PKP Cargo S.A. — Audit Report / Information 2022

Apr 5, 2023

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 1 Spis treści SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ................................................................. 2 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ................................................................................................................. 3 SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ................................................................................................... 4 SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ......................................................................................................... 5 1. Informacje ogólne .............................................................................................................................. 6 1.1 Podstawowe informacje o działalności Spółki ........................................................................................................ 6 1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego .............................................................................................. 6 1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej ................................ 7 1.4 Sytuacja płynnościowa Spółki i zarządzanie ryzykiem płynności ............................................................................ 8 2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów ........................... 10 2.1 Przychody z tytułu umów z klientami.................................................................................................................... 10 2.2 Koszty operacyjne ................................................................................................................................................. 12 2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne ........................................................................................................... 13 2.4 Przychody i (koszty) finansowe ............................................................................................................................. 13 3. Noty dotyczące opodatkowania ........................................................................................................ 14 3.1 Podatek dochodowy.............................................................................................................................................. 14 4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego.............................................................. 17 4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia........................................................................................................ 17 4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem ................................................................................................... 20 4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ....................................................................................................................... 21 4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych ................................................................. 21 5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej .................................................................. 22 5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe ............................................................................................ 22 5.2 Prawa do użytkowania aktywów ........................................................................................................................... 27 5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży ........................................................................... 29 5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych ............................................................................................................... 30 5.5 Zapasy ................................................................................................................................................................... 32 5.6 Należności handlowe ............................................................................................................................................ 32 5.7 Należności leasingowe .......................................................................................................................................... 33 5.8 Aktywa finansowe ................................................................................................................................................. 34 5.9 Pozostałe aktywa .................................................................................................................................................. 35 5.10 Zobowiązania inwestycyjne ................................................................................................................................ 35 5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych ........................................................................................................ 36 5.12 Pozostałe rezerwy ............................................................................................................................................... 39 5.13 Pozostałe zobowiązania finansowe ..................................................................................................................... 40 5.14 Pozostałe zobowiązania ...................................................................................................................................... 40 6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym ................................................... 41 6.1 Instrumenty finansowe ......................................................................................................................................... 42 6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym ............................................................................................................ 45 7. Noty pozostałe ................................................................................................................................. 49 7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi ................................................................................................................ 49 7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe ........................................................... 51 7.3 Zobowiązania warunkowe .................................................................................................................................... 51 7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym ........................................................... 52 7.5 Wpływ wojny w Ukrainie na działalność PKP CARGO S.A. .................................................................................... 57 7.6 Wpływ otoczenia makroekonomicznego na działalność Spółki ............................................................................ 57 7.7 Wpływ zmian klimatycznych na działalność Spółki ............................................................................................... 58 7.8 Zdarzenia po dniu bilansowym ............................................................................................................................. 58 7.9 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego ........................................................................................................... 58 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 2 SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 2022 2021 Przychody z tytułu umów z klientami 4 003,6 3 085,3 Nota 2.1 Zużycie energii i paliwa trakcyjnego (686,5) (500,1) Nota 2.2 Usługi dostępu do infrastruktury (550,6) (521,0) Pozostałe usługi (408,1) (357,9) Nota 2.2 Koszty świadczeń pracowniczych (1 286,3) (1 209,6) Nota 2.2 Pozostałe koszty (214,9) (171,3) Nota 2.2 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne (6,7) 19,7 Nota 2.3 Zysk operacyjny bez uwzględnienia amortyzacji (EBITDA) 850,5 345,1 Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (608,3) (580,8) Nota 2.2 Zysk / (strata) na działalności operacyjnej (EBIT) 242,2 (235,7) Przychody i (koszty) finansowe (115,3) (32,7) Nota 2.4 Zysk / (strata) przed opodatkowaniem 126,9 (268,4) Podatek dochodowy (24,2) 45,1 Nota 3.1 ZYSK / (STRATA) NETTO 102,7 (223,3) POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY Wycena instrumentów zabezpieczających (6,8) 9,0 Nota 6.1 Podatek dochodowy 1,3 (1,7) Nota 3.1 Pozostałe całkowite dochody podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem (5,5) 7,3 Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych 16,5 86,3 Nota 5.11 Podatek dochodowy (3,1) (16,4) Nota 3.1 Pozostałe całkowite dochody niepodlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem 13,4 69,9 Suma pozostałych całkowitych dochodów 7,9 77,2 SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 110,6 (146,1) Zysk / (strata) na akcję (w PLN na jedną akcję) Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.) 44 786 917 44 786 917 Zysk / (strata) na akcję podstawowy 2,29 (4,99) Zysk / (strata) na akcję rozwodniony 2,29 (4,99) JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 3 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 31/12/2022 31/12/2021 AKTYWA Tabor kolejowy 3 778,1 3 827,5 Nota 5.1 Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 459,5 481,7 Nota 5.1 Prawa do użytkowania aktywów 653,1 666,9 Nota 5.2 Inwestycje w jednostkach powiązanych 858,0 840,0 Nota 5.4 Należności leasingowe 22,1 23,4 Nota 5.7 Aktywa finansowe 4,9 4,9 Nota 5.8 Pozostałe aktywa 36,6 28,1 Nota 5.9 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 135,7 158,7 Nota 3.1 Aktywa trwałe razem 5 948,0 6 031,2 Zapasy 97,7 87,3 Nota 5.5 Należności handlowe 532,7 380,5 Nota 5.6 Należności leasingowe 1,5 1,5 Nota 5.7 Należności z tytułu podatku dochodowego - 1,7 Pozostałe aktywa 112,9 69,3 Nota 5.9 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 55,2 141,0 Nota 4.3 Aktywa obrotowe razem 800,0 681,3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 0,1 14,9 Nota 5.3 AKTYWA RAZEM 6 748,1 6 727,4 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Kapitał zakładowy 2 239,3 2 239,3 Nota 4.2 Kapitał zapasowy 635,7 744,7 Pozostałe składniki kapitału własnego (54,4) (62,3) Zyski zatrzymane / (Niepokryte straty) 102,7 (109,0) Kapitał własny razem 2 923,3 2 812,7 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 519,6 1 872,2 Nota 4.1 Zobowiązania inwestycyjne 46,1 110,1 Nota 5.10 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 419,7 459,9 Nota 5.11 Pozostałe rezerwy 0,5 0,7 Nota 5.12 Zobowiązania długoterminowe razem 1 985,9 2 442,9 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 598,8 393,9 Nota 4.1 Zobowiązania handlowe 598,6 446,1 Zobowiązania inwestycyjne 197,9 297,7 Nota 5.10 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 125,5 99,9 Nota 5.11 Pozostałe rezerwy 7,2 17,7 Nota 5.12 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 2,3 - Pozostałe zobowiązania finansowe 92,6 42,6 Nota 5.13 Pozostałe zobowiązania 216,0 173,9 Nota 5.14 Zobowiązania krótkoterminowe razem 1 838,9 1 471,8 Zobowiązania razem 3 824,8 3 914,7 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 6 748,1 6 727,4 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 4 SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM Kapitał zakładowy Kapitał zapasowy Pozostałe składniki kapitału własnego Zyski zatrzymane / (Niepokryte straty) Razem Zyski / (straty) z tytułu wyceny instrumentów kapitałowych w wartości godziwej Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych Wycena instrumentów zabezpieczających 1/01/2022 2 239,3 744,7 (12,9) (22,7) (26,7) (109,0) 2 812,7 Wynik netto za rok obrotowy - - - - - 102,7 102,7 Pozostałe całkowite dochody za rok obrotowy (netto) - - - 13,4 (5,5) - 7,9 Całkowite dochody razem - - - 13,4 (5,5) 102,7 110,6 Pozostałe zmiany za rok obrotowy - (109,0) - - - 109,0 - Nota 4.2 31/12/2022 2 239,3 635,7 (12,9) (9,3) (32,2) 102,7 2 923,3 1/01/2021 2 239,3 744,7 (12,9) (92,6) (34,0) 114,3 2 958,8 Wynik netto za rok obrotowy - - - - - (223,3) (223,3) Pozostałe całkowite dochody za rok obrotowy (netto) - - - 69,9 7,3 - 77,2 Całkowite dochody razem - - - 69,9 7,3 (223,3) (146,1) 31/12/2021 2 239,3 744,7 (12,9) (22,7) (26,7) (109,0) 2 812,7 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 5 SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 2022 2021 Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej Zysk / (strata) przed opodatkowaniem 126,9 (268,4) Korekty Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości 608,3 580,8 Nota 2.2 (Zyski) / straty ze zbycia i likwidacji niefinansowych aktywów trwałych (11,9) (23,7) (Zyski) / straty z tytułu różnic kursowych 7,1 4,1 (Zyski) / straty z tytułu odsetek, dywidendy 90,2 24,1 Otrzymane / (zapłacone) odsetki 0,8 0,7 Otrzymany / (zapłacony) podatek dochodowy 0,9 (0,1) Zmiany w kapitale obrotowym (23,3) 94,0 Nota 4.4 Pozostałe korekty 16,5 89,0 Nota 4.4 Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 815,5 500,5 Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej Wydatki z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych (780,0) (676,1) Wpływy z tytułu zbycia niefinansowych aktywów trwałych 53,1 137,3 Wydatki z tytułu nabycia jednostek powiązanych (0,1) (33,0) Wpływy z tytułu otrzymanych dywidend 25,5 9,2 Pozostałe wpływy związane z działalnością inwestycyjną 2,6 3,7 Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (698,9) (558,9) Przepływy pieniężne z działalności finansowej Wydatki z tytułu leasingu (76,1) (66,0) Nota 4.1 Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów / pożyczek 141,4 275,2 Nota 4.1 Spłata kredytów / pożyczek (299,1) (280,6) Nota 4.1 Zapłacone odsetki od leasingu oraz kredytów / pożyczek (94,3) (33,3) Nota 4.1 Dotacje otrzymane 82,5 83,3 Wpływ / (wypływ) w ramach cash pool 46,4 44,3 Pozostałe wydatki dotyczące działalności finansowej (3,2) (4,0) Środki pieniężne netto z działalności finansowej (202,4) 18,9 Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (85,8) (39,5) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego 141,0 180,5 Nota 4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu sprawozdawczego, w tym: 55,2 141,0 Nota 4.3 o ograniczonej możliwości dysponowania 27,2 42,8 Nota 4.3 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 6 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Informacje ogólne 1.1 Podstawowe informacje o działalności Spółki Informacje o Spółce Spółka PKP CARGO S.A. ("Spółka") została utworzona na podstawie Aktu Notarialnego z dnia 29 czerwca 2001 roku (Repertorium A Nr 1287/2001). Podstawowe informacje o Spółce zaprezentowano w tabeli poniżej. Podstawowe informacje o Spółce Nazwa PKP CARGO S.A. Siedziba Polska Adres zarejestrowanego biura Spółki ul. Grójecka 17, 02-021 Warszawa KRS 0000027702 - Sąd Rejestrowy dla M. St. Warszawy, Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, Polska REGON 277586360 NIP 954-23-81-960 W 2022 roku nie doszło do zmiany nazwy oraz innych danych identyfikacyjnych Spółki. Rokiem obrotowym Spółki jest rok kalendarzowy. Podstawową działalnością Spółki jest transport kolejowy towarów. Oprócz usług transportu kolejowego towarów Spółka świadczy usługi dodatkowe:  usługi intermodalne,  usługi spedycyjne (krajowe i międzynarodowe),  usługi terminalowe,  usługi bocznicowe i trakcyjne,  naprawa i serwis taboru kolejowego. Skład organów zarządczych i nadzorujących Spółki oraz struktura akcjonariatu Spółki na dzień 31 grudnia 2022 roku zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok obrotowy 2022 odpowiednio w Rozdziałach 8.11 oraz 8.4. Informacje o Grupie Kapitałowej PKP CARGO S.A. jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej PKP CARGO i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską („MSSF UE”). Na dzień bilansowy w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO (zwanej dalej Grupą) wchodziły PKP CARGO S.A. jako podmiot dominujący oraz 20 spółek zależnych. Ponadto Grupa posiadała udziały w 2 podmiotach stowarzyszonych oraz udziały w 1 wspólnym przedsięwzięciu. Dodatkowe informacje na temat jednostek zależnych, stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach zostały zamieszczone w Nocie 5.4 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Czas trwania działalności poszczególnych spółek Grupy nie jest ograniczony. 1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe sporządzono zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami przyjętymi przez Unię Europejską („MSSF UE”), opublikowanymi i obowiązującymi w 2022 roku. W oparciu o zatwierdzone w Spółce prognozy finansowe niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego nie istnieją istotne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej przez Spółkę przez okres przynajmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdania finansowego. Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem wycenianych w wartości godziwej inwestycji w instrumenty kapitałowe. Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe podlegało badaniu biegłego rewidenta. Zasady rachunkowości Spółki opisane w kolejnych notach stosowane były w sposób ciągły do wszystkich prezentowanych okresów. Zasady rachunkowości, ważne szacunki oraz osądy dla istotnych pozycji sprawozdania finansowego zostały przedstawione w poszczególnych notach do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 7 1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego (cd.) Nota Tytuł Kwota ujęta w Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym Polityka Rachunkowości Ważne szacunki i osądy 2022 2021 2.1 Przychody z tytułu umów z klientami 4 003,6 3 085,3 X X 2.2 Koszty operacyjne (3 754,7) (3 340,7) 2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne (6,7) 19,7 2.4 Przychody i (koszty) finansowe (115,3) (32,7) 3.1 Podatek dochodowy (24,2) 45,1 X X 5.1 Tabor kolejowy 3 778,1 3 827,5 X X 5.1 Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 459,5 481,7 X X 5.2 Prawa do użytkowania aktywów 653,1 666,9 X X 5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych 858,0 840,0 X X 3.1 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 135,7 158,7 X X 5.5 Zapasy 97,7 87,3 X 5.6 Należności handlowe 532,7 380,5 X X 5.7 Należności leasingowe 23,6 24,9 X Należności z tytułu podatku dochodowego - 1,7 5.8 Aktywa finansowe 4,9 4,9 X 5.9 Pozostałe aktywa 149,5 97,4 X 4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 55,2 141,0 X 5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 0,1 14,9 X 4.2 Kapitał własny 2 923,3 2 812,7 X 4.1 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 2 118,4 2 266,1 X X Zobowiązania handlowe 598,6 446,1 5.10 Zobowiązania inwestycyjne 244,0 407,8 X 5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 545,2 559,8 X X 5.12 Pozostałe rezerwy 7,7 18,4 X Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 2,3 - 5.13 Pozostałe zobowiązania finansowe 92,6 42,6 X 5.14 Pozostałe zobowiązania 216,0 173,9 X 7.3 Zobowiązania warunkowe 199,2 172,9 X X Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (PLN). Polski złoty jest walutą funkcjonalną i sprawozdawczą Spółki. Dane w sprawozdaniu finansowym zostały wykazane w milionach złotych. Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku dla potrzeb wyceny pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej wyrażonych w walutach innych niż PLN Spółka zastosowała poniższe kursy: Waluta 31/12/2022 31/12/2021 EUR 4,6899 4,5994 Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 4 kwietnia 2023 roku. 1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które weszły w życie Zatwierdzając niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Spółka zastosowała następujące zmiany standardów i interpretacji, które zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości i zatwierdzone do stosowania przez UE: Standard / Interpretacja Data wejścia w życie Zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych", MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe", MSR 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" 1 stycznia 2022 roku Roczne poprawki do MSSF cykl 2018-2020 (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) 1 stycznia 2022 roku Powyżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Spółki. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 8 1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.) Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które nie weszły w życie Zdaniem Zarządu poniżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie spowodują istotnych zmian w sprawozdaniu finansowym Spółki w kolejnych okresach sprawozdawczych. Standard / Interpretacja Data wejścia w życie MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17 1 stycznia 2023 roku Zmiany do MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe: Pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – Informacje porównawcze 1 stycznia 2023 roku Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i Instrukcji Praktycznej MSSF 2 - ujawnienia dotyczące polityki rachunkowości 1 stycznia 2023 roku Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów" - definicja wartości szacunkowych 1 stycznia 2023 roku Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” – podatek odroczony związany z aktywami i zobowiązaniami wynikającymi z pojedynczej transakcji 1 stycznia 2023 roku Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz niezatwierdzone przez UE MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które nie zostały jeszcze zatwierdzone przez UE i nie weszły w życie. W ocenie Zarządu Spółki zatwierdzenie przez UE poniższych standardów nie spowoduje istotnych zmian w sprawozdaniu finansowym Spółki w kolejnych okresach sprawozdawczych. Standard / Interpretacja Data wejścia w życie Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych" - klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe oraz zobowiązania długoterminowe z kowenantami 1 stycznia 2024 roku Zmiany do MSSF 16 „Leasing” - Zobowiązanie z tytułu leasingu w przypadku sprzedaży i leasingu zwrotnego 1 stycznia 2024 roku 1.4 Sytuacja płynnościowa Spółki i zarządzanie ryzykiem płynności Spółka narażona jest na ryzyko płynności wynikające z relacji aktywów obrotowych do zobowiązań krótkoterminowych. W celu zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności w 2022 roku Spółka podejmowała działania zmierzające do średnioterminowego zapewnienia dostępności narzędzi wspierających finansowanie działalności operacyjnej i inwestycyjnej. W Grupie PKP CARGO funkcjonuje również system koncentracji środków finansowych (cash pool) obejmujący na dzień 31 grudnia 2022 roku 8 spółek z Grupy. Cash pool, niezależnie od środków gromadzonych przez poszczególnych uczestników, jest powiązany z elastycznymi liniami kredytowymi w postaci kredytu w rachunku bieżącym. Informacje o dostępnych źródłach finansowania na dzień 31 grudnia 2022 roku zostały zaprezentowane w Nocie 4.1 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Na dzień 31 grudnia 2022 roku nie istniała konieczność przeklasyfikowania zobowiązań z tytułu kredytów. Kwestię szerzej opisano w Nocie 4.1. Aktualizacja ryzyk wywołanych inwazją Rosji na Ukrainę może wpływać na sytuację finansową Spółki w kolejnych okresach sprawozdawczych. Wymagalność zobowiązań finansowych Spółki na dzień bilansowy według daty wymagalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności (wraz z odsetkami płatnymi w przyszłości) 31/12/2022 Umowne terminy wymagalności od końca okresu sprawozdawczego Razem (bez dyskonta) Wartość bilansowa Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Zobowiązania z tytułu zadłużenia 287,9 398,7 1 208,1 560,2 2 454,9 2 118,4 Zobowiązania handlowe 598,4 0,2 - - 598,6 598,6 Zobowiązania inwestycyjne 150,2 48,8 46,6 - 245,6 244,0 Cash pool 92,6 - - - 92,6 92,6 Razem 1 129,1 447,7 1 254,7 560,2 3 391,7 3 053,6 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 9 1.4 Sytuacja płynnościowa Spółki i zarządzanie ryzykiem płynności (cd.) 31/12/2021 Umowne terminy wymagalności od końca okresu sprawozdawczego Razem (bez dyskonta) Wartość bilansowa Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Zobowiązania z tytułu zadłużenia 108,2 317,8 1 395,3 660,0 2 481,3 2 266,1 Zobowiązania handlowe 446,0 0,1 - - 446,1 446,1 Zobowiązania inwestycyjne 250,9 48,9 111,7 - 411,5 407,8 Cash pool 42,6 - - - 42,6 42,6 Razem 847,7 366,8 1 507,0 660,0 3 381,5 3 162,6 Struktura wiekowa zobowiązań handlowych i inwestycyjnych 31/12/2022 31/12/2021 Zobowiązania handlowe Zobowiązania inwestycyjne Razem Zobowiązania handlowe Zobowiązania inwestycyjne Razem Zobowiązania nieprzeterminowane 338,1 232,4 570,5 259,2 354,9 614,1 Zobowiązania przeterminowane do 30 dni 126,2 6,2 132,4 130,4 45,9 176,3 31 - 90 dni 128,4 5,4 133,8 54,3 7,0 61,3 91-180 dni 3,3 - 3,3 1,3 - 1,3 181 - 365 dni 2,0 - 2,0 0,1 - 0,1 powyżej 365 dni 0,6 - 0,6 0,8 - 0,8 Razem 598,6 244,0 842,6 446,1 407,8 853,9 Analiza wiekowa należności handlowych 31/12/2022 31/12/2021 Brutto Oczekiwane straty kredytowe Netto Brutto Oczekiwane straty kredytowe Netto Należności nieprzeterminowane 489,0 (0,8) 488,2 345,5 (0,8) 344,7 Należności przeterminowane do 30 dni 15,7 (0,1) 15,6 20,4 (0,1) 20,3 31 - 90 dni 12,1 (0,8) 11,3 6,9 (0,6) 6,3 91-180 dni 3,7 (1,7) 2,0 5,1 (2,1) 3,0 181 - 365 dni 3,7 (0,4) 3,3 0,7 (0,3) 0,4 powyżej 365 dni 36,6 (24,3) 12,3 35,9 (30,1) 5,8 Razem 560,8 (28,1) 532,7 414,5 (34,0) 380,5 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 10 2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów 2.1 Przychody z tytułu umów z klientami Stosowane zasady rachunkowości Spółka ujmuje przychody z umów z klientami w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie odpowiadającej wynagrodzeniu, do którego - zgodnie z oczekiwaniem - Spółka będzie uprawniona w zamian za te dobra lub usługi. Przychody ze sprzedaży wykazuje się w wartości godziwej otrzymanej lub należnej zapłaty po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, zwroty, rabaty i opusty. Ujęcie przychodu następuje w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przychody ze sprzedaży usług rozpoznawane są w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w czasie, w związku z tym, że klient otrzymuje i jednocześnie czerpie korzyści ze świadczenia wykonanego przez Spółkę w miarę, jak jest ono przez nią wykonywane. Spółka ocenia, że warunek ten jest spełniony, ponieważ praca dotychczas przez nią wykonana, nie musiałaby zostać w znacznym stopniu ponownie wykonana przez inną jednostkę, gdyby musiała spełnić pozostałe zobowiązanie do wykonania świadczenia wobec klienta. Przychody ze sprzedaży materiałów rozpoznawane są w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Moment przeniesienia kontroli jest tożsamy z chwilą, w którym zostały przekazane znaczące ryzyko i korzyści wynikające z ich własności. W przypadku umów komisu przychód nie jest rozpoznawany w momencie dostawy do pośrednika, a w momencie przekazania towaru do klienta końcowego. Spółka nie stosuje terminów płatności, jak również płatności zaliczkowych przekraczających 12 miesięcy, tym samym umowy nie zawierają istotnego elementu finansowania. Wynagrodzenie zmienne W umowach handlowych występuje element zmienny wynagrodzenia wynikający z:  możliwości nałożenia kar na klienta w związku z niewywiązaniem się przez niego z zapisów umownych dotyczących przewiezienia określonego wolumenu ładunku,  możliwości nałożenia kar na Spółkę przez klienta w przypadku nie przewiezienia zleconej masy towarowej. Spółka oszacowuje wartość wynagrodzenia zmiennego wynikającego z kar na podstawie stopnia realizacji danej umowy w uzgodnionym okresie rozliczeniowym. Fakty i okoliczności determinujące prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych scenariuszy rewidowane są co najmniej na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Aktywa z tytułu umów z klientami Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów z tytułu umowy będący prawem Spółki do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które Spółka przekazała klientowi, jeżeli prawo to jest uzależnione od warunku innego niż upływ czasu. Aktywa z tytułu umów z klientami prezentowane są w ramach pozycji należności handlowych i obejmują głównie aktywa dotyczące jeszcze niezafakturowanych a zrealizowanych, bądź będących w trakcie realizacji usług. Zobowiązania z tytułu umów z klientami Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązanie z tytułu umowy będące obowiązkiem Spółki do przekazania na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Spółka otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta. Spółka rozpoznaje zobowiązanie z tytułu umowy głównie w związku z otrzymanym z góry wynagrodzeniem za świadczenia niewykonane jeszcze przez Spółkę. Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Spółka nie posiadała istotnych zobowiązań z tytułu umów z klientami. ości ISTOTN E W AR TOŚCI OPARTE NA P RO FESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUNKACH Istotne szacunki w obrębie umów z klientami dotyczą przychodów rozpoznanych a niezafakturowanych wynikających:  ze stopnia zaawansowania usług transportowych, które wycenione są w oparciu o oszacowany poziom wolumenu masy, której transport na dzień bilansowy się nie zakończył oraz średniej ceny możliwej do uzyskania,  z wolumenu masy towarowej, która już została dostarczona do miejsca docelowego, ale jeszcze nie została odebrana przez klienta. Wycena uwzględnia rzeczywisty wolumen masy oraz średnią cenę możliwą do uzyskania,  z czynszów za wagony należące do Spółki, które są wykorzystywane przez zagraniczne kolejowe przedsiębiorstwa przewozowe w trakcie realizacji usługi transportowej poza granicami kraju. Pozycja jest wyceniona w oparciu o ilość wagonów będących poza granicami kraju (dane pozyskane z systemów informatycznych) oraz ceny wynikające z porozumień i umów z zagranicznymi kolejowymi przedsiębiorstwami przewozowymi. Wartość rozpoznanych szacunków przychodów na dzień bilansowy jest zaprezentowana w niniejszej nocie w tabeli dotyczącej zmiany aktywów z tytułu umów z klientami. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 11 2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.) Struktura przychodów z tytułu umów z klientami Spółka prowadzi działalność tylko w ramach jednego segmentu - krajowego i międzynarodowego przewozu towarów oraz prowadzenia kompleksowych usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów towarowych. Zarząd Spółki nie dokonuje oceny wyników działalności Spółki ani nie decyduje o alokacji zasobów do grup świadczonych usług przy uwzględnieniu zaprezentowanej poniżej struktury przychodów z tytułu umów z klientami, a więc poszczególne grupy usług nie mogą być traktowane jako segmenty operacyjne Spółki. Zarząd Spółki analizuje dane finansowe w układzie, w jakim zostały zaprezentowane w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym. 2022 Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym Podmioty powiązane z Grupy PKP Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa Pozostali Razem Przychody z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych 195,4 337,7 1 311,5 1 927,4 3 772,0 Przychody bocznicowe i trakcyjne - 40,4 0,7 12,9 54,0 Przychody z tytułu sprzedaży materiałów - 12,9 - 89,0 101,9 Pozostałe przychody - 50,2 6,2 19,3 75,7 Razem 195,4 441,2 1 318,4 2 048,6 4 003,6 Termin ujmowania przychodów W określonym momencie - 12,9 - 89,0 101,9 Przez okres 195,4 428,3 1 318,4 1 959,6 3 901,7 Razem 195,4 441,2 1 318,4 2 048,6 4 003,6 2021 Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym Podmioty powiązane z Grupy PKP Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa Pozostali Razem Przychody z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych 266,1 266,0 801,0 1 593,6 2 926,7 Przychody bocznicowe i trakcyjne - 41,9 0,5 21,5 63,9 Przychody z tytułu sprzedaży materiałów - 0,7 0,1 43,4 44,2 Pozostałe przychody - 34,4 4,9 11,2 50,5 Razem 266,1 343,0 806,5 1 669,7 3 085,3 Termin ujmowania przychodów W określonym momencie - 0,7 0,1 43,4 44,2 Przez okres 266,1 342,3 806,4 1 626,3 3 041,1 Razem 266,1 343,0 806,5 1 669,7 3 085,3 Informacje geograficzne Spółka definiuje obszar geograficzny działalności gospodarczej jako miejsce siedziby odbiorcy usługi, a nie kraj wykonania usługi. Spółka działa w jednym głównym obszarze geograficznym - Polsce, będącym krajem jej siedziby. Suma przychodów dla wszystkich obszarów geograficznych poza Polską za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku nie przekroczyła 15% całkowitych przychodów z tytułu umów z klientami. Żaden obszar geograficzny indywidualnie (poza Polską) nie przekroczył 8% przychodów z tytułu umów z klientami. Poniżej przedstawiono przychody z tytułu umów z klientami od klientów zewnętrznych w rozbiciu na miejsce ich siedziby: 2022 2021 Polska 3 567,6 2 673,4 Niemcy 227,8 218,0 Czechy 101,5 102,8 Słowacja 30,2 25,5 Pozostałe kraje 76,5 65,6 Razem 4 003,6 3 085,3 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 12 2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.) Informacje o wiodących klientach W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku, podobnie jak w roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku, udział w sprzedaży usług do żadnej z grup kapitałowych nie przekroczył 10% sumy przychodów z tytułu umów z klientami. Aktywa z tytułu umów z klientami 2022 2021 Stan na początek okresu sprawozdawczego 28,2 20,0 Ujęcie przychodu przed wystawieniem dokumentu sprzedaży 32,9 27,9 Reklasyfikacja do należności (28,2) (19,7) Stan na koniec okresu sprawozdawczego 32,9 28,2 2.2 Koszty operacyjne Zużycie energii i paliwa trakcyjnego 2022 2021 Zużycie paliwa trakcyjnego (161,5) (108,7) Zużycie elektrycznej energii trakcyjnej (525,0) (391,4) Razem (686,5) (500,1) Pozostałe usługi 2022 2021 Usługi remontowe i utrzymania składników majątku trwałego (109,8) (98,7) Czynsze i opłaty za użytkowanie nieruchomości i taboru (80,3) (53,3) Usługi transportowe (106,9) (92,4) Usługi telekomunikacyjne (3,8) (3,8) Usługi prawne, doradcze i podobne (4,8) (5,7) Usługi informatyczne (43,0) (40,7) Usługi przeładunkowe (4,7) (8,4) Usługi manewrowe, trakcyjne i rewidenckie (45,7) (45,6) Pozostałe usługi (9,1) (9,3) Razem (408,1) (357,9) Koszty świadczeń pracowniczych 2022 2021 Wynagrodzenia (982,5) (958,3) Koszty ubezpieczeń społecznych (191,8) (186,5) Koszty odpisów na ZFŚS (27,3) (27,0) Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników w trakcie zatrudnienia (27,0) (27,9) Świadczenia po okresie zatrudnienia (4,8) (3,7) Zmiana wartości rezerw na świadczenia pracownicze (52,9) (6,2) Razem (1 286,3) (1 209,6) Pozostałe koszty 2022 2021 Zużycie paliwa nietrakcyjnego (9,6) (6,2) Zużycie energii elektrycznej, gazu i wody (37,6) (28,3) Zużycie materiałów (49,2) (41,5) Podatki i opłaty (32,0) (30,9) Wartość sprzedanych materiałów (50,1) (28,9) Podróże służbowe (23,2) (21,2) Pozostałe (13,2) (14,3) Razem (214,9) (171,3) JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 13 2.2 Koszty operacyjne (cd.) Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości 2022 2021 Amortyzacja taboru kolejowego (509,8) (463,5) Amortyzacja pozostałych rzeczowych aktywów trwałych (28,1) (31,9) Amortyzacja praw do użytkowania aktywów (67,5) (65,3) Amortyzacja aktywów niematerialnych (6,6) (7,8) (Zawiązane) / rozwiązane odpisy z tytułu utraty wartości: Tabor kolejowy 4,0 (17,7) Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (0,3) 1,4 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży - 4,0 Razem (608,3) (580,8) 2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 2022 2021 Zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych 15,2 21,8 Rozwiązane odpisy aktualizujące należności handlowe 1,8 5,4 Kary i odszkodowania 11,7 9,0 Odsetki od należności handlowych i pozostałych 2,3 1,8 Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych 1,9 - Dotacje otrzymane 4,7 0,5 Inne 3,6 3,2 Pozostałe przychody operacyjne razem 41,2 41,7 Utworzone odpisy aktualizujące należności handlowe (2,4) (4,3) Kary i odszkodowania (12,0) (7,0) Odsetki od zobowiązań handlowych oraz pozostałych zobowiązań (20,5) (2,0) Koszty likwidacji majątku trwałego i obrotowego (9,0) (5,1) Utworzone pozostałe rezerwy (1,5) (1,7) Inne (2,5) (1,9) Pozostałe koszty operacyjne razem (47,9) (22,0) Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne (6,7) 19,7 2.4 Przychody i (koszty) finansowe Przychody i (koszty) finansowe 2022 2021 Przychody odsetkowe 2,0 1,2 Przychody z tytułu dywidend 25,8 15,8 Wynik netto z tytułu różnic kursowych - 0,4 Inne 0,3 0,4 Przychody finansowe razem 28,1 17,8 Koszty odsetkowe (117,5) (40,2) Rozliczenie dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze (24,1) (9,1) Wynik netto z tytułu różnic kursowych (0,2) - Inne (1,6) (1,2) Koszty finansowe razem (143,4) (50,5) Przychody i (koszty) finansowe (115,3) (32,7) JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 14 3. Noty dotyczące opodatkowania 3.1 Podatek dochodowy Stosowane zasady rachunkowości Podatek dochodowy za okres sprawozdawczy obejmuje podatek bieżący i odroczony. Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie wyniku podatkowego danego okresu sprawozdawczego. Wynik podatkowy różni się od księgowego wyniku brutto w związku z wyłączeniem przychodów przejściowo niepodlegających opodatkowaniu i kosztów przejściowo niestanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym. Podatek odroczony ujmuje się od różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a odpowiadającą im wartością bilansową. Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego ujmuje się dla dodatnich różnic przejściowych. Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż Spółka osiągnie dochód do opodatkowania, który pozwoli na rozliczenie tych różnic przejściowych. Wartość składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega weryfikacji na każdy dzień bilansowy, pod kątem możliwości uzyskania przyszłych zysków podatkowych, które umożliwią jego realizację. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie, jeżeli występuje możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do dokonania kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku dochodowego oraz jeżeli aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatków dochodowych naliczonych przez te same władze podatkowe, gdy istnieje zamiar rozliczenia sald w kwotach netto. ISTOTN E WARTOŚCI OPAR TE NA PROFESJ ON ALNYM OSĄDZIE I SZACUN KAC H Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Na dzień 31 grudnia 2022 roku Spółka rozpoznała aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego od strat podatkowych poniesionych w 2021 i 2020 roku oraz w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 roku. Spółka w 2016 roku wygenerowała stratę podatkową w wysokości 141,0 milionów złotych. Na etapie planowania przystąpienia do Podatkowej Grupy Kapitałowej („PGK”), Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidulanej w zakresie wpływu PGK na okres do rozliczenia straty poniesionej w 2016 roku (tj. jeszcze przed utworzeniem PGK). W ramach interpretacji z 4 października 2016 roku o sygn. 1462-IPPB5.4510.860.2016.1.RS Dyrektor Krajowej Izby Skarbowej przyznał Spółce rację i stwierdził, że okresu PGK nie wlicza się do terminu na rozliczenie straty poniesionej przez Spółkę przed powołaniem PGK. W praktyce oznaczało to, że okres funkcjonowania PGK zamrażał na czas trwania PGK bieg terminu na rozliczenie straty podatkowej. Stanowisko takie prezentowały również sądy administracyjne, jak również wydana w dniu 19 października 2021 roku Interpretacja Ogólna Nr DD6.8202.4.2021 Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej. W latach 2017-2019 Spółka funkcjonowała w ramach PGK. Po zakończeniu funkcjonowania PGK, Spółka poniosła stratę podatkową w 2020 i 2021 roku. Biorąc pod uwagę powyższe, Spółka wykazując w trakcie 2022 roku dochód podatkowy, zdecydowała się na rozliczenie 50% straty podatkowej z 2016 roku, tj. 70,5 milionów złotych. Spółka tym samym nie wpłacała należnych zaliczek CIT za poszczególne miesiące 2022 roku (strata z 2016 roku obniżała bowiem dochód podatkowy, od którego zaliczki były należne). Pozostałe 50% straty podatkowej z 2016 roku Spółka planowała rozliczyć z dochodem podatkowym za 2023 rok, w związku z powyższym na dzień 31 grudnia 2022 roku rozpoznała aktywa z tytułu podatku odroczonego od przedmiotowej straty w kwocie 13,4 milionów złotych. Z dniem 1 stycznia 2022 roku w ustawie o CIT dokonano liberalizacji przepisów dotyczących PGK i wprowadzono dwie nowe zasady rozliczania strat w PGK, które są ze sobą bezpośrednio powiązane: - z jednej strony spółki wchodzące w skład PGK mogą w jej ramach rozliczać straty osiągnięte w okresie przed powstaniem PGK, - jednocześnie w przepisach wprost wskazano, że taka strata może zostać rozliczona przez samą spółkę po rozwiązaniu PGK (ale w związku z tym, że Spółka miała prawo ją rozliczyć również w ramach PGK, 5-letni termin na rozliczenie straty będzie uwzględniał czas trwania PGK). Wraz z nową regulacją nie przewidziano żadnych przepisów przejściowych, co po wejściu przepisów w życie, zaczęło wzbudzać zasadnicze wątpliwości. W październiku 2022 roku Sejm przyjął przepisy przejściowe doprecyzowujące, iż powyższe zmiany dotyczą strat powstałych po 31 grudnia 2021 roku. Jednak w ostatecznie uchwalonym tekście ustawy (odpowiednie zmiany zostały wprowadzone przez Senat) przepis przejściowy uległ diametralnej zmianie i stanowi, że nowe regulacje stosuje się również do strat powstałych przed 1 stycznia 2022 roku. Takie brzmienie przepisu rodzi ryzyko w zakresie podejścia Spółki polegającego na rozliczeniu straty z 2016 roku przy zaliczkach należnych za 2022 rok. Po przeanalizowaniu wszystkich dostępnych scenariuszy, w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia potencjalnych zaległości podatkowych oraz nałożenia kar z Kodeksu Karno-Skarbowego, podjęto decyzję o uiszczeniu zaliczki na podatek dochodowy w kwocie wynikającej z rozliczonej straty za 2016 rok w kwocie 13,4 milionów złotych a następnie złożenie deklaracji z wykazaniem nadpłaty za 2022 rok wynikającej z ujęcia w rozliczeniu możliwej do rozliczenia straty za 2016 rok. Zdaniem Zarządu Spółki nowe regulacje podatkowe w odniesieniu do strat podatkowych poniesionych przed 2022 rokiem, które weszły w życie 1 stycznia 2023 roku, naruszają szereg zasad wywodzonych z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w tym zasady ochrony dóbr nabytych oraz niedziałania prawa wstecz. Biorąc pod uwagę skalę naruszeń oraz dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, w sprawach odnoszących się do sytuacji zmian przepisów, które doprowadziły do pozbawienia podatników pewnych praw, Zarząd Spółki ocenia możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia w potencjalnym postępowaniu sądowo-administracyjnym za bardziej prawdopodobną niż jej brak. W związku z tym, rozliczenie straty za 2016 rok nie obciążyło wyniku finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 15 3.1 Podatek dochodowy (cd.) Podatek dochodowy ujęty w wyniku 2022 2021 Bieżący podatek dochodowy Bieżące obciążenie podatkowe (2,9) (0,1) Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych (0,1) - Odroczony podatek dochodowy Podatek odroczony powstały w ciągu okresu sprawozdawczego (21,2) 45,2 Podatek dochodowy ujęty w wyniku (24,2) 45,1 Obecne przepisy nie zakładają zróżnicowania stawek podatkowych dla przyszłych okresów. Często występujące różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami państwowymi i przedsiębiorstwami, powodują powstanie obszarów niepewności i konfliktów. Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia podatkowe mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku. W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Spółki mogą zostać powiększone o dodatkowe zobowiązania podatkowe. Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach 2022 2021 Podatek odroczony od wyceny instrumentów zabezpieczających 1,3 (1,7) Podatek odroczony od zysków / (strat) aktuarialnych dotyczących świadczeń pracowniczych (3,1) (16,4) Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach (1,8) (18,1) Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej 2022 2021 Zysk (strata) przed opodatkowaniem 126,9 (268,4) Koszt podatku dochodowego wg stawki 19% (24,1) 51,0 Efekt podatkowy przychodów niebędących przychodami według przepisów podatkowych, w tym: Dywidendy 4,9 3,0 Rozwiązanie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących 1,9 - Inne 1,0 0,2 Efekt podatkowy kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów według przepisów podatkowych, w tym: PFRON (4,1) (4,0) Utworzenie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących - (2,3) Trwałe różnice w kosztach związanych z rzeczowymi aktywami trwałymi (0,5) (0,9) Koszty reprezentacji (0,3) (0,4) Kary i odszkodowania (1,8) (0,9) Podatek VAT i inne zobowiązania publicznoprawne (0,2) (0,1) Pozostałe (0,9) (0,5) Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych (0,1) - Podatek dochodowy ujęty w wyniku (24,2) 45,1 Efektywna stawka podatkowa 19,1% 16,8% Obowiązująca w Polsce stawka podatku dochodowego od osób prawnych w latach 2021 - 2022 wynosiła 19%. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 16 3.1 Podatek dochodowy (cd.) Tabela ruchów dla odroczonego podatku dochodowego 2022 1/01/2022 Ujęte w wynik Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 31/12/2022 Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego: Niefinansowe aktywa trwałe (53,8) 31,7 - (22,1) Prawa do użytkowania aktywów i zobowiązania z tytułu leasingu 5,1 (1,7) - 3,4 Pozostałe rezerwy i zobowiązania 13,7 4,7 - 18,4 Zapasy (8,9) (0,8) - (9,7) Należności handlowe (6,6) (2,7) - (9,3) Rezerwy na świadczenia pracownicze 106,4 0,3 (3,1) 103,6 Pozostałe 17,6 (9,2) 1,3 9,7 Niewykorzystane straty podatkowe 85,2 (43,5) - 41,7 Razem 158,7 (21,2) (1,8) 135,7 2021 1/01/2021 Ujęte w wynik Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 31/12/2021 Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego: Niefinansowe aktywa trwałe (83,8) 30,0 - (53,8) Prawa do użytkowania aktywów i zobowiązania z tytułu leasingu 6,1 (1,0) - 5,1 Pozostałe rezerwy i zobowiązania 9,0 4,7 - 13,7 Zapasy (10,2) 1,3 - (8,9) Należności handlowe (5,1) (1,5) - (6,6) Rezerwy na świadczenia pracownicze 133,0 (10,2) (16,4) 106,4 Pozostałe 15,7 3,6 (1,7) 17,6 Niewykorzystane straty podatkowe 66,9 18,3 - 85,2 Razem 131,6 45,2 (18,1) 158,7 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 17 4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego 4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia Stosowane zasady rachunkowości Kredyty bankowe i pożyczki ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu kredyty i pożyczki są wykazywane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie, które obejmują:  stałe opłaty leasingowe, w tym zasadniczo stałe opłaty;  zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia;  kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej;  cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji;  kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, chyba że można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca nie skorzysta z opcji wcześniejszego wypowiedzenia. Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy procentowej leasingu. W przypadku, gdy stopy procentowej leasingu nie można łatwo ustalić, Spółka stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy dla danej umowy leasingowej. Po początkowym ujęciu Spółka wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:  zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu;  zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz  zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu. Spółka korzysta ze zwolnienia i nie stosuje wymogów w zakresie wyceny zobowiązania z tytułu leasingu oraz składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania w odniesieniu do:  leasingów krótkoterminowych, tj. leasingów, których okres leasingu jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i nie zawierają opcji kupna;  leasingów, w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość. Spółka uznaje za składniki o niskiej wartości te aktywa, które nowe nie przekraczają kwoty 25 tysięcy złotych. W przypadku zastosowania zwolnień, o których mowa powyżej, Spółka rozpoznaje płatności leasingowe jako koszt zgodnie z metodą liniową przez okres leasingu lub według innej metody, jeżeli lepiej odzwierciedla ona korzyści uzyskiwane przez Spółkę. ISTOTN E WARTOŚCI OPAR TE NA PROFESJ ON ALNYM OSĄDZIE I SZACUN KACH Istotne szacunki w obrębie zobowiązań z tytułu leasingu dotyczą modelu ustalania: a) stopy dyskonta Spółka dyskontuje opłaty leasingowe z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić, w przeciwnym razie stosuje krańcową stopę procentową. Krańcowa stopa procentowa ustalana jest na bazie dwóch składowych:  stawki referencyjnej odpowiedniej dla danej waluty; oraz  premii za ryzyko kredytowe, która opiera się na marży kredytowej banków z uwzględnieniem okresów obowiązywania umów. b) okresu leasingu W przypadku okresu leasingu, w tym w szczególności dla umów zawartych na czas nieokreślony, Spółka uwzględnia wszystkie istotne fakty i okoliczności, które stanowią zachętę ekonomiczną do tego, aby skorzystać z opcji przedłużenia leasingu lub nie skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu, takie jak:  znaczenie tego składnika aktywów dla działalności Spółki uwzględniając czy składnik jest wyspecjalizowanym składnikiem aktywów, umiejscowienie składnika aktywów i dostępność odpowiednich rozwiązań alternatywnych,  istotne inwestycje w przedmiocie leasingu podejmowane (lub które zgodnie z przewidywaniami mają zostać podjęte) w okresie obowiązywania umowy,  postanowienia i warunki umowne dotyczące okresów opcjonalnych w porównaniu ze stawkami rynkowymi,  uwarunkowania związane ze skorzystaniem z opcji przedłużenia umowy. Dla umów zawartych na dany okres bez opcji przedłużenia Spółka ustala okres leasingu jako okres wynikający z umowy. Zobowiązania z tytułu zadłużenia posiadane przez Spółkę składają się z dwóch głównych kategorii: kredytów bankowych i pożyczek oraz leasingu. Umowy kredytów zawierane były głównie na finansowanie bieżącej działalności, finansowanie i refinansowanie planu inwestycyjnego oraz akwizycji. Spłata zaciągniętych zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych jest dokonywana w PLN i EUR. Umowy leasingu zawarte są w PLN, EUR oraz CZK i dotyczą głównie nieruchomości oraz taboru kolejowego. Na dzień 31 grudnia 2022 oraz 31 grudnia 2021 roku Spółka nie posiadała żadnych aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 18 4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.) Pozycje w walutach 31/12/2022 W walucie funkcjonalnej PLN W walucie obcej EUR Razem Kredyty bankowe i pożyczki 841,5 615,0 1 456,5 Leasing 636,4 25,5 661,9 Razem 1 477,9 640,5 2 118,4 31/12/2021 W walucie funkcjonalnej PLN W walucie obcej Razem EUR CZK Kredyty bankowe i pożyczki 891,8 693,8 - 1 585,6 Leasing 651,4 29,0 0,1 680,5 Razem 1 543,2 722,8 0,1 2 266,1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia 2022 Kredyty bankowe i pożyczki Leasing Razem 1/01/2022 1 585,6 680,5 2 266,1 Zaciągnięcie nowych zobowiązań 141,4 15,4 156,8 Modyfikacje istniejących umów - 30,7 30,7 Leasing zwrotny - 15,8 15,8 Koszty transakcyjne 1,5 - 1,5 Naliczenie odsetek 80,4 30,4 110,8 Płatności z tytułu zadłużenia, w tym: Spłaty kapitału (299,1) (76,1) (375,2) Zapłacone odsetki (66,0) (28,3) (94,3) Koszty transakcyjne (1,1) - (1,1) Kompensata - (1,6) (1,6) Pozostałe - (5,1) (5,1) Różnice kursowe ujęte w wyniku 13,8 0,2 14,0 31/12/2022 1 456,5 661,9 2 118,4 Długoterminowe 958,1 561,5 1 519,6 Krótkoterminowe 498,4 100,4 598,8 Razem 1 456,5 661,9 2 118,4 2021 Kredyty bankowe i pożyczki Leasing Razem 1/01/2021 1 592,4 658,9 2 251,3 Zaciągnięcie nowych zobowiązań 275,2 4,0 279,2 Modyfikacje istniejących umów - 26,1 26,1 Leasing zwrotny - 84,8 84,8 Koszty transakcyjne 1,2 - 1,2 Naliczenie odsetek 13,9 22,3 36,2 Płatności z tytułu zadłużenia, w tym: Spłaty kapitału (280,6) (66,0) (346,6) Zapłacone odsetki (13,5) (19,8) (33,3) Koszty transakcyjne (1,3) - (1,3) Pozostałe - (29,2) (29,2) Różnice kursowe ujęte w wyniku (1,7) (0,6) (2,3) 31/12/2021 1 585,6 680,5 2 266,1 Długoterminowe 1 287,2 585,0 1 872,2 Krótkoterminowe 298,4 95,5 393,9 Razem 1 585,6 680,5 2 266,1 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 19 4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.) Pozostałe kwoty z tytułu umów leasingu ujęte w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów: Prezentacja w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów 2022 2021 Przychody z tytułu umów leasingu operacyjnego Przychody z tytułu umów z klientami 58,4 33,8 Koszty z tytułu leasingu krótkoterminowego Pozostałe usługi (18,8) (19,5) Warunki umów kredytowych Podpisane z bankami umowy nakładają na Spółkę zobowiązania natury prawno-finansowej stosowane standardowo w tego rodzaju transakcjach. Kluczowymi wskaźnikami wykonania ww. zobowiązań określonych w umowach kredytowych zawartych przez Spółkę są: wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA oraz wskaźnik ogólnego zadłużenia. Wyżej wymienione wskaźniki kalkulowane są w oparciu o dane zawarte w Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy Kapitałowej PKP CARGO. Zgodnie z postanowieniami umów zawartych przez Spółkę weryfikacja spełniania warunków umów kredytowych następuje w cyklach kwartalnych, półrocznych oraz na koniec każdego roku obrotowego. Wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA określa poziom zadłużenia finansowego pomniejszonego o środki pieniężne w relacji do generowanej EBITDA i kalkulowany jest z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16. Maksymalna dopuszczalna wartość wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA w zależności od umowy jest ustanowiona w przedziale 3,0-4,5. W przypadku wybranych umów istnieje również obowiązek spełnienia wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA oraz zadłużenia ogółem kalkulowanych w oparciu o parametry prognozowane. Wskaźnik ogólnego zadłużenia w większości umów zdefiniowany jest jako stosunek zobowiązań ogółem (z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16) do sumy bilansowej (z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16) i jego wartość nie może przekroczyć 60%. Na dzień 31 grudnia 2022 roku warunki określone w umowach kredytowych zostały spełnione i tym samym na podstawie MSR 1 nie istniała konieczność przeklasyfikowania długoterminowych zobowiązań z tytułu kredytów do części krótkoterminowej. Niewykorzystane linie kredytowe i leasingowe Rodzaj kredytu Nazwa banku Okres dostępności Waluta umowy 31/12/2022 31/12/2021 Kredyt w rachunku bieżącym Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. 19/03/2023 PLN 58,7 100,0 Kredyt w rachunku bieżącym Bank Polska Kasa Opieki S.A. 1) 24/05/2023 PLN 100,0 100,0 Kredyt w rachunku bieżącym Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. 2) 27/06/2023 PLN - - Kredyt w rachunku bieżącym Bank Gospodarstwa Krajowego 3) 20/10/2023 PLN 100,0 100,0 Linia leasingowa PKO Leasing S.A. 4) 18/06/2023 PLN - 15,2 Linia leasingowa PEKAO Leasing Sp. z o.o. 5) 9/10/2023 PLN 92,2 - Linia leasingowa PKO Leasing S.A. 6) 31/12/2023 PLN 200,0 - RAZEM 550,9 315,2 1) W dniu 23 maja 2022 roku Spółka podpisała aneks do umowy o kredyt w rachunku bieżącym przedłużający okres dostępności kredytu do dnia 24 maja 2023 roku. 2) W dniu 28 czerwca 2022 roku Spółka podpisała umowę kredytową z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A. do łącznej maksymalnej wysokości 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest finansowanie bieżącej działalności Spółki. Okres dostępności, jak i termin spłaty upływa 27 czerwca 2023 roku. 3) W dniu 19 września 2022 roku Spółka podpisała aneks do umowy o kredyt w rachunku bieżącym przedłużający okres dostępności kredytu do dnia 20 października 2023 roku. 4) Okres dostępności linii leasingowej został wydłużony automatycznie o okres kolejnych 12 miesięcy, tj. do dnia 18 czerwca 2023 roku w związku ze spełnieniem zobowiązań wynikających z zawartej umowy. Na dzień 31 grudnia 2022 roku limit został w pełni wykorzystany w związku z podpisaną umową leasingową w dniu 27 września 2022 roku. 5) W dniu 10 października 2022 roku Spółka zawarła z PEKAO LEASING Sp. z o.o. ramową umowę leasingu do łącznej wartości przedmiotu leasingu nieprzekraczającej 93 milionów złotych. Limit dostępny jest w okresie 12 miesięcy. 6) W dniu 8 listopada 2022 roku Spółka zawarła z PKO Leasing S.A. ramową umowę leasingu do łącznej wartości przedmiotu leasingu nieprzekraczającej 200 milionów złotych. Limit dostępny jest do 31 grudnia 2023 roku. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 20 4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem Stosowane zasady rachunkowości Kapitał zakładowy w jednostkowym sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w Statucie. Kapitał zapasowy obejmuje nadwyżkę wartości emisji ponad wartość nominalną akcji (agio), zyski z lat ubiegłych przeniesione na kapitał zapasowy oraz kapitał rezerwowy z umorzenia akcji. Pozostałe składniki kapitału własnego obejmują zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych, efekt wyceny instrumentów kapitałowych w wartości godziwej oraz efektywną część zysków lub strat związanych z instrumentami zabezpieczającymi w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń. Zyski zatrzymane / (Niepokryte straty) obejmują wynik finansowy roku bieżącego, niepodzielone zyski oraz niepokryte straty z lat ubiegłych, a także różnice z przejścia na MSSF UE. Kapitał zakładowy 31/12/2022 31/12/2021 Kapitał zakładowy składa się z: Akcje zwykłe - w pełni opłacone i zarejestrowane 2 239,3 2 239,3 Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na dzień 31 grudnia 2021 roku kapitał zakładowy składał się z akcji zwykłych o wartości nominalnej 50 złotych każda. W pełni pokryte akcje zwykłe, o wartości nominalnej 50 złotych, są równoważne pojedynczemu głosowi na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy i posiadają prawo do dywidendy. Spółka PKP S.A. jest podmiotem dominującym wobec spółki PKP CARGO S.A. Zgodnie ze Statutem Spółki PKP S.A. posiada szczególne uprawnienia osobiste polegające na uprawnieniu do powoływania i odwoływania Członków Rady Nadzorczej w liczbie równej połowie składu Rady Nadzorczej powiększonej o jeden. PKP S.A. przysługuje osobiste uprawnienie do wyznaczenia przewodniczącego Rady Nadzorczej, jak i określenia liczby Członków Rady Nadzorczej. Dodatkowo w przypadku, w którym udział PKP S.A. w kapitale zakładowym Spółki wynosi 50% lub mniej, PKP S.A. przysługuje uprawnienie osobiste do wyłącznego wskazania kandydatów na Prezesa Zarządu Spółki. Uprawnienia osobiste PKP S.A. przysługują zawsze wtedy, gdy PKP S.A. posiada co najmniej 25% kapitału zakładowego Spółki. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku nie wystąpiły zmiany w kapitale zakładowym Spółki. Zmiany w kapitale zapasowym i zyskach zatrzymanych W dniu 29 czerwca 2022 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę w sprawie pokrycia straty netto poniesionej w 2021 roku w kwocie 223,3 milionów złotych: a) z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych w kwocie 114,3 milionów złotych; b) z kapitału rezerwowego w kwocie 109,0 milionów złotych. Zarząd Spółki proponuje przeznaczyć zysk netto za 2022 rok wykazany w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym w całości na zasilenie kapitału zapasowego. Zarządzanie kapitałem własnym Głównym celem zarządzania kapitałem własnym w Spółce jest zapewnienie zdolności do kontynuowania działalności, kreowanie wartości dla akcjonariuszy oraz korzyści dla innych zainteresowanych. Zgodnie z prowadzoną przez siebie polityką oraz założeniami wynikającymi z wybranych umów kredytowych Spółka dopuszcza maksymalny poziom zadłużenia do wysokości 60% sumy bilansowej. Poziom zadłużenia jest przez Spółkę monitorowany na bieżąco. Zachowanie założonej struktury kapitału może być realizowane przez: emisję nowych akcji, sprzedaż aktywów, zwrot kapitału akcjonariuszom lub korektę kwoty dywidendy. Wskaźnik ogólnego zadłużenia 31/12/2022 31/12/2021 Zadłużenie ogółem 3 824,8 3 914,7 Suma bilansowa 6 748,1 6 727,4 Wskaźnik ogólnego zadłużenia * 57% 58% *Jak szerzej opisano w Nocie 4.1 na dzień 31 grudnia 2022 roku dla celów weryfikacji warunków umów kredytowych wskaźnik ogólnego zadłużenia obliczany jest na podstawie danych zawartych w Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy Kapitałowej PKP CARGO i jest korygowany o wpływ MSSF 16 i i wynosił 54% na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 56% na dzień 31 grudnia 2021 roku. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 21 4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Stosowane zasady rachunkowości Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne na rachunkach bieżących, depozyty bankowe płatne na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o wysokim stopniu płynności i o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy. Struktura środków pieniężnych i ich ekwiwalentów 31/12/2022 31/12/2021 Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych 41,2 71,0 Lokaty bankowe do 3 miesięcy - 70,0 Inne środki pieniężne 14,0 - Razem 55,2 141,0 w tym: środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania 27,2 42,8 Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania obejmowały głównie środki pieniężne otrzymane w ramach wadiów i gwarancji oraz zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych dla mechanizmu podzielonej płatności. 4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych Zmiany w kapitale obrotowym 2022 Zmiana stanu ze sprawozdania z sytuacji finansowej Zmiana stanu rozrachunków z tytułu podatku Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej Pozostałe Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (zmiana stanu kapitału obrotowego) Zapasy (10,4) - 47,0 - 36,6 Należności handlowe (152,2) - (0,8) 0,4 (152,6) Pozostałe aktywa (50,4) (1,7) 11,1 - (41,0) Rezerwy (25,3) - - - (25,3) Zobowiązania handlowe 152,5 - - - 152,5 Zobowiązania inwestycyjne (163,8) - 146,3 - (17,5) Pozostałe zobowiązania 44,4 (2,4) (18,0) - 24,0 Kapitał obrotowy razem (205,2) (4,1) 185,6 0,4 (23,3) 2021 Zmiana stanu ze sprawozdania z sytuacji finansowej Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej Pozostałe Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (zmiana stanu kapitału obrotowego) Zapasy 7,7 18,0 - 25,7 Należności handlowe (14,0) (0,6) 0,4 (14,2) Pozostałe aktywa (18,2) 2,1 0,2 (15,9) Rezerwy (134,6) - - (134,6) Zobowiązania handlowe 230,5 1,8 (1,6) 230,7 Zobowiązania inwestycyjne 123,5 (90,8) - 32,7 Pozostałe zobowiązania (67,6) 39,6 (2,4) (30,4) Kapitał obrotowy razem 127,3 (29,9) (3,4) 94,0 Pozostałe korekty 2022 2021 Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 16,5 86,3 Wycena instrumentów zabezpieczających - 2,7 Pozostałe korekty w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 16,5 89,0 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 22 4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych (cd.) Transakcje niepieniężne W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku główne transakcje niepieniężne dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej, które nie zostały odzwierciedlone w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych przedstawiały się następująco:  Kompensata wzajemnych rozrachunków Spółka dokonała kompensaty należności handlowych ze zobowiązaniami z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Łączna kwota kompensat w 2022 roku wynosiła 0,8 miliona złotych, natomiast w 2021 roku wynosiła 1,1 miliona złotych. Dodatkowo, Spółka w trakcie 2022 roku dokonała kompensaty należności z tytułu sprzedaży środków trwałych z zobowiązaniami leasingowymi w wysokości 1,6 miliona złotych.  Likwidacja taboru kolejowego W momencie podjęcia decyzji o likwidacji księgowej składnika taboru kolejowego jego wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji zapasów. W 2022 roku wartość rezydualna składników majątku trwałego przeklasyfikowanych do zapasów wynosiła 47,1 milionów złotych, natomiast w 2021 roku wynosiła 18,0 milionów złotych. 