowe |
Model utraty wartości aktywów finansowych |
Stan na 01/01/2018 (przekształcone) |
|
|---|---|---|---|---|
| AKTYWA | ||||
| Aktywa trwałe | ||||
| Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe | 10 537 | (1 138) | - | 9 399 |
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
133 583 | - | 627 | 134 210 |
| Aktywa trwałe razem | 4 947 407 | (1 138) | 627 | 4 946 896 |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności |
729 535 | - | (3 299) | 726 236 |
| Aktywa obrotowe razem | 1 694 153 | - | (3 299) | 1 690 854 |
| AKTYWA RAZEM | 6 641 560 | (1 138) | (2 672) | 6 637 750 |
| KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA | ||||
| Kapitał własny | ||||
| Pozostałe składniki kapitału własnego | 4 872 | (12 949) | - | (8 077) |
| Zyski zatrzymane | 411 358 | 11 811 | (2 672) | 420 497 |
| Kapitał własny razem | 3 334 779 | (1 138) | (2 672) | 3 330 969 |
| KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM | 6 641 560 | (1 138) | (2 672) | 6 637 750 |
MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" - z uwagi na fakt, iż Grupa generuje przede wszystkim przychody ze świadczenia usług transportu kolejowego wejście w życie MSSF 15 dotyczyło przede wszystkim umów przewozowych. W wyniku przeprowadzonych prac stwierdzono, iż w umowach handlowych występuje zmienny element wynagrodzenia wynikający z:
-
możliwości nałożenia kar na klienta w związku z niewywiązaniem się przez niego z zapisów umownych dotyczących przewiezienia określonego wolumenu ładunku w okresie trwania umowy,
-
możliwości nałożenia kary na Grupę przez klienta w przypadku nie przewiezienia zleconej masy.
Dotychczas kary te były prezentowane jako pozostałe przychody lub koszty operacyjne, w zależności od charakteru kary. Zgodnie z nowym standardem powyższe kary traktowane są jako element przychodów ze sprzedaży. Na podstawie MSSF 15 C3 a) Zarząd Jednostki dominującej zadecydował, że standard zostanie wdrożony retrospektywnie zgodnie z wymogami MSR 8 "Zasady (polityki) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych oraz korygowanie błędów" z możliwością uwzględnienia wskazówek zawartych w punkcie C5. Zastosowanie tego podejścia nie skutkowało korektą kapitałów własnych Grupy na dzień pierwszego zastosowania MSSF 15. Zgodnie z wcześniej stosowanymi zasadami rachunkowości w okresie od 1 stycznia 2017 roku do 31 marca 2017 roku ujęto w pozostałych kosztach operacyjnych rezerwy na kary nałożone przez klienta wynikające z braku przewiezienia zleconego wolumenu masy towarowej w kwocie 174 tysięcy złotych. W związku z opisanymi zmianami Grupa przekształciła dane porównawcze.
3. Stosowane zasady rachunkowości i zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)
Poniżej zaprezentowano przekształcenie danych porównawczych. Odpowiednio przekształcono również informacje prezentowane w dodatkowych notach objaśniających do niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Poniżej zaprezentowano wpływ wdrożenia MSSF 15 na skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów za okres 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku:
| 3 miesiące do 31/03/2017 |
Kary wynikające z umów |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|---|
| (opublikowane) | sprzedażowych | (przekształcone) | |
| Przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych | 1 077 580 | (174) | 1 077 406 |
| Przychody z działalności operacyjnej razem | 1 100 201 | (174) | 1 100 027 |
| Pozostałe koszty operacyjne | 8 588 | (174) | 8 414 |
| Koszty działalności operacyjnej razem | 1 097 025 | (174) | 1 096 851 |
| Zysk / (strata) na działalności operacyjnej | 3 176 | - | 3 176 |
| Zysk / (strata) przed opodatkowaniem | 98 | - | 98 |
| ZYSK / (STRATA) NETTO | (1 434) | - | (1 434) |
| Pozostałe całkowite dochody razem | (17 040) | - | (17 040) |
| CAŁKOWITE DOCHODY RAZEM | (18 474) | - | (18 474) |
Grupa dokonała analizy potencjalnego wpływu pozostałych wymienionych wyżej standardów, interpretacji i zmian do standardów na stosowaną przez Grupę politykę (zasady) rachunkowości i w ocenie Zarządu Jednostki dominującej nie dotyczą one Grupy lub też nie spowodują one istotnego wpływu na aktualnie stosowaną politykę (zasady) rachunkowości.
Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone przez UE, które nie weszły w życie
MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które według stanu na dzień 31 marca 2018 roku nie zostały jeszcze zatwierdzone przez UE i nie weszły w życie:
- MSSF 16 "Leasing" obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Zgodnie z MSSF 16 leasingobiorca ujmuje prawo do użytkowania składnika aktywów oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Prawo do użytkowania składnika aktywów jest traktowane podobnie jak inne aktywa niefinansowe i odpowiednio amortyzowane. Zobowiązania z tytułu leasingu wycenia się początkowo w wartości bieżącej opłat leasingowych płatnych w okresie leasingu, zdyskontowanej o stopę zawartą w leasingu, jeżeli jej ustalenie nie jest trudne. Jeżeli nie można łatwo określić tej stopy, leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową
- Zmiany do MSSF 9 "Instrumenty finansowe" zatytułowane Przedpłaty z ujemną kompensatą obowiązujące w odniesieniu do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Zmiany te umożliwiają jednostkom wycenę według zamortyzowanego kosztu niektórych aktywów finansowych podlegających przedpłacie z tak zwaną ujemną kompensatą.
- Zmiany do MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach" Długoterminowe udziały w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później). Zmiany wprowadzono w celu wyjaśnienia, że jednostka stosuje MSSF 9 (w tym regulacje dotyczące utraty wartości) do długoterminowych udziałów w jednostkach stowarzyszonych lub wspólnych przedsięwzięć, które wchodzą w skład inwestycji netto w jednostkę stowarzyszoną lub wspólne przedsięwzięcie, w stosunku do których nie zastosowano metody praw własności. Zmiany usuwają również paragraf 41, ponieważ uznano, że paragraf ten jedynie powtórzył wymogi zawarte w MSSF 9 i wywoływał zamieszanie w kwestii rozliczania długoterminowych udziałów.
- Zmiany do różnych standardów "Poprawki do MSSF (cykl 2015-2017) " dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 3, MSSF 11, MSR 12 oraz MSR 23) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa (obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później).
- Zmiany do MSR 19 "Świadczenia pracownicze" Zmiana, ograniczenie lub rozliczenie planu (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później). Zmiany wymagają aby po zmianie planu zastosować zaktualizowane założenia do wyceny w celu ustalenia bieżących kosztów usług i odsetek netto za pozostałą część okresu sprawozdawczego.
- Interpretacja KIMSF 23 zatytułowana Niepewność w zakresie ustalania podatku dochodowego obowiązująca w odniesieniu do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Interpretacja ma zastosowanie przy ustalaniu dochodu do opodatkowania (straty podatkowej), podstawy opodatkowania, niewykorzystanych strat podatkowych, niewykorzystanych ulg podatkowych, stawek podatkowych, jeśli istnieje niepewność co do sposobu traktowania podatku dochodowego zgodnie z MSR 12.
-
Zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych MSSF obowiązujące w odniesieniu do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2020 roku lub później.
-
3. Stosowane zasady rachunkowości i zmiany Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)
- MSSF 17 "Umowy ubezpieczeniowe" obowiązujące w odniesieniu do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub później. Celem standardu jest wprowadzenie jednolitych, sformalizowanych zasad rachunkowości, mających zastosowanie do kontraktów ubezpieczeniowych. Nowy standard stanowi, że zobowiązania ubezpieczeniowe wycenia się według bieżącej wartości realizacji zobowiązania oraz wprowadza jednolite zasady wyceny i prezentacji dla wszystkich rodzajów umów ubezpieczenia. MSSF 17 zastępuje MSSF 4 "Umowy ubezpieczeniowe" i powiązane interpretacje.
Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe:
MSSF 16 "Leasing" - wstępna analiza wpływu MSSF 16 na stosowane zasady rachunkowości wykazała, iż Grupa będzie musiała ująć retrospektywnie w sprawozdaniu finansowym istotne aktywa i zobowiązania, które obecnie są objęte długoterminowymi umowami leasingu operacyjnego, najmu bądź dzierżawy. Wdrożenie MSSF 16 wpłynie na sprawozdanie finansowe w następującym zakresie:
-
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nastąpi wzrost aktywów trwałych (głównie grunty, budynki i budowle) oraz zobowiązań z tytułu leasingu. Grupa planuje prezentować prawa do użytkowania aktywów w odrębnej linii sprawozdania z sytuacji finansowej. W pozycji tej prezentowane będą również składniki aktywów użytkowane na podstawie aktualnie obowiązujących umów leasingu finansowego zgodnie z MSR 17,
-
w sprawozdaniu z całkowitych dochodów nastąpi wzrost kosztów amortyzacji i kosztów finansowych oraz zmniejszenie kosztów usług obcych.
W wyniku powyższych zmian nastąpi wzrost zadłużenia netto oraz wskaźnika zadłużenie netto / EBITDA.
Obecnie Grupa jest w trakcie szczegółowej identyfikacji umów podlegających nowym wymogom standardu oraz wstępnego opracowywania możliwych modeli wyceny i ujęcia powyższych umów w sprawozdaniu finansowym. Na obecnym etapie nie jest możliwe określenie liczbowego wpływu MSSF 16 na sprawozdanie finansowe Grupy.
Grupa dokonała analizy potencjalnego wpływu pozostałych wymienionych wyżej standardów, interpretacji i zmian do standardów na stosowaną przez Grupę politykę (zasady) rachunkowości i w ocenie Zarządu Jednostki dominującej nie dotyczą one Grupy lub też nie spowodują one istotnego wpływu na aktualnie stosowaną politykę (zasady) rachunkowości.
4. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku zmiany istotnych wielkości szacunkowych dotyczyły następujących pozycji:
- rzeczowe aktywa trwałe na dzień 31 grudnia 2017 roku Grupa dokonała aktualizacji wartości rezydualnej taboru kolejowego w związku z odnotowanym na rynku wzrostem cen złomu w stosunku do cen przyjętych przez Grupę do wyceny wartości rezydualnej taboru kolejowego w poprzednich okresach. Podwyższenie wartości rezydualnej i zmniejszenie podstawy naliczania odpisów amortyzacyjnych spowodowało spadek kosztów amortyzacji w pierwszym kwartale 2018 roku o około 7.500 tysięcy złotych.
- rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych zmiana rezerw na świadczenia pracownicze na dzień 31 marca 2018 roku wynika głównie ze zmiany rezerwy na niewykorzystane urlopy w wysokości 12.465 tysięcy złotych. Wycena rezerw na świadczenia pracownicze wycenianych metodą aktuarialną opiera się na założeniach przyjętych do wyceny na dzień 31 grudnia 2017 roku. Efekt przeliczenia został przedstawiony w Nocie 24 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
- odroczony podatek dochodowy efekt przeliczonego salda odroczonego podatku dochodowego na dzień 31 marca 2018 roku został przedstawiony w Nocie 9 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku nie miały miejsca inne zmiany założeń przyjętych przez Zarząd Jednostki dominującej przy ustalaniu wielkości szacunkowych, które miałyby istotny wpływ na okres bieżący lub na okresy przyszłe.
5. Przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych
Struktura przychodów ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych
Grupa prowadzi działalność tylko w ramach jednego segmentu - krajowego i międzynarodowego przewozu towarów oraz prowadzenia kompleksowych usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów towarowych.
Zarząd Jednostki dominującej nie dokonuje oceny wyników działalności Grupy ani nie decyduje o alokacji zasobów do grup świadczonych usług przy uwzględnieniu zaprezentowanej poniżej struktury przychodów ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych, a więc poszczególne grupy usług i wyrobów gotowych nie mogą być traktowane jako segmenty operacyjne Grupy. Zarząd Jednostki dominującej analizuje dane finansowe w układzie, w jakim zostały zaprezentowane w niniejszym Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym.
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 (*) |
|
|---|---|---|
| Przychody z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych | 1 022 885 | 909 305 |
| Przychody z pozostałej działalności transportowej | 42 539 | 39 407 |
| Przychody bocznicowe i trakcyjne | 61 970 | 60 803 |
| Przychody przeładunkowe | 25 240 | 19 091 |
| Przychody z tytułu usług rekultywacyjnych | 15 492 | 16 218 |
| Pozostałe przychody, w tym: | ||
| Wynajem składników majątku | 7 729 | 10 626 |
| Przychody z tytułu usług agencji celnych | 3 828 | 4 060 |
| Sprzedaż wyrobów gotowych | 1 648 | 4 705 |
| Naprawy taboru | 2 629 | 5 511 |
| Inne | 8 547 | 7 680 |
| Razem | 1 192 507 | 1 077 406 |
(*) Dane za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku zostały przekształcone w związku z retrospektywnym zastosowaniem MSSF 15, co opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Informacje geograficzne
Grupa definiuje obszar geograficzny działalności gospodarczej jako miejsce siedziby odbiorcy usługi, a nie kraj wykonania usługi. Głównym obszarem geograficznym działalności Grupy jest Polska.
Poniżej przedstawiono przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych Grupy od klientów zewnętrznych w rozbiciu na miejsce ich siedziby:
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 (*) |
|
|---|---|---|
| Polska | 838 621 | 737 887 |
| Czechy | 144 358 | 148 815 |
| Niemcy | 64 320 | 57 573 |
| Słowacja | 35 494 | 27 298 |
| Włochy | 18 448 | 25 131 |
| Pozostałe kraje | 91 266 | 80 702 |
| Razem | 1 192 507 | 1 077 406 |
(*) Dane za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku zostały przekształcone w związku z retrospektywnym zastosowaniem MSSF 15, co opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Aktywa trwałe z wyłączeniem instrumentów finansowych i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w rozbiciu na lokalizacje przedstawiają się następująco:
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Polska | 3 986 786 | 3 984 039 |
| Czechy | 804 112 | 804 841 |
| Pozostałe kraje | 13 727 | 12 570 |
| Razem | 4 804 625 | 4 801 450 |
Informacje o wiodących klientach
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku oraz w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku udziały w sprzedaży usług i wyrobów gotowych do jednej grupy kapitałowej przekraczały 10% i wynosiły odpowiednio 10,8% oraz 12,3% sumy przychodów ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych.
6. Koszty rodzajowe
Amortyzacja i odpisy aktualizujące
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych | 132 524 | 139 543 |
| Amortyzacja aktywów niematerialnych | 4 491 | 4 298 |
| Razem | 137 015 | 143 841 |
Zużycie materiałów i energii
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Zużycie paliwa | 54 296 | 45 592 |
| Zużycie materiałów | 22 763 | 24 395 |
| Zużycie energii elektrycznej, gazowej i wody | 108 229 | 100 710 |
| Zawiązane / (rozwiązane) odpisy aktualizujące wartość zapasów | 102 | (393) |
| Pozostałe | 726 | 339 |
| Razem | 186 116 | 170 643 |
Usługi obce
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Usługi dostępu do linii zarządców infrastruktury | 171 472 | 161 720 |
| Usługi remontowe | 8 700 | 6 704 |
| Czynsze i opłaty za użytkowanie nieruchomości i taboru | 46 915 | 39 525 |
| Usługi transportowe | 113 208 | 111 630 |
| Usługi telekomunikacyjne | 1 575 | 1 943 |
| Usługi prawne, doradcze i podobne | 3 095 | 4 471 |
| Usługi informatyczne | 10 661 | 11 460 |
| Usługi związane z utrzymaniem obiektów i eksploatacją środków trwałych | 6 524 | 6 583 |
| Usługi przeładunkowe | 3 808 | 5 133 |
| Usługi rekultywacyjne | 14 191 | 8 608 |
| Pozostałe usługi | 13 848 | 14 229 |
| Razem | 393 997 | 372 006 |
Koszty świadczeń pracowniczych
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Wynagrodzenia | 293 204 | 270 809 |
| Koszty ubezpieczeń społecznych | 62 879 | 58 957 |
| Koszty odpisów na ZFŚS | 6 586 | 6 627 |
| Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników w trakcie zatrudnienia | 10 194 | 10 987 |
| Świadczenia po okresie zatrudnienia | 1 831 | 2 259 |
| Zmiana wartości rezerw na świadczenia pracownicze | 24 285 | 21 546 |
| Razem | 398 979 | 371 185 |
Pozostałe koszty rodzajowe
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Podróże służbowe | 7 974 | 7 538 |
| Ubezpieczenia | 3 688 | 3 224 |
| Reklama i reprezentacja | 784 | 1 366 |
| Pozostałe | 814 | 928 |
| Razem | 13 260 | 13 056 |
7. Pozostałe przychody i koszty operacyjne
Pozostałe przychody operacyjne
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Zyski ze zbycia | ||
| Zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych | 922 | 6 186 |
| Rozwiązane odpisy aktualizujące | ||
| Należności z tytułu dostaw i usług | 4 525 | 1 129 |
| Pozostałe należności | 9 | 5 |
| Pozostałe | ||
| Kary i odszkodowania | 3 281 | 3 510 |
| Rozwiązanie pozostałych rezerw | 239 | 692 |
| Odsetki od należności handlowych i pozostałych | 1 301 | 554 |
| Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych | 75 | - |
| Dotacje | 51 | 141 |
| Inne | 529 | 484 |
| Razem | 10 932 | 12 701 |
Pozostałe koszty operacyjne
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 (*) |
|
|---|---|---|
| Utworzone odpisy aktualizujące | ||
| Należności z tytułu dostaw i usług | 4 004 | 785 |
| Pozostałe | ||
| Kary i odszkodowania | 2 235 | 1 963 |
| Koszty likwidacji majątku trwałego i obrotowego | 595 | 738 |
| Pozostałe rezerwy | 1 568 | 155 |
| Koszty sądowe i egzekucyjne | 245 | 346 |
| Koszty świadczeń przejazdowych dla osób niebędących pracownikami | 359 | 293 |
| Odsetki od zobowiązań handlowych i pozostałych | 164 | 141 |
| Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych | - | 2 611 |
| Przekazane darowizny | 39 | 1 013 |
| Inne | 338 | 369 |
| Razem | 9 547 | 8 414 |
(*) Dane za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku zostały przekształcone w związku z retrospektywnym zastosowaniem MSSF 15, co opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
8. Przychody i koszty finansowe
Przychody finansowe
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Przychody odsetkowe | ||
| Lokaty i rachunki bankowe | 2 495 | 2 500 |
| Udzielone pożyczki | 188 | 81 |
| Pozostałe | - | 26 |
| Pozostałe | ||
| Zyski z wyceny aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych | ||
| w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: | ||
| Wycena zobowiązania z tytułu opcji put na udziały niedające kontroli | - | 5 359 |
| Wycena walutowych kontraktów forward | - | 114 |
| Wynik netto z tytułu różnic kursowych | - | 2 007 |
| Razem | 2 683 | 10 087 |
8. Przychody i koszty finansowe (cd.)
Koszty finansowe
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Koszty odsetkowe | ||
| Odsetki od kredytów i pożyczek | 6 686 | 7 353 |
| Odsetki od zobowiązań z tytułu leasingu finansowego | 1 329 | 1 580 |
| Odsetki od zobowiązań długoterminowych | 4 | 262 |
| Pozostałe | 2 | 813 |
| Pozostałe | ||
| Straty z wyceny aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: |
||
| Wycena walutowych kontraktów forward | 31 | - |
| Rozliczenie dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze | 4 870 | 4 920 |
| Wynik netto z tytułu różnic kursowych | 2 | - |
| Inne | 221 | 256 |
| Razem | 13 145 | 15 184 |
9. Podatek dochodowy
Podatek dochodowy ujęty w wyniku
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Bieżący podatek dochodowy | ||
| Bieżące obciążenie podatkowe | 22 609 | 10 609 |
| Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych | 663 | 395 |
| Odroczony podatek dochodowy | ||
| Podatek odroczony powstały w ciągu okresu sprawozdawczego | (9 158) | (9 472) |
| Podatek dochodowy ujęty w wyniku | 14 114 | 1 532 |
Często występujące różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami państwowymi i przedsiębiorstwami, powodują powstanie obszarów niepewności i konfliktów. Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia podatkowe mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku. W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Grupy mogą zostać powiększone o dodatkowe zobowiązania podatkowe.
Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Podatek odroczony od przeszacowania wartości godziwej instrumentów finansowych wyznaczonych jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
(1 495) | 3 687 |
| Różnice kursowe z przeliczenia salda podatku odroczonego jednostek zagranicznych ujęte w pozostałych całkowitych dochodach (1) |
1 661 | (4 863) |
| Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach | 166 | (1 176) |
(1) Pozycja prezentowana w ramach kapitału własnego jako różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych.
9. Podatek dochodowy (cd.)
Tabela ruchów dla odroczonego podatku dochodowego
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
Stan na 01/01/2018 |
Ujęte w wyniku |
Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach |
Różnice kursowe z przeliczenia salda podatku odroczonego ujęte w pozostałych całkowitych dochodach |
Stan na 31/03/2018 |
|---|---|---|---|---|---|
| Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego: | |||||
| Rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży (w tym leasing finansowy) |
(144 084) | (1 985) | - | (1 844) | (147 913) |
| Zapasy | (1 924) | (1 007) | - | 5 | (2 926) |
| Należności - odpisy aktualizujące (1) | 8 432 | (63) | - | 22 | 8 391 |
| Naliczone odsetki dotyczące aktywów | (333) | (97) | - | - | (430) |
| Naliczone odsetki dotyczące zobowiązań | 153 | (4) | - | - | 149 |
| Rezerwy na świadczenia pracownicze | 125 819 | 2 459 | - | 44 | 128 322 |
| Pozostałe rezerwy | 6 386 | 86 | - | 37 | 6 509 |
| Rozliczenia międzyokresowe kosztów | 1 151 | 3 869 | - | - | 5 020 |
| Rozliczenia międzyokresowe przychodów | (3 351) | 534 | - | - | (2 817) |
| Niewypłacone świadczenia pracownicze | 1 831 | 5 825 | - | 1 | 7 657 |
| Różnice kursowe | (1 671) | (197) | 878 | - | (990) |
| Wycena instrumentów pochodnych | (2 647) | 303 | 617 | - | (1 727) |
| Pozostałe | - | 1 460 | - | (1) | 1 459 |
| Niewykorzystane straty podatkowe (2) | 37 030 | (2 025) | - | 75 | 35 080 |
| Razem | 26 792 | 9 158 | 1 495 | (1 661) | 35 784 |
(1) Dane na dzień 1 stycznia 2018 roku zostały przekształcone w związku z wdrożeniem MSSF 9, co opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
(2) Na dzień 31 marca 2018 roku aktywa z tytułu podatku odroczonego od strat podatkowych do wykorzystania w przyszłych okresach reprezentowały stratę Jednostki dominującej w kwocie 138.594 tysięcy złotych oraz spółek zależnych w kwocie 46.050 tysięcy złotych. Strata podatkowa w kwocie 165.938 tysięcy złotych będzie możliwa do odliczenia w trakcie kolejnych pięciu lat podatkowych po zakończeniu funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej. Pozostałe straty podatkowe są możliwe do rozliczenia w trakcie kolejnych pięciu lat podatkowych od daty powstania. Zdaniem Zarządu Jednostki dominującej na dzień 31 marca 2018 roku nie istnieje ryzyko braku realizowalności powyższych aktywów.
9. Podatek dochodowy (cd.)
| 3 miesiące do 31/03/2017 |
Stan na 01/01/2017 |
Ujęte w wyniku |
Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach |
Różnice kursowe z przeliczenia salda podatku odroczonego ujęte w pozostałych całkowitych dochodach |
Stan na 31/03/2017 |
|---|---|---|---|---|---|
| Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego: | |||||
| Rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne | |||||
| oraz aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży | (183 033) | 12 033 | - | 5 478 | (165 522) |
| (w tym leasing finansowy) | |||||
| Zobowiązania długoterminowe | (97) | 50 | - | - | (47) |
| Zapasy | 936 | (1 328) | - | (15) | (407) |
| Należności - odpisy aktualizujące | 7 138 | (71) | - | (28) | 7 039 |
| Naliczone odsetki dotyczące aktywów | (241) | (244) | - | - | (485) |
| Naliczone odsetki dotyczące zobowiązań | 182 | (23) | - | - | 159 |
| Rezerwy na świadczenia pracownicze | 118 565 | 1 845 | - | (120) | 120 290 |
| Pozostałe rezerwy | 3 904 | 818 | - | (126) | 4 596 |
| Rozliczenia międzyokresowe kosztów | 6 008 | 2 282 | - | - | 8 290 |
| Rozliczenia międzyokresowe przychodów | (3 080) | (3 237) | - | - | (6 317) |
| Niewypłacone świadczenia pracownicze | 7 375 | (476) | - | (3) | 6 896 |
| Różnice kursowe | 2 235 | (529) | (1 836) | - | (130) |
| Wycena instrumentów pochodnych | 218 | (22) | (1 851) | - | (1 655) |
| Pozostałe | - | 1 518 | - | (2) | 1 516 |
| Niewykorzystane straty podatkowe (1) | 40 769 | (3 144) | - | (321) | 37 304 |
| Razem | 879 | 9 472 | (3 687) | 4 863 | 11 527 |
(1) Na dzień 31 marca 2017 roku aktywa z tytułu podatku odroczonego od strat podatkowych do wykorzystania w przyszłych okresach reprezentowały stratę Jednostki dominującej w kwocie 139.330 tysięcy złotych oraz spółek zależnych w kwocie 57.002 tysięcy złotych.
Straty podatkowe nieujęte w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Na dzień bilansowy nie zostały wykazane aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego od następujących strat podatkowych |
122 250 | 113 508 |
Kwota strat podatkowych nieujętych w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku na dzień 31 marca 2018 roku reprezentuje straty spółek Grupy AWT w wysokości 113.105 tysięcy złotych (AWT B.V. w wysokości 60.443 tysięcy złotych, AWT a.s. w wysokości 26.039 tysięcy złotych, AWT Rail HU Zrt. w wysokości 15.363 tysięcy złotych oraz AWT Cechofracht a.s. w wysokości 11.260 tysięcy złotych) oraz stratę PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. w wysokości 7.540 tysięcy złotych i CARGOSPED Terminal Braniewo Sp. z o.o. w wysokości 1.605 tysięcy złotych. Natomiast na dzień 31 grudnia 2017 roku kwota strat podatkowych nieujętych w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku reprezentowała straty spółek Grupy AWT w wysokości 104.345 tysięcy złotych (AWT B.V. w wysokości 59.073 tysięcy złotych, AWT a.s. w wysokości 27.389 tysięcy złotych, AWT Rail HU Zrt. w wysokości 17.883 tysięcy złotych) oraz stratę PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. w wysokości 7.558 tysięcy złotych i CARGOSPED Terminal Braniewo Sp. z o.o. w wysokości 1.605 tysięcy złotych.
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których nie ujęto na dzień 31 marca 2018 roku aktywów z tytułu podatku odroczonego przedstawiają się następująco:
| Rok | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 i później |
Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Niewykorzystane straty podatkowe | 983 | 20 920 | 22 603 | 41 909 | 7 619 | 28 216 | 122 250 |
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których nie ujęto na dzień 31 grudnia 2017 roku aktywów z tytułu podatku odroczonego przedstawiały się następująco:
| Rok | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 i później |
Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Niewykorzystane straty podatkowe | 2 229 | 20 895 | 19 886 | 36 741 | 12 476 | 21 281 | 113 508 |
10. Rzeczowe aktywa trwałe
Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
Grunty | Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej |
Urządzenia techniczne i maszyny |
Środki transportu |
Inne środki trwałe |
Środki trwałe w budowie |
Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2018 roku | 157 192 | 757 406 | 405 900 | 6 125 175 | 39 432 | 41 263 | 7 526 368 |
| Zwiększenia / (zmniejszenia): | |||||||
| Nabycie | - | - | - | - | - | 129 872 | 129 872 |
| Leasing finansowy | - | - | 766 | - | - | - | 766 |
| Różnice kursowe z przeliczenia | |||||||
| sprawozdań finansowych | 266 | 1 764 | 626 | 13 425 | 37 | 256 | 16 374 |
| jednostek zagranicznych | |||||||
| Rozliczenie środków | |||||||
| trwałych w budowie | 15 | 522 | 2 120 | 125 100 | 132 | (127 889) | - |
| Sprzedaż | - | - | (267) | (1 641) | - | - | (1 908) |
| Likwidacja | - | (15) | (836) | (70 157) | (75) | (1) | (71 084) |
| Pozostałe | - | 1 | 630 | 22 | (653) | - | - |
| Stan na 31 marca 2018 roku | 157 473 | 759 678 | 408 939 | 6 191 924 | 38 873 | 43 501 | 7 600 388 |
| Skumulowane umorzenie | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2018 roku | - | 195 696 | 270 627 | 2 189 999 | 31 610 | - | 2 687 932 |
| Zwiększenia / (zmniejszenia): | |||||||
| Koszty amortyzacji | - | 8 903 | 8 998 | 113 896 | 727 | - | 132 524 |
| Różnice kursowe z przeliczenia | |||||||
| sprawozdań finansowych | - | 279 | 215 | 2 557 | 12 | - | 3 063 |
| jednostek zagranicznych | |||||||
| Sprzedaż | - | - | (210) | (1 556) | - | - | (1 766) |
| Likwidacja | - | (15) | (725) | (68 173) | (75) | - | (68 988) |
| Pozostałe | - | 1 | 612 | (4) | (619) | - | (10) |
| Stan na 31 marca 2018 roku | - | 204 864 | 279 517 | 2 236 719 | 31 655 | - | 2 752 755 |
| Skumulowana utrata wartości | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2018 roku | 2 378 | 364 | 317 | 144 759 | 8 | 2 628 | 150 454 |
| Zwiększenia / (zmniejszenia): | |||||||
| Różnice kursowe z przeliczenia | |||||||
| sprawozdań finansowych | 3 | 2 | - | 300 | - | - | 305 |
| jednostek zagranicznych | |||||||
| Likwidacja | - | - | - | (160) | - | - | (160) |
| Stan na 31 marca 2018 roku | 2 381 | 366 | 317 | 144 899 | 8 | 2 628 | 150 599 |
| Wartość netto | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2018 roku | 154 814 | 561 346 | 134 956 | 3 790 417 | 7 814 | 38 635 | 4 687 982 |
| w tym leasing finansowy | - | - | 10 796 | 253 155 | - | - | 263 951 |
| Stan na 31 marca 2018 roku | 155 092 | 554 448 | 129 105 | 3 810 306 | 7 210 | 40 873 | 4 697 034 |
| w tym leasing finansowy | - | - | 9 779 | 225 953 | - | - | 235 732 |
10. Rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
| 3 miesiące do 31/03/2017 |
Grunty | Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej |
Urządzenia techniczne i maszyny |
Środki transportu |
Inne środki trwałe |
Środki trwałe w budowie |
Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2017 roku | 162 389 | 742 757 | 381 563 | 5 925 512 | 39 889 | 44 274 | 7 296 384 |
| Zwiększenia / (zmniejszenia): | |||||||
| Nabycie | - | - | - | - | - | 85 734 | 85 734 |
| Różnice kursowe z przeliczenia | |||||||
| sprawozdań finansowych | (795) | (5 169) | (1 846) | (38 855) | (95) | (476) | (47 236) |
| jednostek zagranicznych | |||||||
| Rozliczenie środków | |||||||
| trwałych w budowie | 10 | 1 382 | 5 947 | 80 426 | 96 | (87 861) | - |
| Sprzedaż | (878) | (231) | (415) | (3 833) | (23) | - | (5 380) |
| Likwidacja | - | (4 033) | (546) | (59 839) | (35) | - | (64 453) |
| Pozostałe | (686) | (3 280) | (343) | (4 303) | (1 161) | - | (9 773) |
| Stan na 31 marca 2017 roku | 160 040 | 731 426 | 384 360 | 5 899 108 | 38 671 | 41 671 | 7 255 276 |
| Skumulowane umorzenie | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2017 roku | - | 167 999 | 241 431 | 1 953 606 | 31 223 | - | 2 394 259 |
| Zwiększenia / (zmniejszenia): | |||||||
| Koszty amortyzacji | - | 8 308 | 8 691 | 121 883 | 661 | - | 139 543 |
| Różnice kursowe z przeliczenia | |||||||
| sprawozdań finansowych | - | (462) | (344) | (5 184) | (18) | - | (6 008) |
| jednostek zagranicznych | |||||||
| Sprzedaż | - | (11) | (311) | (3 486) | (23) | - | (3 831) |
| Likwidacja | - | (3 158) | (532) | (41 365) | (35) | - | (45 090) |
| Pozostałe | - | (3 280) | (342) | (4 108) | (1 161) | - | (8 891) |
| Stan na 31 marca 2017 roku | - | 169 396 | 248 593 | 2 021 346 | 30 647 | 2 469 982 | |
| Skumulowana utrata wartości | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2017 roku | 2 380 | 1 924 | 317 | 194 486 | 8 | 2 460 | 201 575 |
| Zwiększenia / (zmniejszenia): | |||||||
| Sprzedaż | - | - | - | (5) | - | - | (5) |
| Likwidacja | - | (829) | - | (7 971) | - | - | (8 800) |
| Różnice kursowe z przeliczenia | |||||||
| sprawozdań finansowych | (9) | (4) | - | (1 631) | - | - | (1 644) |
| jednostek zagranicznych | |||||||
| Stan na 31 marca 2017 roku | 2 371 | 1 091 | 317 | 184 879 | 8 | 2 460 | 191 126 |
| Wartość netto | |||||||
| Stan na 1 stycznia 2017 roku | 160 009 | 572 834 | 139 815 | 3 777 420 | 8 658 | 41 814 | 4 700 550 |
| w tym leasing finansowy | - | - | 8 633 | 319 689 | - | - | 328 322 |
| Stan na 31 marca 2017 roku | 157 669 | 560 939 | 135 450 | 3 692 883 | 8 016 | 39 211 | 4 594 168 |
| w tym leasing finansowy | - | - | 7 247 | 309 960 | - | - | 317 207 |
11. Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW)
Szczegółowe informacje o jednostkach wycenianych MPW
| Procentowa wielkość udziałów posiadanych przez Grupę |
Wartość bilansowa | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa jednostki wycenianej MPW | Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
| COSCO Shipping Lines (POLAND) Sp. z o.o. | 20,0% | 20,0% | 656 | 483 | |
| Pol - Rail S.r.l | 50,0% | 50,0% | 9 192 | 8 437 | |
| Terminale Przeładunkowe Sławków - Medyka Sp. z o.o. |
50,0% | 50,0% | 14 529 | 18 885 | |
| Transgaz S.A. | 64,0% | 64,0% | 6 614 | 6 362 | |
| Trade Trans Finance Sp. z o.o. | 100,0% | 100,0% | 8 048 | 7 935 | |
| Rentrans Cargo Sp. z o.o. | 29,3% | 29,3% | 7 761 | 7 889 | |
| PPHU "Ukpol" Sp. z o.o. | 100,0% | 100,0% | - | - | |
| PKP CARGO CONNECT GmbH | 100,0% | 100,0% | 765 | 465 | |
| AWT Rail SK a. s. | 100,0% | 100,0% | 3 269 | 3 154 | |
| Razem | 50 834 | 53 610 |
Zestawienie zmian inwestycji w jednostkach wycenianych MPW
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Stan na początek okresu sprawozdawczego | 53 610 | 58 219 |
| Udział w zyskach / (stratach) jednostek wycenianych MPW | (3 071) | 2 019 |
| Zmiany kapitału własnego z tytułu dywidendy | - | (600) |
| Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych | 295 | (241) |
| Stan na koniec okresu sprawozdawczego | 50 834 | 59 397 |
12. Pozostałe aktywa finansowe
Struktura pozostałych aktywów finansowych
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Forwardy walutowe | 8 560 | 12 047 |
| Udziały i akcje w jednostkach polskich (1) | 4 902 | 6 040 |
| Udziały i akcje w jednostkach zagranicznych (1) | 1 266 | 1 246 |
| Pożyczki udzielone jednostkom powiązanym | 837 | 1 069 |
| Lokaty powyżej 3 miesięcy | 302 898 | 253 805 |
| Razem | 318 463 | 274 207 |
| Aktywa długoterminowe | 7 465 | 10 537 |
| Aktywa krótkoterminowe | 310 998 | 263 670 |
| Razem | 318 463 | 274 207 |
(1) Na dzień 31 grudnia 2017 roku odpis aktualizujący wartość udziałów w spółkach nienotowanych wynosił 11.811 tysięcy złotych. Na dzień 31 marca 2018 roku udziały te wycenione zostały w wartości godziwej. Zmiana wysokości odpisu aktualizującego wartość inwestycji w udziały i akcje jest efektem zastosowania po raz pierwszy MSSF 9, co opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
13. Pozostałe aktywa niefinansowe
Struktura pozostałych aktywów niefinansowych
| Stan na | Stan na | |
|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | |
| Koszty rozliczane w czasie | ||
| Czynsze dzierżawne | 12 928 | 12 829 |
| Świadczenia przejazdowe dla uprawnionych | 10 258 | - |
| Ubezpieczenia | 6 079 | 7 934 |
| Przedpłaty na zakup energii elektrycznej | 27 623 | 23 433 |
| Pozostałe koszty rozliczane w czasie | 6 589 | 4 093 |
| Pozostałe | ||
| Zaliczki na zakup niefinansowych aktywów trwałych | 1 088 | 1 060 |
| Inne | 938 | 970 |
| Razem | 65 503 | 50 319 |
| Aktywa długoterminowe | 14 195 | 14 726 |
| Aktywa krótkoterminowe | 51 308 | 35 593 |
| Razem | 65 503 | 50 319 |
14. Zapasy
Struktura zapasów
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Materiały | 147 878 | 145 820 |
| Półprodukty | 2 252 | 5 912 |
| Towary | 1 394 | 1 766 |
| Odpisy aktualizujące | (5 163) | (5 034) |
| Razem | 146 361 | 148 464 |
15. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Struktura należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Należności z tytuł dostaw i usług | 834 498 | 844 834 |
| Odpis aktualizujący należności z tytułu dostaw i usług | (160 123) | (156 028) |
| Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych | 674 375 | 688 806 |
| - | 111 | |
| Rozrachunki publicznoprawne | 3 741 | 1 682 |
| Kaucje, gwarancje i wadia | 1 351 | 1 474 |
| Rozrachunki z tytułu VAT | 24 314 | 37 276 |
| Pozostałe rozrachunki | 6 795 | 2 022 |
| Razem | 710 576 | 731 371 |
| Aktywa długoterminowe | 1 412 | 1 836 |
| Aktywa krótkoterminowe | 709 164 | 729 535 |
| Razem | 710 576 | 731 371 |
16. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Struktura środków pieniężnych i ich ekwiwalentów
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych | 157 488 | 172 100 |
| Lokaty bankowe do 3 miesięcy | 240 280 | 344 676 |
| Razem | 397 768 | 516 776 |
| w tym środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania | 25 708 | 35 444 |
Na dzień 31 marca 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania obejmują głównie środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych dla wadiów i gwarancji.
17. Kapitał własny
Kapitał zakładowy
| Stan na | Stan na | |
|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | |
| Kapitał zakładowy składa się z: | ||
| Akcje zwykłe - w pełni opłacone i zarejestrowane | 2 239 346 | 2 239 346 |
Na dzień 31 marca 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku kapitał zakładowy Jednostki dominującej składał się z akcji zwykłych o wartości nominalnej 50 złotych każda. W pełni pokryte akcje zwykłe, o wartości nominalnej 50 złotych, są równoważne pojedynczemu głosowi na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy i posiadają prawo do dywidendy.
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku oraz w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku nie wystąpiły zmiany w kapitale zakładowym Jednostki dominującej.
Zyski zatrzymane
W dniu 17 kwietnia 2018 roku Zarząd Jednostki dominującej podjął uchwałę w przedmiocie wystąpienia do Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Jednostki dominującej z wnioskiem o podział zysku netto osiągniętego w 2017 roku w kwocie 93.967 tysięcy złotych w następujący sposób:
a) kwotę 7.517 tysięcy złotych przeznaczyć na zwiększenie kapitału zapasowego,
b) kwotę 86.450 tysięcy złotych przeznaczyć na pokrycie strat z lat ubiegłych.
Na dzień 1 stycznia 2018 roku pozycja zyski zatrzymane została przekształcona w związku z wdrożeniem MSSF 9, co opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
18. Zysk / (strata) na akcję
| Zysk / (strata) wykorzystany do obliczenia podstawowego i rozwodnionego zysku / (straty) na akcję: | |||
|---|---|---|---|
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
||
| Zysk / (strata) przypadający akcjonariuszom Jednostki dominującej | 35 609 | (1 434) |
Podstawowy zysk / (strata) na akcję
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.) | 44 786 917 | 44 786 917 |
| Podstawowy zysk / (strata) na akcję (PLN na akcję) | 0,80 | (0,03) |
Zysk / (strata) netto przypadający na jedną akcję za każdy okres ustalany jest jako iloraz zysku / (straty) netto za dany okres i średniej ważonej liczby akcji występujących w tym okresie.
