AI assistant
Cofinimmo — Annual Report 2015
Apr 8, 2016
3933_10-k_2016-04-08_5056d62e-a472-434c-93d6-a1c74758ffdb.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
HISTORISCH OVERZICHT
2007
Partnerschap met de Groep AB Inbev betreffende een belangrijke portefeuille van café/ restaurants verspreid over België en Nederland (Pubstone).
1994
Notering op de beurs van Brussel.
1999
Internalisering van het vastgoedbeheer.
2005
Eerste investering in zorgvastgoed in België. Toekenning van de eerste Publiek-Private Samenwerking (PPS): het gerechtsgebouw van Antwerpen.
2008
Vestiging in Frankrijk in de zorgvastgoedsector. Verkrijging van het SIIC-statuut.
2011
Partnerschap met MAAF betreffende een belangrijke portefeuille van verzekeringsagentschappen in Frankrijk (Cofinimur I). Uitgifte van converteerbare obligaties.
2012
Vestiging in de zorgvastgoedsector in Nederland. Verkrijging van het FBI-statuut. Eerste steenlegging van de gevangenis van Leuze-en-Hainaut (PPS).
2013
Aanvang van de herbestemmingswerken van kantoorgebouwen naar wooneenheden (Woluwe 34 en Livingstone I).
2015
Kapitaalverhoging met voorkeurrechten ten bedrage van 285,4 miljoen EUR. Voortzetting van de investeringen in zorgvastgoed in Nederland en Duitsland.
2014
Vestiging in de zorgvastgoedsector in Duitsland. Verwerving van 13 zorgvastgoedactiva in Nederland. Verkrijging van het GVV-statuut.
| Brief aan de aandeelhouders 12 | |
|---|---|
| Beheersverslag 14 | |
| Kerncijfers | 16 |
| Strategie | 18 |
| Geconsolideerde resultatenrekeningen en statutaire resultaatsbestemming 22 | |
| - Samenvatting van de geconsolideerde resultatenrekeningen 22 | |
| - Samenvatting van de geconsolideerde kwartaalrekeningen 25 | |
| - Statutaire resultaatsbestemming 28 | |
| Transacties en verwezenlijkingen in 2015 30 | |
| - Voornaamste gebeurtenissen in 2015 30 - Globale portefeuille 32 |
|
| - Verhuurmanagement 36 | |
| - Huurrendement 40 | |
| - Sectorinformatie 41 | |
| Gebeurtenissen na 31.12.2015 en vooruitzichten 2016 42 | |
| - Gebeurtenissen na 31.12.2015 42 | |
| - Vooruitzichten 2016 43 | |
| - Verslag van de Commissaris inzake de vooruitzichten 46 | |
| Vastgoedportefeuille 48 | |
| - Zorgvastgoed 48 - Kantoren 58 |
|
| - Vastgoed van distributienetten 66 | |
| - Publiek-Private Samenwerkingen 72 | |
| Beheer van de financiële middelen 76 | |
| Duurzame vastgoedstrategie 84 | |
| Corporate governanceverklaring 108 | |
| Vastgoedverslag 92 | |
| Geografische ligging 93 | |
| Marktkenmerken 94 | |
| Geconsolideerde vastgoedportefeuille 96 | |
| Verslag van de vastgoeddeskundigen 104 | |
| Corporate governanceverklaring 108 | |
| Referentiecode 109 | |
| Interne audit en risicobeheer 109 | |
| Beslissingsorganen 112 | |
| Management | . 119 |
| Regelgeving en procedures 119 | |
| Informatie krachtens artikel 34 van het Koninklijk Besluit van 14.11.2007 121 | |
| Bezoldigingsverslag opgesteld door het Comité voor | |
| Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance 123 | |
| Andere tussenkomende partijen 128 | |
| Cofinimmo op de beurs 130 | |
| Het gewoon aandeel 131 | |
| Het bevoorrecht aandeel 135 | |
| De converteerbare obligaties 136 | |
| De niet-converteerbare obligaties 137 | |
| Structuur van het aandeelhouderschap (op 31.12.2015) 138 | |
| Agenda van de aandeelhouder 139 | |
| Gegevens overeenkomstig het EPRA-referentiesysteem 140 | |
| Jaarrekeningen 149 | |
| Geconsolideerde jaarrekeningen 151 | |
| Bijlagen bij de geconsolideerde jaarrekeningen 158 | |
| Verslag van de Commissaris 209 | |
| Statutaire jaarrekeningen 211 | |
| Permanent document 218 | |
| Algemene inlichtingen 218 | |
| Maatschappelijk kapitaal 221 | |
| Uittreksels Statuten 223 | |
| Lexicon 228 | |
WIE ZIJN WIJ?
Cofinimmo is de belangrijkste Belgische beursgenoteerde investeerder in vastgoed bestemd voor verhuring. De vroegere Vastgoedbevak geniet nu het GVV-statuut (Gereglementeerde Vastgoedvennootschap) in België. Ze geniet eveneens het SIIC-statuut in Frankrijk en het FBIstatuut in Nederland.
Cofinimmo heeft het statuut van openbare Gereglementeerde Vastgoedvennootschap (GVV) verworven op 06.11.2014. Dat statuut werd ingevoerd door de Wet van 12.05.2014 en het Koninklijk Besluit van 13.07.2014, die allebei betrekking hebben op de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen.
De belangrijkste activiteitensectoren van Cofinimmo eind 2015 zijn zorgvastgoed (42,4 %), kantoren (39,6 %) en vastgoed van distributienetten. Dit laatste segment groepeert de portefeuilles van cafés/ restaurants (Pubstone) en van verzekeringsagentschappen (Cofinimur I) en vertegenwoordigt 17,2 % van het patrimonium.
In totaal vertegenwoordigen de gebouwen 1 729044 m² en een reële waarde van 3,1 miljard EUR. De meeste activa liggen in België (73,9 %). Het buitenlandse deel vertegenwoordigt 16,0 % in Frankrijk (zorgvastgoed, net van verzekeringsagentschappen), 8,0 % in Nederland (cafés/ restaurants en zorgvastgoed) en 2,1 % in Duitsland (zorgvastgoed). De gemiddelde gewogen looptijd van de lopende huurovereenkomsten is gestegen van 6,7 jaar eind 2004 tot 10,5 jaar eind 2015. Dit is uitzonderlijk voor een Europese vastgoedvennootschap.
Cofinimmo is een onafhankelijke vennootschap die zelf instaat voor het beheer van haar vastgoedpatrimonium en haar portefeuille van klanten-huurders. Ze is genoteerd op Euronext Brussels, waar ze deel uitmaakt van de BEL 20 index. De creatie van lange termijnhuurinkomsten, een solide vertrouwensrelatie met haar klanten en een duurzaam beheer van haar patrimonium zijn de prioriteiten van de vennootschap. Samen dragen zij bij tot de waardecreatie voor haar aandeelhouders.
Haar aandeelhouderschap bestaat uit particulieren en Belgische en buitenlandse institutionele beleggers die op zoek zijn naar een gematigd risicoprofiel met een hoog dividendrendement.
MISSIE EN WAARDEN
Al meer dan 30 jaar speelt Cofinimmo in op de behoefte aan huisvesting van haar klanten-huurders in specifieke gebouwen:
- de vraag van de bedrijfswereld en de overheid naar moduleerbare kantoren;
- de vraag naar zorgvastgoed van de uitbaters van instellingen voor bejaarden of mensen met een handicap en psychiatrische, revalidatie- en acute zorgcentra;
- de vraag van de bedrijfswereld om distributienetten te verkopen en deze vervolgens opnieuw te huren;
- de behoefte van de overheid aan op maat gebouwde faciliteiten.
De teams van Cofinimmo handelen met het oog op het welzijn van haar klanten-huurders en de andere stakeholders, en gebruiken hun knowhow om de kwaliteit en de duurzaamheid van haar vastgoedpatrimonium te waarborgen.
De Groep implementeert een ambitieus beleid van maatschappelijk verantwoord ondernemen inzake de energieprestaties van de gebouwen die zij beheert en bouwt. Ze verzorgt eveneens haar maatschappelijke rol tegenover mensen en gemeenschappen.
RISICOFACTOREN
In dit hoofdstuk worden de belangrijkste risico's beschreven waarmee de vennootschap wordt geconfronteerd. Het vermeldt eveneens de mogelijke invloed van deze risico's op haar activiteit en de verschillende elementen en acties om de eventuele negatieve impact ervan te beperken. Deze temperende factoren en maatregelen worden verder in dit Jaarlijks Financieel Verslag gedetailleerd beschreven in de betreffende hoofdstukken.
MARKT
De Cofinimmo Groep is actief op markten die deels worden beïnvloed door de evolutie van de algemene economische conjunctuur. Zo wordt de kantorenmarkt beïnvloed door de economische trends, terwijl de huuromgeving in de sectoren van het zorgvastgoed, de vastgoedportefeuille van de distributienetten en de Publiek-Private Samenwerkingen (PPS) stabiel is.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN1 |
|---|---|---|
| Verslechtering van de economische conjunctuur vergeleken met de bestaande toestand |
1. Negatieve invloed op de vraag en de bezettingsgraad van de gebouwen, alsook op de huurprijzen waartegen de gebouwen herverhuurd kunnen worden. 2. Negatieve herziening van de waarde van het vastgoedpatrimonium. |
Het zorgvastgoed en de Publiek-Private Samenwerkingen (samen 49,1 % van de portefeuille in beheer) zijn niet of weinig gevoelig voor de schommelingen van de algemene economische conjunctuur. (1,2) Lange gemiddelde gewogen looptijd van de huurovereenkomsten (10,5 jaar op 31.12.2015). (1,2) In het kantorensegment behoort 22 % van de huurders tot de overheidssector. |
| Verslechtering van de economische conjunctuur vergeleken met de vastgoedportefeuille van distributienetten |
Het vastgoed van distributienetten verhuurd aan industriële of dienstverlenende ondernemingen is onderhevig aan de invloed die de algemene economische conjunctuur op die ondernemingen-huurders kan hebben. |
De invloed is voelbaar op het einde van de huurovereenkomsten, die langlopend zijn. Het netwerk fungeert als contactpunten voor de klanten van de huurder en is dus noodzakelijk voor zijn commerciële activiteit. |
| Conversies van kantoorgebouwen in residentiële gebouwen |
Onzekerheid over de prijs en de timing van de verkoop. |
Voorverkoop vóór lancering van de herbestemmingswerf. |
VASTGOEDPORTEFEUILLE
Het investeringsbeleid van de Groep komt tot uiting in een gediversifieerd vastgoedpatrimonium en een beperkte ontwikkelingsactiviteit voor eigen rekening (i.e. de bouw van nieuwe gebouwen of de volledige renovatie van bestaande gebouwen). Af en toe verbouwt de vennootschap kantoorgebouwen waarvan de exploitatie afloopt tot appartementen, die ze dan verkoopt.
Het beheer van de gebouwen in exploitatie wordt door een intern en proactief team verzorgd.
De activadiversificatie beoogt een spreiding van de marktrisico's.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN |
|---|---|---|
| Ongeschikte keuze van investeringen of ontwikkelingen |
1. Wijziging van het inkomstenpotentieel van de Groep. 2. Gebrekkige aanpassing aan de marktvraag en dus huurleegstand. 3. Vooropgestelde rendementen niet bereikt. |
Strategische en risicoanalyses, alsook technische, administratieve, juridische, boekhoudkundige en fiscale due diligence vóór elke verwerving. (1, 2,3) Interne en externe waardebepalingen (onafhankelijke expertise) voor elk te verwerven of te verkopen vastgoed. (1, 2,3) Commercialisering van de ontwikkelingsprojecten vóór verwerving. (1, 2,3) |
| Te uitgebreid ontwikkelingsprogramma voor eigen rekening |
Onzekerheid over de toekomstige inkomsten. |
Activiteit beperkt tot maximaal 10 % van de reële waarde van de portefeuille. |
| Falend beheer van de grote werken |
1. Niet-naleving van het budget en de timing. 2. Stijging van de kosten en/of daling van de inkomsten; negatieve invloed op de rentabiliteit van de projecten. |
Gespecialiseerd intern Project Managementteam. (1,2) Gespecialiseerde externe Project Managers, geselecteerd voor de grotere projecten. (1,2) |
| Negatieve variatie in de reële waarde van de gebouwen |
Negatieve invloed op het netto resultaat, op de waarde van het netto-actief en de schuldratio. Op 31.12.2015 zou een waardevariatie van 1 % een invloed hebben gehad van 31,34 miljoen EUR op het netto resultaat en van om en bij de 1,57 EUR op de intrinsieke waarde per aandeel (vergeleken met respectievelijk 31,99 miljoen EUR en 1,78 EUR op 31.12.2014). Ze zou eveneens een invloed hebben gehad op de schuldratio van om en bij de 0,35 % (vergeleken met 0,44 % op 31.12.2014). |
Vastgoedpatrimonium elk kwartaal gewaardeerd door onafhankelijke experts, wat toelaat corrigerende maatregelen door te voeren. Duidelijk omschreven en omzichtig schuldbeleid. Investeringsstrategie die is gericht op kwaliteitsvolle activa die stabiele inkomsten bieden. Portefeuille met meerdere soorten activa die onderhevig zijn aan verschillende waarderingstrends die elkaar kunnen compenseren. Belangrijkste actief vertegenwoordigt slechts 2,7 % van de portefeuille vertegenwoordigt (zie bladzijde 34). |
| Negatieve variatie van de reële waarde van het vastgoed op de capaciteit van de vennootschap om een dividend uit te keren |
Gedeeltelijk of totaal onvermogen om een dividend uit te keren indien de gecumuleerde variaties van de reële waarde de uitkeerbare reserves overschrijden. |
De vennootschap beschikt over aanzienlijke uitkeerbare reserves voor een bedrag van 168,4 miljoen EUR. Dankzij deze reserves kon de Vennootschap een dividend uitkeren voor het boekjaar 2014, hoewel het netto resultaat - aandeel Groep voor dit boekjaar negatief was. In het verleden heeft de Groep bepaalde operaties verricht waardoor ze de dividenduitkering kan verzekeren: uitkering van dividenden door de dochtervennootschappen aan de moedervennootschap en herkwalificatie van de onbeschikbare reserves in beschikbare reserves in lijn met de meerwaarden die werden gerealiseerd bij fusies met de moedervennootschap1 |
1 Ter herinnering: de overdracht van 214087000 EUR die door de Buitengewone Algemene Vergadering van 29.03.2011 werd goedgekeurd, had enerzijds tot gevolg dat het uitkeerbare bedrag met deze waarde werd verhoogd en dat het totale bedrag van de statutaire reserves en het overgedragen resultaat van Cofinimmo NV positief zijn geworden, en anderzijds dat het totaal van het maatschappelijk kapitaal en de uitgiftepremies is gedaald.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN |
|---|---|---|
| Huurleegstand (niet-bezetting) van de gebouwen |
1. Verlies aan huurinkomsten. 2. Neerwaarts herziene huurprijzen en toekenning van huurkortingen/ incentives. 3. Hogere commerciële kosten om nieuwe huurders aan te trekken, die wegen op de resultaten. 4. Waardevermindering van de gebouwen. Op 31.12.2015 zou een waardevariatie van 1 % een invloed van 31,34 miljoen EUR hebben gehad op het netto resultaat en van om en bij de 1,57 EUR op de intrinsieke waarde per aandeel (vergeleken met respectievelijk 31,99 miljoen EUR en 1,78 EUR op 31.12.2014). Ze zou eveneens een invloed op de schuldratio hebben gehad van om en bij de 0,35 % (vergeleken met 0,44 % op 31.12.2014). |
(Pro)actief commercieel en vastgoedbeheer door interne teams die instaan voor verhuur en Property Management. (1,3) Lange gemiddelde looptijd van de huurovereenkomsten (10,5 jaar) met maximaal 15 % die vervalt in eenzelfde jaar. (1, 2,4) Voorkeur voor langlopende huurovereenkomsten: de kantoorgebouwen worden, indien mogelijk, verhuurd op middellange of lange termijn; het zorgvastgoed op zeer lange termijn (initiële looptijd van 27 jaar in België, 12 jaar in Frankrijk, 15 jaar in Nederland, 25 jaar in Duitsland); de cafés/restaurants voor een initiële looptijd van minimaal 23 jaar en de agentschappen voor financiële diensten (verhuurd aan MAAF) voor een initiële looptijd van 9,7 jaar; de bezettingsgraad van de kantoren bedraagt 89,7 %; die van het zorgvastgoed en van het vastgoed van distributienetten bedragen respectievelijk 99,2 % en 98,0 %. (1, 2,4) Op 31.12.2015 bedroeg de globale bezettingsgraad1 94,9 % vergeleken met 95,2 % in 2014, wat een daling betekent van 0,3 %. Op 31.12.2015 bedroeg de kostprijs voor gebouwen die onbezet zijn 3,45 miljoen EUR. |
| Onderhoudskosten | Daling van de resultaten. | Bijna alle huurovereenkomsten in het zorgvastgoed zijn 'triple netto'; voor de cafés/restaurants en agentschappen zijn de onderhoudsverplichtingen beperkt. Voor de kantoren wordt streng periodiek onderhoud toegepast. |
| Slijtage en verslechtering van de gebouwen |
Bouwkundige, technische of ecologische veroudering, waardoor de gebouwen commercieel minder aantrekkelijk worden. |
Beleid van systematische vervanging van de uitrusting op lange termijn. Regelmatige renovatie van de gebouwen zodat ze aantrekkelijk blijven. Verkoop van gebouwen als de geboden prijs hoger is dan de geschatte waarde na aftrek van de geanticipeerde renovatiekosten. |
| Vernieling van de gebouwen | Onderbroken activiteit en bijgevolg verlies van de huurder en minder huurinkomsten. |
Portefeuille verzekerd voor een totale heropbouwwaarde van 1,64 miljard EUR2 (i.e. vs. reële waarde, grond inbegrepen, van 1,41 miljard EUR voor dezelfde activa). Dekking tegen huurleegstand als gevolg van rampen. Verzekering van de burgerlijke aansprakelijkheid van de eigenaar of van de bouwheer. |
1 De bezettingsgraad wordt berekend op basis van de contractuele huren en de potentiële huren van de leegstand.
2 Deze verzekeringen dekken 44,9 % van de portefeuille (100 % indien rekening wordt gehouden met de verzekeringen afgesloten door de gebruikers). De verzekeringen die tijdens de werven worden afgesloten en diegene die contractueel ten laste zijn van de huurders (voor het zorgvastgoed in België, Frankrijk en Nederland, voor het vastgoed van distributienetten en bepaalde kantoorgebouwen) zijn bij dit bedrag niet inbegrepen. De overeenstemmende verkeringspremie bedraagt 669007 EUR.
4
RISICOFACTO REN
KLANTEN
De Groep beheert haar klantenbasis actief om huurleegstand en het huurdersverloop in de kantoorgebouwen tot een minimum te beperken. Ze is niet betrokken bij het operationeel beheer van de zorgvastgoedportefeuille, de cafés/restaurants en de verzekeringsagentschappen.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN |
|---|---|---|
| Verminderde solvabiliteit/ faillissement van klanten |
1. Verlies aan huurinkomsten. 2. Onverwachte huurleegstand. 3. Commerciële kosten voor herverhuring. 4. Herverhuring tegen lagere prijs/ toekenning van incentives en huurkortingen (kantoren). |
Belangrijkste huurders: Groep Korian-Medica 16,1 %, AB InBev 14,2 %, Armonea 11,1 %, Regie der Gebouwen 6,0 %. De twee belangrijkste huurders van kantoorgebouwen behoren tot de publieke sector. (2) Vóór er een nieuwe klant wordt aanvaard, wordt er een kredietrisicoanalyse gevraagd aan een extern ratingbureau. (2) Er wordt doorgaans een voorschot/bankwaarborg die overeenkomt met zes maanden huur gevraagd aan huurders die niet behoren tot de publieke sector. (1) De huur is vooraf betaalbaar (per maand/per kwartaal/per jaar) + provisie per kwartaal voor de huurlasten en belastingen die de Groep moet betalen, maar contractueel kan doorrekenen aan de huurders. (1) De solvabiliteitsrisico's van een individueel woonzorgcentrum worden verdeeld binnen de uitbatende Groep. (2,3) De uitbaters van zorgvastgoed krijgen, zowel in België als in Frankrijk en Nederland, op grond van hun uitbatingsvergunningen, een groot deel van hun inkomsten rechtstreeks van de socialezekerheidsinstellingen. (1,2,3) |
| Overwicht van de belangrijkste huurders |
Aanzienlijke negatieve invloed op de huurinkomsten bij vertrek. |
Gediversifieerd klantenbestand. Cofinimmo telt in totaal 389 klanten, waarvan de grootste klant 16,1 % vertegenwoordigt. De publieke sector vertegenwoordigt 9,6 %. Verscheidene huurders-uitbaters in het zorgvastgoed. |
| Niet-hernieuwing of vroegtijdige verbreking van de huurovereenkomsten |
1. Huurleegstand. 2. Hogere commerciële kosten als gevolg van de huurleegstand. 3. Negatieve herziening van de huurgelden. 4. Toekenning van huurkortingen en andere incentives. |
(Pro)actief commercieel en vastgoedbeheer. (1,2,3) Permanente contacten van het interne commerciële team met de vastgoedmakelaars. (1) In alle huurovereenkomsten is een vergoeding voorzien in geval van vroegtijdig vertrek. (2) Er kunnen in het kantoorsegment in bepaalde gevallen marktconforme huurkortingen/incentives worden toegekend, die de solvabiliteit van de Groep niet in gevaar brengen. Ze worden berekend volgens de duur van de huurovereenkomst, de staat en de ligging van het gebouw. |
REGELGEVING
Cofinimmo heeft een gunstig fiscaal stelsel (GVV in België, SIIC in Frankrijk, FBI in Nederland), waardoor ze vrijgesteld is van de vennootschapsbelasting in ruil voor de verplichting om 80 % (België)1 , 95 % (Frankrijk)2 of 100 % (Nederland) van haar winsten uit te keren (zie bladzijden 220 t/m 221). Naast de verplichtingen gelinkt aan het vennootschapsrecht dient de vennootschap eveneens de wetgeving voor beursgenoteerde vennootschappen en instellingen voor collectieve beleggingen na te leven. Anderzijds is ze onderworpen aan de specifieke stedenbouwkundige en milieuwetgeving.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN |
|---|---|---|
| Niet-naleving van het GVV-stelsel | 1. Verlies van de erkenning als GVV en van het eraan gekoppelde transparante fiscale stelsel (vrijstelling van vennootschapsbelasting op het niveau van de openbare GVV/belasting in hoofde van de aandeelhouders). 2. Verplichte vervroegde terugbetaling van bepaalde kredieten. |
Professionaliteit van de teams die over de strikte naleving van de verplichtingen waken. |
| Niet-naleving van het SIIC- of FBI-stelsel |
Verlies van het stelsel van fiscale transparantie. |
Professionaliteit van de teams die over de strikte naleving van de verplichtingen waken. |
| Ongunstige wijziging van het GVV-, SIIC- of FBI-stelsel |
Daling van de resultaten of van de Netto Actief Waarde. |
Regelmatig contact met de overheden. Deelname aan verenigingen en federaties die de sector vertegenwoordigen. |
| Wijziging van de regelgeving inzake stedenbouwkunde en leefmilieu |
1. Daling van de reële waarde van het gebouw. 2. Stijging van de kosten om het actief in een goede staat van uitbating te houden. 3. Ongunstig effect op het vermogen van de Groep om een gebouw uit te baten. |
Actief beleid inzake ecologische en energieprestaties van de kantoren die in de mate van het mogelijke hoger liggen dan wat wettelijk is vereist. |
| Wijziging van het socialezekerheidsstelsel voor het zorgvastgoed: vermindering van de subsidies van de sociale zekerheid aan de uitbaters die niet wordt gecompenseerd door een verhoging van de prijs die de bewoner betaalt of door de tussenkomst van private verzekeringen in belgië, sinds 01.07.2014, bevoegdheidsoverdracht inzake gezondheidszorg en ondersteuning voor senioren van het federale niveau naar de gemeenschappen |
Invloed op de solvabiliteit van de uitbaters van zorgvastgoed. |
Jaarlijkse solvabiliteitsanalyse van de uitbaters op basis van een regelmatige financiële rapportering. Opvolging van de evolutie van de regelgeving. |
RISICOFACTO REN
6
1 De GVV's communiceren een dividendbeleid dat overeenkomt met een bedrag per aandeel. Dit bedrag per aandeel kan meer zijn dan of minstens gelijk zijn aan 80 % van de netto opbrengst, zoals vereist door het Koninklijk Besluit van 13.07.2014.
2 De verplichting tot uitkering van 95 % van de winsten afkomstig van de verhuring van de vastgoedactiva sinds 2014.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN |
|---|---|---|
| Gerechtelijke procedures en scheidsrechterlijke uitspraken tegen de vennootschap |
Negatieve invloed op het resultaat van de periode en eventueel op het imago van de vennootschap en op haar beursnotering. |
Beheersing van elk vennootschapsintern element dat de slechte uitvoering van een contractuele verplichting negatief kan beïnvloeden. Professionaliteit van de teams die over de strikte naleving van de verplichtingen waken. |
| Verborgen verplichtingen die het gevolg zijn van fusies, splitsingen en inbrengen |
Negatieve invloed op de Netto-Actief Waarde, daling van de resultaten. |
Due diligence: technische, administratieve, juridische, boekhoudkundige en fiscale audits bij de verwerving van vastgoedvennootschappen en activa. Verkrijgen van verklaringen en waarborgen van de verkopers. |
| De exit taks wordt berekend rekening houdend met de bepalingen van de circulaire CI.RH.423/567.729 van 23.12.2004, waarvan de interpretatie of de praktische toepassing op elk ogenblik kan wijzigen. De 'reële' waarde van een vastgoed zoals bedoeld in die circulaire wordt berekend na aftrek van de registratierechten of de btw; die 'reële waarde' verschilt van (en kan dus lager zijn dan) de reële waarde van het vastgoed zoals opgenomen in de IFRS-balans van de institutionele GVV |
Verhoging van de basis waarop de exit taks wordt berekend. |
De Groep is van oordeel dat ze zich in alle punten heeft geschikt naar de bepalingen van de circulaire voor de berekening van de exit taksen die ze verschuldigd was. |
| Interesten op leningen/ontvangen huurinkomsten die hoger liggen dan het plafond bepaald door de GVV-regelgeving |
Niet-naleving van de regelgeving. | Update van een financieel plan op vijf jaar. |
FINANCIEEL BEHEER1
Het financieringsbeleid van Cofinimmo is gericht op de optimalisatie van de financieringskosten en de beperking van het liquiditeits- en tegenpartijenrisico van de Groep.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN |
|---|---|---|
| Financiële en bankmarkten die ongunstig zijn voor het vastgoed en/of cofinimmo |
1. Moeilijker toegankelijke en duurdere kredieten. 2. Beperkte liquiditeit. |
Strikt financieringsbeleid (1,2): • diversificatie van de financieringsbronnen tussen de bankmarkt (19 %) en verschillende compartimenten van de kapitaalmarkt (81 %); • uitgebreide en stabiele bankenpool; • evenwichtige spreiding van de vervaltermijnen in de tijd. Volledige dekking van het handelspapierprogramma. (1) Behoud van een toereikende beschikbaarheidsmarge op geconfirmeerde kredietlijnen om operationele/verwervings-/ bouwkosten op middellange termijn en herfinanciering op korte termijn te dekken. (1,2) |
| Financiële of bancaire insolvabiliteit van de tegenpartijen |
Negatieve invloed op de resultaten. | Divers en beperkt aantal tegenpartijen met goede financiële ratings. |
| (Toekomstige) renteschommelingen van de markt |
1. Herwaardering van de financiële instrumenten2 2. Ongunstige invloed op de financiële lasten. 3. Negatief effect op de Netto-Actief Waarde en op het resultaat van de periode. 4. (Neerwaartse) aanpassing van de rating van de Groep met een ongunstige invloed op de financierings- en liquiditeitskost (zie punt 'Wijziging van de rating van de Groep'). 5. Negatieve invloed in IAS 39 en op het resultaat van het boekjaar: In 2015 annuleerde Cofinimmo FLOOR-opties, tot eind 2017, met een strike van 3 % voor een bedrag van 400 miljoen EUR. De totale kostprijs van de herstructurering bedraagt 32,1 miljoen EUR en werd gespreid over 2015, 2016 en 2017 verwerkt in de rubriek IAS 39. |
Een deel van de schuld werd aangegaan tegen vlottende rente of onmiddellijke omzetting van vast in vlottend. Veiliggestelde rentes tegen een horizon van minstens drie jaar en voor minstens 50 % van de schuld. Gebruik van afgeleide instrumenten: Interest Rate Swaps en, tot eind 2015, CAP- en FLOOR-opties om de rentevoet binnen een minimum- en maximumlimiet te houden. (1, 2,3) In de veronderstelling dat de structuur en het niveau van de schuld in 2016 dezelfde blijven als op 31.12.2015 en rekening houdend met de voorziene afdekkingsinstrumenten voor 2016, zou een rentestijging of – daling met 0,5 % de financieringskosten niet aanzienlijk veranderen. Op 31.12.2015 bedroeg de schuld gefinancierd tegen vaste rente 53,8 %. en tegen vlottende rente 46,2 %. Bij afwezigheid van elke indekking zou een stijging van tien basispunten de kosten met 0,56 miljoen EUR verhogen. De schuld met een vlottende rente is tot midden 2020 voor meer dan 80 % afgedekt door afgeleide instrumenten. Onmiddellijk voorschot dat zal worden gecompenseerd door lagere financiële lasten tijdens de volgende jaren. Voor de toekomst zal Cofinimmo haar voorzichtige afdekkingsbeleid voortzetten. In 2015 heeft Cofinimmo nieuwe afdekkingen vastgelegd via IRS voor de periode 2020-2022: - IRS voor het jaar 2020 voor een notioneel bedrag van 350 miljoen EUR, met een 'strike' van 0,85 %; - IRS voor het jaar 2021 voor een notioneel bedrag van 150 miljoen EUR, met een 'strike' van 1 %; - IRS voor het jaar 2022 voor een notioneel bedrag van 150 miljoen EUR, met een 'strike' van 1,31 %. |
| Verhoging van de kredietmarges | Verhoging van de financiële kosten. | Diversificatie van de bronnen van het geleende kapitaal met het oog op de optimalisatie van de gemiddelde kredietmarges en kapitaalopneming op middellange of lange perioden met vaste marges. |
1 Zie eveneens het hoofdstuk 'Beheer van de financiële middelen' van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
2 Afgeleide renteafdekkingsinstrumenten worden tegen marktwaarde gewaardeerd.
BESCHRIJVING VAN HET RISICO MOGELIJKE INVLOED TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN
| Niet-hernieuwing of opzegging van financiële contracten |
Negatieve invloed op de liquiditeit. | Tien toonaangevende banken. Verschillende vormen van financiering: bankschulden, uitgifte van converteerbare en niet-converteerbare obligaties enz. Herfinanciering minstens 12 maanden op voorhand om de voorwaarden en de liquiditeit te optimaliseren. |
|---|---|---|
| Variatie van de reële waarde van de afdekkingsinstrumenten |
Positieve of negatieve invloed op het eigen vermogen en op de intrinsieke waarde per aandeel. Indien Cofinimmo haar CAP/FLOOR posities had afgesloten op 31.12.2015, zou het verschuldigde bedrag nihil (vs.- 125,16 miljoen EUR op 31.12.2014) geweest zijn, aangezien alle CAPs en FLOORs werden geannuleerd in 2015. Op 31.12.2015 heeft de variatie van de rentes geen invloed op het eigen vermogen aangezien alle CAPs en FLOORs werden geannuleerd in 2015. |
Cofinimmo gebruikt hedging voor haar volledige portefeuille en niet voor specifieke kredietlijnen. |
| Deflatierisico | Negatieve invloed op de huurinkomsten. | De huurovereenkomsten voorzien meestal dat de nieuwe huurprijs niet lager mag zijn dan de vorige huurprijs of deze van het eerste jaar van de overeenkomst. De indexering van bepaalde minder gewichtige technische lasten kan hoger liggen dan die van de huurprijzen. |
| Schuldrisico1 | Annulering/opzegging van kredietovereenkomsten of voortijdige terugbetalingen. Niet naleven van de wetgeving inzake GVV en bijhorende sancties. |
Voorzichting financieel en schuldbeleid en continue bewaking. Op 31.12.2015 bedroeg de gereglementeerde schuld van Cofinimmo 39,62 % waarbij de maximum ration van 65 % volgens de regelgeving gerespecteerd werd. Deze ratio vindt men terug in de leningsovereenkomst en de kredietfaciliteiten (maximum 60 %). De financiële lasten (exclusief IAS 39) bedroegen -42,31 miljoen EUR op 31.12.2015 (vs. -54,70 miljoen EUR op 31.12.2014). |
| Valutarisico | Waardeverlies van de investeringen en cashflows. |
De euro is de munt voor alle investeringen, inkomsten en lasten. |
| Volatiliteit van de aandelenkoers | Moeilijkere toegang tot nieuw eigen vermogen. |
Beheersing van alle bedrijfsinterne elementen die een negatieve invloed op de beurskoers kunnen hebben. Frequente communicatie met de aandeelhouders en verspreiding van financiële vooruitzichten. |
| Wijziging van de publieke rating van de groep |
Financierings- en liquiditeitskost. | Nauwe relatie met het ratingagentschap en inachtneming van de aanbevelingen ervan inzake de te bereiken financiële ratio's voor verschillende ratingniveaus en inzake de financieringsbronnen, de liquiditeit en de renteafdekkingen. De vennootschap onderhoudt eveneens een dialoog met een ander ratingagentschap, waarvan de rating privé is. |
1 Indien de schuldratio 50 % overschrijdt, zal Cofinimmo, overeenkomstig Artikel 13 van het Koninklijk Besluit van 13.07.2014, een financieel plan met uitvoeringskalender uitwerken waarin de maatregelen worden beschreven om te voorkomen dat die schuldratio 65 % van de geconsolideerde activa overschrijdt. Zie Bijlage 24.
BEHEER VOOR REKENING VAN DERDEN EN MEDE-INVESTERINGEN
In 2013 is Cofinimmo Investissements et Services (CIS)1 gestart met een activiteit voor het beheer van activa voor rekening van derden. Het gaat om een nevenactiviteit binnen de Groep.
Cofinimmo betrekt eveneens derden bij een deel van haar
investeringen. Dit gebeurt onder de vorm van een deelneming van deze derde partijen in het kapitaal van dochtervennootschappen of van andere economische belangenvormen, zoals de uitgifte door deze dochtervennootschappen van obligaties terugbetaalbaar in aandelen.
| BESCHRIJVING VAN HET RISICO | MOGELIJKE INVLOED | TEMPERENDE FACTOREN EN MAATREGELEN |
|---|---|---|
| Belangenconflict met de investeringsactiviteiten van Cofinimmo |
Cofinimmo ziet zelf af van een mogelijkheid om in bepaalde activa te investeren. |
De betreffende investeringen staan los van de investeringen van Cofinimmo. Zij wenst of kan ze niet verwerven, ofwel omdat ze oordeelt dat ze al voldoende gelijkaardige activa bezit, ofwel omdat zij niet over de nodige financiële middelen beschikt om ze te verwerven. Bij mede investeringen (bijvoorbeeld: MAAF-verzekeringskantoren) kan het ook wenselijk zijn de risico's te delen. |
| Herkwalificatie van het Asset Management als zijnde geen nevenactiviteit: indien de opgeleverde winsten 10 % van de door Cofinimmo Investissements et Services (CIS) gerealiseerde winsten zou overtreffen |
1. In geval van een overschrijding kan de regulerende instantie eventueel straffen/boetes opleggen met de verplichting om de activiteit af te bouwen/over te dragen. 2. Verlies van het GVV-statuut. |
De Asset Managementactiviteiten worden vrijwillig beperkt om onder deze limiet te blijven. |
| Aansprakelijkheidsproces voor geleden verliezen in de voor rekening van derden beheerde portefeuille |
Verslechtering van de commerciële relaties met de derde partij investeerder die Cofinimmo kan verwijten dat ze de voor investering voorgestelde producten onvoldoende heeft geanalyseerd – Eventuele schadevergoedingen. |
Cofinimmo Investissements et Services (CIS) richt zich uitsluitend tot institutionele beleggers die zich bewust zijn van de risico's die gekoppeld zijn aan de ter investering voorgestelde producten. Het investeringsbeleid wordt duidelijk omlijnd met de investeerder, die hiervan akte neemt. Het wordt opgenomen in een overeenkomst tussen Cofinimmo Investissements et Services (CIS) en de klant. De klant neemt zijn investeringsbeslissing op basis van de producten die door Cofinimmo Investissements et Services (CIS) binnen de contractueel bepaalde criteria worden voorgesteld. |
De hiervoor vermelde temperende factoren en maatregelen kunnen de mogelijke impact van het geïdentificeerd risico niet noodzakelijk volledig uitschakelen. De impact blijft deels of volledig ten laste van de vennootschap of onrechtstreeks van haar aandeelhouders.
10
RISICOFACTO REN
"DE VERSPREIDING VAN VOLLEDIGE EN PERTINENTE INFORMATIE STELT DE AANDEELHOUDERS IN STAAT OM DE EVOLUTIE VAN DE TOEKOMSTIGE RESULTATEN VAN COFINIMMO TE ANTICIPEREN."
BERICHT VAN DE CHIEF EXECUTIVE OFFICER EN DE VOORZITTER VAN DE RAAD VAN BESTUUR
Beste Aandeelhouders,
In 2015 heeft Cofinimmo kunnen profiteren van een gunstige economische omgeving door een beroep te doen op de kapitaalmarkten.
Gedurende heel het jaar 2015 heeft Cofinimmo haar financiële structuur gevoelig versterkt. Die versterking vertaalde zich in het eerste kwartaal in een private plaatsing van obligaties voor 190 miljoen EUR en in de vernieuwing van om en bij de 750 miljoen EUR aan kredietlijnen. Op die manier heeft de vennootschap haar financieringskosten en de gemiddelde looptijd van haar financiële verbintenissen op lange termijn aanzienlijk verbeterd. In het tweede kwartaal deed Cofinimmo opnieuw een beroep op de kapitaalmarkten met de lancering van een kapitaalverhoging met voorkeurrechten voor een totaalbedrag van 285,4 miljoen EUR. Daarbij gaf Cofinimmo 3004318 nieuwe aandelen uit tegen een intekenprijs van 95 EUR. De verrichting werd met succes afgerond aangezien onze aandeelhouders hebben ingetekend op 84,3 % van de nieuwe aandelen. Het saldo werd uitgegeven in het kader van een versnelde private plaatsing voor institutionele beleggers. Na afloop van deze transactie bedroeg de beurskapitalisatie van Cofinimmo meer dan 2 miljard EUR.
Waarvoor was deze kapitaalverhoging bedoeld?
De kapitaalverhoging, die in mei 2015 werd afgerond, was enerzijds bedoeld om het programma van de voor de periode 2015-2017 aangegane investeringen te financieren, en anderzijds om de balansstructuur van de Groep te versterken om onze groei te kunnen bestendigen binnen de context van de vooropgestelde strategische prioriteiten. We beschikken nu over een investeringscapaciteit van meer dan 400 miljoen EUR, die de komende jaren zal worden benut.
Na deze financiële operatie werden onze vooruitzichten van een netto courant resultaat van 6,85 EUR per aandeel voor het hele boekjaar 2015, zoals gepubliceerd naar aanleiding van de jaarresultaten op 06.02.2015 en in het Jaarlijks Financieel Verslag 2014, naar beneden herzien tot 6,26 EUR per aandeel als gevolg van de toename van het aantal aandelen in omloop. Cofinimmo heeft het boekjaar 2015 uiteindelijk afgerond met een netto courant resultaat van 6,46 EUR per aandeel.
De vennootschap heeft in 2015 de verwezenlijking van haar strategische doelstellingen voortgezet.
Cofinimmo heeft haar activiteiten in het zorgvastgoed in Duitsland en Nederland versterkt via verwervingen en verbintenissen in deze twee landen voor een totaalbedrag van 108 miljoen EUR. In Nederland hebben we onder meer drie medische centra verworven in Almere, Voorschoten en Arnhem-Zuid en ook een revalidatiekliniek in Heerlen,
die volledig zal worden gerenoveerd, met een totale capaciteit van 127 bedden en een oppervlakte van 14700 m². In Duitsland hebben we twee sport- en wellnesscentra uit het topsegment aangekocht van respectievelijk 7800 m² en 10000 m². Het ene bevindt zich in Hamburg, in een prestigieuze residentiële buurt, en het andere in Hannover aan de oever van een meer.
In 2015 hebben we overigens het rotatiebeleid van onze zorgportefeuille voortgezet door de verkoop van de participatie van 95 % in de vennootschap Silverstone, eigenaar van 20 woonzorgcentra in België, voor 92,6 miljoen EUR.