5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej 5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe Stosowane zasady rachunkowości Tabor kolejowy oraz pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (zwane dalej: rzeczowe aktywa trwałe) wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość początkowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę nabycia lub koszty wytworzenia, wraz z cłami importowymi i niepodlegającymi odliczeniu podatkami zawartymi w cenie. Ponadto jest pomniejszana o upusty, rabaty i dotacje oraz powiększana o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem i jeśli dotyczy, koszty finansowania zewnętrznego. Dotacje rządowe są ujmowane jako pomniejszenie wartości aktywów w momencie, gdy istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane z nią warunki. W ramach rzeczowych aktywów trwałych Spółka prezentuje prawa wieczystego użytkowania gruntów, które są zwolnione z opłat. Środki trwałe w okresie budowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po koszcie wytworzenia pomniejszonym o ujęte odpisy z tytułu utraty wartości. Składnik rzeczowych aktywów trwałych usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej na moment zbycia lub gdy oczekuje się, iż nie uzyska się korzyści ekonomicznych z jego użytkowania. W momencie podjęcia decyzji o likwidacji składnika rzeczowych aktywów trwałych jego wartość księgowa ujmowana jest w wyniku okresu, w którym decyzja ta została podjęta, za wyjątkiem składników taboru kolejowego, w przypadku, których w momencie podjęcia decyzji o ich likwidacji, ich wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji zapasów. W ramach składników taboru kolejowego Spółka identyfikuje i wyodrębnia wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, które charakteryzują się różnym okresem ekonomicznej użyteczności, czyli tzw. komponenty. Jako istotne komponenty wagonów towarowych i lokomotyw Spółka wyodrębnia część główną składnika taboru oraz część naprawy / przeglądu okresowego. Dodatkowo, dla składników taboru kolejowego wyodrębniana jest wartość rezydualna (złomowa). Naprawy i przeglądy taboru kolejowego Tabor kolejowy poddawany jest czynnościom utrzymaniowym na pięciu poziomach, których zakres ramowy oparty jest na zasadach określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 roku w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (Dz.U. z 2016 poz. 226 z późniejszymi zmianami). Szczegółowe wymagania dla tych czynności zawarte są w Dokumentacjach Systemu Utrzymania (DSU) obowiązujących dla każdego z eksploatowanych pojazdów kolejowych. Tabor kolejowy poddawany jest planowym czynnościom utrzymaniowym zgodnie z określonymi w DSU cyklami naprawczymi uwarunkowanymi dopuszczalnym czasem i/lub przebiegiem eksploatacji pojazdu. Po zakończeniu modernizacji lub naprawy na poziomie 4 i 5 wystawiane są przywrócenia do eksploatacji, w których wskazywany jest okres możliwej eksploatacji danego składnika taboru do kolejnej naprawy na poziomie P4 lub P5 wskazany w cyklu naprawczym określonym w DSU. Warunkiem tej eksploatacji w całym wskazanym okresie jest również wykonanie w połowie cyklu przeglądu poziomu P3. W przypadku niewykonania napraw / przeglądów na poziomach P3, P4 i P5, składnik taboru traci zdolność eksploatacyjną i nie może być używany w przewozach kolejowych. Spółka uznaje naprawy i przeglądy okresowe na poziomie P3, P4 i P5 za warunek ciągłego wykorzystywania pozycji składników taboru kolejowego i w momencie przeprowadzania takiej naprawy, jeśli kryteria ujmowania są spełnione, koszty naprawy zostają ujęte w wartości bilansowej składnika taboru i podlegają amortyzacji we wskazanym w przywróceniu do eksploatacji okresie. Inne koszty bieżącego utrzymania i konserwacji rzeczowych aktywów trwałych oraz koszty bieżących remontów (niebędące kosztem napraw i przeglądów okresowych P3, P4 lub P5) są na zasadach ogólnych traktowane jako koszt okresu, w którym nastąpiły. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 23 5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.) Stosowane zasady rachunkowości Wartość rezydualna taboru kolejowego Wycena wartości rezydualnej taboru oparta jest na cenach złomu określonych klas z uwzględnieniem kosztów doprowadzenia do zbycia. Wartość rezydualna taboru nie podlega amortyzacji, natomiast podlega okresowej weryfikacji na koniec każdego roku obrotowego. Spółka dokonuje zmiany wartości rezydualnej w przypadku, gdy zmiana ta w istotny sposób wpływa na sprawozdanie finansowe Spółki. Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość rzeczowych aktywów trwałych podlegającą amortyzacji rozkłada się w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Podlegającą amortyzacji wartość początkową danego składnika aktywów ustala się po odjęciu wartości rezydualnej danego składnika aktywów. Grunty własne oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają amortyzacji. Szacowane okresy użytkowania oraz wartości rezydualne są weryfikowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego (z prospektywnym zastosowaniem wszelkich zmian w szacunkach). Na potrzeby kalkulacji amortyzacji Spółka stosuje następujące okresy ekonomicznego użytkowania dla poszczególnych grup aktywów trwałych: Nieruchomości, w tym: Grunty i prawo wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają amortyzacji Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej od 5 do 75 lat Urządzenia techniczne i maszyny od 2 do 40 lat Tabor kolejowy, w tym: Wagony towarowe: - część główna wagonu od 36 do 48 lat - naprawy okresowe wagonów od 4 do 6 lat - przeglądy okresowe wagonów od 2 do 3 lat Lokomotywy elektryczne: - część główna lokomotywy od 24 do 45 lat - naprawy okresowe lokomotyw od 4 do 8 lat - przeglądy okresowe lokomotyw od 2 do 4 lat Pozostałe środki transportu od 2 do 25 lat Inne środki trwałe od 2 do 25 lat Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych Na każdy dzień bilansowy Spółka dokonuje przeglądu wartości bilansowych posiadanych aktywów trwałych w celu stwierdzenia, czy nie występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Jeżeli stwierdzono istnienie przesłanek, szacowana jest wartość odzyskiwalna ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego odpisu z tego tytułu. Wartość odzyskiwalna ustalana jest jako wyższa spośród dwóch wartości: wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa. Wartość użytkowa odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu odpowiedniej stopy dyskonta przed opodatkowaniem. Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa od wartości bilansowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, wartość bilansowa pomniejszana jest do wartości odzyskiwalnej. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości. Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu, wartość aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwalnej, nieprzekraczającej jednak ich wartości bilansowej jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto straty z tytułu utraty wartości. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 24 5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.) ISTOTN E WARTOŚCI OPARTE NA PR OF ES JONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH Okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych Spółka określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników rzeczowych aktywów trwałych. Szacunek ten opiera się na oczekiwanym okresie ekonomicznej użyteczności tych aktywów. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji rzeczowych aktywów trwałych w przyszłych okresach. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności użyteczności składników rzeczowych aktywów nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych. Wartości rezydualne taboru Na dzień 31 grudnia 2022 roku Spółka przeprowadziła weryfikację wartości rezydualnej taboru kolejowego, w oparciu o przeprowadzoną przez niezależnego rzeczoznawcę wycenę taboru. Istotnym czynnikiem wpływającym na wycenę wartości rezydualnej jest cena złomu. Z uwagi na obserwowany w ostatnim okresie spadek cen złomu, wycena wartości rezydualnej taboru kolejowego przeprowadzona przez rzeczoznawcę uległa obniżeniu w stosunku do poprzedniej wartości. W związku z powyższym Spółka zdecydowała o obniżeniu wartości rezydualnej taboru kolejowego, przy czym zmiana ta nie miała istotnego wpływu na wysokość odpisu aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego. Aktualizacja wartości rezydualnej spowoduje podwyższenie wartości odpisów amortyzacyjnych w kolejnych okresach sprawozdawczych. Utrata wartości aktywów trwałych Zgodnie z MSR 36 na koniec każdego okresu sprawozdawczego Spółka ocenia czy istnieją przesłanki wskazujące na potencjalną utratę wartości składników aktywów trwałych. Na dzień 31 grudnia 2022 roku głównymi przesłankami świadczącymi o możliwej utracie wartości aktywów była utrzymująca się niższa wartość rynkowa aktywów netto Spółki od ich wartości bilansowej oraz wzrost rynkowych stóp zwrotu z inwestycji mających wpływ na stopę dyskonta stosowaną w testach na utratę wartości. Zgodnie z MSR 36 wartość odzyskiwalna określana jest jako wyższa spośród wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia oraz wartości użytkowej. Ryzyko utraty wartości zidentyfikowano na poziomie składników majątkowych taboru kolejowego oraz nieruchomości. Wartość odzyskiwalną powyższych składników majątku ustalono w oparciu o ich wartość godziwą pomniejszoną o koszty zbycia. Wartość godziwa ww. aktywów została wyznaczona na podstawie wycen dokonanych przez niezależnych rzeczoznawców majątkowych. Wartość godziwa składników taboru kolejowego została ustalona metodą kosztową z elementami metody porównawczej. Wartość rynkowa taboru została oszacowana w oparciu o koszt zastąpienia z uwzględnieniem m.in. utraty wartości z przyczyn fizycznych, funkcjonalnych i zewnętrznych (ekonomicznych). Koszt zastąpienia stanowi aktualny na dzień wycen koszt, jaki należałoby ponieść celem otrzymania nowego środka technicznego identycznego lub o zbliżonych parametrach. Przy wycenie brano pod uwagę także:  rok produkcji,  ilość i rodzaje napraw połączonych z modernizacją,  ilość przejechanych kilometrów,  koszty wykonania poszczególnych napraw,  datę wykonania ostatnich napraw,  nowoczesność konstrukcji,  ceny i dostępności nowych egzemplarzy. Przy wycenie posłużono się znajomością cen lokomotyw i wagonów na rynku pierwotnym oraz wtórnym firm krajowych i zagranicznych. Korzystano także m.in. z katalogów cenowych dotyczących maszyn oraz urządzeń pojazdów szynowych danego typu. Wartość godziwą wycenionych nieruchomości określono w oparciu o podejście mieszane zawierające elementy wyceny metodą porównawczą, dochodową lub odtworzeniową. Grunty wyceniono metodą porównawczą, a zlokalizowane na nich budynki metodą dochodową lub kosztową - w zależności od rodzaju nieruchomości. Dla potrzeb ustalenia wartości odzyskiwalnej pominięto koszty zbycia wycenionych aktywów, gdyż zostały one uznane za nieistotne. W oparciu o przeprowadzone wyceny na dzień 31 grudnia 2022 roku: a) nadwyżka wartości godziwej nad wartością księgową wszystkich składników taboru kolejowego wyniosła ok 40%. Analiza na poziomie indywidualnych składników majątku spowodowała rozwiązanie odpisu z tytułu utraty wartości w kwocie 4,0 milionów złotych; b) nie zidentyfikowano utraty wartości wycenionych nieruchomości. Wartość godziwa pozostałych aktywów Spółki nie podlegających wycenie, nie różniła się istotnie od ich wartości księgowych. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 25 5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.) Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych 2022 Tabor kolejowy Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Razem Wartość brutto 1/01/2022 6 381,3 587,7 205,7 27,5 25,1 25,6 871,6 Zwiększenia / (zmniejszenia): Naprawy okresowe - - - - - 494,9 494,9 Nabycie nowych składników / modernizacje - - - - - 120,0 120,0 Wykup przedmiotu leasingu - - 2,7 0,8 - - 3,5 Rozliczenie środków trwałych w budowie 603,6 2,4 2,2 - 0,3 (608,5) (603,6) Dotacja do aktywów trwałych (80,3) - - - - - - Sprzedaż (w tym leasing zwrotny) (17,6) (6,5) - (0,8) - - (7,3) Likwidacja (343,4) (0,3) (0,5) - - (2,0) (2,8) Przeklasyfikowanie do APS (8,1) - - - - - - Pozostałe (0,6) - 0,1 - - - 0,1 31/12/2022 6 534,9 583,3 210,2 27,5 25,4 30,0 876,4 Skumulowane umorzenie 1/01/2022 (2 478,4) (165,1) (172,0) (27,2) (23,2) - (387,5) Zwiększenia / (zmniejszenia): Koszty amortyzacji (509,8) (17,2) (9,9) (0,2) (0,8) - (28,1) Wykup przedmiotu leasingu - - (1,7) (0,5) - - (2,2) Sprzedaż (w tym leasing zwrotny) 3,9 - - 0,8 - - 0,8 Likwidacja 291,6 0,3 0,5 - - - 0,8 Przeklasyfikowanie do APS 5,6 - - - - - - Pozostałe 0,8 - - - - - - 31/12/2022 (2 686,3) (182,0) (183,1) (27,1) (24,0) - (416,2) Skumulowana utrata wartości 1/01/2022 (75,4) - - - - (2,4) (2,4) Zwiększenia / (zmniejszenia): Ujęcie odpisu - - - - - (0,3) (0,3) Rozwiązanie opisu, w tym: 4,0 - - - - - - efekt wyceny do wartości godziwej 4,0 - - - - - - Wykorzystanie odpisu 0,9 - - - - 2,0 2,0 31/12/2022 (70,5) - - - - (0,7) (0,7) Wartość netto 1/01/2022 3 827,5 422,6 33,7 0,3 1,9 23,2 481,7 31/12/2022 3 778,1 401,3 27,1 0,4 1,4 29,3 459,5 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 26 5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.) 2021 Tabor kolejowy Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Razem Wartość brutto 1/01/2021 6 254,9 565,8 219,7 28,7 25,1 20,2 859,5 Zwiększenia / (zmniejszenia): Naprawy okresowe - - - - - 447,7 447,7 Nabycie nowych składników / modernizacje - - - - - 309,2 309,2 Rozliczenie środków trwałych w budowie 715,4 28,7 5,5 - 0,7 (750,3) (715,4) Dotacja do aktywów trwałych (82,3) - - - - - - Sprzedaż (w tym leasing zwrotny) (98,6) (0,3) - (1,1) - - (1,4) Likwidacja (276,9) (3,1) (19,5) (0,1) (0,7) (0,7) (24,1) Przeklasyfikowanie do APS (133,1) - - - - - - Pozostałe 1,9 (3,4) - - - (0,5) (3,9) 31/12/2021 6 381,3 587,7 205,7 27,5 25,1 25,6 871,6 Skumulowane umorzenie 1/01/2021 (2 370,5) (150,1) (179,1) (28,1) (22,9) - (380,2) Zwiększenia / (zmniejszenia): Koszty amortyzacji (463,5) (18,3) (12,3) (0,3) (1,0) - (31,9) Sprzedaż (w tym leasing zwrotny) 9,8 0,3 - 1,1 - - 1,4 Likwidacja 256,8 3,0 19,4 0,1 0,7 - 23,2 Przeklasyfikowanie do APS 90,1 - - - - - - Pozostałe (1,1) - - - - - - 31/12/2021 (2 478,4) (165,1) (172,0) (27,2) (23,2) - (387,5) Skumulowana utrata wartości 1/01/2021 (75,2) (1,5) (0,1) - - (3,0) (4,6) Zwiększenia / (zmniejszenia): Ujęcie odpisu, w tym: (17,7) - - - - (0,1) (0,1) efekt wyceny do wartości godziwej (12,4) - - - - - - Rozwiązanie odpisu - 1,5 - - - - 1,5 Wykorzystanie odpisu 6,0 - 0,1 - - 0,7 0,8 Przeklasyfikowanie do APS 11,7 - - - - - - Pozostałe (0,2) - - - - - - 31/12/2021 (75,4) - - - - (2,4) (2,4) Wartość netto 1/01/2021 3 809,2 414,2 40,5 0,6 2,2 17,2 474,7 31/12/2021 3 827,5 422,6 33,7 0,3 1,9 23,2 481,7 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 27 5.2 Prawa do użytkowania aktywów Stosowane zasady rachunkowości Prawa do użytkowania składnika aktywów na dzień początkowego ujęcia wycenia się według kosztu, który obejmuje zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie, wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Spółkę jako leasingobiorcę oraz szacunek kosztów, które mają zostać poniesione w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował. W ramach pozycji prawa do użytkowania aktywów Spółka prezentuje również prawa wieczystego użytkowania gruntów, z których Spółka korzysta w zamian za wynagrodzenie. Prawa wieczystego użytkowania gruntów, za które Spółka nie ponosi opłat z uwagi na przysługujące z mocy prawa zwolnienie podmiotowe, nie spełniają definicji leasingu i są prezentowane przez Spółkę w ramach pozycji pozostałe rzeczowe aktywa trwałe. Po początkowym ujęciu Spółka wycenia prawa do użytkowania składnika aktywów według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne i łączne straty z tytułu utraty wartości oraz skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. W przypadku nakładów na naprawy i przeglądy okresowe składników stanowiących prawa do użytkowania aktywów Spółka stosuje MSR 16, tj. prezentuje komponenty związane z naprawami i przeglądami okresowymi tych składników w tej samej pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, tj. w pozycji prawa do użytkowania aktywów. Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość składników prawa do użytkowania aktywów rozkłada się w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Okresy ekonomicznej użyteczności prawa do użytkowania aktywów leasingu przedstawiały się następująco: Tabor kolejowy od 2 do 32 lat Nieruchomości strategiczne od 14 do 17 lat Pozostałe nieruchomości od 2 do 15 lat Maszyny i urządzenia od 2 do 15 lat Pozostałe od 2 do 15 lat Okres ekonomicznej użyteczności dla składników prawa wieczystego użytkowania gruntów Spółka określa jako okres pozostały do dnia, na który prawa to zostały nadane, chyba że występują okoliczności, które wskazywałyby na przyjęcie dłuższego lub krótszego okresu. ISTOTN E WARTOŚCI OPARTE NA PR OF ES JONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów Spółka określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników prawa do użytkowania aktywów. Jeżeli przed końcem okresu leasingu przeniesione zostanie na rzecz Spółki prawo własności do bazowego składnika aktywów lub Spółka spodziewa się skorzystać z przysługującej jej opcji kupna, Spółka dokonuje amortyzacji prawa do użytkowania składnika aktywów, począwszy od daty rozpoczęcia aż do końca okresu ekonomicznej użyteczności tego składnika. W przeciwnym razie Spółka dokonuje amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania do końca okresu użytkowania tego składnika lub do końca okresu leasingu, w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji prawa do użytkowania aktywów. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności składników prawa do użytkowania aktywów nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 28 5.2 Prawa do użytkowania aktywów (cd.) Zmiana stanu praw do użytkowania aktywów 2022 Tabor kolejowy Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Razem Wartość brutto 1/01/2022 243,8 577,6 11,5 7,8 0,7 841,4 Zwiększenia / (zmniejszenia): Nowe umowy leasingu - 14,6 0,8 - - 15,4 Modyfikacje istniejących umów - 28,6 - 1,9 - 30,5 Leasing zwrotny 13,6 - - - - 13,6 Zwrot przedmiotu leasingu (0,3) (16,3) - - (0,1) (16,7) Wykup przedmiotu leasingu - - (2,7) (0,8) - (3,5) 31/12/2022 257,1 604,5 9,6 8,9 0,6 880,7 Skumulowane umorzenie 1/01/2022 (48,0) (116,6) (3,5) (6,0) (0,4) (174,5) Zwiększenia / (zmniejszenia): Koszty amortyzacji (21,1) (42,1) (2,1) (2,1) (0,1) (67,5) Zwrot przedmiotu leasingu 0,3 12,6 - - - 12,9 Wykup przedmiotu leasingu - - 1,7 0,5 - 2,2 Inne (0,7) - - - - (0,7) 31/12/2022 (69,5) (146,1) (3,9) (7,6) (0,5) (227,6) Wartość netto 1/01/2022 195,8 461,0 8,0 1,8 0,3 666,9 31/12/2022 187,6 458,4 5,7 1,3 0,1 653,1 2021 Tabor kolejowy Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Razem Wartość brutto 1/01/2021 171,6 583,2 8,7 7,9 0,7 772,1 Zwiększenia / (zmniejszenia): Nowe umowy leasingu - 1,2 2,8 - - 4,0 Modyfikacje istniejących umów - 25,5 - - - 25,5 Leasing zwrotny 84,8 - - - - 84,8 Zwrot przedmiotu leasingu (12,6) (35,8) - (0,1) - (48,5) Inne - 3,5 - - - 3,5 31/12/2021 243,8 577,6 11,5 7,8 0,7 841,4 Skumulowane umorzenie 1/01/2021 (41,7) (83,0) (1,7) (3,9) (0,3) (130,6) Zwiększenia / (zmniejszenia): Koszty amortyzacji (18,3) (42,9) (1,8) (2,2) (0,1) (65,3) Zwrot przedmiotu leasingu 12,6 10,0 - 0,1 - 22,7 Inne (0,6) (0,7) - - - (1,3) 31/12/2021 (48,0) (116,6) (3,5) (6,0) (0,4) (174,5) Wartość netto 1/01/2021 129,9 500,2 7,0 4,0 0,4 641,5 31/12/2021 195,8 461,0 8,0 1,8 0,3 666,9 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 29 5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Stosowane zasady rachunkowości Spółka klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, gdy jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna. Sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, gdy przedstawiciele odpowiedniego poziomu kierownictwa Spółki są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży składnika aktywów oraz aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu został rozpoczęty. Spółka wycenia składnik aktywów trwałych zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży w kwocie niższej z jego wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży. Ewentualną różnicę pomiędzy wartością bilansową, a niższą od niej wartością godziwą, Spółka odnosi w koszty jako odpisy aktualizujące. Zmiana stanu aktywów klasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży 2022 2021 Stan na początek okresu sprawozdawczego 14,9 12,7 Zwiększenia / (zmniejszenia): Przeklasyfikowanie z pozycji rzeczowych aktywów trwałych 2,5 31,3 Sprzedaż (17,1) (32,4) Rozwiązanie odpisu z tytułu utraty wartości - 4,0 Pozostałe (0,2) (0,7) Stan na koniec okresu sprawozdawczego 0,1 14,9 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 30 5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych Stosowane zasady rachunkowości Inwestycje w jednostkach powiązanych ujmowane są w cenie nabycia i pomniejszone o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość obejmowanych udziałów i akcji w zamian za aport prezentowana jest w wartości księgowej aportu wniesionego przez Spółkę. ISTOTN E WARTOŚCI OPAR TE NA PROFESJ ON ALNYM OSĄDZIE I SZACUN KACH Spółka ocenia na każdy dzień bilansowy czy istnieją obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości inwestycji w jednostkach powiązanych. W przypadku ich wystąpienia Spółka zobowiązana jest do ustalenia wartości odzyskiwalnej aktywów wskazujących na utratę wartości. Na dzień 31 grudnia 2022 roku Spółka zidentyfikowała przesłanki możliwej utraty wartości inwestycji w spółce PKP CARGOTABOR Sp. z o.o., z uwagi na wzrost rynkowych stóp zwrotu z inwestycji mających wpływ na stopy dyskonta stosowane w testach na utratę wartości oraz w PKP CARGO INTERNATIONAL a.s., z uwagi na osiągane niższe od oczekiwanych wyniki finansowe. W związku z ww. wystąpieniem przesłanek zostały przeprowadzone testy na utratę wartości w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne zdefiniowanych odrębnie dla każdej z testowanych spółek. Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto. PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne:  zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2023 do 2027 roku,  w okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie kształtował się na poziomie 9,3% w ujęciu nominalnym,  wydatki na CAPEX osiągną średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 1,7% rocznych przychodów z działalności operacyjnej w ujęciu nominalnym,  średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie 11,9% w ujęciu nominalnym,  po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu nominalnym. W wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna przewyższyła wartość bilansową testowanych aktywów należących do PKP CARGOTABOR Sp. z o.o., wobec czego Spółka na dzień 31 grudnia 2022 roku nie rozpoznała odpisu z tytułu trwałej utraty wartości udziałów w PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne:  za ośrodek wypracowujący środki pieniężne uznano całość aktywów należących do Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL, które głównie są wykorzystywane do obsługi klientów na czeskim rynku kolejowym,  zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2023 roku do 2032 roku; zdaniem Zarządu Spółki przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności;  w okresie szczegółowej projekcji dla lat 2023-2032 średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie kształtował się na poziomie 1,6% w ujęciu realnym,  średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie 5,9% w ujęciu realnym,  po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym. W wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna przewyższyła wartość bilansową testowanych aktywów, wobec czego Spółka na dzień 31 grudnia 2022 roku nie rozpoznała odpisu z tytułu trwałej utraty wartości udziałów w PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. Analizę wrażliwości przeprowadzono dla kluczowych założeń modelu testu na utratę wartości takich jak WACC oraz wskaźnik wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy. Zmiana WACC o +/- 0,3 p.p. oraz poziomu wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy o +/- 0,3 p.p. nie powoduje konieczności rozpoznania odpisu z tytułu trwałej utraty wartości udziałów w PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. i PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 31 5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych (cd.) Szczegółowe informacje dotyczące jednostek wchodzących w skład Grupy na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku przedstawiają się następująco: Nazwa jednostki Typ jednostki Siedziba Procentowa wielkość posiadanych udziałów/ akcji Wartość posiadanych udziałów / akcji 31/12/2022 31/12/2021 31/12/2022 31/12/2021 Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o. 1) zależna Warszawa 100% 99,8% 1,5 1,5 PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. zależna Warszawa 100% 100% 15,4 15,4 PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o. 2) zależna Żurawica 100% 100% 69,1 51,1 PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. 3) zależna Warszawa 100% 100% 117,7 117,7 CARGOTOR Sp. z o.o. zależna Warszawa 100% 100% 20,2 20,2 PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. 4) zależna Warszawa 100% 100% 10,1 10,1 PKP Linia Chełmska Szerokotorowa Sp. z o.o. zależna Chełm 100% 100% 0,1 - ONECARGO CONNECT Sp. z o.o. zależna Warszawa 100% 100% - - COSCO Shipping Lines (POLAND) Sp. z o.o. stowarzyszona Gdynia 20% 20% 1,1 1,1 PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. zależna Warszawa 100% 100% 123,2 123,2 Transgaz S.A. zależna pośrednio Zalesie k. Małaszewicz 64% 64% Cargosped Terminal Braniewo Sp. z o.o. zależna pośrednio Braniewo 100% 100% PKP CARGO CONNECT GmbH zależna pośrednio Hamburg 100% 100% Terminale Przeładunkowe Sławków Medyka Sp. z o.o. udziały we wspólnych przedsięwzięciach Sławków 50% 50% PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. zależna Ostrawa 100% 100% 499,7 499,7 PKP CARGO INTERNATIONAL HU Zrt. zależna pośrednio Budapeszt 100% 100% AWT ROSCO a.s. zależna pośrednio Ostrawa 100% 100% AWT Čechofracht a.s. zależna pośrednio Ostrawa 100% 100% AWT Rekultivace a.s. zależna pośrednio Petřvald 100% 100% DEPOS Horni Sucha a.s. stowarzyszona Horni Sucha 20,6% 20,6% PKP CARGO INTERNATIONAL SK a.s. zależna pośrednio Bratysława 100% 100% AWT DLT s.r.o. zależna pośrednio Kladno 100% 100% PKP CARGO INTERNATIONAL SI d.o.o. zależna pośrednio Grčarevec 80% 80% RAZEM 858,0 840,0 1) W dniu 11 marca 2022 roku Spółka zawarła ze spółką PKP S.A. umowę zakupu 0,17% udziałów w spółce Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o. W wyniku zawartej umowy Spółka została jedynym wspólnikiem w spółce Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o. 2) W dniu 23 grudnia 2022 roku nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego spółki PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o. poprzez ustanowienie nowych udziałów, pokrytych wniesionym przez Spółkę wkładem pieniężnym w kwocie 18,0 milionów złotych. 3) W dniu 30 stycznia 2023 roku nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego spółki PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. poprzez ustanowienie nowych udziałów, pokrytych wniesionym przez Spółkę wkładem pieniężnym w kwocie 13,5 milionów złotych. 4) W dniu 2 marca 2023 roku nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego spółki PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. poprzez ustanowienie nowych udziałów, o wartości 28,3 milionów złotych, pokrytych wniesionym przez Spółkę wkładem niepieniężnym. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 32 5.5 Zapasy Stosowane zasady rachunkowości Zapasy wyceniane są w koszcie lub wartości netto możliwej do uzyskania, zależnie od tego, która jest niższa. Rozchody zapasów dokonywane są metodą FIFO. Wartość możliwą do uzyskania stanowi szacunkowa cena sprzedaży zapasów pomniejszona o wszelkie koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Spółka tworzy odpisy aktualizujące wartość zapasów w przypadku występowania zapasu zbędnego lub uszkodzonego oraz w przypadku, gdy cena sprzedaży netto tego zapasu jest niższa niż jego wartość bilansowa. Odpis aktualizujący wartość zapasów ustalany jest na podstawie analizy przydatności przeprowadzanej co najmniej na koniec każdego roku obrotowego. Na podstawie tej analizy dokonuje się odpisów aktualizujących wartość zapasów nieprzydatnych z punktu widzenia Spółki. Struktura zapasów 31/12/2022 31/12/2021 Zapasy strategiczne 23,7 24,0 Tabor w trakcie kasacji 42,5 31,0 Pozostałe zapasy 33,2 34,1 Odpisy aktualizujące (1,7) (1,8) Zapasy netto 97,7 87,3 Zestawienie zmian odpisu aktualizującego wartość zapasów 2022 2021 Stan na początek okresu sprawozdawczego (1,8) (1,3) Zawiązanie (1,3) (1,2) Wykorzystanie 1,4 0,7 Stan na koniec okresu sprawozdawczego (1,7) (1,8) 5.6 Należności handlowe Stosowane zasady rachunkowości Należności handlowe traktowane są jako instrumenty finansowe i wyceniane według zamortyzowanego kosztu zgodnie ze stosowanym przez Spółkę modelem biznesowym, którego celem jest uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umów w określonych terminach, które stanowią wyłączną spłatę wartości nominalnej i odsetek. Spółka stosuje uproszczone podejście dopuszczone przez MSSF 9 i wycenia odpisy aktualizujące w wysokości strat kredytowych spodziewanych w całym okresie życia należności handlowych. Prawdopodobieństwo poniesionych strat kredytowych zostało oszacowane na podstawie historycznej analizy odzyskiwalności sald należności handlowych w określonych przedziałach wiekowania. W tym celu dokonano oszacowania wskaźników braku wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów dla poszczególnych przedziałów wiekowania zaprezentowanych w tabeli zawierającej analizę wiekowania należności handlowych. Odpis z tytułu utraty wartości oblicza się uwzględniając wskaźniki braku wypełnienia zobowiązania oraz wysokość salda należności niespłaconych na dzień bilansowy dla każdego przedziału struktury wiekowej. Poza tym Spółka dokonuje indywidualnych odpisów aktualizujących, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że Spółka nie będzie w stanie otrzymać należnych kwot. ISTOTN E WARTOŚCI OPARTE NA PR OF ES JONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH Kalkulacja i wycena odpisów aktualizujących wartość należności handlowych oraz aktywów z tytułu umów z klientami jest obszarem wymagającym szacunku. Oczekiwane straty kredytowe są kalkulowane na bazie indywidualnej oceny odzyskiwalności danej należności oraz z uwzględnieniem modelu stosowanego przez Spółkę w celu oszacowania wskaźnika braku wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów. Indywidualnie ustalane odpisy aktualizujące wymagają oceny czy dana należność zostanie spłacona przez kontrahenta z uwzględnieniem ustanowionych zabezpieczeń, zawartych ugód. Ocena taka dokonywana jest przez istniejącą w Spółce komórkę windykacyjną. Stosowany przez Spółkę model szacowania wskaźnika oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania przez kontrahentów opiera się o uproszczoną matrycę odpisów aktualizujących w poszczególnych przedziałach wiekowych na podstawie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia należności. Przy oszacowaniu oczekiwanych strat kredytowych zastosowano metodę opartą o wskaźniki oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania ustalone na podstawie danych historycznych za lata 2019 – 2022 pochodzących z systemów finansowo-księgowych. Wojna w Ukrainie nie miała istotnego wpływu na wysokość oczekiwanych strat kredytowych. Uzgodnienie odpisów aktualizujących należności zaprezentowano w poniższych tabelach. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 33 5.6 Należności handlowe (cd.) Struktura należności handlowych 31/12/2022 31/12/2021 Należności handlowe 560,8 414,5 Odpis aktualizujący należności (28,1) (34,0) Razem 532,7 380,5 Aktywa krótkoterminowe 532,7 380,5 Razem 532,7 380,5 Uzgodnienie odpisów aktualizujących wartość należności handlowych Oczekiwane straty kredytowe w całym okresie 2022 2021 Bez utraty wartości Z utratą wartości Razem Bez utraty wartości Z utratą wartości Razem Stan na początek okresu sprawozdawczego (0,9) (33,1) (34,0) (1,2) (39,1) (40,3) Zawiązanie - (2,4) (2,4) - (4,3) (4,3) Rozwiązanie - 1,8 1,8 0,3 5,1 5,4 Wykorzystanie - 6,4 6,4 - 5,0 5,0 Różnice kursowe - 0,1 0,1 - 0,2 0,2 Stan na koniec okresu sprawozdawczego (0,9) (27,2) (28,1) (0,9) (33,1) (34,0) Zmiana wartości bilansowej brutto należności handlowych 2022 2021 Bez utraty wartości Z utratą wartości Razem Bez utraty wartości Z utratą wartości Razem Stan na początek okresu sprawozdawczego 381,4 33,1 414,5 367,7 39,1 406,8 Powstałe 4 770,2 - 4 770,2 3 677,2 - 3 677,2 Odsetki naliczone 2,0 - 2,0 1,6 0,1 1,7 Spisane - (6,4) (6,4) - (5,0) (5,0) Spłacone (4 617,8) (1,8) (4 619,6) (3 659,2) (5,1) (3 664,3) Przeniesione (2,4) 2,4 - (4,2) 4,2 - Różnice kursowe 0,2 (0,1) 0,1 (1,7) (0,2) (1,9) Stan na koniec okresu sprawozdawczego 533,6 27,2 560,8 381,4 33,1 414,5 5.7 Należności leasingowe Stosowane zasady rachunkowości Aktywa oddane w leasing finansowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji należności leasingowe w kwocie równej inwestycji leasingowej netto. Opłaty leasingowe dotyczące danego okresu, z wyłączeniem kosztów usług, zmniejszają inwestycję leasingową brutto, obniżając zarówno należność główną, jak i kwotę niezrealizowanych przychodów finansowych. Przychody finansowe z tytułu leasingu finansowego są ujmowane w kolejnych okresach przy uwzględnieniu stałej stopy zwrotu z wartości netto inwestycji z tytułu leasingu. Aktywa oddane w leasing operacyjny prezentuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zgodnie z charakterem tych aktywów. Przychody z tytułu leasingu operacyjnego są ujmowane w wyniku bieżącego okresu przy zastosowaniu metody liniowej przez okres leasingu, chyba że zastosowanie innej systematycznej metody lepiej odzwierciedla sposób rozłożenia w czasie zmniejszania się korzyści czerpanych z oddanego w leasing składnika aktywów. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 34 5.7 Należności leasingowe (cd.) Uzgodnienie należności leasingowych 2022 2021 Stan na początek okresu sprawozdawczego 24,9 27,2 Modyfikacje istniejących umów 0,2 0,6 Naliczenie odsetek 1,1 1,1 Spłata należności, w tym: Otrzymany kapitał (1,5) (2,5) Otrzymane odsetki (1,1) (1,2) Pozostałe zmiany - (0,3) Stan na koniec okresu sprawozdawczego 23,6 24,9 Należności z tytułu leasingu 31/12/2022 Niezdyskontowane opłaty leasingowe Niezrealizowane dochody finansowe Wartość bieżąca opłat minimalnych Nie dłużej niż 1 rok 2,4 (0,9) 1,5 Od 1 roku do 5 lat 10,4 (3,2) 7,2 Powyżej 5 lat 17,1 (2,2) 14,9 Razem 29,9 (6,3) 23,6 Należności długoterminowe 27,5 (5,4) 22,1 Należności krótkoterminowe 2,4 (0,9) 1,5 Razem 29,9 (6,3) 23,6 31/12/2021 Niezdyskontowane opłaty leasingowe Niezrealizowane dochody finansowe Wartość bieżąca opłat minimalnych Nie dłużej niż 1 rok 2,5 (1,0) 1,5 Od 1 roku do 5 lat 10,2 (3,5) 6,7 Powyżej 5 lat 19,6 (2,9) 16,7 Razem 32,3 (7,4) 24,9 Należności długoterminowe 29,8 (6,4) 23,4 Należności krótkoterminowe 2,5 (1,0) 1,5 Razem 32,3 (7,4) 24,9 5.8 Aktywa finansowe Stosowane zasady rachunkowości Polityka rachunkowości w zakresie instrumentów finansowych została opisana w Nocie 6 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Struktura aktywów finansowych 31/12/2022 31/12/2021 Udziały w jednostkach nienotowanych 4,9 4,9 Razem 4,9 4,9 Aktywa długoterminowe 4,9 4,9 Razem 4,9 4,9 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 35 5.9 Pozostałe aktywa Stosowane zasady rachunkowości Jako pozostałe aktywa Spółka prezentuje głównie czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów, które ustalone są w wysokości poniesionych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i spowodują w przyszłości wpływ do Spółki korzyści ekonomicznych. Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów następują stosownie do upływu czasu. Pozostałe należności obejmują przede wszystkim należności publicznoprawne i wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. Aktywa niematerialne prezentowane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów z tytułu trwałej utraty wartości. Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji. Okres ekonomicznej użyteczności i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji na koniec każdego okresu sprawozdawczego, a skutki zmian szacunków rozlicza się prospektywnie. Struktura pozostałych aktywów 31/12/2022 31/12/2021 Aktywa niefinansowe Koszty rozliczane w czasie Przedpłaty na zakup energii elektrycznej 73,1 32,2 Ubezpieczenia 2,6 4,6 Usługi informatyczne 3,3 10,2 Pozostałe koszty rozliczane w czasie 0,3 1,3 Zaliczki na zakup niefinansowych aktywów trwałych 16,0 5,4 Inne 0,2 - Pozostałe należności Rozrachunki z tytułu podatku VAT 22,6 12,3 Należności z tytułu przelewu wierzytelności 4,1 5,3 Inne 10,3 3,8 Aktywa niematerialne Licencje 11,4 17,6 Aktywa niematerialne w trakcie dostosowywania 5,6 4,7 Razem 149,5 97,4 Aktywa długoterminowe 36,6 28,1 Aktywa krótkoterminowe 112,9 69,3 Razem 149,5 97,4 5.10 Zobowiązania inwestycyjne Stosowane zasady rachunkowości Zobowiązania inwestycyjne obejmują zobowiązania z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Początkowo wyceniane są w wartości godziwej skorygowanej o koszty transakcyjne, zaś w okresie późniejszym według zamortyzowanego kosztu. Dotyczy to zobowiązań o terminie zapadalności powyżej 1 roku, w przypadku których wartość zobowiązania odpowiada kwocie, jaka zostałaby uiszczona jednorazowo w środkach pieniężnych. Różnica między tą kwotą a całością płatności jest ujmowana jako koszt odsetek w okresie, na który udzielono kredytu kupieckiego. Zobowiązania o terminie płatności do 1 roku wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, gdyż nie zawierają istotnego elementu finansowania. Struktura zobowiązań inwestycyjnych 31/12/2022 31/12/2021 Zobowiązania inwestycyjne dotyczące taboru kolejowego 240,2 393,5 Zobowiązania inwestycyjne dotyczące nieruchomości 1,0 8,5 Pozostałe 2,8 5,8 Razem 244,0 407,8 Zobowiązania długoterminowe 46,1 110,1 Zobowiązania krótkoterminowe 197,9 297,7 Razem 244,0 407,8 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 36 5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych Stosowane zasady rachunkowości Spółka zapewnia zatrudnionym pracownikom długoterminowe świadczenia w okresie zatrudnienia (nagrody jubileuszowe) oraz świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy emerytalne i rentowe, świadczenia przejazdowe i świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych dla emerytów i rencistów, odprawy pośmiertne). Nagrody jubileuszowe są wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat. Odprawy emerytalno-rentowe są wypłacane jednorazowo w momencie przejścia na emeryturę lub rentę. Wysokość odpraw emerytalno-rentowych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Odprawy pośmiertne wypłacane są po śmierci pracownika. Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z powyższych tytułów w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółka ujmuje powyższe świadczenia w wartości bieżącej zobowiązania na dzień kończący okres sprawozdawczy. Wysokość długoterminowych świadczeń w okresie zatrudnienia oraz świadczeń po okresie zatrudnienia wyliczana jest przez niezależną firmę aktuarialną metodą prognozowanych świadczeń jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tego tytułu ustala się poprzez dyskontowanie szacowanych przyszłych wydatków pieniężnych - przy zastosowaniu stóp procentowych opartych na rynkowych stopach obligacji rządowych. Koszt bieżącego zatrudnienia odzwierciedla wzrost zobowiązania z tytułu określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym i ujmowany jest w wyniku jako koszt świadczeń pracowniczych, za wyjątkiem sytuacji, gdy jest uwzględniony jako koszt wytworzenia składnika aktywów. Koszty przeszłego zatrudnienia ujmuje się od razu w wyniku finansowym. Koszt odsetek netto jest obliczany poprzez stosowanie stopy dyskonta do wartości netto zobowiązania z tytułu określonych świadczeń i prezentowany w kosztach finansowych. Zyski i straty aktuarialne powstające z tytułu korekt założeń aktuarialnych ex post oraz zmian założeń aktuarialnych są odnoszone do kapitału własnego przez pozostałe całkowite dochody w okresie, w którym powstały. W przypadku nagród jubileuszowych odnoszone są w koszty okresu. ISTOTN E WARTOŚCI OPARTE NA PR OF ES JONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku wycenę aktuarialną rezerw na świadczenia pracownicze oparto o następujące podstawowe założenia: Wycena na dzień [%] 31/12/2022 31/12/2021 Stopa dyskonta 6,8 3,5 Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy na odprawy emerytalno-rentowe, nagrody jubileuszowe: 2023 13,9 2,5 2024 4,1 2,5 2025 3,4 2,5 od 2026 2,5 2,5 Zakładany wzrost ceny uprawnienia na świadczenia przejazdowe 3,5 2,5 Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy z tytułu odpisu na ZFŚS 5,2 4,0 Średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej do 2,9 do 2,5 Istotny wpływ na wartość rezerw na świadczenia pracownicze mają przyjęte założenia w zakresie stopy dyskontowej, założonego wzrostu płac oraz oczekiwanego przeciętnego wzrostu zatrudnienia. Poniżej zaprezentowano analizę wrażliwości dla zmian powyższych założeń. Analizę przeprowadzono zmieniając jedynie wartość jednej zmiennej, przy jednoczesnym braku zmian pozostałych założeń. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 37 5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.) Analiza wrażliwości rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych 31/12/2022 Stopa dyskontowa Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń Wskaźnik mobilności pracowniczej +0,30 pp. -0,30 pp. +0,25 pp. -0,25 pp. +0,25 pp. -0,25 pp. Nagrody jubileuszowe 214,8 (2,7) 2,8 2,9 (2,9) (2,2) 2,2 Odprawy emerytalne i rentowe 189,8 (2,2) 2,3 2,4 (2,4) (1,4) 1,4 Odprawy pośmiertne 5,2 (0,1) 0,1 0,1 (0,1) (0,1) 0,1 ZFŚS 84,1 (2,6) 2,7 2,5 (2,4) (0,2) 0,3 Świadczenia przejazdowe 19,1 (0,6) 0,6 0,6 (0,5) (0,1) 0,1 Razem 513,0 (8,2) 8,5 8,5 (8,3) (4,0) 4,1 31/12/2021 Stopa dyskontowa Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń Wskaźnik mobilności pracowniczej +0,30 pp. -0,30 pp. +0,25 pp. -0,25 pp. +0,25 pp. -0,25 pp. Nagrody jubileuszowe 219,3 (3,3) 3,4 3,5 (3,4) (2,6) 2,7 Odprawy emerytalne i rentowe 178,3 (2,7) 2,8 2,8 (2,7) (1,7) 1,8 Odprawy pośmiertne 4,9 (0,1) 0,1 0,1 (0,1) (0,1) 0,1 ZFŚS 115,2 (4,3) 4,6 4,1 (3,9) (0,5) 0,5 Świadczenia przejazdowe 22,2 (0,8) 0,9 0,8 (0,8) (0,1) 0,1 Razem 539,9 (11,2) 11,8 11,3 (10,9) (5,0) 5,2 Zmiana stanu rezerw na świadczenia pracownicze Odprawy emerytalne i rentowe Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów Świadczenia przejazdowe Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Pozostałe świadczenia pracownicze Całkowita kwota rezerw 1/01/2022 178,3 115,2 22,2 4,9 219,3 19,9 559,8 Koszt bieżącego zatrudnienia 5,4 1,4 0,3 0,2 8,8 - 16,1 Koszt odsetkowy 7,8 4,9 0,9 0,2 10,3 - 24,1 (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach 18,6 (32,2) (3,5) 0,6 - - (16,5) (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w rachunku wyników - - - - 24,5 - 24,5 Utworzenie rezerwy - - - - - 12,3 12,3 Świadczenia wypłacone (20,3) (5,2) (0,8) (0,7) (48,1) - (75,1) 31/12/2022 189,8 84,1 19,1 5,2 214,8 32,2 545,2 Rezerwy długoterminowe 146,7 78,8 18,0 4,2 172,0 - 419,7 Rezerwy krótkoterminowe 43,1 5,3 1,1 1,0 42,8 32,2 125,5 Razem 189,8 84,1 19,1 5,2 214,8 32,2 545,2 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 38 5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.) Odprawy emerytalne i rentowe Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów Świadczenia przejazdowe Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Pozostałe świadczenia pracownicze Całkowita kwota rezerw 1/01/2021 208,4 165,2 37,3 5,5 267,3 16,1 699,8 Koszt bieżącego zatrudnienia 7,2 3,1 0,7 0,3 12,0 - 23,3 Koszt odsetkowy 2,6 2,3 0,5 0,1 3,6 - 9,1 (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach (20,4) (50,4) (15,5) - - - (86,3) (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w rachunku wyników - - - - (20,9) - (20,9) Rozwiązanie rezerwy - - - - - 3,8 3,8 Świadczenia wypłacone (19,5) (5,0) (0,8) (1,0) (42,7) - (69,0) 31/12/2021 178,3 115,2 22,2 4,9 219,3 19,9 559,8 Rezerwy długoterminowe 146,2 109,8 21,3 4,1 178,5 - 459,9 Rezerwy krótkoterminowe 32,1 5,4 0,9 0,8 40,8 19,9 99,9 Razem 178,3 115,2 22,2 4,9 219,3 19,9 559,8 Pozycje ujęte w wyniku w odniesieniu do programów świadczeń pracowniczych 31/12/2022 31/12/2021 Koszty świadczeń pracowniczych (52,9) (6,2) Koszty finansowe (24,1) (9,1) Ogółem ujęte w wyniku przed opodatkowaniem (77,0) (15,3) (Zyski) / straty aktuarialne 2022 Zmiana założeń demograficznych Zmiana założeń finansowych Pozostałe zmiany Razem Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia po okresie zatrudnienia Odprawy emerytalne i rentowe (2,4) (9,1) 30,1 18,6 Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów (3,4) (23,8) (5,0) (32,2) Świadczenia