Rozwodniony zysk / (strata) na akcję
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.) | 44 786 917 | 44 786 917 |
| Rozwodniony zysk / (strata) na akcję (PLN na akcję) | 0,80 | (0,03) |
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku oraz w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku nie wystąpiły transakcje o charakterze rozwadniającym.
19. Kredyty bankowe i pożyczki
Struktura kredytów bankowych i pożyczek
| Stan na | Stan na | |
|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | |
| Kredyty bankowe - zabezpieczone na majątku | 96 963 | 99 430 |
| Kredyty bankowe - pozostałe | 1 407 833 | 1 460 651 |
| Pożyczki od jednostek powiązanych | 1 339 | 1 311 |
| Pożyczki od pozostałych jednostek | 900 | 938 |
| Razem | 1 507 035 | 1 562 330 |
| Zobowiązania długoterminowe | 1 262 869 | 1 312 629 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | 244 166 | 249 701 |
| Razem | 1 507 035 | 1 562 330 |
Podsumowanie umów kredytowych
Umowy kredytowe w Grupie zawierane były głównie na finansowanie planu inwestycyjnego, akwizycji oraz bieżącej działalności. Walutą umów kredytowych są PLN, EUR oraz CZK.
Jednostka dominująca
| Rodzaj kredytu | Nazwa banku | Zabezpieczenia | Termin spłaty | Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|---|---|---|---|---|---|
| Kredyt inwestycyjny Bank Polska Kasa Opieki S.A. (1) | Bankowy tytuł egzekucyjny | 31/12/2017 | - | 822 | |
| Kredyt inwestycyjny Bank Gospodarstwa Krajowego | Bankowy tytuł egzekucyjny | 31/03/2021 | 249 807 | 275 341 | |
| Kredyt inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny | Brak zabezpieczeń | 29/05/2020 | 38 320 | 42 578 | |
| Kredyt inwestycyjny Bank Gospodarstwa Krajowego | Oświadczenie notarialne o poddaniu się egzekucji |
20/12/2026 | 59 351 | 60 072 | |
| Kredyt inwestycyjny Bank Gospodarstwa Krajowego | Oświadczenie notarialne o poddaniu się egzekucji |
20/12/2026 | 336 331 | 340 421 | |
| Kredyt inwestycyjny Bank Polska Kasa Opieki S.A. | Oświadczenie notarialne o poddaniu się egzekucji |
31/12/2026 | 602 861 | 617 489 | |
| Kredyt inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny | Brak zabezpieczeń | 29/08/2031 | 92 905 | 93 777 | |
| Razem | 1 379 575 | 1 430 500 |
(1) Zobowiązanie z tytułu kredytu zostało spłacone w dniu 2 stycznia 2018 roku.
19. Kredyty bankowe i pożyczki (cd.)
Jednostki zależne
| Rodzaj kredytu | Nazwa banku | Zabezpieczenia | Termin spłaty | Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|---|---|---|---|---|---|
| Kredyt w rachunku bieżącym |
PKO Bank Polski S.A. | Hipoteka kaucyjna, zastaw na zapasach |
15/07/2019 | - | 25 |
| Kredyt inwestycyjny | Bank Polska Kasa Opieki S.A. | Oświadczenie notarialne o poddaniu się egzekucji |
20/12/2021 | 5 628 | 6 004 |
| Kredyt inwestycyjny | Bank Polska Kasa Opieki S.A. | Oświadczenie notarialne o poddaniu się egzekucji |
31/12/2021 | 3 536 | 3 771 |
| Pożyczka | WFOŚIGW Łódź | 1) Weksel własny in blanco 2) Nieodwołalne pełnomocnictwo do rachunku bankowego 3) Poręczenie PKP CARGO S.A. |
31/03/2024 | 900 | 938 |
| Kredyt inwestycyjny | Bank Polska Kasa Opieki S.A. | Oświadczenie notarialne o poddaniu się egzekucji |
31/12/2021 | 8 291 | 8 844 |
| Kredyt inwestycyjny | Bank Polska Kasa Opieki S.A. | Oświadczenie notarialne o poddaniu się egzekucji |
31/12/2021 | 10 803 | 11 532 |
| Kredyt inwestycyjny | ING Bank N.V. UniCredit Bank Czech Republic and Slovakia a.s. Raiffeisenbank a.s. |
1) Zastaw na rzeczowym majątku trwałym oraz wierzytelnościach 2) Zastaw na rachunkach bankowych 3) Cesja praw z polisy ubezpieczeniowej |
26/09/2021 | 49 317 | 48 713 |
| Kredyt inwestycyjny | ING Bank N.V. UniCredit Bank Czech Republic and Slovakia a.s. Raiffeisenbank a.s. |
1) Zastaw na rzeczowym majątku trwałym oraz wierzytelnościach 2) Zastaw na rachunkach bankowych 3) Cesja praw z polisy ubezpieczeniowej |
30/06/2021 | 47 646 | 50 692 |
| Pożyczka | AWT Rail SK a.s. | Brak zabezpieczeń | 31/12/2018 | 1 339 | 1 311 |
| Razem | 127 460 | 131 830 |
Niewykorzystane linie kredytowe
| Rodzaj kredytu | Nazwa banku | Okres dostępności |
Waluta | Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|---|---|---|---|---|---|
| Kredyt inwestycyjny | Europejski Bank Inwestycyjny | 19/07/2020 | EUR | 69 167 | 68 549 |
| Kredyt w rachunku bieżącym |
Bank Polska Kasa Opieki S.A. | 25/05/2018 | PLN | 100 000 | 100 000 |
| Kredyt w rachunku bieżącym |
PKO Bank Polski S.A. | 15/07/2019 | PLN | 1 000 | 974 |
| Razem | 170 167 | 169 523 |
W dniu 24 maja 2018 roku Jednostka dominująca zawarła z Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. umowę kredytu w rachunku bieżącym do kwoty 100.000 tysięcy złotych. Kredyt dostępny jest w okresie 12 miesięcy do dnia 24 maja 2019 roku, z zastrzeżeniem możliwości wydłużenia okresu dostępności o kolejne 12 miesięcy tj. do dnia 24 maja 2020 roku.
Naruszenie postanowień umów kredytowych
Według stanu na dzień 31 marca 2018 roku nie doszło do naruszenia warunków umów kredytowych.
20. Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego
Struktura zobowiązań z tytułu leasingu finansowego
Na dzień 31 marca 2018 roku Grupa w ramach obowiązujących umów leasingu finansowego użytkowała głównie składniki taboru kolejowego, samochody, maszyny i urządzenia oraz sprzęt informatyczny. Aktualnie obowiązujące umowy zawierane były na okres od 3 do 10 lat w walutach PLN, EUR, CZK.
| Stan na 31/03/2018 | Stan na 31/12/2017 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Opłaty minimalne |
Przyszłe obciążenia finansowe |
Wartość bieżąca opłat minimalnych |
Opłaty minimalne |
Przyszłe obciążenia finansowe |
Wartość bieżąca opłat minimalnych |
||
| Nie dłużej niż 1 rok | 47 049 | (3 659) | 43 390 | 51 955 | (3 915) | 48 040 | |
| Dłużej niż 1 rok i do 5 lat |
88 183 | (6 786) | 81 397 | 93 623 | (7 444) | 86 179 | |
| Powyżej 5 lat | 3 578 | (62) | 3 516 | 4 991 | (115) | 4 876 | |
| Razem | 138 810 | (10 507) | 128 303 | 150 569 | (11 474) | 139 095 | |
| Długoterminowe | 91 761 | (6 848) | 84 913 | 98 614 | (7 559) | 91 055 | |
| Krótkoterminowe | 47 049 | (3 659) | 43 390 | 51 955 | (3 915) | 48 040 | |
| Razem | 138 810 | (10 507) | 128 303 | 150 569 | (11 474) | 139 095 |
21. Pozostałe zobowiązania finansowe
Struktura pozostałych zobowiązań finansowych
| Stan na | Stan na | ||
|---|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | ||
| Swap procentowy (IRS) | 66 | 272 | |
| Razem | 66 | 272 | |
| Zobowiązania krótkoterminowe | 66 | 272 | |
| Razem | 66 | 272 |
22. Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia
Na dzień 31 marca 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku zobowiązania z tytułu zadłużenia posiadane przez Grupę składają się z dwóch głównych kategorii: kredytów bankowych i pożyczek oraz zobowiązań z tytułu leasingu finansowego.
Zadłużenie netto
| 1 507 035 | 1 562 330 |
|---|---|
| 128 303 | 139 095 |
| 1 701 425 | |
| 516 776 | |
| 253 805 | |
| 930 844 | |
| 1 635 338 397 768 302 898 934 672 |
EBITDA za ostatnich 12 miesięcy 755 139 701 885 Zadłużenie netto / EBITDA 1,24 1,33
22. Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)
Zobowiązania z tytułu zadłużenia - podział na waluty / rodzaj stopy procentowej
| Stan na 31/03/2018 |
W walucie | W walucie obcej | |||
|---|---|---|---|---|---|
| funkcjonalnej PLN |
EUR | CZK | Razem | ||
| Kredyty bankowe i pożyczki | 920 145 | 537 573 | 49 317 | 1 507 035 | |
| Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego | 62 265 | 59 020 | 7 018 | 128 303 | |
| Razem | 982 410 | 596 593 | 56 335 | 1 635 338 | |
| Zobowiązania zmiennoprocentowe | 981 510 | 511 331 | 49 317 | 1 542 158 | |
| Zobowiązania stałoprocentowe | 900 | 85 262 | 7 018 | 93 180 | |
| Razem | 982 410 | 596 593 | 56 335 | 1 635 338 |
| Stan na | W walucie | W walucie obcej | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 31/12/2017 | funkcjonalnej PLN |
EUR | CZK | Razem | |
| Kredyty bankowe i pożyczki | 967 344 | 546 273 | 48 713 | 1 562 330 | |
| Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego | 64 089 | 67 336 | 7 670 | 139 095 | |
| Razem | 1 031 433 | 613 609 | 56 383 | 1 701 425 | |
| Zobowiązania zmiennoprocentowe | 1 030 495 | 523 382 | 48 713 | 1 602 590 | |
| Zobowiązania stałoprocentowe | 938 | 90 227 | 7 670 | 98 835 | |
| Razem | 1 031 433 | 613 609 | 56 383 | 1 701 425 |
Uzgodnienie zmiany zobowiązań z tytułu zadłużenia
| Kredyty bankowe i pożyczki |
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego |
Pozostałe | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Stan na 1 stycznia 2018 roku | 1 562 330 | 139 095 | - | 1 701 425 |
| Zaciągnięcie zadłużenia | - | 766 | - | 766 |
| Koszty prowizji | 95 | - | - | 95 |
| Naliczenie odsetek | 6 686 | 1 329 | - | 8 015 |
| Płatności z tytułu zadłużenia, w tym: | ||||
| Spłaty kapitału | (60 921) | (12 328) | - | (73 249) |
| Zapłacone odsetki | (6 926) | (1 329) | - | (8 255) |
| Koszty prowizji | (95) | - | - | (95) |
| Wycena walutowa | 4 242 | 205 | - | 4 447 |
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych |
1 624 | 565 | - | 2 189 |
| Stan na 31 marca 2018 roku | 1 507 035 | 128 303 | - | 1 635 338 |
| Kredyty bankowe i pożyczki |
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego |
Pozostałe | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Stan na 1 stycznia 2017 roku | 1 471 408 | 200 490 | 118 704 | 1 790 602 |
| Zaciągnięcie zadłużenia | 80 181 | - | - | 80 181 |
| Koszty prowizji | 51 | - | - | 51 |
| Naliczenie odsetek | 7 370 | 1 580 | - | 8 950 |
| Płatności z tytułu zadłużenia, w tym: | ||||
| Spłaty kapitału | (94 422) | (12 610) | - | (107 032) |
| Zapłacone odsetki | (7 456) | (1 580) | - | (9 036) |
| Koszty prowizji | (51) | - | - | (51) |
| (Zyski) / straty z tytułu przeszacowania zobowiązania z tytułu opcji put na udziały niedające kontroli |
- | - | (5 359) | (5 359) |
| Wycena walutowa | (9 663) | (2 841) | - | (12 504) |
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych |
(5 689) | (2 542) | - | (8 231) |
| Stan na 31 marca 2017 roku | 1 441 729 | 182 497 | 113 345 | 1 737 571 |
23. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Struktura zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 432 038 | 447 186 |
| Zobowiązania z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych (1) | 15 443 | 79 046 |
| Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń (kaucje, wadia, gwarancje) | 31 725 | 42 114 |
| Zobowiązania publiczno-prawne (2) | 103 456 | 78 360 |
| Rozrachunki z pracownikami | 85 926 | 87 261 |
| Otrzymane dotacje | 7 129 | 6 019 |
| Pozostałe rozrachunki (3) | 11 366 | 3 070 |
| Rozrachunki z tytułu VAT | 7 091 | 8 258 |
| Razem | 694 174 | 751 314 |
| Zobowiązania długoterminowe | 1 645 | 1 578 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | 692 529 | 749 736 |
| Razem | 694 174 | 751 314 |
(1) Spadek pozycji wynika głównie ze spłaty zobowiązań przez Jednostkę dominującą wobec jednego z kontrahentów z tytułu zakupu lokomotyw wielosystemowych w wysokości 39.231 tysięcy złotych.
(2) Wzrost pozycji wynika głównie z wyższych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W 2017 roku część zobowiązań, których termin płatności przypadał na rok 2018 zostało spłaconych przez Jednostkę dominującą przed terminem wymagalności. (3) Na dzień 31 marca 2018 roku pozycja pozostałych rozrachunków obejmuje głównie zobowiązanie wobec Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
24. Rezerwy na świadczenia pracownicze
Pozycje ujęte w wyniku w odniesieniu do programów świadczeń pracowniczych
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Programy określonych świadczeń po okresie zatrudnienia | ||
| Odprawy emerytalne i rentowe | 165 821 | 166 898 |
| Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów | 144 678 | 143 522 |
| Świadczenia przejazdowe | 33 823 | 33 665 |
| Odprawy pośmiertne | 7 171 | 7 145 |
| Pozostałe świadczenia pracownicze | ||
| Nagrody jubileuszowe | 273 889 | 274 116 |
| Pozostałe świadczenia dla pracowników (niewykorzystane urlopy / premie) | 53 466 | 37 207 |
| Razem | 678 848 | 662 553 |
| Zobowiązania długoterminowe | 560 788 | 558 547 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | 118 060 | 104 006 |
| Razem | 678 848 | 662 553 |
25. Pozostałe rezerwy
Struktura pozostałych rezerw
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Rezerwa na kary UOKiK | 14 224 | 14 224 |
| Rezerwa na rekultywację | 5 102 | 5 000 |
| Rezerwa na umowy rodzące obciążenia | 16 577 | 16 660 |
| Rezerwa na zobowiązania z tytułu rozliczeń VAT | 22 648 | 22 334 |
| Inne rezerwy | 24 465 | 23 954 |
| Razem | 83 016 | 82 172 |
| Rezerwy długoterminowe | 22 235 | 22 446 |
| Rezerwy krótkoterminowe | 60 781 | 59 726 |
| Razem | 83 016 | 82 172 |
Rezerwa na kary UOKiK
Na dzień 31 marca 2018 roku rezerwa reprezentowała szacunek Zarządu Jednostki dominującej w związku z prawdopodobieństwem zapłaty kary pieniężnej nałożonej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w kwocie 14.224 tysięcy złotych.
Rezerwa na rekultywację
Rezerwa została utworzona na pokrycie przyszłych wydatków związanych z obowiązkiem rekultywacji terenu. Szacunek rezerwy odpowiada wartości bieżącej oczekiwanych przyszłych wydatków.
Rezerwa na umowy rodzące obciążenia
Na dzień 31 marca 2018 roku rezerwa reprezentowała kwotę przewidywanej straty dotyczącej dwóch umów zakupowych, w przypadku których nieuniknione koszty wypełnienia obowiązków z nich wynikających przewyższają przewidywane korzyści możliwe do uzyskania na mocy tych umów.
Rezerwa na zobowiązania z tytułu rozliczeń VAT
Rezerwa dotyczy rozrachunków z Urzędem Kontroli Skarbowej w związku z toczącym się postępowaniem kontrolnym w spółce PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2013 roku do lipca 2013 roku.
Inne rezerwy
Pozycja ta obejmuje głównie rezerwy utworzone na roszczenia sporne, sprawy sądowe i kary umowne, w przypadku których wypływ środków pieniężnych związany z realizacją tych roszczeń jest bardziej prawdopodobny niż jego brak.
Zdaniem Zarządu Jednostki dominującej kwota pozostałych rezerw na dzień 31 marca 2018 roku jak i na dzień 31 grudnia 2017 roku stanowi najlepszy szacunek kwoty, której zapłata jest prawdopodobna. Szacunek ten opiera się na najlepszej wiedzy kierownictwa, dotychczasowym doświadczeniu oraz innych czynnikach, które w danej sytuacji uznawane są za najbardziej racjonalne. W wyniku zaistnienia przyszłych zdarzeń szacunki Grupy mogą ulec zmianie w kolejnych okresach sprawozdawczych.
26. Instrumenty finansowe
Kategorie i klasy instrumentów finansowych
| Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy |
Nota | Stan na 31/03/2018 |
Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy |
Stan na 31/12/2017 |
|---|---|---|---|---|
| Instrumenty finansowe zabezpieczające | Instrumenty finansowe zabezpieczające | |||
| Instrumenty pochodne | 12 | 8 560 | Instrumenty pochodne | 12 047 |
| Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody |
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży | |||
| Inwestycje w instrumenty kapitałowe | 12 | 6 168 | Udziały w spółkach nienotowanych | 7 286 |
| Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Pożyczki i należności | |||
| Należności z tytułu dostaw i usług | 15 | 674 375 | Należności z tytułu dostaw i usług | 688 806 |
| Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych |
15 | - | Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych |
|
| Udzielone pożyczki | 12 | 837 | Udzielone pożyczki | 1 069 |
| Lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy | 12 | 302 898 | Lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy | 253 805 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 16 | 397 768 | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 516 776 |
| Razem | 1 390 606 | Razem | 1 479 900 |
| Zobowiązania finansowe w podziale na kategorie i klasy | Nota | Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|---|---|---|---|
| Instrumenty finansowe zabezpieczające (1) | |||
| Instrumenty pochodne | 21 | 66 | 272 |
| Kredyty i pożyczki | 19 | 488 489 | 494 171 |
| Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu | |||
| Kredyty i pożyczki | 19 | 1 018 546 | 1 068 159 |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 23 | 432 038 | 447 186 |
| Zobowiązania z tytułu zakupu środków trwałych | 23 | 15 443 | 79 046 |
| Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 / MSR 39 | 20 | 128 303 | 139 095 |
| Razem | 2 082 885 | 2 227 929 |
Odpisy aktualizujące wartość udziałów w spółkach nienotowanych oraz należności z tytułu dostaw i usług zostały opisane odpowiednio w Notach 12 i 15 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
(1) W okresie od 1 stycznia 2018 roku do 31 marca 2018 roku Grupa stosowała rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Celem podjętych działań zabezpieczających jest ograniczenie wpływu ryzyka kursowego pary walut EUR / PLN na przyszłe przepływy pieniężne. Pozycję zabezpieczaną stanowią wysoce prawdopodobne przyszłe przepływy pieniężne wyrażone w EUR.
Jednostka dominująca ustanowiła następujące instrumenty zabezpieczające:
- kredyty inwestycyjne denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do sierpnia 2031 roku. Na dzień 31 marca 2018 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła 116.072 tysięcy EUR stanowiąca równowartość 488.489 tysięcy złotych,
- walutowe kontrakty forward. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do marca 2020 roku. Na dzień 31 marca 2018 roku wartość aktywów z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających wynosiła 7.962 tysięcy złotych.
Pozycja obejmuje również wycenę w jednostce zależnej instrumentów zabezpieczających w postaci:
- transakcji terminowych na stopę procentową (IRS) będących zabezpieczeniem przepływów pieniężnych z tytułu przyszłych płatności zobowiązań z tytułu leasingu według zmiennego oprocentowania. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do maja 2018 roku. Na dzień 31 marca 2018 roku wartość zobowiązań z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających wynosiła 66 tysięcy złotych,
- walutowych kontraktów forward na parze walut EUR / PLN będących zabezpieczeniem przyszłych przepływów pieniężnych. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do lutego 2019 roku. Na dzień 31 marca 2018 roku wartość aktywów z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających wynosiła 598 tysięcy złotych.
26. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Hierarchia wartości godziwej
Na dzień 31 marca 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku instrumentami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej były kontrakty walutowe forward oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe.
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|||
|---|---|---|---|---|
| Poziom 2 | Poziom 3 | Poziom 2 | ||
| Aktywa | ||||
| Instrumenty pochodne - kontrakty walutowe forward | 8 560 | - | 12 047 | |
| Inwestycje w instrumenty kapitałowe – udziały w spółkach nienotowanych | - | 6 168 | - | |
| Zobowiązania | ||||
| Instrumenty pochodne - forwardy walutowe oraz IRS | 66 | - | 272 |
Metody wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej
a) Kontrakty walutowe forward
Wartość godziwa forwardów walutowych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a ceną transakcyjną. Cena terminowa kalkulowana jest w oparciu o fixing NBP i krzywą stóp procentowych implikowaną z transakcji fx swap.
b) Inwestycje w instrumenty kapitałowe
Pozycja obejmuje głównie udziały w spółce Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie 4.883 tysięcy złotych, których wartość została oszacowana przez niezależnego doradcę przy użyciu zmodyfikowanej metody szwajcarskiej. Metoda szwajcarska należy do mieszanych metod wyceny, tzn. łączy w sobie aspekt wartości majątku oraz zdolność do generowania przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość przedsiębiorstwa w metodzie szwajcarskiej jest średnią ważoną wartości wyznaczonych metodą majątkową i dochodową. W metodzie tej większą wagę przyznaje się wartości wyznaczonej metodą dochodową (2 razy większą). Przyjęcie metody szwajcarskiej jest uzasadnione ze względu na fakt, iż Euroterminal Sławków Sp. z o.o. posiada umiarkowaną zdolność do generowania zysków w przyszłości, a z drugiej strony posiada istotne aktywa w postaci dużej liczby gruntów i nieruchomości.
Udziały w pozostałych spółkach nienotowanych na aktywnych rynkach wycenione są według kosztu, który na dzień 31 marca 2018 roku wynosił 2.117 tysięcy złotych, z uwzględnieniem odpisów aktualizujących w kwocie 832 tysięcy złotych. Zdaniem Grupy, z uwagi na ograniczenia w zakresie dostępności informacji, ten sposób wyceny odzwierciedla wartość godziwą powyższych aktywów.
c) Kontrakty IRS
Wartość godziwa transakcji terminowych na stopę procentową ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy pieniężne z tytułu zawartych transakcji w oparciu o różnicę między ceną terminową a ceną transakcyjną. Wartość godziwa jest kalkulowana i dyskontowana przez bank według WIBOR 1M.
d) Pozostałe instrumenty finansowe
Dla kategorii instrumentów finansowych, które na dzień bilansowy nie są wyceniane w wartości godziwej, Grupa nie ujawnia wartości godziwej ze względu na fakt, że wartość godziwa tych instrumentów finansowych na dzień 31 marca 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku nie odbiegała istotnie od ich wartości prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Zmiana wyceny instrumentów finansowych dla Poziomu 3 hierarchii wartości godziwej
| 3 miesiące do | 3 miesiące do | ||
|---|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/03/2017 | ||
| Stan na początek okresu sprawozdawczego (1) | 6 147 | (118 704) | |
| Zyski / (straty) z przeszacowania | - | 5 359 | |
| Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych | 21 | - | |
| Stan na koniec okresu sprawozdawczego | 6 168 | (113 345) |
(1) Dane na dzień 1 stycznia 2018 roku zostały przekształcone w związku z wdrożeniem MSSF 9, co opisano w Nocie 3 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku oraz w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku nie wystąpiły transfery pomiędzy poziomem 2 i 3 w hierarchii wartości godziwej.
26. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
Instrumenty finansowe zabezpieczające |
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 |
Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| Przychody / (koszty) z tytułu odsetek | (738) | 3 850 | (5 962) |
(1 329) |
(4 179) |
| Różnice kursowe | 47 | 601 | (330) | (205) | 113 |
| Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości | (31) | 521 | - | - | 490 |
| Prowizje związane z kredytami bankowymi | - | - | (95) | - | (95) |
| Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (1) |
2 810 | - | - | - | 2 810 |
| Zysk / (strata) brutto | 2 088 | 4 972 | (6 387) |
(1 534) |
(861) |
| Zmiana wyceny | (7 869) |
- | - | - | (7 869) |
| Pozostałe całkowite dochody | (7 869) |
- | - | - | (7 869) |
Przychody, koszty, zyski i straty zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów według kategorii instrumentów finansowych
(1) W okresie 3 miesięcy zakończonym dnia 31 marca 2018 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych został wykazany w następujących pozycjach sprawozdania z całkowitych dochodów:
-
przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych w kwocie 3.026 tysięcy złotych,
-
koszty finansowe - odsetki od zobowiązań z tytułu leasingu finansowego w kwocie 216 tysięcy złotych.
| 3 miesiące do 31/03/2017 |
Instrumenty finansowe zabezpieczające |
Pożyczki i należności |
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy |
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSR 39 |
Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Przychody / (koszty) z tytułu odsetek | (257) | 3 135 | - | (7 499) |
(1 580) |
(6 201) |
| Różnice kursowe | - | (4 955) |
- | 1 510 | 2 841 | (604) |
| Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości | 114 | 344 | 5 359 | - | - | 5 817 |
| Prowizje związane z kredytami bankowymi | - | - | - | (51) | - | (51) |
| Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (1) |
1 243 | - | - | - | - | 1 243 |
| Zysk / (strata) brutto | 1 100 | (1 476) |
5 359 | (6 040) |
1 261 | 204 |
| Zmiana wyceny | 19 404 | - | - | - | - | 19 404 |
| Pozostałe całkowite dochody | 19 404 | - | - | - | - | 19 404 |
(1) W okresie 3 miesięcy zakończonym dnia 31 marca 2017 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych został wykazany w następujących pozycjach sprawozdania z całkowitych dochodów:
-
przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych w kwocie 1.480 tysięcy złotych,
-
koszty finansowe - odsetki od zobowiązań z tytułu leasingu finansowego w kwocie 237 tysięcy złotych.
27. Transakcje z podmiotami powiązanymi
Transakcje ze Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku oraz w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku Skarb Państwa był dla Grupy PKP CARGO podmiotem dominującym wyższego szczebla. W związku z powyższym wszystkie spółki należące do Skarbu Państwa (bezpośrednio i pośrednio) są podmiotami powiązanymi z Grupą i są prezentowane w podziale na podmioty powiązane z Grupą PKP oraz pozostałe podmioty powiązane ze Skarbem Państwa. Zarząd Jednostki dominującej ujawnił w niniejszym Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym transakcje z istotnymi podmiotami powiązanymi, które zostały zidentyfikowane jako podmioty powiązane na podstawie jego najlepszej wiedzy.
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku oraz w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku nie zidentyfikowano indywidualnych transakcji przeprowadzonych pomiędzy Grupą PKP CARGO a Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi, które byłyby znaczące ze względu na nietypowy zakres lub kwotę. W okresach objętych niniejszym Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym najistotniejszymi odbiorcami Grupy będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były Jastrzębska Spółka Węglowa S.A., Grupa Azoty, Grupa Enea, Grupa Tauron oraz PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. W okresach objętych niniejszym Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym nie odnotowano natomiast transakcji zakupu od pozostałych podmiotów powiązanych ze Skarbem Państwa, które byłyby istotne wartościowo.
Transakcje z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP
W okresie objętym niniejszym Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupa zawarła następujące transakcje handlowe z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP:
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|||
|---|---|---|---|---|
| Sprzedaż podmiotom powiązanym |
Zakupy od podmiotów powiązanych |
Sprzedaż podmiotom powiązanym |
Zakupy od podmiotów powiązanych |
|
| Jednostka dominująca (PKP S.A.) | 199 | 16 592 | 157 | 17 563 |
| Jednostki zależne / współzależne | 2 711 | 3 608 | 2 104 | 4 502 |
| Jednostki stowarzyszone | 1 271 | 84 | 985 | 89 |
| Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP | 3 375 | 170 575 | 8 932 | 153 727 |
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|||
|---|---|---|---|---|
| Należności od podmiotów powiązanych |
Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych |
Należności od podmiotów powiązanych |
Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych |
|
| Jednostka dominująca (PKP S.A.) | 514 | 7 473 | 1 292 | 7 950 |
| Jednostki zależne / współzależne | 2 219 | 2 917 | 1 226 | 1 580 |
| Jednostki stowarzyszone | 1 264 | 8 | 179 | - |
| Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP | 2 571 | 66 741 | 2 529 | 60 879 |
Transakcje zakupowe z Jednostką dominującą (PKP S.A.) dotyczą w szczególności dzierżawy i najmu nieruchomości, dostawy mediów oraz usług w zakresie medycyny pracy.
Transakcje sprzedaży z pozostałymi podmiotami powiązanymi Grupy PKP obejmowały m.in. obsługę trakcyjną pociągów, wynajem lokomotyw wraz z obsługą, usługi w zakresie przeprowadzania rozliczeń finansowych z obcymi kolejowymi przedsiębiorstwami przewozowymi, usługi w zakresie utrzymania taboru kolejowego, podnajem nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały m.in. dostęp do infrastruktury kolejowej, dzierżawę nieruchomości, dostawę mediów, utrzymanie urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, zakup usług utrzymania sieci, eksploatację systemów informatycznych.
27.Transakcje z podmiotami powiązanymi (cd.)
Pożyczki udzielone / zaciągnięte od podmiotów powiązanych
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Pożyczki udzielone podmiotom powiązanym | 837 | 1 069 |
| Pożyczki otrzymane od podmiotów powiązanych | 1 339 | 1 311 |
Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego
Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego zaprezentowane w niniejszej nocie obejmują kwoty wypłaconych świadczeń w danym okresie.
| Wynagrodzenia Członków Zarządu Jednostki dominującej przedstawiały się następująco: |
3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|---|---|---|
| Świadczenia krótkoterminowe | 389 | 678 |
| Świadczenia po okresie zatrudnienia | 225 | 568 |
| Razem | 614 | 1 246 |
| Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej Jednostki dominującej przedstawiały się następująco: |
3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|---|---|---|
| Świadczenia krótkoterminowe | 234 | 319 |
| Razem | 234 | 319 |
| Wynagrodzenia pozostałych członków kluczowego personelu kierowniczego Jednostki dominującej przedstawiały się następująco: |
3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 (przekształcone*) |
|---|---|---|
| Świadczenia krótkoterminowe | 1 486 | 1 450 |
| Świadczenia po okresie zatrudnienia | 227 | 340 |
| Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy | - | 267 |
| Razem | 1 713 | 2 057 |
| Wynagrodzenia Członków Zarządu Jednostek zależnych przedstawiały się następująco: |
3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|---|---|---|
| Świadczenia krótkoterminowe | 1 844 | 1 899 |
| Świadczenia po okresie zatrudnienia | 622 | 353 |
| Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy | 48 | - |
| Razem | 2 514 | 2 252 |
| Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej Jednostek zależnych przedstawiały się następująco: |
3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|---|---|---|
| Świadczenia krótkoterminowe | 271 | 399 |
| Razem | 271 | 399 |
| Wynagrodzenia pozostałych członków kluczowego personelu kierowniczego Jednostek zależnych przedstawiały się następująco: |
3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 (przekształcone*) |
|---|---|---|
| Świadczenia krótkoterminowe | 5 266 | 5 173 |
| Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy | 69 | 49 |
| Razem | 5 335 | 5 222 |
(*) W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2017 roku Grupa dokonała zmiany prezentacji w zakresie pozostałego kluczowego personelu kierowniczego, zaliczając do tej grupy, oprócz Dyrektorów Zarządzających, również Dyrektorów Biur Centrali oraz Dyrektorów pozostałych jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za poszczególne obszary działania Grupy. W związku ze zmianą prezentacji Grupa odpowiednio przekształciła dane porównawcze za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku.
W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2018 roku oraz w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku członkowie kluczowego personelu kierowniczego Jednostki dominującej jak i spółek zależnych Grupy PKP CARGO nie zawierali z Grupą żadnych transakcji w zakresie pożyczek oraz gwarancji.
Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi były dokonywane na warunkach rynkowych.
28. Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe
Na dzień 31 marca 2018 roku główne przyszłe umowne zobowiązania inwestycyjne Grupy przedstawiały się następująco:
| Zobowiązania umowne z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych |
Umowny termin realizacji |
Niezrealizowana wartość umowy na dzień 31/03/2018 |
|---|---|---|
| Dostawa 70 nowych wagonów | do 28/02/2019 | 39 970 |
| Wykonanie napraw okresowych wagonów | do 31/05/2019 | 50 695 |
| Wykonanie napraw okresowych lokomotyw | do 31/12/2018 | 5 490 |
| Rozbudowa terminala w Paskowie | do 31/12/2018 | 21 815 |
| Zakup nieruchomości w Paskowie | do 30/04/2018 | 3 650 |
| Pozostałe | do 31/12/2018 | 3 490 |
| Razem | 125 110 |
W dniu 4 kwietnia 2018 roku Jednostka dominująca zawarła umowę na wykonanie modernizacji 60 lokomotyw spalinowych serii SM48 w okresie od października 2018 roku do maja 2021 roku. Szacunkowa wartość umowy wynosi 388.148 tysięcy złotych.
W dniu 21 maja 2018 roku Jednostka dominująca zawarła umowę na wykonanie napraw okresowych P5 wraz z wymianą silnika spalinowego dla 38 lokomotyw spalinowych serii ST44 w okresie od stycznia 2019 roku do września 2020 roku. Szacunkowa wartość umowy wynosi 176.334 tysięcy złotych.
29. Zobowiązania warunkowe
Struktura zobowiązań warunkowych
| Stan na 31/03/2018 |
Stan na 31/12/2017 |
|
|---|---|---|
| Gwarancje wystawione na zlecenie Grupy | 118 485 | 130 097 |
| Pozostałe zobowiązania warunkowe | 128 889 | 129 243 |
| Razem | 247 374 | 259 340 |
Gwarancje wystawione na zlecenie Grupy
Na dzień 31 marca 2018 roku jako zobowiązania warunkowe Grupa ujmuje gwarancje wystawione przez banki oraz towarzystwa ubezpieczeniowe na zlecenie jednostek wchodzących w skład Grupy PKP CARGO. Pozycja obejmuje głównie gwarancje należytego wykonania umów handlowych, wadia oraz gwarancje celne.
Pozostałe zobowiązania warunkowe
Pozycja pozostałe zobowiązania warunkowe obejmuje zgłoszone w ramach postępowań sądowych roszczenia wobec Grupy, w przypadku których prawdopodobieństwo wypływu środków pieniężnych oceniane jest jako niewielkie oraz roszczenia, w przypadku których nie jest możliwe dokonanie wiarygodnego szacunku kwoty do zapłaty w przyszłości przez Grupę. Kwoty zaprezentowane w niniejszej Nocie odpowiadają wartościom pełnych roszczeń zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne. Ocena szacunku może ulec zmianie w kolejnych okresach, w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych.
30. Zdarzenia po dniu bilansowym
Po dniu bilansowym nie wystąpiły istotne zdarzenia mające wpływ na działalność Grupy, za wyjątkiem zdarzeń opisanych w Nocie 17,19 i 28 niniejszego Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
31. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego
Niniejsze Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki dominującej w dniu 24 maja 2018 roku.