We hebben dit jaar ook het proactieve beheer van onze kantorenportefeuille voortgezet door de voltooiing van twee werven waarbij kantoorgebouwen werden omgevormd tot appartementen, door de ondertekening van een akkoord voor de herbestemming van een derde gebouw naar een woonzorgcentrum en door het beheer van diverse renovatieprojecten van kantoorgebouwen.
De herontwikkeling van de hele Livingstone site in Brussel is volledig voltooid.
In november 2015 heeft Cofinimmo alle aandelen verkocht van de vennootschap Livingstone II, eigenaar van het gebouw Livingstone II dat in het hart van de Europese wijk in Brussel ligt. De aandelen werden verkocht voor een bedrag van 60 miljoen EUR, waardoor het gebouw wordt gewaardeerd op 63,9 miljoen EUR. Het bruto rendement van deze transactie bedraagt 4,28 % en illustreert de honger naar dit soort product op de Brusselse kantorenmarkt bij de institutionele beleggers.
We hebben ook met succes de herpositionering van de hele Livingstone site, die in 2002 werd verworven, afgerond. Nadat Belfius Insurance haar huurovereenkomst had opgezegd, met inwerkingtreding op 30.09.2013, hebben wij de integratie van het gebouw in haar omgeving geoptimaliseerd door het een gemengd gebruik te geven. De vestiging Livingstone II werd behouden als kantoorgebouw, met een bovengrondse oppervlakte van 16000 m² verdeeld over zes niveaus, en werd volledig gerenoveerd. In mei 2014 was het gebouw volledig gehuurd door de Europese Commissie voor een duur van 15 jaar om er haar nieuwe opleidingscentrum in onder te brengen. Het andere deel van de site, het gebouw Livingstone I, werd omgebouwd tot 122 appartementen, die allemaal zijn verkocht.
Deze operatie sluit perfect aan bij onze strategie in het kantorensegment, die erin bestaat enerzijds de activa te roteren en anderzijds onze gebouwen te herontwikkelen om beter in te spelen op de noden van de wijken op het vlak van ruimtelijke ordening.
Jean-Edouard Carbonnelle Gedelegeerd Bestuurder
André Bergen Voorzitter van de Raad van Bestuur
"IN 2015 HEBBEN WE, DANKZIJ HET VERTROUWEN VAN ONZE AANDEELHOUDERS, 285 MILJOEN EUR EIGEN MIDDELEN KUNNEN OPHALEN OM ONZE GROEI TE BESTENDIGEN."
Wat zijn de ambities van Cofinimmo met betrekking tot zorgvastgoed in Duitsland en Nederland?
Onze strategie in het zorgvastgoedsegment bestaat erin onze portefeuille te diversifiëren per land, per uitbater en per zorgspecialiteit. Geografisch beschouwd hebben we eerst geïnvesteerd in België en Frankrijk, gevolgd door Nederland en Duitsland in 2012 en 2014. We zijn ervan overtuigd dat deze laatste twee landen de meest interessante groeimogelijkheden bieden in zorgvastgoed. België en Frankrijk zijn rijpe markten en worden gekenmerkt door een consolidatie onder de uitbaters en door lagere huurrendementen bij de verwerving. In Nederland en Duitsland daarentegen stellen we momenteel een grotere marktfragmentatie en betere rendementen vast.
Bovendien lokken de demografische evoluties en de budgettaire beperkingen van de landen nieuwe trends uit in deze sector. In Nederland bijvoorbeeld is het segment van de 'Zelfstandige BehandelCentra', privéklinieken die gespecialiseerd zijn in weinig complexe medische disciplines of consultatiecentra, in volle opmars. Vandaag is Cofinimmo de voornaamste investeerder in zorgvastgoed in Nederland, met een portefeuille van meer dan 100 miljoen EUR.
Wat het dividend voor het boekjaar 2016 (betaalbaar in 2017) betreft, kondigt Cofinimmo een doelstelling van 5,50 EUR bruto per gewoon aandeel aan.
Wij stellen onze aandeelhouders een bruto dividend van 5,50 EUR voor het boekjaar 2015 voor, wat overeenkomt met 6,2 % van de Netto-Actief Waarde van het Cofinimmo aandeel op 31.12.2015 en 5,5 % van de gemiddelde beurskoers van het jaar. De kapitaalverhoging van de vennootschap heeft aanleiding gegeven tot de vervroegde
coupononthechting m.b.t. het prorata dividend van 2015 (van 01.01.2015 tot 11.05.2015) ten belope van 1,96 EUR, dat betaalbaar zal zijn samen met de uitkering van het bedrag van het resterende dividend voor het jaar 2015.
Voor het boekjaar 2016 (dividend betaalbaar in 2017) streven we naar een courant resultaat per aandeel van 6,19 EUR en een bruto dividend per gewoon aandeel van 5,50 EUR, hetzij een 'pay-out' van 88,9 %1 , tenzij er zich onvoorziene gebeurtenissen tijdens het jaar voordoen.
Wat zijn de uitdagingen voor Cofinimmo in 2016?
De eerste uitdaging voor de vennootschap bestaat erin de fondsen in te zetten die werden opgehaald in het kader van de kapitaalverhoging. Cofinimmo is voor 250 miljoen EUR investeringen aangegaan voor de periode 2016-2018. Ze worden gebruikt voor ons renovatieprogrammatie voor kantoorgebouwen en voor investeringen in zorgactiva, die allemaal vooraf zijn verhuurd. Naast dit ambitieuze programma zullen er extra bedragen worden ingezet voor nieuwe investeringen, vooral in zorgvastgoed in Duitsland en in Nederland. Onze doelstelling bestaat erin onze zorgvastgoedportefeuille tegen 2017 uit te breiden van 42 % naar 47 %. Inzake gezondheid geven we voorrang aan moderne en duurzame gebouwen die comfortabel zijn voor de mensen die er wonen en werken.
Deze strategie geldt ook voor de kantoren. Overal ter wereld evolueert het gebruik van kantoorruimten, met minder vierkante meter per persoon, een toename van thuiswerken, of ook 'hot desking' (flexibele kantoren). De oplossing bestaat erin kwaliteitsvolle gebouwen neer te zetten met een flexibele binneninrichting voor de huurders en met een uitstekende energieprestatie.
BEHEERS-VERSLAG
| Kerncijfers | 16 |
|---|---|
| Strategie | 18 |
| Geconsolideerde resultatenrekeningen en statutaire resultaatsbestemming |
22 |
| Transacties en verwezenlijkingen in 2015 | 30 |
| Gebeurtenissen na 31.12.2015 en vooruitzichten 2016 | 42 |
| Vastgoedportefeuille | 48 |
| Beheer van de financiële middelen | 76 |
| Duurzame vastgoedstrategie | 84 |
| Corporate governanceverklaring | 108 |
14
HET ZORGVASTGOED VERTEGENWOORDIGT 42 % VAN DE GLOBALE PORTEFEUILLE EN DE KANTOREN 40 %
GROEI VAN DE BRUTO HUURINKOMSTEN
LANGE RESTERENDE HUURLOOPTIJDEN
Uitsplitsing van het patrimonium in reële waarde1 (in %)
3134,4 MILJOEN EUR
Portefeuille van vastgoedbeleggingen in reële waarde
Gewogen resterende looptijd van de huurcontracten per segment (in aantal jaren)
KERNCIJFERS
Algemene gegevens
| (x 1000000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| Portefeuille van vastgoedbeleggingen (in reële waarde) | 3134,4 | 3199,2 |
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
| Vastgoedresultaat | 207534 | 208074 |
| Operationeel resultaat vóór het resultaat op de portefeuille | 174341 | 177 742 |
| Financieel resultaat (exclusief IAS 39-impact) | -37235 | -51432 |
| IAS 39-impact | -30403 | -136143 |
| Netto courant resultaat – aandeel Groep | 97 706 | -15655 |
| Resultaat op de portefeuille – aandeel Groep | 6261 | -37016 |
| Netto resultaat – aandeel Groep | 103967 | -52671 |
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |
| Beheerkosten/gemiddelde patrimoniumwaarde in beheer1 | 0,93 % | 0,85 % |
| Operationele marge | 84,0 % | 85,4 % |
| Gewogen resterende looptijd van de huurcontracten2 (in jaren) |
10,5 | 11,0 |
| Bezettingsgraad3 | 94,9 % | 95,2 % |
| Bruto huurrendement bij 100 % verhuring van de portefeuille | 6,9 % | 6,9 % |
| Netto huurrendement bij 100 % verhuring van de portefeuille | 6,4 % | 6,5 % |
| Schuldgraad4 | 38,6 % | 48,1 % |
| Gemiddelde schuldenlast5 | 2,9 % | 3,4 % |
| Gemiddelde looptijd van de schuld (in jaren) | 5,3 | 3,4 |
2 Tot aan de eerste opzeggingsmogelijkheid van de huurder.
4 Wettelijke ratio berekend overeenkomstig de regelgeving op de GVV's als: Financiële en andere schulden / Totaal der activa.
5 Bankmarges inbegrepen.
16
1 Gemiddelde waarde van het patrimonium vermeerderd met de waarde van de afgestane huurinkomsten van gebouwen waarvan de onderhoudskosten eigen aan de eigenaar door de Groep ten laste worden genomen. Deze kosten zijn afgedekt door verzekeringspremies in totale waarborg.
3 Berekend in functie van de reële huren en, voor leegstaande gebouwen, de huurwaarde geschat door de onafhankelijke vastgoeddeskundigen
Gegevens per aandeel1 (in EUR)
| Resultaat per aandeel | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| Netto courant resultaat (exclusief IAS 39-impact) – aandeel Groep | 6,46 | 6,70 |
| IAS 39-impact | -1,55 | -7,57 |
| Netto courant resultaat – aandeel Groep | 4,91 | -0,87 |
| Resultaat op de portefeuille – aandeel Groep | 0,32 | -2,06 |
| Netto resultaat – aandeel Groep | 5,23 | -2,93 |
| Intrinsieke waarde van het aandeel | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
| Geherwaardeerd netto-actief per aandeel in reële waarde2 na verdeling van het dividend van het boekjaar 2014 |
88,66 | 80,24 |
| Geherwaardeerd netto-actief per aandeel in investeringswaarde3 na verdeling van het dividend van het boekjaar 2014 |
92,24 | 84,52 |
| Verwaterde intrinsieke waarde van het aandeel | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
| Geherwaardeerd verwaterd netto-actief per aandeel in reële waarde2 na verdeling van het dividend van het boekjaar 2014 |
88,494 | 80,054 |
|---|---|---|
| Geherwaardeerd verwaterd netto-actief per aandeel in investeringswaarde3 na verdeling van het dividend van het boekjaar 2014 |
92,064 | 84,334 |
Key performance indicatoren overeenkomstig het EPRA-referentiesysteem5
| (in EUR per aandeel) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| EPRA Resultaat | 6,466 | 6,706 |
| EPRA Netto-Actief Waarde (NAW)7 | 93,348 | 93,598 |
| EPRA Aangepaste NAW (NNNAW)7 | 90,938 | 88,668 |
| (in %) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
| EPRA Netto Initieel Rendement (NIR) | 6,0 % | 6,1 % |
| EPRA Aangepast NIR | 5,9 % | 6,0 % |
| EPRA Huurleegstand | 5,2 % | 4,9 % |
| EPRA Kostratio (rechtstreekse kosten van de leegstand inbegrepen) | 20,1 % | 18,5 % |
| EPRA Kostratio (rechtstreekse kosten van de leegstand niet inbegrepen) | 17,7 % | 15,9 % |
1 Gewone en bevoorrechte aandelen.
2 Reële waarde: na aftrek van de transactiekosten (hoofdzakelijk overdrachtsrechten) van de waarde van de vastgoedbeleggingen.
3 Investeringswaarde: voor aftrek van de transactiekosten.
4 Overeenkomstig de toepasbare IAS/IFRS normen, worden de OTA, uitgegeven in 2011, en de converteerbare obligaties, uitgegeven in 2011 en 2013, niet in rekening gebracht van het geherwaardeerd verwaterd netto-actief per aandeel op 31.12.2015 en 31.12.2014 aangezien ze een winstbevorderende impact zouden hebben. De aandelenopties zijn echter wel in rekening gebracht op 31.12.2015 en 31.12.2014 door hun verwaterend effect.
5 Deze gegevens zijn niet vereist door de GVV-regelgeving en zijn niet onderworpen aan een nazicht door publieke instanties. De commissaris controleerde of de ratio's 'EPRA Resultaat', 'EPRA NAW' en 'EPRA NNNAW' werden berekend volgens de definities opgenomen in de 'EPRA Best Practices Recommendations' en of de financiële gegevens die gebruikt werden voor de berekening van deze ratio's overeenstemmen met de boekhoudkundige gegevens die in de geauditeerde geconsolideerde financiële staten opgenomen zijn.
6 Het verwaterd EPRA Resultaat per aandeel bedraagt 6,46 EUR in 2015 en 6,70 EUR in 2014. In overeenstemming met de 'EPRA Best Practices Recommendations' aangezien de OTA, uitgegeven in 2011, en de converteerbare obligaties, uitgegeven in 2011 en 2013 'out-of-the-money' waren op 31.12.2015 en 31.12.2014, worden ze niet opgenomen in de berekening van het verwaterde EPRA resultaat van 2015 en 2014.
7 De berekening van de EPRA NAW en de NNNAW werd eind 2015 herzien om rekening te houden met de reële waarde van de financiële leasingvorderingen, in overeenstemming met de 'EPRA Best Practices Recommendations'. De EPRA NAW en NNNAW op 31.12.2014 werden herberekend om rekening te houden met dit element. De financiële leasingvorderingen werden voorheen in rekening gebracht op basis van hun historische afgeschreven waarde.
8 In overeenstemming met de 'EPRA Best Practices Recommendations', aangezien de OTA, uitgegeven in 2011, en de converteerbare obligaties, uitgegeven in 2011 en 2013 'out-of-themoney' waren op 31.12.2015 en 31.12.2014, worden ze niet in rekening gebracht van de EPRA NAW en NNNAW op deze data.
STRATEGIE
Cofinimmo speelt in op de specifieke behoeften van haar klanten in elke sector waarin de vennootschap actief is. Ze besteedt bijzondere aandacht aan een gezond beheer van zowel de marktrisico's als de financiële risico's. Deze werkwijze waarborgt haar aandeelhouders een kwaliteitsbelegging en een aantrekkelijk, duurzaam rendement.
DE CREATIE VAN LANGE TERMIJNHUURINKOMSTEN, EEN SOLIDE VERTROUWENSRELATIE MET HAAR KLANTEN EN EEN DUURZAAM BEHEER VAN HAAR PATRIMONIUM ZIJN DE STRATEGISCHE PRIORITEITEN VAN COFINIMMO.
18
BEHEER VAN HET VASTGOEDPATRIMONIUM: VRAAG NAAR SPECIFIEKE GEBOUWEN
Flexibele en moduleerbare kantoren
Gebouwen voor gemengd gebruik
Moderne zorginstellingen
DUURZAME ONTWIKKELING
Anticiperen op de noden van de toekomstige generaties De invloed van het openbare gezondheidsbeleid integreren Efficiënt inspelen op de ecologische en maatschappelijke uitdagingen Een permanente dialoog met de stakeholders onderhouden
VASTGOEDSTRATEGIE1
Investeringscriteria
Gematigd risicoprofiel
De investeringsbeslissingen steunen op strenge evaluatiemodellen, die opgebouwd zijn rond precieze financiële criteria. Voor verwervingen van gebouwen waarvan de investeringswaarde binnen het portefeuillegemiddelde ligt en waaraan geen specifieke financiering is gekoppeld, is het beslissingscriterium als volgt:
[Cashflow op lange termijn + restwaarde]
geactualiseerd met de gewogen gemiddelde kost van [eigen vermogen + schulden]
Vergeleken met de verwervingsprijs, kosten inbegrepen
Behoudens het geval dat Cofinimmo niet de definitieve eigenaar van het gebouw is of het op het einde van het huurcontract gratis of voor een vast bedrag aan een derde overdraagt (zoals bijvoorbeeld in de meeste Publiek-Private Samenwerkingen), maakt de vennootschap een behoedzame schatting van de restwaarde.
Voor grootschalige operaties (voor bedragen die meer dan 7 % van de waarde van het patrimonium uitmaken) of operaties waaraan een specifieke financieringsstructuur is gekoppeld, bestudeert de vennootschap bovendien de gemiddelde waardecreatie op vijf jaar van de volgende elementen:
- netto courant resultaat per aandeel;
- geherwaardeerde Netto-Actief Waarde per aandeel.
Differentiatie
De differentiatiestrategie van de Groep biedt de beleggers toegang tot een portefeuille van specifieke en niet-traditionele activa die niet individueel kan worden samengesteld. Dankzij haar gediversifieerde patrimonium biedt Cofinimmo naast zorgvastgoedactiva in vier Europese landen eveneens 'sale & lease back'-transacties en specifiek vastgoed voor exclusief overheidsgebruik aan.
Bouwkundige en milieukwaliteit
Naast de gebruikelijke due diligence-analyses wordt voor elk bestudeerd gebouw ook een rating gemaakt op basis van verschillende factoren:
- de intrinsieke eigenschappen (voor kantoorgebouwen: de grootte en de opdeelbaarheid van de plateaus, de parkingratio, de vrije hoogte onder het plafond, het daglicht enz.; voor de gebouwen die dienen als zorginstelling: de diepte van de plateaus en de verticale circulatie die een voorwaarde vormen voor de latere herbestemming naar residentieel vastgoed);
- de energieprestatie;
- de ligging (bereikbaarheid met de auto of het openbaar vervoer, huuractiviteit van de deelmarkt, lokale taksen enz.);
- de omgeving (aanwezigheid van winkels, hotels, aangenaam uitzicht, …).
"ELK GEBOUW WORDT ONDERWORPEN AAN EEN RATING VAN ZIJN INTRINSIEKE KWALITEITEN, ZIJN ENERGIEPRESTATIE EN ZIJN OMGEVING."
Geografische aanwezigheid
Tot 2006 was Cofinimmo uitsluitend actief in België. In 2007 heeft de vennootschap zich vervolgens gevestigd in Nederland (deel van de Pubstone portefeuille) en in 2008 in Frankrijk (zorgvastgoed). In beide gevallen gebeurde dit via lange termijnpartnerschappen met huurders-uitbaters. In 2011 en 2012 verstevigde de Groep haar aanwezigheid in Frankrijk en Nederland met de verwerving van een portefeuille met MAAF verzekeringskantoren en ziekenhuizen voor acute zorg.
Sinds 2014 is de Groep actief in Duitsland in het segment van het zorgvastgoed.
Vanuit haar strategie geeft Cofinimmo er de voorkeur aan zich te vestigen in buurlanden van België met een vestigingstempo dat toelaat een gedegen kennis op te doen van de gekozen buitenlandse vastgoedmarkten.
20
Operationeel en vastgoedbeheer
Het beheer van alle gebouwen van Cofinimmo gebeurt bijna volledig intern om een continue relatie met de klanten te waarborgen. Momenteel worden de Asset en Property Management taken van de aan de Groep Covéa in Frankrijk verhuurde verzekeringskantoren (3,6 % van de ontvangen huren) uitbesteed aan de vastgoedvennootschap Foncière ATLAND REIM. In Duitsland werden de Property Management-taken toevertrouwd aan de vennootschap Treureal.
Dankzij de knowhow van haar eigen Project en Property Management teams die exclusief ten dienste staan van haar klanten-huurders, wordt de strategie in alle investeringssegmenten uitgevoerd.
Dankzij dit zorgvuldige beheer verkreeg Cofinimmo het ISO 14001:20041 certificaat voor de volledige door haar beheerde kantorenportefeuille.
De vennootschap kan bovendien een beroep doen op interne commerciële, juridische, boekhoudkundige, financiële, HR- en communicatiediensten. Al deze activiteiten steunen op een SAP-informaticasysteem en een afdeling kwaliteitscontrole en interne audit.
Maatschappelijk verantwoorde portefeuille en duurzame ontwikkeling
Cofinimmo streeft naar de integratie van de maatschappelijke en ecologische aspecten in haar algemene strategie. Naast de wettelijke verplichtingen levert Cofinimmo ook bewust inspanningen om haar natuurlijke omgeving te verbeteren, door meer bepaald haar ecologische voetafdruk te verlagen en voorrang te geven aan verantwoorde projecten met burgerzin. Dit gebeurt concreet via de relaties die ze onderhoudt met haar klanten, leveranciers of partners.
Cofinimmo heeft in het bijzonder een 'sustainability committee' opgericht, dat concrete maatregelen moet voorstellen om de milieuprestaties van de onderneming te verbeteren.
Om beter inzicht te krijgen in de belangen van de stakeholders heeft Cofinimmo in 2014 een proactieve dialoog met hen op gang gebracht, die heeft geleid tot de totstandkoming van een materialiteitsmatrix. Het doel bestaat erin de meest significante uitdagingen in termen van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) te identificeren.
Voor meer informatie, zie ook het hoofdstuk 'Duurzame Vastgoedstrategie' van dit Jaarlijks Financieel Verslag en het Duurzaamheidsverslag 2015, beschikbaar op www.cofinimmo.com vanaf 08.04.2016.
FINANCIËLE STRATEGIE
Financieel resultaat
De rendabele groei van de Groep en de stabiele en proactieve relatie met de klanten dragen bij tot haar financiële resultaten, wat in het belang is van haar stakeholders.
Dankzij het behoud van een goede bezettingsgraad, de verlaging van de kosten verbonden aan niet-verhuurde ruimten en de investering in kwaliteitsprojecten, kan de Groep met een redelijke voorspelbaarheid operationele resultaten neerzetten die op hun beurt de operationele cashflow ondersteunen. Cofinimmo past een strenge monitoring van de structuurkosten van de vennootschap toe.
De economische afschrijving van de gebouwen wordt niet in mindering gebracht in de berekening van de courante resultaten. Deze afschrijving wordt echter wel in beschouwing genomen in het resultaat op de portefeuille gezien de onafhankelijke vastgoeddeskundigen de leeftijd van de gebouwen en de datum van hun komende renovaties, en de hieraan verbonden kosten in hun expertises incalculeren. Tijdens periodes van stagnerende markthuurprijzen weegt deze economische afschrijving zwaarder door op de expertisewaarden en bijgevolg op het resultaat op de portefeuille van Cofinimmo.
In overeenstemming met het principe van 'Real Estate Investment Trust' en het wettelijk GVV stelsel, keert Cofinimmo het merendeel van haar courante resultaten aan haar aandeelhouders uit onder de vorm van dividenden. In feite is Cofinimmo niet verplicht een dividend uit te keren voor het boekjaar 2015 (zie ook hoofdstuk 'Statutaire resultaatsbestemming' van dit Jaarlijks Financieel Verslag).
Schuldenlast
Hoewel het wettelijke statuut van GVV een schuldratio van maximaal 65 % toelaat (schulden op het totaal van het actief), heeft Cofinimmo, zelfs indien de bankovereenkomsten een schuldratio van 60 % toelaten, een beleid uitgestippeld waarin een schuldratio2 ver onder de 50 % wordt gehandhaafd (zie hoofdstuk 'Beheer van de financiële middelen' van dit Jaarlijks Financieel Verslag). Dit is geen toevallige keuze: ze houdt meer bepaald rekening met de lange resterende huurlooptijden in de portefeuille en de hoge vastgoedrendementen van haar gebouwen en gaat gepaard met voorzichtige renteafdekkingsmaatregelen.
"DE STRATEGIE IS GEBASEERD OP EEN COHERENT FINANCIEEL PROFIEL, EEN HOGE VOORSPELBAARHEID VAN DE CASHFLOWS EN EEN GERINGE BLOOTSTELLING AAN DE MARKTRISICO'S."
1 ISO 14001:2004 bepaalt de vereisten voor een milieumanagementsysteem waarmee een organisatie een beleid en doelstellingen kan uitwerken en invoeren die rekening houden met de wettelijke en andere vereisten die de instelling heeft onderschreven.
2 Financiële en andere schulden gedeeld door het totaal van het actief in de geconsolideerde balans.
SAMENVATTING VAN DE GECONSO-LIDEERDE RESULTATENREKENINGEN
Geconsolideerde resultatenrekeningen – Analytisch schema
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| A. NETTO COURANT RESULTAAT | ||
| Huurinkomsten, min de met verhuur verbonden kosten | 201903 | 195827 |
| Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren (non-cash) | 10214 | 15931 |
| Niet-gerecupereerde huurlasten en belastingen op verhuurde gebouwen | -3478 | -2756 |
| Kosten voor wederinstaatstelling, min de vergoedingen voor huurschade | -1105 | -928 |
| Vastgoedresultaat | 207534 | 208074 |
| Technische kosten | -5643 | -3802 |
| Commerciële kosten | -950 | -1137 |
| Kosten en belastingen van niet-verhuurde gebouwen | -3451 | -3922 |
| Vastgoedresultaat na rechtstreekse vastgoedkosten | 197490 | 199213 |
| Beheerkosten vastgoed | -15343 | -14295 |
| Operationeel vastgoedresultaat | 182147 | 184918 |
| Algemene kosten van de vennootschap | -7806 | -7 176 |
| Operationeel resultaat (vóór resultaat op de portefeuille) | 174341 | 177 742 |
| Financiële opbrengsten (exclusief IAS 39)1 | 5735 | 5577 |
| Financiële kosten (exclusief IAS 39)2 | -42970 | -57009 |
| Herwaardering van de financiële instrumenten (IAS 39) | -30403 | -136143 |
| Aandeel in het resultaat van aanverwante vennootschappen en joint ventures | 460 | 1180 |
| Belastingen | -4209 | -2493 |
| Netto courant resultaat | 102954 | -11146 |
| Minderheidsbelangen | -5248 | -4509 |
| Netto courant resultaat – aandeel Groep | 97 706 | -15655 |
| B. RESULTAAT OP DE PORTEFEUILLE | ||
| Resultaat verkoop vastgoedbeleggingen en andere niet-financiële activa | 22425 | -22441 |
| Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | -8620 | -5455 |
| Aandeel in het resultaat van aanverwante vennootschappen en joint ventures | 127 | |
| Ander resultaat op de portefeuille | -8310 | -10378 |
| Resultaat op de portefeuille | 5495 | -38147 |
| Minderheidsbelangen | 766 | 1131 |
| Resultaat op de portefeuille – aandeel Groep | 6261 | -37016 |
| C. NETTO RESULTAAT | ||
| Netto resultaat | 108449 | -49293 |
| Minderheidsbelangen | -4482 | -3378 |
| Netto resultaat – aandeel Groep | 103967 | -52671 |
1 IAS 39 inbegrepen bedragen de financiële opbrengsten op 31.12.2015 en op 31.12.2014 respectievelijk 5735 duizend EUR en 5577 duizend EUR.
2 IAS 39 inbegrepen bedragen de financiële kosten op 31.12.2015 en op 31.12.2014 respectievelijk -73373 duizend EUR en -193152 duizend EUR.
| AANTAL AANDELEN | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| Aantal uitgegeven gewone aandelen (eigen aandelen inbegrepen) | 20344378 | 17339423 |
| Aantal gewone aandelen in omloop | 20294264 | 17285009 |
| Aantal gewone aandelen in rekening gebracht bij de berekening van het resultaat per aandeel | 19202531 | 17285009 |
| Aantal uitgegeven bevoorrechte aandelen | 685848 | 686485 |
| Aantal bevoorrechte aandelen in omloop | 685848 | 686485 |
| Aantal bevoorrechte aandelen in rekening gebracht bij de berekening van het resultaat per aandeel | 685848 | 686485 |
| Totaal aantal uitgegeven aandelen (eigen aandelen inbegrepen) | 21030226 | 18025908 |
| Totaal aantal aandelen in omloop | 20980112 | 17971494 |
| Totaal aantal aandelen in rekening gebracht bij de berekening van het resultaat per aandeel | 198883791 | 17971494 |
TOELICHTING BIJ DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENINGEN – ANALYTISCH SCHEMA
De netto huurinkomsten bedragen 201,9 miljoen EUR op 31.12.2015, dit is een stijging ten opzichte van 31.12.2014 (195,8 miljoen EUR). Deze verbetering is voornamelijk te danken aan de verwerving van zorgactiva in Nederland en Duitsland. De rubriek 'Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren' evolueert van 15,9 miljoen EUR op 31.12.2014 naar 10,2 miljoen EUR op 31.12.2015, voornamelijk ingevolge de verkoop van het kantoorgebouw North Galaxy op 12.05.2014. Het vastgoedresultaat bedraagt 207,5 miljoen EUR op 31.12.2015, in vergelijking met 208,1 miljoen EUR op 31.12.2014.
De stijging van de technische kosten is voornamelijk te wijten aan strengere technische normen door de verwerving van activa in Nederland en Duitsland, en door de stijgende vraag van huurders naar kleinere oppervlakten. De directe en indirecte operationele kosten vertegenwoordigen 0,93 % van de gemiddelde waarde van het patrimonium in beheer op 31.12.2015, in vergelijking met 0,85 % op 31.12.2014. Het operationeel resultaat (vóór resultaat op de portefeuille) bedraagt 174,3 miljoen EUR op 31.12.2015, tegenover 177,7 miljoen EUR een jaar eerder.
Het financieel resultaat (exclusief IAS 39-impact) bedraagt
-37,2 miljoen EUR op 31.12.2015, in vergelijking met -51,4 miljoen EUR op 31.12.2014. De gemiddelde schuldenlast daalt van 3,4 % op 31.12.2014 tot 2,9 % op 31.12.2015, dankzij de annulering van COLLARs en herfinancieringen tegen voordelige voorwaarden. Het gemiddelde schuldniveau bedraagt 1459,0 miljoen EUR op 31.12.2015, tegenover 1593,4 miljoen EUR op 31.12.2014.
De rubriek 'Herwaardering van de financiële instrumenten' bedraagt -30,4 miljoen EUR op 31.12.2015, tegenover -136,1 miljoen EUR op 31.12.2014. Hij omvat de herstructureringskosten van de renteafdekkingsinstrumenten voor -19,0 miljoen EUR, het effect van de herwaardering van afdekkingsinstrumenten die niet geherstructureerd werden voor -5,3 miljoen EUR, alsook het effect van de herwaardering van converteerbare obligaties voor -6,1 miljoen EUR.
Het bedrag van de belastingen evolueert van -2,5 miljoen EUR op 31.12.2014 naar -4,2 miljoen EUR op 31.12.2015. De cijfers van 2014 waren positief beïnvloed door de recuperatie van bepaalde belastingen (niet-recurrent element).
Het netto courant resultaat – aandeel Groep bedraagt 97,7 miljoen EUR op 31.12.2015, in vergelijking met -15,7 miljoen EUR op 31.12.2014. Per aandeel komt dit overeen met 4,91 EUR op 31.12.2015 en -0,87 EUR op 31.12.2014.
Binnen het resultaat op de portefeuille bedraagt het resultaat op de verkoop van vastgoedbeleggingen en andere niet-financiële activa 22,4 miljoen EUR op 31.12.2015, in vergelijking met -22,4 miljoen EUR op 31.12.2014. De cijfers van 2015 weerspiegelen de meerwaarden die werden gerealiseerd op de verkopen van de participaties van de Groep in de vennootschappen Livingstone II en Silverstone. Die van 2014 daarentegen waren negatief beïnvloed door het boekhoudkundige verlies dat te wijten was aan de betaalde registratierechten in het kader van de verkoop van het kantoorgebouw North Galaxy.
De variatie in reële waarde van de vastgoedbeleggingen bedraagt -8,6 miljoen EUR op 31.12.2015, in vergelijking met -5,4 miljoen EUR op 31.12.2014. De waardevermindering van de gebouwen die in de nabije toekomst een renovatie zullen ondergaan, wordt deels gecompenseerd door een waardestijging van de zorgactiva. Bij een ongewijzigde samenstelling is de reële waarde van de vastgoedbeleggingen licht gedaald ten opzichte van 31.12.2014 (-0,3 %).
Het netto resultaat – aandeel Groep bedraagt 104,0 miljoen EUR op 31.12.2015, tegenover -52,7 miljoen EUR op 31.12.2014. Per aandeel komt dit overeen met 5,23 EUR op 31.12.2015 en -2,93 EUR op 31.12.2014.
Geconsolideerde balans
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| Vaste activa | 3325414 | 3410050 |
| Goodwill | 111256 | 118356 |
| Immateriële vaste activa | 565 | 659 |
| Vastgoedbeleggingen | 3131483 | 3195773 |
| Andere materiële vaste activa | 364 | 411 |
| Financiële vaste activa | 20 | 10933 |
| Vorderingen financiële leasings | 75652 | 78018 |
| Handelsvorderingen en andere vaste activa | 41 | 38 |
| Deelnemingen in aanverwante vennootschappen en joint ventures | 6033 | 5862 |
| Vlottende activa | 87066 | 88962 |
| Activa bestemd voor verkoop | 2870 | 3410 |
| Financiële vlottende activa | 14 | 498 |
| Vorderingen financiële leasings | 1656 | 1618 |
| Handelsvorderingen | 19801 | 24781 |
| Belastingvorderingen en andere vlottende activa | 17363 | 17505 |
| Kas en kasequivalenten | 22040 | 17 117 |
| Overlopende rekeningen | 23322 | 24033 |
| TOTAA L ACTI VA |
3412480 | 3499012 |
| Eigen vermogen | 1924615 | 1608965 |
| Eigen vermogen toe te kennen aan de aandeelhouders van de moedervennootschap | 1860099 | 1541971 |
| Kapitaal | 1124295 | 963067 |
| Uitgiftepremies | 504240 | 384013 |
| Reserves | 127597 | 247562 |
| Netto resultaat van het boekjaar | 103967 | -52671 |
| Minderheidsbelangen | 64516 | 66994 |
| Verplichtingen | 1487865 | 1890047 |
| Langlopende verplichtingen | 926891 | 1303250 |
| Voorzieningen | 17636 | 17658 |
| Langlopende financiële schulden | 809313 | 1148023 |
| Andere langlopende financiële verplichtingen | 64656 | 102041 |
| Uitgestelde belastingen | 35286 | 35528 |
| Kortlopende verplichtingen | 560974 | 586797 |
| Kortlopende financiële schulden | 445676 | 473499 |
| Andere kortlopende financiële verplichtingen | 20572 | 24698 |
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | 62865 | 59850 |
| Overlopende rekeningen | 31861 | 28750 |
TOELICHTING BIJ DE GECONSOLIDEERDE BALANS
De waardeverminderingstest van de goodwill heeft in 2015 geleid tot een waardevermindering van 7,1 miljoen EUR op de goodwill van Pubstone België en Nederland.
De investeringswaarde van de vastgoedportefeuille1 , zoals bepaald door onafhankelijke vastgoeddeskundigen, bedraagt 3262,3 miljoen EUR op 31.12.2015, vergeleken met 3329,2 miljoen EUR op 31.12.2014. De reële waarde, opgenomen in de geconsolideerde balans in toepassing van de IAS 40-norm, wordt bekomen door de transactiekosten2 af te trekken van de investeringswaarde. Op 31.12.2015 bedroeg de reële waarde 3134,4 miljoen EUR, in vergelijking met 3199,2 miljoen EUR op 31.12.2014.
De daling van de financiële vaste activa is te wijten aan de terugbetaling van de vordering op lange termijn betreffende het herbestemmingsproject van het gebouw Livingstone I. De financiële vlottende activa omvatten de waarde van de vlottende IRS afdekkingsinstrumenten.
De rubriek 'Deelnemingen in aanverwante vennootschappen en joint ventures' heeft betrekking op de belangen van 51 % van Cofinimmo in Cofinea I SAS (zorginstellingen in Frankrijk).
Het geconsolideerde eigen vermogen is tussen eind 2014 en eind 2015 geëvolueerd van 1609,0 miljoen EUR naar 1924,6 miljoen EUR, voornamelijk naar aanleiding van de kapitaalverhoging die in mei 2015 werd afgerond. De daling van de reserves wordt voornamelijk verklaard door de resultaatsbestemming voor het boekjaar 2014 en de dividenduitkering voor ditzelfde boekjaar.
De rubriek 'Minderheidsbelangen' omvat de obligaties terugbetaalbaar in aandelen uitgegeven door de dochtervennootschap Cofinimur I SA (distributienet MAAF/GMF in Frankrijk), alsook de minderheidsbelangen van de dochtervennootschappen Pubstone Group, Pubstone en Rheastone.
De daling van de langlopende financiële schulden is verbonden aan de kapitaalverhoging van mei 2015, waardoor een deel van de schulden kon worden terugbetaald. De daling van de andere langlopende financiële verplichtingen is te danken aan de herstructuratie van de financiële afdekkingsinstrumenten.
24
1 De activa bestemd voor eigen gebruik en de projectontwikkelingen inbegrepen.
2 Sinds 01.01.2015 worden de overdrachtsrechten bij een verwerving of een investering, evenals elke variatie in de reële waarde van de activa tijdens het boekjaar rechtstreeks erkend in de resultatenrekening. De rechten die vóór 01.01.2015 volgens de oude methode in rekening werden gebracht, werden niet opnieuw behandeld. Zie ook bladzijde 160 van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
SAMENVATTING VAN DE GECONSOLIDEERDE KWARTAALREKENINGEN
Globaal geconsolideerd resultaat per kwartaal1 (resultatenrekeningen)
| (x 1000 EUR) | T1 2015 | T2 2015 | T3 2015 | T4 2015 | 20152 |
|---|---|---|---|---|---|
| A. NETTO RESULTAAT | |||||
| Huurprijzen | 50440 | 51022 | 52010 | 52438 | 205909 |
| Huurkortingen | -690 | -1043 | -985 | -999 | -3718 |
| Huurvoordelen toegekend aan huurders (incentives) | -140 | -145 | -110 | -171 | -567 |
| Vergoedingen voor vroegtijdig verbroken huurcontracten | -4 | 122 | 34 | 836 | 988 |
| Terugnemingen overgedragen en verdisconteerde huren | 2553 | 2553 | 2553 | 2553 | 10214 |
| Met verhuur verbonden kosten | -15 | 47 | -149 | -592 | -709 |
| Netto huurresultaat | 52144 | 52556 | 53353 | 54065 | 212117 |
| Recuperatie van vastgoedkosten | -2 | -86 | 417 | 329 | |
| Recuperatie van huurlasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen |
20679 | 10973 | 6999 | 2938 | 41588 |
| Kosten van de huurders en gedragen door de eigenaar op huurschade en wederinstaatstelling op het einde van de huurovereenkomst |
-244 | -184 | -388 | -618 | -1434 |
| Huurlasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen |
-22526 | -12197 | -7465 | -2878 | -45066 |
| Vastgoedresultaat | 50051 | 51147 | 52412 | 53924 | 207534 |
| Technische kosten | -655 | -863 | -805 | -3319 | -5643 |
| Commerciële kosten | -181 | -218 | -102 | -449 | -950 |
| Kosten en belastingen op niet-verhuurde gebouwen | -1875 | -425 | -576 | -575 | -3451 |
| Beheerkosten vastgoed | -3697 | -3223 | -3777 | -4646 | -15343 |
| Vastgoedkosten | -6408 | -4730 | -5260 | -8989 | -25387 |
| Operationeel vastgoedresultaat | 43643 | 46417 | 47 152 | 44935 | 182147 |
| Algemene kosten van de vennootschap | -1976 | -1811 | -1888 | -2131 | -7806 |
| Operationeel resultaat vóór het resultaat op de portefeuille | 41667 | 44606 | 45264 | 42804 | 174341 |
| Resultaat verkoop vastgoedbeleggingen en andere niet-financiële activa | 1159 | 798 | -17 | 20484 | 22425 |
| Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | -6975 | -1 765 | -1552 | 1672 | -8620 |
| Ander resultaat op de portefeuille | -447 | 313 | 256 | -8680 | -8558 |
| Operationeel resultaat | 35404 | 43952 | 43952 | 56280 | 179588 |
| Financiële inkomsten | 1557 | 1352 | 1288 | 1538 | 5735 |
| Netto-interestkosten | -10565 | -10922 | -10602 | -10221 | -42310 |
| Andere financiële kosten | 23 | 34 | -203 | -513 | -660 |
| Variaties in de reële waarde van financiële activa en verplichtingen | -29580 | 30998 | -13547 | -18274 | -30403 |
| Financieel resultaat | -38566 | 21462 | -23064 | -27470 | -67638 |
| Aandeel in het resultaat van aanverwante vennootschappen en joint ventures | 118 | 112 | 117 | 113 | 460 |
1 De Groep heeft geen kwartaalinformatie uitgegeven tussen 31.12.2015 en de afsluitingsdatum van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
2 De jaarlijkse en halfjaarlijkse gegevens zijn onderworpen aan een controle van de commissaris Deloitte, Bedrijfsrevisoren.
| (x 1000 EUR) | T1 2015 | T2 2015 | T3 2015 | T4 2015 | 20151 |
|---|---|---|---|---|---|
| Resultaat vóór belastingen | -3044 | 65526 | 21005 | 28924 | 112410 |
| Vennootschapsbelasting | -967 | -1662 | -719 | -861 | -4209 |
| Exit taks | -103 | 27 | 96 | 228 | 248 |
| Belastingen | -1069 | -1635 | -623 | -633 | -3961 |
| Netto resultaat | -4113 | 63890 | 20382 | 28291 | 108449 |
| Minderheidsbelangen | -1159 | -1551 | -1186 | -586 | -4482 |
| NETTO RESULTAAT – AAN DEEL GROEP |
-5272 | 62339 | 19196 | 27 704 | 103967 |
| NETTO COURANT RESULTAAT – AAN DEEL GROEP |
1038 | 63111 | 20279 | 13278 | 97 706 |
| RESULTAAT OP DE PORTEFE UILLE – AAN DEEL GROEP |
-6310 | -772 | -1083 | 14426 | 6261 |
| (x 1000 EUR) | T1 2015 | T2 2015 | T3 2015 | T4 2015 | 20151 |
|---|---|---|---|---|---|
| B. ANDERE ELEMENTEN VAN HET GLOBAAL RESULTAAT RECYCLEERBAAR IN RESULTATENREKENINGEN |
|||||
| Variaties in het effectieve deel van de reële waarde van toegelaten afdekkingsinstrumenten van de kasstromen |
1350 | 1886 | 814 | -406 | 3644 |
| Impact van de in het resultaat opgenomen afdekkingsinstrumenten wier relatie met het afgedekte risico is geëindigd |
6426 | 1576 | 1578 | 19985 | 29565 |
| Andere elementen van het globaal resultaat | 7 776 | 3462 | 2392 | 19579 | 33209 |
| Minderheidsbelangen | |||||
| ANDERE ELEMENTEN VAN HET GLOBAAL RESULTAAT - AAN DEEL GROEP |
7 776 | 3463 | 2392 | 19579 | 33209 |
| (x 1000 EUR) | T1 2015 | T2 2015 | T3 2015 | T4 2015 | 20151 |
|---|---|---|---|---|---|
| C. GLOBAAL RESULTAAT | |||||
| Globaal resultaat | 3662 | 67353 | 22773 | 47870 | 141658 |
| Minderheidsbelangen | -1159 | -1551 | -1186 | -586 | -4482 |
| GLOBAAL RESULTAAT - AAN DEEL GROEP |
2503 | 65802 | 21587 | 47284 | 137 176 |
1 De jaarlijkse en halfjaarlijkse gegevens zijn onderworpen aan een controle van de commissaris Deloitte, Bedrijfsrevisoren.