przejazdowe (0,6) (4,8) 1,9 (3,5) Odprawy pośmiertne 0,2 (0,2) 0,6 0,6 Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe świadczenia długoterminowe Nagrody jubileuszowe (3,3) (10,2) 38,0 24,5 Razem (9,5) (48,1) 65,6 8,0 2021 Zmiana założeń demograficznych Zmiana założeń finansowych Pozostałe zmiany Razem Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia po okresie zatrudnienia Odprawy emerytalne i rentowe (2,2) (26,2) 8,0 (20,4) Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów (14,5) (39,9) 4,0 (50,4) Świadczenia przejazdowe (2,5) (7,6) (5,4) (15,5) Odprawy pośmiertne 0,4 (0,9) 0,5 - Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe świadczenia długoterminowe Nagrody jubileuszowe (2,5) (32,4) 14,0 (20,9) Razem (21,3) (107,0) 21,1 (107,2) JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 39 5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.) Analiza terminów zapadalności wypłaconych świadczeń pracowniczych 31/12/2022 Odprawy emerytalne i rentowe Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów Świadczenia przejazdowe Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Pozostałe świadczenia pracownicze Razem do 1 roku 43,1 5,3 1,1 1,0 42,8 32,2 125,5 od 1 do 5 lat 86,0 19,8 4,4 2,4 103,2 - 215,8 powyżej 5 lat 60,7 59,0 13,6 1,8 68,8 - 203,9 Razem 189,8 84,1 19,1 5,2 214,8 32,2 545,2 31/12/2021 Odprawy emerytalne i rentowe Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów Świadczenia przejazdowe Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Pozostałe świadczenia pracownicze Razem do 1 roku 32,1 5,4 0,9 0,8 40,8 19,9 99,9 od 1 do 5 lat 72,9 21,6 3,9 2,1 94,3 - 194,8 powyżej 5 lat 73,3 88,2 17,4 2,0 84,2 - 265,1 Razem 178,3 115,2 22,2 4,9 219,3 19,9 559,8 5.12 Pozostałe rezerwy Stosowane zasady rachunkowości Rezerwy tworzone są w przypadku, kiedy na Spółce ciąży istniejący obowiązek, prawny lub zwyczajowo oczekiwany, wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków pieniężnych oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Ujmowana kwota rezerwy odzwierciedla możliwie najdokładniejszy szacunek kwoty wymaganej do rozliczenia bieżącego zobowiązania na dzień bilansowy, z uwzględnieniem ryzyka i niepewności związanej z tym zobowiązaniem. W przypadku wyceny rezerwy metodą szacunkowych przepływów pieniężnych koniecznych do rozliczenia bieżącego zobowiązania, jej wartość bilansowa odpowiada wartości bieżącej tych przepływów (w przypadku gdy wpływ pieniądza w czasie jest istotny). Jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że część lub całość korzyści ekonomicznych wymaganych do rozliczenia rezerwy będzie można odzyskać od strony trzeciej, należność tę ujmuje się jako składnik aktywów, jeśli prawdopodobieństwo odzyskania tej kwoty jest odpowiednio wysokie i da się ją wiarygodnie wycenić. W przypadku gdy określenie, czy występuje obecny obowiązek, jest niejasne, na przykład w przypadku sprawy sądowej, Spółka tworzy rezerwy na takie zdarzenia, jeśli uzna, że po uwzględnieniu wszystkich dostępnych dowodów, istnienie obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobne niż jego brak. Jeśli brak obecnego obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobny niż jego istnienie, Spółka ujawnia informację o zobowiązaniu warunkowym, chyba że możliwość zaistnienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma. Struktura pozostałych rezerw 2022 Inne rezerwy Razem 1/01/2022 18,4 18,4 Zawiązanie 1,5 1,5 Rozwiązanie (11,8) (11,8) Wykorzystanie (0,4) (0,4) 31/12/2022 7,7 7,7 Rezerwy długoterminowe 0,5 0,5 Rezerwy krótkoterminowe 7,2 7,2 Razem 7,7 7,7 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 40 5.12 Pozostałe rezerwy (cd.) 2021 Inne rezerwy Razem 1/01/2021 13,0 13,0 Zawiązanie 13,1 13,1 Rozwiązanie (1,0) (1,0) Wykorzystanie (6,7) (6,7) 31/12/2021 18,4 18,4 Rezerwy długoterminowe 0,7 0,7 Rezerwy krótkoterminowe 17,7 17,7 Razem 18,4 18,4 Inne rezerwy Pozycja ta obejmuje rezerwy utworzone na roszczenia sporne, sprawy sądowe oraz kary umowne w przypadku których wypływ środków pieniężnych związany z realizacją tych roszczeń jest bardziej prawdopodobny niż jego brak. Spadek rezerw w 2022 roku wynikał głównie z rozwiązania rezerw na kary umowne wynikające z zawartych umów handlowych, w związku ze zmianą oceny ryzyka materializacji tych kar. Zdaniem Zarządu Spółki kwota pozostałych rezerw na dzień 31 grudnia 2022 roku, jak i na dzień 31 grudnia 2021 roku stanowi najlepszy szacunek kwoty, której zapłata jest prawdopodobna. Szacunek ten opiera się na najlepszej wiedzy kierownictwa, dotychczasowym doświadczeniu oraz innych czynnikach, które w danej sytuacji uznawane są za najbardziej racjonalne. 5.13 Pozostałe zobowiązania finansowe Stosowane zasady rachunkowości Polityka rachunkowości w zakresie instrumentów finansowych została opisana w Nocie 6 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Struktura pozostałych zobowiązań finansowych 31/12/2022 31/12/2021 Cash pool 92,6 42,6 Razem 92,6 42,6 Zobowiązania krótkoterminowe 92,6 42,6 Razem 92,6 42,6 5.14 Pozostałe zobowiązania Stosowane zasady rachunkowości Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Spółki, którego wypełnienie, według oczekiwań, spowoduje wypływ z jednostki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. Pozostałe zobowiązania obejmują głównie rozrachunki publicznoprawne, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, które wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. Struktura pozostałych zobowiązań 31/12/2022 31/12/2021 Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń (kaucje, wadia, gwarancje) 23,8 17,9 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów 1) 18,0 - Zobowiązania publicznoprawne 87,0 83,1 Rozrachunki z pracownikami 74,1 68,7 Pozostałe rozrachunki 2,2 4,2 Rozliczenia z tytułu VAT 10,9 - Razem 216,0 173,9 Zobowiązania krótkoterminowe 216,0 173,9 Razem 216,0 173,9 1) Pozycja reprezentuje zobowiązanie z tytułu objęcia nowych udziałów w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o., co opisano w Nocie 5.4 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Zobowiązanie z tego tytułu zostało uregulowane w styczniu 2023 roku. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 41 6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym Stosowane zasady rachunkowości Spółka ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy staje się związana postanowieniami umowy instrumentu. W momencie początkowego ujęcia Spółka wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych. Po początkowym ujęciu aktywa finansowe o charakterze dłużnym klasyfikuje się jako wyceniane w: a) zamortyzowanym koszcie, b) wartości godziwej przez inne całkowite dochody, c) wartości godziwej przez wynik finansowy. Klasyfikacja odbywa się na podstawie: a) modelu biznesowego jednostki w zakresie zarządzania aktywami finansowymi, b) charakterystyki, wynikających z umowy, przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych, tj. czy przepływy pieniężne wynikające z umów obejmują wyłącznie płatności kapitału i odsetek. Charakterystykę i przeznaczenie aktywów finansowych określa się w chwili początkowego ujęcia. Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki: a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy; b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Do tej kategorii Spółka klasyfikuje głównie: a) należności handlowe, b) lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy, c) środki pieniężne i ich ekwiwalenty. Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Spółka nie posiadała aktywów finansowych o charakterze dłużnym wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody oraz wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy. Inwestycje w instrumenty kapitałowe Inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane są w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody. Zobowiązania finansowe Spółka klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane w późniejszych okresach w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem: a) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik, b) zobowiązań powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania, c) umów gwarancji finansowych, d) zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej, e) warunkowej zapłaty ujętej przez spółkę przejmującą w ramach połączenia przedsięwzięć, do którego ma zastosowanie MSSF 3. Wszystkie zobowiązania finansowe posiadane przez Spółkę zostały sklasyfikowane jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Dodatkowo, w ramach pozycji pozostałych aktywów i zobowiązań finansowych Spółka prezentuje pochodne instrumenty finansowe typu forward. Instrumenty te stanowią zabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych. W momencie ustanowienia zabezpieczenia Spółka wyznacza powiązanie zabezpieczające. Efektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w pozostałych całkowitych dochodach. Nieefektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w wyniku finansowym okresu, chyba że jest nieistotna wartościowo. Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach zyski/straty związane z wyceną instrumentu zabezpieczającego ujmuje się w wyniku finansowym w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na wynik finansowy. Spółka usuwa ze sprawozdania z sytuacji finansowej składnik aktywów finansowych tylko w przypadku, gdy prawa umowne do przepływów pieniężnych generowanych przez ten składnik wygasną lub gdy przeniosła dany składnik aktywów oraz wszystkie związane z nim rodzaje ryzyka i korzyści wynikające z praw własności na inną jednostkę. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 42 6.1 Instrumenty finansowe Kategorie i klasy instrumentów finansowych Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy Nota 31/12/2022 31/12/2021 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody Inwestycje w instrumenty kapitałowe Nota 5.8 4,9 4,9 Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Należności handlowe Nota 5.6 532,7 380,5 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Nota 4.3 55,2 141,0 Należności z tytułu przelewu wierzytelności Nota 5.9 4,1 5,3 Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Nota 5.7 23,6 24,9 Razem 620,5 556,6 Zobowiązania finansowe w podziale na kategorie i klasy Nota 31/12/2022 31/12/2021 Instrumenty finansowe zabezpieczające Kredyty bankowe i pożyczki Nota 4.1 609,2 693,8 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Kredyty bankowe i pożyczki Nota 4.1 847,4 891,8 Zobowiązania handlowe 598,6 446,1 Zobowiązania inwestycyjne Nota 5.10 244,0 407,8 Cash pool Nota 5.13 92,6 42,6 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów Nota 5.14 18,0 - Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Nota 4.1 661,9 680,5 Razem 3 071,7 3 162,6 Odpisy aktualizujące wartość należności handlowych zostały opisane w Nocie 5.6 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Rachunkowość zabezpieczeń W okresie od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku Spółka stosowała rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Celem podjętych działań zabezpieczających było ograniczenie wpływu ryzyka kursowego pary walut EUR / PLN na przyszłe przepływy pieniężne. Pozycję zabezpieczaną stanowią wysoce prawdopodobne przyszłe przepływy pieniężne wyrażone w EUR. Na dzień 31 grudnia 2022 roku ustanowiono następujące instrumenty zabezpieczające:  kredyty inwestycyjne denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do stycznia 2035 roku. Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła 129,9 milionów EUR stanowiąca równowartość 609,2 milionów złotych. Hierarchia wartości godziwej Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku instrumentami finansowymi wycenianymi według wartości godziwej były inwestycje w instrumenty kapitałowe. 31/12/2022 31/12/2021 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 2 Poziom 3 Aktywa Inwestycje w instrumenty kapitałowe - udziały w spółkach nienotowanych - 4,9 - 4,9 Metody wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej a) Inwestycje w instrumenty kapitałowe Pozycja obejmuje głównie udziały w spółce Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie 4,9 milionów złotych, których wartość została oszacowana przez niezależnego doradcę przy użyciu zmodyfikowanej metody szwajcarskiej. Metoda szwajcarska należy do mieszanych metod wyceny, tzn. łączy w sobie aspekt wartości majątku oraz zdolność do generowania przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość przedsiębiorstwa w metodzie szwajcarskiej jest średnią ważoną wartości wyznaczonej metodą majątkową i dochodową. W metodzie tej większą wagę przyznaje się wartości wyznaczonej metodą dochodową (2 razy większą). Przyjęcie metody szwajcarskiej jest uzasadnione ze względu na fakt, iż Euroterminal Sławków Sp. z o.o. posiada umiarkowaną zdolność do generowania zysków w przyszłości, a z drugiej strony posiada istotne aktywa w postaci gruntów i nieruchomości. b) Pozostałe instrumenty finansowe Dla kategorii instrumentów finansowych, które na dzień bilansowy nie są wyceniane w wartości godziwej, Spółka nie ujawnia wartości godziwej ze względu na fakt, że na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na dzień 31 grudnia 2021 roku nie odbiegała istotnie od ich wartości prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku nie wystąpiły transfery pomiędzy poziomem 2 i 3 w hierarchii wartości godziwej. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 43 6.1 Instrumenty finansowe (cd.) Przychody, koszty, zyski i straty zawarte w jednostkowym sprawozdaniu z całkowitych dochodów według kategorii instrumentów finansowych 2022 Instrumenty finansowe zabezpieczające Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (7,0) 3,1 1,1 (100,2) (30,4) (133,4) Różnice kursowe - 1,9 - (0,1) (0,2) 1,6 Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości - (0,6) - - - (0,6) Koszty transakcyjne związane z kredytami - - - (1,5) - (1,5) Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (7,0) - - - - (7,0) Zysk / (strata) brutto (14,0) 4,4 1,1 (101,8) (30,6) (140,9) Zmiana wyceny (6,8) - - - - (6,8) Pozostałe całkowite dochody (6,8) - - - - (6,8) W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2022 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie (7,0) milionów złotych. Pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających obejmuje zmianę wyceny kredytów bankowych w kwocie (6,8) milionów złotych, które są ujmowane w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń. 2021 Instrumenty finansowe zabezpieczające Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (1,8) 1,2 1,1 (17,3) (22,3) (39,1) Różnice kursowe - (0,9) - 0,6 0,6 0,3 Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości - 1,1 - - - 1,1 Koszty transakcyjne związane z kredytami - - - (1,2) - (1,2) Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (6,0) - - - - (6,0) Zysk / (strata) brutto (7,8) 1,4 1,1 (17,9) (21,7) (44,9) Zmiana wyceny 9,0 - - - - 9,0 Pozostałe całkowite dochody 9,0 - - - - 9,0 W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie (6,0) milionów złotych. Pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających obejmuje zmianę wyceny instrumentów pochodnych w kwocie 2,7 milionów złotych oraz kredytów bankowych w kwocie 6,3 milionów złotych, które są ujmowane w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 44 6.1 Instrumenty finansowe (cd.) Kompensata aktywów finansowych 31/12/2022 Wartość brutto ujętych aktywów finansowych Wartość brutto ujętych zobowiązań finansowych kompensowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto aktywów finansowych prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Powiązane wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej - otrzymane zabezpieczenia gotówkowe Wartość netto Należności handlowe 532,7 - 532,7 (0,7) 532,0 Razem 532,7 - 532,7 (0,7) 532,0 31/12/2021 Wartość brutto ujętych aktywów finansowych Wartość brutto ujętych zobowiązań finansowych kompensowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto aktywów finansowych prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Powiązane wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej - otrzymane zabezpieczenia gotówkowe Wartość netto Należności handlowe 380,5 - 380,5 (1,0) 379,5 Razem 380,5 - 380,5 (1,0) 379,5 Kompensata zobowiązań finansowych 31/12/2022 Wartość brutto ujętych zobowiązań finansowych Wartość brutto ujętych aktywów kompensowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto zobowiązań finansowych prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Powiązane wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej - przekazane zabezpieczenia gotówkowe Wartość netto Zobowiązania handlowe 598,6 - 598,6 - 598,6 Cash pool 104,5 (11,9) 92,6 - 92,6 Razem 703,1 (11,9) 691,2 - 691,2 31/12/2021 Wartość brutto ujętych zobowiązań finansowych Wartość brutto ujętych aktywów kompensowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto zobowiązań finansowych prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Powiązane wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej - przekazane zabezpieczenia gotówkowe Wartość netto Zobowiązania handlowe 446,1 - 446,1 - 446,1 Cash pool 61,3 (18,7) 42,6 - 42,6 Razem 507,4 (18,7) 488,7 - 488,7 Zaprezentowane w powyższych tabelach wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zabezpieczające należności handlowe ujęte są w ramach pozostałych zobowiązań, natomiast wartości zabezpieczające zobowiązania handlowe ujęte są w ramach pozostałych aktywów. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 45 6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym W latach objętych niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym Spółka narażona była na następujące typy ryzyka finansowego:  ryzyko rynkowe, w tym: a) ryzyko walutowe b) ryzyko stopy procentowej  ryzyko kredytowe  ryzyko płynności Ryzyko rynkowe Spółka narażona jest na ryzyka rynkowe związane z kursami walutowymi oraz stopami procentowymi. Celem procesu zarządzania ryzykiem rynkowym jest ograniczenie niepożądanych wpływów zmian czynników ryzyka rynkowego na przepływy pieniężne oraz wyniki w krótkim i średnim horyzoncie czasowym. Spółka zarządza ryzykami rynkowymi wynikającymi z powyższych czynników w oparciu o wewnętrzne procedury, które określają zasady pomiaru poszczególnych ekspozycji, parametry i horyzont czasowy. Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym są realizowane poprzez wskazane do tego komórki organizacyjne pod nadzorem Zarządu Spółki. Zarządzanie ryzykiem rynkowym odbywa się za pomocą opracowanych strategii, z częściowym wykorzystaniem instrumentów pochodnych. Zgodnie z obowiązującą w Spółce Polityką Zarządzania Ryzykiem Finansowym, Spółka stosowała w 2022 roku transakcje zarządzania ryzykiem walutowym w odniesieniu do pary walutowej EUR/PLN. Zarządzanie ryzykiem walutowym Na dzień 31 grudnia 2022 roku Spółka narażona była na ryzyko walutowe dotyczące głównie należności handlowych oraz zobowiązań z tytułu zadłużenia w walucie EUR. W wyniku przeprowadzanej na dzień bilansowy wyceny należności i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, a także w wyniku bieżących realizacji rozliczeń w walutach obcych powstają dodatnie i ujemne różnice kursowe. Ich wartości ulegają wahaniom w okresie roku, co spowodowane jest zmianą kursów. W ujęciu długoterminowym ryzyko wyceny zrównuje się z ryzykiem zmiany wartości przepływów, dlatego też to przepływy Spółki są przedmiotem działań zabezpieczających. Dla kursu EUR/PLN występuje częściowy naturalny hedging. Wpływy z tytułu umów z klientami w walucie EUR są częściowo zabezpieczone przez wydatki w tej samej walucie. Celem stosowania przez Spółkę transakcji zarządzania ryzykiem walutowym jest zabezpieczenie wolnej ekspozycji netto narażonej na zmianę wartości w PLN. W 2022 roku Spółka nie zawierała nowych transakcji terminowych wymiany walut. Pozycje w walutach 31/12/2022 Łączna wartość pozycji w PLN EUR/PLN w walucie w PLN AKTYWA Aktywa obrotowe Należności handlowe 63,3 13,5 63,3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 15,3 3,3 15,3 Razem 78,6 16,8 78,6 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 528,2 112,6 528,2 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 112,3 24,0 112,3 Zobowiązania handlowe 12,6 2,7 12,6 Razem 653,1 139,3 653,1 Pozycja walutowa netto (574,5) (122,5) (574,5) JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 46 6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.) 31/12/2021 Łączna wartość pozycji w PLN EUR/PLN w walucie w PLN AKTYWA Aktywa obrotowe Należności handlowe 47,6 10,3 47,6 Pozostałe aktywa 5,4 1,2 5,4 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 14,9 3,2 14,9 Razem 67,9 14,7 67,9 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 608,7 132,3 608,7 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 114,1 24,8 114,1 Zobowiązania handlowe 27,5 5,9 27,5 Zobowiązania inwestycyjne 5,6 1,2 5,6 Pozostałe zobowiązania finansowe – kontrakty walutowe forward (1) - 0,2 - Pozostałe zobowiązania 3,1 0,7 3,1 Razem 759,0 165,1 759,0 Pozycja walutowa netto (691,1) (150,4) (691,1) (1) W powyższej tabeli w pozycji pozostałe zobowiązania finansowe w kolumnie dotyczącej waluty EUR zaprezentowana jest kwota ekspozycji Spółki w transakcjach terminowych typu forward, natomiast kolumna waluty PLN odpowiada wycenie wartości godziwej instrumentów pochodnych w PLN. Wrażliwość na ryzyko walutowe Spółka narażona jest głównie na zmiany kursów pary walutowej EUR/PLN, w związku z jej działalnością operacyjną i finansową. Odchylenia kursów skalkulowano na podstawie średnich dziennych zmienności kursów w badanym okresie. Wrażliwość instrumentów finansowych na ryzyko walutowe obliczono, jako różnicę pomiędzy pierwotną wartością księgową instrumentów finansowych, a ich potencjalną wartością przy założonych zmianach kursów walut. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Spółki na ryzyko walutowe w latach 2022 oraz 2021. 