KWARTALNE SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2018 według MSSF UE (w tysiącach złotych)
Zarząd Jednostki dominującej
Czesław Warsewicz Prezes Zarządu
Leszek Borowiec Członek Zarządu
Grzegorz Fingas Członek Zarządu
Witold Bawor Członek Zarządu
Zenon Kozendra Członek Zarządu
Warszawa, dnia 24 maja 2018 roku
KWARTALNE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2018 ROKU DO 31 MARCA 2018 ROKU
| 3 miesiące do 31/03/2018 |
3 miesiące do 31/03/2017 |
|
|---|---|---|
| (niebadane) | (niebadane przekształcone) |
|
| Przychody ze sprzedaży usług | 903 411 | 811 706 |
| Przychody ze sprzedaży materiałów | 8 695 | 1 747 |
| Pozostałe przychody operacyjne | 8 362 | 4 698 |
| Przychody z działalności operacyjnej razem | 920 468 | 818 151 |
| Amortyzacja i odpisy aktualizujące | 109 724 | 118 923 |
| Zużycie materiałów i energii | 150 815 | 132 694 |
| Usługi obce | 265 195 | 265 270 |
| Podatki i opłaty | 3 848 | 8 514 |
| Koszty świadczeń pracowniczych | 305 126 | 282 774 |
| Pozostałe koszty rodzajowe | 9 783 | 9 797 |
| Wartość sprzedanych materiałów | 6 159 | 684 |
| Pozostałe koszty operacyjne | 5 254 | 5 202 |
| Koszty działalności operacyjnej razem | 855 904 | 823 858 |
| Zysk / (strata) na działalności operacyjnej | 64 564 | (5 707) |
| Przychody finansowe | 2 294 | 8 205 |
| Koszty finansowe | 10 904 | 12 287 |
| Zysk / (strata) przed opodatkowaniem | 55 954 | (9 789) |
| Podatek dochodowy | 12 219 | (603) |
| ZYSK / (STRATA) NETTO | 43 735 | (9 186) |
| POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY | ||
| Pozostałe całkowite dochody podlegające | ||
| przeklasyfikowaniu w wynik finansowy | ||
| Efektywną część zysków / (strat) związanych z instrumentem | ||
| zabezpieczającym w ramach zabezpieczenia przepływów pieniężnych | (7 171) | 19 263 |
| Podatek dochodowy odnoszący się do pozycji | ||
| pozostałych całkowitych dochodów | 1 363 | (3 660) |
| Pozostałe całkowite dochody podlegające | (5 808) | 15 603 |
| przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem | ||
| Suma pozostałych całkowitych dochodów | (5 808) | 15 603 |
| SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW | 37 927 | 6 417 |
| Zysk / (strata) na akcję (w PLN na jedną akcję) | ||
| Podstawowy | 0,98 | (0,21) |
| Rozwodniony | 0,98 | (0,21) |
| KWARTALNE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ SPORZĄDZONE NA DZIEŃ 31 MARCA 2018 ROKU | Stan na | Stan na |
|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | |
| (niebadane) | (zbadane) | |
| AKTYWA | ||
| Aktywa trwałe | ||
| Rzeczowe aktywa trwałe | 3 628 630 | 3 611 262 |
| Aktywa niematerialne | 37 120 | 39 561 |
| Inwestycje w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach | 804 629 | 804 629 |
| Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe | 6 179 | 8 647 |
| Pozostałe długoterminowe aktywa niefinansowe | 4 284 | 4 484 |
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 98 601 | 89 904 |
| Aktywa trwałe razem | 4 579 443 | 4 558 487 |
| Aktywa obrotowe | ||
| Zapasy | 82 479 | 86 426 |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności | 455 684 | 486 607 |
| Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe | 332 774 | 281 630 |
| Pozostałe krótkoterminowe aktywa niefinansowe | 40 424 | 27 976 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 193 456 | 295 910 |
| Aktywa obrotowe razem | 1 104 817 | 1 178 549 |
| AKTYWA RAZEM | 5 684 260 | 5 737 036 |
| KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA | ||
| Kapitał własny | ||
| Kapitał zakładowy | 2 239 346 | 2 239 346 |
| Kapitał zapasowy | 589 202 | 589 202 |
| Pozostałe składniki kapitału własnego | (6 288) | 12 469 |
| Zyski zatrzymane | 319 631 | 265 444 |
| Kapitał własny razem | 3 141 891 | 3 106 461 |
| Zobowiązania długoterminowe | ||
| Długoterminowe kredyty bankowe i pożyczki | 1 159 099 | 1 211 148 |
| Zobowiązania długoterminowe z tytułu leasingu finansowego | 389 | 3 308 |
| Rezerwy długoterminowe z tytułu świadczeń pracowniczych | 504 335 | 502 856 |
| Pozostałe rezerwy długoterminowe | 14 224 | 14 224 |
| Zobowiązania długoterminowe razem | 1 678 047 | 1 731 536 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | ||
| Krótkoterminowe kredyty bankowe i pożyczki | 220 476 | 219 352 |
| Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu leasingu finansowego | 26 329 | 31 069 |
| Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw | 507 191 | 549 188 |
| i usług oraz pozostałe zobowiązania | ||
| Rezerwy krótkoterminowe z tytułu świadczeń pracowniczych | 91 533 | 81 424 |
| Pozostałe rezerwy krótkoterminowe | 17 287 | 16 905 |
| Zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego | 1 506 | 1 101 |
| Zobowiązania krótkoterminowe razem | 864 322 | 899 039 |
| Zobowiązania razem | 2 542 369 | 2 630 575 |
| KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM | 5 684 260 | 5 737 036 |
KWARTALNE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2018 ROKU DO 31 MARCA 2018 ROKU
| Pozostałe składniki kapitału własnego | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kapitał zakładowy |
Kapitał zapasowy |
Zyski / (straty) z tytułu wyceny instrumentów kapitałowych w wartości godziwej |
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia |
Zyski / (straty) związane z instrumentem zabezpieczającym w ramach zabezpieczania przepływów pieniężnych |
Zyski zatrzymane |
Razem | ||
| Stan na 1/01/2018 roku (zbadane) |
2 239 346 | 589 202 | - | (4 278) |
16 747 | 265 444 | 3 106 461 |
|
| Zmiany wynikające z wdrożenia MSSF 9 | - | - | (12 949) |
- | - | 10 452 | (2 497) |
|
| Stan na 1/01/2018 roku (po przekształceniu) | 2 239 346 |
589 202 | (12 949) |
(4 278) |
16 747 | 275 896 | 3 103 964 |
|
| Wynik netto za okres | - | - | - | - | - | 43 735 | 43 735 | |
| Pozostałe całkowite dochody za okres (netto) | - | - | - | - | (5 808) |
- | (5 808) |
|
| Całkowite dochody razem | - | - | - | - | (5 808) |
43 735 | 37 927 | |
| Stan na 31/03/2018 roku (niebadane) |
2 239 346 | 589 202 | (12 949) |
(4 278) |
10 939 | 319 631 | 3 141 891 |
|
| Stan na 1/01/2017 roku (zbadane) |
2 239 346 | 589 202 | - | 22 249 | (3 834) |
171 477 | 3 018 440 |
|
| Wynik netto za okres | - | - | - | - | - | (9 186) | (9 186) |
|
| Pozostałe całkowite dochody za okres (netto) | - | - | - | - | 15 603 | - | 15 603 | |
| Całkowite dochody razem | - | - | - | - | 15 603 | (9 186) | 6 417 | |
| Stan na 31/03/2017 roku (niebadane) |
2 239 346 | 589 202 | - | 22 249 | 11 769 | 162 291 | 3 024 857 |
KWARTALNE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2018 ROKU DO 31 MARCA 2018 ROKU [METODA POŚREDNIA]
| 3 miesiące do | 3 miesiące do | |
|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/03/2017 | |
| (niebadane) | (niebadane) | |
| Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej | ||
| Zysk / (strata) przed opodatkowaniem | 55 954 | (9 789) |
| Korekty: | ||
| Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych | 109 724 | 118 923 |
| (Zysk) / strata ze zbycia i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, aktywów | ||
| niematerialnych oraz aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży | 125 | 1 048 |
| (Zysk) / strata z tytułu różnic kursowych | 67 | (2 853) |
| (Zysk) / strata z tytułu odsetek, dywidendy | 3 900 | 5 157 |
| Otrzymane / (zapłacone) odsetki | 1 031 | 493 |
| Otrzymany / (zapłacony) podatek dochodowy | (17 195) | (596) |
| Pozostałe korekty | (2 552) | 9 600 |
| Zmiany w kapitale obrotowym: | ||
| (Zwiększenie) / zmniejszenie salda należności | ||
| z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności | 25 391 | 4 663 |
| (Zwiększenie) / zmniejszenie stanu zapasów | 4 988 | 62 |
| (Zwiększenie) / zmniejszenie pozostałych aktywów | (9 665) | (28 247) |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) salda zobowiązań | ||
| z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań | 3 705 | (15 398) |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) pozostałych zobowiązań finansowych | - | (2 483) |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) stanu rezerw | 11 971 | 8 497 |
| Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 187 444 | 89 077 |
| Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej | ||
| Wydatki z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych | (169 850) | (97 231) |
| Wpływy z tytułu zbycia rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych | ||
| oraz aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży | 16 | 36 |
| Wpływy z tytułu otrzymanych odsetek | 1 700 | 949 |
| Wpływy z tytułu otrzymanych dywidend | - | 600 |
| Wydatki z tytułu lokat bankowych powyżej 3 miesięcy | (52 000) | (250 000) |
| Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (220 134) | (345 646) |
| Przepływy pieniężne z działalności finansowej | ||
| Wydatki z tytułu leasingu finansowego | (7 879) | (8 615) |
| Zapłacone odsetki od leasingu | (168) | (278) |
| Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów / pożyczek | - | 40 349 |
| Spłata kredytów / pożyczek | (55 341) | (86 597) |
| Zapłacone odsetki od kredytów / pożyczek | (6 193) | (7 068) |
| Wpływ / (wypływ) w ramach cash pool | (179) | (26 048) |
| Pozostałe wpływy / (wydatki) dotyczące działalności finansowej | (4) | (275) |
| Środki pieniężne netto z działalności finansowej | (69 764) | (88 532) |
| Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów | (102 454) | (345 101) |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego | 295 910 | 611 990 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu sprawozdawczego | 193 456 | 266 889 |
POZOSTAŁE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO RAPORTU KWARTALNEGO ZA I KWARTAŁ 2018 ROKU
| 1. | Wybrane dane finansowe PKP CARGO S.A. i Grupy Kapitałowej PKP CARGO 4 | ||
|---|---|---|---|
| 2. | Organizacja Grupy Kapitałowej PKP CARGO 6 | ||
| 2.1 2.2 2.3 |
Podstawowe informacje o Spółce i Grupie Kapitałowej PKP CARGO 6 Jednostki podlegające konsolidacji 6 Struktura organizacyjna Grupy Kapitałowej PKP CARGO 10 |
||
| 3. | Informacje dotyczące Jednostki dominującej12 | ||
| 3.1 3.2 3.3 3.4 |
Skład Zarządu i Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A12 Struktura kapitału zakładowego PKP CARGO S.A. 16 Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% w ogólnej liczbie głosów 17 Zestawienie stanu akcji w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących18 |
||
| 4. | Podstawowe obszary działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO 20 | ||
| 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 |
Otoczenie makroekonomiczne20 Działalność przewozowa34 Pozostałe usługi 47 Informacje dotyczące zatrudnienia49 Inwestycje Grupy PKP CARGO50 Istotne informacje i zdarzenia51 |
||
| 5. | Analiza sytuacji finansowo-majątkowej Grupy Kapitałowej PKP CARGO 53 | ||
| 5.1 5.2 5.3 5.4 |
Podstawowe wielkości ekonomiczno-finansowe Grupy PKP CARGO53 Czynniki, które będą miały wpływ na osiągnięte wyniki finansowe w perspektywie kolejnego kwartału63 Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany rok.67 Informacje o majątku produkcyjnym 68 |
||
| 6. | Pozostałe istotne informacje i zdarzenia69 | ||
| 6.1 6.2 6.3 6.4 |
Postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej 69 Informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi 69 Informacje o udzielonych gwarancjach, poręczeniach kredytów lub pożyczek 69 Inne informacje, które są istotne dla oceny sytuacji kadrowej, majątkowej, finansowej, wyniku finansowego i ich |
||
| zmian, oraz informacje, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez Emitenta i spółki Grupy 69 |
SPIS TABEL
| Tabela 1 Wybrane dane finansowe PKP CARGO S.A. 4 | |
|---|---|
| Tabela 2 Wybrane dane finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO5 | |
| Tabela 3 Skład Zarządu PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu12 | |
| Tabela 4 Skład Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu 14 | |
| Tabela 5 Skład Komitetu Audytu Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu 15 |
|
| Tabela 6 Skład Komitetu ds. Nominacji Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu 16 |
|
| Tabela 7 Skład Komitetu ds. Strategii Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu 16 |
|
| Tabela 8 Struktura kapitału zakładowego PKP CARGO S.A. 16 | |
| Tabela 9 Stan posiadania akcji PKP CARGO S.A. przez osoby zarządzające 18 | |
| Tabela 10 Stan posiadania akcji PKP CARGO S.A. przez osoby nadzorujące 19 | |
| Tabela 11 Dynamika wzrostu PKB (% r/r) wiodących gospodarek światowych 26 | |
| Tabela 12 Praca przewozowa Grupy PKP CARGO w I kwartale 2017 r. i 2018 r45 | |
| Tabela 13 Masa towarowa Grupy PKP CARGO w I kwartale 2017 r. i 2018 r. 45 | |
| Tabela 14 Średnia odległość przewozów Grupy PKP CARGO w I kwartale 2017 r. i 2018 r46 | |
| Tabela 15 Zatrudnienie w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 2017 r. w Grupie PKP CARGO oraz PKP CARGO S.A. (dotyczy pracowników czynnych) 49 |
|
| Tabela 16 Przeciętne zatrudnienie w etatach w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 2017 r. w Grupie PKP CARGO oraz PKP CARGO S.A. (dotyczy pracowników czynnych) 49 |
|
| Tabela 17 Zmiana w strukturze zatrudnienia w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 2017 r. w Grupie PKP CARGO oraz PKP CARGO | |
| S.A. (dotyczy pracowników czynnych) 49 | |
| Tabela 18 Nakłady inwestycyjne w Grupie PKP CARGO za I kwartał 2018 r. w porównaniu do I kwartału 2017 r. na rzeczowe | |
| aktywa trwałe oraz wartości niematerialne (tys. zł) 50 | |
| Tabela 19 Istotne informacje i zdarzenia, które wystąpiły w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz po dniu bilansowym 51 | |
| Tabela 20 Wyniki Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)53 | |
| Tabela 21 Przychody z działalności operacyjnej Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do | |
| analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł) 54 Tabela 22 Koszty działalności operacyjnej Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego |
|
| okresu 2017 r. (tys. zł) 55 Tabela 23 Działalność finansowa Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)56 |
|
| Tabela 24 Inwestycje wyceniane metodą praw własności Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do | |
| analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł) 56 | |
| Tabela 25 Analiza pozioma i pionowa aktywów Grupy PKP CARGO (tys. zł)58 | |
| Tabela 26 Analiza pozioma i pionowa kapitału własnego i zobowiązań Grupy PKP CARGO (tys. zł) 59 | |
| Tabela 27 Podstawowe pozycje sprawozdania z przepływów pieniężnych Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w | |
| porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)60 | |
| Tabela 28 Wybrane wskaźniki finansowe i operacyjne Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do | |
| analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł) 61 | |
| Tabela 29 Struktura użytkowanych przez Grupę PKP CARGO lokomotyw wg rodzaju trakcji oraz własności68 | |
| Tabela 30 Struktura użytkowanych przez Grupę PKP CARGO wagonów wg własności 68 | |
| Tabela 31 Nieruchomości Grupy PKP CARGO własne i użytkowane na dzień 31.03.2018 r. wobec stanu na 31.12.2017 r69 |
SPIS RYSUNKÓW
| Rysunek 1 Struktura powiązań kapitałowych PKP CARGO S.A. na dzień 31.03.2018 r10 |
|---|
| Rysunek 2 Struktura Grupy AWT na dzień 31.03.2018 r11 |
| Rysunek 3 Obowiązki i odpowiedzialności Członków Zarządu Jednostki dominującej stan na dzień 31.03.2018 r13 |
| Rysunek 4 Struktura akcjonariatu PKP CARGO S.A. na dzień 16 marca 2018 r. oraz na dzień przekazania raportu17 |
| Rysunek 5 Dynamika realnego PKB w Polsce w latach 2012-2017 wraz z jego dekompozycją oraz prognoza na lata 2018-2020 |
| – dane niewyrównane sezonowo 21 |
| Rysunek 6 Dynamika realnego PKB w Czechach w latach 2012-2017 wraz z jego dekompozycją oraz prognoza na lata 2018- |
| 2020 – dane niewyrównane sezonowo 23 |
| Rysunek 7 Aktualne indeksy cenowe węgla na rynku europejskim ARA w porównaniu do RB 28 |
| Rysunek 8 Wydobycie węgla kamiennego w Republice Czeskiej kwartalnie w latach 2015-2018 (w tys. ton)31 |
| Rysunek 9 Wielkość kolejowych przewozów towarowych w Polsce w poszczególnych kwartałach w latach 2015-2018 (mln ton) 35 |
| Rysunek 10 Wielkość zrealizowanej przez kolej towarowej pracy przewozowej w Polsce w poszczególnych kwartałach w latach |
| 2015-2018 (mld tkm)35 |
| Rysunek 11 Udziały Grupy PKP CARGO w przewozach masy towarowej w Polsce w latach 2015-201836 |
| Rysunek 12 Udziały Grupy PKP CARGO w zrealizowanej towarowej pracy przewozowej w Polsce w latach 2015-2018 36 |
| Rysunek 13 Udziały rynkowe największych towarowych przewoźników kolejowych w Polsce w I kwartale 2018 r. według |
| przetransportowanej masy towarowej oraz wykonanej pracy przewozowej 37 |
| Rysunek 14 Towarowy transport kolejowy w Republice Czeskiej według przewiezionej masy w poszczególnych kwartałach okresu 2014-2017 (mln ton)38 |
| Rysunek 15 Towarowy transport kolejowy w Czechach według wykonanej pracy przewozowej w poszczególnych kwartałach |
| okresu 2014-2017 (mld tkm) 38 |
| Rysunek 16 Udziały rynkowe AWT a.s. pod względem przetransportowanej na terytorium Republiki Czeskiej masy towarowej |
| kwartalnie w okresie 2014-2017 39 |
| Rysunek 17 Udziały rynkowe AWT a.s. w zrealizowanej na terytorium Republiki Czeskiej pracy przewozowej kwartalnie w |
| okresie 2014-201740 |
| Rysunek 18 Udziały rynkowe największych przewoźników kolejowych według pracy przewozowej eksploatacyjnej wykonanej |
| w obrębie Republiki Czeskiej w okresie 3 miesięcy 2018 r. (btkm) 40 |
1. Wybrane dane finansowe PKP CARGO S.A. i Grupy Kapitałowej PKP CARGO
Tabela 1 Wybrane dane finansowe PKP CARGO S.A.
| w tys. PLN1 | w tys. EUR | |||
|---|---|---|---|---|
| PKP CARGO S.A. | 3 miesiące 2018 | 3 miesiące 2017 | 3 miesiące 2018 | 3 miesiące 2017 |
| Przychody z działalności operacyjnej | 920 468 | 818 151 | 220 292 | 190 751 |
| Zysk / strata na działalności operacyjnej | 64 564 | -5 707 | 15 452 | -1 331 |
| Zysk / strata przed opodatkowaniem | 55 954 | -9 789 | 13 391 | -2 282 |
| Zysk / strata netto | 43 735 | -9 186 | 10 467 | -2 142 |
| Całkowite dochody | 37 927 | 6 417 | 9 077 | 1 496 |
| Średnia ważona liczba akcji (szt.) | 44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 |
| Średnia ważona liczba akcji przyjęta do kalkulacji zysku rozwodnionego (szt.) |
44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 |
| Zysk / strata na akcję (PLN/EUR) | 0,98 | -0,21 | 0,23 | -0,05 |
| Zysk / strata rozwodniony na akcję (PLN/EUR) | 0,98 | -0,21 | 0,23 | -0,05 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | 187 444 | 89 077 | 44 860 | 20 768 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | -220 134 | -345 646 | -52 684 | -80 587 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej | -69 764 | -88 532 | -16 696 | -20 641 |
| Zmiana stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów | -102 454 | -345 101 | -24 520 | -80 460 |
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | 31/03/2018 | 31/12/2017 | |
| Aktywa trwałe | 4 579 443 | 4 558 487 | 1 088 141 | 1 092 926 |
| Aktywa obrotowe | 1 104 817 | 1 178 549 | 262 520 | 282 565 |
| Kapitał zakładowy | 2 239 346 | 2 239 346 | 532 101 | 536 898 |
| Kapitał własny | 3 141 891 | 3 106 461 | 746 558 | 744 794 |
| Zobowiązania długoterminowe | 1 678 047 | 1 731 536 | 398 728 | 415 147 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | 864 322 | 899 039 | 205 375 | 215 550 |
Źródło: Kwartalna Informacja Finnsowa PKP CARGO S.A. za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 roku sporządzona sporządzone według MSSF UE
1 W niniejszym dokumencie, tj. "Pozostałe informacje do skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2018 roku Grupy Kapitałowej PKP CARGO" dla łatwiejszego odbioru zastosowano zaokrąglenia mogące powodować nieistotne odchylenia w prezentowanych danych. W przypadkach wystąpienia ryzyka zniekształcenia danych zostały one wykazane z większą dokładnością.
Tabela 2 Wybrane dane finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO
| w tys. PLN | w tys. EUR | |||
|---|---|---|---|---|
| Grupa PKP CARGO | 3 miesiące 2018 | 3 miesiące 2017 | 3 miesiące 2018 | 3 miesiące 2017 |
| Przychody z działalności operacyjnej | 1 215 876 | 1 100 027 | 290 991 | 256 470 |
| Zysk / strata na działalności operacyjnej | 63 256 | 3 176 | 15 139 | 740 |
| Zysk / strata przed opodatkowaniem | 49 723 | 98 | 11 900 | 23 |
| Zysk / strata netto | 35 609 | -1 434 | 8 522 | -334 |
| Całkowite dochody przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej |
40 802 | -18 474 | 9 765 | -4 307 |
| Średnia ważona liczba akcji (szt.) | 44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 |
| Średnia ważona liczba akcji przyjęta do kalkulacji zysku rozwodnionego (szt.) |
44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 | 44 786 917 |
| Zysk / strata na akcję (PLN/EUR) | 0,80 | -0,03 | 0,19 | -0,01 |
| Zysk / strata rozwodniony na akcję (PLN/EUR) | 0,80 | -0,03 | 0,19 | -0,01 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | 198 346 | 92 638 | 47 469 | 21 598 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | -238 261 | -359 010 | -57 022 | -83 703 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej | -80 603 | -36 200 | -19 290 | -8 440 |
| Zmiana stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów | -120 518 | -302 572 | -28 843 | -70 544 |
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | 31/03/2018 | 31/12/2017 | |
| Aktywa trwałe | 4 956 584 | 4 947 406 | 1 177 755 | 1 186 172 |
| Aktywa obrotowe | 1 615 716 | 1 694 153 | 383 917 | 406 184 |
| Kapitał zakładowy | 2 239 346 | 2 239 346 | 532 101 | 536 898 |
| Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej |
3 371 770 | 3 334 778 | 801 181 | 799 534 |
| Zobowiązania długoterminowe | 2 039 748 | 2 093 673 | 484 673 | 501 972 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | 1 160 782 | 1 213 108 | 275 818 | 290 850 |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
W okresach objętych Kwartalną Informacją Finansową PKP CARGO S.A. oraz Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 roku do przeliczenia wybranych danych finansowych zastosowano następujące średnie kursy wymiany PLN w stosunku do EUR, ustalane przez Narodowy Bank Polski:
-
- kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu sprawozdawczego: 31.03.2018 4,2085 PLN/EUR, 31.12.2017 4,1709 PLN/EUR,
-
- średni kurs w okresie, obliczony jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie: 01.01 - 31.03.2018 - 4,1784 PLN/EUR, 01.01 - 31.03.2017 - 4,2891 PLN/EUR.
2. Organizacja Grupy Kapitałowej PKP CARGO
2.1 Podstawowe informacje o Spółce i Grupie Kapitałowej PKP CARGO2
Zarówno PKP CARGO S.A., jak i Grupa PKP CARGO są największym w Polsce i jednym z największych w Unii Europejskiej ("UE") operatorem kolejowych przewozów towarowych. Rozwój Grupy ukierunkowany jest na doskonalenie i poszerzanie działalności zarówno w ujęciu produktowym, jak i geograficznym. W chwili obecnej, Grupa pozostaje liderem na rynku polskim (wg UTK3 ) oraz posiada pozycję drugiego największego przewoźnika na rynku czeskim (wg SZDC4 ). Niezależnie od wymienionych obszarów, Spółka i Grupa prowadzą i stale rozwijają działalność operacyjną na terenie Słowacji, Niemiec, Austrii, Holandii, Litwy oraz Węgier.
Grupa (Jednostka dominująca, AWT a.s., PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o.) oferuje krajowy i międzynarodowy przewóz towarów, a także prowadzi kompleksowe usługi logistyczne w kolejowych przewozach towarów. Dodatkowo, w ramach Grupy realizowane są następujące usługi wspierające i dopełniające ofertę:
2.2 Jednostki podlegające konsolidacji
Konsolidacja w ramach Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy Kapitałowej PKP CARGO na dzień 31 marca 2018 roku, obejmuje PKP CARGO S.A. oraz 14 jednostek zależnych konsolidowanych metodą pełną:
- PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o.
- PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
- PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o.
- PKP CARGO CENTRUM LOGISTYCZNE MAŁASZEWICZE Sp. z o.o.
- PKP CARGO CENTRUM LOGISTYCZNE MEDYKA-ŻURAWICA Sp. z o.o.
- CARGOSPED TERMINAL BRANIEWO Sp. z o.o.
CARGOTOR Sp. z o.o.
- PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o.
- Advanced World Transport B.V.
- Advanced World Transport a.s.
- AWT Rosco a.s.
- AWT Cechofracht a.s.
- AWT Rekultivace a.s.
- AWT Rail HU Zr
2 Za każdym razem, gdy w Raporcie będzie mowa o:
• Spółce, Jednostce dominującej należy przez to rozumieć PKP CARGO S.A.,
• Grupie PKP CARGO, Grupie czy też Grupie Kapitałowej należy przez to rozumieć PKP CARGO S.A. i podmioty od niej zależne łącznie.
3 Urząd Transportu Kolejowego
4 Správa železniční dopravní cesty (podmiot odpowiadający za zarządzanie państwową siecią kolejową w Czechach)
Dodatkowo w Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy Kapitałowej PKP CARGO na dzień 31 marca 2018 roku metodą praw własności wyceniane są następujące spółki:
| COSCO Shipping Lines (POLAND) Sp. z o.o. |
|---|
| Pol – Rail S.r.l. |
| Terminale Przeładunkowe Sławków – Medyka Sp. z o.o. |
| Transgaz S.A. |
| Trade Trans Finance Sp. z o.o. |
| Rentrans Cargo Sp. z o.o. |
| PKP CARGO CONNECT GmbH |
| AWT Rail SK a.s. |
Poniżej przedstawiono krótką charakterystykę spółek objętych konsolidacją sprawozdań finansowych metodą pełną.
PKP CARGO S.A.
Jednostka dominująca powstała na mocy artykułu 14 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Spółka zawiązana została aktem notarialnym z dnia 29 czerwca 2001 r., a następnie zarejestrowana pod nazwą PKP CARGO Spółka Akcyjna w Sądzie Rejonowym w Katowicach, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000027702. Na skutek zmiany siedziby Spółki, która od dnia 7 października 2002 r. określona została, jako Warszawa ul. Grójecka 17, akta rejestrowe prowadzone są przez Sąd Rejonowy dla M. St. Warszawy, Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Od początku istnienia Spółka funkcjonuje w Grupie PKP. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest krajowy i międzynarodowy kolejowy przewóz towarów.
PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o.
PKP CARGO SERVICE Sp. z o. o. została utworzona, jako Agencje Celne PKP CARGO Sp. z o.o. w dniu 11 lipca 2002 r. przez PKP CARGO S.A. Spółka rozpoczęła działalność operacyjną z dniem 1 grudnia 2002 r. Podstawową działalnością spółki są usługi w zakresie kompleksowej obsługi bocznic, a także przewozy ładunków transportem kolejowym. Do obsługi bocznic powoływane są tzw. obszary wykonawcze w miejscach, gdzie spółka koncentruje działalność bocznicową.
PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
W dniu 1 lipca 2014 r. nastąpiła konsolidacja działalności spółek z Grupy PKP CARGO dedykowanych do napraw taboru kolejowego. Obecnie kompetencje z tego zakresu są skupione w PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. Głównym przedmiotem działalności spółki są usługi w zakresie napraw i utrzymania taboru kolejowego oraz fizyczna likwidacja wagonów i lokomotyw. Ponadto spółka świadczy kompleksowe usługi w zakresie napraw maszyn elektrycznych i zestawów kołowych oraz ważenia i regulacji taboru. Spółka koncentruje się na realizacji napraw taboru w ramach Grupy PKP CARGO.
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o.
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. do dnia 22 października 2014 r. prowadziła działalność pod nazwą PKP CARGOLOK Sp. z o.o. Przedmiotem działalności Spółki jest działalność związana ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów oraz odzysk surowców. Na dzień przekazania raportu spółka nie prowadzi działalności operacyjnej.
PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o.
PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o. została utworzona dnia 22 lutego 2010 r. Przedmiotem działalności spółki jest kompleksowa obsługa towarów poprzez: przeładunek, składowanie, segregowanie, pakowanie, kruszenie oraz szereg innych usług granicznych. PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o. posiada terminale, które umożliwiają przeładunek towarów masowych i sztukowych, także kontenerów.
PKP CARGO Centrum Logistyczne Medyka – Żurawica Sp. z o.o.
PKP CARGO Centrum Logistyczne Medyka - Żurawica Sp. z o.o. została utworzona dnia 5 stycznia 2011 r. Spółka prowadzi działalność od dnia 1 lutego 2011 r. Przedmiotem działalności spółki jest kompleksowa obsługa towarów poprzez: przeładunek, składowanie, segregowanie, pakowanie, kruszenie oraz szereg innych usług granicznych. Spółka posiada możliwość prowadzenia komunikacji przestawczej (zmiana wózków na styku normalnych, tj. 1 435 mm i szerokich, tj. 1 520 mm torów kolejowych), głównie przy przewozie materiałów niebezpiecznych oraz przeładunek przesyłek ponad gabarytowych, wymagających zastosowania specjalistycznych urządzeń przeładunkowych i jako jedyna spółka na granicy wschodniej posiada 6 - komorową odmrażalnię o możliwościach technologicznych równoczesnego odmrażania towarów w ilości 120 wagonów.
PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o.
PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. została utworzona dnia 8 marca 1990 r. pod firmą Przedsiębiorstwo Spedycyjne TRADE TRANS Sp. z o.o. (PS TRADE TRANS Sp. z o.o.). W dniu 17 sierpnia 2015 r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki, na którym została podjęta uchwała w sprawie zmiany firmy spółki z PS TRADE TRANS Sp. z o.o. na PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. Zmiana ta została zarejestrowana w dniu 30 października 2015 r.
W dniu 29 września 2015 r. został podpisany przez Zarządy spółek: PS TRADE TRANS Sp. z o.o. (jako Spółki Przejmującej) oraz CARGOSPED Sp. z o.o. (jako Spółki Przejmowanej) "Plan połączenia spółek kapitałowych: Przedsiębiorstwo Spedycyjne TRADE TRANS Sp. z o.o. i CARGOSPED Sp. z o.o.". Przedmiotowe połączenie zostało zarejestrowane dnia 31 grudnia 2015 r. w trybie art. 492 § 1 pkt 1) KSH (Kodeks Spółek Handlowych), poprzez przeniesienie całego majątku spółki CARGOSPED Sp. z o.o., na spółkę PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o., w zamian za udziały, które spółka PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. wydała PKP CARGO S.A. jako jedynemu wspólnikowi CARGOSPED Sp. z o.o.
Podstawową działalnością spółki są usługi spedycyjne i logistyczne w kraju i za granicą. Spółka realizuje kompleksowe usługi logistyczne z wykorzystaniem transportu kolejowego, samochodowego, morskiego i śródlądowego organizując przewozy, przeładunek, składowanie, magazynowanie, konfekcjonowanie i dystrybucję. Spółka realizuje także całościową obsługę celną dla klientów Grupy PKP CARGO.
Cargosped Terminal Braniewo Sp. z o. o.
Cargosped Terminal Braniewo Sp. z o. o. wchodzi w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO od stycznia 2010 r., kiedy to została nabyta przez CARGOSPED Sp. z o. o. Główne obszary działalności spółki stanowią przeładunki różnych towarów oraz handel węglem. Spółka jest bezpośrednim importerem węgla z Rosji, zajmuje się sprzedażą hurtową i detaliczną w tym zakresie.
CARGOTOR Sp. z o.o.
CARGOTOR Sp. z o.o. została zarejestrowana dnia 13 listopada 2013 r. i 100% udziałów objęła PKP CARGO S.A. Spółka prowadzi działalność na terenie całego kraju w zakresie zarządzania infrastrukturą torową i usługową w postaci bocznic kolejowych i układów torowych wraz z niezbędnymi urządzeniami i budynkami oraz udostępniania infrastruktury przewoźnikom kolejowym na zasadach komercyjnych.
Advanced World Transport B.V.
Jednostka dominująca w Grupie AWT. Przedmiotem działalności spółki jest pełnienie funkcji spółki holdingowej. Spółka została utworzona na mocy prawa holenderskiego dnia 11 czerwca 2007 r. W dniu 28 maja 2015 r. PKP CARGO S.A. nabyło 80% udziałów spółki. W wyniku przeprowadzonej w dniu 2 listopada 2017 r. transakcji nabycia dodatkowych 20% udziałów AWT B.V. PKP CARGO S.A. stała się właścicielem 100% udziałów w kapitale zakładowym AWT B.V.
Advanced World Transport a.s.
ADVANCED WORLD TRANSPORT a.s. została utworzona dnia 1 stycznia 1994 r. pod firmą OKD DOPRAVA a.s. Spółka jest największym podmiotem w strukturze Grupy Kapitałowej AWT. Przedmiotem działalności spółki jest świadczenie
kompleksowej obsługi towarowego transportu kolejowego oraz obsługi bocznicowej. W chwili obecnej, spółka jest drugim największym operatorem kolejowym w Republice Czeskiej. Usługa towarowego transportu kolejowego świadczona jest również przez spółkę na terytorium Słowacji i Polski.
Niezależnie od samodzielnej realizacji usługi transportowej na bazie własnych uprawnień, spółka pozostaje aktywna, jako spedytor kolejowy w całym rejonie Europy Środkowo-Wschodniej.
Dodatkowo, spółka zarządza terminalem intermodalnym zlokalizowanym w miejscowości Paskov w północnej części Republiki Czeskiej oraz oferuje kompleksową obsługę dowozów i odwozów transportem drogowym ("ostatnia mila").
W dniu 1 czerwca 2017 r. Advanced World Transport a.s. przejęła jednoosobową spółkę zależną, tj. AWT Coal Logistics s.r.o w wyniku czego Advanced World Transport a.s. jest następcą prawnym spółki AWT Coal Logistics s.r.o, a AWT Coal Logistics s.r.o przestała istnieć jako odrębny podmiot.
AWT Čechofracht a.s.
AWT ČECHOFRACHT a.s. została utworzona dnia 1 stycznia 1991 r. Podstawowym przedmiotem działalności spółki są międzynarodowe usługi spedycyjne.
AWT Rekultivace a.s.
Spółka utworzona dnia 1 stycznia 1994 r. z siedzibą w Hawierzowie (Czechy), wyspecjalizowana jest w działalności o charakterze budownictwa inżynieryjnego. Do podstawowej oferty spółki należy gospodarowanie i rewitalizacja terenów poprzemysłowych (w tym górniczych), prace rozbiórkowe, zarządzanie obiektami przeznaczonymi do zagospodarowania odpadów, likwidacja wyrobisk, odkażanie gleby, zapewnienie specjalistycznego zaplecza technicznego, przechowywanie węgla etc.
Z uwagi na charakter działalności, usługi świadczone przez spółkę często wymagają obsługi transportowej, co w przypadku obsługi transportu kolejowego przez AWT a.s., pozwala na uzyskanie wartości dodanej i zapewnienie kompleksowej obsługi swoich klientów.
AWT ROSCO a.s.
Od dnia 1 maja 2010 r. spółka działała w ramach grupy pod firmą AWT VADS a.s. W lipcu 2011 r. firma spółki została zmieniona na AWT ROSCO a.s. Spółka dedykowana jest do zarządzania flotą wagonów Grupy AWT. W ramach prowadzonej działalności, podstawową misją spółki jest zabezpieczenie taboru niezbędnego do wykonywania usług transportowych przez spółki przewozowe grupy AWT. Działalność spółki obejmuje wynajem wagonów kolejowych oraz czyszczenie cystern kolejowych i samochodowych.
AWT Rail HU Zrt.
Spółka została zarejestrowana dnia 31 grudnia 2008 r. Oferuje usługi transportu kolejowego oraz obsługę bocznic kolejowych na terenie Węgier na podstawie własnej licencji przewoźnika kolejowego. Rozwój spółki jest elementem ekspansji zagranicznej Grupy. W chwili obecnej spółka uczestniczy w obsłudze licznych przewozów międzynarodowych obsługiwanych we współpracy z innymi podmiotami z Grupy.
2.3 Struktura organizacyjna Grupy Kapitałowej PKP CARGO
Na dzień 31 marca 2018 r. w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO wchodziły PKP CARGO S.A. jako podmiot dominujący oraz 25 spółek zależnych.
Ponadto Grupa posiada 4 podmioty stowarzyszone oraz udziały w 2 wspólnych przedsięwzięciach.
Poniższy rysunek przedstawia schemat powiązań organizacyjnych PKP CARGO S.A. z innymi podmiotami na dzień 31 marca 2018 r.:
Rysunek 1 Struktura powiązań kapitałowych PKP CARGO S.A. na dzień 31.03.2018 r.
Rysunek 2 Struktura Grupy AWT na dzień 31.03.2018 r.
3. Informacje dotyczące Jednostki dominującej
3.1 Skład Zarządu i Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A.
ZARZĄD
Zarząd PKP CARGO S.A. z siedzibą w Warszawie działa na podstawie przepisów prawa, a w szczególności:
-
- ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych ( Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.);
-
- ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, z późn. zm.);
-
- Statutu PKP CARGO S.A. (tekst jednolity przyjęty Uchwałą nr 1682/VI/2017 Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. z dnia 27 czerwca 2017 r.);
-
- Regulaminu Zarządu PKP CARGO S.A. przyjętego Uchwałą nr 47/2018 Zarządu PKP CARGO S.A. z dnia 7 lutego 2018 r.;
-
- innych przepisów wewnętrznych.
Kompetencje Zarządu
Zarząd kieruje sprawami i zarządza majątkiem Spółki oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Do zakresu działania Zarządu należą wszystkie czynności niezastrzeżone dla Walnego Zgromadzenia i Rady Nadzorczej Spółki. Uchwały Zarządu zapadają bezwzględną większością głosów obecnych na posiedzeniu, przy udziale przynajmniej połowy liczby Członków Zarządu. Do składania oświadczeń woli jest upoważniony Prezes Zarządu samodzielnie lub dwaj Członkowie Zarządu działający łącznie lub Członek Zarządu działający łącznie z prokurentem.
Sposób funkcjonowania Zarządu
Szczegółowy tryb działania Zarządu opisany jest w Regulaminie Zarządu. Regulamin ten uchwala Zarząd i zatwierdza Rada Nadzorcza Spółki. Zgodnie z postanowieniami Regulaminu Zarządu, Zarząd podejmuje decyzje w formie uchwał. Uchwały Zarządu zapadają bezwzględną większością głosów obecnych na posiedzeniu, przy udziale przynajmniej połowy liczby Członków Zarządu i mogą być podejmowanie, tylko jeśli wszyscy członkowie Zarządu zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu Zarządu. Zgodnie z Regulaminem, w przypadku równej liczby głosów "za" w stosunku do głosów "przeciw" wraz z głosami wstrzymującymi się, głos decydujący posiada Prezes Zarządu. Posiedzenia Zarządu odbywają się co najmniej raz w tygodniu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach posiedzenia Zarządu mogą odbywać się w terminie późniejszym, przy czym nie później niż w ciągu 14 dni od daty poprzedniego posiedzenia.
Zgodnie z Regulaminem Zarządu, w wypadku konfliktu interesów pomiędzy Spółką i członkiem Zarządu, małżonkiem, krewnym lub powinowatym (do drugiego stopnia) lub inną osobą, z którą członek Zarządu jest osobiście powiązany, członek Zarządu powinien niezwłocznie poinformować o takim konflikcie pozostałych Członków Zarządu, a w przypadku Prezesa Zarządu również Radę Nadzorczą Spółki oraz powstrzymać się od zabierania głosu w dyskusji oraz od głosowania nad podjęciem uchwały w sprawie, w której zaistniał konflikt interesów, i może zażądać, aby zostało to zapisane w protokole posiedzenia Zarządu.
Tabela 3 Skład Zarządu PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu
| Okres pełnienia funkcji | ||||
|---|---|---|---|---|
| Imię i nazwisko | Pełniona funkcja | od | do | |
| Czesław Warsewicz | Prezes Zarządu | 27.03.2018 r. | nadal | |
| Leszek Borowiec | Członek Zarządu ds. Finansowych | 27.03.2018 r. | nadal | |
| Witold Bawor | Członek Zarządu ds. Operacyjnych | 26.10.2017 r. | nadal | |
| Grzegorz Fingas | Członek Zarządu ds. Handlowych | 01.04.2016 r. | nadal | |
| Zenon Kozendra | Członek Zarządu – Przedstawiciel Pracowników | 14.07.2016 r. | nadal | |
| czasowe wykonywanie | 26.10.2017 r. | 26.01.2018 r. (zgodnie z art. 383 KSH) |
||
| Krzysztof Mamiński | czynności Prezesa Zarządu | 27.01.2018 r. | 25.03.2018 r. (zgodnie z art. 383 KSH) |
W dniu 05 stycznia 2018 r. Rada Nadzorcza podjęła Uchwałę nr 1717/VI/ 2018 oraz w dniu 07 lutego 2018 r. Rada Nadzorcza podjęła Uchwałę nr 1721/VI/2018 wydłużającą termin składania zgłoszeń oraz zmieniającą pozostałe terminy w postępowaniu kwalifikacyjnym wszczętym Uchwałą nr 1712/VI/2017 Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. z dnia 05.12.2017 roku na stanowiska: Prezesa Zarządu oraz Członka Zarządu ds. Finansowych PKP CARGO S.A.
W dniu 25 stycznia 2018 r. Rada Nadzorcza podjęła Uchwałę nr 1719/VI/2018 delegującą Członka Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A., Pana Krzysztofa Mamińskiego do wykonywania czynności Prezesa Zarządu PKP CARGO S.A. od dnia 27 stycznia 2018 r. do dnia 26 marca 2018 r. W dniu 23 marca 2018 r. Spółka powzięła informację o złożeniu z dniem 25 marca 2018 r. rezygnacji z członkostwa w Zarządzie Spółki przez Pana Krzysztofa Mamińskiego.
W dniu 26 marca 2018 r. Rada Nadzorcza podjęła Uchwałę nr 1727/VI/2018 powołującą z dniem 27 marca 2018 r. Pana Leszka Borowca na stanowisko Członka Zarządu ds. Finansowych PKP CARGO S.A.
W dniu 26 marca 2018 r. Rada Nadzorcza podjęła Uchwałę nr 1729/VI/2018 powołującą z dniem 27 marca 2018 r. Pana Czesława Warsewicza na stanowisko Prezesa Zarządu PKP CARGO S.A.
W dniu 23 kwietnia 2018 r. Rada Nadzorcza podjęła Uchwałę nr 1762/VI/2018 stwierdzającą powołanie przedstawiciela pracowników Pana Jerzego Sośnierza z dniem 01 maja 2018 r. na Członka Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A.
Wewnętrzny podział zadań i pełnione funkcje przez członków Zarządu przedstawia się następująco:
Rysunek 3 Obowiązki i odpowiedzialności Członków Zarządu Jednostki dominującej stan na dzień 31.03.2018 r.
Źródło: Opracowanie własne
RADA NADZORCZA
Zgodnie z przyjętym tekstem jednolitym Statutu PKP CARGO S.A. (Uchwała nr 1682/VI/2017 Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. z dnia 27 czerwca 2017 r.) Rada Nadzorcza liczy od 11 do 13 członków (w tym Przewodniczący i Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej) powoływanych na okres wspólnej kadencji. Radę Nadzorczą powołuje i odwołuje WZA z zastrzeżeniem postanowień § 19 ust. 2 i 3 Statutu PKP CARGO S.A.
Kompetencje Rady Nadzorczej
Rada Nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Ponadto do jej kompetencji oprócz spraw zastrzeżonych przepisami KSH lub innych ustaw, należy m. in. wybór i zmiana podmiotu do badania sprawozdań finansowych Spółki oraz do przeprowadzenia czynności rewizji finansowej Spółki, wyrażenie zgody na wypłatę przez Zarząd Spółki zaliczki na poczet dywidendy przewidywanej na koniec roku obrotowego, powoływanie i odwoływanie Prezesa Zarządu oraz pozostałych członków Zarządu, ustalanie liczby członków Zarządu, ustalanie zasad kształtowania wynagrodzeń Członków Zarządu, wyrażanie zgody na utworzenie i likwidacje oddziału Spółki, opiniowanie wniosków przez Zarząd spółki Walnemu Zgromadzeniu.