Geconsolideerd resultaat per kwartaal (balans)
| (x 1000 EUR) | 31.03.2015 | 30.06.2015 | 30.09.2015 | 31.12.20151 |
|---|---|---|---|---|
| Vaste activa | 3415036 | 3476610 | 3483112 | 3325414 |
| Goodwill | 118356 | 118356 | 118356 | 111256 |
| Immateriële vaste activa | 614 | 605 | 603 | 565 |
| Vastgoedbeleggingen | 3200499 | 3270791 | 3279972 | 3131483 |
| Andere materiële vaste activa | 441 | 394 | 367 | 364 |
| Financiële vaste activa | 11626 | 2785 | 136 | 20 |
| Vorderingen financiële leasing | 77483 | 77516 | 77 720 | 75652 |
| Handelsvorderingen en andere vaste activa | 38 | 38 | 39 | 41 |
| Deelnemingen in geassocieerde vennootschappen en joint ventures | 5979 | 6125 | 5919 | 6033 |
| Vlottende activa | 97606 | 93426 | 104252 | 87066 |
| Activa bestemd voor verkoop | 3305 | 3305 | 3105 | 2870 |
| Financiële vlottende activa | 434 | 284 | 169 | 14 |
| Vorderingen financiële leasing | 1654 | 1912 | 1 762 | 1656 |
| Handelsvorderingen | 23907 | 23271 | 25151 | 19801 |
| Belastingvorderingen en andere vlottende activa | 17259 | 14697 | 26179 | 17363 |
| Kas en kasequivalenten | 22345 | 24843 | 22251 | 22040 |
| Overlopende rekeningen | 28702 | 25114 | 25635 | 23322 |
| TOTAA L ACTI VA |
3512642 | 3570036 | 3587364 | 3412480 |
| Eigen vermogen | 1612593 | 1858598 | 1881342 | 1924615 |
| Eigen vermogen toewijsbaar aan de aandeelhouders van de moedervennootschap | 1544492 | 1 791343 | 1812974 | 1860099 |
| Kapitaal | 963067 | 1124258 | 1124257 | 1124295 |
| Uitgiftepremies | 384013 | 504210 | 504210 | 504240 |
| Reserves | 202684 | 105809 | 108244 | 127597 |
| Nettoresultaat van het boekjaar | -5272 | 57066 | 76263 | 103967 |
| Minderheidsbelangen | 68101 | 67255 | 68368 | 64516 |
| Verplichtingen | 1900049 | 1 711438 | 1 706022 | 1487865 |
| Langlopende verplichtingen | 1434212 | 1153113 | 1033771 | 926891 |
| Voorzieningen | 18370 | 17 162 | 17 104 | 17636 |
| Langlopende financiële schulden | 1296376 | 1037577 | 903614 | 809313 |
| Andere langlopende financiële verplichtingen | 83754 | 62893 | 77601 | 64656 |
| Uitgestelde belastingen | 35712 | 35481 | 35452 | 35286 |
| Kortlopende verplichtingen | 465837 | 558325 | 672251 | 560974 |
| Kortlopende financiële schulden | 328501 | 426245 | 535220 | 445676 |
| Andere kortlopende financiële verplichtingen | 28873 | 24542 | 22836 | 20572 |
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | 76253 | 88092 | 82247 | 62865 |
| Overlopende rekeningen | 32210 | 19446 | 31948 | 31861 |
| TOTAA L EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTIN GEN |
3512642 | 3570036 | 3587364 | 3412480 |
STATUTAIRE RESULTAATSBESTEMMING
De Raad van Bestuur stelt aan de Gewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 11.05.2016 voor de jaarrekeningen per 31.12.2015 goed te keuren, het resultaat te bestemmen zoals vermeld in de tabel hierna en de volgende dividenden uit te keren:
- 5,50 EUR bruto, i.e. 4,015 EUR netto per gewoon aandeel;
- 6,37 EUR bruto, i.e. 4,650 EUR netto per bevoorrecht aandeel.
De data en de modaliteiten van de dividendbetaling staan vermeld in de agenda van de aandeelhouder op bladzijde 139. De hierop ingehouden roerende voorheffing bedraagt 27 %.
Op 31.12.2015 bezat de Cofinimmo Groep 50114 gewone aandelen in eigen beheer.
De Raad van Bestuur stelt voor het recht op dividend voor het boekjaar 2015 van 40225 eigen gewone aandelen op te schorten in het kader van het aandelenoptieplan en het recht op dividend van de 9889 resterende eigen aandelen te annuleren. De vergoeding van het kapitaal is gebaseerd op het aantal gewone en bevoorrechte aandelen in omloop op 31.12.2015. De eventuele conversies van bevoorrechte aandelen in gewone aandelen tijdens de conversieperiode gaande van 22.03.2016 tot 31.03.2016, de conversie van obligaties terugbetaalbaar in gewone aandelen evenals de verkoop van gewone aandelen in het bezit van de Groep, kunnen de vergoeding van het kapitaal nog wijzigen.
Door de daling van de schuld tussen het begin en het einde van het boekjaar 2015 (variatie van -153,2 miljoen EUR) is de vennootschap niet verplicht een dividend uit te keren (zie hoofdstuk 'Statutaire jaarrekeningen' van dit Jaarlijks Financieel Verslag). Cofinimmo wenst echter, in overeenstemming met wat in het verleden werd voorgesteld, haar aandeelhouders op regelmatige basis te vergoeden en stelt een brutodividend van 5,50 EUR voor het boekjaar 2015 voor.
De nieuwe aandelen uitgegeven op 12.05.2015 naar aanleiding van de kapitaalverhoging wordt vergoed pro rata temporis; i.e. een bruto dividend van 3,54 EUR of netto 2,58 EUR.
Na de voorgestelde vergoeding van het kapitaal voor het boekjaar 2015 ten bedrage van 110,10 miljoen EUR wordt het totale bedrag van de reserves en van het statutair resultaat van Cofinimmo NV positief ten belope van 39,08 miljoen EUR, terwijl het nog beschikbare bedrag zoals bepaald door Artikel 617 van het Wetboek van Vennootschappen 168,39 miljoen EUR bedraagt (zie ook het hoofdstuk 'Statutaire jaarrekeningen' van dit Jaarlijks Financieel verslag).
In 2015 bedraagt het geconsolideerd netto courant resultaat - aandeel Groep 97,71 miljoen EUR en het geconsolideerd netto resultaat - aandeel Groep 103,97 miljoen EUR. De pay-out ratio op het geconsolideerd netto courant resultaat van 128,11 miljoen EUR (exclusief IAS 39) bedraagt 86 % (ten opzichte van 82 % voor 2014).
28
Verwerkingen en afhoudingen
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| A. Netto resultaat | 103601 | -53639 |
| B. Overdracht van/naar de reserves | 6895 | 153430 |
| Overdracht naar de reserve van het positieve saldo van de variaties in reële waarde van de vastgoedbeleggingen | -9364 | -27969 |
| boekjaar | -27367 | -19508 |
| vorige boekjaren | 18003 | -8461 |
| Overdracht naar de reserve van het negatief saldo van de variaties in reële waarde van de vastgoedbeleggingen | 18219 | 46252 |
| boekjaar | 18129 | 15312 |
| vorige boekjaren | 90 | 30940 |
| Overdracht naar de reserve van de geschatte overgangsrechten en -kosten bij de hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
861 | 488 |
| boekjaar | 861 | 488 |
| Overdracht naar de reserve van het saldo van de variaties in reële waarde van de toegestane dekkingsinstrumenten waarop de dekkingsboekhouding wordt toegepast |
846 | 10512 |
| boekjaar | -1 719 | |
| vorige boekjaren | 846 | 12231 |
| Overdracht naar de reserve van het saldo van de variaties in reële waarde van de toegestane dekkingsinstrumenten waarop de dekkingsboekhouding niet wordt toegepast |
-713 | 71579 |
| boekjaar | -565 | 71581 |
| vorige boekjaren | -148 | -2 |
| Overdracht naar de andere reserves | -221 | -216 |
| Overdracht van het overgedragen resultaat van de vorige boekjaren | -2732 | 52784 |
| C. Vergoeding van het kapitaal | ||
| Vergoeding van het kapitaal voorzien in Artikel 13, § 1, par. 1 van het KB 13.07.2014 | ||
| D. Andere verdeling voor het boekjaar dan de vergoeding van het kapitaal | -110496 | -99791 |
| Dividenden | -110099 | -99440 |
| Winstdeelnameplan | -398 | -351 |
| E. Over te dragen resultaat | 296684 | 294364 |
TRANSACTIES EN VERWEZENLIJKINGEN IN 2015
VOORNAAMSTE GEBEURTENISSEN IN 2015
In 2015 heeft Cofinimmo kunnen profiteren van de gunstige financiële voorwaarden door een beroep te doen op de kapitaalmarkten. Dankzij de kapitaalverhoging met voorkeurrechten voor een bedrag van 285,4 miljoen EUR heeft Cofinimmo haar balansstructuur kunnen versterken en kan ze haar toekomstige investeringen financieren. In de loop van het jaar heeft de Groep het actieve beheer van haar
kantoren voortgezet, door onder meer de Livingstone-site in Brussel te herontwikkelen. De Groep heeft bovendien zorgactiva in België van de hand gedaan en haar investeringen in zorgvastgoed in Nederland en Duitsland verstevigd. Dit zijn de voornaamste gebeurtenissen in het boekjaar 2015:
Maart 2015
Uitgifte van een private plaatsing van obligaties met een looptijd van zeven jaar ten bedrage van 190 miljoen EUR, met een vaste coupon van 1,93 %.
Juni 2015
Oplevering van de herbestemmingswerken van de kantoorgebouwen Woluwe 34 en Livingstone I naar residentiële gebouwen en verkoop van alle appartementen.
Mei 2015
Kapitaalverhoging met voorkeurrechten voor een bedrag van 285,4 miljoen EUR.
Juni 2015
Verwerving van twee sport- en wellnesscentra uit het topsegment in Duitsland voor een bedrag van 53,6 miljoen EUR.
30
"IN 2015 HEEFT COFINIMMO BELANGRIJKE ABRITRAGES VAN HAAR ACTIVA DOORGEVOERD WAARBIJ ZIJ MEERWAARDEN HEEFT GECREËERD EN HET ONTVANGEN KAPITAAL HEEFT GEÏNVESTEERD IN NIEUWE ACTIVA."
November 2015
Verkoop van de vennootschap Livingstone II, eigenaar van het gebouw Livingstone II voor een bedrag van 63,9 miljoen EUR. Gerealiseerde meerwaarde van 13,2 miljoen EUR.
December 2015
Verwervingen en verbintenissen in zorgvastgoed in Nederland en Duitsland voor een totaalbedrag van 135,6 miljoen EUR.
December 2015
Verkoop van het belang in de vennootschap Silverstone, eigenaar van 20 woonzorgcentra in België, voor een bedrag van 92,6 miljoen EUR. Gerealiseerde meerwaarde van 10,0 miljoen EUR.
GLOBALE PORTEFEUILLE
Op 31.12.2015 bereikt de geconsolideerde vastgoedportefeuille een reële waarde1 van 3134,4 miljoen EUR en een investeringswaarde2 van 3262,3 miljoen EUR.
Evolutie van de portefeuille sinds 1996
Sinds 1996 (het jaar van de erkenning als vastgoedbevak) heeft de Cofinimmo Groep voor 4419,3 miljoen EUR investeringen gerealiseerd. Er werd overigens voor 2016,4 miljoen EUR gedesinvesteerd. Gemiddeld realiseerde Cofinimmo bij deze verkopen (vóór aftrek van de vergoeding van de bemiddelaars en andere diverse kosten) een netto meerwaarde van 9,26 % in vergelijking met de laatste jaarlijkse expertises (in investeringswaarde) die aan deze verkopen voorafgingen. Voor 2015 alleen bedroeg dit gemiddelde 1,0 %. Dit bedrag houdt geen rekening met de gerealiseerde meer- en minwaarden op de verkoop van aandelen van vennootschappen met een gebouwenportefeuille. Die verkopen hebben een boekhoudkundige meerwaarde van 20,4 miljoen EUR opgeleverd, die is opgenomen in de meer- en minwaarden op de verkoop van effecten.
Evolutie van de geconsolideerde portefeuille 1996-20153 (x 1000000 EUR)
| PORTEFEUILLE OP 01.01.1996 | 608,6 |
|---|---|
| Verwervingen | 3697,2 |
| Constructies en renovaties | 722,1 |
| Netto realisatiewaarde | -2164,0 |
| Gerealiseerde meer- en minwaarden t.o.v. de laatste jaarwaardering |
147,6 |
| Terugnemingen van overgedragen huren - wedersamenstelling van de waarde |
167,1 |
| Variaties in de investeringswaarde van de portefeuille | 83,7 |
| PORTEFEUILLE OP 31.12.2015 | 3262,3 |
1 De reële waarde wordt bekomen door van de investeringswaarde een aangepaste quotiteit van transactiekosten (vooral overdrachtsrechten) af te trekken.
2 De investeringswaarde is de meest waarschijnlijke waarde die redelijkerwijs kan worden verkregen in normale verkoopsomstandigheden tussen welwillende en goed geïnformeerde partijen, vóór aftrek van de transactiekosten, en wordt bepaald door de onafhankelijke vastgoeddeskundigen.
- 3 In investeringswaarde.
- 4 In de investeringen worden de renovaties, de uitbreidingen en de herontwikkelingen opgenomen.
Evolutie van de portefeuille in 2015
Verwervingen
In 2015 heeft Cofinimmo in nieuwe verwervingen geïnvesteerd voor een totaalbedrag van 78,0 miljoen EUR, waarvan 75,7 miljoen EUR in zorgvastgoed, 2,0 miljoen EUR in het net van de MAAF verzekeringskantoren en 0,3 miljoen EUR in kantoren.
Uitbreidingen en herontwikkelingen
Cofinimmo investeerde overigens voor een totaalbedrag van 28,2 miljoen EUR in uitbreidingen en herontwikkelingen van zorgvastgoed.
Renovaties
Cofinimmo besteedde eveneens een totaal van 24,9 miljoen EUR aan renovaties, voornamelijk in de kantorenportefeuille en de Pubstoneportefeuille van cafés/restaurants.
Desinvesteringen
In het kader van haar vastgoedrotatiebeleid, verkocht Cofinimmo activa, hoofdzakelijk kantoorgebouwen en zorgvastgoed, voor een totale netto verkoopprijs (i.e. na aftrek van de verkoopkosten en -commissies) van 205,0 miljoen EUR. Voor elke transactie werd een meerwaarde geboekt of lag de waarde in lijn met de investeringswaarde die werd bepaald door de deskundige. De gewogen gemiddelde meerwaarde voor al die verkopen bedroeg 1,0 %.
Dit bedrag houdt geen rekening met de gerealiseerde meerwaarde op de verkoop van de aandelen van de vennootschappen Livingstone II NV en Silverstone NV die eigenaar zijn van respectievelijk de gebouwen Livingstone II en van 20 woonzorgcentra in België. Die verkopen hebben een boekhoudkundige meerwaarde opgeleverd van 20,4 miljoen EUR, opgenomen in de meer- en minwaarden op de verkoop van effecten.
Evolutie van de geconsolideerde portefeuille in 20151 (x 1000000 EUR)
| PORTEFEUILLE OP 01.01.2015 | 3329,2 |
|---|---|
| Verwervingen | 78,0 |
| Constructies en renovaties | 53,1 |
| Netto realisatiewaarde | -205,0 |
| Gerealiseerde meer- en minwaarden t.o.v. de laatste jaarwaardering |
2,1 |
| Terugnemingen van overgedragen huren - wedersamenstelling van de waarde |
10,2 |
| Variaties in de investeringswaarde van de portefeuille | -5,3 |
| PORTEFEUILLE OP 31.12.2015 | 3262,3 |
Beheer voor rekening van derden
Sinds 2013 is de Cofinimmo Groep gestart met het beheer van activa voor rekening van derden (zie hoofdstuk 'Risicofactoren' van dit Jaarlijks Financieel Verslag).
Het gaat om een nevenactiviteit die wordt uitgeoefend door de dochtervennootschap Cofinimmo Investissements et Services (CIS) en die de drempels bedoeld in Artikel 6 van de Wet GVV van 12.05.2014 respecteert:
- het resultaat vóór belasting van de dochtervennootschap mag niet meer bedragen dan 10 % van het geconsolideerde resultaat vóór belasting en variaties in de reële waarde van de onroerende goederen en van de financiële activa en passiva van de openbare Gereglementeerde Vastgoedvennootschap (i.e. 1 % op 31.12.2015);
- het totaal van de beheerde activa mag niet meer bedragen dan 10 % van de geconsolideerde activa van de openbare Gereglementeerde Vastgoedvennootschap (i.e. 4 % op 31.12.2015).
Haar bijdrage overschrijdt de materialiteitsdrempel van 10 % van de inkomsten en netto winsten vóór belasting van CIS niet (i.e. 4 % op 31.12.2015).
Op 31.12.2015 had CIS zes zorgvastgoedactiva in België in beheer.
Opdeling van de portefeuille
Het zorgvastgoed vertegenwoordigt 42,4 % van het patrimonium, de kantoren 39,6 %. Het vastgoed van distributienetten, waaronder de portefeuilles Pubstone (cafés en restaurants verhuurd aan AB InBev) en Cofinimur I (verzekeringskantoren verhuurd aan MAAF), is goed voor 17,2 % van de portefeuille. De overige activiteitssectoren (0,8 %) zijn niet betekenisvol1 .
Het overgrote deel van de portefeuille ligt op Belgisch grondgebied (73,9 %).
De gebouwen in het buitenland betreffen:
- in Frankrijk (16,0 %): het zorgvastgoed en het net van verzekeringskantoren;
- in Nederland (8,0 %): de Nederlandse portefeuille van cafés/ restaurants en het zorgvastgoed;
- in Duitsland (2,1 %): zorgvastgoed.
Diversificatie van het risico is een van de belangrijkste kenmerken van de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen (GVV). De portefeuille van Cofinimmo is evenwichtig verdeeld. Het grootste gebouw maakt slechts 2,7 % uit van de geconsolideerde portefeuille.
Relatief belang van de belangrijkste gebouwen – in reële waarde (in %)
| DAMIAAN - TREMELO | 1,2 % |
|---|---|
| DONKER 56 - BRUSSEL | 1,2 % |
| SERENITAS | 1,2 % |
| COCKX 8-10 (Omega Court) | 1,1 % |
| Andere | 84,2 % |
| TOTAAL | 100 % |
"MET EEN PORTEFEUILLE VAN 1 328,3 MILJOEN EUR OP 31.12.2015 WORDT ZORGVASTGOED HET GROOTSTE SEGMENT VAN DE PORTEFEUILLE VAN DE GROEP."
Uitsplitsing per bestemming – in reële waarde2 (in %)
Geografische uitsplitsing3 – in reële waarde (in %)
1 De opsplitsing van de portefeuille is uitgedrukt in reële waarde.
2 Voor Cofinimmo NV alleen is de uitsplitsing als volgt: Kantoren 59,0 %, Zorgvastgoed 39,7 % en Andere 1,3 %.
3 Voor Cofinimmo NV alleen is de uitsplitsing als volgt: België 95,3 %, Frankrijk 4,7 %.
34
Evolutie van de reële waarde van de portefeuille
Het patrimonium van Cofinimmo bedraagt 3134,4 miljoen EUR 1 in reële waarde op 31.12.2015 en registreert een daling in reële waarde van -0,27 % over de 12 maanden van 2015, wat een bedrag van -8,6 miljoen EUR vertegenwoordigt.
Die waardevermindering is als volgt samengesteld:
- het segment 'Kantoren' registreert een negatieve variatie van de reële waarde van -30,9 miljoen EUR;
- de segmenten 'Zorgvastgoed', 'Vastgoed van distributienetten' en 'Andere' registreren een positieve variatie van de reële waarde van respectievelijk 20,2 miljoen EUR, 1,4 miljoen EUR en 0,7 miljoen EUR.
De waardevermindering van de kantoren geldt voor de gebouwen die in de nabije toekomst een ingrijpende renovatie zullen vergen of die nu al grondig worden gerenoveerd. Dat geldt voor de gebouwen Vorst 23-25, Bourget 40 en Kunst 19H.
Voor de totale portefeuille wordt de waardevermindering deels gecompenseerd door:
- de indexering van de huurprijzen;
- een hoge bezettingsgraad: 94,9 % op 31.12.2015;
- een gemiddelde resterende huurlooptijd die is gestegen van 6,7 jaar eind 2004 naar 8,4 jaar eind 2006 en vervolgens naar 10,5 jaar2 eind 2015. Dat niveau is uitzonderlijk hoog binnen de Europese vastgoedvennootschappen.
"DANKZIJ DE DIVER-SIFICATIE WERD EEN COMPENSATIE IN DE WAARDERING VAN DE PATRIMONIUMSEG-MENTEN VERZEKERD IN 2015."
Variatie van de reële waarde van de vastgoedbeleggingen in 2015 (x 1000000 EUR)
| Segment | Variatie in de reële waarde over een jaar |
Geografische en sectoriële spreiding |
|---|---|---|
| ZORGVASTGOED | 1,5 % | 42,4 % |
| België | 1,4 % | 24,8 % |
| Duitsland | 3,4 % | 2,1 % |
| Frankrijk | 0,9 % | 12,2 % |
| Nederland | 4,1 % | 3,3 % |
| KANTOREN | -2,4 % | 39,6 % |
| Antwerpen | 0,9 % | 2,1 % |
| Brussel Centrum/Noord | 1,5 % | 3,7 % |
| Brussel Gedecentraliseerd |
-6,0 % | 16,9 % |
| Brussel Leopold/Louiza | 1,1 % | 8,8 % |
| Brussel Periferie & Satellieten |
-2,0 % | 4,4 % |
| Andere | 0,5 % | 3,7 % |
| VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN |
0,3 % | 17,2 % |
| Pubstone - België | -0,1 % | 8,8 % |
| Pubstone - Nederland | -1,9 % | 4,7 % |
| Cofinimur I - Frankrijk | 4,1 % | 3,7 % |
| Andere | 2,6 % | 0,8 % |
| TOTAAL | -0,3 % | 100 % |
1 Inclusief het effect van de tijdens het jaar gekapitaliseerde investeringsuitgaven.
2 Voor de kantoren alleen bedraagt die termijn 4,3 jaar eind 2015.
VERHUURMANAGEMENT
De teams die instaan voor het commercieel beheer en het vastgoedbeheer werken constant aan de verbetering van de bezettingsgraad, de huurvoorwaarden en de huurlooptijden in de portefeuille.
Huursituatie per bestemming
In termen van ontvangen huur vertegenwoordigt het zorgvastgoed 40,3 %, de kantoren 40,9 %, het vastgoed van distributienetten 17,9 % en de overige sectoren 0,9 %. Het verschil tussen de werkelijk ontvangen huren en de contractuele huren wordt verklaard door de huurkortingen die aan het begin van bepaalde huurovereenkomsten worden toegekend en de pro rata temporis leegstand van gebouwen tijdens de voorbije 12 maanden.
De groep Korian-Medica is de grootste huurder in de portefeuille geworden sinds de fusie van beide entiteiten in maart 2014. Op de tweede
Huursituatie per bestemming
plaats staat AB InBev, die de volledige Pubstone portefeuille huurt. De overheidssector, zowel in België als in het buitenland, vertegenwoordigt 9,6 % van de huurders.
De andere huurders uit het zorgvastgoedsegment zijn ook goed vertegenwoordigd met Armonéa, de grootste uitbater van woonzorgcentra in België, en ORPEA, een van de grootste spelers in Europa voor dienstverlening aan zorgbehoevenden
| Vastgoed | Bovengrond se oppervlak te (in m²) |
Contractuele huren (x 1000 EUR) |
Contractuele huren (in %) |
Bezettings graad (in %) |
Huur + GHW1 van de leegstand (x 1000 EUR) |
GHW1 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zorgvastgoed | 660316 | 84728 | 40,3 % | 99,2 % | 85448 | 87202 |
| Kantoren en terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren |
607 150 | 85922 | 40,9 % | 89,7 % | 95816 | 92826 |
| Pubstone | 357510 | 29850 | 14,2 % | 98,3 % | 30358 | 27317 |
| Cofinimur I | 59601 | 7 766 | 3,7 % | 96,8 % | 8026 | 8303 |
| Andere | 15830 | 1802 | 0,9 % | 100 % | 1802 | 1636 |
| TOTAAL VASTGOEDBELEGGINGEN & HERNEMINGEN VAN OVERGEDRAGEN EN VERDISCONTEERDE HUREN |
1 700407 | 210068 | 99,9 % | 94,9 % | 221450 | 217284 |
| Projecten & renovaties | 28637 | - | - | - | - | - |
| Grondreserve | - | 152 | 0,1 % | - | 152 | 176 |
| ALGEMEEN TOTAAL VAN DE PORTEFEUILLE | 1 729044 | 210220 | 100 % | 94,9 % | 221602 | 217460 |
Opsplitsing per activiteitssector van de huurders – in geconsolideerde contractuele huren en in contractuele huren van de openbare GVV2 (in %)
Belangrijkste klanten - in contractuele huren (in %)
| Groep Korian-Medica | 16,1 % |
|---|---|
| AB InBev Groep | 14,2 % |
| Armonea | 11,1 % |
| Regie der Gebouwen (Belgische Federale Staat) |
6,0 % |
| AXA Belgium | 5,6 % |
| TOP 5 VAN DE HUURDERS | 53,0 % |
| ORPEA | 4,4 % |
| MAAF | 3,7 % |
| Internationale overheidssector | 3,6 % |
| Aspria | 3,0 % |
| IBM Belgium | 2,0 % |
| TOP 10 VAN DE HUURDERS | 69,7 % |
| TOP 20 VAN DE HUURDERS | 78,4 % |
| Andere huurders | 21,6 % |
| TOTAAL | 100 % |
1 GHW = Geschatte Huurwaarde.
2 De contractuele huren van de openbare GVV hebben betrekking op Cofinimmo NV.
Bezettingsgraad en huurleegstand
De diversificatie in de zorgvastgoedsector en de Pubstone en Cofinimur I portefeuilles, waarvan de bezettingsgraad quasi 100 % bedraagt, heeft een positieve impact op de globale bezettingsgraad van 94,9 % en verbetert dit de risicospreiding.
Bezettingsgraad van de portefeuille (in %)
| GLOBAAL | 94,9 % |
|---|---|
| Andere | 100 % |
| Vastgoed van distributienetten | 98,0 % |
| Kantoren | 89,7 % |
| Zorgvastgoed | 99,2 % |
Evolutie van de huurinkomsten bij ongewijzigde portefeuille 2015 vs. 2014 (in %)
Bij ongewijzigde portefeuille is het niveau van de huurprijzen in 2015 met 0,70 % gedaald: het negatieve effect van de vertrekken (-2,05 %) en van de heronderhandelingen (-0,39 %) werd getemperd door het positieve effect van de indexering van de huurprijzen (0,45 %) en nieuwe verhuringen (1,29 %).
Kantorenportefeuille
Het huurleegstandrisico waarmee Cofinimmo elk jaar wordt geconfronteerd, bedraagt gemiddeld 5 % van de globale portefeuille en 10 % tot 15 % van de kantorenportefeuille alleen. De nemers van risicohuurovereenkomsten worden van zeer dichtbij opgevolgd door het commerciële departement. Uit de verwerking van het risico op huurleegstand in 2015 blijkt dat 73 % van dat risico werd veiliggesteld dankzij heronderhandelingen, niet-uitgeoefende opzeggingen en de hernieuwing van huurovereenkomsten. Dit percentage bedraagt 75 % indien de nieuwe verhuringen die tijdens het jaar afgesloten werden en in voege traden, eveneens in beschouwing worden genomen.
Cofinimmo ondertekende in de loop van het boekjaar 2015 huurovereenkomsten voor een kantooroppervlakte van meer dan 67200 m², die contractueel gewaarborgde inkomsten, na aftrek van de huurkortingen, vertegenwoordigen van 37,7 miljoen EUR 1 . De belangrijkste transacties hebben betrekking op de gebouwen Bourget 42, Mercurius 30, Guimard 10-12 en The Gradient (voorheen Tervuren 270-272).
De bezettingsgraad2 blijft hoog op 89,7 % (vergeleken met 89,9 % voor het Brusselse marktgemiddelde3 ). Dit is te danken aan het commerciële beleid, dat zich toespitst op een vertrouwensrelatie met haar klanten en draagt bij tot een gunstige evolutie van de operationele marge.
Beheer van het leegstandrisico (in %)4
1 Gespreid over de vaste looptijd van de nieuwe huurovereenkomsten en van de heronderhandelde huurovereenkomsten.
2 De bezettingsgraad wordt berekend door de (geïndexeerde) contractuele huurprijzen van de lopende huurcontracten te delen door de som van die contractuele huurprijzen en van de geraamde huurwaarden van de leegstand. Die geraamde huurwaarden worden berekend op basis van het niveau van de courante huurprijzen op de markt.
3 Bron: CBRE.
4 De heronderhandelingen van de huurovereenkomsten zijn gebeurd tegen minder gunstige voorwaarden dan de vorige overeenkomsten voor dezelfde ruimten.
Maturiteit van de huurcontracten
De resterende looptijd tot aan de vervaldag van de huurcontracten die van kracht zijn op 31.12.2015 bedraagt 10,5 jaar indien elke huurder zijn contract bij de eerst mogelijke opzegoptie (break) zou opzeggen. Dit cijfer stijgt tot 11,4 jaar indien er geen enkele opzegoptie wordt uitgeoefend, met andere woorden, indien alle huurders tot aan het contractuele einde van de huurovereenkomsten hun ruimten blijven benutten.
Voor de hele portefeuille heeft 47,4 % van de huurovereenkomsten een looptijd van meer dan negen jaar, waarvan 28,2 % alleen voor het zorgvastgoed.
"DE MATURITEIT VAN DE HUUROVEREENKOMSTEN VAN DE PORTEFEUILLE BEDRAAGT 10,5 JAAR, WAT UITZONDERLIJK HOOG IS BINNEN DE EUROPESE VASTGOED-VENNOOTSCHAPPEN."
Evolutie van de gewogen resterende looptijd van de huurcontracten (in aantal jaren)1
Maturiteit van de huurcontracten (in %)
| HUUROVEREENKOMSTEN > 9 JAAR | 47,4 % |
|---|---|
| Zorgvastgoed | 28,2 % |
| Vastgoed van distributienetten - Pubstone | 14,2 % |
| Kantoren (overheidssector) | 3,8 % |
| Andere | 0,8 % |
| Kantoren (privésector) | 0,4 % |
| HUUROVEREENKOMSTEN 6-9 JAAR | 10,6 % |
| Kantoren | 5,9 % |
| Zorgvastgoed | 2,6 % |
| Vastgoed van distributienetten - Cofinimur I | 2,1 % |
| HUUROVEREENKOMSTEN < 6 JAAR | 42,0 % |
| Kantoren | 30,8 % |
| Zorgvastgoed | 9,6 % |
| Vastgoed van distributienetten - Cofinimur I | 1,5 % |
| Andere | 0,1 % |
Gewogen resterende looptijd van de huurcontracten per land, voor het zorgvastgoed (in aantal jaren)1
38
Gewaarborgde huurinkomsten
Cofinimmo is in staat haar inkomsten op lange termijn veilig te stellen dankzij een diversificatiebeleid van de portefeuille.
Dat beleid is toegespitst op de lange termijnhuurovereenkomsten en op een permanente inzet van de commerciële teams. Minstens 68 % van de huurinkomsten is contractueel gewaarborgd tot in 2020.
Dat percentage bereikt 77 % als geen enkele opzegoptie ('break') zou worden uitgeoefend en alle huurders hun ruimten zouden blijven huren tot op de contractuele vervaldatum van de huurovereenkomst.
"MEER DAN 68 % VAN DE HUURINKOMSTEN IS CONTRACTUEEL GEWAARBORGD TOT IN 2020."
80 100 60 40 20 0 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 >2030 Zorgvastgoed Vastgoed van distributienetten Kantoren Andere
Gewaarborgde huurinkomsten1 – in contractuele huren (in %)
HUURRENDEMENT
Dankzij de diversificatie van het vastgoedpatrimonium wordt de stabiliteit van de huurrendementen doorheen de jaren gegarandeerd.
Het bruto huurrendement van de portefeuille, of de kapitalisatierentevoet van de bruto huren van het patrimonium, klimt in 2015 naar 6,92 % (6,88 % in 2014). Dit vertegenwoordigt een premie van 5,86 % in vergelijking met de rente van de tienjarige Belgische staatsobligaties (OLO).
Kapitalisatierentevoeten Cofinimmo patrimonium en rendement van Belgische staatsobligaties (in %)
Het verschil tussen de bruto en netto huurrendementen ligt bij de directe kosten. Deze bestaan voornamelijk uit technische en commerciële kosten, huurlasten en belastingen op niet-verhuurde gebouwen. Binnen de zorgvastgoedsector zijn de huurovereenkomsten grotendeels van het type 'triple net'. Dat betekent dat de verzekeringen, de taksen en de onderhoudskosten ten laste van de huurder zijn. Bijgevolg zijn de bruto en netto huurrendementen quasi identiek voor deze sector.
Bruto/netto huurrendementen per segment1 (in %)
| BRUTO | NETTO | |
|---|---|---|
| Zorgvastgoed | 6,26 % | 6,20 % |
| Kantoren | 7,82 % | 6,73 % |
| Vastgoed van distributienetten | 6,58 % | 6,36 % |
| Andere | 6,99 % | 6,28 % |
| GLOBALE PORTEFEUILLE | 6,92 % | 6,43 % |
Kantoorgebouw Guimard 10-12 - Brussel (BE)
De aanleg van een houten dakterras, ingericht met plantenbakken en een zitbank in de vorm van het logo van Cofinimmo biedt de klanten een extra buitenruimte. Die ruimte kan dienen als ontspannings- of als werkruimte.
SECTORINFORMATIE
Cofinimmo beschikt over een portefeuille van 1522 gebouwen, goed voor een totale bovengrondse oppervlakte van 1 729044 m².
De gemiddelde leeftijd van de gebouwen in de portefeuille is 13 jaar. De gebouwen die een zware renovatie ondergingen, worden als nieuwe gebouwen beschouwd.
De vastgoedportefeuille van distributienetten wordt beschouwd als een vastgoedgeheel en is opgenomen in de leeftijdsgroep ouder dan 15 jaar.
Sectorinformatie
| SEGMENT | Aantal gebouwen |
Oppervlakte (in m²) |
Gemiddelde leeftijd (in jaren) |
Reële waarde (x 1000000 EUR) |
Reële waarde (in %) |
Contractuele huurgelden (x 1000 EUR) |
Contractuele huurgelden (in %) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ZORGVASTGOED | 124 | 660316 | 11 | 1328,3 | 42,4 % | 84752 | 40,3 % |
| Zorgvastgoed België | 56 | 376785 | 8 | 772,7 | 24,7 % | 48139 | 23,0 % |
| Zorgvastgoed Duitsland | 3 | 22734 | 5 | 67,1 | 2,1 % | 4681 | 2,2 % |
| Zorgvastgoed Frankrijk | 49 | 210544 | > 15 | 383,5 | 12,2 % | 24897 | 11,8 % |
| Zorgvastgoed Nederland | 16 | 50253 | 5 | 105,0 | 3,4 % | 7035 | 3,3 % |
| KANTOREN | 81 | 635787 | 14 | 1241,2 | 39,6 % | 85937 | 40,9 % |
| VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN |
1314 | 417 111 | > 15 | 538,1 | 17,2 % | 37616 | 17,9 % |
| Pubstone België | 791 | 309557 | > 15 | 274,3 | 8,8 % | 19672 | 9,4 % |
| Pubstone Nederland | 244 | 47953 | > 15 | 147,1 | 4,7 % | 10178 | 4,8 % |
| Cofinimur I Frankrijk | 279 | 59601 | > 15 | 116,7 | 3,7 % | 7 766 | 3,7 % |
| ANDERE | 3 | 15830 | 4 | 26,8 | 0,8 % | 1915 | 0,9 % |
| TOTALE PORTEFEUILLE | 1522 | 1 729044 | 13 | 3134,4 | 100 % | 210220 | 100 % |
De opsplitsing van de portefeuille per leeftijdsklasse is als volgt: 19,9 % voor 0-5 jaar, 21,8 % voor 6-10 jaar, 17,8 % voor 11-15 jaar en 40,5 % voor boven de 15 jaar.
Kantoorgebouw Guimard 10-12 - Brussel (BE)
Een sculptuur met luchtige golvingen en in cortenstaal van de Belgische kunstenaar Damien Moreau sluit harmonieus aan bij de architectuur van de jaren 70 van dit kantoorgebouw, dat volledig werd gerenoveerd in 2015. Ze geeft een invulling aan het grote volume van de hal en brengt tegelijk een animatie vanaf de buitenkant tot stand.
GEBEURTENISSEN NA 31.12.2015
De opzeggingsmodaliteiten van het contract met de klant inzake de beheersactiviteiten voor rekening van derden werden stopgezet in de loop van maart 2016, met ingang op 01.04.2016.
Er deed zich geen enkele andere belangrijke gebeurtenis voor tussen 31.12.2015 en de publicatiedatum van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
42
VOORUITZICHTEN 2016
HYPOTHESES
Waardering van het patrimonium
De reële waarde, i.e. de investeringswaarde van de gebouwen verminderd met de transactiekosten, wordt in de geconsolideerde balans opgenomen. Voor de geraamde balans van 2016 wordt deze waardering globaal voor de totale portefeuille opgenomen, vermeerderd met de uitgaven voor zware renovaties.
Onderhoud en herstellingen - Zware renovaties
De vooruitzichten per gebouw omvatten de uitgaven voor onderhoud en herstellingen die onder de operationele kosten worden geboekt. De uitgaven voor zware renovaties die onder de vaste activa worden geboekt en door zelffinanciering of door leningen worden gedekt, zijn eveneens inbegrepen. De uitgaven voor zware renovaties waarmee in de vooruitzichten rekening wordt gehouden, bedragen respectievelijk 38,1 miljoen EUR voor de kantoorgebouwen en 4,8 miljoen EUR voor de cafés/restaurants.
Investeringen en desinvesteringen
De volgende investerings- en desinvesteringsprojecten zijn opgenomen in de vooruitzichten:
- de verwerving van zorgvastgoed in België, Frankrijk, Nederland en Duitsland voor een bedrag van 74,4 miljoen EUR als resultaat van de oplevering van nieuwe of de uitbreiding van bestaande eenheden waarvoor Cofinimmo zich juridisch heeft verbonden;
- de verkoop van Pubstone cafés/restaurants voor een bedrag van 4,7 miljoen EUR.