31/12/2022 wartość pozycji w PLN EUR/PLN wpływ na wynik wpływ na pozostałe całkowite dochody wpływ na kapitał własny +2% -2% +2% -2% +2% -2% AKTYWA Aktywa obrotowe Należności handlowe 63,3 1,3 (1,3) - - 1,3 (1,3) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 15,3 0,3 (0,3) - - 0,3 (0,3) KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 528,2 (0,3) 0,3 (10,3) 10,3 (10,6) 10,6 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 112,3 (0,2) 0,2 (2,0) 2,0 (2,2) 2,2 Zobowiązania handlowe 12,6 (0,3) 0,3 - - (0,3) 0,3 Łączny efekt brutto 0,8 (0,8) (12,3) 12,3 (11,5) 11,5 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 47 6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.) 31/12/2021 wartość pozycji w PLN EUR/PLN wpływ na wynik wpływ na pozostałe całkowite dochody wpływ na kapitał własny +2% -2% +2% -2% +2% -2% AKTYWA Aktywa obrotowe Należności handlowe 47,6 1,0 (1,0) - - 1,0 (1,0) Pozostałe aktywa 5,4 0,1 (0,1) - - 0,1 (0,1) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 14,9 0,3 (0,3) - - 0,3 (0,3) KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 608,7 (0,2) 0,2 (11,9) 11,9 (12,1) 12,1 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 114,1 (0,4) 0,4 (1,9) 1,9 (2,3) 2,3 Zobowiązania handlowe 27,5 (0,6) 0,6 - - (0,6) 0,6 Zobowiązania inwestycyjne 5,6 (0,1) 0,1 - - (0,1) 0,1 Pozostałe zobowiązania 3,1 (0,1) 0,1 - - (0,1) 0,1 Łączny efekt brutto - - (13,8) 13,8 (13,8) 13,8 Zarządzanie ryzykiem stóp procentowych Na dzień 31 grudnia 2022 roku Spółka była narażona na ryzyko zmienności przepływów pieniężnych z tytułu stopy procentowej (zmienna stopa) wynikające z zawartych umów kredytów bankowych oraz umów leasingowych. Odsetki od umów leasingowych naliczane były według stóp referencyjnych powiększonych o marżę finansującego. W 2022 roku stopą referencyjną dla umów leasingowych zawartych w PLN był WIBOR 1M. Odsetki od umów kredytów inwestycyjnych naliczane były według stopy referencyjnej WIBOR 1M i 3M oraz EURIBOR 3M powiększonych o marżę banków. Ryzyko stopy procentowej w umowach kredytów inwestycyjnych i leasingowych realizuje się poprzez waloryzację rat w okresach miesięcznych i kwartalnych, w zależności od umowy. Na dzień 31 grudnia 2022 roku Spółka nie posiadała lokat bankowych. W przyszłych okresach w przypadku zawierania lokat bankowych - w wyniku zmian oprocentowania lokat, pozycja środków pieniężnych może być narażona na ryzyko zmian stóp procentowych. Spółka w 2022 roku nie wykorzystywała instrumentów pochodnych w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem zmiany stóp procentowych. Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania Aktywa finansowe według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku były oprocentowane według stałej stopy procentowej. 31/12/2022 31/12/2021 Należności leasingowe 23,6 24,9 Należności z tytułu przelewu wierzytelności 4,1 5,3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 55,2 141,0 Razem 82,9 171,2 Zobowiązania finansowe 31/12/2022 31/12/2021 Oprocentowane Razem Oprocentowane Razem wg stałej stopy wg zmiennej stopy wg stałej stopy wg zmiennej stopy Zobowiązania z tytułu zadłużenia 599,3 1 519,1 2 118,4 625,5 1 640,6 2 266,1 Zobowiązania inwestycyjne 121,0 - 121,0 178,7 - 178,7 Cash pool 92,6 - 92,6 42,6 - 42,6 Razem 812,9 1 519,1 2 332,0 846,8 1 640,6 2 487,4 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 48 6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.) Wrażliwość na wahania stóp procentowych Przedstawione poniżej analizy wrażliwości oparto o stopień narażenia na ryzyko stóp procentowych instrumentów finansowych na dzień bilansowy. W przypadku zobowiązań o oprocentowaniu zmiennym zakłada się na potrzeby analizy, że kwota zobowiązań niespłaconych na dzień bilansowy będzie niezapłacona przez cały rok. Spółka identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych głównie dla WIBOR i EURIBOR. Odchylenia stóp procentowych skalkulowano na podstawie obserwacji średnich wahań stóp procentowych. Przedstawiona poniżej analiza wrażliwości nie obejmuje naliczonych na dzień bilansowy odsetek. Wyniki analizy przedstawiono jako efekt brutto (przed podatkiem). 31/12/2022 Wartość pozycji w PLN Ryzyko stopy procentowej WIBOR EURIBOR wpływ na wynik i kapitał własny wpływ na wynik i kapitał własny + 450 pb - 450 pb + 250 pb - 250 pb KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 007,4 (31,2) 31,2 (12,8) 12,8 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 495,3 (19,9) 19,9 (2,5) 2,5 Łączny efekt brutto (51,1) 51,1 (15,3) 15,3 31/12/2021 Wartość pozycji w PLN Ryzyko stopy procentowej WIBOR EURIBOR wpływ na wynik i kapitał własny wpływ na wynik i kapitał własny + 150 pb - 150 pb + 25 pb - 25 pb KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 336,6 (12,4) 12,4 (1,3) 1,3 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 302,8 (3,4) 3,4 (0,2) 0,2 Łączny efekt brutto (15,8) 15,8 (1,5) 1,5 Zarządzanie ryzykiem kredytowym Poniższa tabela przedstawia pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej narażone na ryzyko kredytowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych: 31/12/2022 31/12/2021 Należności handlowe 532,7 380,5 Należności leasingowe 23,6 24,9 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 55,2 141,0 Należności z tytułu przelewu wierzytelności 4,1 5,3 Razem 615,6 551,7 Spółka prowadząc działalność handlową realizuje sprzedaż usług dla podmiotów gospodarczych z odroczonym terminem płatności, w wyniku czego może powstać ryzyko nieotrzymania należności od kontrahentów za zrealizowane usługi. W celu zminimalizowania ryzyka kredytowego Spółka zarządza ryzykiem poprzez obowiązującą procedurę oceny wiarygodności kredytowej klienta. Ocena ta jest przeprowadzana w stosunku do wszystkich klientów, którzy korzystają z odroczonego terminu płatności. Koncentracja ryzyka związanego z należnościami handlowymi jest ograniczona ze względu na dużą liczbę kontrahentów z kredytem kupieckim rozproszonych w różnych sektorach gospodarki. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 49 6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.) Struktura podmiotowa należności handlowych 31/12/2022 31/12/2021 Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym 4,7% 14,8% Podmioty powiązane z Grupy PKP 12,4% 13,0% Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa 42,4% 29,0% Pozostałe podmioty 40,5% 43,2% Razem 100,0% 100,0% W celu zmniejszenia ryzyka nieodzyskania należności handlowych Spółka przyjmuje od swoich odbiorców zabezpieczenia w postaci między innymi: gwarancji bankowych / ubezpieczeniowych, poręczeń, cesji z kontraktów oraz weksli. Na dzień 31 grudnia 2022 roku 6,0% należności handlowych było zabezpieczonych. Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi jest uważane jako niskie. Wszystkie podmioty, w których Spółka lokuje wolne środki pieniężne działają w sektorze finansowym. Należą do nich banki krajowe, banki zagraniczne oraz oddziały banków zagranicznych o wysokiej wiarygodności kredytowej. Koncentracja ryzyka związanego z posiadanymi środkami pieniężnymi została zaprezentowana w poniższej tabeli. Bank Agencja ratingowa Rating 31/12/2022 Bank A Fitch Ratings A- 65,3% Bank B Moody's Investor Service Ltd A2 30,5% Bank C Moody's Investor Service Ltd A2 4,2% Razem 100,0% 7. Noty pozostałe 7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi Transakcje ze Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Skarb Państwa był dla Spółki podmiotem dominującym wyższego szczebla. W związku z powyższym wszystkie spółki należące do Skarbu Państwa (bezpośrednio i pośrednio) są podmiotami powiązanymi ze Spółką i są prezentowane w podziale na podmioty powiązane z Grupy PKP oraz pozostałe podmioty powiązane ze Skarbem Państwa. Zarząd ujawnił w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym transakcje z istotnymi podmiotami powiązanymi, które zostały zidentyfikowane jako podmioty powiązane na podstawie jego najlepszej wiedzy. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku nie zidentyfikowano indywidualnych transakcji przeprowadzonych pomiędzy Spółką a pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa, które byłyby znaczące ze względu na nietypowy zakres i kwotę. W okresach objętych niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym najistotniejszymi odbiorcami Spółki będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty z następujących grup kapitałowych: PGE, JSW, ENEA oraz PKN Orlen. Najistotniejszymi dostawcami Spółki będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty z Grupy PKN Orlen. Transakcje z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP W okresie objętym niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym Spółka zawarła następujące transakcje handlowe z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP: 2022 31/12/2022 Sprzedaż podmiotom powiązanym Zakupy od podmiotów powiązanych Należności od podmiotów powiązanych Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych Jednostka dominująca 0,2 64,4 0,9 473,6 Jednostki zależne / współzależne 416,3 594,4 77,4 154,2 Jednostki stowarzyszone 0,3 - 0,4 - Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP 24,4 537,6 9,8 200,8 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 50 7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi (cd.) 2021 31/12/2021 Sprzedaż podmiotom powiązanym Zakupy od podmiotów powiązanych Należności od podmiotów powiązanych Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych Jednostka dominująca 0,3 58,0 0,9 473,6 Jednostki zależne / współzależne 326,8 484,9 70,5 145,6 Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP 15,9 511,5 1,6 166,4 Transakcje zakupowe z jednostką dominującą (PKP S.A.) dotyczyły w szczególności usług najmu i dzierżawy traktowanych jako umowy leasingowe, dostawy mediów, kosztów składek z tytułu przynależności do kolejowych organizacji międzynarodowych oraz usług w zakresie medycyny pracy. W ramach Grupy Kapitałowej PKP CARGO transakcje sprzedaży obejmowały m. in. usługi przewozu towarów, dzierżawę urządzeń, poddzierżawę nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały m. in. utrzymanie i naprawę taboru kolejowego, usługi spedycyjne, usługi przeładunkowe, przewozy intermodalne. Transakcje sprzedaży z pozostałymi podmiotami powiązanymi Grupy PKP obejmowały m.in. obsługę trakcyjną pociągów, wynajem lokomotyw wraz z obsługą, usługi w zakresie przeprowadzania rozliczeń finansowych z obcymi kolejowymi przedsiębiorstwami przewozowymi, usługi w zakresie utrzymania taboru kolejowego, podnajem nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały między innymi dostęp do infrastruktury kolejowej, dzierżawę nieruchomości, dostawę mediów, utrzymanie urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, zakup usług utrzymania sieci, eksploatację systemów informatycznych. Oprócz transakcji handlowych Spółka posiadała rozrachunki z tytułu cash pool zaprezentowane w Nocie 5.13 oraz zobowiązania z tytułu nabycia udziałów zaprezentowane w Nocie 5.14. Pożyczki udzielone / zaciągnięte od podmiotów powiązanych W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Spółka nie udzieliła, ani nie zaciągnęła pożyczek od podmiotów powiązanych. Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego zaprezentowane w niniejszej nocie obejmują kwoty wypłaconych świadczeń w danym okresie. Wynagrodzenia Członków Zarządu 2022 2021 Świadczenia krótkoterminowe 2,3 3,4 Świadczenia po okresie zatrudnienia 0,7 0,4 Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy - 0,5 Razem 3,0 4,3 Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej 2022 2021 Świadczenia krótkoterminowe 1,3 1,2 Razem 1,3 1,2 Wynagrodzenia pozostałych członków kluczowego personelu kierowniczego 2022 2021 Świadczenia krótkoterminowe 6,4 6,4 Świadczenia po okresie zatrudnienia 0,3 - Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 0,1 - Razem 6,8 6,4 W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku członkowie kluczowego personelu kierowniczego nie zawierali ze Spółką żadnych transakcji w zakresie pożyczek oraz gwarancji. Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi były dokonywane na warunkach rynkowych. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 51 7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe Struktura zobowiązań do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe 31/12/2022 31/12/2021 Zobowiązania umowne z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych 595,9 756,1 Razem 595,9 756,1 W dniu 9 lutego 2022 roku Rada Nadzorcza Spółki wyraziła zgodę na zawarcie z konsorcjum w składzie: Siemens Mobility Sp. z o.o. oraz Siemens Mobility GmbH umowy na dostawę 5 fabrycznie nowych elektrycznych lokomotyw wielosystemowych wraz ze świadczeniem usług utrzymania. Harmonogram zakłada dostawę 5 lokomotyw w I kwartale 2023 roku, a szacowana wartość umowy nie przekroczy kwoty 139,1 milionów złotych netto. 7.3 Zobowiązania warunkowe Stosowane zasady rachunkowości Zgodnie z zasadami rachunkowości Spółki zobowiązanie warunkowe jest: a) możliwym obowiązkiem powstającym na skutek zdarzeń przeszłych, którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli jednostki lub b) obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ani sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne w celu wypełnienia zobowiązania lub dlatego, że kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie. ISTOTN E WARTOŚCI OPARTE NA PR OF ES JONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUNKACH Pozycje zobowiązań warunkowych objęte istotnymi szacunkami dotyczą roszczeń zgłoszonych wobec Spółki dochodzonych na drodze sądowej. Decyzja, co do ujęcia danego roszczenia jako rezerwy bądź zobowiązania warunkowego jest uzależniona od oceny prawdopodobieństwa przegrania postępowania sądowego określonego przez wewnętrzne służby prawne lub zewnętrzne kancelarie prawne. Ocena szacunku może ulec zmianie w kolejnych okresach, w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych, a tym samym może wystąpić konieczność rozpoznania rezerwy i obciążenia wyniku finansowego Spółki. Struktura zobowiązań warunkowych 31/12/2022 31/12/2021 Poręczenia dla spółek zależnych - 1,5 Gwarancje wystawione na zlecenie PKP CARGO S.A. 54,9 50,6 Pozostałe zobowiązania warunkowe 144,3 120,8 Razem 199,2 172,9 Udzielone poręczenia dla spółek zależnych Na dzień 31 grudnia 2021 roku obowiązywało poręczenie umowy pożyczki udzielone przez Spółkę dla PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. Udzielone poręczenie było zabezpieczone wekslem in blanco. Gwarancje wystawione na zlecenie PKP CARGO S.A. Na dzień 31 grudnia 2022 roku obowiązywały gwarancje wystawione przez banki na zlecenie Spółki na rzecz kontrahentów handlowych. Gwarancje obejmowały głównie gwarancje należytego wykonania umów handlowych (o wartości 36,3 milionów złotych), gwarancje płatności (o wartości 12,3 milionów złotych) oraz gwarancje przetargowe (o wartości 5,2 milionów złotych). Na dzień 31 grudnia 2021 roku obowiązywały gwarancje wystawione przez banki na zlecenie Spółki na rzecz kontrahentów handlowych. Gwarancje obejmowały głównie gwarancje należytego wykonania umów handlowych (o wartości 25,2 milionów złotych), gwarancje przetargowe (o wartości 12,9 milionów złotych) oraz gwarancje płatności (o wartości 11,2 milionów złotych). Pozostałe zobowiązania warunkowe Pozycja obejmuje zgłoszone w ramach postępowań sądowych roszczenia wobec Spółki, w przypadku których prawdopodobieństwo wypływu środków pieniężnych oceniane jest jako niewielkie oraz roszczenia, w przypadku których nie jest możliwe dokonanie wiarygodnego szacunku kwoty do zapłaty w przyszłości przez Spółkę. Kwoty zaprezentowane w niniejszej nocie odpowiadają wartościom pełnych roszczeń zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne. Ocena szacunku może ulec zmianie w kolejnych okresach w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 52 7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym Zgodnie z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym PKP CARGO S.A., będąc jednocześnie przewoźnikiem kolejowym oraz operatorem obiektów infrastruktury usługowej, zobowiązana jest do sporządzenia regulacyjnej informacji finansowej poprzez ujawnienie w informacji dodatkowej do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego odpowiednich pozycji bilansu (sprawozdania z sytuacji finansowej) oraz rachunku zysków i strat (sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów) odrębnie dla działalności polegającej na zarządzaniu obiektami infrastruktury usługowej. W ramach niniejszej noty Spółka prezentuje wyżej wymienione sprawozdania w podziale na określone rodzaje działalności. Zasady alokacji pozycji sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów Spółka dokonuje alokacji pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie ewidencji księgowej. Spółka prowadzi ewidencję kosztów w układzie rodzajowym przy użyciu MPK (Miejsc Powstawania Kosztów) oraz zleceń kontrolingowych. Prowadzona ewidencja analityczna obiektów kontrolingowych pozwala na wyodrębnienie i właściwe przyporządkowanie pozycji przychodów ze sprzedaży oraz bezpośrednich i pośrednich kosztów działalności operacyjnej do poszczególnych rodzajów prowadzonej działalności. Koszty administracyjne są alokowane do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie klucza podziałowego, opartego o strukturę technicznego kosztu wytworzenia usług. Pozycje pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych podlegają szczegółowej identyfikacji na podstawie ewidencji księgowej. Z uwagi na fakt, iż Spółka nie zidentyfikowała istotnych pozycji dotyczących działalności związanej z infrastrukturą usługową pozycje te zostały w całości przyporządkowane do pozostałej działalności Spółki. Pozycje przychodów i kosztów finansowych podlegają wyłączeniu z podziału, za wyjątkiem kosztów rozliczenia dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze oraz kosztów odsetek z tytułu leasingu, które są alokowane do poszczególnych działalności na podstawie klucza podziałowego oraz odsetek dotyczących zobowiązań z tytułu leasingu, które podlegają szczegółowej identyfikacji. Wyłączeniu z podziału podlegają również pozycje podatku dochodowego oraz pozostałych całkowitych dochodów z uwagi na fakt, że dotyczą działalności całej Spółki. Szczegółowa informacja w zakresie zasad alokacji pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów zaprezentowano poniżej: Nazwa pozycji Klucz alokacji Przychody z tytułu umów z klientami metoda szczegółowej identyfikacji Koszty działalności operacyjnej metoda szczegółowej identyfikacji / metoda proporcjonalna Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne metoda szczegółowej identyfikacji / metoda proporcjonalna Koszty z tytułu rozliczenia dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze metoda szczegółowej identyfikacji /metoda proporcjonalna Koszty odsetkowe dotyczące zobowiązań z tytułu leasingu metoda proporcjonalna Przychody i (koszty) finansowe wyłączone z podziału Podatek dochodowy w rachunku wyniku wyłączone z podziału Pozostałe całkowite dochody wyłączone z podziału Pozycje przychodów z tytułu umów z klientami prezentowane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową obejmują przychody osiągnięte od podmiotów zewnętrznych. Natomiast pozycje kosztów prezentowane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową obejmują wszystkie koszty generowane przez Spółkę w ramach tej działalności, bez względu czy zostały wygenerowane na potrzeby usług wykonywanych dla podmiotów zewnętrznych czy na własne potrzeby Spółki. Zasady alokacji pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej Spółka dokonuje alokacji pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie: a) szczegółowej identyfikacji poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej Szczegółowej identyfikacji podlegają przede wszystkim pozycje rzeczowych aktywów trwałych (tabor kolejowy i pozostałe), praw do użytkowania aktywów, aktywów niematerialnych, zapasów, pozostałych aktywów niefinansowych, należności i zobowiązań handlowych oraz zakupu i sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych, rozrachunków z pracownikami, pozostałych rezerw oraz częściowo rezerw na świadczenia pracownicze. W przypadku pozycji rzeczowych aktywów trwałych i prawa do użytkowania aktywów Spółka dokonała szczegółowej identyfikacji poszczególnych składników wykorzystywanych w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową. Na dzień 31 grudnia 2022 roku zidentyfikowane składniki majątku wykorzystywane w ramach kilku wyodrębnionych działalności zostały przypisane do rodzaju działalności, której dotyczą w przeważającej części. W przypadku pozycji zapasów Spółka dokonała szczegółowej identyfikacji poszczególnych składników, które mogą być wykorzystywane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową. Zidentyfikowane składniki zostały w całości przyporządkowane do działalności związanej z infrastrukturą usługową. Z uwagi na ogólne zastosowania poszczególnych składników niewykluczone, że w przyszłości część z nich może zostać wykorzystana w ramach pozostałej działalności Spółki. Rezerwy na świadczenia pracownicze dotyczące odpraw emerytalnych i rentowych, odpraw pośmiertnych, nagród jubileuszowych oraz na ZFŚS i świadczenia przejazdowe dla obecnych pracowników są kalkulowane przez niezależną firmę aktuarialną. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 53 7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.) W przypadku należności i zobowiązań handlowych oraz rozrachunków z pracownikami Spółka dokonała ich alokacji do poszczególnych pozycji na podstawie ewidencji księgowej. W przypadku pozostałych wyżej wymienionych pozycji Spółka nie zidentyfikowała istotnych pozycji z działalności związanej z infrastrukturą usługową, dlatego całość tych pozycji została przyporządkowana do pozostałej działalności Spółki. b) klucza podziałowego Rezerwy na ZFŚS i świadczenia przejazdowe dla obecnych emerytów i rencistów podlegają alokacji na podstawie klucza podziałowego, opartego na liczbie pracowników przypisanych do działalności infrastruktury usługowej oraz pozostałej działalności. Natomiast zobowiązania leasingowe podlegają alokacji na podstawie klucza podziałowego opartego na strukturze udziału praw do użytkowania aktywów wykorzystywanych w ramach działalności infrastruktury usługowej w ogólnej wartości praw do użytkowania aktywów. c) wyłączenia części pozycji z podziału Część pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej nie podlega przyporządkowaniu do określonych rodzajów działalności i wyłącza się je z podziału z uwagi na fakt, że dotyczą one działalności całej Spółki. Wyłączeniu podlegają głównie pozycje finansowe, takie jak: udziały, środki pieniężne i ekwiwalenty, pozostałe aktywa finansowe, zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz pozostałych zobowiązań finansowych. Ponadto wyłącza się również kapitał własny, aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego, a także rozrachunki z tytułu podatku dochodowego oraz VAT. Szczegółowe informacje w zakresie zasad alokacji pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej zaprezentowano poniżej: Nazwa pozycji Klucz alokacji AKTYWA Tabor kolejowy metoda szczegółowej identyfikacji Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe metoda szczegółowej identyfikacji Prawa do użytkowania aktywów metoda szczegółowej identyfikacji Inwestycje w jednostkach powiązanych wyłączone z podziału Należności handlowe metoda szczegółowej identyfikacji Aktywa finansowe wyłączone z podziału Aktywa niefinansowe metoda szczegółowej identyfikacji Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych metoda szczegółowej identyfikacji Należności publicznoprawne wyłączone z podziału Należności pozostałe wyłączone z podziału Aktywa niematerialne metoda szczegółowej identyfikacji Zapasy metoda szczegółowej identyfikacji Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wyłączone z podziału Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyłączone z podziału KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Kapitał własny wyłączone z podziału Kredyty bankowe i pożyczki wyłączone z podziału Zobowiązania z tytułu leasingu metoda szczegółowej identyfikacji /metoda proporcjonalna Zobowiązania handlowe metoda szczegółowej identyfikacji Zobowiązania inwestycyjne metoda szczegółowej identyfikacji Zobowiązania z tytułu VAT wyłączone z podziału Zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego wyłączone z podziału Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, PIT i ZUS metoda szczegółowej identyfikacji Zobowiązania pozostałe wyłączone z podziału Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych metoda szczegółowej identyfikacji /metoda proporcjonalna Pozostałe rezerwy metoda szczegółowej identyfikacji Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyłączone z podziału JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 54 7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.) Podział sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów oraz sprawozdania z sytuacji finansowej za lata 2021 - 2022 na poszczególne rodzaje działalności: SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Działalność związana z infrastrukturą usługową Eliminacja kosztów kapitalizowanych Działalność pozostała Pozycje wyłączone 2022 Przychody z tytułu umów z klientami 8,6 - 3 995,0 - 4 003,6 Zużycie energii i paliwa trakcyjnego - - (686,5) - (686,5) Usługi dostępu do infrastruktury - - (550,6) - (550,6) Pozostałe usługi (31,4) 9,7 (386,4) - (408,1) Koszty świadczeń pracowniczych (194,8) 29,6 (1 121,1) - (1 286,3) Pozostałe koszty (113,4) 30,2 (131,7) - (214,9) Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne (2,0) - (4,7) - (6,7) Zysk / (strata) operacyjny bez uwzględniania amortyzacji (EBITDA) (333,0) 69,5 1 114,0 - 850,5 Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (22,3) - (586,0) - (608,3) Zysk / (strata) na działalności operacyjnej (EBIT) (355,3) 69,5 528,0 - 242,2 Przychody i (koszty) finansowe (8,7) - (20,9) (85,7) (115,3) Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (364,0) 69,5 507,1 (85,7) 126,9 Podatek dochodowy - - (24,2) - (24,2) ZYSK / (STRATA) NETTO (364,0) 69,5 482,9 (85,7) 102,7 Działalność związana z infrastrukturą usługową Eliminacja kosztów kapitalizowanych Działalność pozostała Pozycje wyłączone 2021 Przychody z tytułu umów z klientami 7,2 - 3 078,1 - 3 085,3 Zużycie energii i paliwa trakcyjnego - - (500,1) - (500,1) Usługi dostępu do infrastruktury - - (521,0) - (521,0) Pozostałe usługi (35,2) 11,1 (333,8) - (357,9) Koszty świadczeń pracowniczych (176,0) 27,3 (1 060,9) - (1 209,6) Pozostałe koszty (94,5) 29,9 (106,7) - (171,3) Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne (0,2) - 19,9 - 19,7 Zysk / (strata) operacyjny bez uwzględniania amortyzacji (EBITDA) (298,7) 68,3 575,5 - 345,1 Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (19,6) - (561,2) - (580,8) Zysk / (strata) na działalności operacyjnej (EBIT) (318,3) 68,3 14,3 - (235,7) Przychody i (koszty) finansowe (5,9) - (7,9) (18,9) (32,7) Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (324,2) 68,3 6,4 (18,9) (268,4) Podatek dochodowy - - 45,1 - 45,1 ZYSK / (STRATA) NETTO (324,2) 68,3 51,5 (18,9) (223,3) W ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową zostały poniesione koszty w związku z usługami realizowanymi na potrzeby działalności podstawowej Spółki, które wyniosły około 360,2 milionów złotych w 2022 roku i około 322,6 milionów złotych w 2021 roku. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 55 7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.) SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Działalność związana z infrastrukturą usługową Działalność pozostała Pozycje wyłączone 31/12/2022 AKTYWA Tabor kolejowy - 3 778,1 - 3 778,1 Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 129,1 330,4 - 459,5 Prawa do użytkowania aktywów 118,5 534,6 - 653,1 Inwestycje w jednostkach powiązanych - - 858,0 858,0 Należności leasingowe - - 22,1 22,1 Aktywa finansowe - - 4,9 4,9 Pozostałe aktywa - 36,6 - 36,6 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 135,7 135,7 Aktywa trwałe razem 247,6 4 679,7 1 020,7 5 948,0 Zapasy 53,4 44,3 - 97,7 Należności handlowe 0,8 531,9 - 532,7 Należności leasingowe - - 1,5 1,5 Pozostałe aktywa - 76,0 36,9 112,9 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - 55,2 55,2 Aktywa obrotowe razem 54,2 652,2 93,6 800,0 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży - 0,1 - 0,1 AKTYWA RAZEM 301,8 5 332,0 1 114,3 6 748,1 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Kapitał zakładowy - - 2 239,3 2 239,3 Kapitał zapasowy - - 635,7 635,7 Pozostałe składniki kapitału własnego - - (54,4) (54,4) Zyski zatrzymane - - 102,7 102,7 Razem kapitał własny - - 2 923,3 2 923,3 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 133,7 427,8 958,1 1 519,6 Zobowiązania inwestycyjne - 46,1 - 46,1 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 59,2 360,5 - 419,7 Pozostałe rezerwy - 0,5 - 0,5 Zobowiązania długoterminowe razem 192,9 834,9 958,1 1 985,9 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 19,5 80,9 498,4 598,8 Zobowiązania handlowe 15,5 583,1 - 598,6 Zobowiązania inwestycyjne - 197,9 - 197,9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 12,5 113,0 - 125,5 Pozostałe rezerwy - 7,2 - 7,2 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego - - 2,3 2,3 Pozostałe zobowiązania finansowe - - 92,6 92,6 Pozostałe zobowiązania 18,3 55,8 141,9 216,0 Zobowiązania krótkoterminowe razem 65,8 1 037,9 735,2 1 838,9 Zobowiązania razem 258,7 1 872,8 1 693,3 3 824,8 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 258,7 1 872,8 4 616,6 6 748,1 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 56 7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.) SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Działalność związana z infrastrukturą usługową Działalność pozostała Pozycje wyłączone 31/12/2021 AKTYWA Tabor kolejowy - 3 827,5 - 3 827,5 Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 120,5 361,2 - 481,7 Prawa do użytkowania aktywów 98,1 568,8 - 666,9 Inwestycje w jednostkach powiązanych - - 840,0 840,0 Należności leasingowe - - 23,4 23,4 Aktywa finansowe - - 4,9 4,9 Pozostałe aktywa - 28,1 - 28,1 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 158,7 158,7 Aktywa trwałe razem 218,6 4 785,6 1 027,0 6 031,2 Zapasy 49,3 38,0 - 87,3 Należności handlowe 1,0 379,5 - 380,5 Należności leasingowe - - 1,5 1,5 Należności z tytułu podatku dochodowego - - 1,7 1,7 Pozostałe aktywa - 47,8 21,5 69,3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - 141,0 141,0 Aktywa obrotowe razem 50,3 465,3 165,7 681,3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży - 14,9 - 14,9 AKTYWA RAZEM 268,9 5 265,8 1 192,7 6 727,4 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Kapitał zakładowy - - 2 239,3 2 239,3 Kapitał zapasowy - - 744,7 744,7 Pozostałe składniki kapitału własnego - - (62,3) (62,3) Zyski zatrzymane - - (109,0) (109,0) Razem kapitał własny - - 2 812,7 2 812,7 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 111,1 473,8 1 287,3 1 872,2 Zobowiązania inwestycyjne - 110,1 - 110,1 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 63,1 396,8 - 459,9 Pozostałe rezerwy - 0,7 - 0,7 Zobowiązania długoterminowe razem 174,2 981,4 1 287,3 2 442,9 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 13,3 82,3 298,3 393,9 Zobowiązania handlowe 14,0 432,1 - 446,1 Zobowiązania inwestycyjne - 297,7 - 297,7 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 9,2 90,7 - 99,9 Pozostałe rezerwy - 17,7 - 17,7 Pozostałe zobowiązania finansowe - - 42,6 42,6 Pozostałe zobowiązania 16,7 52,0 105,2 173,9 Zobowiązania krótkoterminowe razem 53,2 972,5 446,1 1 471,8 Zobowiązania razem 227,4 1 953,9 1 733,4 3 914,7 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 227,4 1 953,9 4 546,1 6 727,4 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 57 7.5 Wpływ wojny w Ukrainie na działalność PKP CARGO S.A. Głównym czynnikiem ryzyka dla wyników osiąganych przez PKP CARGO S.A. (jak i całą polską gospodarkę) w bieżącym roku, pozostaje kwestia wojny w Ukrainie. Pomimo wielu prognoz i analiz na chwilę obecną niemożliwe jest jednoznaczne określenie kierunku rozwoju tego konfliktu, a co za tym idzie jego skutków gospodarczych. Skutkiem wojny może być dalsze odejście od globalizacji, a więc zahamowanie swobodnej wymiany gospodarczej oraz fragmentacja wymiany międzynarodowej. Następstwem rosyjskiej agresji były (w 2022 roku) mocno odczuwalne (dla branży transportowej) zawirowania w łańcuchach dostaw oraz kryzys energetyczny w Europie, co dodatkowo wywoływało wyższy od pierwotnie prognozowanego poziom inflacji i wpływało na silne wyhamowanie światowej gospodarki. Widoczne było bardzo silne zmniejszenie wymiany handlowej z Rosją i Białorusią (nawet o kilkadziesiąt procent), co częściowo wynikało z sankcji, ale też było wynikiem dbałości przedsiębiorstw o swoją reputację oraz działania konsumenckie mające na celu wywarcie presji na agresorów. Pakiety sankcji Unii Europejskiej obejmowały zarówno surowce energetyczne, jak i m.in. rudy i metale, cement oraz drewno. Firmy wyspecjalizowane w obrocie z podmiotami ze wschodu musiały dokonać pilnej zmiany kierunków zaopatrzenia/eksportu towarów, co przełożyło się także na wyniki przewozów koleją z tego kierunku. Z uwagi na powyższe znacznie urosła rola portów, jako miejsc dostaw ładunków, które do tej pory docierały do Polski głównie drogą lądową (np. węgiel). Przestawienie logistyki (z uwagi np. na ograniczenia dostępności w infrastrukturze kolejowej) jest procesem rozłożonym w czasie i może się wiązać z utratą części ładunków dla spółek kolejowych, w tym PKP CARGO S.A. Spadek ładunków na „Nowym Jedwabnym Szlaku” (rzędu nawet do 50%), wynikał wprost ze wzrostu kosztów ubezpieczenia (bądź braku możliwości ubezpieczenia towarów), a także ryzyka utraty dóbr przewożonych przez terytorium Rosji i Białorusi. Z uwagi na spadające ceny frachtu znaczna część ładunków z Chin przewożona była drogą morską. W przypadku długotrwałych działań wojennych alternatywne kierunki przewozów mogą stanowić istotną kwestię. Widoczny był natomiast silny wzrost wymiany towarowej z Ukrainą (kraj ten awansował do czołówki państw, gdzie eksportowane są polskie towary, co wynikało przede wszystkim z potrzeb wojennych naszego wschodniego partnera). Sytuacja ta była konsekwencją zajęcia przez Rosję dużej części portów ukraińskich, ograniczenia możliwości eksportu produktów rolnych przez porty morskie Morza Czarnego, a także braku możliwości wywozu innych dóbr z własnych portów. W konsekwencji zawartych porozumień PKP CARGO S.A. realizowało m.in. przewozy rudy żelaza, zboża oraz innych towarów. Występujące oraz mogące wystąpić zawirowania na rynkach surowców energetycznych (będące następstwem wojny) są źródłem obecnego „kryzysu energetycznego” w Europie, co wpływa na działalność PKP CARGO S.A., jak i większości jego kooperantów. Przyśpieszenie wzrostu w Chinach oraz dalsza eskalacja działań w Ukrainie może skutecznie wzmocnić wzrost cen surowców, co w konsekwencji może przełożyć się na bardzo silne spowolnienie w Europie. Wszelkie informacje o zmianach prawnych i faktycznych związanych z wpływem wojny na działalność Spółki są na bieżąco analizowane, co służy aktywnemu podejmowaniu środków zaradczych. Część utraconych czasowo ładunków została przekierowana na alternatywne relacje (m.in. w postaci importu przez krajowe porty morskie), urosło znaczenie wymiany z Ukrainą, wciąż trwa też nawiązywanie współpracy z kolejami ukraińskimi, co może mieć przełożenie na dalszy rozwój kooperacji już po wojnie. Aktualnie Spółka nie dostrzega istotnych zagrożeń dla działalności operacyjnej, które są związane z wojną w Ukrainie. 7.6 Wpływ otoczenia makroekonomicznego na działalność Spółki Otoczenie makroekonomiczne polskiej gospodarki wywierało oraz będzie wywierało istotny wpływ na wyniki finansowe oraz rozwój Spółki. Tempo wzrostu PKB, inflacji, cen surowców, itd. mają istotne pośrednie przełożenie na wielkość przychodów oraz zyskowność Spółki. Ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły w 2022 roku o +14,4% r/r. To najwyższy średnioroczny wzrost cen od 1997 roku. Głównymi przyczynami szybkiego wzrostu inflacji w ubiegłym roku były gospodarcze implikacje wojny w Ukrainie (w tym wysokie ceny surowców energetycznych i problemy związane z łańcuchami dostaw). Wysokie koszty energii przełożyły się na istotny wzrost kosztów energii trakcyjnej oraz kosztów paliwa w Spółce. Presja inflacyjna przełożyła się jednocześnie na wzrost m.in. jednostkowych kosztów wynagrodzeń Spółki. W dalszej kolejności pośrednim efektem inflacji jest wzrost kosztów finansowych z tytułu obsługiwanego przez Spółkę długu. Ceny energii mają deterministyczny wpływ na kondycję kluczowych sektorów polskiej gospodarki, co również pośrednio wpływa na działalność Spółki. Od 2021 roku zanotowano skokowy wzrost kosztów energii trakcyjnej w kraju z uwagi na m.in. podwyżkę stawek opłaty mocowej, obserwowany w ostatnich miesiącach dynamiczny wzrost cen energii w kontraktach terminowych na TGE (wynikający m.in. z drożejących uprawnień do emisji CO2 i pozostałych nośników energii oraz odbudowy popytu na prąd w Polsce i otoczeniu makroekonomicznym), a także konieczności kontraktacji wolumenów energii z odpowiednim wyprzedzeniem. W 2022 roku koszty Spółki z tytułu zużycia elektrycznej energii trakcyjnej wyniosły 525 milionów złotych i były wyższe o +34% w stosunku do kosztów poniesionych w roku poprzednim. Wzrost kosztów z tytułu zużycia elektrycznej energii trakcyjnej spowodowany był m.in. wzrostem w 2022 roku jednostkowych stawek energii (średnio o ok. +77% r/r), jednostkowej stawki opłaty mocowej (średnio o ok. +35% r/r) oraz większej skali realizowanych przewozów (wzrost wykonanej pracy przewozowej o +6,6% r/r). Wzrost cen energii trakcyjnej spowodował wzrost cen frachtu kolejowego kluczowych surowców, w tym m.in. węgla, paliw, kruszyw dla budownictwa czy zboża. W efekcie doprowadzi to do dalszego wzrostu presji inflacyjnej w całej gospodarce. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 58 7.6 Wpływ otoczenia makroekonomicznego na działalność Spółki (cd.) Pomimo presji wyżej wymienionych czynników makroekonomicznych Spółka w 2022 roku odnotowała wyniki finansowe wyższe od poprzednich lat. Zarząd Spółki podjął szereg działań mających na celu zniwelowanie m.in. obserwowanego również w kosztach Spółki wzrostu cen energii trakcyjnej oraz paliwa trakcyjnego. W szczególności dotyczyło to zwiększenia konkurencyjności oferty Spółki oraz marżowości nowych oraz obecnych kontraktów handlowych. W lutym 2023 roku nastąpiła kumulacja wzrostu inflacji CPI. W kolejnych miesiącach, z uwagi na m.in. efekt wysokiej bazy z roku poprzedniego, wzrost cen powinien już wyraźnie spowolnić, tak aby na koniec roku wyniki były jednocyfrowe w ujęciu r/r. Spadek inflacji w sposób naturalny ułatwi kalkulacje kosztów oraz wpłynie na zwiększenie skali produkcji, co powinno być już widoczne w II półroczu 2023 roku, m.in. w postaci rosnącej ilości zapytań klientów o przewozy, co w rezultacie może spowodować przyrost zawieranych kontraktów oraz stopniowo zwiększać przychody Spółki. Zgodnie z prognozami analityków rynkowych spadek inflacji może wpłynąć na obniżenie stóp procentowych w Polsce już w III kwartale 2023 roku, co spowoduje zmniejszenie kosztów funkcjonowania Spółki i powinno wpłynąć pozytywnie na możliwość generowania rosnących przychodów. 7.7 Wpływ zmian klimatycznych na działalność Spółki Obecne trendy społeczne i środowiskowe, czynią zmiany klimatu jednym z większych wyzwań obecnych czasów. Spółka jest świadoma postępujących zmian klimatycznych oraz potencjału kolei towarowych w ich łagodzeniu. Niski stopień emisyjności przewozów kolejowych czyni je doskonałym rozwiązaniem prowadzącym do redukowania emisji w całym sektorze transportu. Jedną z kluczowych inicjatyw Komisji Europejskiej jest przesunięcie modalne w kierunku przewozów kolejowych, tak aby stopniowo obsługiwały one coraz większy strumień ludzi i towarów. Spółka, jako wiodący operator kolejowych przewozów towarowych w Polsce i na terenie Unii Europejskiej, ma szanse być częścią tego rozwiązania. W szczególności, gdy strategia biznesowa Spółki zakłada zwiększanie udziału w rynku kolejowych i intermodalnych przewozów towarowych. Z drugiej strony zmiany klimatu powodują zmianę przepisów prawa unijnego i krajowego, które stale podwyższają wymogi w zakresie ochrony środowiska oraz nakładają na przedsiębiorstwa konieczność ponoszenia dodatkowych opłat środowiskowych, bądź podejmowania działań dostosowawczych w celu uniknięcia bądź minimalizacji tych opłat (np. w Spółce szczególne wymagania środowiskowe są w zakresie likwidacji zbędnego taboru). Podejmowane przez Spółkę działania polegające na zakupie nowego taboru kolejowego, bądź modernizacji już posiadanego mają na celu m.in. zmniejszenie zużycia energii elektrycznej w procesie przewozowym, jak również zmniejszenie poziomu generowania hałasu przez wagony towarowe poprzez wymianę wstawek hamulcowych z żeliwnych na kompozytowe. Spółka jest narażona na ryzyko zmian klimatycznych, głównie poprzez fakt możliwego oddziaływania czynników klimatycznych na otoczenie geograficzne oraz ekonomiczne, w którym prowadzona jest działalność Spółki. Na dzień 31 grudnia 2022 roku ryzyko klimatyczne nie miało istotnego bezpośredniego wpływu na poszczególne obszary dokonywanych szacunków, w tym na przeprowadzone testy na utratę wartości wybranych aktywów, ani też na kwestie kontynuacji działalności przez Spółkę w okresie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego. 7.8 Zdarzenia po dniu bilansowym W dniu 2 stycznia 2023 roku Spółka podpisała umowę kredytu inwestycyjnego z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A. na kwotę 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest finansowanie i/lub refinansowanie nakładów inwestycyjnych w ramach planu inwestycyjnego na lata 2022-2023. Okres dostępności kredytu upływa 29 grudnia 2023 roku, natomiast termin spłaty przypada na 29 grudnia 2028 roku. W dniu 18 stycznia 2023 roku zostało podpisane porozumienie pomiędzy Spółką a Organizacjami Związkowymi zakładające przyznanie pracownikom Spółki podwyżki wynagrodzenia z dniem 1 stycznia 2023 roku. Szacowany roczny wzrost kosztów wynagrodzeń wynosi około 166 milionów złotych. Podwyżki uzgodnione w niniejszym porozumieniu wyczerpują postulaty strony społecznej, wobec czego Strony uznały za zakończony spór zbiorowy wszczęty 1 marca 2022 roku. W dniu 17 marca 2023 roku Spółka zawarła z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A. aneks do umowy o kredyt w rachunku bieżącym z dnia 19 grudnia 2019 roku zmieniający warunki udzielenia kredytu, w tym wydłużający okres dostępności kredytu do dnia 19 marca 2024 roku. W dniu 30 marca 2023 roku Spółka zawarła z PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o. umowę pożyczki do kwoty nieprzekraczającej 20 milionów złotych. Zgodnie z umową spółka zależna zobowiązana jest do spłaty kwoty pożyczki wraz z odsetkami w równych miesięcznych ratach w terminie do 29 lutego 2028 roku. W dniu 31 marca 2023 roku zostało zawarte porozumienie pomiędzy Spółką, Konsorcjum firm NEWAG S.A. i NEWAG LEASE Sp. z o.o. S.K.A. oraz PKO LEASING S.A. w sprawie finansowania dostawy lokomotyw. W tym samym dniu zostało zawartych 8 umów leasingu do ww. porozumienia na łączną kwotę 135,2 milionów złotych. Pozostałe zdarzenia po dniu bilansowym zostały opisane w Nocie 5.4 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. 7.9 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 4 kwietnia 2023 roku. JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2022 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 59 Zarząd Spółki Dariusz Seliga Prezes Zarządu Marek Olkiewicz Członek Zarządu Maciej Jankiewicz Członek Zarządu Jacek Rutkowski Członek Zarządu Zenon Kozendra Członek Zarządu Warszawa, dnia 4 kwietnia 2023 roku