Sposób funkcjonowania Rady Nadzorczej
Szczegółowy tryb działania Rady Nadzorczej określa uchwalany przez Radę Nadzorczą - Regulamin Rady Nadzorczej Spółki. W świetle postanowień ww. Regulaminu, Rada Nadzorcza podejmuje decyzje w formie uchwał. Do ważności uchwał Rady Nadzorczej wymagane jest zaproszenie na jej posiedzenie wszystkich i obecność, co najmniej połowy jej członków, w tym Przewodniczącego Rady Nadzorczej. Uchwały Rady Nadzorczej zapadają bezwzględną większością głosów. W wypadku równej liczby głosów "za" w stosunku do głosów "przeciw" wraz z głosami "wstrzymującymi się" decyduje głos Przewodniczącego Rady Nadzorczej. Uchwały Rady w sprawie zawieszenia w czynnościach członków Zarządu lub Zarządu wymagają zgody Przewodniczącego Rady. Uchwały Rady Nadzorczej mogą być podejmowane również bez odbycia posiedzenia, z wyłączeniem uchwał w sprawach wyboru Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej, powołania członka Zarządu oraz odwołania i zawieszenia tych osób w czynnościach. Rada Nadzorcza odbywa swoje posiedzenia, co najmniej raz na dwa miesiące.
Zgodnie z Regulaminem Rady Nadzorczej, w razie sprzeczności interesów Spółki z osobistymi interesami członka Rady, jego współmałżonka oraz krewnych i powinowatych (do drugiego stopnia) oraz osób, z którymi jest powiązany osobiście, powinien on powstrzymać się od zabierania głosu w dyskusji oraz od głosowania nad uchwałą w sprawie i zażądać zaznaczenia tego w protokole z Rady Nadzorczej.
Poniższa tabela prezentuje skład osobowy Rady Nadzorczej, stan na dzień przekazania raportu.
| Okres pełnienia funkcji | ||||
|---|---|---|---|---|
| Imię i nazwisko Pełniona funkcja |
od | do | ||
| Członek Rady Nadzorczej | 06.03.2017 r. | |||
| Przewodniczący Rady Nadzorczej | 20.03.2017 r. | |||
| Krzysztof Mamiński | (delegowany do czasowego pełnienia obowiązków Prezesa | |||
| Zarządu) | 26.10.2017 r. | 25.03.2018 r. | ||
| Przewodniczący Rady Nadzorczej | 26.03.2018 r. | nadal | ||
| Członek Rady Nadzorczej | 01.06.2017 r. | |||
| Mirosław Antonowicz | Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej | 27.06.2017 r. | nadal | |
| Krzysztof Czarnota | Członek Rady Nadzorczej | 20.05.2016 r. | nadal | |
| Zofia Dzik | Członek Rady Nadzorczej | 11.05.2016 r. | nadal | |
| Raimondo Eggink | Członek Rady Nadzorczej | 13.04.2015 r.* | nadal | |
| Małgorzata Kryszkiewicz |
Członek Rady Nadzorczej | 17.12.2015 r.* | nadal | |
| Tadeusz Stachaczyński | Członek Rady Nadzorczej | 20.05.2016 r. | nadal | |
| Władysław Szczepkowski |
Członek Rady Nadzorczej | 14.03.2017 r. | nadal | |
| Jerzy Sośnierz | Członek Rady Nadzorczej | 01.05.2018 r. | nadal | |
| Czesław Warsewicz | Członek Rady Nadzorczej | 17.12.2015 r.* | 26.03.2018 r. |
Tabela 4 Skład Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu
* z dniem 11 maja 2016 r. - odbycia Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia ("ZWZ") PKP CARGO S.A. - rozpoczęła się VI kadencja RN PKP CARGO S.A.
KOMITET AUDYTU RADY NADZORCZEJ
Rada Nadzorcza PKP CARGO S.A. powołuje Komitet Audytu PKP CARGO S.A. W jego skład wchodzi przynajmniej trzech członków Rady Nadzorczej, w tym, z tym zastrzeżeniem, że większość członków Komitetu spełnia kryteria niezależności i jest powołana w sposób określony w § 20 i § 21 Statutu Spółki. Przynajmniej jeden Członek Komitetu Audytu powinien mieć kwalifikacje w dziedzinie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych oraz przynajmniej jeden członek Komitetu posiada wiedzę i umiejętności z zakresu branży, w której działa Spółka.Członkowie Komitetu powoływani są na okres odpowiadający długości kadencji Rady Nadzorczej. Do zadań Komitetu Audytu należy w szczególności: nadzór nad komórką organizacyjną zajmującą się audytem wewnętrznym, monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, monitorowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej, monitorowanie wykonywania czynności rewizji finansowej, kontrolowanie i monitorowanie niezależności biegłego rewidenta i podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych w tym wypadku świadczenia na rzecz Spółki innych niż rewizja finansowa usług, dokonywanie oceny niezależności biegłego rewidenta oraz wyrażenie zgody na świadczenie przez niego dozwolonych usług będących badaniem, rekomendowanie Radzie Nadzorczej podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych do przeprowadzenia czynności rewizji finansowej Spółki, zgodnie z przyjętymi w Spółce politykami.
Tabela 5 Skład Komitetu Audytu Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu
| Okres pełnienia funkcji | ||||
|---|---|---|---|---|
| Imię i nazwisko Pełniona funkcja |
od | do | ||
| Członek Komitetu | 30.04.2015 r. | 11.05.2016 r.* | ||
| Raimondo Eggink | Przewodniczący Komitetu | 18.12.2015 r. | 11.05.2016 r.* | |
| Członek Komitetu | 20.05.2016 r. | |||
| Przewodniczący Komitetu | 31.05.2016 r. | nadal | ||
| 18.12.2015 r. | 11.05.2016 r.* | |||
| Małgorzata Kryszkiewicz | Członek Komitetu | 20.05.2016 r. | nadal | |
| Zofia Dzik | Członek Komitetu | 20.05.2016 r. | nadal |
*data upływu V kadencji RN PKP CARGO S.A. Źródło: Opracowanie własne
KOMITET DS. NOMINACJI
Rada Nadzorcza PKP CARGO S.A. powołuje Komitet ds. Nominacji. W jego skład wchodzi trzech członków Rady Nadzorczej, w tym co najmniej jeden Członek Rady spełniający kryteria niezależności i powołany w sposób określony w § 20 i § 21 Statutu Spółki, który pełni funkcję Przewodniczącego Komitetu. Członkowie Komitetu powoływani są na okres odpowiadający długości kadencji Rady Nadzorczej. Komitet ds. Nominacji organizuje i sprawuje bieżący nadzór nad postępowaniem kwalifikacyjnym na stanowiska członków Zarządu oraz nad procesem oceny i powoływania Członków Zarządu, a także wspomaga on osiąganie celów strategicznych Spółki poprzez przedstawianie Radzie opinii i wniosków dotyczących struktury zatrudnienia oraz wynagradzania pracowników Spółki, w tym w szczególności Członków Zarządu Spółki i kadry kierowniczej wysokiego szczebla.
Tabela 6 Skład Komitetu ds. Nominacji Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu
| Okres pełnienia funkcji | |||
|---|---|---|---|
| Imię i nazwisko | Pełniona funkcja | od | do |
| Zofia Dzik | Przewodnicząca Komitetu | 20.05.2016 r. | nadal |
| Mirosław Antonowicz | Członek Komitetu | 27.06.2017 r. | nadal |
| Władysław Szczepkowski | Członek Komitetu | 27.11.2017 r. | nadal |
*data upływu V kadencji RN PKP CARGO S.A. Źródło: Opracowanie własne
KOMITET DS. STRATEGII
Rada Nadzorcza PKP CARGO S.A. powołuje Komitet ds. Strategii. W jego skład wchodzi co najmniej trzech członków Rady Nadzorczej, w tym co najmniej jeden Członek Rady spełniający kryteria niezależności i powołany w sposób określony w § 20 i § 21 Statutu Spółki. Członkowie Komitetu powoływani są na okres odpowiadający długości kadencji Rady Nadzorczej. Komitet ds. Strategii wspiera Radę Nadzorczą w kwestiach nadzoru nad określaniem strategii a także właściwym wdrażaniem strategii oraz rocznych i wieloletnich planów działalności Spółki i Grupy Kapitałowej Spółki.
Tabela 7 Skład Komitetu ds. Strategii Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia przekazania raportu
| Okres pełnienia funkcji | |||
|---|---|---|---|
| Imię i nazwisko | Pełniona funkcja | od | do |
| Czesław Warsewicz | Przewodniczący Komitetu | 23.06.2016 r. | 26.03.2018 r. |
| Raimondo Eggink | Członek Komitetu | 23.06.2016 r. | nadal |
| Mirosław Antonowicz | Członek Komitetu | 27.06.2017 r. | nadal |
| Władysław Szczepkowski | Członek Komitetu | 23.04.2018 r. | nadal |
Źródło: Opracowanie własne
3.2 Struktura kapitału zakładowego PKP CARGO S.A.
Strukturę kapitału zakładowego PKP CARGO S.A. na dzień przekazania niniejszego raportu przedstawia poniższa tabela:
Tabela 8 Struktura kapitału zakładowego PKP CARGO S.A.
| Akcje | Data emisji | Data rejestracji emisji | Liczba akcji |
|---|---|---|---|
| Seria A | 08.07.2013 r. | 02.10.2013 r. | 43 338 000 |
| Seria B | 08.07.2013 r. | 02.10.2013 r. | 15 |
| Seria C | 02.10.2013 r. | 25.04.2014 r. | 1 448 902 |
| Razem | 44 786 917 |
3.3 Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% w ogólnej liczbie głosów
Rysunek 4 Struktura akcjonariatu PKP CARGO S.A. na dzień 16 marca 2018 r. oraz na dzień przekazania raportu
(1) Zgodnie z zawiadomieniem przesłanym przez akcjonariusza w dniu 24.06.2014 r.
(2) Zgodnie z zawiadomieniem przesłanym przez akcjonariusza w dniu 18.10.2016 r.
(3) Zgodnie z zawiadomieniem przesłanym przez akcjonariusza w dniu 23.11.2017 r.
(4) Zgodnie z zawiadomieniem przesłanym przez akcjonariusza w dniu 18.08.2016 r.
(5) Zgodnie z zawiadomieniem przesłanym przez akcjonariusza w dniu 13.08.2014 r.
3.4 Zestawienie stanu akcji w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących
Stan posiadania akcji Spółki lub uprawnień do nich przez osoby zarządzające Spółką w okresie od dnia 16 marca 2018 r., tj. dnia przekazania raportu za 2017 r. do dnia przekazania niniejszego raportu przedstawiał się następująco:
Tabela 9 Stan posiadania akcji PKP CARGO S.A. przez osoby zarządzające
| Imię i nazwisko | Liczba akcji PKP CARGO S.A. w posiadaniu zarządzającego |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| wg stanu na dzień przekazania raportu | |||||||
| Czesław Warsewicz | 0 | ||||||
| Leszek Borowiec | 0 | ||||||
| Grzegorz Fingas | 0 | ||||||
| Witold Bawor | 46 | ||||||
| Zenon Kozendra | 46 | ||||||
| wg stanu na dzień 16.03.2018 r. | |||||||
| Krzysztof Mamiński* | 0 | ||||||
| Grzegorz Fingas | 0 | ||||||
| Witold Bawor | 46 | ||||||
| Zenon Kozendra | 46 |
Źródło: Opracowanie własne
*do 25.03.2018 r. czasowe wykonywanie czynności Prezesa Zarządu
Stan posiadania akcji Spółki lub uprawnień do nich przez osoby nadzorujące Spółkę w okresie od dnia 16 marca 2018 r., tj. dnia przekazania raportu za 2017 r. do dnia przekazania niniejszego raportu przedstawiał się następująco:
Tabela 10 Stan posiadania akcji PKP CARGO S.A. przez osoby nadzorujące
| Imię i nazwisko | Liczba akcji PKP CARGO S.A. w posiadaniu osoby nadzorującej |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| wg stanu na dzień przekazania raportu | ||||||
| Krzysztof Mamiński | 0 | |||||
| Mirosław Antonowicz | 0 | |||||
| Krzysztof Czarnota | 70 | |||||
| Zofia Dzik | 0 | |||||
| Raimondo Eggink | 0 | |||||
| Małgorzata Kryszkiewicz | 0 | |||||
| Tadeusz Stachaczyński | 0 | |||||
| Władysław Szczepkowski | 0 | |||||
| Jerzy Sośnierz | 70 | |||||
| wg stanu na dzień 16.03.2018 r. | ||||||
| Krzysztof Mamiński | 0 | |||||
| Mirosław Antonowicz | 0 | |||||
| Krzysztof Czarnota | 70 | |||||
| Zofia Dzik | 0 | |||||
| Raimondo Eggink | 0 | |||||
| Małgorzata Kryszkiewicz | 0 | |||||
| Tadeusz Stachaczyński | 0 | |||||
| Władysław Szczepkowski | 0 | |||||
| Czesław Warsewicz | 0 |
4. Podstawowe obszary działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO
4.1 Otoczenie makroekonomiczne
Polska gospodarka
Zgodnie z opublikowaną przez GUS w kwietniu aktualizacją rachunków narodowych za 2016 r. i 2017 r., tempo wzrostu PKB w Polsce obniżyło się do 4,9% r/r w IV kwartale 2017 r. z 5,2% r/r w III kwartale (dane nieuwzględniające czynników sezonowych i kalendarzowych). Rewizja wynikała głównie z niższych niż zakładano wcześniej kontrybucji inwestycji i konsumpcji sektora publicznego, przy jednocześnie lepszych danych o bilansie handlu zagranicznego. W obliczu pozytywnych rewizji danych za I i III kwartał 2017 r., średnioroczna dynamika wzrostu PKB nie zmieniła się w porównaniu do
wcześniejszych szacunków i była w 2017 r. równa 4,6%, co oznacza silne przyspieszenie względem 2016 r. (3,0%) i jednocześnie najmocniejsze tempo wzrostu od 2011 r. Dostępne miesięczne dane o aktywności ekonomicznej (produkcja przemysłowa, sprzedaż detaliczna, budownictwo) za okres styczeń-marzec 2018 r. wskazują, że tempo wzrostu PKB w Polsce było zbliżone do 4,7-4,8% r/r.
Według ekonomistów Narodowego Banku Polskiego (NBP), kluczowym czynnikiem wpływającym na krajowy wzrost gospodarczy w IV kwartale i całym 2017 r. była konsumpcja gospodarstw domowych5 . Jej dynamika w wartościach realnych wyniosła w IV kwartale 5,0% r/r, tj. była wyższa od tempa wzrostu obserwowanego w III kwartale oraz I półroczu 2017 r. (średnio 4,7% r/r)6 . Zwiększeniu konsumpcji sprzyjały, w ocenie ekspertów NBP, trendy zachodzące na krajowym rynku pracy (dalszy stabilny wzrost zatrudnienia i silne przyspieszenie dynamiki wynagrodzeń w II połowie 2017 r.), wypłaty środków pieniężnych związanych z rządowym programem Rodzina 500+, a także bardzo dobre nastroje wśród konsumentów, odzwierciedlone w badaniach GUS. Zarówno Bieżący, jak i Wyprzedzający Wskaźnik Ufności Konsumenckiej (BWUK i WWUK), które są silnie skorelowane z ogólną dynamiką konsumpcji, odnotowały w 2017 r. swoje historyczne maksima7 . Pozytywnie na nastawienie konsumentów oddziaływał również stopniowy spadek stopy bezrobocia, która w grudniu 2017 r. spadła do poziomu 6,6% - najniższego od 1991 r8 .
Drugim motorem wzrostu PKB w Polsce w 2017 r. były nakłady inwestycyjne, które stopniowo przyspieszały w kolejnych kwartałach 2017 r. W II połowie 2017 r. nastąpiło wyraźne ożywienie inwestycji, a ich dynamika w IV kwartale wyniosła 5,4% r/r, tj. była najwyższa od II kwartału 2015 r. Wzrost wydatków kapitałowych miał swoje podłoże przede wszystkim w inwestycjach sektora publicznego, w tym jednostek samorządu terytorialnego, na skutek większego niż w poprzednich kwartałach wykorzystania unijnych funduszy strukturalnych UE przyznanych Polsce w ramach perspektywy wydatkowej na lata 2014-2020. Jednocześnie w IV kwartale 2017 r. nastąpiło lekkie ożywienie inwestycji prywatnych przedsiębiorstw, któremu sprzyjał najwyższy od 2008 r. stopień wykorzystania mocy produkcyjnych oraz korzystne perspektywy popytu na ich wyroby9 .
Pomimo obserwowanego w IV kwartale 2017 r. silnego umocnienia złotego, ograniczającego zagraniczną konkurencyjność cenową polskich towarów, trwająca dobra koniunktura w gospodarkach głównych partnerów handlowych Polski (głównie strefy euro w szczególności Niemiec) przełożyła się na mocną dynamikę eksportu, który zwiększył się średnio o 8,2% r/r. Jednocześnie w IV kwartale 2017 r. nastąpił wzrost importu dóbr do Polski o 8,9% r/r, z uwagi zarówno na wysoki popyt krajowy, jak i większe zapotrzebowanie na surowce i półprodukty wykorzystywane do produkcji wyrobów kierowanych na eksport. W rezultacie wkład eksportu netto (nadwyżka eksportu nad importem) pozostał neutralny w relacji do PKB.
5 Narodowy Bank Polski
6 Główny Urząd Statystyczny
7 Ibidem 8
Ibidem 9 Narodowy Bank Polski
a Prognoza Narodowego Banku Polskiego – Marzec 2018 r.; dane bez dekompozycji Źródło opracowanie własne na podstawie danych: Głównego Urządu Statystycznego, Narodowego Banku Polskiego
Wysoka aktywność ekonomiczna (w szczególności lepsze od oczekiwań wyniki sektora handlu zagranicznego) w IV kwartale i w rezultacie w całym 2017 r. przełożyła się na pozytywną rewizję prognoz wzrostu PKB w Polsce przez Narodowy Bank Polski. Zgodnie z najnowszymi projekcjami makroekonomicznymi opublikowanymi w marcowym "Raporcie o Inflacji", średnioroczne tempo wzrostu gospodarczego wyniesie odpowiednio 4,2% w 2018 r. (wobec 3,6% zakładanych w listopadowej projekcji) i 3,8% w 2019 r. (3,3% w listopadowej projekcji)10 .
Zdaniem ekonomistów NBP, główną składową wzrostu PKB pozostanie w dalszym ciągu konsumpcja gospodarstw domowych, której dynamika będzie równa średnio 4,1% w 2018 r. (3,7% w listopadowej projekcji) i 3,9% w 2019 r. (3,5% w listopadowej projekcji). Będzie ona wspierana przez dalsze stopniowe zwiększanie się dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych na skutek wzrostu zatrudnienia i wynagrodzeń, a także kontynuacji trendu spadkowego stopy bezrobocia, oraz utrzymujące się pozytywne nastroje wśród konsumentów. W perspektywie kolejnych kwartałów pozytywnie na dynamikę konsumpcji oddziaływać będzie także możliwość finansowania jej relatywnie tanim kredytem w obliczu utrzymującego się niskiego poziomu stóp procentowych. Negatywnie na spożycie indywidualne może wpłynąć wzrost inflacji, ograniczający realną siłę nabywczą konsumentów oraz wygasający bazowy efekt rządowego programu świadczeń socjalnych Rodzina 500+.
Czynnikiem wspierającym wzrost gospodarczy w latach 2018-2019 będą także inwestycje, których dynamika zgodnie z marcową projekcją wyniesie 8,6% w 2018 r. (7,6% w listopadowej projekcji) i 6,3% w 2019 r. (5,0% w listopadowej projekcji). Analitycy NBP oczekują dalszego przyspieszenia inwestycji infrastrukturalnych współfinansowanych ze środków UE. Jednocześnie ostatnie wyniki badań ankietowych NBP przeprowadzonych w sektorze przedsiębiorstw sugerują stopniowe przyspieszenie nakładów inwestycyjnych finansowanych ze środków własnych, czemu sprzyjają lepsze oceny przedsiębiorców związane z przyszłym popytem i produkcją oraz wysoki poziom wykorzystania dostępnych mocy produkcyjnych11. Poprawę nastrojów przedsiębiorstw sygnalizują także wyniki ostatnich badań koniunktury GUS12. W ocenie ekonomistów NBP pozytywnie na dynamikę nakładów kapitałowych będzie również wpływać zwiększona dostępność takich form finansowania
10 Ibidem
11 Ibidem
12 Główny Urząd Statystyczny
działalności jak leasing czy możliwość wykorzystania taniego kredytu, co wynika z utrzymywania przez Radę Polityki Pieniężnej stóp procentowych na historycznie niskim poziomie.
W kierunku spadku dynamiki PKB w latach 2018-2019 będzie natomiast oddziaływał eksport netto, którego kontrybucja do PKB stanie się ujemna już w I kwartale 2018 r. Będzie to, zdaniem ekspertów NBP, wynik osłabienia eksportu na skutek oczekiwanego spowolnienia aktywności ekonomicznej w otoczeniu zewnętrznym (zwłaszcza w Niemczech i strefie euro) oraz dalszego stopniowego umacniania złotego względem głównych walut. Jednocześnie dynamika importu pozostanie silna, na co wpływ będzie miał wysoki popyt wewnętrzny (w tym m.in. wysoka importochłonność inwestycji).
Podobny wydźwięk niosą ze sobą opublikowane w kwietniu 2018 r. prognozy gospodarcze Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Ekonomiści MFW oczekują, że średnioroczne tempo wzrostu PKB w Polsce wyniesie 4,1% w 2018 r. (wobec 3,3% zakładanych w ramach projekcji październikowej), a w 2019 r. będzie równe 3,5% (poprzednio 3,0%)13. Zdaniem analityków MFW, na dynamikę PKB w latach 2018-2019 wpływ będą miały przede wszystkim spożycie indywidualne, szybsze tempo absorbcji funduszy strukturalnych UE oraz polityka makroekonomiczna rządu wspierająca dochody rozporządzalne ludności.
Natomiast eksperci Komisji Europejskiej (KE) zakładają, że tempo wzrostu PKB wyniesie średnio 4,3% w 2018 r. i 3,7% w 2019 r. Bieżące prognozy z maja 2018 r. są dla obu okresów o 0,1 p.p. wyższe od projekcji z lutego 2018 r. W ocenie analityków KE głównym motorem wzrostu gospodarczego w nadchodzących kwartałach będzie popyt wewnętrzny14 .
Według projekcji NBP z marca 2018 r., średnioroczna stopa inflacji CPI w Polsce w 2018 r. ustabilizuje się na poziomie z 2017 r. i wyniesie 2,1% (wobec 2,3% w listopadowej prognozie), natomiast w 2019 r. wzrośnie średnio do 2,7%. Obniżenie prognoz ścieżki kształtowania się cen w 2018 r. wynika głównie z niższej od oczekiwań dynamiki inflacji bazowej (tj. po wyłączeniu cen żywności i energii) w ostatnich miesiącach. Jednocześnie w nadchodzących kwartałach oczekiwane jest jej mocne przyspieszenie, z uwagi na nasilającą się presję płacową (wysoka dynamika wzrostu jednostkowych kosztów pracy) oraz popytową (dalsze poszerzenie dodatniej luki popytowej, gdyż obecne tempo wzrostu PKB jest wyższe od średniookresowego trendu) w krajowej gospodarce. W odróżnieniu od czynników krajowych, spowalniająco na wskaźnik inflacji będą oddziaływały z kolei utrzymujące się relatywnie niskie ceny importu, na skutek umiarkowanej dynamiki cen w gospodarce strefy euro oraz spodziewanego umocnienia złotego względem dolara i euro. W perspektywie najbliższych kwartałów w kierunku spadku dynamiki inflacji oddziaływać będą zdaniem ekonomistów NBP także ceny żywności oraz energii, czemu sprzyjać będą spadki cen surowców energetycznych na rynkach światowych oraz kursu USD/PLN, w którym są one kwotowane (pomimo możliwych krótkoterminowych zawirowań).
Główne czynniki, które mogą wpłynąć na realizację projekcji PKB i inflacji CPI z marca 2018 r., to zdaniem ekonomistów NBP m.in.:
- Możliwość osłabienia koniunktury w USA. W 2017 r. amerykański rynek akcji silnie wzrósł, co wraz z wysokimi wycenami spółek zwiększa prawdopodobieństwo znacznej korekty na giełdzie. Ewentualna przecena miałaby silny negatywny wpływ na dynamikę konsumpcji, a w rezultacie tempo wzrostu gospodarczego w USA.
- Spowolnienie tempa aktywności ekonomicznej w strefie euro. Z uwagi na wysokie ceny mieszkań obserwowane obecnie, skala przyszłych reakcji dostosowawczych na rynku mieszkaniowym pozostaje ryzykiem dla tempa wzrostu PKB w strefie euro. Jest to szczególnie istotne w krajach charakteryzujących się wysokim poziomem zadłużenia gospodarstw domowych. Niekorzystnie na perspektywy gospodarcze rzutuje także niepewność, związana z ostatecznym kształtem porozumień odnośnie przyszłej wymiany handlowej pomiędzy Wielką Brytanią a Unią Europejską, po ostatecznym opuszczeniu wspólnoty przez ten kraj .
- Ograniczenie globalnej wymiany handlowej w wyniku rosnących tendencji protekcjonistycznych w światowej gospodarce. W marcu 2018 r. USA zdecydowały o nałożeniu ceł importowych na niektóre chińskie towary, co poskutkowało odwetowymi działaniami chińskiego rządu15 . Eskalacja konfliktu mogłaby doprowadzić do wybuchu globalnej wojny handlowej, co w obliczu dużej internacjonalizacji gospodarek przyczyniłoby się do ogólnego spadku tempa wzrostu światowego PKB.
- Spadek podaży pracy w Polsce. Niepewna pozostaje ostateczna skala odpływu osób z zasobu siły roboczej w reakcji na ustawę obniżającą wiek emerytalny w Polsce. Dodatkowo, spodziewany wzrost aktywności zawodowej w najstarszych grupach wiekowych (50+) może okazać się niższy niż w ostatnich kwartałach. W rezultacie niższa podaż pracy może wpłynąć negatywnie na poziom krajowej produkcji, a w rezultacie także na dynamikę wzrostu PKB w nadchodzących kwartałach.
13 Międzynarodowy Fundusz Walutowy
14 Komisja Europejska
15 Business Insider
Czeska gospodarka
Według danych Czeskiego Urzędu Statystycznego (CZSO), gospodarka Czech wzrosła w IV kwartale 2017 r. o 0,8% kw/kw wobec tempa wzrostu PKB równego 0,7% kw/kw w III kwartale 2017 r . Jednocześnie wyrównana sezonowo roczna dynamika wzrostu gospodarczego była w IV kwartale równa 5,5%, tj. najwyższa od III kwartału 2015 r. głównie w wyniku rozliczenia perspektywy finansowej UE na lata 2007-2013. Średnioroczne tempo PKB wyniosło 4,6% w 2017 r., co oznacza silne przyspieszenie tempa rozwoju względem 2016 r. (2,5%). Biorąc pod uwagę wartości nie uwzględniające czynników
sezonowych i kalendarzowych, w 2017 r. czeska gospodarka rozwijała się w tempie równym 4,4%, wobec 2,6% rok wcześniej. Głównym motorem wzrostu PKB w Czechach w IV kwartale i całym 2017 r. była konsumpcja gospodarstw domowych, która w wartościach realnych wzrosła o 4,0% względem 2016 r. – najsilniej od 2007 r., tj. okresu przedkryzysowego. Konsumpcja gospodarstw domowych była w 2017 r. wspierana przez stabilny wzrost dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych w obliczu wciąż poprawiającej się kondycji rynku pracy . Rok 2017 przyniósł bowiem spadek stopy bezrobocia rejestrowanego w Czechach do średniego poziomu 4,3% wobec 5,6% w 2016 r. W obliczu rosnących niedoborów dostępnej siły roboczej, silnie przyspieszyła także dynamika wynagrodzeń, która w wartościach realnych zwiększyła się w 2017 r. o 4,5% r/r (nominalny wzrost płac o 7,0% r/r). Do wyższej dynamiki spożycia indywidualnego przyczyniły się również lepsze nastroje konsumenckie oraz
dalszy spadek stopy oszczędności.
Kolejnym kluczowym czynnikiem wzrostu gospodarczego w Czechach były inwestycje, które w 2017 r. zwiększyły się średnio o 5,4% r/r po spadku o 2,3% r/r w 2016 r. Na silne odbicie inwestycji wpłynął przede wszystkim stopniowy wzrost wydatków kapitałowych w sektorze publicznym, wspierany przez napływ środków z funduszy strukturalnych UE w ramach perspektywy unijnej na lata 2014-2020. W 2017 r. stabilnie rosły także wolumeny inwestycji przedsiębiorstw prywatnych, a głównymi kategoriami nakładów kapitałowych były pojazdy transportowe, maszyny i inne urządzenia robocze oraz budownictwo niemieszkalne.
Utrzymująca się dobra koniunktura w otoczeniu makroekonomicznym czeskiej gospodarki (głównie strefy euro w szczególności Niemiec) znalazła odzwierciedlenie we wzroście eksportu o 6,5% r/r względem 2016 r., przy wzroście importu średnio o 5,8% r/r, (co pośrednio wynikało z większej konsumpcji krajowej oraz wzrostu aktywności inwestycyjnej wykorzystującej towary z zagranicy).
a Prognoza Ministerstwa Finansów Republiki Czeskiej – Kwiecień 2018 r., dane bez dekompozycji
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego, Ministerstwa Finansów Republiki Czeskiej
Pozytywne sygnały płynące z gospodarki skłoniły ekspertów Czeskiego Ministerstwa Finansów do dodatniej rewizji prognoz dynamiki wzrostu PKB dla Czech na lata 2018-2020, choć tempo ekspansji ma stopniowo zwalniać względem 2017 r. Według projekcji Czeskiego Ministerstwa Finansów z kwietnia 2018 r., średnioroczna dynamika wzrostu PKB bez uwzględnienia
czynników sezonowych i kalendarzowych16 obniży się do 3,6% (wobec 3,4% zakładanych w styczniowej prognozie) w 2018 r. i 3,3% (2,6% w styczniowej projekcji) w 2019 r.
Zdaniem ekspertów czeskiego MF głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego w latach 2018-2019 pozostanie konsumpcja gospodarstw domowych, która w ujęciu r/r zwiększy się o 4,3% (3,7% w styczniowej projekcji) w 2018 r. i 4,1% (2,7% w styczniowej projekcji) w 2019 r. Będzie ona wspierana przez dalszy wzrost realnych dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych (jako efekt wzrostu zatrudnienia oraz wynagrodzeń), najwyższy od 1998 r. poziom optymizmu konsumenckiego, spadek stopy oszczędności, dostępność wciąż relatywnie taniego kredytu konsumpcyjnego, a także wprowadzenie ustaw o podwyżce emerytur oraz zniżkach komunikacyjnych dla uczniów, studentów oraz seniorów17 .
Ekonomiści MF spodziewają się również utrzymania silnej dynamiki wzrostu nakładów kapitałowych wśród przedsiębiorstw prywatnych i państwowych. W sektorze prywatnym pozytywnie na zwiększenie inwestycji oddziaływać będzie w ich ocenie rosnąca nadwyżka operacyjna brutto wśród przedsiębiorstw, w dalszym ciągu relatywnie niski koszt zewnętrznego finansowania oraz wysoki poziom wykorzystania mocy produkcyjnych (w szczególności w przemyśle przetwórczym). Pośrednio na wzrost inwestycji oddziaływać będą także rosnące trudności w rekrutacji pracowników, skłaniające firmy do inwestycji nakierunkowanych na zwiększenie produktywności pracy. Inwestycjom sektora publicznego powinien natomiast sprzyjać zwiększony napływ funduszy strukturalnych UE. W rezultacie dynamika inwestycji ogółem wyniesie zdaniem ekonomistów MF średnio 5,7% (4,1% w styczniowej projekcji) w 2018 r. i 4,4% (3,4% w styczniowej projekcji) w 2019 r.
Analitycy MF oczekują także nieco niższej niż zakładano w styczniu dynamiki czeskiego eksportu w latach 2018-2019, co wraz ze spodziewanym przyspieszeniem importu odzwierciedlającym silny popyt wewnętrzny doprowadzi ich zdaniem do negatywnej kontrybucji eksportu do PKB w tym okresie.
Jednocześnie ekonomiści MF spodziewają się, że w I kwartale 2018 r. tempo wzrostu gospodarczego w Czechach pozostanie silne i wyniesie 4,3% r/r (dane niewyrównane sezonowo), o czym świadczą dostępne miesięczne dane o aktywności ekonomicznej (produkcja przemysłowa, produkcja budowlano-montażowa oraz sprzedaż detaliczna)18 .
Również Komisja Europejska (KE) pozytywnie zrewidowała ostatnio swoje prognozy wzrostu PKB dla czeskiej gospodarki względem poprzednich projekcji. Prognozy z maja 2018 r. pokazują, że analitycy KE spodziewają się, że gospodarka Czech będzie rozwijała się w tempie równym 3,4% (3,2% w lutowej projekcji) i 3,1% (2,9% w lutowej projekcji) odpowiednio w 2018 i 2019 r.19 Głównym czynnikiem wspierającym wzrost PKB będzie, w ocenie Komisji Europejskiej, popyt krajowy, w tym zwłaszcza spożycie gospodarstw domowych oraz nakłady inwestycyjne.
Zgodnie z prognozą Ministerstwa Finansów Republiki Czeskiej z kwietnia 2018 r., stopa inflacji (CPI) będzie stopniowo obniżać się w nadchodzących kwartałach i spadnie z 2,5% w 2017 r. do średnio 2,1% (2,6% w styczniowej projekcji) w 2018 r. i 1,9% (2,1% w styczniowej projekcji) w 2019 r., tj. w pobliżu celu inflacyjnego Czeskiego Banku Narodowego (2,0%)20. Rewizja w dół prognoz inflacji na 2018 r. w stosunku do styczniowej projekcji wynikała głównie z niespodziewanego i znacznego spadku cen żywności na początku 2018 r. Jednocześnie ekonomiści MF spodziewają się silniejszego umocnienia korony względem dolara i euro, a także nieco niższej przyszłej ścieżki notowań cen paliw na rynkach światowych, co łącznie będzie miało silny deflacyjny wpływ na ceny paliw i ceny importowanej żywności. Na wzrost cen mogą natomiast wpływać: dalszy silny wzrost jednostkowych kosztów pracy (ze względu na rosnące braki wykwalifikowanych i niewykwalifikowanych pracowników oraz historycznie wysoką liczbę nieobsadzonych miejsc pracy, co przekłada się na wzrost presji na wzrost wynagrodzeń), a także rosnąca presja popytowa (wysoka konsumpcja w obliczu tempa wzrostu PKB przekraczającego średniookresowy trend).
Do wyodrębnianych przez ekonomistów Ministerstwa Finansów zewnętrznych czynników ryzyka należą, podobnie jak w przypadku Polski, możliwe spowolnienie światowego PKB oraz wzrost tendencji protekcjonistycznych, które dla Czech są tym bardziej istotne w momencie, gdy gospodarka jest silnie zorientowana na eksport (jego udział w PKB wynosi blisko 80%). Jednocześnie czynnikami specyficznymi dla czeskiej gospodarki, które stanowią ryzyko dla zakładanych przez Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej scenariuszy rozwoju są m.in.21:
- Wejście przez czeską gospodarkę w schyłkową fazę cyklu koniunkturalnego, w reakcji na poszerzającą się dodatnią lukę popytową. Cykliczna pozycja gospodarki (tempo wzrostu PKB przekraczające znacznie średniookresowy trend) wskazuje na znaczne prawdopodobieństwo spowolnienia dynamiki wzrostu gospodarczego w perspektywie nadchodzących kwartałów.
- Słabszy od oczekiwań wzrost produktywności. Z uwagi na rosnące niedobory siły roboczej na czeskim rynku pracy, dalszy stabilny wzrost produktywności jest kluczowym czynnikiem warunkującym tempo wzrostu PKB w średnim okresie.
16 Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej
17 Ibidem
18 Ibidem
19 Komisja Europejska
20 Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej
21 Ibidem
Wysoki wzrost jednostkowych kosztów pracy. Rezultatem zmniejszającego się zasobu dostępnej siły roboczej jest wzrost presji na zwiększenie wynagrodzeń, co w rezultacie prowadzi pośrednio do podwyżek cen towarów i jednocześnie ogranicza ich międzynarodową cenową konkurencyjność.
Światowa gospodarka
Ogólna koniunktura panująca w gospodarce światowej pozostaje dobra, co pokazują ostatnie dane Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Według ekonomistów MFW, światowy PKB zwiększył się w 2017 r. średnio o 3,8% wobec 3,2% w 2016 r., co było najszybszym tempem wzrostu globalnej gospodarki od 2011 r22. Jednocześnie stabilnie rosły wolumeny globalnej wymiany handlowej. Do wyższej dynamiki światowego PKB względem lat ubiegłych przyczyniły się, zdaniem analityków
MFW, m.in. stopniowa odbudowa inwestycji w gospodarkach rozwiniętych, kontynuacja silnego tempa wzrostu w gospodarkach azjatyckich, dobre wyniki ekonomiczne krajów Europy Środkowo-Wschodniej oraz oznaki ożywienia w gospodarkach sprofilowanych na eksport surowców23 .
Analitycy MFW spodziewają się dalszego przyspieszenia tempa wzrostu globalnego PKB, który w ich ocenie wyniesie średnio 3,9% zarówno w 2018 r., jak i 2019 r. Mocniejszemu wzrostowi światowej gospodarki w horyzoncie nadchodzących kwartałów będzie sprzyjał utrzymujący się pozytywny sentyment rynkowy, wciąż łagodne warunki finansowo-monetarne (wysoka dostępność zewnętrznego finansowania i niski koszt kredytu), a także lokalne i międzynarodowe skutki tzw. luzowania fiskalnego w USA, tj. obniżek podatków przez administrację prezydenta Donalda Trumpa. Głównym motorem światowego wzrostu PKB będą, zdaniem ekonomistów MFW, w dalszym ciągu tzw. kraje rozwijające się, w szczególności kraje azjatyckie. Prognozują oni, że w obliczu stopniowej zmiany struktury wzrostu na bardziej zbilansowaną (mniejszy udział inwestycji a większy konsumpcji) gospodarka chińska wzrośnie odpowiednio o 6,6% i 6,4% w 2018 i 2019 r., w porównaniu do 6,9% w 2017 r. Jednocześnie wzrost PKB w Indiach będzie stopniowo przyspieszał, do 7,4% w 2018 i 7,8% w 2019 r. z 6,7% w 2017 r., napędzany przez konsumpcję gospodarstw domowych oraz implementację reform strukturalnych skierowanych na zwiększenie produktywności gospodarki.
Perspektywy dla krajów rozwiniętych również pozostają dobre. Ekonomiści MFW prognozują, że dynamika wzrostu PKB w USA przyspieszy średnio do 2,9% r/r w 2018 r. z 2,3% r/r w 2017 r., a następnie zwolni lekko do 2,7% r/r w 2019 r. Oprócz pozytywnego wpływu cięć podatkowych, wzrost gospodarczy w USA będzie w ich ocenie wspierany przez wysoki popyt krajowy oraz eksport. Analitycy MFW spodziewają się także, że gospodarka strefy euro wzrośnie o 2,4% w 2018 r. i 2,0% w 2019 r. wobec 2,3% w 2017 r. Utrzymaniu silnego tempa wzrostu PKB w strefie euro będzie sprzyjać w ich ocenie silny popyt wewnętrzny, kontynuacja luźnej polityki pieniężnej prowadzonej przez Europejski Bank Centralny (EBC) oraz mocniejszy popyt z zagranicy.
Do kluczowych ryzyk, które mogą wpłynąć na realizację projekcji analitycy MFW zaliczają m.in.:
- wzrost napięć handlowych oraz ewentualne nałożenie dalszych barier w międzynarodowym obrocie handlowych, szczególnie w kontekście wprowadzonych w marcu 2018 r. przez administrację Donalda Trumpa ceł importowych na chińskie towary. Może to nie tylko wpłynąć w sposób bezpośredni na aktywność gospodarczą na świecie, ale także przełożyć się negatywnie na sentyment inwestycyjny - co niosłoby za sobą dalsze negatywne reperkusje,
- historycznie niskie stopy procentowe i niska inflacja w ocenie ekspertów MFW może powodować powstanie nierównowag w światowej gospodarce, co wymusiłoby szybkie reakcje banków centralnych i nagłe silne zacieśnienie polityki monetarnej. W rezultacie, przełożyłoby się to na spadek globalnego wzrostu PKB24 .