Huurprijzen
Bij de vooruitzichten van de huurprijzen wordt voor elke huurovereenkomst rekening gehouden met het hypothetisch vertrek van huurders dat geval per geval wordt geanalyseerd. In geval van vertrek worden
Investeringsprogramma voor 2016 (x 1000000 EUR)
de wederinstaatstellingskosten, een periode van huurleegstand, huurlasten en belastingen op leegstaande ruimtes en makelaarcommissies bij de herverhuring hierin vervat. De vooruitzichten m.b.t. de verhuur zijn gebaseerd op de huidige marktsituatie en houden geen rekening met een eventuele verbetering of verslechtering ervan.
Het vastgoedresultaat omvat eveneens de terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren voor de progressieve wederopbouw van de volle waarde van de gebouwen waarvan de huurinkomsten aan een derde werden overgedragen.
Een op- of neerwaartse schommeling van de bezettingsgraad met 1,00 % leidt, in de kantorenportefeuille, tot een cumulatieve stijging of daling van het netto courant resultaat per aandeel met 0,04 EUR per jaar. De lopende contracten zijn geïndexeerd.
Inflatie
De inflatiegraad die wordt gehanteerd voor de evolutie van de huurprijzen ligt tussen 1,00 % en 1,30 % voor de in 2016 geïndexeerde huurovereenkomsten. Over de beschouwde periode is de gevoeligheid van het vooruitzicht op schommelingen van de inflatiegraad gering. Een op- of neerwaartse schommeling van de voorziene inflatie met 50 basispunten leidt tot een cumulatieve stijging of daling van het netto courant resultaat per aandeel met 0,05 EUR per jaar.
Financiële kosten
Bij de berekening van de financiële kosten wordt uitgegaan van een hypothetische rente-evolutie zoals geanticipeerd in de curve van toekomstige rentevoeten en lopende bancaire en obligatieleningen. Rekening houdend met de bestaande afdekkingsinstrumenten zou de totale geschatte schuldenlast voor 2016 lager dan 3,00 % moeten liggen (marges inbegrepen). Er wordt in de vooruitzichten 2016 met geen enkele hypothese van waardeschommeling van de financiële instrumenten als gevolg van de rente-evolutie rekening gehouden, zowel in de balans als in de resultatenrekening
Geconsolideerde resultatenrekeningen
De toekomstige marktwaarde van de gebouwen kan niet worden voorspeld. Aldus zou een becijferde voorspelling van het niet gerealiseerde resultaat op de portefeuille weinig betrouwbaar zijn
Dit resultaat is afhankelijk van de heersende markttrends op het vlak van huurprijzen, de toegepaste kapitalisatierentevoeten evenals de verwachte renovatiekosten van de gebouwen.
De evolutie van het eigen vermogen zal afhangen van het courant resultaat, het resultaat op de portefeuille en de dividenduitkering.
Het eigen vermogen wordt voorgesteld vóór dividenduitkering van het boekjaar.
Netto courant resultaat per aandeel
Op basis van de huidige verwachtingen en als er zich geen belangrijke en onverwachte gebeurtenissen voordoen, stelt de Groep zich tot doel een netto courant resultaat (exclusief IAS 39-impact) – aandeel Groep van 6,19 EUR per aandeel te bereiken voor het boekjaar 2016, een daling met 4,2 % vergeleken met het boekjaar 2015 (6,46 EUR). Het netto courant resultaat (exclusief IAS 39-impact) dat voor 2016 wordt voorzien, bedraagt 129,8 miljoen EUR, vergeleken met 128,5 miljoen EUR voor 2015. De daling van het netto courant resultaat (exclusief IAS 39-impact) is vooral toe te schrijven aan de stijging van het aantal aandelen die deelgerechtigd zijn in het resultaat van het boekjaar (+5,5 %). Dankzij deze hypotheses blijft de schuldratio van de vennootschap op 31.12.2016 lager dan 50 %.
Dividend
Voor het boekjaar 2016 voorziet de Raad van Bestuur aan haar aandeelhouders een bruto dividend per gewoon aandeel van 5,50 EUR voor te stellen. Dit stemt overeen met een geconsolideerde pay-out ratio van 88,9 %. Het voorgestelde dividend van 5,50 EUR voor het boekjaar 2016 komt overeen met een bruto rendement van 5,53 % t.o.v. de gemiddelde beurskoers van het gewoon aandeel voor het boekjaar 2015, en met een bruto rendement van 6,85 % t.o.v. de Netto-Actief Waarde van het aandeel op 31.12.2015 (in reële waarde). Deze rendementen blijven aanzienlijk hoger dan het gemiddelde rendement van de Europese vastgoedvennootschappen.
Dit voorstel moet het voorschrift van Artikel 13 van het Koninklijk Besluit van 13.07.2014 naleven, in de zin dat het uitgekeerde bedrag hoger zal zijn dan het vereiste minimum van 80 % van de netto opbrengst van Cofinimmo NV (niet-geconsolideerd), voorzien voor 2016. Dit Artikel houdt in bepaalde gevallen geen verplichting in om een dividend uit te keren. Cofinimmo zal in deze omstandigheden toch overgaan tot een uitkering indien het netto resultaat en Artikel 617 van het Wetboek van Vennootschappen dit toelaten.
Caveat
De prognoses met betrekking tot de geconsolideerde balans en resultatenrekeningen zijn voorspellingen waarvan de effectieve verwezenlijking onder meer afhangt van de evolutie van de financiële en vastgoedmarkten. Zij vormen geen verbintenis voor de vennootschap en worden niet door de revisor gecertificeerd.
De commissaris Deloitte, Bedrijfsrevisoren BV o.v.v.e. CVBA, vertegenwoordigd door de heer Frank Verhaegen, heeft bevestigd dat de vooruitzichten adequaat werden opgesteld op de aangegeven basis en dat de gebruikte boekhoudkundige basis voor deze vooruitzichten conform is met de door Cofinimmo NV gehanteerde boekhoudkundige methodes in het kader van de voorbereiding van haar geconsolideerde rekeningen volgens IFRS-boekhoudnormen zoals geïmplementeerd door het Belgisch Koninklijk Besluit van 13.07.2014.
Prognose m.b.t. de geconsolideerde resultatenrekeningen 2016 - Analytisch schema
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2016 |
|---|---|---|
| NETTO COURANT RESULTAAT | ||
| Huurinkomsten, min de met verhuur verbonden kosten | 201903 | 198556 |
| Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren (non cash) | 10214 | 11265 |
| Niet-gerecupereerde huurlasten en belastingen op verhuurde gebouwen | -3478 | -2170 |
| Kosten voor wederinstaatstelling, min de vergoedingen voor huurschade | -1105 | -2213 |
| Vastgoedresultaat | 207534 | 205438 |
| Technische kosten | -5643 | -7266 |
| Commerciële kosten | -950 | -1388 |
| Kosten en belastingen van niet-verhuurde goederen | -3451 | -3540 |
| Vastgoedresultaat na rechtstreekse vastgoedkosten | 197490 | 193244 |
| Beheerkosten vastgoed | -15343 | -17498 |
| Operationeel vastgoedresultaat | 182147 | 175746 |
| Algemene kosten van de vennootschap | -7806 | -7345 |
| Operationeel resultaat (vóór resultaat op de portefeuille) | 174341 | 168401 |
| Financiële opbrengsten (exclusief IAS 39) | 5735 | 5105 |
| Financiële kosten (exclusief IAS 39) | -42970 | -35862 |
| Herwaardering van de financiële instrumenten (IAS 39) | -30403 | -5950 |
| Aandeel in het resultaat van aanverwante vennootschappen en joint ventures | 460 | 469 |
| Belastingen | -4209 | -3875 |
| Netto courant resultaat1 | 102954 | 128288 |
| Minderheidsbelangen | -5248 | -4284 |
| Netto courant resultaat – aandeel Groep | 97 706 | 124004 |
| Aantal aandelen deelgerechtigd in het resultaat van het boekjaar | 19888379 | 20980112 |
| Netto courant resultaat per aandeel - aandeel Groep | 4,91 | 5,91 |
| Netto courant resultaat per aandeel (exclusief IAS 39-impact) - aandeel Groep | 6,46 | 6,19 |
44
Prognose m.b.t. de geconsolideerde balans 2016
| Vaste activa 3325414 3407447 Goodwill 111256 111256 Vastgoedbeleggingen 3131483 3213799 Vorderingen financiële leasings 75652 74900 Handelsvorderingen en andere vaste activa 990 990 Deelnemingen in aanverwante vennootschappen en joint ventures 6033 6502 Vlottende activa 87066 87321 Activa bestemd voor verkoop 2870 2870 Vorderingen financiële leasings 1656 1656 Kas en kasequivalenten 22040 22040 Andere vlottende activa 60500 60755 TOTAA L ACTI VA 3412480 3494768 Eigen vermogen 1924615 1903960 Eigen vermogen toewijsbaar aan de aandeelhouders van de moedervennootschap 1860099 1838716 Minderheidsbelangen 64516 65244 Verplichtingen 1487865 1590808 926891 1193590 Langlopende verplichtingen Langlopende financiële schulden 809313 1076013 Andere langlopende financiële verplichtingen 117578 117577 Kortlopende verplichtingen 560974 397218 Kortlopende financiële schulden 445676 282712 Andere kortlopende financiële verplichtingen 115298 114506 TOTAA L EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTIN GEN 3412480 3494768 |
(x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2016 |
|---|---|---|---|
| Schuldratio 38,62 % 40,65 % |
De vennootschap zal zich in desbetreffend geval conformeren aan de bepaling van Artikel 24 van het Koninklijk Besluit van 13.07.20141 (zie eveneens bladzijde 190).
1 Dit artikel voorziet de verplichting om een financieel plan met een uitvoeringskalender uit te werken met daarin de te nemen maatregelen die moeten vermijden dat de geconsolideerde schuldratio 65 % van de geconsolideerde activa overschrijdt. Dit plan moet aan de FSMA worden gericht.
VERSLAG VAN DE COMMISSARIS INZAKE DE VOORUITZICHTEN
ZORGVASTGOED
48
Beheersverslag / Zorgv astgoed
Met een portefeuille die gespreid is over vier landen en 124 gebouwen en meer dan 12 000bedden telt, is Cofinimmo een van de belangrijkste investeerders in zorgvastgoed op het Europese vasteland.
PORTEFEUILLE OP 31.12.2015
Op 31.12.2015 vertegenwoordigde de zorgvastgoedportefeuille van Cofinimmo 42,4 % van de totale geïnvesteerde portefeuille. Hij bestond uit 124 gebouwen met een totale bovengrondse oppervlakte van 660316 m² en een reële waarde van 1328,3 miljoen EUR. Hij bevat woonzorgcentra, ziekenhuizen voor nazorg en revalidatie, psychiatrische klinieken en sport- en wellnesscentra.
42 %
Percentage van de globale portefeuille op 31.12.2015
99 %
Bezettingsgraad op 31.12.2015
Portefeuille in reële waarde op 31.12.2015 1328 MILJOEN EUR
50 ZORGVASTGOED
In 2015 heeft Cofinimmo haar groei in het zorgvastgoedsegment voortgezet, in lijn met haar strategie om te diversifiëren per land, per uitbater en per medisch specialisme. De vennootschap heeft tevens van de belangstelling voor dit type vastgoed kunnen profiteren om over te gaan tot de arbitrage van activa.
In 2015 heeft Cofinimmo in Nederland 23,9 miljoen EUR geïnvesteerd in nieuwe of te bouwen activa. In dat land richt de vennootschap haar aandacht vooral op het bloeiende segment van de middelgrote privéklinieken die zich toeleggen op weinig complexe medische specialismen. De vennootschap breidde haar portefeuille ook uit in Duitsland, via de verwerving van twee sport- en wellnesscentra in Hannover en Hamburg, en van een revalidatiekliniek in Bonn voor een totaalbedrag van 83,6 miljoen EUR. Er werden ook verschillende woonzorgcentra opgeleverd in België, voor een investeringsbedrag van bijna 26 miljoen EUR.
Op bepaalde rijpere markten, zoals Frankrijk en België, startte Cofinimmo met een selectief arbitragebeleid. Dit bestaat uit de verkoop van niet-strategische activa en de herinvestering van de verzamelde fondsen in andere activa die beter aansluiten bij de visie van de Groep. De criteria waarmee rekening wordt gehouden bij de beslissing om een zorgactief te verkopen, hebben meer bepaald betrekking op omvang, leeftijd, ligging, operationele uitbating en resterende looptijd van de huurovereenkomst. Zo verkocht Cofinimmo in 2015 haar participatie van 95 % in de vennootschap Silverstone, eigenaar van 20 woonzorgcentra in België, in een transactie die de gebouwen waardeert op 134,5 miljoen EUR, om de geografische spreiding van haar portefeuille weer in evenwicht te brengen.
BELANGRIJKSTE KENMERKEN VAN DE SECTOR
Gunstige wetgevende context
De investering is gebaseerd op reële groeibehoeften als gevolg van de demografische evolutie en de nieuwe leefwijzen. Bepaalde zorgspecialismen zijn zeer gereglementeerd, zowel nationaal als regionaal, wat een aanzienlijke hindernis betekent bij de instap.
Lange termijnhuurovereenkomsten met de uitbaters
Deze huurovereenkomsten hebben doorgaans een vaste initiële looptijd van 27 jaar in België, 12 jaar in Frankrijk, 15 jaar in Nederland en 25 jaar in Duitsland. De huurprijzen worden jaarlijks geïndexeerd en zijn vast. Ze hangen niet af van de bezettingsgraad door de bewoners. Nagenoeg alle huurovereenkomsten voorzien de mogelijkheid om de contracten voor twee opeenvolgende termijnen van negen jaar in België, negen tot 12 jaar in Frankrijk en tien jaar in Nederland te verlengen.
Sterk groeipotentieel
Door de vergrijzing van de bevolking en de evolutie van de leefwijzen, nemen de behoeften in termen van huisvesting voor zorgbehoevende of zieke senioren en van gezondheidszorg toe. Cofinimmo begeleidt de uitbaters van zorginstellingen in hun groei en helpt hen hun vastgoedpark te renoveren of uit te breiden.
Gemiddelde resterende looptijd van de huurovereenkomsten per land (in aantal jaren)
"MET EEN PORTEFEUILLE VAN MEER DAN 100 MILJOEN EUR IS COFINIMMO EEN VAN DE GROOTSTE INVESTEERDERS IN ZORGVASTGOED IN NEDERLAND."
UITBATERS VAN ZORGVASTGOED
Cofinimmo selecteert systematisch uitbaters met een bepaalde ervaring en een goede reputatie in de zorgsector, een financiële soliditeit, een evenwichtig managementteam en realistische groeiambities. De instellingen zijn vaak verhuurd aan groepen die elk meerdere sites uitbaten. De huurovereenkomsten worden afgesloten met de moedervennootschap van de uitbatende groep of worden door haar gewaarborgd.
De verwervingen in deze sector zijn onderworpen aan een voorafgaande 'due diligence', waarmee niet enkel de rendabiliteit van het project, maar ook de solvabiliteit van de uitbaters kan worden geanalyseerd. Die solvabiliteitsanalyse wordt elk jaar opnieuw gemaakt. De uitbaters verbinden zich er onder meer toe een regelmatig financieel verslag voor te leggen over de evolutie van de uitbating.
Uitsplitsing per uitbater – in contractuele huren (in %)
| BELGIË | 56,8 % |
|---|---|
| Armonea | 27,2 % |
| Senior Living Group (Groep Korian-Medica) | 19,6 % |
| ORPEA België | 4,0 % |
| Aspria | 3,0 % |
| Andere België | 3,0 % |
| FRANKRIJK | 29,3 % |
| Groep Korian-Medica | 20,2 % |
| ORPEA Frankrijk | 6,8 % |
| Inicéa | 2,2 % |
| Andere Frankrijk | 0,1 % |
| NEDERLAND | 8,4 % |
| Andere Nederland1 | 4,4 % |
| Bergman Clinics | 1,6 % |
| European Care Residences | 1,2 % |
| Domus Magnus | 1,2 % |
| DUITSLAND | 5,5 % |
| Aspria | 4,5 % |
| Celenus (Groep ORPEA) | 1,0 % |
Gemiddelde leeftijd van de instellingen – in aantal jaren (in %)2
Uitsplitsing per type activa – in reële waarde (in %)
| BELGIË | 58,6 % |
|---|---|
| Woonzorgcentra | 52,8 % |
| Sport- en wellnesscentra | 3,0 % |
| Assistentiewoningen | 2,8 % |
| FRANKRIJK | 28,8 % |
| Woonzorgcentra | 15,1 % |
| Revalidatieklinieken | 11,2 % |
| Psychiatrische klinieken | 2,5 % |
| NEDERLAND | 7,5 % |
| Zorgcentra voor senioren | 3,5 % |
| Ziekenhuizen voor acute zorg | 2,7 % |
| Psychiatrische klinieken | 0,8 % |
| Centra voor mensen met een handicap | 0,5 % |
| DUITSLAND | 5,1 % |
| Sport- en wellnesscentra | 4,2 % |
52
1 Inclusief onder meer de uitbaters DC Klinieken, Stichting Rijnstate, Stichting Gezondheidszorg Eindhoven (SGE) en Stichting Philadelphia Zorg.
2 De gebouwen die een grondige renovatie ondergingen, worden als nieuwe gebouwen beschouwd.
VOORNAAMSTE VERWEZENLIJKINGEN IN 2015 53
België
Ondertekening van een erfpachtovereenkomst voor het kantoorgebouw Woluwe 106-108, te herbestemmen naar een woonzorgcentrum
Op 28.04.2015 ondertekende Cofinimmo met zorguitbater Vivalto een erfpachtovereenkomst met betrekking tot het gebouw Woluwe 106-108 in Brussel. Dit kantoorgebouw, met een oppervlakte van 8500 m² en eigendom van Cofinimmo sinds 2002, zal worden verbouwd tot een woonzorgcentrum. De werken zullen van start gaan zodra de vergunningen voor de herontwikkeling van het gebouw zijn afgeleverd. Het budget bedraagt 13 miljoen EUR. De overeenkomst met Vivalto Home met een looptijd van 27 jaar zal in voege treden op het ogenblik van de oplevering van de werken.
Oplevering van de bouw-/uitbreidings-/renovatiewerken van vier woonzorgcentra
In de loop van 2015 werden er in België vier werven voor de uitbreiding/ renovatie van woonzorgcentra opgeleverd. De activa worden voor 27 jaar aan zorguitbaters verhuurd in het kader van 'triple netto'-huurovereenkomsten. De initiële bruto huurrendementen liggen tussen 6,1 % en 6,3 %. De huurprijzen zullen jaarlijks geïndexeerd worden.
| Gebouw | Uitbater | Type werken |
Aantal (bijko mende) bedden |
(Bijko mende) opper vlakte |
Einde werken |
|---|---|---|---|---|---|
| Den Brem - Rijkevoorsel |
Armonea | Uitbreiding | + 36 | + 1325 m² | T12015 |
| Maison Saint-Ignace – Laken (Brussel)1 |
Senior Assist |
Renovatie | 142 | 8345 m² | T22015 |
| Noordduin - Koksijde Armonea | Bouw | 87 | 6440 m² | T32015 | |
| Residentie Tillens (voorheen Suzanna Wesley) – Ukkel (Brussel) |
Armonea | Bouw | 87 | 4960 m² | T42015 |
Verwerving van de uitbreiding van het woonzorgcentrum De Nieuwe Seigneurie in Rumbeke
In oktober 2015 heeft Cofinimmo de uitbreiding van het woonzorgcentrum De Nieuwe Seigneurie in Rumbeke verworven voor 3,1 miljoen EUR. Cofinimmo was reeds eigenaar van het hoofdgebouw. De uitbreiding, waarvan de bouwwerken werden opgeleverd in mei 2015, telt 1688 m² en 31 bedden. De volledige site wordt uitgebaat door de Groep Armonea, met wie Cofinimmo een huurovereenkomst van het type 'triple netto' heeft afgesloten voor een duur van 27 jaar. De huur wordt jaarlijks geïndexeerd volgens de index van de consumptieprijzen.
Verkoop van de aandelen van de vennootschap Silverstone NV, eigenaar van 20 woonzorgcentra in België2
Op 31.12.2015 verkocht Cofinimmo haar participatie van 95 % in Silverstone NV voor 92,6 miljoen EUR aan een vennootschap van de Groep Senior Assist. Rekening houdend met de andere activa en passiva dan het vastgoed, waardeert deze transactie de gebouwen op 134,5 miljoen EUR, een bedrag dat 12,7 miljoen EUR boven de reële waarde ligt zoals op 31.12.2014 becijferd door de onafhankelijke vastgoeddeskundige. Tijdens de periode waarin de vennootschap in het bezit was van de activa, realiseerde Cofinimmo op de Silverstone portefeuille een jaarlijkse interne rendementsgraad (IRR) van gemiddeld 8,5 %.
Silverstone NV is eigenaar van 20 woonzorgcentra in België, die worden uitgebaat door de Groep Senior Assist. De centra vertegenwoordigen bijna 75000 m² en tellen in totaal meer dan 1600 bedden.
1 Eigendom van Silverstone NV.
2 Zie ook ons persbericht van 04.01.2016 op www.cofinimmo.com.
Nederland
Verwerving van twee poliklinieken in Almere en Voorschoten
Op 11.02.2015 verwierf Cofinimmo, via haar Nederlandse dochter Superstone, twee poliklinieken in Nederland voor een totaalbedrag van 5,7 miljoen EUR.
De activa zijn gelegen in Almere en Voorschoten en meten een bovengrondse oppervlakte van respectievelijk 2380 m² en 1320 m². Ze worden uitgebaat door de Nederlandse groep DC Groep, met wie Cofinimmo twee 'triple netto'-huurovereenkomsten voor 15 jaar heeft afgesloten. De huurprijs zal jaarlijks worden geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Het initiële brutohuurrendement van deze transactie bedraagt 7,45 %.
Verwerving van een zorgcentrum voor mensen met een handicap in Lopik
Op 25.05.2015 verwierf Cofinimmo, via haar Nederlandse dochter Superstone, een zorgcentrum voor mensen met een handicap in Lopik (Nederland) voor 3,3 miljoen EUR. Het actief maakt deel uit van vijf ontwikkelingsprojecten waarvoor Cofinimmo in december 2014 een akkoord heeft gesloten met Green Real Estate.
De bouwwerken aan het centrum werden in mei afgerond. Het centrum telt 33 appartementen en drie gemeenschappelijke kamers, verdeeld over 2883 m². Het wordt verhuurd aan zorguitbater Philadelphia Zorg in het kader van een 'dubbel netto'-huurovereenkomst voor 15 jaar. De huur wordt jaarlijks geïndexeerd volgens de index der consumptieprijzen. Het initiële brutohuurrendement van deze transactie bedraagt 6,85 %.
Ondertekening van een overeenkomst in verband met de ontwikkeling van parkings op de ziekenhuissite Amphia in Breda
Op 27.05.2015 ondertekende Cofinimmo een overeenkomst in verband met de ontwikkeling van een parking op de site van het Amphiaziekenhuis in Breda, het belangrijkste ziekenhuis van de stad en de regio. De bouw van deze parking maakt deel uit van een herontwikkelingsprogramma voor de volledige site. Met vijf bovengrondse niveaus zal deze parking 900 parkeerplaatsen ter beschikking stellen van patiënten en bezoekers van het ziekenhuis. De uitbater Stichting Amphia ondertekende een erfpachtovereenkomst met Cofinimmo met betrekking tot het terrein waarop de parking zal worden gebouwd. Cofinimmo zal de bouwwerken van 9,7 miljoen EUR financieren. De werken zijn van start gegaan in februari 2016 en zullen voltooid zijn in de loop van het derde kwartaal 2016. Bij de oplevering van de werken zal Amphia met Cofinimmo een 'dubbel netto'-huurovereenkomst ondertekenen met een looptijd van 30 jaar. De huurprijs zal jaarlijks worden geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Het initiële bruto huurrendement van deze transactie bedraagt 7,51 %.
Oplevering van de bouwwerken van een medisch centrum in Eindhoven
De bouwwerken van een polikliniek van 2237 m² in Eindhoven zijn opgeleverd op 20.11.2015. Het gebouw is lokaal gekend onder de naam STRIJP-Z, een verwijzing naar een innovatiecampus in het centrum van Eindhoven. Ter herinnering, Cofinimmo had in december 2014 een grond aangekocht om er dit pand op te bouwen. De aankoopprijs van het terrein en het budget voor de werken bedroegen 4,5 miljoen EUR. De instelling wordt uitgebaat door SGE (Stichting Gezondheidscentra Eindhoven), waarmee Cofinimmo een 'dubbel netto'-huurovereenkomst afsloot met een looptijd van 25 jaar. De huurprijs zal jaarlijks worden geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Het initiële bruto huurrendement van deze transactie bedraagt 7,50 %.
Verwerving van een revalidatiekliniek in Heerlen
Op 15.12.2015 verwierf Cofinimmo de revalidatiekliniek 'Plataan' in Heerlen, nabij Maastricht, voor 3,7 miljoen EUR. De kliniek telt 127 bedden, verdeeld over 14700 m². Vanaf begin 2016 zal het gebouw grondig worden gerenoveerd voor een bedrag van 11,1 miljoen EUR. Bij de oplevering van de werken, voorzien in de loop van het eerste kwartaal 2017, zal de uitbater, de Nederlandse uitbatersgroep Sevagram, met Cofinimmo een 'triple netto'-huurovereenkomst ondertekenen met een looptijd van 15 jaar, hernieuwbaar voor 10 jaar. De huurprijs zal jaarlijks worden geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Het initiële bruto huurrendement van deze transactie bedraagt 7,03 %.
Verwerving van een polikliniek in Arnhem-Zuid
Op 17.12.2015 verwierf Cofinimmo een polikliniek van 4200 m² in Arnhem-Zuid voor 5,0 miljoen EUR. De instelling wordt uitgebaat door de Nederlandse Stichting Rijnstate, waarmee Cofinimmo een 'dubbel netto'-huurovereenkomst ondertekende met een looptijd van 20 jaar. De huurprijs zal jaarlijks worden geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Het initiële bruto huurrendement van deze transactie bedraagt 8,33 %.
Verwerving van een zorgcentrum (in ontwikkeling) voor mensen met een handicap in Alphen aan den Rijn
In december 2015 verwierf Cofinimmo een zorgcentrum voor mensen met een handicap in Alphen aan den Rijn. De aankoopprijs van het terrein en het budget van de werken bedragen 2,5 miljoen EUR. De instelling zal 24 kamers tellen, verdeeld over een oppervlakte van 2000 m² en zal worden uitgebaat door de Stichting Philadelphia Zorg. Bij de oplevering van de werken, voorzien in oktober 2016, zal Cofinimmo met Philadelphia Zorg een 'dubbel netto'-huurovereenkomst ondertekenen met een looptijd van 15 jaar. De huurprijs zal jaarlijks worden geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Het initiële bruto huurrendement van deze transactie bedraagt 6,60 %.
54
Duitsland
Verwerving van twee sport- en wellnesscentra in Hannover en Hamburg
Op 05.06.2015 verwierf de Groep Cofinimmo twee sport- en wellnesscentra uit het topsegment in Duitsland. Het centrum Uhlenhorst, dat in een prestigieuze residentiële buurt in Hamburg ligt en in 2012 werd gebouwd, strekt zich uit over 7800 m². Het centrum is voorzien van fitnesszalen, zwembaden, een sauna, thermen en tennis- en hockeyterreinen. Het centrum Maschsee, aan de oevers van een meer in Hannover, werd gebouwd in 2009 en omvat 10000 m². Het centrum is uitgerust met fitnesszalen, zwembaden, een sauna, thermen en een beachvolleyterrein.
Beide centra worden verhuurd voor een termijn van 30 jaar aan de Groep Aspria, waarmee de Groep Cofinimmo 'dubbel netto'-huurovereenkomsten heeft afgesloten. Deze overeenkomsten omvatten beperkte onderhoudsverplichtingen voor Cofinimmo (onderhoud van de structuur, de gevels en het dak van de gebouwen). De huurprijzen zullen jaarlijks geïndexeerd worden.
De initiële investering bedraagt 53,6 miljoen EUR. Het initiële bruto huurrendement van deze transactie bedraagt 7,60 %. Verder zullen er in de toekomst, onder bepaalde voorwaarden, extra bedragen worden aangerekend, die in voorkomend geval zullen samengaan met een verhoging van de huurprijs. Het bruto huurrendement zou dan kunnen oplopen tot 8 %.
Ter herinnering: Cofinimmo bezit sinds 2007 het sport- en wellnesscentrum La Rasante, gelegen te Donkerstraat 56 in Brussel, dat ook door de Groep Aspria wordt uitgebaat.
Verwerving van een revalidatiekliniek in Bonn
Op 16.12.2015 verwierf Cofinimmo de revalidatiekliniek Kaiser Karl in Bonn. Deze instelling van 15500 m², gebouwd in 1996 en uitgebreid in 2013, is vooral gespecialiseerd in orthopedie en telt 150 bedden, een zwembad, thermen, een restaurant en een ondergrondse parkeerfaciliteit. De initiële investering bedraagt 30,0 miljoen EUR1 .
Het centrum wordt verhuurd aan een dochter van de Duitse uitbatersgroep Eifelhöhen-Klinik AG, in het kader van een 'dubbel netto'-huurovereenkomst met een looptijd van 25 jaar. De huurprijs zal driejaarlijks, enkel opwaarts, geïndexeerd worden. Het initiële bruto huurrendement van deze transactie bedraagt 7,32 %.
"IN 2015 HEEFT COFINIMMO HAAR GROEI IN ZORGVASTGOED IN NEDERLAND EN DUITSLAND VOORTGEZET."
Sport- en wellnesscentrum Uhlenhorst - Hamburg (DE)
BOUW- EN RENOVATIEPROJECTEN
Dankzij haar ervaren multidisciplinair team, en meer bepaald het ervaren Project Managementteam dat gespecialiseerd is in zorgvastgoed, biedt Cofinimmo de uitbaters een totaaloplossing waarmee ze toegang krijgen tot een financiële, bouwkundige, ecologische en vastgoedexpertise.
Bij nieuwbouw- of uitbreidingswerken wordt, in overleg met de uitbater, rekening gehouden met de mogelijkheden om de bouwkundige en duurzame kenmerken van de gebouwen te verbeteren. Het doel is een rationeler energieverbruik bij de uitbating te verwezenlijken. Dit kadert
in het milieucertificaat ISO 14001:2004 van Cofinimmo voor het Project Management van zware werken en renovaties en komt bijvoorbeeld tot uiting in een beter isolatiepeil (K-peil) dan het wettelijke minimum of een performanter verwarmings- en ventilatiesysteem.
In 2015 heeft de Groep in België, in Frankrijk en in Nederland verscheidene grote projecten opgeleverd en gesuperviseerd. Zo werd er 28,2 miljoen EUR geïnvesteerd in bouw-, uitbreidings- en renovatiewerken in de zorgvastgoedsector.
"COFINIMMO BEGELEIDT DE UITBATERS VIA DE VERWERVING VAN BESTAANDE INSTELLINGEN, DE BOUW VAN NIEUWE ACTIVA OF DE UITBREIDING OF RENOVATIE VAN BESTAANDE GEBOUWEN."
Kantoorgebouw Woluwe 106-108 - Brussel (BE) Cofinimmo heeft een vergunningsaanvraag ingediend om dit gebouw om te vormen naar woonzorgcentrum.
56
De belangrijkste werven die het departement Project Management in 2015 heeft beheerd en/of gecontroleerd zijn:
België
| Gebouw | Uitbater | Type werken | Aantal (bijkomende) bedden |
(Bijkomende) oppervlakte |
Einde van de werken |
|---|---|---|---|---|---|
| Den Brem - Rijkevorsel | Armonea | Uitbreiding | + 36 | + 1325 m² | T12015 |
| De Nieuwe Seigneurie - Rumbeke | Armonea | Uitbreiding | + 31 | + 1688 m² | T22015 |
| Maison Saint-Ignace - Laken (Brussel)1 | Senior Assist | Renovatie | 142 | 8345 m² | T22015 |
| Noordduin – Koksijde | Armonea | Nieuwbouw | 87 | 6440 m² | T3 2015 |
| Residentie Tillens (voorheen Suzanna Wesley) – Ukkel (Brussel) |
Armonea | Nieuwbouw | 87 | 4960 m² | T42015 |
Frankrijk
| Gebouw | Uitbater | Type werken | Aantal (bijkomende) bedden |
(Bijkomende) oppervlakte |
(Verwacht) einde van de werken |
|---|---|---|---|---|---|
| Caux du Littoral - Néville | Handra | Renovatie en uitbreiding | + 24 | + 1939 m² | T12016 |
| Les Lubérons – Le Puy-Sainte-Réparade | Groep Korian-Medica | Renovatie en uitbreiding | + 25 | + 1400 m² | T12016 |
| William Harvey - Saint Martin d'Aubigny | Groep Korian-Medica | Rénovation et extension | + 10 | + 670 m² | T12016 |
Naast de al in 2015 gestarte maar nog niet voltooide werven, zijn de belangrijkste geplande bouw- en renovatieprojecten voor 2016-2017:
België
| Gebouw | Uitbater | Type werken | Aantal (bijkomende) bedden |
(Bijkomende) oppervlakte |
(Verwacht) einde van de werken |
|---|---|---|---|---|---|
| Woluwe 106 - 108 - Brussel | Vivalto | Herbestemming van een kantoorgebouw naar een woonzorgcentrum |
151 | 8422 m² | T32017 |
| Peru 80 - Brussel | Aspria | Bouw van een sport- en wellnesscentrum |
/ | 15188 m² | T42018 |
Nederland
| Gebouw | Uitbater | Type werken | Aantal (bijkomende) bedden |
(Bijkomende) oppervlakte |
(Verwacht) einde van de werken |
|---|---|---|---|---|---|
| Alphen aan den Rijn | Philadelphia Zorg | Nieuwbouw | 24 | 1976 m² | T32016 |
| Parking Amphia - Breda | Amphia | Nieuwbouw | / | 24610 m² | T32016 |
| Bavel | Martha Flora | Nieuwbouw | 22 | 2198 m² | T42016 |
| Plataan - Heerlen | Sevagram | Renovatie | 133 | 14700 m² | T22017 |
"SINDS 2005 HEEFT COFINIMMO EEN GRONDIGE KENNIS OPGEBOUWD VAN PUBLIEKE ZORGSYSTEMEN EN BEHEERMODELLEN VAN MEDISCHE CENTRA."
KANTOREN
In het beheer van haar kantorenportefeuille stelt Cofinimmo moderne en functionele ruimten ter beschikking van publieke en private huurders in het kader van flexibele huurovereenkomsten.
Beheersverslag / Kantoren
PORTEFEUILLE OP 31.12.2015
Op 31.12.2015 vertegenwoordigde de kantorenportefeuille van Cofinimmo 39,6 % van de totale geïnvesteerde portefeuille. Hij bestond uit 81 gebouwen1 met een totale bovengrondse oppervlakte van 635787 m² en een reële waarde van 1241,1 miljoen EUR. Het gaat om kantoren die uitsluitend gelegen zijn in België, voornamelijk in Brussel. De bezettingsgraad in m² blijft hoog (89,7 %) in vergelijking met de Brusselse markt. Meer dan 22 % van de kantoorgebouwen wordt verhuurd aan Belgische en internationale overheden.
40 %
Percentage van de globale portefeuille op 31.12.2015
90 %
Bezettingsgraad op 31.12.2015
1241 MILJOEN EUR
Portefeuille in reële waarde op 31.12.2015
60 KANTOREN
In 2015 heeft Cofinimmo de actieve rotatiestrategie van haar kantorenportefeuille voortgezet en de herontwikkeling van de Livingstone-site voltooid. De vennootschap kon een hoge bezettingsgraad aanhouden dankzij de kwaliteit en de ligging van de gebouwen, het dienstenaanbod aan de huurders en het proactieve beheer van de interne teams.
In 2015 heeft Cofinimmo de actieve rotatiestrategie van haar kantorenportefeuille voortgezet, aangemoedigd door het volume van de geregistreerde transacties op de Brusselse kantorenmarkt, dat 1,5 miljard EUR bedroeg in 2015. Op de investeringsmarkt is er zeer grote belangstelling van de investeerders voor vastgoed met zeer lange verhuurtermijnen. Hierdoor dalen de rendementen voor dit type 'prime' activa onder de drempel van 5 %1 . Ze heeft de aandelen van de vennootschap Livingstone II, eigenaar van het gebouw Livingstone II in Brussel, verkocht. Deze transactie heeft het gebouw gewaardeerd aan een bruto rendement van 4,28 %.
Hoewel de huurmarkt nog altijd onder druk staat, kon Cofinimmo met succes de actieve commercialisering van haar kantoren voortzetten. Zo heeft Cofinimmo in 2015 de huurovereenkomsten van bestaande klanten, goed voor 44193 m², hernieuwd en nieuwe huurovereenkomsten en oppervlakte-uitbreidingen ondertekend voor 23035 m². De bezettingsgraad blijft hoog op 89,7 %. De bezettingsgraad van de gebouwen Kolonel Bourg 105 en Guimard 10-12 kon op die manier aanzienlijk stijgen naar respectievelijk 80 % en 88 %, gedragen door het succes van het commerciële beleid en de naambekendheid van de vennootschap.
Wat de herontwikkelingsprojecten betreft, heeft Cofinimmo in 2015 de renovatiewerken opgestart van het gebouw Belliard 40. Verwacht wordt dat die werken in 2017 zijn voltooid. Dit gebouw in de Brusselse Leopoldwijk zal meer dan 17000 m² moderne en moduleerbare kantoorruimte aanbieden, gespreid over 13 etages, met een uitstekende architecturale en ecologische kwaliteit. Cofinimmo anticipeert zo op de schaarste van nieuwe ontwikkelingen, vooral van gebouwen van categorie A in de Leopoldwijk, tegen 2017.
In 2015 voltooide de vennootschap met succes de herontwikkeling van de sites Woluwe 34 en Livingstone I. Beide gebouwen werden verbouwd tot appartementen, die in de loop van het jaar allemaal werden verkocht. De demografische groei van Brussel zorgt voor een aanzienlijk tekort aan huisvesting. Om in te spelen op die vraag bevorderen de gewestelijke overheden de ontwikkeling van gemengde wijken, waardoor de herbestemming van leegstaande gebouwen in wooneenheden wordt vergemakkelijkt. Zo werd er in 2015 in Brussel meer dan 90000 m² kantoorgebouwen verbouwd tot wooneenheden1 .
Geografische spreiding – in reële waarde (in %)
Gemiddelde leeftijd van de gebouwen2 (in %)
1 Bron: Cushman & Wakefield.
2 De gebouwen die een zware renovatie ondergingen, worden als nieuwe gebouwen beschouwd.
"MET HET OOG OP DE NIEUWE WERKWIJZEN GEEFT COFINIMMO VOORRANG AAN MODULEERBARE GEBOUWEN DIE INSPELEN OP DE EISEN VAN ONZE BESTAANDE EN TOEKOMSTIGE HUURDERS EN WAARVAN DE ENERGIEPRESTATIES DE STRIKTSTE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN NALEVEN."
BELANGRIJKSTE VERWEZENLIJKINGEN IN 2015
Oplevering van de herbestemmingswerken van de kantoorgebouwen Woluwe 34 en Livingstone I naar appartementen en verkoop van alle appartementen
Als een kantoorgebouw uit de portefeuille technisch achterhaald is en leegstaat, beoogt Cofinimmo twee scenario's: renovatie van de kantoren of, als het gebouw er zich toe leent, herbestemming naar appartementen die vervolgens worden verkocht. Dit tweede en meest voordelige scenario werd gekozen voor de gebouwen Woluwe 34 en Livingstone I.
De herbestemmingswerken van het kantoorgebouw Woluwe 34 (Brussel Gedecentraliseerd) naar appartementen werden opgeleverd in de loop van het eerste halfjaar van 2015. Het totale budget voor die werken bedroeg 13 miljoen EUR. De commercialisering van het project was meteen begonnen na de start van de werf, in juli 2013. Op 31.12.2015 waren alle appartementen verkocht voor 23,6 miljoen EUR. Aangezien de werken 14,8 miljoen EUR hebben gekost, beloopt het teruggevorderde bedrag 8,8 miljoen EUR.
De herbestemmingswerken van het kantoorgebouw Livingstone I (Brussel Leopold) naar appartementen werden eveneens in het eerste halfjaar 2015 opgeleverd. Voor dit project was het risico van de verkoop van de appartementen overgeheveld naar algemeen aannemer Cordeel, die Cofinimmo een vaste prijs van 24 miljoen EUR betaalde naargelang er nieuwe eenheden werden verkocht en uiterlijk tegen eind 2017. Op 31.12.2015 waren alle appartementen verkocht.
Verkoop van het kantoorgebouw 'De Parabool' voor 5,5 miljoen EUR
Cofinimmo verkocht in januari 2015 het gebouw 'De Parabool', gelegen te Filips de Goedestraat 2-4 in 1000 Brussel. Dit kleine gebouw, bestemd voor seminaries en recepties, maakte deel uit van de
Livingstone-site, die tot eind 2011 werd gebruikt door Belfius. De bruto verkoopprijs bedroeg 5,5 miljoen EUR, wat hoger was dan de investeringswaarde die de onafhankelijke vastgoeddeskundige had bepaald.
Verkoop van de aandelen van de vennootschap Livingstone II, eigenaar van het kantoorgebouw Livingstone II1
In november 2015 verkocht Cofinimmo alle aandelen van de vennootschap Livingstone II, eigenaar van het kantoorgebouw Livingstone II in het hartje van de Europese wijk in Brussel. De aandelen werden aangekocht door het fonds 'Aberdeen European Balanced Property Fund', dat wordt beheerd door Aberdeen Asset Management PLC, voor een bedrag van 60,0 miljoen EUR. Rekening houdend met de andere activa en passiva dan vastgoed, wordt het gebouw in deze transactie gewaardeerd op 63,9 miljoen EUR, een bedrag dat 13,2 miljoen EUR hoger ligt dan de investeringswaarde van het actief die de onafhankelijke vastgoeddeskundige had bepaald op 31.12.2014. De contractuele huurinkomsten op basis van deze waardering stemmen overeen met een bruto rendement van 4,28 %.
Met de verkoop van de aandelen van de vennootschap Livingstone II kon Cofinimmo met succes de herpositionering afronden van de hele in 2002 verworven Livingstone site, waarvan ze het gebruik en de ecologische integratie heeft geoptimaliseerd door de site een gemengde bestemming te geven na het vertrek van Belfius Insurance eind 2011. Dit vertrek ging gepaard met een vervroegde verbrekingsvergoeding van 21 maanden.
62
Oplevering van de renovatiewerken van het kantoorgebouw Guimard 10-12
Op het einde van het derde kwartaal 2015 werden de renovatiewerken van het kantoorgebouw Guimard 10-12 (Brussel Leopold) opgeleverd. Het totale budget van de werken bedroeg 14,8 miljoen EUR. Op 31.12.2015 was meer dan 90 % van de oppervlakte reeds verhuurd.
Vastgoeddiensten
De interne teams die instaan voor de commercialisering (Account Management) en vastgoedbeheer (Property Management), die regelmatige en duurzame relaties met de klanten onderhouden, streven eenzelfde doelstelling na: de huurders een volwaardige vastgoedoplossing aanbieden die kwaliteitsgebouwen, een flexibele bezetting en een bijpassende dienstverlening bundelt.
De inrichtingswerken worden rechtstreeks beheerd door het interne multidisciplinaire departement Project Management, waar architecten, ingenieurs en spaceplanners samenwerken.
In 2015 verwerkte de Service Desk 8500interventieaanvragen. Naast de klantenbinding en een beter comfort in het gebruik van de kantoorruimten, wat de hoofddoelstellingen van deze dienstenactiviteit blijven, kon Cofinimmo binnen de activiteit van vastgoeddiensten een operationeel resultaat van bijna 60000 EUR realiseren.
"DE VENNOOTSCHAP HEEFT EEN INTERN BEHEERSTEAM VAN 120 MENSEN DAT ALLE VASTGOEDDISCIPLINES DEKT."
Uitsplitsing van de huurders per activiteitensector– in contractuele huren (in %)
| Verzekeringen | 19,3 % |
|---|---|
| Belgische overheidssector | 13,1 % |
| Advocaten & Consulting | 12,1 % |
| Informatietechnologie | 9,7 % |
| Internationale overheidssector | 9,0 % |
| Chemie, Petroleum en Farmacie | 5,0 % |
| Retail | 2,6 % |
| Telecommunicatie | 2,4 % |
| Andere | 26,8 % |
| TOTAAL | 100 % |
Belangrijkste klanten - in contractuele huren (in %)
| Rating1 Vooruitzicht1 | % | ||
|---|---|---|---|
| AXA Belgium | A+ | POS | 13,7 % |
| Regie der Gebouwen (Belgische Federale Overheid) |
AA | STABLE | 13,1 % |
| Europese Commissie | AA+ | NEG | 8,9 % |
| IBM Belgium | AA- | STABLE | 4,9 % |
| TVI NV (Groep RTL) | BBB+ | STABLE | 3,6 % |
| OVAM | n.a. | n.a. | 2,6 % |
| CEFIC | n.a. | n.a. | 2,6 % |
| Bank Degroof Petercam | n.a. | n.a. | 2,3 % |
| Cleary, Gottlieb,Steen & Hamilton | n.a. | n.a. | 2,2 % |
| KPMG | n.a. | n.a. | 1,8 % |
| TOTAA L |
55,7 % | ||
| Andere | 44,3 % |
RENOVATIEPROJECTEN
Het team van het projectbeheer (Project Management) is verantwoordelijk voor het beheer van ontwikkelingsprojecten, zware renovaties en decoratie- of inrichtingswerken van kantoorruimten. Dit intern beheer waarborgt het behoud van een kwaliteitsvolle gebouwenportefeuille die op ieder moment optimaal uitgebaat kan worden en die herontwikkeld kan worden met de meest milieuvriendelijke technieken
(zie ook hoofdstuk 'Duurzame Vastgoedstrategie' van dit Jaarlijks Financieel Verslag).
In 2015 beheerde of omkaderde het departement Project Management meerdere werven van kantoorgebouwen in Brussel. Het totale bedrag van de bouw- en renovatiewerken van de beheerde en in 2015 geboekte kantoren bedraagt 21,36 miljoen EUR.
Renovatieprojecten in 2015
| Gebouw | Type werken | Oppervlakte (in m²) |
(Verwacht) einde van de werken |
|---|---|---|---|
| Guimard 10-12 | Renovatie | 10800 m² | T32015 |
| Vorst 24 | Middelzware renovatie | 3900 m² | T12016 |
| The Gradient (voorheen Tervuren 270-272) | Renovatie hal en parkings | 550 m² | T22016 |
| Belliard 40 | Afbraak en heropbouw van kantoren | 20000 m² | T32017 |
Naast de al gestarte maar in 2015 nog onvoltooide werven, zijn de belangrijkste werven in 2016:
Renovatieprojecten in 2016
| Gebouw | Type werken | Oppervlakte (in m²) |
(Verwacht) einde van de werken |
|---|---|---|---|
| The Gradient (voorheen Tervuren 270-272) | Creatie coworkingzone | 1050 m² | T42016 |
| The Gradient (voorheen Tervuren 270-272) | Renovatie verdieping +4 | 2900 m² | T12017 |
| Tenreuken | Residentiële nieuwbouw | 11800 m² | T22018 |
"VIA HERBESTEMMINGEN SPEELT COFINIMMO OPTIMAAL IN OP DE VRAAG NAAR HUISVESTING VERBONDEN AAN DE DEMOGRAFISCHE EVOLUTIES EN OP HET STREVEN NAAR EEN GEMENGD KARAKTER IN BEPAALDE WIJKEN."
ENERGIEPRESTATIE VAN DE KANTOREN
Cofinimmo heeft voor 33 van haar bestaande kantoorgebouwen, i.e. 31 % van haar kantoorruimten, een EPB-certificaat (Energieprestatie Gebouw) laten opstellen. Dat certificaat vermeldt de energieprestatieen CO2-uitstootcoëfficiënten van het betrokken gebouw. Naarmate de gebouwen verhuurd of verkocht worden, worden deze certificaten opgesteld door erkende ondernemingen, in overeenstemming met de Europese EPB richtlijn, omgezet in de nationale en regionale wetgevingen. Van die gecertificeerde gebouwen realiseert 97 % een energieprestatie die hoger is dan het huidige gemiddelde voor de gebouwen in Brussel. Dat ligt tussen D en E (bron: BIM). Het certificaat is in Wallonië verplicht sinds 2015 en wordt in Vlaanderen vanaf 2017 verplicht.
In de loop van 2013 investeerde Cofinimmo in een software voor het beheer van de energiegegevens teneinde potentiële besparingen en de impact van de investeringen die zij deed om het energieverbruik te verlagen, beter te identificeren. Het doel hiervan is de vermindering van het energieverbruik. Alle gegevens over het verbruik van alle gemeenschappelijke ruimten die Cofinimmo beheert en het private verbruik dat de diverse huurders op vrijwillige basis leveren, worden hierin verzameld.
Zie ook hoofdstuk 'Duurzame Vastgoedstrategie' van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
Cofinimmo heeft ook de installatie van telemeters voortgezet. Met die meters kan men het verbruik in real time controleren en beter beheersen.
In 2013 werd voor alle gemeenschappelijke ruimten die de Groep beheert, opnieuw een contract voor de levering van groene elektriciteit ondertekend. Het aangekochte jaarlijkse volume bedraagt om en bij 45 GWu, wat een besparing van 20385ton CO2e betekent, wat overeenkomt met de productie van negen windturbines met een gemiddeld vermogen.
Resultaat van de energieprestatiecertificaten van de kantoren van Cofinimmo in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (in %)
BREEAM IN-USE1
Ter erkenning van haar inspanningen gaat Cofinimmo verder met haar 'BREEAM In-Use' certificatiebeleid. Daarbij geeft ze voorrang aan gebouwen in een commercialiseringsfase. Met het verkrijgen van een milieucertificaat streeft ze een dubbel doel na: enerzijds de commerciële concurrentiekracht van haar gebouwen verbeteren en anderzijds de milieuprestatie van het patrimonium continu verbeteren.
In totaal zijn 12178 m2 kantoren BREEAM In-Use gecertificeerd, wat slechts neerkomt op 2 % van de kantorenportefeuille. De doelstelling voor 2016 is een certificatie voor 70414 m² bijkomende oppervlakte, ofwel 11 % van de kantorenportfeuille.
1 BREEAM In-Use is een subprogramma van BREEAM (zie Lexicon) dat de duurzaamheid van bestaande gebouwen certificeert. De geanalyseerde domeinen beperken zich niet tot de energieprestatie, maar dekken ook de volgende aspecten: energie, water, materialen, transport, afval, vervuiling, gezondheid en welzijn, beheer, terrein en ecologie. Aan het einde van het certificeringsproces krijgt het gebouw en het vastgoedbeheer ervan een rating (Acceptable/ Aanvaardbaar, Pass/Matig, Good/Goed, Very Good/Zeer Goed, Excellent/Uitstekend en Outstanding/Uitmuntend).
VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN
Cofinimmo investeert in gebouwen die ondernemingen gebruiken als netwerken van rechtstreekse verkooppunten voor hun goederen en diensten aan hun klanten. Die activa bestaan uit cafés/restaurants en verzekeringskantoren. Ze worden samengebracht in het vastgoedsegment van distributienetten.
Beheersverslag / Vastgoed van distribu tienetten
PORTEFEUILLE OP 31.12.2015
Op 31.12.2015 vertegenwoordigde de vastgoedportefeuille van distributienetten van Cofinimmo 17,2 % van de globale portefeuille, i.e. een reële waarde van 538,1 miljoen EUR.
17 %
Percentage van de globale portefeuille op 31.12.2015
98 %
Portefeuille in reële waarde op 31.12.2015 538 Bezettingsgraad op 31.12.2015 MILJOEN EUR 67
VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN: PUBSTONE & COFINIMUR I
In elk van deze twee netwerken is er maar één vennootschap-huurder voor alle gebouwen die als rechtstreeks verkooppunt dienen. De kwaliteitsvolle ligging van de activa waarborgt een aantrekkelijke restwaarde. Gespecialiseerde interne teams staan in voor de opvolging van het structurele onderhoud van de activa van beide netten.
Belangrijkste voordelen van deze netwerken:
'Sale & leaseback'-transacties
De door de verkoper gevraagde verkoopprijs per vierkante meter is redelijk, aangezien het gaat om gebouwen die worden verhuurd aan de verkoper ervan. Hij moet dus instaan voor de huur na de verkoop.
Optimalisering van het netwerk van verkooppunten voor de activiteit van de huurder
De gebouwen zijn nodig voor de activiteit van de huurder wegens hun ligging en worden gehuurd voor een lange termijn.
Voor de meeste van die gebouwen is de kans op herverhuur na afloop van de huuroverkomst dus groot.
Granulariteit van het kapitaalrisico
Bij het vertrek van de huurder kan een aanzienlijk deel van die activa worden verkocht als winkels of woongelegenheden bij al dan niet professionele plaatselijke investeerders, aangezien de te investeren bedragen vaak binnen het bereik van dergelijke investeerders liggen.
Begeleiding van de huurder in het beheer, de ontwikkeling en de renovatie van de activa
De vennootschap-huurder en Cofinimmo onderhouden een permanente dialoog om de geografie van haar verkoopnetwerk te laten evolueren. De gebouwen waarvan de huur niet zal worden vernieuwd op de vervaldatum of die op middellange termijn een renovatie vergen, kunnen op die manier vooraf worden geïdentificeerd. Zo ook kan Cofinimmo als koper optreden voor nieuwe gebouwen die de huurder in zijn netwerk wenst op te nemen
Geografische uitsplitsing – in reële waarde (in %)
Geografische uitsplitsing – in huurprijzen (in %)
Gemiddelde resterende looptijd van de huurovereenkomsten (in aantal jaren)
PUBSTONE: CAFÉS EN RESTAURANTS
In het kader van een vastgoedsamenwerking verwierf Cofinimmo eind 2007 de volledige portefeuille met cafés en restaurants die tot dan eigendom was van Immobrew NV, dochtervennootschap van AB InBev en die de nieuwe naam Pubstone NV kreeg. Ze werden vervolgens opnieuw verhuurd aan AB InBev met een handelshuurovereenkomst voor een gemiddelde initiële looptijd van 23 jaar. AB InBev behoudt een onrechtstreeks belang van 10 % in de structuur van Pubstone (zie organigram op bladzijden 204 en 205). Na afloop van de huurovereenkomst heeft AB InBev de keuze tussen het vernieuwen van de huur aan dezelfde voorwaarden of de restitutie van de vrijgemaakte ruimten.
Op 31.12.2015 bestond de Pubstone-portefeuille uit 791 gebouwen in België en 244 gebouwen in Nederland, goed voor een totale bovengrondse oppervlakte van 357510 m² en een reële waarde van 421,4 miljoen EUR (België: 274,3 miljoen EUR, Nederland: 147,1 miljoen EUR).
Cofinimmo draagt geen enkel risico voor de commerciële uitbating van de cafés en restaurants. Dat risico valt uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van AB InBev, dat het deels afschuift op de individuele uitbaters aan wie het de gebouwen onderverhuurt. Cofinimmo staat echter in voor het structurele onderhoud van de daken, de muren, de gevels en het buitenschrijnwerk. In het kader van dit partnerschap is Cofinimmo bovendien bereid AB InBev te begeleiden in de dynamische ontwikkeling van deze portefeuille. In België bestaat het interne Pubstone-team, buiten de ondersteunende diensten, uit zes personen die betrokken zijn bij het beheer van de portefeuille (Property en Project Management). In Nederland zijn dit er twee.
Dit interne beheer van Cofinimmo waarborgt een continue technische en financiële opvolging van de verschillende gebouwen en een uniformisering van de verschillende aspecten die verband houden met de eigendom en de stedenbouw.
Verwezenlijkingen
Verwerving van drie cafés/restaurants in België
In de loop van 2015 verwierf Cofinimmo via haar dochteronderneming Pubstone drie cafés/restaurants in Brussel, voor een totaalbedrag van 1,5 miljoen EUR. De activa zijn verhuurd aan AB InBev tot minstens eind 2030, op basis van initiële bruto rendementen tussen 5,8 % en 8,1 %.
Verkoop van 11 cafés/restaurants
In 2015 heeft de Groep Cofinimmo 11 cafés/restaurants in België verkocht voor een totaal bruto bedrag van 2,0 miljoen EUR. Dit bedrag ligt boven de investeringswaarde van de activa die de onafhankelijke vastgoeddeskundige op 31.12.2014 bepaalde.
Renovatieprojecten
In 2015 hebben de operationele teams van Property en Project Management in België 405 technische interventies en 247 renovatieprojecten uitgevoerd. In Nederland hebben ze 105 technische interventies en 137 renovaties gerealiseerd. Het gaat voornamelijk om buitenschilderwerk, buitenschrijnwerk en dakwerken.
Voor 2015 bedraagt de totale investering voor renovatiewerken in de Pubstone-portefeuille 3,3 miljoen EUR voor de beide landen, waarvan 2,5 miljoen EUR in België en 0,8 miljoen EUR in Nederland. Voor 2016 wordt verwacht dat er nieuwe renovatieprojecten evenals klein- en grootschalige werken zullen worden opgestart voor een budget van 4,8 miljoen EUR.
Dankzij de progressieve renovaties van de gevels en daken van cafés en restaurants kan de CO2-uitstoot aanzienlijk worden verminderd. Momenteel zijn er geen verplichte energie-efficiëntiemaatregelen voor dit type gebouwen, behalve voor de appartementen die boven de horecazaken liggen. Voor 26 van de 77 appartementen werd een energieprestatiecertificaat opgesteld.
Renovatieprojecten in 2015
| Gebouw | Type werken |
|---|---|
| België | |
| Grote Zavel 42 - 1000 Brussel | Restauratie van de gevels |
| Langestraat – 8000 Brugge | Buitenschilderwerken |
| Nederland | |
| Grote Markt 13 – Bergen-op-Zoom | Buitenschilderwerken |
| Vismarkt 2 – Breda | Buitenschilderwerken |
| Vrythof 10- Maastricht | Funderingen |
Café/restaurant 't Speelmanshuis - Brugge (BE)
COFINIMUR I: VERZEKERINGSKANTOREN
In december 2011 hebben Cofinimmo NV en Foncière ATLAND, in partnerschap en voor de dochter Cofinimur I NV, een portefeuille van de verzekeringsgroep MAAF verworven. De portefeuille bestaat uit 283 gebouwen, waarvan 265 commerciële kantoren, 15 kantoorgebouwen en drie gebouwen voor gemengd gebruik (handel/kantoren).
Alle gebouwen worden verhuurd voor een gemiddelde initiële looptijd van 9,7 jaar aan MAAF, een dochter van de Franse verzekeringsgroep Covéa. MAAF staat aan het hoofd van een globaal netwerk van 591 agentschappen en dekt het hele Franse grondgebied. In deze agentschappen werkt het personeel van MAAF.
Op 31.12.2015 bestond de Cofinimur I portefeuille uit 279 gebouwen, die samen een totale bovengrondse oppervlakte vertegenwoordigen van 59601 m² en een reële waarde van 116,7 miljoen EUR.
Foncière ATLAND REIM staat in voor het Asset en Property Management van de volledige portefeuille, voor rekening van de verwervingsstructuur die Cofinimmo NV en Foncière ATLAND gezamenlijk bezitten.
Om een deel van de verwerving van deze MAAF-kantoren te financieren, heeft Cofinimur I obligaties terugbetaalbaar in aandelen (OTA) uitgegeven voor een bedrag van 52 miljoen EUR. De aan deze OTA gekoppelde voorwaarden worden beschreven op bladzijde 48 van het Jaarlijks Financieel Verslag 2011.
De energieaspecten van de verzekeringsagentschappen zijn vanaf de verwerving in kaart gebracht. Omdat de meeste agentschappen deel uitmaken van een mede-eigendom en het beheer ervan aan een derde partner wordt toevertrouwd, beperkt de rol van Cofinimmo zich desgevallend tot een sensibiliserende opdracht. Bovendien is de huurder zelf actief op het vlak van duurzame ontwikkeling. Hij besteedt bijvoorbeeld bijzondere aandacht aan de toegankelijkheid voor mensen met een beperkte mobiliteit.
Verwezenlijkingen
Verwerving van een verzekeringsagentschap
Op 28.05.2015 verwierf Cofinimmo, via haar Franse dochteronderneming Cofinimur I, een verzekeringsagentschap in Meyzieu voor 0,3 miljoen EUR. Het actief wordt verhuurd aan GMF, en andere dochter van de Covéa Groep, voor een vaste duur van negen jaar en op basis van een initieel bruto rendement van 8,5 %.
Verkoop van twee verzekeringsagentschappen
In de loop van 2015 verkocht de Groep Cofinimmo twee verzekeringsagentschappen van de Cofinimur I portefeuille voor een totaalbedrag van 0,3 miljoen EUR, in lijn met de investeringswaarde van het actief zoals bepaald door de onafhankelijke vastgoeddeskundige.
Renovatieprojecten
In 2015 heeft Foncière ATLAND REIM zich toegelegd op heel wat projecten, zoals:
Commercialisering/Arbitrage
- Ontwikkeling van de bestaande portefeuille door de verwerving van agentschappen die worden verhuurd aan de Covéa Groep (een verwerving in VEFA1 , een ondertekende verkoopbelofte en een project in studiefase).
- Verkoop van een site in makelaarsregime (Dinan) en van een verkoopbelofte in onderhandeling voor een andere site (Pointe-à-Pitre). Het gaat om de laatste twee sites die in makelaarsregime werden verworven.
- Herverhuring van een site vrijgemaakt door MAAF (Rouen Le Bretagne).
Werken
- Validatie en opvolging van 19 werkdossieraanvragen 'Agence 2010' (die deel uitmaken van het budget van 80 miljoen EUR voor werken die met MAAF bij de verwerving waren overeengekomen) en controle van de naleving van het protocol.
- Uitvoering en opvolging van zware renovatiewerken.
- Opvolging van de in 2014 ondertekende VEFA1 (Oullins).
Beheer
- Bijwerking van een online database voor het dagelijkse beheer van de 279 sites (Algemene Vergaderingen, plaatsbeschrijvingen, plannen, werken enz.).
- Operationele opvolging met een plaatsbezoek aan ongeveer 200 agentschappen.
MAAF verzekeringsagentschap – Guérande (FR)
PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKINGEN
Cofinimmo investeert in activa voor zeer specifiek gebruik in België via Publiek-Private Samenwerkingen (PPS).
Beheersverslag / Publ iek-Private Samenwerkingen
PORTEFEUILLE OP 31.12.2015
Op 31.12.2015 omvat de PPS portefeuille van Cofinimmo zes activa in uitbating.
73
PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKINGEN
Cofinimmo werkt mee aan de renovatie en de verbetering van het publieke en parapublieke vastgoedpatrimonium in België dankzij Publiek-Private Samenwerkingen (PPS). Momenteel omvat de PPS portefeuille zes activa in uitbating.
Cofinimmo streeft ernaar in te spelen op de specifieke behoeften van de openbare instellingen. In het kader van lange termijnsamenwerkingen brengt ze haar financiële en vastgoedexpertise in. Deze samenwerkingen maken deel uit van openbare aanbestedingen.
Cofinimmo staat in voor de analyse van de economische en technische levenscyclus van het project. Aan de hand van die analyse kan ze een optimale tussenweg vinden tussen de begininvesteringen en de toekomstige uitgaven, of het nu om onderhouds- of om vervangingsen herstelkosten gaat.
Cofinimmo draagt echter geen bouwrisico in dit type vastgoedinvestering. Dat blijft ten laste van een aangestelde algemene aannemer, met wie Cofinimmo een forfaitair bedrag overeenkomt dat betaalbaar is bij de oplevering van het gebouw.
Cofinimmo waakt over de kwaliteit en de uitvoering van de bouwwerken en staat tijdens de hele duur van de verhuur in voor het onderhoud en. Deze huur kadert meestal in huurcontracten met een zeer lange looptijd of erfpachten. Na afloop ervan geniet de overheidsinstantie een koopoptie of een kostenloze eigendomsoverdracht. De gebouwen zijn dus geen definitieve eigendom van Cofinimmo.
Overeenkomstig de Europese Richtlijnen heeft de overheid een voorbeeldfunctie op het vlak van duurzame ontwikkeling. De gebouwen die in het kader van openbare aanbestedingen worden gebouwd, hebben bijgevolg altijd een hoog energieprestatieniveau. Cofinimmo wendt haar expertise aan bij de begeleiding van haar klanten, zowel bij de bouw als daarna bij de uitbating van de gebouwen.
De PPS portefeuille van Cofinimmo bestaat momenteel uit de volgende activa in uitbating:
- Een gerechtsgebouw;
- Een brandweerkazerne;
- Twee politiecommissariaten;
- Studentenhuisvesting;
- Een gevangenis.
| Gebouwen | Oppervlakte (in m²) |
Belangrijkste kenmerken |
|---|---|---|
| Gerechtsgebouw - Antwerpen |
72131 Night cooling; vaste externe zonnewering; hoog isolatieniveau |
|
| Brandweerkazerne - Antwerpen |
23585 | |
| Politiecommissariaat - Dendermonde |
4805 Passiefgebouw; zonnepanelen op heel het dak; ventilatiesysteem type D; warmtepomp; recuperatie van de energie van de liften; geothermie |
|
| Politiecommissariaat - Zone Hekla |
9645 | |
| Studentenhuisvesting - Brussel |
8088 Nieuw, performant buitenschrijnwerk; grondige gevelisolatie; recuperatie van het hemelwater in 36 wooneenheden; dubbelstroomventilatie met warmterecuperatie; condensatieketels. |
|
| Gevangenis - Leuze en-Hainaut |
28316 Ventilatiesysteem type D met warmterecuperatie |
Politiecommissariaat - Dendermonde (BE) Dit commissariaat werd opgeleverd in 2012 en is het eerste passiefgebouw in de portefeuille van Cofinimmo. De niveaus voor isolatie en energieprestaties zijn veel beter dan de in het Vlaams Gewest toegelaten niveaus.
BEHEER VAN DE FINANCIËLE MIDDELEN
76
Beheersverslag / Beheer van de financiële midd elen
In de loop van het jaar 2015 heeft Cofinimmo het actieve beheer van haar financiële middelen met succes voortgezet. De vennootschap heeft meer bepaald een beroep gedaan op de kapitaalmarkten (obligatie- en aandelenmarkten) voor een totaalbedrag van 475,4 miljoen EUR, waardoor haar schuldratio op 31.12.2015 is gedaald naar 38,6 %.
In een klimaat met lage rentevoeten heeft Cofinimmo ook haar gemiddelde schuldenlast verlaagd naar 2,9 % en de gemiddelde looptijd van haar financiële verbintenissen verlengd tot 5,3 jaar.
FINANCIËLE RISICO'S
De marktrisico's die aanleiding kunnen geven tot schommelingen in het financieel resultaat, blijven voor Cofinimmo beperkt tot de risico's inzake liquiditeit, tegenpartij en renteschommelingen. De vennootschap is niet blootgesteld aan wisselkoersrisico's.
Het financiële beleid van Cofinimmo wordt onder meer gekenmerkt door:
- de diversificatie van haar financieringsbronnen (bancaire financiering en financiering vanuit de kapitaalmarkt);
- het behoud van een duurzame en solide relatie met bankpartners met goede financiële rating;
- de spreiding van de vervaldagen van de leningen;
- de herfinanciering, ten laatste één jaar op voorhand, van leningen die vervallen;
- de invoering van langlopende afdekkingsinstrumenten tegen het risico van renteschommelingen;
- de integrale afdekking van handelspapierprogramma's op korte termijn door beschikbare lange termijnkredietlijnen
Dit beleid biedt een optimale financieringskost en beperkt de
liquiditeits- en tegenpartijenrisico's. Het algemene beleid van Cofinimmo bestaat er overigens in geen hypotheek noch andere waarborgen aan haar schuldeisers te verlenen, met uitzondering van deze vermeld op bladzijde 199.
De schuld van de vennootschap en de geconfirmeerde kredietlijnen zijn niet onderworpen aan vervroegde terugbetalings- noch margevariatiebedingen die gekoppeld zijn aan het financiële ratingniveau van de vennootschap. Doorgaans zijn ze gekoppeld aan voorwaarden betreffende (i) de naleving van de GVV reglementering, (ii) de naleving van de schuldratio's en de afdekking van financiële lasten door de cashflow en (iii) de reële waarde van de vastgoedportefeuille. Op 31.12.2015 en gedurende het volledige boekjaar werden deze ratio's nageleefd.
STRUCTUUR VAN DE SCHULD
Geconsolideerde financiële schulden
De wettelijk toegelaten schuldratio voor GVV's bedraagt 65 % (financiële en andere schulden op het totaal der activa). Deze ratio werd in 2015 gerespecteerd. Op 31.12.2015 bedroeg de schuldgraad van Cofinimmo 38,6 % tegenover 48,1 % op 31.12.2014. Het financieel beleid van Cofinimmo bestaat erin de financiële schuldgraad onder 50 % te behouden1 .
De voorwaarden en bepalingen van een deel van haar kredietlijnen voorzien dat de Groep haar schuldratio kan optrekken tot maximum 60 %. Deze ratio is overeenkomstig de regelgeving op de GVV's, en wordt berekend door de financiële en andere schulden te delen door het totaal der activa.
Evolutie van de schuldratio (in %)
Evolutie van de gemiddelde schuldenlast (in %)
78
Op 31.12.2015 bedroegen de langlopende en kortlopende geconsolideerde financiële schulden van de Cofinimmo Groep 1 255,0 miljoen EUR. Dat bedrag is als volgt samengesteld (zie eveneens het vervaldagschema op bladzijde 81):
1) Obligatiemarkt
Cofinimmo doet regelmatig een beroep op de kapitaalmarkt om haar investeringsprojecten te financieren. De fondsen die op de kapitaalmarkt werden opgehaald, zijn op 31.12.2015 als volgt samengesteld:
• 380 miljoen EUR aan niet-converteerbare obligatieleningen;
| Uitgevende vennootschap | Nominaal bedrag (x 1000000 EUR) |
Uitgifteprijs | Coupon | Uitgiftedatum | Vervaldatum |
|---|---|---|---|---|---|
| Cofinimmo NV | 140,0 | 100 % | 3,598 % | 26.07.2012 | 07.02.2020 |
| Cofinimmo NV | 50,0 | 100 % | 2,78 % | 23.10.2013 | 23.10.2017 |
| Cofinimmo NV | 190,0 | 100 % | 1,929 % | 25.03.2015 | 25.03.2022 |
• 387,6 miljoen EUR aan obligatieleningen converteerbaar in Cofinimmo aandelen;
| Uitgevende vennootschap | Nominaal bedrag (x 1000000 EUR) |
Uitgifteprijs | Conversieprijs1 | Coupon | Uitgiftedatum | Vervaldatum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cofinimmo NV | 173,3 | 100 % | 114,284 EUR | 3,125 % | 28.04.2011 | 28.04.2016 |
| Cofinimmo NV | 190,8 | 100 % | 100,440 EUR | 2,00 % | 20.06.2013 | 20.06.2018 |
Deze obligaties zijn gewaardeerd aan hun marktwaarde op de balans.
- 246,5 miljoen EUR aan handelspapier, waarvan 220,5 miljoen EUR met een looptijd van minder dan één jaar en 26,0 miljoen EUR met een beginlooptijd van meer dan drie jaar;
- 3,8 miljoen die overeenkomt met de geactualiseerde waarde van de minimumcoupon van de Obligaties Terugbetaalbaar in Aandelen (OTA) die door Cofinimur I in december 2011 werden uitgegeven.
2) Bankfaciliteiten
Cofinimmo geniet geconfirmeerde langlopende kredietlijnen voor een totaalbedrag van 2280,0 miljoen EUR. Na aftrek van de schulden en het handelspapier met een looptijd van minder dan één jaar, blijft er een saldo over van 1065,0 miljoen EUR, waarmee de kredieten die vervallen kunnen worden geherfinancierd.
Om haar financiële middelen te diversifiëren, heeft de Groep toegang tot kredietlijnen die bij 11 vooraanstaande financiële instellingen werden aangegaan.
Op 31.12.2015 bestonden de schulden getrokken op de banklijnen uit:
- 223,7 miljoen EUR bilaterale en gesyndiceerde bankkredieten op middellange en lange termijn2 , met een beginlooptijd van vijf tot tien jaar, aangegaan bij 11 banken;
- 13,4 miljoen EUR andere leningen en voorschotten (hoofdzakelijk debetsaldi op rekeningen en ontvangen huurwaarborgen).
"IN 2015 HEEFT COFINIMMO EEN PRIVATE PLAATSING VAN OBLIGATIES UITGEGEVEN VOOR EEN TOTAALBEDRAG VAN 190 MILJOEN EUR MET EEN LOOPTIJD VAN ZEVEN JAAR."
1 Naar aanleiding van de kapitaalverhoging en de onthechting van de coupons met betrekking tot de bevoorrechte inschrijvingsrechten, het dividend 2014 en het pro rata dividend 2015, werden de rechten van de houders van converteerbare obligaties die Cofinimmo in 2011 en in 2013 uitgaf, aangepast. Zie ook ons persbericht van 23.04.2015, beschikbaar op www. cofinimmo.com.
2 Waaronder een 'Schuldschein' of vorderingstitel afgesloten met twee Duitse banken.
3) Kortlopende financiële schulden
Op 31.12.2015 bedroegen de enige kortlopende financiële schulden van Cofinimmo 445,7 miljoen EUR, waarvan:
- 220,5 miljoen EUR handelspapier met een looptijd van minder dan één jaar, waarvan 196,0 miljoen EUR met een looptijd van meer dan 95 dagen. De uitgiften van korte termijnhandelspapier zijn volledig gedekt door de beschikbare middelen op de geconfirmeerde langlopende kredietlijnen. Cofinimmo geniet aldus de aantrekkelijke kostprijs van een dergelijk kortlopend financieringsprogramma terwijl de herfinanciering ervan verzekerd is indien de plaatsing van nieuw handelspapier duurder zou uitvallen of onmogelijk zou worden.
- 174,8 miljoen EUR aan converteerbare obligaties die in 2011 werden uitgegeven;
- 43,5 miljoen EUR van kredietlijnen die in de loop van 2016 vervallen;
- 6,9 miljoen aan andere leningen (hoofdzakelijk debetsaldi).
De herfinanciering van de schulden die vervallen in 2016 (353,3 miljoen EUR), in 2017 (171,0 miljoen EUR) en in 2018 (290,8 miljoen EUR) is reeds volledig uitgevoerd. 71 % van de schulden die in 2019 verlopen, werden eind 2015 ook geherfinancierd.
Uitsplitsing van de schulden (in %)
80
Situatie van de financiële verbintenissen op lange termijn
De gewogen gemiddelde looptijd van de financiële verbintenissen van Cofinimmo is op 31.12.2015 gestegen naar 5,3 jaar, vergeleken met 3,4 jaar eind 2014. Bij deze berekening zijn de vervaldagen op korte termijn van handelspapier niet inbegrepen. Dat wordt immers volledig gedekt door de beschikbare schijven op de langlopende kredietlijnen. De vervaldagen waarvoor reeds een herfinanciering is geregeld, worden eveneens buiten beschouwing gelaten. De bevestigde langlopende kredieten (banklijnen, obligaties, handelspapier op meer dan één jaar en termijnkredieten), goed voor in totaal 2280,0 miljoen EUR op 31.12.2015, vervallen op een homogene en gespreide manier tot in 2022. Een maximum van 26 % van dat totaalbedrag vervalt binnen eenzelfde jaar, met name 2020.
Renteafdekking
De gemiddelde schuldenlast van Cofinimmo, bankmarges inbegrepen, bedraagt 2,9 % voor het boekjaar 2015, vergeleken met 3,4 % voor het boekjaar 2014 (zie ook Bijlage 16).
Op 31.12.2015 was het grootste deel van de schuld vastrentend. Dat deel bestaat uit converteerbare obligaties van 387,6 miljoen EUR, waarvan 174,8 miljoen EUR vervalt in 2016, en niet-converteerbare obligaties van 380 miljoen EUR.
Aangezien het andere deel van de schuld op korte termijn gekoppeld is aan een vlottende rente, wordt de vennootschap blootgesteld aan een risico op rentestijging. Dat zou tot een verslechtering van haar financieel resultaat kunnen leiden. Dat verklaart waarom Cofinimmo simultaan terugvalt op een gedeeltelijke dekking van haar globale schuld door gebruik te maken van afdekkingsinstrumenten zoals 'Interest Rate swaps' (IRS) – zie hoofdstuk 'Risicofactoren' van dit Jaarlijks Financieel Verslag op bladzijde 8).
In 2015 heeft Cofinimmo door middel van IRS nieuwe dekkingen vastgelegd voor de periode 2020-2022:
- IRS, ter dekking van het jaar 2020, voor een notioneel bedrag van 350 miljoen EUR, gekoppeld aan een strike-percentage van 0,85 %;
- IRS, ter dekking van het jaar 2021, voor een notioneel bedrag van 150 miljoen EUR, gekoppeld aan een strike-percentage van 1 %;
- IRS, ter dekking van het jaar 2022, voor een notioneel bedrag van 150 miljoen EUR, gekoppeld aan een strike-percentage van 1,31 %.
Vervaldagschema van de financiële verbintenissen op lange termijn – 2280 miljoen EUR (x 1000000 EUR)
Situatie van de afdekkingen van het renterisico voor de komende jaren
In overeenstemming met haar renteafdekkingsbeleid en in een context van onzekerheid over de evolutie van de korte termijnrente, heeft Cofinimmo tussen 2009 en 2010 haar schuld tegen vlottende rente gedeeltelijk afgedekt door de aankoop van CAP-opties (met strikes tussen 3,75 % en 5 %), gecombineerd met de verkoop van FLOOR-opties (met strikes tussen 2,75 % en 3,25 %) voor een periode tot 2017.
Aanvullend bij de afdekkingsposities die in mei 2014 waren geannuleerd als gevolg van de daling van de schuldenlast en rekening houdend met de aanhoudend lage rentes, vond Cofinimmo het in 2015 opportuun haar dekkingsposities te herstructureren, zoals hierna toegelicht:
- FLOOR-opties met een 'strike' van 3 %1 voor een notioneel bedrag van 400 miljoen EUR werden geannuleerd. Deze liepen tot eind 2017. De totale kostprijs voor de herstructurering bedroeg 32,1 miljoen EUR. De kostprijs is gespreid over de jaren 2015, 2016 en 2017.
- CAP-opties met een 'strike' percentage van 4,25 % en waarvan het notioneel bedrag en de vervaldata overeenstemmen met de kenmerken van de FLOOR, werden eveneens geannuleerd. Aangezien de prijzen 'out of the money' zijn, werden de opties geannuleerd zonder waarde.
Door die transacties is de gemiddelde schuldenlast gedaald naar 2,9 % op 31.12.2015 (in vergelijking met 3,4 % op 31.12.2014) en zal de rentelast de komende jaren afnemen.
Op 31.12.2015 is het renterisico, bij een constante schuldenlast, in totaal voor meer dan 80 % afgedekt tot halverwege 2020.
De situatie op 31.12.2015 van de afdekkingen van het renterisico voor de volgende jaren wordt beschreven in Bijlage 24. Het resultaat van Cofinimmo blijft niettemin gevoelig voor renteschommelingen (zie hoofdstuk 'Risicofactoren' van dit Jaarlijks Financieel Verslag).
Financiële rating
Sinds 2001 geniet Cofinimmo een financiële rating op lange en korte termijn door het financiële ratingagentschap Standard & Poor's.
Op 15.05.2015 heeft het ratingkantoor Standard & Poor's de financiële rating van Cofinimmo verhoogd van BBB- naar BBB/stabiel perspectief voor de lange termijn en van A-3 naar A-2 voor de korte termijn. Volgens S&P weerspiegelt de nieuwe financiële notering enerzijds de aanzienlijke verbetering van de schuldenlast naar aanleiding van de kapitaalverhoging die in mei 2015 met succes werd afgerond, en anderzijds het streven van Cofinimmo naar de handhaving van de schuldratio onder de 50 %.
"OP 31.12.2015 IS HET RENTERISICO VOOR MEER DAN 80 % AFGEDEKT TOT IN 2020."
"IN 2015 HEEFT STANDARD & POOR'S DE FINANCIËLE RATING VAN COFINIMMO VERHOOGD VAN BBB-NAAR BBB VOOR DE LANGE TERMIJN."
TOEPASSING VAN HET FINANCIERINGSBELEID VAN DE SCHULD TIJDENS HET BOEKJAAR 2015
In 2015 heeft Cofinimmo haar financiële hulpmiddelen en de balansstructuur in grote mate verstevigd om haar investeringsverbintenissen te kunnen nakomen. Zo realiseerde Cofinimmo sinds begin 2015 opeenvolgend de volgende transacties:
Private plaatsing van obligaties voor 190 miljoen EUR
Op 25.03.2015 heeft Cofinimmo met succes de private plaatsing van obligaties met een looptijd van zeven jaar afgesloten voor een bedrag van 190 miljoen EUR, met een vaste coupon van 1,929 %. Rekening houdend met een lichte uitgiftepremie bedraagt het gemiddelde rendement van deze onderhandse plaatsing 1,92 %.
De obligaties werden geplaatst bij een beperkt aantal Belgische en Europese institutionele beleggers. Ze zijn genoteerd op Alternext Brussels1 .
Versterking van het eigen vermogen met 285,4 miljoen EUR
Cofinimmo doet regelmatig een beroep op de kapitaalmarkten om haar financiële middelen te versterken. De voorbije tien jaar heeft de vennootschap onder verschillende vormen eigen vermogen opgehaald: aandelen uitgegeven bij een inbreng in natura, verkoop van eigen aandelen, uitgifte van bevoorrechte aandelen en dividenden betaalbaar in aandelen.