Podobny jak w przypadku raportu MFW z kwietnia 2018 r. obraz bieżącej kondycji i perspektyw gospodarki strefy euro jest zarysowany w projekcjach ekonomicznych Komisji Europejskiej (KE) z maja 2018 r. Analityce KE oczekują, że gospodarka strefy euro wzrośnie o 2,3% w 2018 i 2,0% w 2019 r. wobec 2,4% w 2017 r25. Na kontynuację mocnego tempa wzrostu PKB w strefie euro wpływać będą m.in. takie czynniki jak wciąż łagodna polityka pieniężna prowadzona przez EBC przekładająca się bezpośrednio na dostępność taniego kredytu inwestycyjnego i konsumpcyjnego, dalsza poprawa sytuacji na europejskim rynku pracy zwiększająca pośrednio dochody rozporządzalne gospodarstw domowych, a w konsekwencji ich konsumpcję, rosnące inwestycje przedsiębiorstw z uwagi na poprawiające się perspektywy marżowe w obliczu większego popytu, a także wciąż silny eksport, korzystający z koniunktury zagranicznej. Dobrym perspektywom wzrostu gospodarczego będą także sprzyjały utrzymujące się pozytywne nastroje wśród konsumentów i inwestorów.
22 Międzynarodowy Fundusz Walutowy
23 Ibidem
24 Ibidem
Eksperci KE oczekują jednocześnie, że średnioroczna inflacja HICP w strefie euro ukształtuje się na poziomie 1,5% w 2018 r. i 1,6% w 2019 r. w porównaniu do stopy inflacji równej 1,5% w 2017 r. W latach 2018-2019 oczekują oni stopniowego wzrostu inflacji bazowej, z uwagi na nasilającą się presję popytową (tempo wzrostu PKB przekraczające średniookresowy trend) i płacową w gospodarkach strefy euro. Spodziewają się oni także wzrostu cen energii, związanego z ostatnim silnym odbiciem cen ropy naftowej na światowych rynkach. Czynnikiem oddziałującym w kierunku spadku inflacji może być natomiast, w ich ocenie, obserwowane od I połowy 2017 r. umocnienie euro względem głównych walut, przekładające się na spadek cen importu i relatywnie tańsze paliwa (kwotowane w dolarach)26 .
Tabela 11 Dynamika wzrostu PKB (% r/r) wiodących gospodarek światowych
| 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018a | 2019a | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Świat | 3,6 | 3,5 | 3,3 | 3,8 | 3,9 | 3,9 |
| Gospodarki rozwijające się | 4,7 | 4,3 | 4,4 | 4,8 | 4,9 | 5,1 |
| Chiny | 7,3 | 6,9 | 6,7 | 6,9 | 6,6 | 6,4 |
| Indie | 7,4 | 8,2 | 7,1 | 6,7 | 7,4 | 7,8 |
| Gospodarki rozwinięte | 2,1 | 2,3 | 1,7 | 2,3 | 2,5 | 2,2 |
| USA | 2,6 | 2,9 | 1,5 | 2,3 | 2,9 | 2,7 |
| Strefa euro | 1,3 | 2,1 | 1,8 | 2,3 | 2,4 | 2,0 |
a Prognoza Międzynarodowego Funduszu Walutowego – Kwiecień 2018 r.
Źródło: Międzynarodowy Fundusz Walutowy
Przemysł w Polsce
W I kwartale 2018 r. produkcja sprzedana przemysłu ogółem27 wzrosła o 5,6% r/r względem wzrostu o 7,3% r/r w I kwartale 2017 r. Oznacza to wyhamowanie dynamiki wzrostu produkcji przemysłowej względem IV kwartału (+8,5% r/r) i całego II półrocza (+7,5% r/r) 2017 r. 28
W okresie 3 miesięcy 2018 r. wzrost produkcji sprzedanej przemysłu odnotowano m.in. w produkcji koksu i produktów rafinacji ropy naftowej (+14,3% r/r), wyrobów z metali (+12,0% r/r), urządzeń elektrycznych (+9,5% r/r), maszyn i urządzeń (+9,0% r/r), wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych (+8,1% r/r), czy metali (+5,7% r/r). Dzięki silnej dynamice wzrostu w marcu (+5,8% r/r), w całym I kwartale 2018 r. zwiększyła się również produkcja sprzedana związana
z wydobyciem węgla kamiennego i brunatnego (+0,2% r/r). Spadek produkcji w omawianym okresie wykazano natomiast m.in. w przypadku chemikaliów (-0,5% r/r).
Na nieco słabszą aktywność w krajowym sektorze przemysłowym w I kwartale 2018 r. wskazywały także odczyty wskaźnika PMI (Purchasing Managers' Index), który jest syntetyczną miarą koniunktury w przemyśle przetwórczym. Wskaźnik PMI dla Polski spadł z 55,0 pkt. w grudniu 2017 r. do 53,7 pkt. w marcu 2018 r., a średnio w I kwartale 2018 r. ukształtował się na poziomie 54,0 pkt., tj. o 0,2 pkt. niższym niż w IV kwartale 2017 r.29 Pomimo, że wartości indeksu powyżej 50,0 pkt. są tożsame z trwajacym ożywieniem w sektorze przemysłowym, to jego dekompozycja w marcu (m.in. najsłabszy od ośmiu miesięcy wzrost nowych zamówień) sugeruje możliwe dalsze spowolnienie dynamiki sektora w horyzoncie kolejnych miesięcy.
Lepszy obraz obecnej i przyszłej koniunktury w sektorze przemysłowym w Polsce wynika z badań ankietowych GUS przeprowadzonych wśród przedsiębiorstw. Wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury gospodarczej w przetwórstwie przemysłowym zwiększył się w I kwartale 2018 r. do średnio najwyższego poziomu od 2008 r. Firmy pozytywnie oceniają swoją bieżącą sytuację finansową, poziomy produkcji oraz wolumeny nowych zamówień. Jednocześnie przedsiębiorstwa z sektora przetwórstwa przemysłowego oczekują kontynuacji pozytywnych trendów związanych z portfelem zamówień, produkcją oraz
26 Ibidem
27 przedsiębiorstwa o liczbie pracowników powyżej 9 osób
28 Główny Urząd Statystyczny
29 Markit IHS
ogólną kondycją gospodarki w horyzoncie najbliższych miesięcy30 . Zgodnie z danymi GUS, nowe zamówienia w przemyśle31 zwiększyły się w I kwartale 2018 r. średnio o 0,5% r/r wobec wzrostu o 16,3% r/r w I kwartale 2017 r.
W okresie 2 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. wzrosła wymiana handlowa z zagranicą, z czego eksport zwiększył się o 0,8% r/r do poziomu 140,3 mld zł, a import o 4,2% r/r do poziomu 143,9 mld zł. W rezultacie gospodarka polska odnotowała w podanym okresie deficyt w obrotach handlowych z zagranicą równy 3,6 mld zł wobec nadwyżki równej 1,0 mld zł rok wcześniej.
Największy wzrost wymiany handlowej miał miejsce w przypadku krajów Europy Środkowo-Wschodniej (eksport wyrażony w złotych wzrósł o 7,4% r/r, zaś import o 11,7% r/r). Stabilnie rosły również obroty handlowe z krajami rozwiniętymi (wzrost eksportu o 0,7% r/r i importu o 1,9% r/r). Jednocześnie odnotowano spadek eksportu do gospodarek rozwijajacych się (-1,7% r/r), co przy jednoczesnym zwiększeniu importu (+7,8% r/r) poskutkowało dalszym poszerzeniem deficytu handlowego z krajami emerging markets, do 27,0 mld zł.
Przemysł górniczy
W ciągu 3 miesięcy 2018 r. wydobyto w Polsce 16,0 mln ton węgla kamiennego wobec 16,8 mln ton w analogicznym okresie 2017 r. (-5,0% r/r)32. Jednocześnie zmniejszyła się także sprzedaż węgla, która w I kwartale 2018 r. wyniosła 16,0 mln ton (-7,1% r/r). Zmniejszyły się równieżzapasy surowca, osiągając na koniec marca 2018 r. stan 1,6 mln ton w stosunku do 2,0 mln ton w marcu 2017 r. (-21,3% r/r)33 Z uwagi na silny popyt ze strony energetyki zawodowej, ciepłownictwa oraz odbiorców prywatnych, postępujący spadek krajowego wydobycia przełożył się na dalsze przyspieszenie dynamiki importu
surowca. Import węgla kamiennego do Polski był w okresie 2 miesięcy 2018 r. równy 2,9 mln ton, tj. o 1,6 mln ton większy niż w analogicznym okresie 2017 r. (+122,1% r/r). Głównymi kierunkami, z których pochodził importowany surowiec były Rosja, USA i Kolumbia34 . W ocenie analityków, w kolejnych kwartałach należy spodziewać się dalszego spadku krajowego wydobycia węgla kamiennego35. Będzie ono ich zdaniem skutkiem niedoinwestowania sektora w poprzednich latach, przez co obecnie poziom nowych nakładów inwestycyjnych na otwarcie nowych ściań i złóż nie nadąża za poziomem redukcji wydobycia w aktualnie ekslopatowanych kopalniach. W planie działalności Ministerstwa Energii na 2018 r. założono, że krajowe wydobycie węgla kamiennego ukształtuje się w tym okresie lekko powyżej 60 mln ton, co przy kontynuacji obecnych trendów oznacza dalszy silny spadek wydobycia względem 2017 r.36 Przy utrzymujacym się silnym zapotrzebowaniu krajowego przemysłu i energetyki zawodowej na surowiec, można w rezultacie oczekiwać dalszego przyspieszenia importu węgla kamiennego do Polski37 .
Według danych Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP), w dalszym ciągu największym odbiorcą węgla kamiennego pozostaje energetyka zawodowa. W I kwartale 2018 r. produkcja energii elektrycznej w Polsce była równa 43 535 GWh (-1,7% r/r). Jednocześnie produkcja energii elektrycznej w elektrowniach zawodowych cieplnych opalanych węglem kamiennym wzrosła w tym okresie do 21 839 GWh (+1,0% r/r). Przyczynił się do tego głównie marzec 2018 r., w którym odnotowano zwiększenie produkcji energii z węgla kamiennego o 14,1% r/r. W rezultacie udział elektrowni opalanych węglem kamiennym w całkowitej produkcji energii wyniósł 50,5% (+3,8 p.p. r/r) w marcu 2018 r. i 50,2% (+1,3 p.p. r/r) w I kwartale 2018 r. 38
Korzystnie na kondycję krajowego sektora górnictwa węgla kamiennego w dalszym ciągu odziałuje także dalszy wzrost cen węgla energetycznego i ciepłowniczego na rynku krajowym, co wpływa na zwiększone przychody ze sprzedaży surowca. W trakcie 3 miesięcy 2018 r. polskie indeksy węglowe kontynuowały wzrosty, a wskaźnik dla rynku wytwarzania energii elektrycznej (PSCMI 1) był w tym okresie równy średnio 228,6 zł/t (+14,8% r/r). Jednocześnie indeks dla węgla przeznaczonego dla ciepłownictwa (PSCMI 2) wyniósł w tym okresie średnio 295,1 zł/t (+30,0% r/r)39 .
Ceny węgla w portach morskich, takich jak Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia i Richards Bay (ARA i RB) są także istotnym czynnikiem majacym przełożenie na sytuację krajowego sektora górnictwa węgla kamiennego. W lutym 2018 r. odwróceniu uległ trwający od wiosny 2017 r. wzrostowy trend cen węgla w portach ARA. W I kwartale 2018 r. obniżyły się one średnio do 87,8 USD/t z 93,3 USD/t w IV kwartale 2017 r.(-5,9% kw/kw)40 . Zdaniem analityków Agencji Rozwoju Przemysłu, obniżka cen węgla w portach ARA wynikała cześciowo z czynników sezonowych (koniec zimy), ale także ze zwiększonej produkcji energii wiatrowej w Niemczech oraz rosnącej dostępności bardziej konkurencyjnego węgla z Rosji, co przełożyło się na spadek popytu
35 Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa
- 37 biznesalert.pl
- 38 Polskie Sieci Elektroenergetyczne
- 39 Agencja Rozwoju Przemysłu 40 Wirtualny Nowy Przemysł
27
.
30 Główny Urząd Statystyczny
31 Przedsiębiorstwa zatrudniające powyżej 50 pracowników
32 Główny Urząd Statystyczny
33 Agencja Rozwoju Przemysłu
34 Eurostat
36 Ministerstwo Energii
na surowiec. Ceny węgla ARA wciąż kształtują się jednak na poziomie znacznie wyższym (+8,2%) niż w I kwartale 2017 r., kiedy to średnia cena surowca wynosiła 81,0 USD/t.
Rysunek 7 Aktualne indeksy cenowe węgla na rynku europejskim ARA w porównaniu do RB
*ARA – Amsterdam, Rotterdam i Antwerpia ** RB – Richards Bay (RPA) Źródło: Wirtualny Nowy Przemysł
Przemysł hutniczy
W I kwartale 2018 r. produkcja stali surowej w Polsce wyniosła 2,7 mln ton, tj. była o 190 tys. ton wyższa niż w analogicznym okresie 2017 r. (+7,5% r/r)41. Jednocześnie produkcja wyrobów walcowanych na gorąco była w podanym okresie równa 2,5 mln ton (+7,6% r/r). W trakcie 3 miesięcy 2018 r. w dalszym ciagu rosły także przychody producentów ze sprzedaży metali, które wyniosły 15,3 mld zł (realnie +5,7% r/r). Do poziomu 24,1 mld zł zwiększyły się także przychody firm z tytułu sprzedaży wyrobów z metali (realny wzrost o +12,0% r/r). Produkcja koksu była z kolei w okresie 3 miesięcy 2018 r.
o 132 tys. ton wyższa niż w I kwartale 2017 r. (+5,9% r/r) i wyniosła 2,4 mln ton.
Wzrostowi produkcji stali i koksu oraz przychodów ze sprzedaży wyrobów metalicznych w Polsce sprzyja obecnie zwiększony popyt na wyroby przemysłu hutniczego. Na silny popyt na stal wpływa obecnie intensyfikacja inwestycji, m.in. w budownictwie mieszkaniowym, drogowym i kolejowym, a także energetyce42. Zdaniem Hutniczej Izby Przemysłowo-Handlowej (HIPH), w nadchodzących latach można oczekiwać dalszego stabilnego wzrostu popytu i w rezultacie zużycia stali43. W ocenie HIPH konsumpcja stali powinna rosnąć o 2-3% rocznie, o ile prognozy zużycia ze strony stalochłonnych sektorów przemysłu zostaną utrzymane na obecnym poziomie. Będzie to wspierało krajową produkcję, ale także import, który odpowiada za około 70% krajowego zużycia.
W I kwartale 2018 r. produkcja stali i jej konsumpcja zwiększyła się także w otoczeniu zewnętrznym polskiej gospodarki. W momencie, gdy krajowe firmy służą często jako podwykonawcy dla zagranicznych przedsiębiorstw, lepsza koniunktura zagranicą wpływa korzystnie na ich kondycje i wyniki finansowe44 . Według danych World Steel Association (WSA), produkcja stali w 64 zrzeszonych krajach (których udział w światowym całkowitym wolumenie produkcji wynosi 99%) wzrosła w ciągu 3 miesięcy 2018 r. o 4,1% r/r do poziomu 426,6 mln ton45 .
W krajach Unii Europejskiej całkowity wolumen wytworzonej stali zwiększył się w tym okresie o 0,9% r/r do poziomu 43,1 mln ton. W Niemczech, które są europejskim liderem branżowym, produkcja stali w I kwartale 2018 r. wzrosła o 0,3% r/r do poziomu 11,0 mln ton. Również inni wiodący producenci stali odnotowali wzrosty, w tym Włochy o 3,7% r/r do poziomu 6,4 mln ton i Francja o 1,9% r/r do poziomu 4,0 mln ton. Spadek produkcji stali w ujęciu rok do roku miał natomiast miejsce m.in. w Hiszpanii (-1,7% r/r do poziomu 3,6 mln ton), Austrii (-1,8% r/r do poziomu 2,0 mln ton), Belgii (-5,5% r/r do poziomu 1,9 mln ton) oraz Wielkiej Brytanii (-6,6% r/r do poziomu 1,8 mln ton). Spośród krajów zaliczanych przez WSA do regionu europejskiego spoza UE wzrost produkcji odnotowano w Turcji (+7,9% r/r do poziomu 9,5 mln ton). Spadły natomiast wolumeny wytworzonej stali w Rosji (-6,7% r/r do poziomu 16,6 mln ton) oraz na Ukrainie (-2,8% r/r do poziomu 5,2 mln ton).
41 Główny Urząd Statystyczny
42 nettg.pl
43 Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa
44 Wirtualny Nowy Przemysł
Odnotowano również dynamikę produkcji stali w gronie światowych liderów, do których zaliczają się Chiny, Japonia oraz Indie. Każdy z tych krajów wykazał w ciągu 3 miesięcy 2018 r. wzrost produkcji w tym: Chiny o 5,4% r/r do poziomu 212,2 mln ton, Indie o 3,7% r/r do poziomu 26,7 mln ton i Japonia o 0,7% r.r do poziomu 26,4 mln ton.
Zgodnie z prognozą WSA z kwietnia, globalny popyt na stal wzrośnie o 1,8% w 2018 r. i 0,7% w 2019 r.46 Według analityków WSA, w perspektywie najbliższych kwartałów wzrost zapotrzebowania na stal i wyroby stalowe będzie wspierany głównie przez ożywienie inwestycji w gospodarkach rozwiniętych oraz stabilny wzrost cen surowców, w tym rud. Lekki spadek dynamiki wzrostu popytu w 2019 r. będzie natomiast wynikał z mniejszego zapotrzebowania ze strony gospodarki chińskiej oraz spowolnienia inwestycji, w obliczu spodziewanych podwyżek stóp procentowych (wzrost kosztu kredytu). Ryzykiem dla prognozy ekspertów WSA pozostaje natomiast możliwa dalsza eskalacja napięć handlowych (m.in. między USA a Chinami), wyższa inflacja oraz szybsze od oczekiwań tempo zacieśniania polityki pieniężnej w USA i strefie euro.
Przemysł budowlany
W I kwartale 2018 r. dynamika produkcji budowlano-montażowej w Polsce przyspieszyła realnie do 26,1% r/r wobec średnio 12,1% r/r w 2017 r.47 Tym samym krajowy sektor budowlany rozwijał się w najszybszym tempie od 2007 r., tj. okresu poprzedzającego globalny kryzys finansowy. W ciągu 3 miesięcy 2018 r. wzrost produkcji budowlano-montażowej wykazano w każdej z wyróżnianych przez GUS głównych gałęzi sektora: budowa obiektów inżynierii lądowej i wodnej zwiększyła się o 41,4% r/r, budowa budynków o 23,6% r/r, a roboty specjalistyczne o 15,9% r/r.
Kluczową determinantą tempa rozwoju sektora budowlanego w Polsce są obecnie duże inwestycje infrastrukturalne, współfinansowane w ramach funduszy strukturalnych UE. Do flagowych projektów bazujących na perspektywie wydatkowej na lata 2014-2020 zaliczają się m.in. "Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 (z perspektywą do 2025 r.)" oraz "Krajowy Program Kolejowy do 2023 r.". Zgodnie z bieżącymi założeniami całkowite nakłady na realizację tego pierwszego mają wynieść łącznie 135,2 mld zł oraz 66,4 mld zł w przypadku "KPK". Kumulacja inwestycji przypadnie na lata 2018-2020.
Już w I kwartale 2018 r. produkcja budowlano-montażowa w kategorii "autostrady, drogi ekspresowe, ulice i drogi pozostałe" zwiększyła się w cenach bieżących o 41,5% r/r, a nakłady w kategorii "drogi szynowe, drogi kolei napowietrznych lub podwieszanych" wzrosły o 109,3% r/r48. Według danych Ministerstwa Infrastruktury, w samym 2018 r. planowane jest rozpoczęcie inwestycji drogowych i kolejowych o wartości blisko 40 mld zł49. Jednocześnie w 2018 r. ma zostać oddane do użytku blisko 450 km nowych dróg, w tym odcinków tras S3 (Zielona Góra-Bolków), S7 (Koszwały-Kazimierzowo), S8 (Wyszków-Prosienica) i obwodnic Radomia, Koszalina, Wałcza, Olsztyna i Kłodzka50 .
Intensyfikacji inwestycji infrastrukturalnych w 2018 r. będzie sprzyjać większa niż w poprzednich kwartałach skala wykorzystania funduszy z UE. Do końca kwietnia 2018 r. podpisano umowy na kwotę równą 300,6 mld zł, w tym udział środków unijnych ma wynieść 185,5 mld zł51. Kwota ta stanowi blisko 54% wartości funduszy strukturalnych przeznaczonych dla Polski w bieżącej perspektywie wydatkowej. W przypadku umów związanych bezpośrednio z inwestycjami w infrastrukturę kolejową i drogową, ich całkowita wartość była na koniec kwietnia 2018 r. równa 72,9 mld zł, a kwota dofinansowania z funduszy UE wynosiła 40,0 mld zł.
W I kwartale 2018 r. nastąpiła także kontynuacja pozytywnych trendów związanych z budownictwem mieszkaniowym. Rozpoczęto budowę 48,0 tys. nowych mieszkań (+8,5% r/r), a liczba oddanych do użytkowania nieruchomości wyniosła 44,9 tys. (+10,6% r/r)52 . Utrzymanie dobrej koniunktury sugeruje także liczba mieszkań, na których budowę wydano pozwolenie – wzrost o 10,8% r/r do poziomu 66,8 tys. Stabilny rozwój budownictwa mieszkaniowego stanowi obecnie odzwierciedlenie wysokiego popytu ze strony gospodarstw domowych. Silny wzrost ich dochodów rozporządzalnych, a także dostępność wciąż relatywnie taniego kredytu (w obliczu stabilizacji stóp procentowych w Polsce) zwiększa bowiem ich zdolność do finansowania zakupów mieszkaniowych53 .
46 Ibidem
- 49 Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa
- 50 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
47 Główny Urząd Statystyczny
48 Ibidem
51 Ministerstwo Inwestycji Rozwoju
52 Główny Urząd Statystyczny
53 Narodowy Bank Polski
Przemysł w Czechach
Przemysł w Czechach
W I kwartale 2018 r. produkcja przemysłowa w Czechach zwiększyła się o 2,2% względem analogicznego okresu 2017 r.54 Oznacza to spadek tempa wzrostu sektora przemysłowego zarówno w odniesieniu do IV kwartału (+7,9% r/r), jak i całego 2017 r. (+6,5% r/r). Głównym czynnikiem ekspansji czeskiego przemysłu w I kwartale 2018 r. był sektor przetwórstwa przemysłowego (+3,3% r/r). Spadek produkcji przemysłowej w tym okresie odnotowano natomiast w górnictwie i wydobywaniu surowców (-8,2% r/r) oraz zaopatrywaniu w wodę, gaz i energię elektryczną (-3,5% r/r).
W przypadku kluczowych (z punktu widzenia kolejowych przewozów towarowych) gałezi przemysłu, wzrost produkcji w I kwartale 2018 r. wykazano m.in. w produkcji chemikaliów i artykułów chemicznych (+5,8% r/r), produkcji drewna i wyrobów z drewna (+5,5% r/r), produkcji pozostałych surowców niemetalicznych (+4,8% r/r), produkcji wyrobów z metali (+4,6% r/r) i produkcji metali (+3,7% r/r)55 . Zmniejszyły się natomiast wolumeny wydobycia węgla kamiennego i brunatnego (-10,3% r/r).
Słabsza dynamika produkcji przemysłowej przełożyła się również na niższe przychody z działalności przemysłowej. W I kwartale 2018 r. zwiększyły się one (w cenach bieżacych) o zaledwie 0,4% r/r, do czego przyczyniła się głównie niższa sprzedaż na eksport (spadek o 1,5% r/r). Jednocześnie przychodzy z działalności na rynek krajowy wzrosły o 3,2% r/r.
W ciągu 3 miesięcy 2018 r. wolniej niż w poprzednich kwartałach rosły również wolumeny nowych zamówień. Ich całkowita wartość zwiększyła się w podanym okresie o 2,3% r/r, a zamówienia krajowe i zagraniczne rosły w tym samym tempie.
W IV kwartale 2017 r. liczba pracowników w czeskim przemyśle była równa 1,4 mln (+1,6% r/r). W podanym okresie przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto (w wartościach nominalnych) wzrosło o 7,4% r/r, osiagając poziom 31 439 czeskich koron (tj. około 5 175 PLN56) 57 .
Na lekkie pogorszenie koniunktury w czeskim sektorze przemysłowym wskazują także ostatnie dane o wskaźniku wyprzedzającym PMI (Purchasing Managers' Index). Od początku 2018 r. obniżał się on stopniowo, osiągając w marcu poziom 57,3 pkt. Ogółem w I kwartale 2018 r. czeski indeks PMI wyniósł średnio 58,6 pkt., tj. o 0,4 pkt. mniej niż w IV kwartale 2017 r. Kształtowanie się indeksu powyżej progu 50 pkt. (oznaczającego granicę pomiędzy ekspansją a recesją w sektorze przemysłowym) świadczy jednak wciąż o bardzo dobrej kondycji czeskiego przemysłu. W dalszym ciągu stabilnie rosną poziomy bieżącej produkcji, nowe zamówienia krajowe i eksportowe oraz zatrudnienie58 .
Przemysł górniczy
W I kwartale 2018 r. wydobyto w Czechach 1,1 mln ton węgla kamiennego, tj. o 0,4 mln mniej (-27,1%) niż w analogicznym okresie 2017 r. 59 Postępujący od 2016 r. stopniowy spadek wydobycia surowca jest bezpośrednim rezultatem trwających procesów dostosowawczych w czeskim sektorze górniczym. Na początku kwietnia 2018 r. znajdująca się w restrukturyzacji spółka OKD (kontrolująca wydobycie węgla kamiennego w Czechach) została za kwotę około 80 mln koron zakupiona przez państwowe przedsiebiorstwo Prisko, co oznacza faktyczną renacjonalizację sektora60. Jednocześnie nowy własciciel
zapowiedział utrzymanie w mocy dotyczasowego programu restrukturyzacji spółki, który w istocie sprowadza się do stoniowego wygaszania działalności poszczególnych kopalni. W 2018 r. mają być zamknięte kopalnie Darków i Łazy, a następnie kolejno CSA w 2021 r. i CSM w 2023 r. W rezultacie, zdaniem przedstawicieli spółki OKD należy spodziewać się dalszego spadku wydobycia węgla kamiennego, do poziomu około 2 mln ton rocznie w perspektywie nadchodzących lat61 .
59 Ministerstwo Przemysłu i Handlu Republiki Czeskiej
54 Czeski Urząd Statystyczny
55 Ibidem
56 Zakładając średni kursu CZK/PLN za I kwartał 2018 r. na poziomie 0,1646 – dane NBP
57 Czeski Urząd Statystyczny
58 IHS Markit
60 http://www.ceskatelevize.cz
61 Prague Business Journal
Źródło: Ministerstwo Przemysłu i Handlu Republiki Czeskiej
W I kwartale 2018 r. spadło także wydobycie węgla brunatnego, który jest kluczowym składnikiem czeskiego miksu energetycznego i którego wolumeny wydobycia charakteryzują się historycznie mniejszą zmiennością. W podanym okresie wyniosło ono 10,1 mln ton (-7,8% r/r)62. Do głównych firm operujących w sektorze wydobycia węgla brunatnego w Czechach można zaliczyć m.in. Severočeské doly a.s., Sokolovská uhelná a.s., Vršanská uhelná a.s. czy Severní energetická a.s.
W perspektywie nadchodzących lat na poziomy wydobycia węgla kammiennego i brunatnego wpływ może mieć także prawdopodobna zmiana miksu energetycznego w Czechach. Czechy skłaniają się obecnie do oparcia energetyki na energii atomowej, a zgodnie z założeniami "Programu Energetyki Jądrowej do 2040 r." udział atomu w miksie energetycznym ma osiągnąć pod koniec tego okresu poziom 58% wobec około 30% obecnie63. Wzrost produkcji energii atomowej ma się odbyć przy jednoczesnym spadku energii produkowanej z węgla, zwłaszcza brunatnego. Pozostałą część miksu mają wypełnić odnawialne zródła energii (z prognozowanym udziałem na poziomie 25%) oraz energetyka gazowa (15% udział w miksie energetycznym).
Przemysł hutniczy
Głównymi branżami przemysłu hutniczego w Republice Czeskiej są przetwórstwo metali żelaznych i nieżelaznych, a także odlewnictwo metali. Na koniunkturę w czeskim sektorze hutniczym wpływa przede wszystkim wielkość popytu ze strony innych stalochłonnych gałęzi przemysłu m.in. budownictwa czy przemysłu motoryzacyjnego. Barierą rozwoju branży hutniczej są natomiast dość wysokie koszty transportu wyrobów, z uwagi na położenie Czech w oddaleniu od mórz i większych spławnych rzek i związaną z tym niemożność użycia efektywnego ekonomicznie transportu wodnego czy też wodnego śródlądowego. W rezultacie przekłada się to na konieczność wykorzystania przez firmy
relatywnie droższego transportu drogowego bądź kolejowego64 . Dodatkowo, przedsiębiorstwa z sektora przemysłowego w Czechach zmagają się z rosnącymi trudnościami w rekrutacji wykwalifkowkowanych pracowników, co pośrednio wpływa na wzrost presji na podwyżki płac, a tym samym koszty przedsiębiorstw. W konsekwencji, przekłada się to na niższą międzynarodową konkurencyjność cenową produktów czeskiego hutnictwa65 .
Według aktualnie dostępnych danych Steel Federation a.s. w styczniu 2018 r. wyprodukowano w Czechach 0,4 mln ton stali surowej (-0,6% r/r). W podanym czasie wzrósł natomiast wolumen wytworzonej surówki hutniczej, do poziomu 0,4 mln ton (+4,6% r/r), oraz wyrobów walcowanych na gorąco – do 0,5 mln ton (+5,7% r/r) 66 .
62 Ministerstwo Przemysłu i Handlu Republiki Czeskiej
63 International Energy Agency
64 National Training Fund, o.p.s., "Manufacture of basic metals and fabricated metal products"
65 https://www.nordeatrade.com
66 The Steel Federation a.s.
Przemysł budowlany
W I kwartale 2018 r. produkcja budowlano-montażowa w Czechach wzrosła o 11,1% r/r, w tym produkcja budowlana ogółem zwiększyła się w tym okresie o 12,5% r/r, a produkcja budownictwa inżynieryjnego o 5,1% r/r67. Oznacza to przyspieszenie dynamiki wzrostu sektora budowlanego w Czechach, zarówno względem IV kwartału (+3,0% r/r), jak i całego 2017 r. (+3,3% r/r).
Stopniową poprawę sytuacji w sektorze budowlanym obrazują również dane o liczbie i całkowitej wartości zleceń budowlanych, mieszkań w budowie oraz mieszkań oddanych do użytku. Na lepszą
koniunkturę w sektorze budowlanym w nadchodzących kwartałach wpływ będzie mieć także spodziewana szybsza absoprcja funduszy strukturalnych UE w ramach perspektywy wydatkowej na lata 2014-202068. Całkowita wartość przyznanych Czechom w obecnej perspektywie środków finansowych jest bowiem równa blisko 22 mld euro, co będzie sprzyjać intensyfikacji inwestycji infrastrukturalnych69 .
W I kwartale 2018 r. liczba zleceń budowlanych70 wyniosła 10 670 (-11,2% r/r). W tym samym okresie ich całkowita wartość jest szacowana na 47,5 mld CZK, tj. około 7,8 mld PLN (+22,1% r/r)71 .
W ciągu 3 miesięcy 2018 r. na tyretorium Czech rozpoczęto budowę 7 618 mieszań (+16,8% r/r). W przypadku domów jednorodzinnych wzrost wyniósł w podanym okresie 11,0% r/r, a w odniesieniu do budynków przeznaczonych dla wielu rodzin był on równy 16,0% r/r.
Jednocześnie w I kwartale 2018 r. liczba mieszkań oddanych do użytku zwiększyła się do 6 907 (+18,9% r/r). Liczba ukończonych domów jednorodzinnych wzrosła w tym okresie o 27,6% r/r , z kolei lokali wielorodzinnych o 18,2% r/r.
Przemysł samochodowy
Czechy są jednym z największych producentów pojazdów silnikowych w Europie, czemu sprzyjają wieloletnia tradycja (know-how) produkcji samochodów, relatywnie niskie koszty pracy oraz energii, a także wspierająca polityka ekonomiczna państwa (stosowanie grantów i ulg podatkowych)72 . Stopniowy wzrost liczby produkowanych pojazdów i zatrudnienia w sektorze automotive powoduje, że branża ta jest jednym z kluczowych motorów wzrostu czeskiego przemysłu. Według danych za 2017 r. czeski sektor automotive zatrudniał w tym okresie ponad 150 tys. osób i jest odpowiedzialny
za przeszło 20% czeskiej produkcji przemysłowej73 i blisko 30% czeskiego eksportu74. W obliczu mocno nastawionej na eksport czeskiej gospodarki, przemysł samochodowy stanowi tym samym około 9-10% czeskiego PKB.
Wśród największych producentów samochodów osobowych w Republice Czeskiej znajdują się takie firmy jak Škoda Auto a.s. (63,1% udział w rynku produkcji samochodów osobowych w I kwartale 2018 r.), Hyundai Motor Manufacturing Czech s.r.o. (22,0% udział rynkowy) i TPCA Czech s.r.o. (Toyota, Peugeot, Citroën) z udziałem rynkowym równym 14,9%75. Natomiast rynek przemysłu motoryzacyjnego wytwarzający samochody dostawcze i autobusy tworzyły w tym okresie Iveco Czech Republic a.s. (udział rynkowy równy 91,0%) oraz SOR Libchavy spol. s.r.o. (8,7% udziału rynkowego) i inne drobne podmioty.
Po rekordowym 2017 r., w którym czeski przemysł motoryzacyjny wyprodukował najwyższą w historii liczbę pojazdów silnikowych, w okresie 3 miesięcy 2018 r. odnotowano lekki spadek produkcji w ujęciu rok do roku. Zgodnie z danymi Automotive Industry Association (Auto SAP), w I kwartale 2018 r. wytworzono łącznie 378,8 tys. pojazdów drogowych (-2,7% r/r). Główną przyczyną spadku był sektor produkcji samochodów osobowych, który odnotował spadek o 2,6% r/r do poziomu 377,3 tys. pojazdów. Jednocześnie eksport samochodów osobowych obniżył się w I kwartale 2018 r. o 2,8% r/r, natomiast sprzedaż krajowa wzrosła o 1,3% r/r. Zmniejszenie się produkcji wykazano także w przypadku samochodów ciężarowych (-58,6% r/r) i motocykli (-48,9% r/r). Zwiększyła się natomiast liczba wyprodukowanych autobusów (+7,2% r/r)76 .
Zdaniem Auto SAP przez pozostałą cześć roku można spodziewać się utrzymania nieco mniejszej w porównaniu do 2017 r. dynamiki produkcji, przy czym będzie ona rosnąć po spadku w I kwartale 2018 r. Przyczyni się do tego wysoki popyt na wytwory przemysłu samochodowego ze strony odbiorców krajowych, stabilne zapotrzebowanie na pojazdy silnikowe w otoczeniu zewnętrznym (zwłaszcza Unii Europejskiej) oraz pozyskanie kontraktów zagranicznych, które umożliwiają stabilny rozwój firmom produkującym autobusy77 .
67 Czeski Urząd Statystyczny
68 Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej
69 Eurostat
70 Dane obejmują firmy zatrudniające powyżej 50 pracowników
71 Zakładając średni kursu CZKPLN za I kwartał 2018 r. na poziomie 0,1646 – dane NBP
72 Deloitte
73 Czech Invest
74 IHS Markit 75 Auto SAP
76 Ibidem
77 Ibidem
Przewozy intermodalne
Transport kontenerów zyskuje stopniowo coraz większe znaczenie w przewozach kolejowych w Republice Czeskiej. Zgodnie z aktualnie dostępnymi danymi Eurostatu za 2016 r., wolumen przewiezionych przez kolej na terytorium Czech kontenerów wyniósł 1,57 mln TEU (twenty-foot equivalent unit) wzrost o 5,9% r/r. Od 2009 r. przewozy kontenerów wyrażone w TEU zwiększyły się natomiast w sumie o 75,9% r/r78 .
Spółka AWT będąca częścią Grupy PKP CARGO jest właścicielem terminalu intermodalnego Paskov, powstałego w 2007 r. na terenie dawnej kopalni Paskov. Strategiczna lokalizacja terminalu na mapie transportowej Europy pozwala na realizację szybkich połączeń z wiodącymi europejskimi portami i terminalami, takimi jak Hamburg, Rotterdam, Bremerhaven, Koper, Triest, Gdańsk i Gdynia, czy też innymi terminalami czeskimi w Pradze, Mielniku i Lovosicích. Obecna powierzchnia terminalu to 31 tys. m2 i ma on całkowitą pojemność równą 2,4 tys. TEU. Spółka AWT świadczy w nim kompleksowe usługi w zakresie przeładunku, magazynowania czy też spedycji kontenerów.
Terminal Paskov przechodzi obecnie rozbudowę, która w znacznej części jest finansowana przez środki pochodzące z UE (łączna kwota wsparcia projektu to 5,9 mln euro). Po jej zakończeniu (tj. w 2020 r.) całkowita powierzchnia bazy przeładunkowej wzrośnie do 71 tys. m kw., a całkowity potencjał przeładunkowy terminala podwoi się, osiągając poziom 4,8 tys. TEU.
4.2 Działalność przewozowa
Rynek przewozów kolejowych został przedstawiony z uwzględnieniem przewozów na rynku krajowym oraz czeskim, na których przewozy były w 2017 r. najistotniejsze dla Grupy PKP CARGO, zwłaszcza dla spółek PKP CARGO S.A., PKP CARGO SERVICE Sp. z o. o. oraz AWT a.s.
4.2.1 Rynek transportu kolejowego w Polsce79
W I kwartale 2018 r. na polskim rynku aktywnych było łącznie 62 przewoźników (w tym PKP CARGO S.A. i PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o.) posiadajacych licencję prezesa UTK uprawniajacą do przewozu ładunków przy wykorzystaniu kolei80. W ciągu 3 miesięcy 2018 r. przetransportowali oni w sumie 61,9 mln ton towarów, tj. o 7,6 mln ton więcej niż w analogicznym okresie 2017 r. (+14,0% r/r). Wykonana w podanym okresie przez przewoźników kolejowych praca przewozowa była natomiast równa 14,3 mld tkm – większa o 2,2 mld tkm niż w I kwartale 2017 r. (+18,4% r/r). Jednocześnie średnia odległość przewozu ładunków przy użyciu kolei zwiększyła się o 8,6 km r/r (+3,9% r/r) i była w podanym okresie równa 231,9 km81 .
Główną przyczyną silnego wzrostu wolumenu ładunków transportowanych koleją w I kwartale 2018 r. były zwiększone przewozy kruszyw, piasku, żwiru oraz innych materiałów budowlanych.
W ciągu 2 miesięcy 2018 r. wyniosły one łącznie 8,4 mln ton, tj. ukształtowały się na poziomie o 3,7 mln ton wyższym niż w analogicznym okresie 2017 r. (+79,5% r/r)82. Bardzo silny wzrost przewozów kruszyw wynikał przede wszystkim z przyspieszenia inwestycji infrastrukturalnych, m.in. w ramach ,,Programu Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 (z perspektywą do 2025 r.) i "Krajowego Programu Kolejowego do 2023 r.". W I kwartale 2018 r. produkcja budowlanomotażowa ogółem w Polsce zwiększyła się realnie o 26,1% r/r, tj. rosła znacznie szybciej niż średnio w 2017 r. (12,1% r/r). Intensyfikacji prac w budownictwie sprzyjało także większe niż w poprzednich kwartałach wykorzystanie współfinansowania w ramach funduszy spójności UE przyznanych Polsce na lata 2014-2020.
W I kwartale 2018 r. w dalszym ciągu silnie rosły przewozy węgla kamiennego, na co wpływ miało utrzymujące się duże zapotrzebowanie ze strony energetyki i odbiorców prywatnych. W trakcie 3 miesięcy 2018 r. produkcja energii elektrycznej w elektrowniach zawodowych cieplnych opalanych węglem kamiennym zwiększyła się o +1,0% r/r do poziomu 21 839 GWh, co przy lekkim spadku produkcji energii elektrycznej ogółem przyczyniło się do wzrostu udziału węgla kamiennego w krajowym miksie energetycznym. W obliczu spadającego wydobycia krajowego i w rezultacie niewystarczajacej podaży surowca, dalszej instensyfikacji uległ import węgla kamiennego z zagranicy. W ciągu 2 miesięcy 2018 r. był on równy 2,9 mln ton, tj. o 1,6 mln większy, niż w analogicznym okresie 2017 r. (+122,1% r/r)83. Ogółem w okresie 2 miesięcy 2018 r. za pomocą kolei przetransportowano w Polsce 15,8 mln ton węgla kamiennego, tj. o 1,1 mln ton (+7,6% r/r) więcej niż przed rokiem84 .