Op 22.04.2015 lanceerde Cofinimmo een kapitaalverhoging met voorkeurrechten voor een bruto bedrag van 285,4 miljoen EUR, met als doel (i) het reeds geëngageerde investeringsprogramma voor de periode 2015-2017 te financieren en (ii) de balansstructuur te versterken met het oog op de verdere groei in de context van de door de Groep vastgelegde strategische prioriteiten. Op 12.05.2015 gaf Cofinimmo 3004318 nieuwe aandelen uit tegen een intekenprijs van 95 EUR, oftewel 285,4 miljoen EUR 2 .
Vernieuwing van kredietlijnen voor 750 miljoen EUR
In 2015 heeft Cofinimmo, in een volatiele financiële omgeving, kunnen profiteren van gunstige marktvoorwaarden om bij vier financiële instellingen negen kredietlijnen te verlengen voor een totaalbedrag van 450 miljoen EUR. De looptijd van deze verlengingen varieert tussen vijf en zeven jaar.
In november 2015 werd een gesyndiceerde lening met een looptijd van vijf jaar vernieuwd. Bij die gelegenheid werd het bedrag van die lening verhoogd naar 300 miljoen EUR. Zes bankinstellingen hebben aan de transactie deelgenomen.
Beschikbare middelen zonder krediet
Op 31.12.2015 bedroegen de beschikbare middelen op de geconfirmeerde kredietlijnen van Cofinimmo 1285,5 miljoen EUR. Na aftrek van de integrale dekking van het kortlopende handelspapier in omloop (220,5 miljoen EUR), is de herfinanciering van de kredietlijnen die vervallen in 2016 (353,3 miljoen EUR), in 2017 (171,0 miljoen EUR) en in 2018 (290,8 miljoen EUR) dus helemaal gedekt.
Financiële schulden (x 1000000 EUR)
| Financiële schuld |
Lange termijnver bintenissen. |
|
|---|---|---|
| Kapitaalmarkten | ||
| Obligaties | 379,4 | 380,0 |
| Converteerbare obligaties | 387,6 | 364,2 |
| Handelspapier op lange termijn | 26 | 26 |
| Handelspapier op korte termijn | 220,5 | |
| Andere | 3,8 | 3,8 |
| Bankfaciliteiten | ||
| Revolving krediet | 33,5 | 1319,0 |
| Termijnkredieten | 190,7 | 190,7 |
| Andere | 13,4 | 13,4 |
| TOTAAL | 1254,9 | 2297,1 |
1 Zie ook ons persbericht van 19.03.2015, beschikbaar op www.cofinimmo.com.
2 Zie ook onze persberichten van 21.04.2015 en 07.05.2015, beschikbaar op www.cofinimmo.com.
DUURZAME VASTGOEDSTRATEGIE
84
Beheersverslag / Duurz ame vastgoedstrategie
Door de jaren heen heeft Cofinimmo aspecten inzake duurzame ontwikkeling geleidelijk in haar bedrijfscultuur en -strategie opgenomen. Ze speelt op dit vlak een dubbele rol: nl. zich gedragen als een maatschappelijk verantwoorde onderneming en de natuurlijke rijkdommen beschermen waarmee ze in het kader van haar activiteit als beheerder van een belangrijk en gediversifieerd vastgoedpatrimonium in aanraking komt.
"DE GEBOUWEN DIENEN TE BEANTWOORDEN AAN DE REËLE BEHOEFTEN EN DE LEVENSSTIJL VAN DE TOEKOMSTIGE GENERATIES. DOOR GEBOUWEN TE HERBESTEMMEN, GEVEN WE ZE OPNIEUW EEN DUURZAAM KARAKTER."
De onderneming staat vandaag voor verschillende uitdagingen, zoals de klimaatverandering, de toenemende verstedelijking, de evolutie van de werkgewoonten en de zoektocht naar een beter evenwicht tussen werk en privéleven, maar ook de vergrijzing van de bevolking. In die context evolueren ook de behoeften aan gebouwen. Cofinimmo wil zich profileren als een actieve bewerkstelliger van veranderingen, die oog heeft voor de stakeholders en voor de toekomstige generaties, maar ook voor de eigen economische duurzaamheid.
MISSIE EN VISIE
De missie van Cofinimmo als vastgoedvennootschap bestaat er in haar klanten-huurders gebouwen ter beschikking te stellen die zowel uiterst functioneel voor hun activiteiten als ecologisch zeer duurzaam zijn. Met deze aanpak kan een kwaliteitsinvestering en
een aantrekkelijk en duurzaam financieel rendement worden gewaarborgd voor de aandeelhouders.
Dankzij haar diversificatiestrategie is Cofinimmo erin geslaagd een expertise in verschillende segmenten van haar portefeuille uit te bouwen zodat ze haar gebouwen optimaal kan herpositioneren van zodra ze technisch verouderd zijn.
Elke herbestemming en/of herontwikkeling van een gebouw verbetert de energieprestaties en verhoogt de comfortcriteria ervan. De lange exploitatiecycli van de gebouwen nopen Cofinimmo om binnen de grenzen van de economische rendabiliteit zo ver mogelijk te gaan inzake duurzaamheid.
De Groep streeft ernaar aan de top te staan inzake innovatie en nieuwe technologieën om op een duurzame wijze in te spelen op de huidige en toekomstige maatschappelijke en milieu-uitdagingen.
DE KRACHT VAN DE BEDRIJFSWAARDEN
Cofinimmo besteedt bijzondere aandacht aan de bedrijfswaarden die de leidraad in de dagelijkse werking van de teams vormen. Het is essentieel, zowel op teamniveau als voor elk individu, dat alle medewerkers dag na dag die waarden kunnen beleven en uitdragen.
GOVERNANCE-STRUCTUUR
Om toe te zien op de uitvoering van het beleid inzake duurzame ontwikkeling heeft het Directiecomité in 2010 een 'Sustainability Committee' in het leven geroepen. Dat Comité moet continu alle elementen identificeren en evalueren die de duurzame ontwikkelingsstrategie van de onderneming kunnen verbeteren. Het Comité bestaat uit tien leden die enerzijds de departementen in alle activiteiten (Property Management, Project Management, Property Services) vertegenwoordigen die rechtstreeks betrokken zijn bij het vastgoedbeheer van de portefeuille van de Groep, en anderzijds het juridische departement, het departement communicatie en human resources.
Elk lid van het 'Sustainability Committee' is nauw betrokken bij de acties van Cofinimmo inzake duurzame ontwikkeling en draagt bij aan de evolutie van de bedrijfscultuur op dit vlak.
TRANSPARANTE COMMUNICATIE
Sinds april 2015 publiceert Cofinimmo al haar maatregelen en initiatieven op het vlak van de duurzame ontwikkeling in een afzonderlijk verslag. Dat verslag volgt de richtlijnen van de GRI G41 .
Parallel publiceert Cofinimmo op haar website de gegevens in verband met het elektriciteits-, gas- en waterverbruik, met de toekenning van de milieucertificeringen, alsook de uitstoot van broeikasgassen en de afvalproductie van haar gebouwen. Cofinimmo stelt haar key performance indicatoren op volgens de EPRA-norm (EPRA sBPR). Ze worden berekend op basis van de informatie in het bezit van Cofinimmo (eigenaar), Cofinimmo Services (vastgoedparkbeheerder) en de gebruikers van de gebouwen. Ze hebben betrekking op de ruimten die worden gebruikt als kantoor (kantorenportefeuille en PPS), alsook op een deel van de zorgvastgoedportefeuille en de portefeuille van cafés/restaurants. De realisatie van de doelstellingen van de vorige jaren, van 2015 en voor de komende jaren wordt opgenomen in de boordtabel, die ook op de website van de onderneming wordt gepubliceerd: www.cofinimmo.com/ duurzaamheid/prestaties-data/boordtabel
Meer details over de prestatie-indicatoren, de milieudoelstellingen en het Verslag van de commissaris over de milieu-indicatoren, zijn terug te vinden op www.cofinimmo.com/duurzaamheid/ en in het Duurzaamheidsverslag 2015.
ENVIRONMENTAL MANAGER Lid van het Sustainability Committee Heeft als opdracht de uitvoering van de milieustrategie van de Groep in alle activiteitssegmenten op het terrein op te volgen, in overleg met de operationele teams.
Cofinimmo neemt ook deel aan onafhankelijke ratingenquêtes inzake duurzame ontwikkeling. De onderneming legt zich toe op twee grote enquêtes, namelijk het Carbon Disclosure Project en de Global Real Estate Sustainability Benchmark.
De scores 2015 van Cofinimmo, die in onderstaande tabel zijn opgenomen, zijn beduidend beter dan in 2014.
SUSTAINABILITY COMMITTEE
- Stelt concrete en economisch redelijke maatregelen voor ter verbetering van de milieuprestaties van de vennootschap, haar patrimonium en bij uitbreiding de lokalen die haar huurders betrekken;
- Werkt initiatieven uit om Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Corporate Social Responsibility) beter te integreren in de strategie van de Groep;
- Zorgt ervoor dat de Groep de wettelijke binnenlandse en internationale milieuvoorschriften naleeft;
- Deelt de realisaties mee aan alle stakeholders.
| score 2013 | score 2014 | score 2015 | ||
|---|---|---|---|---|
| EPRA | Silver | Gold | Gold | www.epra.com |
| GRES B | 38 | 45 | 57 | www.gresb.com |
| CDP | 81C | 89C | 96C | www.cdp.net |
| STAN DARD ETHICS |
EE+ | www.standardethics.eu |
RAAD VAN BESTUUR Verwerkt de strategische voorstellen op het vlak van duurzame ontwikkeling in de globale ondernemingsstrategie.
DIRECTIECOMITÉ Valideert de voorstellen op het vlak van duurzame ontwikkeling die worden voorgelegd door het Sustainability Committee.
HEAD OF PROPERTY SERVICES & CSR Zit het Sustainability Committee voor en rapporteert rechtstreeks aan het Directiecomité.
Beheersverslag / Duurz ame vastgoedstrategie
86
1 Reportingrichtlijnen inzake duurzaamheid volgens het Global Reporting Initiative (www.globalreporting.org).
EEN JAARLIJKS HERZIENE MATERIALITEITSMATRIX
Cofinimmo is niet alleen een vastgoedvennootschap die investeert in stenen, maar ook een financieel vehikel waarmee zo veel mogelijk mensen onrechtstreeks in vastgoed kunnen investeren. Daarom onderhoudt zij een regelmatige relatie met zeer diverse stakeholders, met wie ze op uiteenlopende manieren interageert.
In 2015 heeft Cofinimmo de dialoog met de stakeholders voortgezet die ze in 2014 op gang had gebracht. Er hebben verschillende individuele ontmoetingen plaatsgevonden, rond thema's zoals het algemene beleid van Cofinimmo inzake duurzame ontwikkeling of bepaalde uitdagingen, zoals de mobiliteit, de duurzaamheid in het zorgvastgoed, de diversiteit en de opleiding van de medewerkers. Uittreksels van die ontmoetingen zijn opgenomen in het Duurzaamheidsverslag 2015. De interviews kunnen integraal worden geraadpleegd op www.cofinimmo.com/ nieuws-media/videotheek/.
Daarnaast heeft Cofinimmo in 2015 een enquête gevoerd bij al haar medewerkers om de uitdagingen van de onderneming inzake duurzame ontwikkeling te laten valideren volgens prioriteit en hun instemming te verkrijgen. Dankzij de interne peiling, met een participatiegraad van 62 %, kon de materialiteitsmatrix, die voor het eerst in 2014 en volgens de richtlijnen van de GRI G4 was ingevoerd, worden verfijnd.
In 2015 heeft Cofinimmo een reeks maatregelen opgesteld voor drie prioritaire uitdagingen. De volgende bladzijden van dit hoofdstuk spitsen zich hierop toe. Dit betekent niet dat de vennootschap geen interesse toont in de andere uitdagingen. De verwezenlijking van de andere pioritaire uitdagingen zijn gedetailleerd weergegeven in het Duurzaamheidsverslag 2015.
Energieverbruik en CO2 -uitstoot
De gebouwen moeten een optimale energieprestatie hebben om de CO2-uitstoot als gevolg van hun uitbating te beperken.
Cofinimmo vindt dat het haar taak is, in de uitoefening van haar beroep, om actief bij te dragen aan de wereldwijde inspanningen om de broeikasgassen te beperken. Daarom heeft zij de open brief ondertekend voor steun aan de Belgische delegatie ter bevordering van een ambitieus akkoord op de COP21-conferentie in december 2015.
Vastgoed is een energieverbruiker. Een van de belangrijkste doelstellingen van Cofinimmo bestaat erin de energieprestaties van haar portefeuille te verbeteren en de ecologische voetafdruk ervan te verminderen.
Door het energieverbruik van de gebouwen te meten, kan men enerzijds de energiekosten beheersen en anderzijds maatregelen nemen om het verbruik te doen dalen. Daarom heeft Cofinimmo in 2015 opname van de verbruiksgegevens van haar gebouwen in de energieboekhouding voortgezet, met de nadruk op zorgvastgoed. Voortaan wordt ook het verbruik van 97 % van de kantorenportefeuille, 43 % van de zorgvastgoedportefeuille en 1 % van de Pubstone portefeuille (cafés/restaurants) opgevolgd. 15 gebouwen werden in 2015 uitgerust met telemeters, wat het totale aantal gebouwen die verbonden zijn met de energiebeheersoftware op 27 brengt.
Cofinimmo heeft eveneens een renovatieprogramma ingevoerd om de commerciële competitiviteit van haar gebouwen en de milieuprestaties van haar patrimonium te verbeteren. De ISO 14001:2004-certificering van Cofinimmo werd in de loop van 2015 hernieuwd voor het huurbeheer van de kantorenportefeuille en voor het beheer van projecten van zware werken aan de globale portefeuille. Parallel hiermee werd de BREEAM in-Use-certificering van de kantoorgebouwen Vorst 36 en Woluwe 58 (maatschappelijke zetel) verlengd.
Voor de maatschappelijke zetel van Cofinimmo werd de koolstofbalans in de loop van 2015 geactualiseerd op basis van de gegevens van 2014. De koolstofafdruk van de onderneming is de voorbije vijf jaar gestegen (van 592 tCO2e naar 756 tCO2e1 ). Dit is vooral te verklaren door de geografische diversificatie van het patrimonium. De uitstoot is inderdaad grotendeels (55 %) toe te schrijven aan de verplaatsingen van het personeel en de bezoekers, die in vijf jaar zijn toegenomen.
Innovatie
Cofinimmo moet de economische duurzaamheid van haar patrimonium verzekeren, innovatieve oplossingen voor haar klanten-huurders bedenken en op zoek gaan naar een beter gebruik van haar gebouwen.
In dit kader is begin 2015 een denkgroep van 13 mensen uit verschillende activiteitssegmenten aan de slag gegaan. Die denkgroep heeft verschillende voorstellen voorgelegd om de leegstand in de portefeuille in te perken, om de uitbatingscyclus van de gebouwen te verlengen of om de uitbating ervan te vergemakkelijken. Twee door de denkgroep voorgestelde projecten kregen in 2015 een concrete invulling en twee andere projecten zullen in de loop van 2016 worden ingevoerd:
DAKEN EN TUINEN OPTIMALISEREN
De aanleg van een houten dakterras, ingericht met plantenbakken en een zitbank in de vorm van het logo van Cofinimmo biedt de klanten een extra buitenruimte. Die ruimte kan dienen als ontspannings- of vergaderruimte of eventueel om er evenementen te organiseren. Het pilootproject werd gerealiseerd n.a.v. de renovatie van het gebouw Guimard 10-12, in Brussel. Zes andere gelijkaardige realisaties zijn gepland voor 2016 en 2017. Cofinimmo beoogt een optimalisatie, niet alleen van het gebruik van de daken, maar ook van de tuinen en de directe omgeving van de gebouwen. Op die manier valoriseert Cofinimmo ruimten die nog te weinig worden gebruikt.
COFINIMMO LOUNGE
Cofinimmo stelt gedeelde en flexibele ruimten ter beschikking van haar klanten. De moderne, inspirerende en verzorgde ruimten zijn voorzien van de nodige meubelen en technologie zodat de klanten er kunnen werken, vergaderen, maar ook ontspannen om de onderneming zo een positief imago te geven. Cofinimmo speelt op die manier in op de vraag naar flexibiliteit en diversiteit van de leefruimten op het werk voor haar klanten. De inrichting van de eerste Cofinimmo Lounge zal in de loop van 2016 voltooid zijn.
TIJDELIJK GEBRUIK VAN LEEGSTAANDE RUIMTEN
Door bepaalde lege ruimten tijdelijk ter beschikking te stellen kan men inspelen op de behoeften van klanten die op zoek zijn naar werk- of leefruimten of ruimten voor culturele activiteiten tegen een beperkte kostprijs, kan men de kosten van de leegstand verminderen en potentiële toekomstige huurders aantrekken. De eerste pilootprojecten van tijdelijk verhuur hebben betrekking op de verdiepingen van vijf cafés/restaurants uit de Pubstone portefeuille en op het leegstaande pand Woluwe 106-108, waarvoor Cofinimmo wacht op de vergunningen om het actief te herbestemmen naar zorgvastgoed.
Dit innovatieve concept stelt voor aan klanten die zoeken naar kleine kantoorruimten, om een privatief gedeelte van een kantoorgebouw te huren, met een gedeelde, gemeenschappelijke infrastructuur (kitchenette, lounge en vergaderzalen). De huurprijs bestaat uit een maandelijks bedrag dat huur, belastingen en lasten omvat. De contracten worden opgesteld met een looptijd die beantwoordt aan de noden van de klant (een jaar, drie jaar, enz.). Een andere formule is de 'Custom your lease', waarbij de huurder zelf de looptijd van zijn huur bepaalt, volgens contractueel aangepaste voorwaarden. Twee pilootprojecten zullen in het eerste kwartaal 2016 worden gelanceerd.
Mobiliteit
Mobiliteit heeft een rechtstreekse invloed op de bereikbaarheid en dus de aantrekkelijkheid van de gebouwen. De vaak doorslaggevende criteria voor de klantenhuurders zijn de ligging van de gebouwen van Cofinimmo, het aantal beschikbare parkeerplaatsen en de nabijheid van openbaar vervoer.
In 2015 werd het volledige kantorenpark van Cofinimmo geëvalueerd inzake bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Deze methode zal de evaluatie van de toegankelijkheid van elk nieuw verwervingsproject vergemakkelijken.
Cofinimmo stelt de parkeerplaatsen van haar maatschappelijke zetel buiten de kantooruren ter beschikking van de buurtbewoners, mits voorafgaande inschrijving. Dit principe van gedeelde parkings, in samenwerking met BePark, werd in 2012 ingevoerd en in 2015 uitgebreid naar het gebouw Cockx 8-10 (Omega Court). Hierdoor is het aantal gedeelde parkings gestegen van 60 naar 122 plaatsen.
De plaatsing van oplaadpunten voor elektrische auto's werd in 2014 onderzocht. In 2015 werden drie oplaadpunten geïnstalleerd. Twee ervan zijn bestemd voor de bewoners van de gebouwen, het derde wordt opgenomen in het netwerk dat toegankelijk is voor het grote publiek. In 2016 zullen in 16 bijkomende gebouwen oplaadpunten worden geïnstalleerd.
Cofinimmo heeft ook maatregelen genomen in verband met haar wagenpark. De verplaatsingen vertegenwoordigen immers meer dan 50 % van de koolstofafdruk van de onderneming. Daarom blijft Cofinimmo zeer veel aandacht besteden aan de vermindering van de gemiddelde CO2-uitstoot van haar wagenpark. Ze sensibiliseert haar werknemers door het brandstofverbruik te publiceren en te focussen op alternatieve vervoersmiddelen, zoals carpoolen, autodelen en het openbaar vervoer. In 2016 zal het beleid inzake bedrijfsvoertuigen van Cofinimmo evolueren naar een mobiliteitsbeleid waarbij aan de medewerkers de mogelijkheid wordt geboden om te kiezen voor een gecombineerde mobiliteit: auto en fiets, auto en openbaar vervoer. Carpoolen wordt al gepromoot via een speciale bedrijfswebsite.
Naast de doelstellingen die voor 2016 zijn vooropgesteld en aan bod komen in het Duurzaamheidsverslag 2015, blijft Cofinimmo openstaan voor elke nieuwe oplossing op het vlak van mobiliteit. Het bedrijf onderhoudt regelmatige contacten met belangrijke spelers in de sector van de mobiliteit, zoals ZenCar1 en de Maatschappij voor Intercommunaal Vervoer te Brussel (MIVB).
Beheersverslag / Duurz ame vastgoedstrategie
Personeelsbestand per leeftijdsgroep
Nationaliteit van de medewerkers
MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN
Cofinimmo verbindt zich er ook toe de plaatselijke overheden te ondersteunen via concrete acties waarbij aan de medewerkers wordt gevraagd deel te nemen. De Groep promoot eveneens het architecturaal behoud via haar lidmaatschap bij verenigingen die op dit vlak actief zijn. Hij steunt overigens ook medisch onderzoek, meer bepaald in de geriatrie, en maatschappelijke projecten die aansluiten bij zijn eigen activiteit.
In 2015 besloot Cofinimmo haar sponsoringbudget bijna integraal te besteden aan een enkele filantropische eindejaarsactie en Convivial financieel te ondersteunen. Convivial is een niet-gouvernementele organisatie die wordt gesteund door de Koning Boudewijnstichting en die zich inzet voor de begeleiding van migranten die asiel hebben gekregen tijdens hun integratietraject in België: Het zoeken naar huisvesting, het aanleren van de taal en de beroepsoriëntering.
BEZOLDIGING
De bezoldigingen die Cofinimmo aanbiedt, komen overeen met die van gelijkaardige functies in de markt. Het loonpakket wordt voor elke medewerker bepaald op basis van identieke criteria, rekening houdend met een objectieve functie-indeling. Het bestaat onder andere uit een voorzorgsplan, een winstdeelnameplan en sinds 2009 een niet-recurrente bonus die aan het resultaat van de vennootschap gekoppeld is. In 2015 bedroeg het winstdeelnameplan 409150 EUR. De leden van het Directiecomité en het Management van de Groep genieten overigens een aandelenoptieplan. In 2015 werden er aandelenopties toegekend die samen een reële waarde van 69800 EUR vertegenwoordigen (zie Bijlage 44).
VASTGOED-VERSLAG
| Geografische ligging | 93 |
|---|---|
| Marktkenmerken | 94 |
| Geconsolideerde vastgoedportefeuille | 96 |
| Verslag van de vastgoeddeskundigen | 104 |
VAST GOE DVERSLAG
92
GEOGRAFISCHE LIGGING VAN ALLE ACTIVA VAN DE PORTEFEUILLE
AFBEELDINGEN EN GEDETAILLEERDE OMSCHRIJVINGEN VAN ALLE GEBOUWEN ZIJN TERUG TE VINDEN OP DE WEBSITE VAN DE VENNOOTSCHAP (WWW.COFINIMMO.COM).
x Zorgvastgoed x Kantoren x Vastgoed van distributienetten (x = aantal gebouwen)
244
56
16
3
279
49
81 791
Het aantal kantoorcomplexen wordt berekend volgens het aantal gebouwen waaruit ze bestaan. Gebouwen in ontwikkeling zijn niet meegerekend.
94 MARKTKENMERKEN
Zorgvastgoed in Duitsland, België, Frankrijk en Nederland
Bron: Cushman & Wakefield, E&Y, Healthcare Property.
Demografische trends in Europa
De vergrijzing van de bevolking is een trend die zich in de meeste Europese landen steeds sterker aftekent. In 2050 zouden personen van meer dan 80 jaar ongeveer 10 % van de totale bevolking in Europa vertegenwoordigen. Hoewel het aantal autonome senioren binnen deze categorie in stijgende lijn gaat, gaat de vergrijzing van de bevolking niettemin gepaard met een aanzienlijke toename van het aantal zorgbehoevende senioren. Deze situatie zal gelijktijdig de nood aan gespecialiseerde zorginstellingen en bijgevolg bedden doen groeien.
De groei wordt in België op 45000 bijkomende bedden geraamd tegen 2025-2030. Frankrijk kent dezelfde trend met een geraamde groei van 36000 bijkomende bedden. En dan zijn er nog meer dan 110000 verouderde bedden die aan vernieuwing toe zijn.
Parallel hiermee vertegenwoordigen de uitgaven in de gezondheidszorg een groeiend aandeel van het bbp: dit aandeel bedraagt tussen 10 % en 12 % in België, in Frankrijk, in Nederland en in Duitsland, afhankelijk van het land. In een context van besparingen moeten private instellingen het in dit segment steeds vaker overnemen van de overheidssector. Er is trouwens een tendens om langdurig zorgbehoevenden en patiënten met minder complexe aandoeningen door te verwijzen naar minder technische en goedkopere instellingen. Zo zit het segment van de 'Zelfstandige BehandelCentra' of middelgrote private ziekenhuizen die gespecialiseerd zijn in weinig complexe medische disciplines (dermatologie, oogheelkunde, orthopedie, …) in de lift in Nederland.
Uitbaters in de zorgsector
Er zijn drie types uitbaters in de zorgsector: de publieke uitbaters, de uitbaters van de niet-commerciële sector en de private uitbaters. De spreiding van de marktaandelen tussen deze verschillende types marktspelers verschilt van land tot land. In het segment van de woonzorgcentra biedt België de meest evenwichtige situatie: elk type uitbater neemt er een derde van de markt voor zijn rekening. In Nederland heeft de niet-commerciële sector daarentegen een quasi-monopolie. In Duitsland en Frankrijk ligt de situatie hier ergens tussen in.
In de private sector merken we een belangrijke versnippering: heel wat marktspelers baten slechts één enkele instelling uit. In België en Frankrijk merken we evenwel een consolidatietrend. Het schoolvoorbeeld hiervan is de fusie in 2014 van Korian en Medica, twee Franse marktspelers die samen meer dan 57500 bedden uitbaten, gespreid over 600 sites in vier landen. De consolidatie verzekert de uitbaters een betere risicospreiding, een gemakkelijkere toegang tot financieringsmiddelen, een regelmatigere relatie met de overheid en bepaalde schaalvoordelen. In 2015 werd deze consolidatietrend bevestigd op de Belgische markt met de aankoop door Armonea van de zorguitbater Soprimat, die een vijftiental zorginstellingen beheert.
Investeringszorgvastgoed
Tussen 2007 en 2014 werd meer dan 13 miljard EUR geïnvesteerd in zorgvastgoed in Europa. Een stijgende trend met evenwel grote verschillen in prijs en rendement in functie van de bestudeerde landen. Beleggingsfondsen vertegenwoordigen 39 % van deze investeringen, genoteerde vastgoedvennootschappen 25 % en verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen 13 %. Hoewel de meeste investeerders in België gevestigd zijn, merken we evenwel dat ook buitenlandse investeerders uit Frankrijk en Duitsland interesse hebben voor deze sector.
In de Benelux heeft de grote meerderheid van de investeringen in zorgvastgoed betrekking op woonzorgcentra. In Duitsland en Frankrijk vertegenwoordigen de andere zorgactiva (revalidatiecentra, psychiatrische klinieken, ziekenhuizen, …) het gros van de investeringen.
De spreiding tussen 'sale and leaseback' operaties en klassieke investeringen is de voorbije zeven jaar geëvolueerd: in 2007 hadden de twee transactietypes een gelijk marktaandeel van de investeringen, terwijl 80 % van de transacties in 2013 'klassieke investeringen' waren.
De Brusselse kantorenmarkt
Bron: CBRE, Cushman & Wakefield, JonesLangLasalle.
Subsegmenten van de Brusselse kantorenmarkt
De Brusselse kantorenmarkt bestaat uit diverse subsegmenten. De eerste vier worden vaak gegroepeerd onder de noemer 'Central Business District' ('CBD').
Brussel Centrum: historisch hart van de stad
Gebruikers: Belgische overheidsdiensten en grote of middelgrote Belgische ondernemingen.
Leopoldwijk: Europese wijk van de stad
Gebruikers: Europese instellingen en delegaties of verenigingen die met hen samenwerken.
Brussel Noord: zakenwijk
Gebruikers: Belgische en gewestelijke overheidsdiensten, semi-overheidsondernemingen en grote ondernemingen.
Louizawijk: prestigewijk
Gebruikers: advocatenkantoren, ambassades en middelgrote ondernemingen.
Brussel Gedecentraliseerd: rest van het grondgebied van de 19 gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Gebruikers: grote of middelgrote ondernemingen.
Brussel Periferie & Satellieten: gebied in de onmiddellijke omgeving van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Ring Gebruikers: ondernemingen van verschillende groottes.
De huurmarkt voor kantoren in Brussel
Vraag
De Brusselse vastgoedmarkt kende in 2015 een huurvraag van 325577 m², een daling ten opzichte van 2014.
Het gebrek aan omvangrijke transacties (geen geregistreerde transacties boven 20000 m²) en een langer beslissingsproces bij de Europese instellingen wogen door op de verhuurmarkt in 2015. De twee meest omvangrijke transacties van het jaar zijn de huur van 13000 m² door KPMG in het gebouw PassPort en van 10000 m² door het OCMW van Schaarbeek in het gebouw Silver Building.
De huurvraag is in 2015 als volgt verdeeld: 45 % voor het CBD, 20 % voor Brussel Gedecentraliseerd en 35 % voor Brussel Periferie.
Aanbod
Tijdens het boekjaar 2015 werd 64074 m² nieuwe kantoorruimtes opgeleverd op de Brusselse markt. Slechts een klein deel daarvan zijn speculatieve investeringen. Dit bevestigt de trend die zich sinds 2011 aftekent en die wordt gekenmerkt door uiterst lage 'risico-opleveringen'.
In 2016 wordt 134000 m² op de markt verwacht, waaronder 100000 m² voorverhuurd.
Leegstand
In 2015 is de huurleegstand op de Brusselse kantorenmarkt licht
gedaald van 10,6 % op 31.12.2014 naar 10,1 % op 31.12.2015. Deze daling wordt enerzijds verklaard door het geringe volume speculatieve nieuwe gebouwen dat op de markt is gekomen en anderzijds door de herbestemming van kantoorgebouwen (woningen, hotels, woonzorgcentra enz.).
Er bestaan grote onderlinge verschillen tussen de wijken. Het CBD heeft een 'evenwichtige' leegstand van 6,9 %, terwijl de periferie er niet in slaagt om haar leegstand, die nog steeds 16 % bedraagt, terug te schroeven. Omdat er vooral veel vraag is naar gebouwen van het type 'A'1 , worden daarnaast eveneens verschillen tussen de types gebouwen vastgesteld.
De Brusselse markt van investeringskantoorvastgoed
In 2015 werd in Brussel 1,1 miljard EUR geïnvesteerd in het kantorensegment.
De 'prime' rendementen voor de kantoren in Brussel zijn gedaald: eind 2015 stonden ze op 5,25 % voor activa die verhuurd zijn in het kader van een 3/6/9-huurovereenkomst en lager dan 5 % voor activa die verhuurd zijn op lange termijn.
1 Type 'A': ontwikkeling of renovatie volgens de recentste standaarden, met inbegrip van onderverhuurde ruimten in nieuwe/gerenoveerde gebouwen die voorheen nog niet in gebruik waren.
Vastgoed van distributienetten
De vastgoedportefeuille van distributienetten van Cofinimmo bestaat enerzijds uit een portefeuille van cafés/restaurants die verhuurd zijn aan 's werelds grootste brouwerijgroep AB InBev en anderzijds uit een portefeuille van kantoren voor het verlenen van financiële diensten, die verhuurd zijn aan de verzekeringsmaatschappij MAAF (Groep Covéa).
Deze portefeuilles werden verworven in het kader van 'sale and leaseback' transacties. Aangezien ze verhuurd zijn aan een enkele huurder kunnen de activa van deze portefeuilles niet worden gelijkgesteld met klassieke commerciële activa. Er bestaat geen eigenlijke 'markt' voor dit type portefeuilles die werden verworven in het kader van 'sale and leaseback' transacties.
GECONSOLIDEERDE VASTGOEDPORTEFEUILLE
In de tabel op de bladzijden hierna zijn opgenomen:
- de gebouwen waarvoor Cofinimmo huurinkomsten ontvangt;
- de gebouwen waarvan de huren gedeeltelijk of volledig werden overgedragen aan een derde en waarvan Cofinimmo de eigendom en de restwaarde bewaart. Voor deze gebouwen vermeldt de rubriek 'Contractuele huurgelden' de wedersamenstelling van de overgedragen en verdisconteerde huren en, in desbetreffend geval, het aandeel van de niet-overgedragen huren1 ;
- de verschillende projecten en renovaties in realisatiefase.
De gebouwen in het bezit van de dochtervennootschappen met vermogensmutatie van de Groep, zijn niet in deze tabel opgenomen. Het betreft de EHPAD Les Musiciens, verworven in het kader van een joint venture tussen Cofinimmo en ORPEA.
Alle gebouwen van de geconsolideerde vastgoedportefeuille zijn eigendom van Cofinimmo NV, met uitzondering van diegene aangeduid met een asterisk (*) die (geheel of deels) eigendom zijn van een van haar dochtervennootschappen (zie Bijlage 43).
De huursituatie van gebouwen die het onderwerp zijn van een financieel leasingcontract en waarvoor de huurders aan het einde van het huurcontract een koopoptie genieten, wordt op de volgende bladzijde beschreven.
Café/restaurant Korenmarkt – Mechelen (BE)
De gevel van dit gebouw werd ter beschikking gesteld van de straatartiest Gijs Vanhee in het kader van 'Mechelen Muurt', een project met als doel om kunst naar openbare ruimten te brengen.
Café/restaurant Martelarenplein 6 – Leuven (BE)
Ondanks de beperkingen die de renovatie van een historisch gebouw oplegt, werd de energieprestatie van dit gebouw verbeterd dankzij de renovatie van de gevels en de daken.
Inventaris van de gebouwen exclusief vastgoedbeleggingen
| Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
Contractuele huurgelden1 (x 1000 EUR) |
Bezettingsgraad | Huurder |
|---|---|---|---|
| 72132 | 1389 | 100 % | Regie der Gebouwen |
| 23323 | 193 | 100 % | Stad Antwerpen |
| 3800 | 647 | 100 % | Federale Politie |
| 3196 | 81 | 100 % | Université Libre de Bruxelles |
| 8088 | 1200 | 100 % | Université Libre de Bruxelles |
| 28316 | 756 | 100 % | Regie der Gebouwen |
| 4264 | 1340 | 100 % | ORPEA |
Inventaris van het vastgoed
| Segment | Verwervingsprijs (x 1000000 EUR) |
Verzekerde waarde2 (x 1000000 EUR) |
Reële waarde (x 1000000 EUR) |
Bruto huurrendement (in %) |
|---|---|---|---|---|
| Zorgvastgoed | 1116 | 115 | 1328 | 6,26 % |
| Kantoren | 1538 | 1467 | 1241 | 7,82 % |
| Vastgoed van distributienetten | 534 | 36 | 538 | 6,58 % |
| Andere | 21 | 21 | 27 | 6,99 % |
| TOTAAL | 3209 | 1639 | 3134 | 6,92 % |
Geconsolideerde vastgoedportefeuille
De hypothese op basis waarvan de huurwaarde wordt geschat, is gebaseerd op de huurtransacties in de markt in functie van de ligging en het type vastgoed.
| Gebouw | Adres | Bouwjaar (laatste renovatie) |
Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
Contractueel ontvangen huren (x 1000 EUR) |
Bezettingsgraad3 | Geschatte huurwaarde (GHW)4 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| VORST 23-25 | Vorstlaan 23/25 - 1170 Brussel | S25: 1970 S23: 1987 |
56891 | 11644 | 100 % | 11521 |
| EGMONT I | Kernstraat 36 - 1000 Brussel | 1997 | 36616 | 31445 | 100 % | 3144 |
| BOURGET 42 | Bourgetlaan 42 - 1130 Brussel | 2001 | 25756 | 3988 | 83 % | 4003 |
| GEORGIN 2 | Jacques Georginlaan 2 - 1030 Brussel |
2007 | 17439 | 3135 | 100 % | 2976 |
| ALBERT I 4 - CHARLEROI | Rue Albert I, 4 - 6000 Charleroi | 1967 (2005) | 19189 | 2706 | 100 % | 2712 |
| THE GRADIENT (voorheen Tervuren 270-272) |
Tervurenlaan 270/272 - 1150 Brussel |
1976 (2013) | 19579 | 2348 | 64 % | 3503 |
| DAMIAAN - TREMELO | Pater Damiaanstraat 39 - 3120 Tremelo |
2003 (2014) | 20274 | 2463 | 100 % | 2210 |
| DONKER 56 - BRUSSEL | Donkerstraat 56 - 1200 Brussel | 2004 (2012) | 7 196 | 2506 | 100 % | 2506 |
| SERENITAS | Van Nieuwenhuyselaan 2/6 - 1160 Brussel |
1995 | 19823 | 3467 | 94 % | 3172 |
| COCKX 8-10 (Omega Court) | Jules Cockxstraat 8-10 - 1160 Brussel |
2008 | 16557 | 1466 | 54 % | 2629 |
| Andere | 1489724 | 173353 | 96 % | 179084 | ||
| TOTAAL | 1 729044 | 210220 | 95 % | 217460 |
5 Reconstructie van overgedragen verdisconteerde huur.
1 Het betreft het aandeel van de niet-overgedragen huren dat varieert van 4,0 % tot 100 % naargelang het gebouw.
2 Behalve voor de leegstaande gebouwen zijn de werfverzekeringen niet inbegrepen bij dit bedrag, noch de verzekeringen die de huurders contractueel ten laste hebben (i.e. voor de woonzorgcentra in België en in Frankrijk, de cafés/restaurants van de Pubstone portefeuille en sommige kantoorgebouwen), noch de verzekeringen voor financiële leasings. De verzekeringen voor de gebouwen van MAAF (verzekering in eerste rang op alle gebouwen in volle eigendom en in tweede rang op alle gebouwen in mede-eigendom) die voor hun nieuwbouwwaarde gedekt zijn, zitten evenmin in dit bedrag vervat.
3 De bezettingsgraad wordt als volgt berekend: contractuele huurgelden gedeeld door de huren + Geschatte Huurwaarde van de leegstaande ruimtes.
4 Bij de bepaling van de Geschatte Huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie van de huurder (EBITDAR).
Overzicht van de vastgoedportefeuille op individuele basis
| Gebouw | Bouwjaar/laatste renovatie/uitbreiding |
Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
A Contractuele huurgelden (x 1000 EUR) |
C=A/B1 Bezettings graad |
B Huren + GHW op leegstand (x 1000 EUR) |
Geschatte huurwaarde2 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ZORGVASTGOED | 660316 | 84728 | 99 % | 85448 | 87203 | |
| België | 376785 | 48115 | 100 % | 48115 | 46495 | |
| Uitbater: Anima Care | 6752 | 693 | 100 % | 693 | 693 | |
| ZEVENBRONNEN - WALSHOUTEM | 2001 (2012) | 6752 | 693 | 100 % | 693 | 693 |
| Uitbater: Armonea | 196402 | 23080 | 100 % | 23080 | 23078 | |
| BINNENHOF - MERKSPLAS | 2008 | 3775 | 426 | 100 % | 426 | 426 |
| DAGERAAD - ANTWERPEN | 2013 | 5020 | 832 | 100 % | 832 | 832 |
| DE WYNGAERT - ROTSELAAR | 2008 (2010) | 6878 | 764 | 100 % | 764 | 764 |
| DEN BREM - RIJKEVORSEL | 2006 (2015) | 5408 | 722 | 100 % | 722 | 722 |
| DOMEIN WOMMELGHEEM - WOMMELGEM | 2002 | 6836 | 756 | 100 % | 756 | 756 |
| DOUCE QUIETUDE - AYE | 2007 | 4635 | 441 | 100 % | 441 | 441 |
| EUROSTER - MESSANCY | 2004 | 6392 | 1160 | 100 % | 1160 | 1160 |
| HEIBERG - BEERSE | 2006 (2011) | 13568 | 1378 | 100 % | 1378 | 1378 |
| HEMELRIJK - MOL | 2009 | 9362 | 997 | 100 % | 997 | 997 |
| HENRI DUNANT (Voorheen Vishay) - EVERE (BRUSSEL) | 2014 | 8570 | 1167 | 100 % | 1167 | 1167 |
| HEYDEHOF - HOBOKEN | 2009 | 2751 | 346 | 100 % | 346 | 346 |
| HOF TER DENNEN - VOSSELAAR* | 1982 (2008) | 3279 | 448 | 100 % | 448 | 448 |
| LA CLAIRIERE - WARNETON | 1998 | 2533 | 260 | 100 % | 260 | 260 |
| LAARSVELD - GEEL | 2006 (2009) | 5591 | 837 | 100 % | 837 | 837 |
| LAARSVELD ASSISTENTIEWONINGEN - GEEL | 2009 | 809 | 58 | 100 % | 58 | 58 |
| LAKENDAL - AALST* | 2014 | 7894 | 783 | 100 % | 783 | 819 |
| LE CASTEL - JETTE (BRUSSEL) | 2005 | 5893 | 480 | 100 % | 480 | 480 |
| LE MENIL - EIGENBRAKEL | 1991 | 5430 | 575 | 100 % | 575 | 575 |
| LES TROIS COURONNES - ESNEUX | 2005 | 4519 | 537 | 100 % | 537 | 537 |
| L'ORCHIDEE - ITTER | 2003 (2013) | 3634 | 562 | 100 % | 562 | 562 |
| L'OREE DU BOIS - WARNETON | 2004 | 5387 | 564 | 100 % | 564 | 564 |
| MILLEGHEM - RANST | 2009 (2010) | 6943 | 755 | 100 % | 755 | 755 |
| NIEUWE SEIGNEURIE - RUMBEKE* | 2011 (2015) | 5079 | 721 | 100 % | 721 | 721 |
| NETHEHOF - BALEN | 2004 | 6471 | 622 | 100 % | 622 | 622 |
| NOORDDUIN - KOKSIJDE | 2015 | 6440 | 824 | 100 % | 824 | 822 |
| RÉSIDENCE DU PARC - BIEZ | 1977 (2013) | 12039 | 637 | 100 % | 637 | 637 |
| SEBRECHTS - SINT-JANS-MOLENBEEK (BRUSSEL) | 1992 | 8148 | 1045 | 100 % | 1045 | 1045 |
| T'SMEEDESHOF - OUD-TURNHOUT | 2003 (2012) | 15191 | 1886 | 100 % | 1886 | 1886 |
| TILLENS (voorheen Suzanna Wesley) - UKKEL (BRUSSEL) | 2015 | 4960 | 1022 | 100 % | 1022 | 986 |
| VOGELZANG - HERENTALS | 2009 (2010) | 8044 | 940 | 100 % | 940 | 940 |
| VONDELHOF - BOUTERSEM | 2005 (2009) | 4923 | 535 | 100 % | 535 | 535 |
| Uitbater: Aspria | 7 196 | 2506 | 100 % | 2506 | 2506 | |
| DONKER 56 - BRUSSEL | 2004 (2012) | 7 196 | 2506 | 100 % | 2506 | 2506 |
| Uitbater: Calidus | 6063 | 719 | 100 % | 719 | 719 | |
| WEVERBOS - GENTBRUGGE | 2011 | 6063 | 719 | 100 % | 719 | 719 |
| Uitbater: Le Noble Age | 6891 | 1130 | 100 % | 1130 | 1021 | |
| PARKSIDE - LAKEN (BRUSSEL) | 1990 (2013) | 6891 | 1130 | 100 % | 1130 | 1021 |
| Uitbater: ORPEA België | 24775 | 3387 | 100 % | 3387 | 2943 | |
| L' ADRET - GOSSELIES | 1980 | 4800 | 453 | 100 % | 453 | 385 |
| LINTHOUT - SCHAARBEEK (BRUSSEL) | 1992 | 2837 | 447 | 100 % | 447 | 404 |
| LUCIE LAMBERT - BUIZINGEN | 2004 | 8314 | 1425 | 100 % | 1425 | 1160 |
| RINSDELLE - ETTERBEEK (BRUSSEL) | 2001 | 3054 | 537 | 100 % | 537 | 484 |
| TOP SENIOR - TUBEKE | 1989 | 3570 | 355 | 100 % | 355 | 355 |
| VIGNERON - RANSART | 1989 | 2200 | 170 | 100 % | 170 | 155 |
1 De bezettingsgraad wordt als volgt berekend: contractuele huurgelden gedeeld door de huren + Geschatte Huurwaarde van de leegstaande ruimtes.
2 Bij de bepaling van de Geschatte Huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie van de huurder (EBITDAR).
| Gebouw | Bouwjaar/laatste renovatie/uitbreiding |
Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
A Contractuele huurgelden (x 1000 EUR) |
C=A/B1 Bezettings graad |
B Huren + GHW op leegstand (x 1000 EUR) |
Geschatte huurwaarde2 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Uitbater: Senior Living Group (Groep Korian-Medica) | 128706 | 16600 | 100 % | 16600 | 15535 | |
| ARCUS - SINT-AGATHA-BERCHEM (BRUSSEL) | 2008 (2009) | 10719 | 1 737 | 100 % | 1 737 | 1576 |
| BETHANIE - SAINT SERVAIS | 2005 | 4780 | 478 | 100 % | 478 | 422 |
| DAMIAAN - TREMELO | 2003 (2014) | 20274 | 2463 | 100 % | 2463 | 2210 |
| TER KAMEREN - WATERMAAL-BOSVOORDE (BRUSSEL) | 1982 | 13023 | 1848 | 100 % | 1848 | 1694 |
| NOOTELAER - KEERBERGEN | 1998 (2011) | 1528 | 214 | 100 % | 214 | 194 |
| PALOKE - SINT-JANS-MOLENBEEK (BRUSSEL) | 2001 | 11262 | 1277 | 100 % | 1277 | 1183 |
| PRINSENPARK - GENK | 2006 (2013) | 11035 | 1330 | 100 % | 1330 | 1346 |
| PROGRES - LA LOUVIERE* | 2000 | 4852 | 481 | 100 % | 481 | 434 |
| ROMANA - LAKEN (BRUSSEL) | 1995 | 4375 | 843 | 100 % | 843 | 816 |
| SEIGNEURIE DU VAL - MOESKROEN | 1995 (2008) | 6797 | 1108 | 100 % | 1108 | 972 |
| TEN PRINS - ANDERLECHT (BRUSSEL) | 1972 (2011) | 3342 | 503 | 100 % | 503 | 476 |
| VAN ZANDE - SINT-JANS-MOLENBEEK (BRUSSEL) | 2008 | 3463 | 399 | 100 % | 399 | 353 |
| ZONNETIJ - AARTSELAAR | 2006 (2013) | 7817 | 793 | 100 % | 793 | 785 |
| ZONNEWEELDE - KEERBERGEN | 1998 (2012) | 6106 | 732 | 100 % | 732 | 715 |
| ZONNEWEELDE - RIJMENAM | 2002 | 9644 | 1377 | 100 % | 1377 | 1331 |
| ZONNEWENDE - AARTSELAAR | 1978 (2013) | 9689 | 1017 | 100 % | 1017 | 1028 |
| Frankrijk | 210544 | 24897 | 97 % | 25597 | 29368 | |
| Uitbater: Inicéa | 18336 | 1885 | 100 % | 1885 | 2475 | |
| CHAMPGAULT - ESVRES-SUR-INDRE* | 1972 (1982) | 2200 | 169 | 100 % | 169 | 150 |
| DOMAINES DE VONTES - EVRES-SUR-INDRE* | 1967 | 6352 | 210 | 100 % | 210 | 750 |
| HORIZON 33 - CAMBES* | 1972 (2009) | 3288 | 347 | 100 % | 347 | 375 |
| PAYS DE SEINE - BOIS-LE-ROI* | 2004 (2010) | 6496 | 1159 | 100 % | 1159 | 1200 |
| Uitbater: Korian-Medica | 151226 | 17 177 | 96 % | 17817 | 21643 | |
| ASTREE - SAINT-ETIENNE* | 2006 | 3936 | 418 | 100 % | 418 | 500 |
| AUTOMNE - REIMS* | 1990 | 4203 | 621 | 100 % | 621 | 621 |
| AUTOMNE - SARZEAU* | 1994 | 2482 | 425 | 100 % | 425 | 425 |
| AUTOMNE - VILLARS-LES-DOMBES* | 1992 | 2889 | 393 | 100 % | 393 | 393 |
| BROCELIANDE - CAEN* | 2003 | 4914 | 686 | 100 % | 686 | 700 |
| BRUYERES - LETRA* | 2009 | 5374 | 717 | 100 % | 717 | 717 |
| CANAL DE L'OURCQ - PARIJS* | 2004 | 4550 | 871 | 100 % | 871 | 925 |
| CENTRE DE SOINS DE SUITE - SARTROUVILLE* | 1960 | 3546 | 359 | 100 % | 359 | 900 |
| CHATEAU DE LA VERNEDE - CONQUES-SUR-ORBIEL* | 1992 (1998) | 3789 | 494 | 100 % | 494 | 900 |
| DEBUSSY - CARNOUX-EN-PROVENCE* | 1996 | 3591 | 355 | 100 % | 355 | 355 |
| ESTRAIN - SIOUVILLE-HAGUE* | 1976 (2004) | 8750 | 655 | 100 % | 655 | 1650 |
| FRONTENAC - BRAM* | 1990 (2014) | 3730 | 294 | 100 % | 294 | 325 |
| GLETEINS - JASSANS RIOTTIER* | 1990 (1994) | 2500 | 256 | 100 % | 256 | 350 |
| GRAND MAISON - L'UNION* | 1992 (2009) | 6338 | 736 | 100 % | 736 | 750 |
| L'ERMITAGE - LOUVIER* | 2007 | 4013 | 461 | 100 % | 461 | 425 |
| LE CLOS DU MURIER - FONDETTES* | 2008 | 4510 | 559 | 100 % | 559 | 500 |
| LE JARDIN DES PLANTES - ROUEN* | 2004 | 3000 | 258 | 100 % | 258 | 460 |
| LES AMARANTES - TOURS* | 1996 | 4208 | 463 | 100 % | 463 | 600 |
| LES HAUTS D'ANDILLY - ANDILLY* | 2008 | 3069 | 476 | 100 % | 476 | 400 |
| LES HAUTS DE JARDY - VAUCRESSON* | 2008 | 4373 | 695 | 100 % | 695 | 950 |
| LES HAUTS DE L'ABBAYE - MONTIVILLIERS* | 2008 | 4572 | 506 | 100 % | 506 | 550 |
| LES JARDINS DE L'ANDELLE - PERRIERS-SUR-ANDELLE* | 2009 | 3348 | 429 | 100 % | 429 | 350 |
| LES LUBERONS - LE PUY-SAINTE-REPARADE* | 1990 | 4217 | 460 | 100 % | 460 | 475 |
| LES OLIVIERS - LE PUY-SAINTE-REPARADE* | 1990 | 4130 | 457 | 100 % | 457 | 520 |
| MEUNIERES - LUNEL* | 1988 | 4275 | 694 | 100 % | 694 | 475 |
| MONTPRIBAT - MONFORT-EN-CHALOSSE* | 1972 (1999) | 5364 | 606 | 100 % | 606 | 580 |
| OLIVIERS - CANNES LA BOCCA* | 2004 | 3114 | 407 | 100 % | 407 | 407 |
| POMPIGNANE - MONTPELLIER* | 1972 | 6201 | 830 | 100 % | 830 | 940 |
| PONT - BEZONS* | 1988 (1999) | 2500 | 205 | 100 % | 205 | 650 |
1 De bezettingsgraad wordt als volgt berekend: contractuele huurgelden gedeeld door de huren + Geschatte Huurwaarde van de leegstaande ruimtes.
2 Bij de bepaling van de Geschatte Huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie van de huurder (EBITDAR).
| Gebouw | Bouwjaar/laatste renovatie/uitbreiding |
Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
A Contractuele huurgelden (x 1000 EUR) |
C=A/B1 Bezettings graad |
B Huren + GHW op leegstand (x 1000 EUR) |
Geschatte huurwaarde2 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ROUGEMONT - LE MANS* | 2006 | 5986 | 401 | 100 % | 401 | 650 |
| SAINT GABRIEL - GRADIGNAN* | 2008 | 6274 | 738 | 100 % | 738 | 800 |
| SAINTE BAUME - NANS-LES-PINS* | 1970 (2002) | 5100 | 0 | 0 % | 700 | 700 |
| VILLA EYRAS - HYERES* | 1991 | 7636 | 647 | 100 % | 647 | 700 |
| WILLIAM HARVEY - SAINT-MARTIN-D'AUBIGNY* | 1989 | 4744 | 545 | 100 % | 545 | 1000 |
| Uitbater: Mutualité de la Vienne | 1286 | 114 | 100 % | 114 | 95 | |
| LAC - MONCONTOUR* | 1991 | 1286 | 114 | 100 % | 114 | 95 |
| Uitbater: ORPEA Frankrijk | 39696 | 5781 | 100 % | 5781 | 5155 | |
| BELLOY - BELLOY* | 1991 (2009) | 2559 | 446 | 100 % | 446 | 350 |
| CUXAC - CUXAC-CABARDES* | 1989 | 2803 | 393 | 100 % | 393 | 170 |
| HAUT CLUZEAU - CHASSENEUIL* | 2007 | 2512 | 395 | 100 % | 395 | 340 |
| HELIO MARIN - HYERES* | 1975 | 12957 | 1 725 | 100 % | 1 725 | 1450 |
| LA JONCHERE - RUEIL-MALMAISON* | 2007 | 3731 | 760 | 100 % | 760 | 860 |
| LA RAVINE - LOUVIERS* | 2000 (2010) | 3600 | 632 | 100 % | 632 | 550 |
| LA SALETTE - MARSEILLE* | 1956 | 3582 | 598 | 100 % | 598 | 525 |
| LAS PEYRERES - SIMORRE* | 1969 | 1895 | 154 | 100 % | 154 | 100 |
| LE CLOS SAINT SÉBASTIEN - SAINT-SÉBASTIEN-SUR LOIRE* |
2005 | 3697 | 550 | 100 % | 550 | 650 |
| VILLA NAPOLI - JURANCON* | 1950 | 2360 | 128 | 100 % | 128 | 160 |
| Nederland | 50253 | 7035 | 100 % | 7055 | 6659 | |
| Uitbater: Bergman Clinics | 10612 | 1385 | 100 % | 1385 | 1276 | |
| BRAILLELAAN 5 - RIJSWIJK* | 2013 | 2133 | 242 | 100 % | 242 | 218 |
| RIJKSWEG 69 en 69A - NAARDEN* | 2010 | 5821 | 871 | 100 % | 871 | 788 |
| RUBENSSTRAAT 165-173 - EDE* | 1991 (2014) | 2658 | 272 | 100 % | 272 | 271 |
| Uitbater: DC Klinieken | 3152 | 425 | 100 % | 425 | 409 | |
| KRIMKADE 20 - VOORSCHOTEN* | 1992 | 1181 | 198 | 100 % | 198 | 191 |
| LOUIS ARMSTRONGWEG 28 - ALMERE* | 2000 | 1971 | 228 | 100 % | 228 | 217 |
| Uitbater: Domus Magnus | 3342 | 988 | 100 % | 988 | 856 | |
| LAURIERSGRACHT - AMSTERDAM* | 1968 | 3342 | 988 | 100 % | 988 | 856 |
| Uitbater: European Care Residences | 6778 | 1008 | 100 % | 1008 | 931 | |
| KEIZERHOF - UTRECHT* | 1968 (2009) | 6778 | 1008 | 100 % | 1008 | 931 |
| Uitbater: Stichting ASVZ | 1686 | 176 | 90 % | 196 | 173 | |
| GANTELWEG - SLIEDRECHT* | 2011 | 1686 | 176 | 90 % | 196 | 173 |
| Uitbater: Stichting Elisabeth | 6061 | 691 | 100 % | 691 | 685 | |
| TWEESPRONG - OOSTERHOUT* | 2014 | 6061 | 691 | 100 % | 691 | 685 |
| Uitbater: Stichting Gezondheidszorg Eindhoven (SGE) | 2434 | 336 | 100 % | 336 | 336 | |
| TILBURGSEWEG-WEST 100 - EINDHOVEN* | 2015 | 2434 | 336 | 100 % | 336 | 336 |
| Uitbater: Stichting JP van den Bent | 1576 | 199 | 100 % | 199 | 200 | |
| HOF VAN ARKEL - TIEL* | 2012 | 1576 | 199 | 100 % | 199 | 200 |
| Uitbater: Stichting Leger des Heils | 1177 | 149 | 100 % | 149 | 103 | |
| NIEUWE STATIONSTRAAT - EDE* | 1985 | 1177 | 149 | 100 % | 149 | 103 |
| Uitbater: Stichting Philadelphia Zorg | 2883 | 226 | 100 % | 226 | 226 | |
| CHURCHILLAAN - LOPIK* | 2015 | 2883 | 226 | 100 % | 226 | 226 |
| Uitbater: Stichting Rijnstate | 3591 | 413 | 100 % | 413 | 413 | |
| MARGA KLOMPELAAN 6 - ARNHEM* | 1994 | 3591 | 413 | 100 % | 413 | 413 |
| Uitbaters: Stichting Sozorg & Martha Flora | 3074 | 474 | 100 % | 474 | 492 | |
| DE RIDDERVELDEN - GOUDA* | 2014 | 3074 | 474 | 100 % | 474 | 492 |
| Uitbater: Stichting Zorggroep Noordwest-Veluwe | 3887 | 565 | 100 % | 565 | 560 | |
| ARCADE NW - ERMELO * | 2014 | 3887 | 565 | 100 % | 565 | 560 |
| Duitsland | 22734 | 4681 | 100 % | 4681 | 4681 | |
| Uitbater: Aspria | 18028 | 3848 | 100 % | 3848 | 3848 | |
| MASCHSEE - HANNOVER* | 2009 | 10228 | 2043 | 100 % | 2043 | 2043 |
| UHLENHORST - HAMBURG* | 2012 | 7800 | 1805 | 100 % | 1805 | 1805 |
1 De bezettingsgraad wordt als volgt berekend: contractuele huurgelden gedeeld door de huren + GHW van de leegstaande ruimtes.
2 Bij de bepaling van de geschatte huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie van de huurder (EBITDAR).
| Gebouw | Bouwjaar/laatste renovatie/uitbreiding |
Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
A Contractuele huurgelden (x 1000 EUR) |
C=A/B1 Bezettings graad |
B Huren + GHW op leegstand (x 1000 EUR) |
Geschatte huurwaarde2 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Uitbater: Celenus | 4706 | 833 | 100 % | 833 | 833 | |
| NEXUS - BADEN-BADEN* | 2005 | 4706 | 833 | 100 % | 833 | 833 |
| KANTOREN | 504425 | 74850 | 88 % | 84736 | 81 746 | |
| Brussel Leopold- en Louizawijk | 65005 | 13575 | 95 % | 14229 | 14112 | |
| KUNST 19H | 1973 (1998) | 11099 | 2214 | 100 % | 2214 | 2410 |
| KUNST 47-49 | 1977 (2009) | 6915 | 1425 | 100 % | 1431 | 1180 |
| OUDERGEM 22-28 | 2004 | 5853 | 1227 | 90 % | 1358 | 1345 |
| GUIMARD 10-12 | 1980 (1995) | 10410 | 2082 | 88 % | 2375 | 2369 |
| WET 57 | 2001 | 10279 | 1930 | 100 % | 1930 | 2097 |
| WET 227 | 1976 (2009) | 5885 | 1422 | 89 % | 1597 | 1454 |
| MEEÛS 23 | 2000 | 8807 | 2075 | 98 % | 2121 | 2121 |
| TROON 98 | 1986 | 5757 | 1200 | 100 % | 1203 | 1136 |
| Brussel Gedecentraliseerd | 269031 | 40114 | 88 % | 45818 | 43582 | |
| BOURGET 40* | 1998 | 14260 | 1517 | 82 % | 1853 | 2071 |
| BOURGET 42 | 2001 | 25756 | 3987 | 83 % | 4801 | 4003 |
| BOURGET 44 | 2001 | 14085 | 2298 | 100 % | 2299 | 2190 |
| BOURGET 50 BRAND WHITLOCK 87/93 |
1998 1991 |
5134 6066 |
744 919 |
92 % 94 % |
809 980 |
779 979 |
| COCKX 8-10 (Omega Court)* | 2008 | 16557 | 1466 | 54 % | 2733 | 2629 |
| KOLONEL BOURG 105 | 1978 (2001) | 2634 | 248 | 80 % | 311 | 316 |
| KOLONEL BOURG 122 | 1988 (2006) | 4129 | 589 | 94 % | 625 | 612 |
| CORNER BUILDING | 1996 (2011) | 3440 | 295 | 55 % | 534 | 524 |
| GEORGIN 2 | 2007 | 17439 | 3135 | 100 % | 3135 | 2976 |
| HERRMANN DEBROUX 44-46 | 1992 | 9666 | 1492 | 96 % | 1560 | 1429 |
| PAPIERMOLEN 55 | 1968 (2009) | 3499 | 493 | 94 % | 523 | 458 |
| PAEPSEM BUSINESS PARK | 1992 | 26520 | 1858 | 71 % | 2603 | 2500 |
| SERENITAS | 1995 | 19823 | 3467 | 94 % | 3673 | 3172 |
| VORST 23-25 | S25: 1970/S23: 1987 | 56891 | 11644 | 100 % | 11644 | 11521 |
| VORST 36 | 1998 | 8310 | 957 | 69 % | 1381 | 1459 |
| THE GRADIENT (voorheen Tervuren 270-272) | 1976 (2013) | 19579 | 2348 | 64 % | 3683 | 3503 |
| WOLUWE 102 | 1985 (2009) | 8090 | 1418 | 100 % | 1421 | 1295 |
| WOLUWE 58 (+ St-Lambertusparking) | 1986 (2001) | 3868 | 750 | 99 % | 754 | 690 |
| WOLUWE 62 | 1988 (1997) | 3285 | 489 | 99 % | 496 | 476 |
| Brussel Periferie | 77685 | 7988 | 75 % | 10668 | 10501 | |
| LEUVENSESTEENWEG 325 | 1975 (2006) | 6292 | 364 | 67 % | 543 | 507 |
| NOORDKUSTLAAN 16 A-B-C (West-End) | 2009 | 10022 | 1453 | 84 % | 1 733 | 1694 |
| PARK LANE | 2000 | 35480 | 4188 | 78 % | 5358 | 5323 |
| PARK HILL* | 2000 | 16675 | 1236 | 55 % | 2266 | 2223 |
| WOLUWELAAN 151 | 1997 | 9216 | 747 | 97 % | 768 | 754 |
| Brussel Satellieten | 8232 | 808 | 67 % | 1204 | 1238 | |
| WATERLOO OFFICE PARK I | 1995 (2004) | 2360 | 260 | 71 % | 368 | 358 |
| WATERLOO OFFICE PARK J | 1995 (2004) | 2360 | 186 | 58 % | 322 | 352 |
| WATERLOO OFFICE PARK L | 1995 (2004) | 3512 | 362 | 70 % | 514 | 528 |
| Antwerpen Periferie | 36575 | 5075 | 92 % | 5512 | 5214 | |
| AMCA - AVENUE BUILDING | 2010 | 9403 | 1506 | 97 % | 1558 | 1555 |
| AMCA - LONDON TOWER | 2010 | 3530 | 566 | 98 % | 575 | 543 |
| GARDEN SQUARE PRINS BOUDEWIJNLAAN 41 |
1989 1989 |
7464 6014 |
864 756 |
87 % 83 % |
999 911 |
912 885 |
| PRINS BOUDEWIJNLAAN 43 | 1980 | 6007 | 823 | 91 % | 908 | 819 |
| VELDKANT 35 | 1998 | 4157 | 560 | 100 % | 561 | 500 |
| Andere regio's | 47897 | 7290 | 100 % | 7305 | 7099 | |
| ALBERT I 4 - CHARLEROI | 1967 (2005) | 19189 | 2706 | 100 % | 2706 | 2712 |
| MECHELEN STATION - MECHELEN | 2002 | 28708 | 4584 | 100 % | 4599 | 4387 |
1 De bezettingsgraad wordt als volgt berekend: contractuele huurgelden gedeeld door de huren + GHW van de leegstaande ruimtes.
2 Bij de bepaling van de geschatte huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie van de huurder (EBITDAR).
| Gebouw | Bouwjaar/laatste renovatie/uitbreiding |
Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
A Contractuele huurgelden (x 1000 EUR) |
C=A/B1 Bezettings graad |
B Huren + GHW op leegstand (x 1000 EUR) |
Geschatte huurwaarde2 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| KANTOREN MET OVERGEDRAGEN HUURVORDERINGEN | 102725 | 11072 | 100 % | 11080 | 11080 | |
| Brussel Centrum | 52878 | 4443 | 100 % | 4443 | 4443 | |
| EGMONT I* | 1997 | 36616 | 3144 | 100 % | 3144 | 3144 |
| EGMONT II* | 2006 | 16262 | 1299 | 100 % | 1299 | 1299 |
| Brussel Gedecentraliseerd | 20199 | 2075 | 100 % | 2076 | 2076 | |
| KOLONEL BOURG 124* | 1988 (2009) | 4137 | 234 | 99 % | 235 | 235 |
| EVEREGREEN | 1992 (2006) | 16062 | 1841 | 100 % | 1841 | 1841 |
| Brussel Leopold- en Louizawijk | 26188 | 3885 | 100 % | 3892 | 3892 | |
| WET 56 | 2008 | 9484 | 1472 | 100 % | 1478 | 1478 |
| LUXEMBURG 40 | 2007 | 7522 | 895 | 100 % | 895 | 895 |
| NERVIERS 105 | 1980 (2008) | 9182 | 1425 | 100 % | 1425 | 1425 |
| MEEÛS 23 (+parking) | 2010 | 93 | 98 % | 95 | 95 | |
| Andere regio's | 3460 | 669 | 100 % | 669 | 669 | |
| MAIRE 19 - DOORNIK* | 1997 | 3460 | 669 | 100 % | 669 | 669 |
| VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN | 417 111 | 37616 | 98 % | 38384 | 35620 | |
| Pubstone | 357510 | 29850 | 98 % | 30358 | 27317 | |
| Pubstone België (791 gebouwen)* | 309557 | 19672 | 99 % | 19944 | 18225 | |
| Brussel | 41609 | 3644 | 99 % | 3674 | 3454 | |
| Vlaanderen | 193166 | 11609 | 99 % | 11 769 | 11146 | |
| Wallonië | 74782 | 4419 | 98 % | 4501 | 3625 | |
| Pubstone Nederland (244 gebouwen)* | 47953 | 10178 | 98 % | 10414 | 9092 | |
| Cofinimur I (279 gebouwen)* | 59601 | 7 766 | 97 % | 8026 | 8303 | |
| ANDERE | 15830 | 1802 | 100 % | 1802 | 1636 | |
| Antwerpen Periferie | 61 | 7 | 100 % | 7 | 8 | |
| AMCA - LONDON TOWER | 2010 | 61 | 7 | 100 % | 7 | 8 |
| Brussel Periferie | 6124 | 528 | 100 % | 528 | 398 | |
| MERCURIUS 30 | 2001 | 6124 | 528 | 100 % | 528 | 398 |
| Andere regio's | 9645 | 1267 | 100 % | 1267 | 1230 | |
| KROONVELDLAAN 30 - DENDERMONDE | 2012 | 9645 | 1267 | 100 % | 1267 | 1230 |
| TOTAAL VASTGOEDBELEGGINGEN & TERUGNAME VAN OVERGEDRAGEN EN VERDISCONTEERDE HUREN |
1 700407 | 210068 | 95 % | 221450 | 217285 | |
| PROJECTEN EN RENOVATIES ZORGVASTGOED | 2 | 2 | 2 | |||
| België | 2 | 2 | 2 | |||
| DIAMANT - SCHAARBEEK (BRUSSEL) | 2 | 2 | 2 | |||
| Frankrijk | ||||||
| CAUX DU LITTORAL - NEVILLE* | ||||||
| Nederland | ||||||
| MOERBEILAAN - ALPHEN AAN DEN RIJN* | ||||||
| DE PLATAAN - HEERLEN* | ||||||
| PROJECTEN EN RENOVATIES KANTOREN | 28637 | |||||
| BELLIARD 40 | 17 722 | |||||
| VORST 24 | 3897 | |||||
| WOLUWE 106-108 | 7018 | |||||
| GRONDRESERVE ZORGVASTGOED | 22 | 22 | 22 | |||
| L'OREE DU BOIS - WARNETON | 22 | 22 | 22 |
1 De bezettingsgraad wordt als volgt berekend: contractuele huurgelden gedeeld door de huren + Geschatte Huurwaarde van de leegstaande ruimtes.
2 Bij de bepaling van de Geschatte Huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie van de huurder (EBITDAR).
| Gebouw | Bouwjaar/laatste renovatie/uitbreiding |
Bovengrondse oppervlakte (in m²) |
A Contractuele huurgelden (x 1000 EUR) |
C=A/B1 Bezettings graad |
B Huren + GHW op leegstand (x 1000 EUR) |
Geschatte huurwaarde2 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| GRONDRESERVE KANTOREN | 128 | 128 | 151 | |||
| Brussel Centrum & Noord | 3 | 3 | 3 | |||
| DE LIGNE | 3 | 3 | 3 | |||
| MEIBOOM 16-18 | 0 | 0 | 0 | |||
| Brussel Leopold- en Louizawijk | 2 | 2 | 2 | |||
| LOUIZA 140 | 0 | 0 | 0 | |||
| MONTOYER 14 | 2 | 2 | 2 | |||
| MONTOYER 40 | 0 | 0 | 0 | |||
| Brussel Gedecentraliseerd | 5 | 5 | 5 | |||
| TWIN HOUSE | 3 | 3 | 3 | |||
| WOLUWE 34 | 2 | 2 | 2 | |||
| Brussel Periferie | 113 | 113 | 136 | |||
| KEIBERG PARK | 0 | 0 | 0 | |||
| KOUTERVELD 6 | 113 | 113 | 136 | |||
| WOLUWE GARDEN 26-30 | 0 | 0 | 0 | |||
| Antwerpen Periferie | 3 | 3 | 3 | |||
| PRINS BOUDEWIJNLAAN 24A | 3 | 3 | 3 | |||
| Antwerpen Singel | 2 | 2 | 2 | |||
| LEMANSTRAAT 27 | 1 | 1 | 1 | |||
| PLANTIN & MORETUS | 0 | 0 | 0 | |||
| QUINTEN | 0 | 0 | 0 | |||
| REGENT | 0 | 0 | 0 | |||
| ROYAL HOUSE | 0 | 0 | 0 | |||
| UITBREIDINGSTRAAT 2-8 | 1 | 1 | 1 | |||
| UITBREIDINGSTRAAT 10-16 | 0 | 0 | 0 | |||
| ALGEMEEN TOTAAL VAN DE PORTEFEUILLE | 1 729044 | 210220 | 221602 | 217460 |
1 De bezettingsgraad wordt als volgt berekend: contractuele huurgelden gedeeld door de huren + Geschatte Huurwaarde van de leegstaande ruimtes.
2 Bij de bepaling van de Geschatte Huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie van de huurder (EBITDAR).
Vastgoedverslag / Verslag van de vastgoeddeskundigen
104
VERSLAG VAN DE VASTGOEDDESKUNDIGEN
ACHTERGROND
Cofinimmo heeft ons aangesteld voor de waardering van zijn vastgoedpatrimonium op 31 december 2015 in het kader van de opstelling van zijn jaarrekening op die datum.
Cushman & Wakefield (C&W), het bedrijf PwC Entreprise Advisory cvba/ scrl (PwC) en JLL sprl/bvba schatten elk afzonderlijk een deel van de portfolio van kantoren en ander vastgoed1 .
De portfolio van rusthuizen in België wordt afzonderlijk deels door C&W en deels door het bedrijf PwC gewaardeerd.
De portfolio van rusthuizen in Frankrijk wordt afzonderlijk deels door C&W en deels door JLL France gewaardeerd.
De portfolio van klinieken in Nederland worden gewaardeerd door PwC Nederland.
De zorgportfolio in Duitsland wordt door PwC Duitsland gewaardeerd. De portfolio's van cafés in België en Nederland worden respectievelijk gewaardeerd door C&W.
De portfolio van verzekering in Frankrijk worden gewaardeerd door C&W.
C&W, PwC en JLL beschikken over een grondige kennis van de vastgoedmarkten waarin Cofinimmo actief is zowel als over de nodige professionele kwalificatie en erkenning om de waardering uit te voeren. Onze opdracht werd volledig onafhankelijk uitgevoerd.
Zoals dat gebruikelijk is, wordt onze opdracht uitgevoerd op basis van de informatie die Cofinimmo verstrekt heeft over de huurtoestand, de door de verhuurder te betalen kosten en belastingen, de uit te voeren werken, alsook elke andere factor die de waarde van de gebouwen zou kunnen beïnvloeden. Wij veronderstellen dat deze informatie correct en volledig is.
Onze waarderingsverslagen omvatten geenszins een structurele en technische expertise van de gebouwen, noch een diepgaande analyse van hun energieprestaties of van de eventuele aanwezigheid van schadelijke stoffen. Cofinimmo is daarvan goed op de hoogte gezien het zijn patrimonium op professionele wijze beheert en vóór de aankoop van elk gebouw overgaat tot een technische en juridische due diligence.
DE KANTORENMARKT
De waarde van de Cofinimmo-portefeuille op de kantorenmarkt in 2015 bedraagt 39,6 % van de totale portefeuille. Voor de eerste keer is het aandeel van het gezondheidsvastgoed dus groter dan dat van het tertiaire vastgoed. Dat bevestigt de vastgoedstrategie die de GGV's hebben aanbevolen.
In de kantorenmarkt waren er in 2015 over heel België minder dan 500000 m² aan transacties voor de bezetting van gebouwen (verhuur, uitbreiding, aankoop voor eigen ingebruikname). Dat is een activiteitsdaling met bijna 20 % in vergelijking met 2014.
De ontwikkelingen verschillen sterk afhankelijk van de markt en de gewesten. De belangrijkste ratio's die de beoordeling van de tertiaire vastgoedactiviteiten mogelijk maken, doen dat ook. Zo registreerde Vlaanderen in 2015 ongeveer 160000 m² ingebruikname, een stijging met 10 % tegenover het jaar daarvoor. Die stijging situeert zich vooral in Gent en Antwerpen. Gent bevestigt trouwens zijn status van meest dynamische kantorenmarkt in België. De take-up (of ingebruikname) steeg er, het leegstandspercentage is laag en de tophuurprijzen liggen hoger.
Ook in Wallonië steeg de activiteit in vergelijking met 2014, en wel met bijna 17 %. Maar in absolute cijfers gaat het maar om een stijging van de ingebruikname met 4000 m². De tertiaire Waalse markt is beperkt in omvang: hoofdzakelijk overheidsdiensten in een krimpende markt. In steden zoals Luik is er bijna geen leegstand in de recentste gebouwen. Er lopen enkele ontwikkelingsprojecten om dit tekort op te vullen nu er vraag naar is.
Op het vlak van huurtarieven is er een gelijke tendens over het hele land: een grote stabiliteit sinds 2010. Stijgingen en dalingen van de prijzen zijn beperkt. De tophuurprijzen schommelen tussen 130 en 150 euro per m² op jaarbasis op de regionale markten.
De Brusselse markt (inclusief de periferie) geeft een ander beeld. Het niveau van de ingebruikname staat er op een historisch dieptepunt, met amper 300000 m² – dat is een terugval van 30 % in vergelijking met 2014. De afwezigheid van transacties voor meer dan 20000 m² en de vertragingen die overheidsdiensten oplopen in hun selectieprocedures, wogen in 2015 zwaar op de tertiaire vastgoeddynamiek in Brussel.
Toch stellen we vast dat het leegstandspercentage sinds 2010 voortdurend daalt. Eind vorig jaar zakte het onder de drempel van 10 %. Er zijn grote verschillen tussen de wijken, en de beschikbaarheid stijgt bij de oudste gebouwen – een grote uitdaging voor ingebruikname in de toekomst. Op dat vlak vestigen we er de aandacht op dat de omschakeling van kantoren naar residentiële gebouwen of rust- en verzorgingstehuizen een hoogtepunt bereikte in 2013 met ongeveer 140000 m² omgebouwde kantoorblokken. Van dan af is er een dalende trend, ook al registreren we nog ongeveer 90000 m² kantoorgebouwen die de komende jaren een nieuwe bestemming krijgen.
Verschillende projecten, sommige vooraf verhuurd, andere met risico op de markt gebracht, staan voor de twee komende jaren op stapel in Brussel. Die brengen een belangrijke hertekening mee van het Brusselse tertiaire landschap, vooral na de verhuizing van enkele grote ondernemingen naar hun nieuwe hoofdkwartieren (AXA, Deloitte en KPMG).
De Brusselse kantorenmarkt kent waarschijnlijk een dynamische start in 2016. Motor daarvoor zijn de vele aanvragen van overheidsdiensten die eind 2015 een positieve afloop kregen. De vraag van bedrijven blijft naar verwachting op een relatief laag niveau. De Brusselse markt staat voor belangrijke uitdagingen in de komende maanden en jaren.
We noteren een omgekeerde tendens op de markt van de investeringen in kantoren. De volumes liggen er hoog, met investeringen voor meer dan 1,5 miljard euro in 2015, hoofdzakelijk in Brussel. De investeringsmarkt blijft in 2016 heel dynamisch. De kapitaalstroom uit Azië en de Verenigde Staten staat op hoog niveau, de kooplust neemt toe, zowel voor de categorie van veilige activa als voor die met risico. Er zitten grote transacties in de pijplijn zodat het volume geregistreerde investeringen in 2016 normaal hoger moet liggen dan in 2015.
Deze kooplust en de groeiende concurrentie voor kantooractiva, gekoppeld aan historisch lage rentevoeten, drukken zwaar op de rendementspercentages. Die liggen momenteel rond 4,25 % voor de recentste kantoorgebouwen met inkomstengarantie op lange termijn, tegenover 5 % twaalf maanden geleden. De percentages liggen rond 5,5 % voor de recentste gebouwen op de beste locaties, tegenover 6,15 % twaalf maanden geleden. De daling zet zich waarschijnlijk door in 2016.
DE VASTGOEDMARKT IN DE ZORGSECTOR
Het is Cofinimmo die in 2015 de grootste transactie binnen de Belgische vastgoedmarkt van de zorgsector gerealiseerd heeft. En het gaat hier niet over een aankoop, maar over de verkoop van de Silverstone-portefeuille aan de zorggroep Senior Assist, voor een bedrag van € 134,5 miljoen: om aan te tonen, indien nodig, dat arbitrages in de vastgoedmarkt van de zorgsector ook mogelijk zijn.
Zorgvastgoed vertegenwoordigt nu 42,4 % van de totale waarde van Cofinimmo's portefeuille en overstijgt zo voor de eerste keer de waarde vertegenwoordigd door kantorenvastgoed (39,6 %). Deze relatieve toename is in hoofdzaak toe te schrijven aan investeringen in de uitbreiding en herontwikkeling van panden door Cofinimmo in België (€ 26 miljoen) en aan overnames in Nederland, Duitsland en Frankrijk
(€ 78 miljoen), naast het feit dat een deel van de kantoren van de hand werd gedaan (€ 88 miljoen).
De haussetrend op de Belgische markt heeft doorgezet: in 2015 werd meer dan € 350 miljoen geïnvesteerd, tegenover ongeveer € 240 miljoen in 2014 en € 100 miljoen in 2013 (€ 260 miljoen in 2012). De langlopende huurcontracten blijven aantrekkingskracht uitoefenen op investeerders die op zoek zijn naar langetermijnrendementen; hun interesse wordt overigens aangewakkerd door rentevoeten die in dalende lijn evolueren en door het einde van een aantal onzekerheden nu de maatregelen van de zesde staatshervorming toepassing vinden in de gezondheidszorg.
VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN (PUBSTONE EN COFINIMUR I)
Het aandeel van Cofinimmo in het vastgoed voor distributienetwerken wordt op 31 december 2015 geraamd op 17,2 %. De dochterondernemingen (Pubstone voor de sector van cafés en restaurants in België en Nederland, en Cofinimur I voor de sectoren van winkels/lokale agentschappen in Franrijk) hebben een heel gediversifieerd risicoprofiel. Dat heeft te maken met de geografische spreiding en de specifieke eigenschappen van commercieel vastgoed en opbrengstpanden met een potentieel voor eventuele herontwikkeling.
Over het algemeen hebben deze twee activaportefeuilles sinds 2014 de neiging om stabiel te blijven. De precieze waarde van gebouwen binnen het vastgoed voor distributienetwerken bedroeg 538 miljoen euro.
De verbetering van het economische klimaat en het herwonnen consumentenvertrouwen in Europa dragen mogelijk bij tot een verbetering binnen de sector van distributienetwerken. Toch is er sprake van
een grote volatiliteit, vooral in de sector van cafés en restaurants. Afhankelijk van de plaats verschillen de verwachte evoluties: secundaire steden en zones doen het slechter dan de andere. Te noteren valt ook dat de aanslagen in Parijs en de terroristische dreiging in België blijkbaar aan het einde van 2015 maar een tijdelijke impact hadden op deze sector.
De arbitrages binnen deze portefeuille gaan door. Kenmerkend voor de investeringen van Cofinimmo zijn de zoektocht naar zekerheid (langetermijncontracten met unieke gebruikers en een stabiele financiële basis), relatief lage huurtarieven en relatief aantrekkelijke aankoopprijzen per m². De voorkeur gaat naar 'sale-and-lease-backtransacties' voor gebouwen op aantrekkelijke locaties die een veelheid aan functies in de toekomst openlaten. Bovendien biedt dit deel van de portefeuille mogelijk kansen op verkoop 'per stuk' aan lokale investeerders.