Utrzymująca się dobra koniunktura gospodarcza w Polsce oraz krajach ościennych (a w rezultacie wysoki popyt ze strony odbiorców) przełożyła się również na stabilny wzrost transportowanych wolumenów rud żelaza, metali oraz produktów metalowych. Podczas 3 miesięcy 2018 r. wyprodukowano w Polsce 2,7 mln ton stali surowej (+7,5% r/r) oraz 2,5 mln ton wyrobów walcowanych na gorąco (+7,6% r/r)85. W tym samym okresie globalna produkcja stali wzrosła natomiast o +4,4% r/r do poziomu 426,6 mln ton86. W sumie kolejowe przewozy rud żelaza, metali i produktów metalowych były w okresie 2 miesięcy 2018 r. równe 3,8 mln ton, tj. o 19,5% większe niż w analogicznym okresie 2017 r.
W ciągu 2 pierwszych miesięcy 2018 r. zaobserwowano także wzrost przewozów w segmencie drewna i wyrobów z drewna, o 0,2 mln ton r/r (+33,4% r/r) do poziomu 0,3 mln ton. Wynikał on przede wszystkim z niskiej bazy odniesienia za analogiczny okres 2017 r. na skutek wstrzymania eksportu surowca przez Białoruś w styczniu 2017 r., a po jego przywróceniu – jego relatywnie małych wolumenów przez kolejne miesiące.
W okresie 2 miesięcy 2018 r. niższe niż przed rokiem były natomiast przewozy produktów rafinacji ropy naftowej (-2,8% r/r do poziomu 2,5 mln ton), produktów spożywczych (-25,3% r/r do poziomu 0,2 mln ton) czy też zbóż (-20,6% do poziomu 0,1 mln ton).
79 Publikowane w niektórych przypadkach dane za okres 2 miesięcy 2018 r. wynikają z niedostępnych na moment sporządzenia raportu danych przewozowych za I kwartał 2018 r. 80 Urząd Transportu Kolejowego
81 Ibidem
82 Główny Urząd Statystyczny
83 Eurostat 84 Główny Urząd Statystyczny
85 bidem
86 worldsteel.org
Rysunek 9 Wielkość kolejowych przewozów towarowych w Polsce w poszczególnych kwartałach w latach 2015- 2018 (mln ton)
Źródło: Urząd Transportu Kolejowego
Rysunek 10 Wielkość zrealizowanej przez kolej towarowej pracy przewozowej w Polsce w poszczególnych kwartałach w latach 2015-2018 (mld tkm)
Źródło: Urząd Transportu Kolejowego
4.2.2 Pozycja Grupy PKP CARGO na rynku przewozów kolejowych w Polsce
W I kwartale 2018 r. Grupa PKP CARGO (w której wiodącą rolę pod względem przewozów odgrywa PKP CARGO S.A.) utrzymała pozycję lidera na rynku towarowych przewozów kolejowych w Polsce. Udział Grupy w krajowym rynku wyniósł w tym okresie 43,4% (-1,4 p.p. r/r) w odniesieniu do przetransportowanej masy towarowej oraz 48,5% (-3,7 p.p. r/r) w ujęciu wykonanej pracy przewozowej. Jednocześnie Jednostka dominująca odpowiadała za udział rynkowy równy 42,6% (-1,7 p.p. r/r) pod względem masy towarowej oraz 48,3% (-3,6 p.p. r/r) pod względem pracy przewozowej.
Udziały Grupy PKP CARGO w polskim rynku przewozów towarowych koleją zostały zaprezentowane na wykresach poniżej.
Rysunek 11 Udziały Grupy PKP CARGO w przewozach masy towarowej w Polsce w latach 2015-2018
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych UTK
Rysunek 12 Udziały Grupy PKP CARGO w zrealizowanej towarowej pracy przewozowej w Polsce w latach 2015-2018
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych UTK
Rysunek 13 Udziały rynkowe największych towarowych przewoźników kolejowych w Polsce w I kwartale 2018 r. według przetransportowanej masy towarowej oraz wykonanej pracy przewozowej
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych UTK
Do głównych podmiotów na rynku kolejowego transportu towarów w Polsce, które prowadzą konkurencyjną wobec Grupy PKP CARGO działalność, można zaliczyć następujących przewozników: DB Cargo Polska, Lotos Kolej, PKP LHS, CTL Logistics, PUK Kolprem, Freightliner PL, Orlen Kol-Trans oraz Pol-Miedź Trans.
W ciągu 3 miesięcy 2018 r. konkurencyjni przewoźnicy przetransportowali w sumie 35,0 mln ton ładunków (+16,9% r/r), w tym najwięcej DB Cargo Polska (11,3 mln ton i +9,4% r/r), Lotos Kolej (3,0 mln ton i -0,7% r/r) oraz PKP LHS (2,9 mln ton i +19,4% r/r). Udział tych spółek w rynku przewozów towarowych koleją wyniósł kolejno 18,3%, 4,9% i 4,7%. Wykonana przez konkurentów Grupy PKP CARGO praca przewozowa była natomiast w I kwartale 2018 r. równa 7,4 mld tkm (+27,7% r/r), a najktywniejszymi operatorami (oprócz Grupy PKP CARGO) byli Lotos Kolej (1,3 mld tkm i +7,5% r/r), PKP LHS (0,9 mld tkm i +21,4% r/r), a także DB Cargo Polska (0,8 mld tkm i +13,9% r/r). Udziały rynkowe powyższych spółek kształtowały się natomiast na poziomie odpowiednio 8,8%, 6,6% i 5,6%87 .
W I kwartale 2018 r. wzrost wykonanej pracy przewozowej (w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r.) wykazali wszyscy główni kolejowi przewoźnicy towarowi w Polsce. Największy przyrost pracy przewozowej w ujęciu rok do roku odnotowano w przypadku Grupy PKP CARGO (+629 mln tkm r/r, choć w obliczu mniejszych jednostkowo, ale sumarycznie znacznych wzrostów przewozów u licznych drobnych przewoźników, przełożyło się to na spadek udziału rynkowego o 3,7 p.p. r/r do poziomu 48,5%), CD Cargo Poland (+216 mln tkm r/r i w rezultacie wzrost udziału rynkowego o 1,4 p.p. r/r do poziomu 2,1%), Inter Cargo (+187 mln tkm r/r i wzrost udziału rynkowego o 1,1 p.p. r/r do poziomu 2,2%), a także PKP LHS (+166 mln tkm i wzrost udziału rynkowego o 0,2 p.p. r/r do poziomu 6,6%). Również w ujęciu masy towarowej największy przyrost przewiezionych wolumenów w I kwartale 2018 r. był udziałem Grupy PKP CARGO (+2 542 tys. ton r/r, co w obliczu łącznego wzrostu przewozów u licznych małych przewoźników wpłynęło na spadek udziału rynkowego Grupy PKP CARGO o 1,4 p.p. r/r do poziomu 43,4%). Konkurencyjni kolejowi przewoźnicy towarowi notujący wzrosty wolumenów przewozów w ujęciu masy towarowej w I kwartale 2018 r. to m.in. DB Cargo Polska (+975 tys. ton r/r, co mimo to wpłynęło na spadek udziału rynkowego o -0,8 p.p. r/r do poziomu 18,3%), CTL Logistics (+726 tys. ton r/r i wzrost udziału o 0,7 p.p. r/r do poziomu 4,4%) i PKP LHS (+470 tys. ton r/r i wzrost udziału o 0,2 p.p. do poziomu 4,7%). Spadek przewozów r/r w I kwartale 2018 r. pod względem przewiezionej masy odnotowali z kolei następujący operatorzy: Orlen Kol-Trans (-48 tys. ton r/r, spadek udziału o -0,4 p.p. r/r do poziomu 2,2%), Pol-Miedź Trans (-29 tys. ton r/r i spadek udziału rynkowego o -0,3 p.p. r/r do poziomu 1,8%), a także Lotos Kolej (-20 tys. ton r/r i spadek udziału rynkowego o -0,7 p.p. r/r do poziomu 4,9%).
87 Urząd Transportu Kolejowego
4.2.3 Rynek towarowego transportu kolejowego w Republice Czeskiej
Zgodnie z danymi Czeskiego Ministerstwa Transportu, w 2017 r. przetransportowano na terytorium Czech 570,1 mln ton ładunków wykonując przy tym 62,8 mld tkm pracy przewozowej88. Główną gałęzią przewozów towarowych w Czechach jest w dalszym ciągu transport drogowy, którego udział, biorąc pod uwagę całkowity wolumen przewiezionej masy, wzrósł w 2017 r. o 0,5 p.p. r/r do poziomu 80,6%. W ujęciu pracy przewozowej udział transportu przy użyciu ciężarówek zmniejszył się natomiast w 2017 r. o 3,3 p.p. r/r i wyniósł 70,5%. Ogółem w 2017 r. samochodami ciężarowymi przewieziono 459,4 mln ton towarów (+6,4% r/r) i wykonano pracę przewozową równą 44,3 mld tkm (-12,0% r/r). W rezultacie średnia odległość, na jaką przewożone były towary, również spadła i wyniosła 96,4 km, tj. o 20,1 km mniej niż w 2016 r. (-17,3% r/r).
Głównym beneficjentem spadku udziału transportu drogowego w całym sektorze transportu towarów była kolej. Wykonana przez przewoźników kolejowych praca przewozowa zwiększyła się w 2017 r. o 0,7% r/r i wyniosła 15,7 mld tkm. Wpłynęło to pośrednio na wzrost udziału kolei w całym sektorze o 2,1 p.p. r/r do poziomu 25,0%. Pod względem masy towarowej udział kolei zmniejszył się natomiast o 1,4 p.p. do poziomu 16,8%, co było bezpośrednim skutkiem spadku wolumenów transportowanej masy o 2,4 mln ton r/r do 95,6 mln ton (-2,4% r/r). Średnia odległość przewozu ładunków przy wykorzystaniu kolei w 2017 r. była natomiast równa 164,5 km, tj. o 5,2 km wyższa niż w 2016 r. (+3,2% r/r).
W 2017 r. przy wykorzystaniu innych gałęzi transportu (rurociągów, wodny śródlądowy oraz lotniczy) przetransportowano w Czechach 15,0 mln ton towarów (+64,4% r/r), a ich łączny udział w transporcie towarów ogółem był równy 2,6%. Wykonana przez rurociągi, transport lotniczy oraz żeglugę śródlądową łączna praca przewozowa wyniosła natomiast 2,8 mld tkm (+25,9% r/r), co oznacza udział w całym sektorze transportu towarów na poziomie 4,5%.
Rysunek 14 Towarowy transport kolejowy w Republice Czeskiej według przewiezionej masy w poszczególnych kwartałach okresu 2014-2017 (mln ton)
*dane za I kw. 2018 r. dostępne będą na przełomie II i III kw. 2018 r.
Źródło: Ministerstwo Transportu Republiki Czeskiej
2014 2015 2016 2017
*dane za I kw. 2018 r. dostępne będą na przełomie II i III kw. 2018 r.
Źródło: Ministerstwo Transportu Republiki Czeskiej
88 Ministerstwo Transportu Republiki Czeskiej
4.2.4 Pozycja Grupy AWT na rynku przewozów kolejowych w Republice Czeskiej
Według informacji przedstawionych przez czeskiego zarządcę infrastruktury kolejowej (SŽDC), czeski rynek kolejowego transportu towarów składa się obecnie (stan na 20 kwietnia 2018 r.) ze 103 przewoźników, którzy posiadają licencję na przewóz ładunków i jednocześnie aktywnie ją wykorzystują świadcząc usługi transportowe.89 Na rynku tym obecne są także spółki z Grupy PKP CARGO, tj. PKP CARGO S.A. oraz Advanced World Transport a.s. (AWT).
Na wyniki przewozowe Grupy AWT obecnie duży wpływ ma prowadzona przez przedsiębiorstwo Prisko (będące pod bezpośrednią kontrolą Ministerstwa Finansów Republiki Czeskiej) restrukturyzacja gałęzi wydobycia węgla kamiennego w Czechach. Na początku kwietnia 2018 r. spółka Prisko zakupiła za kwotę 80 mln koron (ok. 13 mln złotych) należące do firmy OKD kopalnie węgla kamiennego, co oznacza faktyczną nacjonalizację czeskiego sektora wydobycia węgla kamiennego90 . Jednocześnie obecny plan restrukturyzacji zakłada przeprowadzenie stopniowego wygaszania działalności poszczególnych kopalń w horyzoncie do 2023 r. W rezultacie, stopniowy spadek wydobycia węgla kamiennego ma bezpośrednie przełożenie na wolumen masy towarowej w segmencie węgla kamiennego zlecanej do przewozu na rzecz AWT. Zgodnie z danymi za 3 miesiące 2018 r., Grupa AWT przetransportowała 859 tys. ton węgla kamiennego (-29,1% r/r), co pomimo wzrostów przewozów w kilku innych kluczowych grupach towarowych i wzrostu średniej odległości przewozu ogółem o 5,5 km (+4,8% r/r) miało główny wpływ na spadek udziału rynkowego Grupy AWT pod względem wykonanej pracy przewozowej ogółem, do poziomu 7,8% (-1,0 p.p. r/r).
Z uwagi na zmniejszenie się przewozów w sektorze węgla kamiennego (w I kwartale 2018 r. odpowiadał on za 34% masy towarowej transportowanej przez AWT), Grupa AWT podejmuje działania mające prowadzić do zwiększonej dywersyfikacji przewozów. W trakcie 3 miesięcy 2018 r. zintensyfikowano m.in. przewozy koksu (+2,6% r/r do poziomu 536 tys. ton), intermodalne (+72,1% r/r do poziomu 326 tys. ton), chemikaliów (+11,2% do poziomu 142 tys. ton), czy też pozostałych ładunków (+12,6% r/r do poziomu 147 tys. ton)91 .
Rysunek 16 Udziały rynkowe AWT a.s. pod względem przetransportowanej na terytorium Republiki Czeskiej masy towarowej kwartalnie w okresie 2014-2017
*dane za I kw. 2018 r. dostępne będą na przełomie II i III kw. 2018 r.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Czeskiego Ministerstwa Transportu i AWT a.s.
90 Puls Biznesu
91 statystyka własna AWT a.s.
Rysunek 17 Udziały rynkowe AWT a.s. w zrealizowanej na terytorium Republiki Czeskiej pracy przewozowej kwartalnie w okresie 2014-2017
*dane za I kw. 2018 r. dostępne będą na przełomie II i III kw. 2018 r.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Czeskiego Ministerstwa Transportu i AWT a.s.
Rysunek 18 Udziały rynkowe największych przewoźników kolejowych według pracy przewozowej eksploatacyjnej wykonanej w obrębie Republiki Czeskiej w okresie 3 miesięcy 2018 r. (btkm)
Wg pracy przewozowej brutto
Źródło: SŽDC
Według danych SŽDC za 3 miesiące 2018 r., liderem czeskiego rynku kolejowych przewozów towarowych pozostaje spółka ČD Cargo a.s. W podanym okresie spółka ta odnotowała wzrost udziału rynkowego mierzonego wykonaną pracą przewozową brutto o 2,2 p.p. r/r do poziomu 64,8%. Wzrost udziałów rynkowych odnotowały także średniej wielkości spółki, takie jak METRANS Rail s.r.o. (+0,9 p.p. r/r do poziomu 7,7%) oraz Rail Cargo Carrier - Czech Republic s.r.o. (+0,7 p.p. r/r do poziomu 3,4%). Spadek udziałów w rynku był natomiast udziałem AWT a.s. (-1,0 p.p. r/r do poziomu 7,8%), Unipetrol Doprava, s.r.o. (-0,4 p.p. r/r do poziomu 3,7%), SD - Kolejová doprava (-0,3 p.p. r/r do poziomu 2,1%), PKP CARGO S.A. (-1,2 p.p. r/r do poziomu 1,5%) oraz drobnych przewoźników (których udział nie przekracza 1% całkowitej wielkości czeskiego rynku przewozów kolejowych), w przypadku których łączny udział zmniejszył się o 0,8 p.p. r/r do poziomu 6,5%.
Spółka PKP CARGO S.A. po raz kolejny została uwględniona w zestawieniu przewoźników Czeskiego Zarządu Infrastruktury Kolejowej (SŽDC), co oznacza realizację przewozów na terytorium Czech w wolumenie przekraczającym próg 1% udziałów w rynku. Spadek udziałów rynkowych PKP CARGO S.A. w ujęciu rok do roku w I kwartale 2018 r. wynikał głównie
ze zmniejszonych przewozów węgla z Polski do jednej z czeskich elektrowni, a także z kopalni OKD na Słowację. Jednocześnie intensyfikacji uległy przewozy m.in.:
- intermodalne z/do Włoch przez terytorium Czech, a także dalszy wzrost wolumenów w tranzycie przez terytorium Czech i Polski na linii Słowacja-Rosja,
- rud manganu z jednego z portów nadbałtyckich do Czech,
- metali w relacji Polska-Rumunia.
Do przewoźników posiadających w całym 2017 r. udział w czeskim rynku kolejowych przewozów towarowych powyżej 5% pod względem wykonanej pracy przewozowej zaliczali się ČD Cargo a.s., Advanced World Transport a.s. oraz METRANS Rail s.r.o. Natomiast przedsiębiorstwami, które uzyskały mniej niż 5%, ale więcej niż 1% udziału w rynku były: Unipetrol Doprava, s.r.o., Rail Cargo Carrier - Czech Republic s.r.o., IDS Cargo a.s., a także SD - Kolejova doprava a.s. i PKP CARGO S.A.92
4.2.5 Przewozy kolejowe Grupy PKP CARGO
Dane o działalności przewozowej realizowanej przez Grupę PKP CARGO za I kwartał 2018 r. oraz I kwartał 2017 r. zawierają skonsolidowane dane spółek PKP CARGO S.A., PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. oraz Grupy AWT93 (AWT a.s., AWT Rail HU Zrt., AWT Rail SK a.s.).
Grupa PKP CARGO współpracuje z największymi polskimi i światowymi grupami kapitałowymi, w tym m.in. z Grupą ArcelorMittal, Grupą PKN Orlen, PGNiG, Grupą Lafarge, Grupą Azoty, Jastrzębską Spółką Węglową, Węglokoksem, Grupą Enea, Grupą PGE, Grupą Tauron, Polską Grupą Górniczą oraz International Paper. Kontrakty realizowane dla wymienionych kontrahentów są z okresu na okres systematycznie przedłużane, co potwierdza wysoką jakość świadczonych przez Grupę PKP CARGO usług transportowych. Przykładem jest podpisanie w I kwartale 2018 r. kontraktów z kluczowymi klientami z rynku przewozu m.in. węgla kamiennego, kruszyw, chemii i metali.
Kolejowe przewozy towarowe świadczone są przez Grupę PKP CARGO zarówno na terenie Polski, jak i siedmiu innych państw Unii Europejskiej, tj.: Niemiec, Czech, Słowacji, Austrii, Holandii, Węgier oraz Litwy. Obecność na wymienionych rynkach stanowi dla Grupy perspektywę rozwoju, gdyż umożliwia jej samodzielną obsługę wolumenów transportowanych z/do kluczowych europejskich portów morskich, w tym tych zlokalizowanych nad Morzem Północnym (Amsterdam, Rotterdam, Zeebrugge, Antwerpia, Hamburg), jak i tych położonych nad Morzem Adriatyckim (Koper, Triest, Rijeka). W lutym 2018 r. w siedzibie PKP CARGO S.A. odbyło się spotkanie delegacji Grupy PKP CARGO z delegacją Kolei Kazachskich, którego głównym tematem rozmów była współpraca obu przewoźników w obsłudze przewozów kontenerowych między Chinami i Europą. Spółki z Grupy PKP CARGO, tj. PKP CARGO S.A. oraz PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o. złożyły w Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) wnioski o dofinansowanie łącznie trzech projektów intermodalnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Otwarcie Grupy PKP CARGO zarówno na rynki lokalne, jak i zagraniczne powoduje ekspozycję na różnorodne czynniki otoczenia makroekonomicznego (np. dynamika rozwoju gospodarczego rynków krajowych i międzynarodowych, koniunktura w poszczególnych sektorach przemysłu, stan infrastruktury transportowej i jej dostępność, odpowiedni potencjał rynku napraw i utrzymania taboru, intensywność konkurencji wewnątrz- i międzygałęziowej transportu), które w istotnym stopniu warunkują perspektywy rozwoju działalności przewozowej każdego przewoźnika towarowego. Niezależnie od portów zagranicznych, Grupa PKP CARGO pozostaje aktywnie zaangażowana w obsługę i dalszy rozwój przewozów w ramach szlaku prowadzącego z Chin przez Polskę do Europy Zachodniej, czego efektem jest współpraca z partnerami chińskimi mająca na celu rozwój całopociągowego połączenia kolejowego w relacji Chiny-Europa oraz rozwój współpracy strategicznej w zakresie działalności przeładunkowej w Centrum Logistycznym w Małaszewiczach. Nadrzędnym celem projektu jest zwiększenie wolumenów lądowego transportu intermodalnego w relacji Chiny-UE przez Małaszewicze oraz w drodze powrotnej do Azji.
W I kwartale 2018 r. Grupa PKP CARGO przewiozła 29,4 mln ton ładunków (+7,4% r/r) oraz wykonała pracę przewozową w wysokości 7,6 mld tkm (+6,9% r/r).
Na uzyskane wyniki wpływ miał wzrost przewozów na terenie Polski, który zrealizowano w wysokości 26,8 mln ton (+10,5% r/r)94 masy towarowej oraz 7,0 mld tkm (+9,9% r/r) pracy przewozowej. W I kwartale 2018 r. nastąpiło zmniejszenie
92 Ibidem
93 Dotyczy spółek z Grupy AWT konsolidowanych metodą pełną
94 Przewozy na terenie Polski zawierają część masy towarowej, która została przewieziona przez Grupę PKP CARGO również poza granicami Polski – w I kwartale 2018 r. był to wolumen 1,3 mln ton, tj. o 8,3% mniej r/r.
wolumenu masy towarów przetransportowanej poza granicami kraju do wysokości 4,1 mln ton (-13,1% r/r) oraz zmniejszenie pracy przewozowej wykonanej zagranicą do poziomu 0,6 mld tkm (-19,1% r/r) w wyniku zmiany struktury realizowanych relacji przewozowych. W I kwartale 2018 r. spółki z Grupy AWT przewiozły masę towarową równą 2,8 mln ton (-9,8% r/r) oraz wykonały pracę przewozową w wysokości 0,4 mld tkm (-7,7% r/r), co odbyło się przy wzroście średniej odległości przewozu o 2,3% r/r. Decydujący wpływ na wielkość przewozów spółek z Grupy AWT miało zmniejszenie przewozów węgla z kopalń OKD, które realizowane są na krótsze odległości w porównaniu z większością pozostałych grup towarowych.
Podstawowym rodzajem towarów przewożonych przez Grupę PKP CARGO były paliwa stałe, wśród których węgiel kamienny pozostawał towarem dominującym. Przewozy paliw stałych stanowiły 49% przetransportowanego wolumenu towarów oraz 37% pracy przewozowej wykonanej przez Grupę w trakcie I kwartału 2018 r. W tym samym okresie przewozy paliw stałych były niższe o 4,3% r/r w ujęciu przewiezionej masy, natomiast pod względem zrealizowanej pracy przewozowej były niższe o 10,1% r/r. W przewozach węgla kamiennego za I kwartał 2018 r. nastąpił spadek przewiezionej masy o 5,4% r/r oraz wykonanej pracy przewozowej o 13,3% r/r, przy spadku odległości o 8,4% r/r, wynikającym głównie ze znacznego ograniczenia przewozów w eksporcie ogółem oraz zmiany kierunków dostaw w eksporcie lądowym. W I kwartale 2018 r. odnotowano natomiast wzrost importu węgla o 55,6% r/r (w tym nastąpił znaczący wzrost importu z Rosji o 61,4% r/r) w związku z niewystarczającą podażą surowca z polskich kopalń (niedostateczna podaż węgla z kopalń PGG oraz problemy wydobywcze w LW Bogdanka). Wielkość przewozów węgla kamiennego na terytorium Polski utrzymała się na poziomie zbliżonym do realizacji I kwartału 2017 r. pod względem przewiezionej masy (-1,3% r/r), przy obniżeniu o 8,6% r/r pracy przewozowej, do czego przyczyniło się skrócenie średniej odległości przewozu o 7,4% r/r (głównie w związku ze zmianą struktury relacji przewozowych). Dla porównania, w I kwartale 2018 r. nastąpiło zmniejszenie produkcji węgla kamiennego w Polsce o 5,0% r/r, jego sprzedaży o 7,1% r/r95, a zwiększeniu o 1,0% r/r96 uległ poziom produkcji energii elektrycznej w elektrowniach zawodowych opartych na tym surowcu. Według informacji spółek węglowych uchwały antysmogowe przyjęte w województwach
95 polskirynekwegla.pl - dane za 3 miesiące 2018 r.
96 pse.pl
małopolskim i śląskim wyeliminowały z rynku ok. 2 mln ton gatunków węgla niespełniającego wymagań jakościowych. Polscy producenci zmieniają strukturę swojej produkcji, jednak nie są w stanie w krótkim czasie dostarczyć na rynek pożądanej ilości produktów o parametrach wymaganych przez uchwały antysmogowe, stąd m.in. rosnący import odpowiednich gatunków (import węgla kamiennego do Polski był w okresie 2 miesięcy 2018 r. równy 2,9 mln ton, tj. o 1,6 mln ton większy niż w analogicznym okresie 2017 r. przekładając się na dynamikę +122,1% r/r)97. Na czynniki podażowe dodatkowo nałożyło się ograniczenie przepustowości modernizowanych przez PKP PLK S.A. linii kolejowych (m.in. modernizacja jednej z ważniejszych linii kolejowych w kraju, tj. linii nr 7) oraz związany z tym spadek średniej prędkości handlowej w Polsce w ciągu ostatnich 12 miesięcy (z 25,5 km/h notowanych w marcu 2017 r. do 22,7 km/h w marcu 2018 r.) przekładający się na wydłużony czas obiegu składów towarowych. W przewozach węgla kamiennego poza granicami Polski nastąpił spadek przewiezionej masy o 41,8% r/r oraz wykonanej pracy przewozowej o 68,1% r/r, na co główny wpływ miało zmniejszenie przewozów z kopalń OKD. W innej grupie towarowej wchodzącej w skład paliw stałych – koksie – przewozy Grupy PKP CARGO w I kwartale 2018 r. zwiększyły się o 5,9% r/r w ujęciu masy, a zrealizowana praca przewozowa była wyższa o 16,5% r/r. Wpływ na zwiększenie przewozów koksu miał wzrost eksportu przez polskie firmy m.in. do Niemiec, Indii i na Słowację oraz wzrost zapotrzebowania polskiego hutnictwa na ten towar.
Drugą największą grupę towarów przewożonych przez Grupę PKP CARGO w I kwartale 2018 r. stanowiły kruszywa i materiały budowlane z 21% udziałem w całkowitej pracy przewozowej (11% w I kwartale 2017 r.). W transporcie kruszyw i materiałów budowlanych za 3 miesiące 2018 r. odnotowano wzrost o 81,1% r/r pod względem przewiezionej masy oraz wzrost o 104,3% r/r pod względem zrealizowanej pracy przewozowej. Wzrost przewozów w tym segmencie jest związany z intensyfikacją realizacji w Polsce inwestycji drogowych (m.in. na budowę A1, S2, S6, S8 i S17) oraz inwestycji kolejowych (np. na potrzeby modernizacji linii kolejowej E20, linii obwodowej w Warszawie) z udziałem środków europejskich z perspektywy finansowej na lata 2014-2020 oraz zwiększeniem zapotrzebowania na przewozy kruszyw do betoniarni oraz wytwórni mas bitumicznych, a także większym zapotrzebowaniem na kamień wapienny w związku z wyższą produkcją wyrobów hutniczych w Polsce. Wpływ na wielkość przewozów kruszyw i materiałów budowlanych w I kwartale 2018 r. miały również sprzyjające warunki atmosferyczne - dodatnie temperatury umożliwiały realizację prac na inwestycjach drogowych i kolejowych. Wzrost średniej odległości w tej grupie produktów o 12,8% r/r wynikał ze zmiany struktury relacji przewozowych w związku ze zwiększonym udziałem przewozów kruszyw na potrzeby budowy drogi S6 w okolicach Kołobrzegu oraz modernizacji linii kolejowej nr 7 (Warszawa – Lublin).
Produkty związane z przemysłem metalurgicznym, tj. metale i rudy, stanowią kolejny istotny obszar rynkowy obsługiwany przez Grupę PKP CARGO. Ich udział w pracy przewozowej Grupy za I kwartał 2018 r. wyniósł 13% (bez zmian względem I kwartału 2017 r.). W tym segmencie odnotowano wzrost przewiezionej masy o 2,5% r/r oraz zrealizowanej pracy przewozowej o 0,9% r/r w związku z większym zapotrzebowaniem na rudy i metale wynikającym z korzystnej sytuacji w przemyśle metalurgicznym na rynkach światowych (wzrost produkcji stali na świecie za I kwartał 2018 r. o 4,1% r/r98), poprawiającą się koniunkturą gospodarczą Polski i rynków zagranicznych oraz mniejszym importem z Chin na skutek wprowadzonych przez Komisję Europejską ceł na produkty sprzedawane po cenach dumpingowych. Istotny wpływ na wielkość przewozów metali i rud (zarówno surowców, jak i półproduktów oraz wyrobów gotowych) w okresie 3 miesięcy 2018 r. miało także zwiększenie produkcji stali w Polsce do poziomu 2,6 mln ton (wzrost o 5,8% r/r)99 w ślad za rosnącą produkcją sprzedaną przemysłu (+5,6% r/r) oraz produkcji budowlano-montażowej (+26,1% r/r).
Grupa PKP CARGO pozostaje liderem w przewozach intermodalnych w Polsce, stanowiących istotny element strategii jej rozwoju. W I kwartale 2018 r. zrealizowany przez Grupę transport jednostek intermodalnych wzrósł pod względem masy przewiezionych kontenerów o 14,5% r/r, natomiast wykonana praca przewozowa wzrosła o 23,4% r/r, do czego przyczynił się wzrost średniej odległości przewozu o 7,7% r/r. Wzrost przewozów intermodalnych wynikał w głównej mierze z rozwoju połączeń tranzytowych i obsługi połączeń towarowych w relacji Chiny-Europa-Chiny w ramach "Nowego Jedwabnego Szlaku" (w przewozach do i z Chin udział przewozów kontenerów drogą lądową wyniósł 22,7% w I kwartale 2018 r. wobec 17,1% w analogicznym okresie 2017 r.) oraz większego udziału przewozów w kontenerach towarów głównie przewożonych w sposób konwencjonalny (np. części samochodowe, kręgi stali). Znaczny udział mają także przewozy pomiędzy portami morskimi a terminalami w głębi kraju (co jest ściśle związane z rozwojem tego rynku rynku kolejowego - przeładunek kontenerów w polskich portach morskich wzrósł w I kwartale 2018 r. o 44,5% r/r100). Nastąpił również znaczący wzrost liczby pociągów obsługiwanych własną trakcją na terenie Niemiec, który przyczynił się również do wzrostu średniej odległości przewozu w tej grupie towarowej o 7,7% r/r.
W przewozach produktów chemicznych w I kwartale 2018 r. odnotowano wzrost przewiezionej masy o 4,5% r/r oraz spadek zrealizowanej pracy przewozowej o 4,6% r/r, do której przyczynił się spadek średniej odległości przewozu o 8,7% r/r. W związku
97 Eurostat
98worldsteel.org
99 Ibidem
100 GUS - Biuletyn Statystyczny Nr 3/2018
z wprowadzeniem zmian legislacyjnych likwidujących szarą strefę w gospodarce, Grupa PKP CARGO pozyskała w I kwartale 2018 r. dodatkowe przewozy węglowodorów w imporcie ze wschodu, a także nastąpił wzrost przewozów eksportowych. Ponadto, zwiększono realizację przewozów krajowych i importowych nawozów dla producentów krajowych. Na spadek średniej odległości przewozu w tym segmencie wpływ miał wzrost udziału przewozów gazów w imporcie ze wschodu realizowanych na małą odległość.
W przewozach paliw płynnych według danych za I kwartał 2018 r. odnotowano spadek przewiezionej masy o 18,3% r/r oraz zrealizowanej pracy przewozowej o 20,0% r/r, przy spadku średniej odległości przewozu o 2,1% r/r. Spadek przewozów tej grupy produktowej wynika głównie z przejęcia przez konkurencyjnych przewoźników części przewozów realizowanych na rzecz spedytorów oraz realizowanie przez jednego z producentów biopaliw gestii transportowej w cysternach samochodowych z pominięciem transportu kolejowego. Na wielkość pracy przewozowej miała wpływ również zmiana logistyki dostaw u największego w tym segmencie klienta Grupy PKP CARGO (zmiany wynikające z bieżącej sytuacji popytowopodażowej).
W przewozach drewna i płodów rolnych w I kwartale 2018 r. pod względem przewiezionej masy zanotowano spadek o 5,8% r/r, natomiast wykonana praca przewozowa zmniejszyła się o 13,4% r/r, do czego przyczynił się spadek średniej odległości przewozu o 8,0% r/r. Główną przyczyną spadku zrealizowanej pracy przewozowej w tym segmencie były mniejsze przewozy zboża zarówno na terenie Polski (spadek udziału przewozów zbóż w eksporcie morskim na odległości powyżej 400 km), jak i poza terenem Polski (realizowane przez spółki z Grupy AWT).
Tabela 12 Praca przewozowa Grupy PKP CARGO w I kwartale 2017 r. i 2018 r.
| Wyszczególnienie | I kw. 2018 | I kw. 2017* | Zmiana I kw. 2018/ I kw. 2017 |
I kw. 2018 | I kw. 2017 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| (mln tkm) | % | udział w całości (%) | ||||
| Paliwa stałe1 | 2 794 | 3 108 | -314 | -10,1% | 37% | 44% |
| z czego węgiel kamienny | 2 405 | 2 774 | -369 | -13,3% | 32% | 39% |
| Kruszywa i materiały budowlane2 | 1 561 | 764 | 797 | 104,3% | 21% | 11% |
| Metale i rudy3 | 952 | 944 | 9 | 0,9% | 13% | 13% |
| Produkty chemiczne4 | 562 | 590 | -27 | -4,6% | 7% | 8% |
| Paliwa płynne5 | 239 | 299 | -60 | -20,0% | 3% | 4% |
| Drewno i płody rolne6 | 371 | 428 | -57 | -13,4% | 5% | 6% |
| Przewozy intermodalne | 902 | 731 | 171 | 23,4% | 12% | 10% |
| Pozostałe7 | 180 | 211 | -31 | -14,6% | 2% | 3% |
| Razem | 7 563 | 7 074 | 488 | 6,9% | 100% | 100% |
* W związku z zaprzestaniem wyodrębniania przewozów promowych z poszczególnych rynków towarowych i dodawania ich do "pozostałych ładunków" dane za 2017 r. zostały zaktualizowane
Źródło: Opracowanie własne
Tabela 13 Masa towarowa Grupy PKP CARGO w I kwartale 2017 r. i 2018 r.
| Wyszczególnienie | I kw. 2018 | I kw. 2017* | Zmiana I kw. 2018/ I kw. 2017 |
I kw. 2018 | I kw. 2017 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| (tys.ton) | % | udział w całości (%) | ||||
| Paliwa stałe1 | 14 308 | 14 953 | -645 | -4,3% | 49% | 55% |
| z czego węgiel kamienny | 12 795 | 13 525 | -730 | -5,4% | 43% | 49% |
| Kruszywa i materiały budowlane2 | 5 533 | 3 056 | 2 478 | 81,1% | 19% | 11% |
| Metale i rudy3 | 3 198 | 3 120 | 78 | 2,5% | 11% | 11% |
| Produkty chemiczne4 | 1 828 | 1 749 | 79 | 4,5% | 6% | 6% |
| Paliwa płynne5 | 812 | 994 | -181 | -18,3% | 3% | 4% |
| Drewno i płody rolne6 | 981 | 1 042 | -61 | -5,8% | 3% | 4% |
| Przewozy intermodalne | 2 117 | 1 849 | 269 | 14,5% | 7% | 7% |
| Pozostałe7 | 648 | 634 | 14 | 2,3% | 2% | 2% |
| Razem | 29 427 | 27 396 | 2 031 | 7,4% | 100% | 100% |
* W związku z zaprzestaniem wyodrębniania przewozów promowych z poszczególnych rynków towarowych i dodawania ich do "pozostałych ładunków" dane za 2017 r. zostały zaktualizowane
Tabela 14 Średnia odległość przewozów Grupy PKP CARGO w I kwartale 2017 r. i 2018 r.
| Wyszczególnienie | I kw. 2018 I kw. 2017* |
Zmiana I kw. 2018/ I kw. 2017 |
||
|---|---|---|---|---|
| (km) | % | |||
| Paliwa stałe1 | 195 | 208 | -13 | -6,0% |
| z czego węgiel kamienny | 188 | 205 | -17 | -8,4% |
| Kruszywa i materiały budowlane2 | 282 | 250 | 32 | 12,8% |
| Metale i rudy3 | 298 | 302 | -5 | -1,6% |
| Produkty chemiczne4 | 308 | 337 | -29 | -8,7% |
| Paliwa płynne5 | 294 | 301 | -6 | -2,1% |
| Drewno i płody rolne6 | 378 | 411 | -33 | -8,0% |
| Przewozy intermodalne | 426 | 395 | 31 | 7,7% |
| Pozostałe7 | 278 | 333 | -55 | -16,5% |
| Razem | 257 | 258 | -1 | -0,5% |
* W związku z zaprzestaniem wyodrębniania przewozów promowych z poszczególnych rynków towarowych i dodawania ich do "pozostałych ładunków" dane za 2017 r. zostały zaktualizowane.
Źródło: Opracowanie własne
1 Uwzględnia węgiel kamienny, koks i węgiel brunatny.
- 2 Uwzględnia wszelkie rodzaje kamienia, piasku, cegieł i cementu.
- 3 Uwzględnia rudy i piryty oraz metale i produkty metalowe.
- 4 Uwzględnia nawozy sztuczne i pozostałe produkty chemiczne.
5 Uwzględnia ropę naftową i produkty ropopochodne.
6 Uwzględnia zboże, ziemniaki, buraki cukrowe, pozostałe płody rolne, drewno i wyroby drewniane.
7 Uwzględnia transport promowy i pozostałe przewozy towarowe.
Z punktu widzenia kierunków, w których realizowane były przewozy Grupy PKP CARGO, dominujące były przewozy wewnątrz Polski stanowiące 92% wykonanej pracy przewozowej w I kwartale 2018 r. W porównaniu z I kwartałem 2017 r. udział wykonanej pracy przewozowej poza terytorium Polski zmalał o 3 p.p., co w głównym stopniu wynika ze spadku przewozów węgla z kopalń OKD.
4.3 Pozostałe usługi
Podstawową działalnością Spółki i Grupy jest transport kolejowy towarów. Oprócz usług transportu kolejowego towarów Grupa oferuje usługi dodatkowe:
Usługi spedycyjne - oferta Grupy obejmuje kompleksowe usługi logistyczne z wykorzystaniem transportu samochodowego, morskiego i śródlądowego z uwzględnieniem przeładunku, składowania, magazynowania, konfekcjonowania. Grupa oferuje również obsługę celną. Dodatkowym walorem dla usług Grupy są projektowane i wdrażane kompleksowe rozwiązania transportowe (3PL solutions). Usługi spedycyjne realizowane są głównie przez spółki PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. oraz AWT Čechofracht, a.s.;
Usługi trakcyjne oraz wynajmu lokomotyw, tj. usługi polegające na zapewnieniu kontrahentowi pojazdu trakcyjnego wraz z obsługą do wykonania przewozu kolejowego lub zapewnieniu jego gotowości np. do prowadzenia pociągów naprawczych, ratunkowych. Usługi te realizowane są zarówno na rynku polskim, jak i poza granicami Polski;
Usługi kompleksowej obsługi bocznic, obejmujące m. in. formowanie pociągów, usługi manewrowe, zarządzanie ruchem kolejowym na bocznicach, załadunek i rozładunek, zarządzanie magazynami oraz konserwację i bieżące utrzymanie infrastruktury punktowej. Głównymi podmiotami świadczącymi wymienione usługi są PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. oraz AWT a.s. Działalność w zakresie obsługi bocznicowej realizowana jest w Polsce, Republice Czeskiej oraz na Węgrzech;
Usługi przeładunku - Grupa PKP CARGO działalność przeładunkową rozwija w oparciu o terminale przeładunkowe konwencjonalne i intermodalne należące do:
- PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o.,
- PKP CARGO Centrum Logistyczne Medyka-Żurawica Sp. z o.o.,
- PKP CARGO CONNECT Sp. z o. o. i spółki zależne,
- AWT a.s.;
Usługi logistyki intermodalnej - Grupa zabezpiecza wszystkie elementy łańcucha logistycznego, w tym: transport kolejowy, transport drogowy, przeładunek i składowanie jednostek intermodalnych. Działalność ta bazuje na sieci terminali intermodalnych. Spółką wyspecjalizowaną i dedykowaną w ramach Grupy do kompleksowej obsługi transportu intermodalnego jest PKP CARGO CONNECT Sp. z o. o. Dodatkową wartością oferty Grupy, jest wdrożona przez AWT usługa stałego monitorowania ruchu pociągów intermodalnych "Track and Trace";
Usługi naprawcze taboru - utrzymanie taboru Grupy realizowane jest głównie przez spółkę PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. Dodatkowo, wybrane prace utrzymaniowe i naprawcze realizowane są również w ramach obiektów znajdujących się w strukturach Zakładów Spółki PKP CARGO S.A. oraz przez AWT a.s.;
Usługi rekultywacji - oferta Grupy obejmuje zagospodarowanie i rewitalizację terenów poprzemysłowych (w tym górniczych), prace rozbiórkowe, zarządzanie obiektami przeznaczonymi do zagospodarowania odpadów, likwidację wyrobisk, odkażanie gleby. Dodatkowo, Grupa oferuje usługi z zakresu budownictwa inżynieryjnego. Działalność w obszarze rekultywacji realizowana jest przez spółki AWT Rekultivace a.s. oraz AWT Rekultivace PL sp. z o.o., głównie na terenie Republiki Czeskiej w regionach składowisk odpadów górniczych w okolicy Ostrawy.
Grupa nie wyróżnia segmentów operacyjnych prowadzonej działalności, ponieważ posiada jeden główny produkt, któremu przypisane są wszystkie istotne świadczone przez Grupę usługi. Grupa prowadzi działalność w ramach jednego głównego segmentu - krajowy i międzynarodowy przewóz towarów oraz prowadzenie kompleksowych usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów towarowych. Zarząd Jednostki dominującej analizuje dane finansowe w układzie w jakim zostały zaprezentowane w Kwartalnym Skróconym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy. W ramach Grupy świadczone są dodatkowo usługi związane z remontami taboru oraz usługi rekultywacyjne, jednakże nie są one istotne z punktu widzenia działalności Grupy i nie są traktowane jako osobne segmenty operacyjne.
4.4 Informacje dotyczące zatrudnienia
Poniżej przedstawiono dane o zmianach stanu zatrudnienia w Grupie Kapitałowej PKP CARGO oraz w PKP CARGO S.A. w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 2017 r.
Tabela 15 Zatrudnienie w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 2017 r. w Grupie PKP CARGO oraz PKP CARGO S.A. (dotyczy pracowników czynnych)
| Wyszczególnienie | Liczba osób zatrudnionych na: |
Zmiana od początku roku |
Liczba osób zatrudnionych na: |
Zmiana od początku roku |
||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | 31/03/2017 | 31/12/2016 | |||
| Grupa PKP CARGO | 23 265 | 23 253 | 12 | 23 281 | 23 144 | 137 |
| w tym: PKP CARGO S.A. | 17 012 | 17 043 | -31 | 17 247 | 17 429 | -182 |
Źródło: Opracowanie własne
Tabela 16 Przeciętne zatrudnienie w etatach w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 2017 r. w Grupie PKP CARGO oraz PKP CARGO S.A. (dotyczy pracowników czynnych)
| Przeciętne zatrudnienie w etatach |
Zmiana | Przeciętne zatrudnienie w osobach |
Zmiana | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wyszczególnienie | 3 miesiące 2018 |
3 miesiące 2017 |
2018 - 2017 | 3 miesiące 2018 |
3 miesiące 2017 |
2018 - 2017 |
| Grupa PKP CARGO | 23 233 | 23 253 | -20 | 23 273 | 23 272 | 1 |
| w tym: PKP CARGO S.A. | 17 032 | 17 335 | -303 | 17 040 | 17 339 | -299 |
Źródło: Opracowanie własne
Tabela 17 Zmiana w strukturze zatrudnienia w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 2017 r. w Grupie PKP CARGO oraz PKP CARGO S.A. (dotyczy pracowników czynnych)
| Wyszczególnienie | Liczba osób zatrudnionych na: |
Zmiana od początku roku |
Liczba osób zatrudnionych na: |
Zmiana od początku roku |
||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | 31/03/2017 | 31/12/2016 | |||
| Stanowiska nierobotnicze - Grupa | 5 304 | 5 281 | 23 | 5 250 | 5 272 | -22 |
| w tym: PKP CARGO S.A. | 3 815 | 3 805 | 10 | 3 798 | 3 825 | -27 |
| Stanowiska robotnicze - Grupa | 17 961 | 17 972 | -11 | 18 031 | 17 872 | 159 |
| w tym: PKP CARGO S.A. | 13 197 | 13 238 | -41 | 13 449 | 13 604 | -155 |
| Razem | 23 265 | 23 253 | 12 | 23 281 | 23 144 | 137 |
| w tym: PKP CARGO S.A. | 17 012 | 17 043 | -31 | 17 247 | 17 429 | -182 |
Źródło: Opracowanie własne
W okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do 3 miesięcy 2017 r., można zaobserwować spadek przeciętnego zatrudnienia w Grupie PKP CARGO o 20 etatów (w samej spółce PKP CARGO S.A. o 303 etaty) – wynika to bezpośrednio z rozwiązywania umów o pracę z naturalnych przyczyn, głównie w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych.
4.5 Inwestycje Grupy PKP CARGO
Grupa PKP CARGO za I kwartał 2018 r. poniosła nakłady inwestycyjne na nabycie rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych w formie zakupów, modernizacji oraz tzw. komponentu remontowego (naprawy okresowe taboru P4, P5 i przeglądy okresowe taboru P3) w wysokości 132,5 mln zł, tj. więcej 53,4% w stosunku do analogicznego okresu 2017 roku.
Największa część nakładów inwestycyjnych w I kwartale 2018 r. w Grupie PKP CARGO została przeznaczona na realizację zadań inwestycyjnych związanych z taborem, głównie na naprawy okresowe (P4 i P5) i przeglądy okresowe (P3) taboru, modernizację lokomotyw oraz zakupy wagonów - łącznie 125,6 mln zł (tj. 94,8 % nakładów inwestycyjnych ogółem). Ponadto poniesiono również nakłady na informatyzację, tj. zakup sprzętu komputerowego i wartości niematerialnych (oprogramowania) na poziomie 2,7 mln zł, na budownictwo inwestycyjne na poziomie 2,3 mln zł, na zakupy pozostałych maszyn, urządzeń oraz pozostałego wyposażenia warsztatowego i biurowego na poziomie 1,9 mln zł.
Szczegółowe zestawienie wykonania nakładów inwestycyjnych Grupy PKP CARGO za I kwartał 2018 r. oraz porównanie do wykonania I kwartału 2017 r. przedstawia poniższa tabela.
Tabela 18 Nakłady inwestycyjne w Grupie PKP CARGO za I kwartał 2018 r. w porównaniu do I kwartału 2017 r. na rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne (tys. zł)
| Wyszczególnienie | I kwartał 2018 |
I kwartał 2017 |
Zmiana r/r |
Zmiana r/r w % |
|---|---|---|---|---|
| Budownictwo inwestycyjne | 2 340 | 5 136 | -2 796 | -54,4% |
| Modernizacja lokomotyw | 8 531 | 8 439 | 92 | 1,1% |
| Zakup wagonów | 1 388 | - | 1 388 | - |
| Modernizacja wagonów | - | 10 | -10 | -100,0% |
| Maszyny, urządzenia oraz wyposażenie warsztatowe | 1 693 | 2 388 | -695 | -29,1% |
| Teleinformatyzacja | 2 736 | 2 160 | 576 | 26,7% |
| Pozostałe | 155 | 118 | 37 | 31,4% |
| Komponenty w remontach, w tym: | 115 678 | 68 124 | 47 554 | 69,8% |
| Naprawy i przeglądy okresowe lokomotyw | 24 710 | 12 844 | 11 866 | 92,4% |
| Naprawy i przeglądy okresowe wagonów | 90 968 | 55 280 | 35 688 | 64,6% |
| Razem | 132 521 | 86 375 | 46 146 | 53,4% |
4.6 Istotne informacje i zdarzenia
Tabela 19 Istotne informacje i zdarzenia, które wystąpiły w okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz po dniu bilansowym
| Okres | Wydarzenie |
|---|---|
| styczeń | Wystąpienie dwóch spółek z Grupy PKP CARGO o dofinansowanie projektów intermodalnych ze środków unijnych. Przedmiotem projektów są zakupy specjalistycznego taboru oraz modernizacja i rozbudowa terminala kontenerowego wraz z zakupem wyposażenia. |
| luty | Ze względu na wzrost cen złomu na dzień 31 grudnia 2017 r. w stosunku do cen przyjętych przez Spółkę do wyceny wartości rezydualnej taboru kolejowego w poprzednich okresach, Zarząd Spółki podjął decyzję o dokonaniu aktualizacji wartości rezydualnej taboru kolejowego i rozwiązaniu części odpisu z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego w kwocie 27.414 tys. zł. Rozwiązanie odpisu wpłynęło na poprawę wyniku finansowego Spółki za rok 2017 w kwocie 22.205 tys. zł po uwzględnieniu efektu podatkowego. Dokonana aktualizacja odpisu miała charakter niepieniężny i pozostała bez wpływu na sytuację płynnościową PKP CARGO S.A. |
| Rada Nadzorcza PKP CARGO S.A. w wyniku przeprowadzonego postępowania kwalifikacyjnego, w dniu 26 marca 2018 r. podjęła uchwałę o powołaniu w skład Zarządu PKP CARGO S.A. z dniem 27 marca 2018 r. Pana Czesława Warsewicza, powierzając mu funkcję Prezesa Zarządu oraz Pana Leszka Borowca, powierzając mu funkcję Członka Zarządu ds. Finansowych PKP CARGO S.A. |
|
| Zarząd Spółki przekazał do publicznej wiadomości prognozę wybranych jednostkowych danych finansowych i operacyjnych dotyczących działalności PKP CARGO S.A. na rok 2018 zgodnie z przyjętym Planem Działalności Gospodarczej Spółki na 2018 rok: |
|
| marzec | - przychody z działalności operacyjnej PKP CARGO S.A. w 2018 roku 3 913 mln PLN tj. o 8,9% wyższe od przychodów osiągniętych w 2017 roku, |
| - EBITDA PKP CARGO S.A. 663,6 mln PLN, tj. o 12,1% wyższy w stosunku do 2017 roku, | |
| - EBIT PKP CARGO S.A. 204,0 mln PLN tj. o 34,9%, wyższy w stosunku do 2017 roku, | |
| - zysk netto PKP CARGO S.A. 160,8 mln PLN tj. o 71,1% wyższy, niż zysk netto w roku 2017, | |
| - nakłady inwestycyjne CAPEX 1 017,6 mln PLN, tj. o 99% wyższe, niż w roku 2017. | |
| W przypadku, gdy prognozowany poziom któregoś ze wskaźników będzie wykazywał znaczącą różnicę w stosunku do prognoz, Zarząd Spółki podejmie decyzję o korekcie prognozy. |
|
| Zawarcie przez PKP CARGO S.A. z firmą Newag S.A. umowy na modernizację 60 lokomotyw spalinowych serii SM48. Szacunkowa wartość kontraktu wynosi około 388 mln zł netto. |
|
| Podpisanie aneksu do umowy handlowej zawartej w 2015 r.z Lafarge Kruszywa i Beton Sp. z o.o., na przewozy otoczaków, kamienia pokruszonego lub rozłupanego, żwiru i krzemienia, wprowadzającego w szczególności zmiany w zakresie: |
|
| - wydłużenia terminu obowiązywania Umowy do 31.03.2020 r.; |
|
| - zwiększenia zadeklarowanej do przewozu masy do ok. 9 mln ton netto w okresie obowiązywania umowy; |
|
| Podjęcie przez Zarząd PKP CARGO S.A. uchwały w przedmiocie wystąpienia do Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ("ZWZ") z wnioskiem o podział zysku netto w kwocie 93.967.095,00 zł w następujący sposób: |
|
| kwiecień | 1) kwotę 7.517.367,60 zł przeznaczyć zgodnie z art. 396 Kodeksu Spółek Handlowych na kapitał zapasowy, |
| 2) kwotę 86.449.727,40 zł przeznaczyć na pokrycie strat z lat ubiegłych. | |
| Rada Nadzorcza Spółki pozytywnie zaopiniowała przedłożony przez Zarząd PKP CARGO S.A. ww. wniosek. | |
| Po przeprowadzeniu wyborów uzupełniających kandydata na przedstawiciela pracowników do Rady Nadzorczej Spółki, Rada Nadzorcza Spółki stwierdziła powołanie z dniem 01 maja 2018 r. w skład Rady Nadzorczej PKP CARGO S.A. VI kadencji zgłoszonego kandydata na przedstawiciela pracowników - Pana Jerzego Sośnierza. |
|
| PKP CARGO S.A. i PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o. otrzymały tytuł "Lider Transportu Intermodalnego" odpowiednio w kategoriach "Przewoźnik Kolejowy" i "Lądowy Terminal Kontenerowy". Wyróżnienia wręczono podczas Gali Forum Transportu Intermodalnego Fracht 2018 w Gdańsku. |
|
PKP CARGO S.A. zdobyła po raz drugi z rzędu prestiżowy tytuł "Transparentnej Spółki Roku 2017".
Spółka powołała Radę Prezesów w celu integracji i optymalizacji procesów w ramach Grupy PKP CARGO. Rada Prezesów powołała cztery komitety sterujące, w tym komitet ds. aktualizacji strategii Grupy, który do końca bieżącego roku ma przygotować uaktualnioną krótko -, średnio - i długookresową strategię rozwoju. Ponadto Rada Prezesów przyjęła plan działalności Grupy PKP CARGO na 2018 rok, który zakłada EBITDA Grupy PKP CARGO w wysokości 778,7 mln PLN tj. o 10,9% więcej w stosunku do 2017 roku, przy planowanej masie przewiezionych towarów w wysokości 125,9 mln ton, co da udział w polskim rynku przewozów na koniec 2018 roku w wysokości 53,9% według pracy przewozowej. Udział będzie wyższy o 2,3 punktu procentowego w stosunku do 2017 roku.
Zarząd Spółki PKP CARGO S.A. przekazał do publicznej wiadomości szacunkowe wybrane skonsolidowane wyniki finansowe i operacyjne za I kwartał 2018 r.:
-
przychody ze sprzedaży – 1.215,9 mPLN
-
EBIT 63,3 mPLN,
- zysk netto 35,6 mPLN ,
- EBITDA 200,3 mPLN ,
- nakłady inwestycyjne 132,5 mPLN,
- masa towarowa 29 427 tys. ton.
Spółki z Grupy PKP CARGO - Centrum Logistyczne Małaszewicze, Centrum Logistyczne Medyka- Żurawica, Euroterminal Sławków oraz Terminale Przeładunkowe Sławków-Medyka przystąpiły do Porozumienia Operatorów Terminali i Centrów Logistycznych Europy Środkowo-Wschodniej. Celem Porozumienia jest wzajemne wsparcie na rzecz tworzenia łańcuchów logistycznych na osi wschód-zachód , północ –południe Europy oraz z Azji, a także wsparcie kreowania projektów inwestycyjnych i biznesowych w obszarze logistyki.
PKP CARGO S.A. oraz Koleje Litewskie podpisały aneks do Porozumienia o współpracy w dziedzinie międzynarodowych kolejowych przewozów towarowych. Usprawni to obsługę ładunków na kolejowym przejściu granicznym między obu krajami
Podpisanie w dniu 21 maja 2018 r. z firmą Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz S.A. ("PESA"), umowy na wykonanie napraw na piątym poziomie utrzymania wraz z wymianą silnika spalinowego na nowy, 38 lokomotyw spalinowych serii ST44 w okresie od stycznia 2019 r. do września 2020 r. Harmonogram realizacji umowy zakłada wykonanie łącznie 38 napraw w tym: (i) w 2019 roku – 20 szt.; (ii) w 2020 roku – 18 szt. Szacunkowa wartość Umowy wynosi ok. 176,3 mln złotych netto. Dodatkowo, Zarząd Spółki podpisał z PESA List intencyjny w zakresie budowy lokomotywy dwunapędowej spalinowo – elektrycznej.
Jednocześnie informujemy, iż w opublikowanym w systemie ESPI raporcie bieżącym nr 16/2018 w tytule raportu omyłkowo została podana liczba lokomotyw 30 szt. – właściwa liczba zgodna z treścią umowy i raportu jest 38 szt. Oczywista omyłka pisarska.
PKP CARGO S.A. zawarło dwie umowy na przewozy węgla energetycznego dla ENEA Elektrownia Połaniec za łączną kwotę ponad 222 mln zł brutto. Na podstawie pierwszej umowy Spółka przewiezie w ciągu 19 miesięcy 3,35 mln ton węgla. Szacunkowa wartość tej umowy to ok. 122,8 mln zł brutto. Przewozy realizowane będą z LW Bogdanka. Transport węgla w ramach drugiej umowy realizowany będzie z kopalń śląskich do końca 2019 r., a planowana do przewozu w tym okresie masa węgla wyniesie 3 mln ton. Szacunkowa wartość drugiej umowy to ok. 100 mln zł brutto.
PKP CARGO S.A. zawarło umowę na przewozy węgla dla grupy Veolia. Na podstawie umowy PKP CARGO S.A. przewiezie w latach 2019-2021 ponad 5 mln ton węgła dla spółek grupy Veolia. Ponadto PKP CARGO S.A. zrealizuje także dodatkowe przewozy 950 tys. ton węgla dla grupy Veolia Polska w 2018 roku w ramach obowiązującej umowy.
Zawarcie z Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. umowy kredytu w rachunku bieżącym. Dostępna kwota kredytu wynosi 100 mln zł. Kredyt dostępny jest w okresie 12 miesięcy, od dnia 26 maja 2018 r. do dnia 24 maja 2019 r., z zastrzeżeniem możliwości wydłużenia okresu dostępności o kolejne 12 miesięcy tj. do dnia 24 maja 2020 r.
Źródło: Opracowanie własne
maj
5. Analiza sytuacji finansowo-majątkowej Grupy Kapitałowej PKP CARGO
5.1 Podstawowe wielkości ekonomiczno-finansowe Grupy PKP CARGO
5.1.1 Sprawozdanie z całkowitych dochodów Grupy PKP CARGO
W okresie 3 miesięcy 2018 r. Grupa PKP CARGO przewiozła 29,4 mln ton ładunków (tj. o 7,4% więcej niż w okresie 3 miesięcy 2017 r.) i wykonała pracę przewozową na poziomie 7,6 mld tkm (tj. o 6,9% więcej niż w okresie 3 miesięcy 2017 r.), co zostało szczegółowo opisane w rozdziale 4.2.5 "Przewozy kolejowe Grupy PKP CARGO".
Przychody z działalności operacyjnej Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. wzrosły o 10,5% r/r, a koszty działalności operacyjnej wzrosły o 5,1% r/r. Wynik na działalności operacyjnej oraz wynik netto Grupy w okresie 3 miesięcy 2018 r. wyniosły odpowiednio 63,3 mln zł oraz 35,6 mln zł.
Szczegóły w zakresie poszczególnych pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów przedstawiono w dalszej części niniejszego rozdziału. W poniższych tabelach przedstawiono wyniki Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r.
Tabela 20 Wyniki Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)
| Wyszczególnienie | 3 miesiące 2018 3 miesiące 2017 |
Zmiana | Tempo zmian | |
|---|---|---|---|---|
| 2018 - 2017 | 2018/2017 | |||
| Przychody z działalności operacyjnej razem | 1 215 876 | 1 100 027 | 115 849 | 10,5% |
| Koszty działalności operacyjnej razem | 1 152 620 | 1 096 851 | 55 769 | 5,1% |
| Wynik na działalności operacyjnej | 63 256 | 3 176 | 60 080 | 1 891,7% |
| Marża EBIT | 5,2% | 0,3% | 4,9 p.p. | 1 701,9% |
| Marża EBITDA | 16,5% | 13,4% | 3,1 p.p. | 23,2% |
| Przychody finansowe | 2 683 | 10 087 | -7 404 | -73,4% |
| Koszty finansowe | 13 145 | 15 184 | -2 039 | -13,4% |
| Udział w zyskach / stratach jednostek wycenianych metodą praw własności |
-3 071 | 2 019 | -5 090 | - |
| Wynik przed opodatkowaniem | 49 723 | 98 | 49 625 | 50 637,8% |
| Marża wyniku brutto | 4,1% | 0,0% | 4,1 p.p. | 45 803,4% |
| Podatek dochodowy | 14 114 | 1 532 | 12 582 | 821,3% |
| WYNIK NETTO | 35 609 | -1 434 | 37 043 | - |
| Marża wyniku netto | 2,9% | -0,1% | 3,1 p.p. | - |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
Przychody z działalności operacyjnej
Tabela 21 Przychody z działalności operacyjnej Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)
| Zmiana | Tempo zmian | |||
|---|---|---|---|---|
| Wyszczególnienie | 3 miesiące 2018 3 miesiące 2017 |
2018 - 2017 | 2018/2017 | |
| Przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych w tym: |
1 192 507 | 1 077 406 | 115 101 | 10,7% |
| Przychody z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych |
1 022 885 | 909 305 | 113 580 | 12,5% |
| Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów |
12 437 | 9 920 | 2 517 | 25,4% |
| Pozostałe przychody operacyjne | 10 932 | 12 701 | -1 769 | -13,9% |
| Razem przychody z działalności operacyjnej |
1 215 876 | 1 100 027 | 115 849 | 10,5% |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
W całkowitych przychodach z działalności operacyjnej Grupy największy udział stanowią przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych (98,1% w okresie 3 miesięcy 2018 r. przy 97,9% w okresie 3 miesięcy 2017 r.). Przychody ze sprzedaży usług i wyrobów gotowych obejmują głównie: przychody z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych, przychody z pozostałej działalności transportowej, przychody bocznicowe i trakcyjne, przychody przeładunkowe, przychody z tytułu usług rekultywacyjnych oraz pozostałe przychody (głównie obejmują przychody z tytułu: wynajmu składników majątku, usług agencji celnych, sprzedaży wyrobów gotowych, napraw taboru oraz inne przychody). Pozostałą część przychodów z działalności operacyjnej Grupy stanowią przychody ze sprzedaży towarów i materiałów, które obejmują, m.in. sprzedaż złomu stalowego i żeliwnego oraz pozostałych materiałów i towarów, jak również pozostałe przychody operacyjne obejmujące m.in. zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych, rozwiązane odpisy aktualizujące należności z tytułu dostaw i usług, odsetki od należności handlowych i pozostałych należności, otrzymane kary i odszkodowania oraz inne pozycje.
Wzrost przychodów z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych o 113,6 mln zł, tj. o 12,5% r/r do poziomu 1 022,9 mln zł wynikał z wyższych przewozów oraz wyższych cen przewozowych. Szczegóły dotyczące działalności przewozowej Grupy zostały opisane w rozdziale 4.2.5 "Przewozy kolejowe Grupy PKP CARGO". Przychody ze sprzedaży usług poza przewozowych wzrosły o 1,5 mln zł, tj. o 0,9% r/r do poziomu 169,6 mln zł.
Wzrost przychodów z tytułu sprzedaży towarów i materiałów o 2,5 mln zł, tj. o 25,4% r/r, był spowodowany głównie wyższą sprzedażą złomu.
Spadek pozostałych przychodów operacyjnych o 1,8 mln zł, tj. o 13,9% r/r wynikał z niższych pozostałych przychodów operacyjnych z tytułu zysku ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych o 5,3 mln zł, tj. o 85,1% r/r w wyniku sprzedaży w okresie 3 miesięcy 2017 r. naczep podkontenerowych w PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. oraz sprzedaży terenów Pilzno w AWT, przy wzroście rozwiązanych odpisów aktualizujących należości z tytułu dostaw i usług o 3,4 mln zł, tj. o 300,8% r/r głównie od zagranicznych kontrahentów.
Koszty działalności operacyjnej
Tabela 22 Koszty działalności operacyjnej Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)
| Wyszczególnienie | 3 miesiące 2018 3 miesiące 2017 |
Zmiana | Tempo zmian | |
|---|---|---|---|---|
| 2018 - 2017 | 2018/2017 | |||
| Amortyzacja i odpisy aktualizujące | 137 015 | 143 841 | -6 826 | -4,7% |
| Zużycie materiałów i energii | 186 116 | 170 643 | 15 473 | 9,1% |
| Usługi obce | 393 997 | 372 006 | 21 991 | 5,9% |
| Podatki i opłaty | 5 904 | 10 310 | -4 406 | -42,7% |
| Koszty świadczeń pracowniczych | 398 979 | 371 185 | 27 794 | 7,5% |
| Pozostałe koszty rodzajowe | 13 260 | 13 056 | 204 | 1,6% |
| Wartość sprzedanych towarów i materiałów |
7 802 | 7 396 | 406 | 5,5% |
| Pozostałe koszty operacyjne | 9 547 | 8 414 | 1 133 | 13,5% |
| Razem koszty działalności operacyjnej | 1 152 620 | 1 096 851 | 55 769 | 5,1% |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
W okresie 3 miesięcy 2018 r. koszty działalności operacyjnej Grupy wzrosły o 55,8 mln zł, tj. o 5,1% r/r, do poziomu 1 152,6 mln zł.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. odnotowano spadek kosztów amortyzacji i odpisów aktualizujących o 6,8 mln zł, tj. o 4,7% r/r do poziomu 137,0 mln zł głównie na skutek aktualizacji wyceny wartości rezydualnej taboru kolejowego na koniec 31.12.2017 r., co zostało szczegółowo opisane w Nocie 10 SSF101 za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2017 r.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. o 15,5 mln zł, tj. o 9,1% r/r zwiększyły się koszty zużycia materiałów i energii głównie z powodu wyższych przewozów towarowych. Koszty zużycia paliwa wzrosły o 8,7 mln zł, tj. o 19,1% r/r, na co wpłynął większy udział przewozów realizowanych w trakcji spalinowej w wyniku utrudnień na liniach PLK i objazdów, w szczególności w relacji z Bogdanki do Elektrowni w Kozienicach oraz wzrostu przewozów zrealizowanych przez Grupę PKP CARGO. Ponadto zanotowano wzrost zużycia energii elektrycznej, gazowej i wody o 7,5 mln zł, tj. o 7,5% r/r również na skutek wzrostu przewozów.
W analizowanym okresie 2018 r. odnotowano wzrost kosztów usług obcych o 22,0 mln zł, tj. o 5,9% r/r do poziomu 394,0 mln zł. Głównym powodem wyższych ww. kosztów był wzrost kosztów usług dostępu do linii zarządców infrastruktury o 9,8 mln zł, tj. o 6,0% r/r, spowodowany wyższymi przewozami towarowymi. Ponadto w ramach kosztów usług obcych nastąpił wzrost kosztów czynszów i opłat za użytkowanie nieruchomości i taboru o 7,4 mln zł, tj. o 18,7% r/r, w wyniku większej ilości najmowanego taboru, koniecznego do realizacji zwiększonych przewozów Grupy oraz opłat za pobyt wagonów w wyniku wzrostu masy w imporcie.
Podatki i opłaty w okresie 3 miesięcy 2018 r. były niższe o 4,4 mln zł, tj. o 42,7% r/r na skutek otrzymanego zwrotu zagranicznego podatku VAT oraz zapłacenia w okresie 3 miesięcy 2017 r. podatku VAT w związku z przekazaniem taboru w formie darowizny przez PKP CARGO S.A. do Instytucji Kultury Parowozowni Wolsztyn.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. odnotowano wzrost o 27,8 mln zł, tj. o 7,5% r/r kosztów świadczeń pracowniczych, które osiągnęły poziom 399,0 mln zł wobec 371,2 mln zł w okresie 3 miesięcy 2017 r. Wyższy poziom kosztów świadczeń pracowniczych, przy spadku przeciętnego zatrudnienia w Grupie o 20 etatów, tj. o 0,1% r/r, wynikał głównie z podwyżek wynagrodzeń w spółkach Grupy PKP CARGO. Mająca największy wpływ na wzrost kosztów świadczeń pracowniczych podwyżka wynagrodzeń została przyznana od 1 września 2017 r. pracownikom Jednostki dominującej (z uwagi na największą ilość zatrudnionych pracowników). Zmiany poziomu zatrudnienia zaprezentowano w rozdziale 4.4 "Informacje dotyczące zatrudnienia".
Pozostałe koszty rodzajowe w okresie 3 miesięcy 2018 r. wzrosły o 0,2 mln zł, tj. o 1,6% r/r.
101 Za każdym razem, gdy w Sprawozdaniu będzie mowa o Nocie, należy przez to rozumieć Notę Kwartalnego Skróconego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy PKP CARGO ("SSF") za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzonego według MSSF UE, chyba że podano inaczej, tak jak w tym przypadku
W okresie 3 miesięcy 2018 r. wartość sprzedanych towarów i materiałów wzrosła o 0,4 mln zł, tj. o 5,5% do poziomu 7,8 mln zł w ślad za wzrostem przychodów ze sprzedaży towarów i materiałów.
Pozostałe koszty operacyjne w okresie 3 miesięcy 2018 r. wyniosły 9,5 mln zł i wzrosły o 1,1 mln zł, tj. o 13,5% r/r, głównie na skutek wzrostu utworzonych odpisów aktualizująych na należności z tytułu dostaw i usług o 3,2 mln zł, przy spadku pozostałych kosztów operacyjnych z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych o 2,6 mln zł.
Wynik na działalności operacyjnej
W wyniku opisanych powyżej zmian przychodów i kosztów działalności operacyjnej, wynik na działalności operacyjnej w okresie 3 miesięcy 2018 r. wyniósł 63,3 mln zł i wzrósł o 60,1 mln zł r/r.
EBITDA
Wynik na działalności operacyjnej powiększony o pozycję "Amortyzacja i odpisy aktualizujące" określany jako EBITDA, wyniósł 200,3 mln zł w okresie 3 miesięcy 2018 r. i wzrósł o 53,3 mln zł, tj. o 36,2% r/r.
Działalność finansowa oraz inwestycje wyceniane metodą praw własności
Tabela 23 Działalność finansowa Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)
| Wyszczególnienie | 3 miesiące 2018 3 miesiące 2017 |
Tempo zmian | ||
|---|---|---|---|---|
| 2018 - 2017 | 2018/2017 | |||
| Przychody finansowe | 2 683 | 10 087 | -7 404 | -73,4% |
| Koszty finansowe | 13 145 | 15 184 | -2 039 | -13,4% |
| Wynik na działalności finansowej | -10 462 | -5 097 | -5 365 | - |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
W okresie 3 miesięcy 2018 r. Grupa odnotowała stratę na działalności finansowej w wysokości 10,5 mln zł wobec 5,1 mln zł straty w okresie 3 miesięcy 2017 r. Główną przyczyną pogorszenia się wyniku z działalności finansowej o 5,4 mln zł był spadek o 5,4 mln zł r/r przychodów z wyceny zobowiązania z tytułu opcji "put" na udziały niedające kontroli.
Szczegóły dotyczące działalności finansowej zaprezentowano w Nocie 8 SSF.
Tabela 24 Inwestycje wyceniane metodą praw własności Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)
| 3 miesiące 2018 3 miesiące 2017 |
Tempo zmian | |||
|---|---|---|---|---|
| Wyszczególnienie | 2018 - 2017 | 2018/2017 | ||
| Udział w zyskach / stratach jednostek wycenianych metodą praw własności |
-3 071 | 2 019 | -5 090 | - |
| Wynik udziału na inwestycjach wycenianych metodą praw własności |
-3 071 | 2 019 | -5 090 | - |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
Zmiany wartości udziałów jednostek wycenianych metodą praw własności spadły o 5,1 mln zł r/r. Szczegóły w zakresie zmiany wartości udziałów jednostek wycenianych metodą praw własności zaprezentowano w Nocie 11 SSF oraz w Nocie 13 SSF za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2017 r.
Wynik przed opodatkowaniem
Wynik przed opodatkowaniem Grupy PKP CARGO wyniósł 49,7 mln zł w okresie 3 miesięcy 2018 r. i wzrósł o 49,6 mln zł r/r. w wyniku zmian opisanych powyżej.
Podatek dochodowy
W okresie 3 miesięcy 2018 r. Grupa PKP CARGO wykazała podatek dochodowy w kwocie 14,1 mln zł (wzrost o 12,6 mln zł r/r), z czego podatek bieżący wynosił 22,6 mln zł, zaś odroczony podatek dochodowy -9,2 mln zł. Wzrost obciążeń podatkowych wynika ze wzrostu wyniku Grupy PKP CARGO. Szczegóły dotyczące podatku dochodowego zaprezentowano w Nocie 9 SSF.
Wynik netto
Wynik netto Grupy PKP CARGO wyniósł 35,6 mln zł w okresie 3 miesięcy 2018 r. i wzrósł o 37,0 mln zł r/r na skutek opisanych powyżej zmian przychodów, kosztów oraz zapłaconego podatku dochodowego.
5.1.2 Charakterystyka struktury aktywów i pasywów Grupy PKP CARGO
AKTYWA
Tabela 25 Analiza pozioma i pionowa aktywów Grupy PKP CARGO (tys. zł)
| Stan na | Stan na | Struktura aktywów | Zmiana | Tempo zmian | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | 31/03/2018 | 31/12/2017 | 2018 - 2017 | 2018/2017 | |
| AKTYWA | ||||||
| Aktywa trwałe | ||||||
| Rzeczowe aktywa trwałe | 4 697 034 | 4 687 982 | 71,5% | 70,6% | 9 052 | 0,2% |
| Aktywa niematerialne | 41 370 | 43 927 | 0,6% | 0,7% | -2 557 | -5,8% |
| Nieruchomości inwestycyjne | 1 192 | 1 205 | 0,0% | 0,0% | -13 | -1,1% |
| Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności |
50 834 | 53 610 | 0,8% | 0,8% | -2 776 | -5,2% |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności |
1 412 | 1 836 | 0,0% | 0,0% | -424 | -23,1% |
| Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe | 7 465 | 10 537 | 0,1% | 0,2% | -3 072 | -29,2% |
| Pozostałe długoterminowe aktywa niefinansowe | 14 195 | 14 726 | 0,2% | 0,2% | -531 | -3,6% |
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
143 082 | 133 583 | 2,2% | 2,0% | 9 499 | 7,1% |
| Aktywa trwałe razem | 4 956 584 | 4 947 406 | 75,4% | 74,5% | 9 178 | 0,2% |
| Aktywa obrotowe | ||||||
| Zapasy | 146 361 | 148 464 | 2,2% | 2,2% | -2 103 | -1,4% |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności |
709 164 | 729 535 | 10,8% | 11,0% | -20 371 | -2,8% |
| Należności z tytułu podatku dochodowego | 117 | 115 | 0,0% | 0,0% | 2 | 1,7% |
| Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe | 310 998 | 263 670 | 4,7% | 4,0% | 47 328 | 17,9% |
| Pozostałe krótkoterminowe aktywa niefinansowe | 51 308 | 35 593 | 0,8% | 0,5% | 15 715 | 44,2% |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 397 768 | 516 776 | 6,1% | 7,8% | -119 008 | -23,0% |
| Aktywa obrotowe razem | 1 615 716 | 1 694 153 | 24,6% | 25,5% | -78 437 | -4,6% |
| AKTYWA RAZEM | 6 572 300 | 6 641 559 | 100,0% | 100,0% | -69 259 | -1,0% |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
Aktywa trwałe
Największy udział w strukturze aktywów mają rzeczowe aktywa trwałe, które stanowiły na dzień 31.03.2018 r. 71,5% sumy aktywów wobec 70,6% na dzień 31.12.2017 r. W okresie 3 miesięcy 2018 roku nastąpił wzrost rzeczowych aktywów trwałych o 9,1 mln zł, tj. 0,2% wobec 31.12.2017 r. Wśród rzeczowych aktywów trwałych dominujący udział posiadają środki transportu (głównie lokomotywy i wagony), które na dzień 31.03.2018 r. stanowiły 81,1% sumy rzeczowych aktywów. Odnotowano również wzrost wartości aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego o 9,5 mln zł, tj. o 7,1%, co szczegółowo zostało zaprezentowane w Nocie 9 SSF.
Aktywa obrotowe
Aktywa obrotowe spadły na dzień 31.03.2018 r. o 78,4 mln zł, tj. o 4,6% w stosunku do dnia 31.12.2017 roku, głównie na skutek spłat kredytów i pożyczek wraz leasingami zgodnymi z harmogramami. Na wartość aktywów obrotowych wpłynął również spadek należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności. Udział aktywów obrotowych w sumie bilansowej zmniejszył się i na dzień 31.03.2018 r. wyniósł 24,6% w stosunku do 25,5% na dzień 31.12.2017 r. Największy udział w strukturze aktywów obrotowych na dzień 31.03.2018 r. miały należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności (43,9%), środki pieniężne i ich ekwiwalenty (24,6%) oraz pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe (19,2%).
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Tabela 26 Analiza pozioma i pionowa kapitału własnego i zobowiązań Grupy PKP CARGO (tys. zł)
| Stan na | Struktura kapitału Stan na własnego i zobowiązań |
Zmiana | Tempo | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31/03/2018 | 31/12/2017 | 31/03/2018 | 31/12/2017 | 2018 - 2017 | zmian 2018/2017 |
|
| KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA | ||||||
| Kapitał własny | ||||||
| Kapitał zakładowy | 2 239 346 | 2 239 346 | 34,1% | 33,7% | 0 | 0,0% |
| Kapitał zapasowy | 619 306 | 619 306 | 9,4% | 9,3% | 0 | 0,0% |
| Pozostałe składniki kapitału własnego | -14 451 | 4 872 | -0,2% | 0,1% | -19 323 | - |
| Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych |
71 463 | 59 896 | 1,1% | 0,9% | 11 567 | 19,3% |
| Zyski zatrzymane | 456 106 | 411 358 | 6,9% | 6,2% | 44 748 | 10,9% |
| Razem kapitał własny | 3 371 770 | 3 334 778 | 51,3% | 50,2% | 36 992 | 1,1% |
| Zobowiązania długoterminowe | ||||||
| Długoterminowe kredyty bankowe i pożyczki | 1 262 869 | 1 312 629 | 19,2% | 19,8% | -49 760 | -3,8% |
| Długoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu finansowego |
84 913 | 91 055 | 1,3% | 1,4% | -6 142 | -6,7% |
| Długoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania |
1 645 | 1 578 | 0,0% | 0,0% | 67 | 4,2% |
| Rezerwy długoterminowe z tytułu świadczeń pracowniczych | 560 788 | 558 547 | 8,5% | 8,4% | 2 241 | 0,4% |
| Pozostałe rezerwy długoterminowe | 22 235 | 22 446 | 0,3% | 0,3% | -211 | -0,9% |
| Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 107 298 | 107 418 | 1,6% | 1,6% | -120 | -0,1% |
| Zobowiązania długoterminowe razem | 2 039 748 | 2 093 673 | 31,0% | 31,5% | -53 925 | -2,6% |
| Zobowiązania krótkoterminowe | ||||||
| Krótkoterminowe kredyty bankowe i pożyczki | 244 166 | 249 701 | 3,7% | 3,8% | -5 535 | -2,2% |
| Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu finansowego |
43 390 | 48 040 | 0,7% | 0,7% | -4 650 | -9,7% |
| Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania |
692 529 | 749 736 | 10,5% | 11,3% | -57 207 | -7,6% |
| Rezerwy krótkoterminowe z tytułu świadczeń pracowniczych | 118 060 | 104 006 | 1,8% | 1,6% | 14 054 | 13,5% |
| Pozostałe rezerwy krótkoterminowe | 60 781 | 59 726 | 0,9% | 0,9% | 1 055 | 1,8% |
| Pozostałe krótkoterminowe zobowiązania finansowe | 66 | 272 | 0,0% | 0,0% | -206 | -75,7% |
| Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego | 1 790 | 1 627 | 0,0% | 0,0% | 163 | 10,0% |
| Zobowiązania krótkoterminowe razem | 1 160 782 | 1 213 108 | 17,7% | 18,3% | -52 326 | -4,3% |
| Zobowiązania razem | 3 200 530 | 3 306 781 | 48,7% | 49,8% | -106 251 | -3,2% |
| KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM | 6 572 300 | 6 641 559 | 100,0% | 100,0% | -69 259 | -1,0% |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
Kapitały własne
Udział kapitałów własnych w sumie bilansowej na dzień 31.03.2018 r. wyniósł 51,3% wobec 50,2% na dzień 31.12.2017 roku. Wzrost udziałów kapitałów własnych w sumie bilansowej spowodowany głównie wzrostem zysków zatrzymanych o 44,7 mln zł, tj. 10,9%, wynikających głównie z zanotowania dodatniego wyniku finansowego za 3 miesiące 2018 r.
Zobowiązania długoterminowe
Wartość zobowiązań długoterminowych na dzień 31.03.2018 r. była niższa o 53,9 mln zł, tj. 2,6% wobec stanu na dzień 31.12.2017 r. Na powyższy spadek wpłynęła wartość długoterminowych kredytów bankowych i pożyczek, która była niższa o 49,8 mln zł, tj. 3,8% wobec stanu na dzień 31.12.2017 r. w wyniku reklasyfikacji zobowiązań długoterminowych na krótkoterminowe, zgodnie z harmonogramami spłat. Dodatkowo w okresie 3 miesięcy 2018 roku Grupa nie zaciągała nowych kredytów i pożyczek. Ponadto, spadła wartość długoterminowego zobowiązania z tytułu leasingu finansowego o 6,1 mln zł, tj. 6,7% wobec stanu na dzień 31.12.2017 r. Długoterminowe rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych wzrosły o 2,2 mln zł, tj. 0,4% wobec stanu na koniec 2017 r.
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania krótkoterminowe na dzień 31.03.2018 r. w porównaniu do stanu na dzień 31.12.2017 r. spadły o 52,3 mln zł, tj. o 4,3%. Największe zmiany odnotowano w pozycjach:
- Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania spadek o 57,2 mln zł, tj. o 7,6% wynikający głównie z następujących czynników:
-
- Spadku zobowiązań z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych o 63,6 mln zł, tj. 80,5%. Spadek pozycji wynika głównie ze spłaty zobowiązań przez Jednostkę dominującą wobec SIEMENS A.G. z tytułu zakupu lokomotyw wielosystemowych w wysokości 39,2 mln zł,
-
- Spadku zobowiązań z tytułu dostaw i usług o 15,2 mln zł, tj. 3,4% wobec stanu na dzień 31.12.2017 r.,
-
- Wzrostu zobowiązań z tytułu zobowiązań publiczno-prawnych w wysokości 25,1 mln zł, tj. 32,0%. Wzrost pozycji wynika głównie z wyższych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W 2017 roku część zobowiązań, których termin płatności przypadał na rok 2018 zostało spłaconych przez Jednostkę dominującą przed terminem wymagalności.
- Wzrost krótkoterminowych rezerw na świadczenia pracownicze o 14,1 mln zł, tj. 13,5% wynikający głównie ze wzrostu rezerw z tytułu niewykorzystanych urlopów,
- Krótkoterminowe kredyty bankowe i pożyczki spadek o 5,5 mln zł, tj. o 2,2%, wynikający z harmonogramu spłat.
5.1.3 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Grupy PKP CARGO
W tabeli poniżej zaprezentowano podstawowe pozycje sprawozdania z przepływów pieniężnych Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego roku poprzedniego.
Tabela 27 Podstawowe pozycje sprawozdania z przepływów pieniężnych Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)
| Wyszczególnienie | 3 miesiące 2018 | 3 miesiące 2017 | Zmiana | Tempo zmian |
|---|---|---|---|---|
| 2018 - 2017 | 2018/2017 | |||
| Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 198 346 | 92 638 | 105 708 | 114,1% |
| Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | -238 261 | -359 010 | 120 749 | - |
| Środki pieniężne netto z działalności finansowej | -80 603 | -36 200 | -44 403 | - |
| Zwiększenie / zmniejszenie netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów |
-120 518 | -302 572 | 182 054 | - |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego |
516 776 | 755 919 | -239 143 | -31,6% |
| Wpływ zmian kursów walut na saldo środków pieniężnych w walutach obcych |
1 510 | -5 673 | 7 183 | - |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu sprawozdawczego |
397 768 | 447 674 | -49 906 | -11,1% |
Źródło: Kwartalne Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PKP CARGO za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2018 r. sporządzone według MSSF UE
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
W okresie 3 miesięcy 2018 r. przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej wyniosły 198,3 mln zł przy 92,6 mln zł w analogicznym okresie 2017 r. Prezentowane przepływy osiągnięto przy wyniku brutto na poziomie 49,7 mln zł oraz amortyzacji i odpisach aktualizujących 137,0 mln zł (spadek o 6,8 mln zł wobec analogicznego okresu roku poprzedniego).
Dodatkowo wpływ na zwiększenie wartości środków pieniężnych z działalności operacyjnej zanotowano z tytułu zmniejszenia salda należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności o 15,4 mln zł, głównie wynikających ze spadku należności z tytułu przesunięcia zwrotu zagranicznego podatku VAT.
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
W okresie 3 miesięcy 2018 r. przepływy pieniężne wykorzystane w związku z działalności inwestycyjną wyniosły -238,2 mln zł wobec -359,0 mln zł w analogicznym okresie 2017 roku. Ujemne przepływy mają bezpośredni związek z nakładami inwestycyjnymi ponoszonymi w Grupie PKP CARGO. Szczegóły w zakresie nakładów inwestycyjnsych opisano w rozdziale 4.5 "Inwestycje Grupy PKP CARGO".
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej w okresie 3 miesięcy 2018 r. wyniosły -80,6 mln zł wobec -36,2 mln zł w analogicznym okresie 2017 r. W okresie 3 miesięcy 2018 r. suma wydatków pieniężnych z tytułu leasingów, spłat kredytów i pożyczek oraz odsetek od leasingów, kredytów i pożyczek wyniosła 81,5 mln zł wobec 116,1 mln zł w analogicznym okresie 2017 r.
5.1.4 Wybrane wskaźniki finansowe i operacyjne Grupy PKP CARGO
W poniższej tabeli zaprezentowano istotne wskaźniki finansowe i operacyjne Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego.
Tabela 28 Wybrane wskaźniki finansowe i operacyjne Grupy PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2017 r. (tys. zł)
| 3 miesiące 2018 | 3 miesiące 2017 | Zmiana skorygowane |
Tempo zmian skorygowane |
||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wyszczególnienie 3 miesiące 2018 3 miesiące 2017 |
skorygowane** | skorygowane* | 2018 - 2017 | 2018/2017 | |||
| Marża EBITDA1 | 16,5% | 13,4% | 16,5% | 13,4% | 3,1 p.p. | 23,2% | |
| Marża wyniku netto2 | 2,9% | -0,1% | 2,9% | -0,1% | 3,1 p.p. | - | |
| Wskaźnik zadłużenia finansowego netto do EBITDA3 |
1,2 | 1,9 | 1,2 | 1,6 | -0,4 | -25,3% | |
| ROA4 | 1,8% | -1,1% | 1,5% | 0,4% | 1,1 p.p. | 298,0% | |
| ROE5 | 3,5% | -2,1% | 2,9% | 0,7% | 2,1 p.p. | 293,2% | |
| Średnia odległość pokonywana przez 1 lokomotywę (km dziennie)6 |
251,8 | 244,8 | 251,8 | 244,8 | 7,0 | 2,9% | |
| Średni tonaż pociągu brutto na lokomotywę pracującą (w tonach)7 |
1458,0 | 1 453,0 | 1 458,0 | 1 453,0 | 5,0 | 0,3% | |
| Średni czas pracy lokomotywy dziennie (godz. dziennie) 8 |
15,6 | 14,8 | 15,6 | 14,8 | 0,8 | 5,4% | |
| Praca przewozowa na zatrudnionego (tys. tkm/zatrudnionego)9 |
325,5 | 304,2 | 325,5 | 304,2 | 21,3 | 7,0% |
*zannualizowane dane za 3 miesięce 2017 r. (04'2016 – 03'2017) prezentacyjnie skorygowano o odpis z tytułu trwałej utraty wartości aktywów w wysokości 34,1 mln zł (korekta uwzględnia odpis na środkach trwałych w kwocie 35,0 mln zł oraz zmniejszoną z tego tytułu amortyzację w II pół. 2016 w wysokości 0,9 mln zł), który został opisany w Nocie 12.1. SSF za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2016 r. oraz o odpis wartości należności w kwocie 72,7 mln zł (opisany w Nocie 19 SSF za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2016 r.), dodatkowo w skorygowanym wyniku netto został uwzględniony podatek odroczony z tytułu odpisu wynikającego z przeprowadzonego testu na utratę wartości AWT w kwocie 6,5 mln zł oraz podatek odroczony z tytułu odpisu aktualizującego należności od OKD w kwocie 8,0 mln zł,
** zannualizowane dane za 3 miesięce 2018 r. (04'2017 – 03'2018) prezentacyjnie skorygowano o aktualizację wyceny wartości rezydualnej taboru kolejowego oraz rozwiązanie części odpisu z tytułu trwałej utraty wartości składników taboru kolejowego w kwocie -27,4 mln zł (szczegóły opisano w Nocie 10 SSF za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2017 r.), dodatkowo w skorygowanym wyniku netto został uwzględniony podatek odroczony od ww. aktualizacji w kwocie -5,2 mln zł.
Powyższe korekty dotyczą wyłącznie danych ze Sprawozdania z Całkowitych Dochodów.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. oraz 3 miesięcy 2017 r. nie było korekt wyniku finansowego, powyższe korekty dotyczą wyłącznie danych zannualizowanych.
-
- Obliczony jako iloraz wyniku z działalności operacyjnej powiększonego o amortyzację i odpisy aktualizujące przez łączne przychody z działalności operacyjnej
-
- Obliczony jako iloraz wyniku netto i łącznych przychodów z działalności operacyjnej
-
- Obliczony jako iloraz zadłużenia finansowego netto (stanowiącego sumę (i) długoterminowych kredytów i pożyczek bankowych; (ii) krótkoterminowych kredytów i pożyczek bankowych, (iii) zobowiązań długoterminowych z tytułu leasingu finansowego oraz umów dzierżawy z opcją wykupu; (iv) zobowiązań krótkoterminowych z tytułu leasingu finansowego oraz umów dzierżawy z opcją wykupu; (v) pozostałych krótkoterminowych zobowiązań finansowych oraz (vi) pozostałych długoterminowych zobowiązań finansowych, pomniejszoną o (i) środki pieniężne i ich ekwiwalenty; oraz (ii) pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe) i EBITDA za ostatnie 12 miesięcy (wynik na działalności operacyjnej powiększony o amortyzację i odpisy z tytułu aktualizacji wartości).
-
- Obliczony jako iloraz wyniku netto za ostatnie 12 miesięcy i sumy aktywów.
-
- Obliczony jako iloraz wyniku netto za ostatnie 12 miesięcy i kapitału własnego.
-
- Obliczona jako iloraz pojazdokilometrów (tj. odległości pokonywanej przez pojazdy Grupy PKP CARGO w danym okresie) i pojazdodób (tj. iloczynu liczby czynnych pojazdów i liczby dni kalendarzowych w danym okresie)
-
- Obliczony jako iloraz bruttotonokilometrów oraz pociągokilometrów w pracy pociągowej odniesionej do lokomotyw prowadzących pociąg (w podwójnej trakcji lub pracujących na popychu w danym okresie).
-
- Obliczona jako iloraz pojazdogodzin (tj. liczby godzin pracy pojazdów Grupy PKP CARGO w danym okresie) i pojazdodób (tj. iloczynu liczby czynnych pojazdów i liczby dni kalendarzowych w danym okresie).
-
- Obliczana jako iloraz pracy przewozowej wykonanej przez Grupę przez przeciętne zatrudnienie (w etatach) w Grupie w danym okresie.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. kluczowe wskaźniki rentowności tj. marża EBITDA, marża wyniku netto, ROA, ROE zanotowały poziomy wyższe, niż w analogicznym okresie 2017 r. z przyczyn opisanych w rozdziale 5.1.1 "Sprawozdanie z całkowitych dochodów Grupy PKP CARGO" oraz 5.1.2 "Charakterystyka struktury aktywów i pasywów Grupy PKP CARGO". Poprawił się również wskaźnik zadłużenia finansowego netto do EBITDA, który spadł do poziomu 1,2 na koniec marca 2018 r. z poziomu 1,9 na koniec marca 2017 r. Przyczyną polepszenia się wskaźnika jest głównie poprawa w zakresie wyników finansowych Spółki. Skorygowane wskaźniki rentowności tj. marża EBITDA, marża wyniku netto, ROA, ROE również zanotowały poziomy wyższe, niż w okresie 3 miesięcy 2017 r.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. średniodobowy przebieg lokomotyw wynosił 251,8 km/dobę, natomiast w okresie 3 miesięcy 2017 r. 244,8 km/dobę. Poprawa wskaźnika wynika z optymalizacji procesu przewozowego.
Średni tonaż pociągu brutto na lokomotywę pracującą w okresie 3 miesięcy 2018 r. wyniósł 1 458,0 ton i wzrósł o 5,0 ton, tj. o 0,3% r/r. Jest to efekt lepszego wykorzystania lokomotyw i optymalizacji procesu przewozowego.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. średniodobowy czas pracy lokomotyw wynosił 15,6 godz./dobę, natomiast w okresie 3 miesięcy 2017 r. 14,8 godz./dobę. Jest to efekt ciągłego monitorowania realizacji procesu przewozowego z równoczesnym optymalizowaniem dostosowania ilości lokomotyw czynnych do wykonywania pracy przy zmiennych przewozach.
Wskaźnik pracy przewozowej na zatrudnionego w okresie 3 miesięcy 2018 r. był wyższy w porównaniu do 2017 r. o 21,3 tys.tkm/zatrudnionego, tj. o 7,0% r/r, na co wpłynął przede wszystkim wzrost pracy przewozowej o 6,9% r/r, przy spadku zatrudnienia o 0,1% r/r.
5.2 Czynniki, które będą miały wpływ na osiągnięte wyniki finansowe w perspektywie kolejnego kwartału
Sytuacja gospodarcza w Europie
Koniunktura gospodarcza państw oraz całego otoczenia makroekonomicznego, w których Grupa PKP CARGO świadczy usługi przewozowe, ma bezpośrednie odzwierciedlenie w prowadzonej działalności biznesowej. Wykonana praca przewozowa transportu kolejowego jest silnie skorelowana nie tylko z dynamiką PKB, ale również z okresami spadków i wzrostów gospodarki czy długotrwałymi wahaniami w poszczególnych gałęziach przemysłu.
Obecnie na całą branżę transportu towarów (w tym transport towarów koleją) wpływ mają także relacje z partnerami biznesowymi. W Unii Europejskiej wymiana handlowa przebiegała do tej pory bez większych problemów, jednak po decyzji Wielkiej Brytanii o opuszczeniu Unii można spodziewać się zmian w funkcjonowaniu zarówno wspólnego unijnego rynku, jak i rynku brytyjskiego.
Sytuacja na rynku surowców energetycznych
Ze względu na największy udział węgla kamiennego w przewozach kolejowych, przemysł paliwowoenergetyczny w dalszym ciągu będzie najważniejszym sektorem gospodarki. Koniunktura w sektorze nieprzerwanie będzie wpływać na wielkość przewozów oraz rynek transportu towarowego.
Przewozy węgla w dalszym ciągu będą stanowić podstawową grupę towarową w przewozach Grupy PKP CARGO i sytuacja na tym rynku w dużym stopniu będzie oddziaływać na osiągane przez Grupę wyniki
i udziały w rynku. Realizowane działania restrukturyzacyjne prowadzone w polskim sektorze wydobywczym, mogą istotnie wpłynąć na zmniejszone zapotrzebowanie na węgiel kamienny czy też dywersyfikację przewoźników przez odbiorców z sektora energetycznego.
Sytuacja na rynku kruszyw
W ostatnim czasie odnotowuje się istotny wzrost przewozu kruszyw i materiałów budowlanych. Wynika to głównie z intensyfikacji prac przy już rozpoczętych oraz startu nowych inwestycji infrastrukturalnych (budowa dróg i modernizacja kolei), przy wydatnym wsparciu funduszy strukturalnych UE w ramach perspektywy wydatkowej na lata 2014-2020.
W perspektywie najbliższych kwartałów można oczekiwać utrzymania korzystnej koniunktury na rynkach materiałów budowlanych, co ma swoje podłoże w kontynuacji już realizowanych, ale także zaplanowanych dużych inwestycji publicznych w ramach "Programu Budowy Dróg Krajowych" oraz "Krajowego Programu Kolejowego". Zgodnie z bieżącymi
harmonogramami, kumulacja wydatków infrastrukturalnych ma bowiem mieć miejsce w latach 2018-2020. Transport kruszyw i materiałów budowlanych pozostanie tym samym istotnym rynkiem działalności Grupy PKP Cargo, silnie wpływając na osiągane wyniki przewozowe i udziały rynkowe.
Sytuacja na rynku przewozów intermodalnych
Szczególnie dynamiczny rozwój przewiduje się w kolejnych latach dla rynku przewozów intermodalnych. Grupa pozostaje aktywnie zaangażowana w obsługę przewozów na linii Nowego Jedwabnego Szlaku. Nadrzędnym celem projektu jest zwiększenie wolumenów lądowego transportu intermodalnego w relacji Chiny – Europa Zachodnia przez Małaszewicze oraz w drodze powrotnej do Azji. Rozwój wymiany handlowej pomiędzy Polską a Chińską Republiką Ludową ma być ułatwiony dzięki podpisaniu umów handlowych i porozumień dwustronnych, co stanowi istotny czynnik dla rozwoju przewozów intermodalnych
realizowanych przez Grupę.
Rynek rekultywacji i utrzymania infrastruktury torowej
Grupa, głównie za pośrednictwem spółek Grupy AWT, specjalizuje się w budowie i utrzymaniu torów kolejowych, dysponuje więc wykwalifikowaną i profesjonalną siłą roboczą i wymaganymi urządzeniami. Posiadane zasoby i doświadczenie w pespektywie zamykania kopalni przedsiębiorstwa wydobywczego węgla kamiennego OKD znajdującego się obecnie w stanie upadłości, pozwalają Grupie na dywersyfikację przychodów poprzez sprzedaż tego rodzaju usług na rynkach Czech i Polski z możliwością rozszerzenia na inne kraje.
Stan infrastruktury kolejowej
Działalność Grupy PKP CARGO uzależniona jest od stanu infrastruktury kolejowej, a wykorzystywana w Polsce sieć kolejowa charakteryzuje się niską jakością. Intensywny program modernizacji sieci kolejowej, choć docelowo wiązać się będzie z poprawą warunków użytkowania, w okresie trwania prac budowlanych i remontowych powoduje utrudnienia i konieczność prowadzenia ruchu kolejowego przy wykorzystaniu objazdów. W ostatnich okresach występowała duża liczba zamknięć torowych, które miały i w najbliższych latach będą miały bezpośredni wpływ na obniżenie przepustowości wykorzystywanych linii oraz stacji, a także
odrzucanie wniosków na Indywidualny Rozkład Jazdy (IRJ), wydłużenie czasu jazdy, dłuższą drogę przebiegu pociągów oraz wydłużony pobyt pociągów na stacjach, co wymaga angażowania w proces przewozowy zwiększonych zasobów ludzkich, taborowych i trakcyjnych.
Z uwagi na przewidywany na wiosenne i letnie miesiące wzrost nadania kruszyw (przeznaczonych m.in. na inwestycje w infrastrukturę kolejową), w kolejnych miesiącach przewiduje się utrzymujący trend wzrostu ww. uciążliwości.
Opłaty za dostęp do infrastruktury
Wyniki działalności zarówno PKP CARGO S.A., jak i Grupy PKP CARGO, są w dużym stopniu zależne od wysokości ponoszonych opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej. Koszt dostępu do infrastruktury w I kwartale 2018 r. stanowił ok. 14,9% kosztów operacyjnych Grupy PKP CARGO.
W dniu 16 listopada 2017 r. została zawarta Umowa o wykorzystanie zdolności przepustowej do przewozu rzeczy w rozkładzie jazdy pociągów 2017/2018 pomiędzy PKP CARGO S.A., a PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Umowa obowiązuje w okresie od dnia 10 grudnia 2017 r. do dnia 8 grudnia 2018 r. Przewidywana wartość Umowy w okresie jej obowiązywania wynosi łącznie 631,9 mln zł netto (777,3 mln zł brutto).
W zakresie infrastruktury krajowej i zagranicznej w perspektywie najbliższych kwartałów nie przewiduje się znaczących zmian. Aktualnie poszczególni zarządcy infrastruktury złożyli do Prezesa UTK projekty cenników które obowiązywałyby w RJ 2018/2019. Wynik procedowania w UTK wniosków ws. zatwierdzenia cenników powinien być znany w najbliższych tygodniach.
Regulacje techniczne dotyczące taboru
Tabor wykorzystywany w transporcie kolejowym musi spełniać odpowiednie normy i wymagania techniczne, determinujące skalę działalności modernizacyjnej i naprawczej Grupy. Inwestycje z tym związane bezpośrednio zależą od aktualnego stanu technicznego posiadanego taboru i wynikających z niego obowiązkowych napraw okresowych. Ilość napraw okresowych oraz przeglądów okresowych wykonywanych w poszczególnych okresach wynika z cykli określonych w DSU taboru zatwierdzonych przez UTK.
Z uwagi na przewidywany w najbliższych latach wzrost polskiego rynku kolejowych przewozów towarowych, konieczne będzie dostosowanie użytkowanego parku taborowego. Mając na uwadze zaawansowany wiek taboru i ograniczone moce produkcyjne przedsiębiorstw naprawczych, może występować czasowe niedopasowanie ilości oraz rodzaju taboru do potrzeb rynku przewozowego.
Restrukturyzacja OKD a.s.
Rozpoczęty proces restrukturyzacji OKD a.s., spółki z Grupy AWT poparły na Zgromadzeniu Wierzycieli w dniu 24 sierpnia 2017 r. OKD a.s. została tym samym przejęta przez PRISKO a.s., spółkę kontrolowaną przez czeski Skarb Państwa. Oczekiwaniem PKP CARGO S.A. jest prowadzenie restrukturyzacji OKD zgodnie z Planem restrukturyzacji, co pozwoli na stopniowe wygaszanie działalności wydobywczej, a w ciągu najbliższych 2-3 lat na kontynuację współpracy pomiędzy OKD a.s., a Grupą AWT na polach usług przewozowych, bocznicowych oraz rekultywacyjnych.
Potencjalne zmiany w realizacji Planu Restrukturyzacji będą wymagały dokonania analizy ich wpływu na przyjęte założenia w przeprowadzanych testach na utratę wartości aktywów Grupy AWT.
Poziom cen złomu
Rynek złomu jest bardzo niestabilny i trudno przewidzieć, jaki poziom osiągną ceny w kolejnych kwartałach. Aktualnie ceny złomu utrzymują się na dość wysokim poziomie. Ceny złomu mają bezpośredni wpływ na przychody z tytułu kasacji taboru w Grupie.
Zmiana regulacji prawnych
W dniu 13 grudnia 2017 r. wszedł w życie kolejny akt prawny regulujący bardziej szczegółowo działalność obiektów infrastruktury usługowej - Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/2177 z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie dostępu do obiektów infrastruktury usługowej i usług związanych z koleją (dot. art. 13 "Warunki dostępu do usług" dyrektywy 2012/34/UE). W 2016 i 2017 r. Spółka brała udział w pracach grupy prawnej CER (Wspólnota Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury Kolejowej), która przedstawiała Komisji Europejskiej wiele postulatów Spółki, które są częściowo uwzględnione
w rozporządzeniu. Przepisy rozporządzenia będą miały zastosowanie od 1 maja 2019 r., w związku z tym przewidywane są dalsze zmiany w Spółce mające na celu dostosowanie do ww. aktu.
W Komisji Europejskiej trwają prace nad rewizją TSI Hałas. Na obecnym etapie prac, projekt zmienionej TSI Hałas wprowadza obowiązek wyznaczania odcinków linii kolejowych – tzw. "cichych sekcji" – na których od 8 grudnia 2024 r. (daty wejścia w życie rozkładu jazdy 2024/2025) mogłyby poruszać się wyłącznie wagony towarowe spełniające normy w zakresie emisji hałasu podczas przejazdu. Aby obecnie używane wagony towarowe mogły poruszać się po cichych sekcjach, muszą zostać wyposażone w kompozytowe wstawki hamulcowe czy hamulce tarczowe. Wymiana wstawek hamulcowych z żeliwnych na kompozytowe jest tańsza, jednak może nieść za sobą dodatkowe koszty. W większości wagonów konieczna jest też wymiana kół z obręczowanych na monoblokowe. To zwiększa koszty dostosowania nawet siedmiokrotnie. Szacuje się, że dostosowanie taboru towarowego do nowych regulacji kosztowałoby polskich przewoźników nawet 2 mld zł.
Urząd Transportu Kolejowego, w porozumieniu z ekspertami technicznymi z PKP CARGO S.A., zgłosił do Europejskiej Agencji Kolejowej Unii Europejskiej wniosek o zastosowanie do Polski szczególnego przypadku (specific case) dotyczącego kół obręczowanych w polskim ruchu krajowym. Zostało to ujęte w projekcie TSI Hałas - dzięki temu rozwiązaniu wagony:
-
wyposażone w koła obręczowane,
-
z jednostronnym hamowaniem kół (konfiguracją wstawek hamulcowych 1Bg lub 1Bgu),
-
w ruchu "s" (do 100 km/h) wyposażone w hamulec "ss",
-
w ruchu "ss" (do 120 km/h), które nie są wyposażone w koła odporne termicznie i zawór hamulcowy z załamaną charakterystyką
będą mogły być w dalszym ciągu eksploatowane z żeliwnymi wstawkami hamulcowymi na cichych sekcjach w Polsce. Te typy to około 75% eksploatowanych w Polsce wagonów towarowych. Korzystanie z tego rozwiązania byłoby możliwe do końca 2036 roku. Jeżeli w sąsiadującym z Polską państwie członkowskim obowiązywać będzie analogiczny szczególny przypadek, takie wagony będą mogłyby być eksploatowane w ruchu między tymi państwami. Wiele wskazuje na to, że będzie to możliwe w ruchu między Polską i Czechami.102
Komitet ds. Bezpieczeństwa i Interoperacyjności Kolei (RISC) ma zaopiniować powyższy projekt nowelizacji TSI Hałas w listopadzie 2018 r. Wejście w życie znowelizowanej TSI Hałas planowane jest na przełomie 2018 i 2019 r.
Należy mieć także na uwadze planowane zmiany w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) – niepewność z tym związana była przyczyną wstrzymania przez klienta Spółki - ArcelorMittal Poland (AMP) - decyzji o remoncie wielkiego pieca nr 2 w Dąbrowie Górniczej. Na początku 2018 r. spółka zapowiedziała wygaszenie w połowie roku pieca na ponad miesiąc i przeprowadzenie częściowego remontu, który wydłuży prawdopodobnie o 4–5 lat życie pieca. Pozwoli to na ocenę skutków finansowych, jakie będą miały dla AMP zmiany w zakresie EU ETS, które wejdą w życie w roku 2021. Dopiero wówczas okaże się, czy kapitalny remont pieca ma ekonomiczny sens.
Według informacji otrzymanych ostatnio od Klienta, zapowiedziany remont, a co za tym idzie - wyłączenie pieca nie będzie miało znaczącego wpływu na przewozy realizowane przez PKP CARGO S.A. dla AMP. Klient w tym czasie planuje budowanie zapasów.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2370 z dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego w odniesieniu do otwarcia rynku krajowych przewozów pasażerskich oraz zarządzania infrastrukturą kolejową – Dyrektywa powinna być implementowana do polskiego porządku prawnego do 25 grudnia 2018 r., najpewniej poprzez nowelizację Ustawy o Transporcie Kolejowym. Projekt nowelizacji nie jest jeszcze znany.
Finansowanie nakładów inwestycyjnych
Grupa będzie finansować nakłady inwestycyjne z kredytów inwestycyjnych, ze środków własnych, a także z innych źródeł. Wzrost zobowiązań kredytowych będzie skutkować wzrostem poziomu zobowiązań (krótko- i długoterminowych) oraz kosztów finansowych.
Kursy walut
Jednostka dominująca oraz Spółki z Grupy Kapitałowej narażone są na ryzyko walutowe wynikające z należności, zobowiązań oraz środków pieniężnych denominowanych w walutach obcych. Należności Jednostki dominującej wyrażone w walutach obcych to należności krótkoterminowe, natomiast zobowiązania wyrażone w walutach obcych to w większości zobowiązania krótko- oraz długoterminowe z tytułu zawartych umów kredytów inwestycyjnych o okresach zapadalności do 2031 roku, a także z tytułu leasingu krótko- oraz długoterminowego.
Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń w zakresie przepływów pieniężnych z tytułu kredytów inwestycyjnych w EUR. W skutek powyższego nie są generowane przychody lub koszty finansowe z tytułu wyceny (dodatnie lub ujemne różnice).
Zgodnie z obowiązującą w Spółce Polityką Zarządzania Ryzykiem Finansowym, Jednostka dominująca i PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. stosowała w I kw. 2018 roku transakcje zarządzania ryzykiem walutowym w odniesieniu do pary walutowej EUR/PLN.
Do zabezpieczania ryzyka kursowego na lata 2018-2020 zastosowano terminowe transakcje zabezpieczające typu Forward.
W związku z zawartymi terminowymi transakcjami walutowymi Grupa stosowała rachunkowość zabezpieczeń.
102 http://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci
Stopy procentowe
Większość inwestycji finansowych dokonywanych przez Grupę stanowią lokaty bankowe, które były zawierane głównie na okres kilku miesięcy w zależności od potrzeb płynnościowych Grupy.
Ponadto Grupa narażona jest na ryzyko zmienności przepływów pieniężnych z tytułu stopy procentowej wynikające z kredytów bankowych, leasingów opartych o zmienne stopy procentowe.
W I kwartale 2018 r. odsetki od zobowiązań finansowych głównie wg zmiennych stóp referencyjnych powiększonych o marżę finansującego tj. według następujących stóp referencyjnych WIBOR 1M, WIBOR 3M, EURIBOR 3M, EURIBOR 6M oraz PRIBOR 3M.
Zgodnie z obowiązującą w Grupie polityką zarządzania ryzykiem finansowym, spółka z Grupy (PKP CARGO CONNECT) stosowała transakcje zabezpieczające ryzyko stopy procentowej tzw. IRS.
Prowadzenie dialogu społecznego
Dialog społeczny w PKP CARGO S.A. jest oparty na zasadach wypływających z przepisów powszechnie obowiązujących, Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy oraz porozumień określających wzajemne zobowiązania stron dialogu społecznego. Spółka respektuje i doskonali zasady współdziałania partnerów społecznych, co sprzyja wdrażaniu nowoczesnych, prorozwojowych rozwiązań dla podniesienia konkurencyjności i efektywności firmy.
Wewnętrzne regulacje dotyczące wynagrodzeń
W kolejnych kwartałach 2018 r. na możliwy wzrost płac wpływ będzie miało m.in. zobowiązanie stron Paktu Gwarancji Pracowniczych z 2 września 2013 r. w zakresie corocznego negocjowania wzrostu wynagrodzeń i jego realizacji nie później niż od dnia 1 lipca w zależności od wyniku i sytuacji finansowej Jednostki dominującej (ryzyko o charakterze stałym, przewidywalne).
Na chwilę obecną wpływ oczekiwań odnośnie ewentualnego wzrostu płac na wyniki Jednostki dominującej w kolejnych kwartałach 2018 r. jest trudny do określenia.
5.3 Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany rok
16 marca 2018 r. Zarząd Spółki PKP CARGO S.A. przekazał do publicznej wiadomości prognozę wybranych jednostkowych danych finansowych i operacyjnych dotyczących działalności PKP CARGO S.A. na rok 2018 zgodnie z przyjętym Planem Działalności Gospodarczej Spółki na 2018 rok:
-
przychody z działalności operacyjnej PKP CARGO S.A. w 2018 roku 3 913 mln zł tj. o 8,9% wyższe od przychodów osiągniętych w 2017 roku,
-
EBITDA PKP CARGO S.A. 663,6 mln zł, tj. o 12,1% wyższy w stosunku do 2017 roku,
- EBIT PKP CARGO S.A. 204,0 mln zł, tj. o 34,9% wyższy w stosunku do 2017 roku,
-
zysk netto PKP CARGO S.A. 160,8 mln zł, tj. o 71,1% wyższy, niż zysk netto w roku 2017,
-
nakłady inwestycyjne CAPEX 1 017,6 mln zł, tj. o 99% wyższe, niż w roku 2017.
W przypadku, gdy prognozowany poziom któregoś ze wskaźników będzie wykazywał znaczącą różnicę w stosunku do prognoz, Zarząd Spółki podejmie decyzję o korekcie prognozy.
Zarząd Spółki PKP CARGO S.A. nie zidentyfikował do dnia publikacji niniejszego raportu istotnych czynników mogących wpłynąć na ryzyko zrealizowania opublikowanej prognozy.
Po dniu bilansowym, 7 maja 2018 r. Rada Prezesów przyjęła plan działalności Grupy PKP CARGO na 2018 rok, który zakłada EBITDA Grupy PKP CARGO w wysokości 778,7 mln zł, tj. o 10,9 % więcej w stosunku do 2017 roku, przy planowanej masie przewiezionych towarów w wysokości 125,9 mln ton, co da udział w polskim rynku przewozów na koniec 2018 roku w wysokości 53,9% według pracy przewozowej. Udział będzie wyższy o 2,3 punktu procentowego w stosunku do 2017 roku.
W przypadku, gdy prognozowany poziom, któregoś ze wskaźników będzie wykazywał znaczącą różnicę w stosunku do prognoz, Zarząd Spółki podejmie decyzję o korekcie prognozy.
5.4 Informacje o majątku produkcyjnym
5.4.1 Tabor
Utrzymanie taboru Grupy PKP CARGO realizowane jest podstawowo przez punkty napraw funkcjonujące w strukturach Zakładów Spółki PKP CARGO S.A. oraz w spółkach zależnych. Zaplecze utrzymania taboru Grupy PKP CARGO posiada kompetencje w zakresie wykonywania napraw wagonów i lokomotyw elektrycznych na wszystkich poziomach utrzymania P1-P5 oraz napraw lokomotyw spalinowych na poziomie P1-P4. Poza taborem stanowiącym własność Grupy PKP CARGO, zaplecze należące do Grupy wykonuje również naprawy taboru i podzespołów należących do innych właścicieli.
Wagony i tabor trakcyjny to główne elementy majątku produkcyjnego Grupy PKP CARGO. Zmiany w ilostanach taboru wynikają bezpośrednio z działań takich jak kasacja i sprzedaż taboru oraz zakup taboru. Ponadto dokonywane są modernizacje lokomotyw, które nie mają wpływu na ogólny bilans taboru, natomiast mają wpływ na zmianę struktury wiekowej i w niektórych przypadkach powodują zmianę ilości w poszczególnych seriach, gdy w wyniku modernizacji zmienia się seria lokomotywy i przeznaczenie.
W okresie 3 miesięcy 2018 r. nastąpił wzrostzarówno liczby lokomotyw, jak i wagonów w Grupie. Wzrost ten jest bezpośrednio związany ze stale polepszającą się koniunkturą na rynku przewozów kolejowych (głównie kruszywa, intermodal) i koniecznością dostosowania ilości i rodzaju wykorzystywanego taboru do potrzeb tego rynku.
Aby sprostać wysokiemu popytowi na usługi przewozowe świadczone przez Grupę PKP CARGO, powiększyła ona wykorzystywany park taborowy korzystając z dzierżawy lokomotyw i wagonów (węglarek i platform).
W poniższych tabelach przedstawiono strukturę użytkowanych lokomotyw i wagonów wg rodzaju i własności w trakcie okresu sprawozdawczego.
Tabela 29 Struktura użytkowanych przez Grupę PKP CARGO lokomotyw wg rodzaju trakcji oraz własności
| Wyszczególnienie | 31/03/2018 | 31/12/2017 | Zmiana 2018-2017 |
|---|---|---|---|
| lokomotywy spalinowe | 1 278 | 1 272 | 6 |
| lokomotywy elektryczne | 1 063 | 1 062 | 1 |
| Razem | 2 341 | 2 334 | 7 |
| lokomotywy posiadane na własność (w tym w leasingu finansowym) |
2 319 | 2 319 | 0 |
| lokomotywy w leasingu operacyjnym lub dzierżawione | 22 | 15 | 7 |
| Razem | 2 341 | 2 334 | 7 |
Źródło: Opracowanie własne
Tabela 30 Struktura użytkowanych przez Grupę PKP CARGO wagonów wg własności
| Wyszczególnienie | 31/03/2018 | 31/12/2017 | Zmiana 2018-2017 |
|---|---|---|---|
| wagony posiadane na własność (w tym w leasingu finansowym) |
63 656 | 63 737 | -81 |
| wagony w leasingu operacyjnym lub dzierżawione | 2 414 | 1 023 | 1 391 |
| Razem | 66 070 | 64 760 | 1 310 |
Źródło: Opracowanie własne
PKP CARGO S.A. planuje sprzedać ponad 2 tys. szt. wagonów towarowych rodzaju G, T i U. Przeznaczone do sprzedaży wagony, bez względu na ich aktualny stan techniczny, nie są już dzisiaj wykorzystywane przez Spółkę ze względu na ich konstrukcję, przeznaczenie oraz rodzaj stosowanych technologii za- i wyładunku.
5.4.2 Nieruchomości
W procesie przewozowym, uwzględniając konieczność zagwarantowania stosownego zaplecza utrzymaniowo-naprawczego, istotną rolę odgrywają nieruchomości. Większość nieruchomości użytkowanych przez Grupę używana jest na podstawie umów dzierżawy i najmu. W poniższej tabeli przedstawiono zmianę stanu nieruchomości własnych i użytkowanych przez Grupę PKP CARGO w okresie 3 miesięcy 2018 r.
Tabela 31 Nieruchomości Grupy PKP CARGO własne i użytkowane na dzień 31.03.2018 r. wobec stanu na 31.12.2017 r.
| Wyszczególnienie | 31/03/2018 | 31/12/2017 | Zmiana 2018-2017 |
|---|---|---|---|
| Grunty własne, w użytkowaniu wieczystym oraz dzierżawione od innych podmiotów [ha] |
1 568 | 1 573 | -5 |
| Budynki własne, dzierżawione i najmowane od innych podmiotów [m²] |
747 957 | 749 492 | -1 535 |
Źródło: Opracowanie własne
Zmniejszenie powierzchni zarówno gruntów jak i budynków własnych, w użytkowaniu wieczystym oraz dzierżawionych od innych podmiotów wynika z prowadzonej na bieżąco weryfikacji wielkości użytkowanego majątku przez Jednostkę dominującą, jak i podległe Jednostce spółki i dostosowywania go do rozmiarów i profilu prowadzonej działalności.
6. Pozostałe istotne informacje i zdarzenia
6.1 Postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej
PKP CARGO S.A. oraz jej spółki zależne nie uczestniczyły w istotnych postępowaniach toczących się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, dotyczących zobowiązań oraz wierzytelności PKP CARGO S.A. lub jego jednostek zależnych, poza ujawnionymi w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych, w notach dot. zobowiązań warunkowych.
6.2 Informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi
Żaden z podmiotów Grupy Kapitałowej PKP CARGO nie zawierał w I kwartale 2018 r. transakcji z podmiotami powiązanymi na warunkach innych niż rynkowe. Po dacie bilansowej również nie zawierano takich transakcji.
Szczegółowe informacje dot. transakcji z podmiotami powiązanymi zostały przedstawione w Nocie 27 SSF.
6.3 Informacje o udzielonych gwarancjach, poręczeniach kredytów lub pożyczek
PKP CARGO S.A. lub jednostka od niego zależna nie udzieliła poręczeń kredytu lub pożyczki lub gwarancji łącznie jednemu podmiotowi lub jednostce zależnej od tego podmiotu, których równowartość jest znacząca.
6.4 Inne informacje, które są istotne dla oceny sytuacji kadrowej, majątkowej, finansowej, wyniku finansowego i ich zmian, oraz informacje, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez Emitenta i spółki Grupy
Poza informacjami przedstawionymi w niniejszym Raporcie, nie zidentyfikowano innych informacji, które są istotne dla oceny sytuacji kadrowej, majątkowej, finansowej, wyniku finansowego i ich zmian, oraz informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta.
GRUPA KAPITAŁOWA PKP CARGO POZOSTAŁE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO RAPORTU KWARTALNEGO ZA I KWARTAŁ 2018 ROKU
Niniejszy Raport Kwartalny został autoryzowany przez Zarząd PKP CARGO S.A. w dniu 24 maja 2018 r.
Zarząd Spółki
Czesław Warsewicz Prezes Zarządu
Leszek Borowiec Członek Zarządu
Grzegorz Fingas Członek Zarządu
Witold Bawor Członek Zarządu
Zenon Kozendra Członek Zarządu
Warszawa, dnia 24 maja 2018 roku