OPINIE
Wij bevestigen dat onze waardering uitgevoerd is overeenkomstig de nationale en internationale marktpraktijken en normen (de International Valuation Standards, uitgevaardigd door de International Valuation Standard Council ingesloten in de RICS Taxatiestandaarden Januari 2014, de "Red Book" opgesteld door The Royal Institute of Chartered Surveyors.
De Investeringswaarde (in de context van deze taxatie) wordt gedefinieerd als de meest waarschijnlijke waarde die redelijkerwijze verkregen kan worden in normale verkoopomstandigheden tussen welwillende en goed geïnformeerde partijen, vóór de aftrek van de transactiekosten. De Investeringswaarde houdt geen rekening met de toekomstige investeringsuitgaven voor de verbetering van het vastgoed, noch met de toekomstige voordelen die aan die uitgaven verbonden zijn.
WAARDERINGSMETHODE
Onze waarderingsmethodologie is in hoofdzaak gebaseerd op de volgende methoden:
DE "ERV CAPITALISATION"-METHODE
Deze methode bestaat erin dat de geschatte huurwaarde van het pand gekapitaliseerd wordt door een kapitalisatievoet ('yield') te gebruiken die in overeenstemming is met de kapitalisatievoet van de vastgoedmarkt. Welke kapitalisatievoet gekozen wordt, hangt onder meer af van de kapitalisatievoeten die gebruikelijk zijn op de markt van de vastgoedbeleggingen; die houden rekening met de ligging van het pand, de kwaliteit van het pand en de huurder zowel als de kwaliteit en de duur van het huurcontract op valorisatiedatum. De kapitalisatievoet stemt overeen met de verwachte rentevoet door potentiële investeerders op de valorisatiedatum. De bepaling van de geschatte huurwaarde houdt rekening met de volgende gegevens: de markt, de ligging van het pand en de kwaliteit van het pand.
De resulterende waarde moet worden gecorrigeerd indien de lopende huur een operationele opbrengst genereert die groter of kleiner is dan de marktwaarde die voor de kapitalisatie gebruikt is. De valorisatie houdt rekening met de kosten die men in de nabije toekomst zal moeten dragen.
DE "DISCOUNTED CASH-FLOWS"- METHODE (DCF-METHODE)
Voor deze methode is een waardering nodig van de nettohuuropbrengst die het pand gedurende een welbepaalde periode op jaarbasis genereert; het bekomen resultaat wordt vervolgens verdisconteerd tot de huidige waarde. De projectieperiode varieert over het algemeen tussen 10 en 18 jaar. Aan het einde van die periode wordt een restwaarde berekend door de kapitalisatievoet toe te passen op de eindwaarde die rekening houdt met de verwachte staat van het gebouw aan het einde van de projectieperiode; het bekomen resultaat wordt vervolgens verdisconteerd tot de huidige waarde.
DE "RESIDUAL VALUE"-METHODE
De waarde van een project wordt bepaald door te definiëren wat op de site kan/gaat worden ontwikkeld. Dit impliceert dat de bestemming van het project gekend of voorzienbaar is, zowel kwalitatief (planning) als kwantitatief (aantal te ontwikkelen vierkante meter, toekomstige huuropbrengsten, enz.). De waarde wordt bekomen door de kosten bij voltooiing van het project af te trekken van de verwachte waarde ervan.
DE "MARKET COMPARABLES"- BENADERING
Deze methode baseert zich op het principe dat een potentiële koper voor de verwerving van een goed niet meer zal betalen dan de prijs die recentelijk op de markt betaald is voor de verwerving van een soortgelijk goed.
TRANSACTIEKOSTEN
De verkoop van een gebouw is in theorie onderworpen aan mutatierechten die door de staat geheven worden. Die rechten worden werkelijk door de koper betaald. Voor de gebouwen die in België gelegen zijn hangt dat bedrag voornamelijk af van de wijze van overdracht, van de hoedanigheid van de koper en van de ligging. De eerste twee voorwaarden en dus het te betalen bedrag is slechts gekend wanneer de verkoop afgesloten is. Op basis van de BEAMA study (Belgische Associatie van Asset Managers) van 8 februari 2006, zijn de gemiddelde transactiekosten geschat op 2,5 %.
Ook de vermoedelijke realisatiewaarde van de gebouwen van meer dan 2500000 EUR, na aftrek van rechten, die overeenkomt met de reële waarde (fair value), zoals die gedefinieerd is door IFRS 13 en door het perscommuniqué van de BEAMA op 8 februari 2006, kan dus verkregen worden door een bedrag van 2,5 % rechten in mindering van de investeringswaarde te brengen. Dit percentage van 2,5 % zal regelmatig herzien en aangepast worden voor zover het verschil dat op de institutionele markt vastgesteld wordt meer dan +/- 0,5 % bedraagt. Voor de gebouwen van minder dan 2500000 EUR werden de registratierechten afgetrokken.
Voor gebouwen met een investeringswaarde kleiner dan 2500000 EUR worden registratierechten ten bedrage van 10 % of 12,5 % afgetrokken, afhankelijk van de regio waar het vastgoed gelegen is.
De registratierechten die verband houden met gebouwen die in Frankrijk en Nederland gelegen zijn, werden integraal afgetrokken (fair value).
106
PANDEN MET HUURVORDERINGEN
Cofinimmo is eigenaar van een aantal gebouwen waarvan de huurinkomsten in het verleden aan een derde partij werden verkocht. De deskundigen hebben deze panden in volle eigendom (vóór de verkoop van de huurvorderingen) gewaardeerd. Op vraag van Cofinimmo werden in de waarden hieronder opgenomen, van de waarden in volle eigendom het bedrag van de resterende huurvorderingen in mindering gebracht
op basis van berekeningen van Cofinimmo (residuële waarde). De deskundigen hebben deze berekeningen van Cofinimmo niet aan een grondige analyse onderworpen. Gedurende de komende kwartalen, zal de residuële waarde dermate evolueren dat op de vervaldag van de huurvorderingen, de residuële waarde met de volle eigendom waarde zal overeenstemmen.
INVESTERINGSWAARDE EN REALISATIEWAARDE (REËLE WAARDE)
Rekening houdend met de drie opinies bedraagt de investeringswaarde van het vastgoedpatrimonium van Cofinimmo op 31 december 2015, 3262343000 EUR.
Rekening houdend met de drie opinies bedraagt de reële waarde (na aftrek van transactiekosten) van het vastgoedpatrimonium van Cofinimmo op 31 december 2015 3134353000 EUR, deze laatste waarde stemt overeen met de reële waarde (fair value), conform de IAS /IF RS normen.
Op die basis bedraagt het rendement van de ontvangen of contractuele huur, met inbegrip van activa die het voorwerp zijn van een overdracht van schuldvorderingen, en met uitzondering van projecten, terreinen en gebouwen in renovatie, en na toepassing van een fictieve huurprijs op de lokalen die door Cofinimmo benut zijn, 6,57 % van de investeringswaarde.
In de veronderstelling dat de gebouwen volledig verhuurd worden, zou het rendement 6,92 % van de investeringswaarde bedragen.
Het beleggingsvastgoed heeft een bezettingsgraad van 94,86 %.
Het gemiddelde bedrag van de contractuele huur en de geschatte huurwaarde op de leegstaande ruimten (met uitzondering van projecten en gebouwen in renovatie en activa die het voorwerp zijn van een overdracht van schuldvorderingen) bedraagt 2,04 % meer dan de normale huurwaarde vandaag geschat voor het patrimonium.
Het patrimonium is als volgt verdeeld:
| Investeringswaarde | Reële waarde | % Reële waarde | |
|---|---|---|---|
| Kantoren | 1272178000 | 1241149000 | 39,6 % |
| Zorgvastgoed | 1377 766000 | 1328287000 | 42,4 % |
| Vastgoed van de distributienetten. | 584937000 | 538124000 | 17,2 % |
| Andere | 27462000 | 26793000 | 0,8 % |
| TOTAAL | 3262343000 | 3134353000 | 100 % |
OPINIE VAN PWC
PwC schat de investeringswaarde van het door PwC gewaardeerde deel van het vastgoedpatrimonium van Cofinimmo per 31 december 2015 op 832344000 EUR en de reële waarde (transactiekosten afgetrokken) op 812200000 EUR.
Jean-Paul DUCARME FRICS Ann SMOLDERS Director PwC Partner PwC
OPINIE VAN C&W
C&W schat de investeringswaarde van het door C&W en door JLL in Frankrijk gewaardeerde deel van het vastgoedpatrimonium van Cofinimmo per 31 december 2015 op 2107064000 EUR en de reële waarde (transactiekosten afgetrokken) op 2007094000 EUR.
Christophe Ackermans, MRICS C&W Director
OPINIE VAN JLL
JLL schat de investeringswaarde van het door JLL gewaardeerde deel van het vastgoedpatrimonium van Cofinimmo in België per 31 december 2015 op 322935000 EUR en de reële waarde (transactiekosten afgetrokken) op 315059000 EUR.
Roderick Scrivener, FRICS JLL Director
CORPORATE GOVERNANCE-VERKLARING
| Referentiecode | 109 |
|---|---|
| Interne audit en risicobeheer | 109 |
| Beslissingsorganen | 112 |
| Management | 119 |
| Regelgeving en procedures | 119 |
| Informatie krachtens Artikel 34 van het KB van 14.11.2007 | 121 |
| Bezoldigingsverslag opgesteld door het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance |
123 |
| Andere tussenkomende partijen | 128 |
108
109 Cofinimmo waakt erover de hoogste normen inzake deugdelijk bestuur na te leven en blijft haar methodes continu evalueren ten opzichte van de principes, praktijken en geldende eisen op dit vlak.
REFERENTIECODE
De huidige Corporate governanceverklaring kadert in de bepalingen van de Belgische Corporate Governance Code 2009 ('Code 2009') en van de Wet van 06.04.2010 die het Wetboek van Vennootschappen wijzigt. Het Koninklijk Besluit van 06.06.2010 bepaalt dat Code 2009 als enige van toepassing is. Deze code is beschikbaar op de website van het Belgisch Staatsblad en op de site www.corporategovernancecommittee.be
De Raad van Bestuur verklaart dat de corporate governancehandelswijze naar zijn weten perfect in overeenstemming is met de Corporate Governance Code 2009.
Het Corporate Governance Charter van de vennootschap kan worden geraadpleegd op haar website www.cofinimmo.com. Het werd voor het laatst aangepast op 24.03.2016.
INTERNE AUDIT EN RISICOBEHEER
Overeenkomstig de corporate governanceregels en de verschillende wetten van toepassing op Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen heeft Cofinimmo een proces voor risicobeheer en interne audit ingevoerd.
Hiervoor koos de vennootschap als referentiekader het Enterprise Risk Management (ERM) model dat ontwikkeld werd door COSO (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission). COSO (www.coso.org) is een organisatie die ontstaan is uit de private sector en wil de verbetering van de kwaliteit van de financiële rapportering bevorderen door de toepassing van ethische zakelijke regels, een efficiënt intern auditsysteem en corporate governanceregels.
Het ERM-model is georganiseerd rond zes componenten:
- de interne omgeving;
- bepaling van de doelstellingen en risico-acceptatiegraad;
- identificatie, analyse en beheersing van de risico's;
- controleactiviteiten;
- informatie en interne communicatie;
- toezicht en monitoring.
De interne omgeving
De interne omgeving omvat de visie, de integriteit, de ethische waarden en de bekwaamheid van de mensen, evenals de manier waarop het Directiecomité autoriteit en verantwoordelijkheden toekent en het personeel organiseert en opleidt; dit alles onder toezicht van de Raad van Bestuur.
Bij Cofinimmo maakt risicobeheer deel uit van de ondernemingscultuur op verschillende niveaus via:
• corporate governanceregels en het bestaan van een Auditcomité en een Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance, dat enkel bestaat uit onafhankelijke Bestuurders zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen, de functies van Interne Auditeur, Risk Manager, Beheercontroleur en Compliance Officer;
- de integratie van het begrip risico's in het Directiecomité voor elke investering, transactie of verbintenis die een aanzienlijke impact kan hebben op de doelstellingen van de vennootschap;
- het bestaan van een Gedragscode die meer bepaald onderwerpen behandelt als belangenconflicten, beroepsgeheim, regels voor de aan- en verkoop van aandelen, preventie van misbruik van sociale goederen, aanvaarden van zakelijke geschenken, communicatie en respect voor personen;
- de naleving van de principes van scheiding van functies en de toepassing van regels voor de bevoegdheidsdelegatie die duidelijk zijn opgesteld op alle niveaus van de vennootschap;
- de toepassing op het vlak van human resources van strikte criteria, meer bepaald voor de selectie, de regels voor de aanwerving van personeel, het opleidingsbeleid, het systeem voor de periodieke evaluatie van de prestaties en de bepaling van de jaarlijkse doelstellingen;
- de opvolging van procedures en de formalisering van de processen.
Externe actoren nemen eveneens deel aan deze risicocontroleomgeving. Het gaat meer bepaald om de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA), bedrijfsrevisoren, juridische raadgevers, onafhankelijke vastgoeddeskundigen, banken, ratingagentschap Standard & Poor's, financiële analisten en aandeelhouders.
Bepaling van de doelstellingen en risico-acceptatiegraad
De Raad van Bestuur bepaalt jaarlijks het beleid op basis van een voorstel van het Directiecomité. Vervolgens wordt het vertaald in operationele, conformiteits- en rapporteringsdoelstellingen binnen de verschillende werkingsniveaus van de vennootschap, gaande van het meest globale niveau tot de toepassing ervan in functionele entiteiten.
Een budget dat de becijferde toepassing is van de doelstellingen van de vennootschap, wordt jaarlijks opgesteld en elk kwartaal nagetrokken. Het bevat tegelijk de verwachte inkomsten, zoals de huurgelden voor het jaar, maar ook de vastgoedkosten gelinkt aan het beheer en de ontwikkeling van het vastgoedpatrimonium en de financiële kosten in verband met de financieringsstructuur van de activiteiten. Het budget wordt gevalideerd door het Directiecomité en daarna voorgesteld aan de Raad van Bestuur, die het op zijn beurt goedkeurt.
Identificatie, analyse en beheersing van de risico's
Dit punt bevat de identificatie van risicogebeurtenissen, de analyse ervan en de gekozen maatregelen om er efficiënt op te reageren.
Er worden regelmatig globale en grondige analyses van de bedrijfsrisico's gemaakt in samenwerking met alle hiërarchische niveaus, elk voor zijn bekwaamheidsgebieden. Deze analyse wordt gemaakt op basis van strategische keuzes, wettelijke vereisten en het milieu waarin de vennootschap evolueert. Ze omvat een identificatie van de mogelijke risicogebeurtenissen, hun waarschijnlijkheid en hun impact op de doelstellingen vanuit verschillende hoeken: financieel, juridisch, operationeel, tegenpartij, patrimoniaal en reputatie. Deze analyse wordt vervolgens geformaliseerd in een document dat in het Directiecomité wordt voorgesteld en besproken. Dit document wordt het hele jaar bijgewerkt in functie van de evolutie van de activiteiten en de nieuwe verbintenissen, rekening houdend met de lessen die getrokken worden uit het verleden. Dit document wordt overigens eenmaal per jaar voorgesteld aan het Auditcomité, dat het onder andere zal gebruiken om de opdrachten van de Interne Auditeur te bepalen.
Daarenboven worden de risico's van elk belangrijk project volgens een georganiseerd schema geanalyseerd. Dit verbetert de kwaliteit van de informatie in het beslissingsproces.
Controleactiviteiten
De controles worden uitgevoerd in de verschillende afdelingen van Cofinimmo als antwoord op de geïdentificeerde risico's:
- op financieel vlak: de verschillen tussen het geraamde budget en het behaalde resultaat worden elk kwartaal herzien door het Directiecomité, het Auditcomité en de Raad van Bestuur;
- op het vlak van kredietrisico: de financiële afdeling analyseert jaarlijks de solvabiliteit van de grootste klanten die geen financiële rating genieten. Ook de bedragen en de geldigheid van de huurwaarborgen van alle huurders samen worden elk kwartaal gecontroleerd door de operationele teams;
-
op het vlak van de huur: halfjaarlijkse analyse van de huurleegstand, de vervaldagen van de huurovereenkomsten, en van de risico's en opportuniteiten inzake huurinkomsten;
-
op boekhoudkundig vlak: het gebruik van een ERP (Enterprise Resource Planning, d.w.z. een geïntegreerd beheersoftwarepakket), met name SAP, bevat een bepaald aantal automatische controles. SAP omvat tegelijk alle boekhoudkundige en financiële aspecten en alle aspecten in verband met de vastgoedactiviteiten (bijvoorbeeld opvolging van de huurovereenkomsten, huuroproepen, lastenafrekeningen, bestellingen, aankopen, budgettaire opvolging van de werven, enz.);
- op het vlak van de thesaurie: door een beroep te doen op verschillende financieringsbronnen en banken en de spreiding van de vervaldagen kan het samenvallen van herfinancieringen beperkt worden;
- het risico in verband met de rentevoeten is beperkt door de toepassing van een afdekkingsbeleid voor minstens 50 % van het geleende notionele gedeelte op een glijdende schaal van minstens drie jaar;
- het gebruik van een thesauriesoftware vergemakkelijkt de dagelijkse opvolging van de thesaurieposities en de cash-poolingverrichtingen;
- de toepassing van het principe van de dubbele handtekening binnen de grenzen van de bevoegdheidsdelegaties voor elke verbintenis tegenover derden, of het nu gaat om de aankoop van vastgoed, verhuur van oppervlakten, bestellingen van allerlei aard of goedkeuringen van facturen en betalingen;
- het gebruik van een workflowsoftware bij de verschillende stappen van de handelsactiviteit (verhuur van oppervlakten), die de controles tijdens de belangrijkste stappen van het proces versterkt;
- het register en de bewegingen van de aandelen op naam COFB, COFP1 en COFP2 worden geregistreerd in een beveiligde computerapplicatie, het programma Capitrack, ontwikkeld en ter beschikking gesteld door de centrale depositaris van België, Euroclear.
Informatie en interne communicatie
Informatie en communicatie van en naar de verschillende niveaus van de vennootschap steunen op werkvergaderingen en op rapportering:
- het Management Report, dat elk kwartaal wordt opgesteld door de entiteit Consolidation & Reporting, weerspiegelt de situatie van de resultatenrekeningen en de balans, de belangrijkste prestatieindicatoren, de situatie van de aan-/verkopen en hun impact op de resultaten evenals de inventaris van het patrimonium, de situatie van de werven en de thesaurieposities. Het wordt verspreid onder het Management, de afdelingsverantwoordelijken en de sleutelfiguren. Het wordt gedetailleerd besproken in het Directiecomité, het Auditcomité en de Raad van Bestuur;
- daarnaast stelt elke afdeling regelmatig specifieke rapporten op over haar eigen activiteiten;
- het Uitvoerend Comité dat samengesteld is uit de vier leden van het Directiecomité en de verantwoordelijken van de operationele entiteiten, komt wekelijks samen om de investerings- en desinvesterings-, bouw- en verhuringsdossiers te bespreken;
- het Directiecomité komt ook wekelijks samen. Het overloopt systematisch de belangrijke punten van de werking en de activiteit van de vennootschap (investeringen/desinvesteringen, thesaurie, personeel enz.).
Van al deze vergaderingen worden notulen opgesteld met, indien nodig, een actieplan voor de uitvoering van de beslissingen die tijdens de vergaderingen genomen werden.
110
Toezicht en monitoring
Elk kwartaal wordt er een volledige afsluiting van de boeken gedaan, volgens dezelfde procedures als op het einde van het boekjaar en worden er geconsolideerde rekeningen opgemaakt. Belangrijke indicatoren worden berekend en geanalyseerd. Deze gegevens worden verzameld in het Management Report, waarvan sprake in het vorige punt. Al deze gegevens worden tijdens het Directiecomité en in de Raad van Bestuur besproken en geanalyseerd. Op dezelfde manier verzamelt elke afdeling op haar niveau relevante informatie die op kwartaalbasis wordt geanalyseerd en vergeleken met de vastgelegde jaardoelstellingen.
Het Directiecomité nodigt in de loop van het jaar elk afdelingshoofd uit om de balans op te maken van de evolutie van de activiteiten die tot zijn bevoegdheidsgebied behoren.
Bovendien beschikt de vennootschap over een Interne Auditeur wier opdrachten de verschillende processen dekken. De resultaten van de audits worden voorgelegd aan het Auditcomité dat toekijkt op de uitvoering van de aanbevelingen en aan de Raad van Bestuur.
Structuur van het aandeelhouderschap (op 31.12.2015)1
| Aantal gewone aandelen |
% | Aantal bevoorrechte aandelen |
% | Totaal aantal aandelen (stemrechten) |
% | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Aantal uitgegeven aandelen | 20344378 | 100,00 | 685848 | 100,00 | 21030226 | 100,00 |
| Groep Cofinimmo (eigen aandelen)2 | 50114 | 0,25 | 0 | 0,00 | 50114 | 0,24 |
| Free Float3 | 20294264 | 99,75 | 685848 | 100,00 | 20980112 | 99,76 |
De Raad van Bestuur verklaart dat de bovenvermelde aandeelhouders geen verschillend stemrecht genieten.
1 Situatie op basis van de transparantieverklaringen ontvangen krachtens de Wet van 02.05.2007. De eventuele wijzigingen die werden meegedeeld sinds 31.12.2015 werden gepubliceerd in overeenstemming met de bepalingen van deze Wet en zijn terug te vinden op de website van de onderneming www.cofinimmo.com.
2 De stemrechten die gehecht zijn aan de eigen aandelen in bezit van de Groep Cofinimmo zijn opgeschort.
3 Deze berekening van de free float, die over het algemeen wordt gebruikt door Euronext, omvat alle aandeelhouders die individueel minder dan 5 % van het kapitaal bezitten.
112 BESLISSINGSORGANEN
Raad van Bestuur
Huidige samenstelling
Krachtens de algemene principes betreffende de samenstelling van de Raad, zoals die werden aangenomen op voorstel van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance is de Raad samengesteld uit 13 Bestuurders, waarvan (i) negen niet-uitvoerende Bestuurders, waaronder zeven onafhankelijke Bestuurders zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen en twee vertegenwoordigers van de aandeelhouders en (ii) vier uitvoerende Bestuurders (leden van het Directiecomité).
De Bestuurders worden door de Algemene Vergadering benoemd voor een maximale duur van vier jaar en kunnen op elk ogenblik door haar uit hun ambt ontzet worden. Ze zijn herkiesbaar.
De onafhankelijke Bestuurders beantwoorden strikt aan de volgende onafhankelijkheidscriteria, zoals bepaald in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen en in Bijlage A van de Corporate Governance Code 2009.
De Raad van Bestuur komt ten minste acht keer per jaar samen. Uitzonderlijke omstandigheden kunnen één of meerdere bijkomende bijeenroepingen van de Raad vereisen. In 2015 heeft de Raad acht maal vergaderd.
Vóór de vergadering ontvangt elk lid van de Raad de documenten met de voorstellen van het Directiecomité waarover hij zich zal moeten uitspreken. Bij een stemming worden de beslissingen genomen met eenvoudige meerderheid van stemmen. Bij staking van stemmen is de stem van de voorzitter beslissend.
De Raad van Bestuur heeft de toekomstige evolutie van haar samenstelling bestudeerd in het kader van de Wet van 28.07.2011, die genderdiversiteit in de Raad van Bestuur van beursgenoteerde vennootschappen beoogt. Het is de bedoeling om het aantal bestuursleden van het andere geslacht dan de overige leden uit te breiden tot minstens een derde, volgens de bepalingen van deze Wet.
De Raad van Bestuur stelde een zeer concreet actieplan op voor de hernieuwing van de mandaten zodat voor eind 2017 minstens een extra vrouw in de Raad wordt aangesteld. Op de volgende Gewone Algemene Vergadering zal de Raad van Bestuur de benoeming voorstellen van mevrouw Diana Monissen als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. In geval van goedkeuring door de Algemene Vergadering van de benoeming van mevrouw Diana Monissen evolueert het aantal vrouwen in de Raad van drie naar vier. Overeenkomstig Artikel 518 bis § 1 van het Wetboek van Vennootschappen, dat bepaalt dat minstens een derde van de leden van de Raad van Bestuur van een ander geslacht moet zijn, en dat voor de toepassing ervan, het vereiste minimum wordt afgerond naar het dichtstbij gelegen ronde getal, zal de vennootschap aan de Wet (die in voege zal treden op 01.01.2018) voldoen.
Cofinimmo is overigens een rechtstreekse en onrechtstreekse sponsor van de activiteit van de vzw Women on Board, die als maatschappelijk
doel heeft de aanwezigheid van vrouwen in de Raden van Bestuur te promoten. Mevrouw Françoise Roels, lid van het Directiecomité van Cofinimmo, is trouwens een van de stichtende leden van deze vzw.
Hernieuwing en benoeming van Bestuurders
De Gewone Algemene Vergadering van 13.05.2015 heeft de benoeming goedgekeurd (i) van mevrouw Kathleen Van den Eynde als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen en (ii) van de heer Jérôme Descamps als uitvoerend Bestuurder. Hun mandaat loopt tot 08.05.2019. De Gewone Algemene Vergadering van 13.05.2015 heeft ook beslist om het mandaat van de heer Xavier Denis als uitvoerend Bestuurder te verlengen. Zijn mandaat loopt tot 08.05.2019.
Onder voorbehoud van goedkeuring door de FSMA stelt de Raad van Bestuur het volgende voor aan de Gewone Algemene Vergadering van 11.05.2016:
- de hernieuwing van het mandaat van de heer Jean-Edouard Carbonnelle als uitvoerend Bestuurder en lid van het Directiecomité. In geval van goedkeuring loopt zijn mandaat tot 09.05.2018;
- de hernieuwing van het mandaat van de heer Xavier de Walque als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. In geval van goedkeuring loopt zijn mandaat tot 13.05.2020;
- de hernieuwing van het mandaat van de heer Christophe Demain als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. In geval van goedkeuring loopt zijn mandaat tot 10.05.2017;
- de benoeming van mevrouw Diana Monissen als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. In geval van goedkeuring loopt haar mandaat tot 13.05.2020;
- de benoeming van de heer Olivier Chapelle als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. In geval van goedkeuring loopt zijn mandaat tot 13.05.2020;
- de benoeming van de heer Maurice Gauchot als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. In geval van goedkeuring loopt zijn mandaat tot 13.05.2020;
Ridder Vincent Doumier, de heren Gaëtan Hannecart en Baudouin Velge hebben drie opeenvolgende mandaten uitgeoefend en in toepassing van Artikel 526ter 2° van het Wetboek van Vennootschappen mag hun mandaat bijgevolg niet meer hernieuwd worden. De Raad van Bestuur bedankt hen van harte voor hun bijdrage aan het bestuur en de ontwikkeling van de vennootschap.
Functies en mandaten van de Bestuurders binnen de Raad van Bestuur van Cofinimmo en/of zijn comités
| Naam Functie | Geboorte jaar |
Ge slacht |
Nationaliteit | Begin mandaat |
Laatste hernieuwing |
Einde mandaat |
|---|---|---|---|---|---|---|
| André Bergen | 1950 | M | Belg | 30.04.2010 | 08.05.2013 | 10.05.2017 |
| • Voorzitter van de Raad van Bestuur | ||||||
| • Onafhankelijk Bestuurder zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen |
||||||
| • Lid van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance |
||||||
| Jean-Edouard Carbonnelle | 1953 | M | Belg | 30.04.1999 | 27.04.2012 | 11.05.2016 |
| • Gedelegeerd Bestuurder | ||||||
| Christophe Demain | 1966 | M | Belg | 14.05.2014 | -/- | 11.05.2016 |
| • Bestuurder (vertegenwoordigt aandeelhouder Belfius Insurance) |
||||||
| Xavier Denis | 1972 | M | Belg | 29.04.2011 | 13.05.2015 | 08.05.2019 |
| • Bestuurder-directeur | ||||||
| Jérôme Descamps | 1967 | M | Frans | 13.05.2015 | -/- | 08.05.2019 |
| • Bestuurder-directeur | ||||||
| Xavier de Walque | 1965 | M | Belg | 24.04.2009 | 27.04.2012 | 11.05.2016 |
| • Onafhankelijk Bestuurder zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen |
||||||
| • Voorzitter van het Auditcomité | ||||||
| Ridder Vincent Doumier | 1955 | M | Belg | 28.04.2006 | 27.04.2012 | 11.05.2016 |
| • Onafhankelijk Bestuurder zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen |
||||||
| • Lid van het Auditcomité | ||||||
| Robert Franssen (einde mandaat op 13.05.2015) | 1955 | M | Belg | 19.02.2004 | 29.04.2011 | 13.05.2015 |
| • Bestuurder (vertegenwoordigt aandeelhouder Allianz Benelux NV) |
||||||
| Gaëtan Hannecart | 1964 | M | Belg | 28.04.2006 | 27.04.2012 | 11.05.2016 |
| • Onafhankelijk Bestuurder zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen |
||||||
| • Voorzitter van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance |
||||||
| Inès Reinmann-Toper | 1957 | V | Frans | 08.05.2013 | -/- | 10.05.2017 |
| • Onafhankelijk Bestuurder zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen |
||||||
| • Lid van het Auditcomité | ||||||
| Françoise Roels | 1961 | V | Belg | 27.04.2007 | 08.05.2013 | 10.05.2017 |
| • Bestuurder-directeur | ||||||
| Alain Schockert | 1950 | M | Belg | 27.04.2007 | 08.05.2013 | 10.05.2017 |
| • Bestuurder (vertegenwoordigt aandeelhouder Bank Degroof Petercam) |
||||||
| Kathleen Van den Eynde (Begin mandaat op 13.05.2015) | 1962 | V | Belg | 13.05.2015 | -/- | 08.05.2019 |
| • Onafhankelijk Bestuurder zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen |
||||||
| Baudouin Velge | 1955 | M | Belg | 28.04.2006 | 27.04.2012 | 11.05.2016 |
| • Onafhankelijk Bestuurder zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen |
||||||
| • Lid van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance |
KATHLEEN VAN DEN EYNDE RIDDER VINCENT DOUMIER JEAN-EDOUARD CARBONNELLE JÉRÔME DESCAMPS ALAIN SCHOCKERT FRANÇOISE ROELS
Andere functies en mandaten van de Bestuurders van de Raad van Bestuur van Cofinimmo die thans of tijdens de voorbije vijf jaar werden uitgeoefend
ANDRÉ BERGEN
- Huidige functie: Bestuurder van vennootschappen
- Huidige mandaten: Delta Lloyd (Nederland), Sapient Investment Managers (Cyprus), Festival van Vlaanderen (Gent) evenals diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Cofinimmo
- Eerdere mandaten: Zuhair Fayez Partners (Saoedi-Arabië), Euronext NV (Nederland), Recticel NV, Vlaams Netwerk van Ondernemingen (VOKA), KBC Groep, NYSE Euronext (VS), Ahlers NV, NIBC Bank (Nederland)
JEAN-EDOUARD CARBONNELLE
- Huidige functie: Chief Executive Officer (CEO) van Cofinimmo NV (Woluwedal 58, 1200 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Cofinimmo, Société d'Habitions de Tournai NV, European Public Real Estate Association (EPRA), EPRA Taxation Committee, Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (BVS), Société Royale d'Économie Politique de Belgique vzw
- Eerdere mandaten: -/-
CHRISTOPHE DEMAIN
- Huidige functie: Chief Investment Officer van Belfius Insurance NV (Galileelaan 5, 1210 Brussel)
- Huidige mandaten: Retail Estates NV, LFB, Legros-Renier les Amarantes Seigneurie de Loverval NV, Coquelets NV, Auxipar NV, Elantis NV, Immo Malvoz BVBA, Immo Zeedrift NV, First Retail International NV
- Eerdere mandaten: Banque Transatlantique Belgium, AXA Private Management (dochtervennootschap van Private Banking AXA in België)
XAVIER DENIS
- Huidige functie: Chief Operating Officer (COO) van Cofinimmo NV (Woluwedal 58, 1200 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Cofinimmo, Denis Intérieur NV, European Quarter Area Management Association (EQuAMA)
- Eerdere mandaten: -/-
JÉRÔME DESCAMPS
- Huidige functie: Chief Financial Officer (CFO) van Cofinimmo NV (Woluwedal 58, 1200 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Cofinimmo
- Eerdere mandaten: Altraplan Luxembourg, Private Estate Life, Saphir II, Société de la Tour Eiffel
XAVIER DE WALQUE
- Huidige functie: Lid van het Uitvoerend Comité en Chief Financial Officer van Cobepa NV (Kanselarijstraat 2/1, 1000 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Cobepa (Cobepa Nederland, Groupement Financier Liégeois, Ibel, Mascagna, Mosane, Regio, Sofiréal, Sophielux 1, Sophielux 2, Sophinvest, Ulran), JF Hillebrand AG, AG Insurance, SGG Holdings, Kanelium, Sapec, Degroof Equity, DSDC
- Eerdere mandaten: Cobsos, Dexia Bank België NV, Dexia Insurance Belgium, Dexia Investment Company, BeCapital Investment Advisor, Radiohuis Flagey NV, Financial Security Assurances
RIDDER VINCENT DOUMIER
- Huidige functie: Bestuurder van vennootschappen.
- Huidige mandaten: BDG & Associés inc Montréal (Canada), Codic International NV, Cofir NV, Comensia CVBA, Food Impact NV, Sopartec NV, CIT Blaton NV, Seneq NV, Belgian Land NV, Spullenhulp vzw
- Eerdere mandaten: Compagnie du Bois Sauvage NV, Neuhaus Holding, Ceran ILC, Ter Beke NV, Bank Degroof NV, Recticel NV, Compagnie Financière du Château NV, Fauchon Group, Trade Credit Re Insurance Company (TCRé) NV, Nanocyl NV, Interdiocesaan Centrum vzw, John Berenberg Gossler & Co KG (Duitsland)
ROBERT FRANSSEN (einde mandaat op 13.05.2015)
- Huidige functie: Regional CEO Allianz Benelux (Lakenstraat 35, 1000 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Allianz (Allianz Benelux NV, Allianz Life Lux, AGCS, ANAM)
- Eerdere mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Allianz (AGF Benelux, Mondial Assistance Europe), Anpi vzw, Assuralia Beroepsvereniging, Portima Coöperatieve Vennootschap, Assurcard NV, Verbond van Ondernemingen te Brussel
GAËTAN HANNECART
- Huidige functie: Afgevaardigd Bestuurder en voorzitter van het Directiecomité van Matexi NV (Franklin Rooseveltlaan 180, 8790 Waregem)
- Huidige mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Matexi (Ankor Invest NV, Matexi Real Estate Finance NV, De Burkel NV, Duro Home Holding NV, Entro NV, Familo NV, Hooglatem NV, Immo Vilvo NV, Matexi NV, Matexi Waals Brabant NV, Matexi Brussels NV, Matexi Group NV, Matexi Luxembourg SA, Matexi Projects NV, Matexi Vlaams Brabant NV, Matexi Antwerpen NV, Matexi Hainaut NV, Matexi Liège NV, Matexi Limburg NV, Matexi Namur NV, Matexi Oost-Vlaanderen NV, Matexi West-Vlaanderen NV, Renoplan NV, Quaerocq CVBA, SDM NV, Sibomat NV, Tradiplan NV, Matexi City Development NV, Wilma Project Development Holding NV, Zennebroeck NV, Zenneveen NV, Nimmobo NV, Vauban NV, Campagne du Petit Baulers NV, Coogee NV, Galerie des Carmes NV, Vilvoorde Development NV, I-Dyle NV, I-Dyle Construct NV), Real Dolmen NV, Group Louis Delhaize, N-Side, Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (BVS), YouthStart vzw, Itinera Institute vzw, Vicinia vzw, KUL Sénat, Harvard Business School Alumni Board, Guberna.
- Eerdere mandaten: Kempense Bouwwerken NV, Home Invest Belgium NV, Adviesraad ruimtelijke ordening van de Vlaamse Regering
INÈS REINMANN-TOPER
- Huidige functie: Vennoot van Edmond de Rothschild Corporate Finance SA (rue du Faubourg Saint Honoré 47, 75401 Paris cedex 08, Frankrijk)
- Huidige mandaten: Aina Investment Fund (Luxemburg) en Orox Asset Management SA (Zwitserland) twee entiteiten van de groep Edmond de Rothschild, Gecina SA (Frankrijk), Lapillus OPCI.
• Eerdere mandaten: Segro PLC SA (Verenigd Koninkrijk), Axcior Immo en Axcior Corporate Finance SA (Frankrijk)
FRANÇOISE ROELS
- Huidige functie: Secretary General & Group Counsel van Cofinimmo NV (Woluwedal 58, 1200 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse mandaten binnen de dochtervennootschappen van de Groep Cofinimmo, EPRA Regulatory Committee, Women on Board vzw
- Eerdere mandaten: Instituut voor bedrijfsjuristen
ALAIN SCHOCKERT
- Huidige functie: Afgevaardigd Bestuurder van Bank Degroof Petercam NV (Nijverheidsstraat 44, 1040 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse dochtervennootschappen van Degroof Petercam (Bank Degroof Petercam NV, Banque Degroof Petercam Luxembourg SA, BD Square Invest NV, Degroof Petercam Corporate Finance NV, Degroof Petercam Structured Finance NV, Industrie Invest NV, Société Immobilière et Financière Industrie Guimard NV)
- Eerdere mandaten: Guimard Finance NV, Pensioenfonds 2005 Bank Degroof, Pensioenfonds Bank Degroof, Brocsa NV
KATHLEEN VAN DEN EYNDE (begin mandaat op 13.05.2015)
- Huidige functie: Bestuurder, lid van het Directiecomité van Allianz Benelux NV en CIO van Technical Life & Health (Lakenstraat 35, 1000 Brussel)
- Huidige mandaten: diverse dochtervennootschappen van de groep Allianz in Nederland (Allianz Nederland Groep NV, Allianz Nederland Levensverzekering NV, Allianz Nederland Asset Management BV)
- Eerdere mandaten: AZ Benelux NV
BAUDOUIN VELGE
- Huidige functie: Managing Partner van Interel NV (Luxemburgstraat 22-24, 1000 Brussel)
- Huidige mandaten: Bekaert NV, BECI, Medirect Bank, Fondation Bernhein, École pour le Management (EPM) NV, Brussels Metropolitan Region
- Eerdere mandaten: BT Belux NV, EuroCommerce IVZW, FEDIS vzw, Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) vzw.
Rol van de Raad van Bestuur
De taak van de Raad van Bestuur bestaat erin:
- op eigen initiatief of op voorstel van het Directiecomité de strategische richtlijnen van de vennootschap vast te leggen;
- toezicht te houden op de kwaliteit van het beheer en erover te waken dat dit bij het gekozen beleid aansluit;
- de kwaliteit van de informatie die aan de beleggers en aan het publiek wordt verschaft, te controleren;
- erop toe te zien dat alle Bestuurders, die individueel en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het maatschappelijk doel en de uitbouw van Cofinimmo, zich op een onafhankelijke manier opstellen;
- alle onderwerpen te behandelen die onder zijn wettelijke bevoegdheid vallen (goedkeuring van het beleid en het budget, afsluiting van de jaar-, halfjaar- en kwartaalrekeningen, aanwending van het toegestaan kapitaal, goedkeuring van de splitsings- en fusieverslagen, bijeenroeping van de Gewone en Buitengewone Algemene Vergaderingen, organisatie van de beslissingsinstanties en benoemingen van hun leden).
Activiteitenverslag van de Raad van Bestuur
De Raad van Bestuur heeft zich naast de weerkerende onderwerpen ook uitgesproken over verschillende dossiers in 2015, waaronder:
- de herziening van het financieringsplan;
- de opvolging, de studie en de keuze van de richtlijnen voor de strategie, de ontwikkeling en de diversificatie van Cofinimmo;
- de herziening van het referentiekader van het Risk Management, het Risk Assessment van de Cofinimmo Groep, en de diverse taken van de Interne Auditeur;
- de analyse en goedkeuring van investerings-, desinvesterings- en (her)ontwikkelingsdossiers;
- de kapitaalverhoging via openbare inschrijving in contanten met voorkeurrecht in het kader van het toegestane kapitaal;
- de herziening van de patrimoniumplannen;
- de opening van een kantoor in Frankrijk;
- het ontwikkelingsproject Tenreuken;
- de herziening van de activiteit asset management voor rekening van derden;
- het aankoopdossier van een zorgvastgoedportefeuille in Frankrijk;
- de verkoop van de aandelen van de vennootschap Livingstone II NV;
- de verkoop van de aandelen van de vennootschap Silverstone NV;
- de opslorping van de naamloze vennootschap W34 onder het stelsel van de Artikelen 676, 719 en volgende van het Wetboek van Vennootschappen;
- het voorstel tot benoeming van mevrouw Kathleen Van den Eynde als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen.
- het voorstel tot hernieuwing van het mandaat van de heer Xavier Denis als uitvoerend Bestuurder en lid van het Directiecomité;
- de evaluatie van zijn eigen werking.
Auditcomité
Huidige samenstelling
Het Auditcomité is samengesteld uit drie onafhankelijke Bestuurders, zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. Het betreft de heer de Xavier Walque (Voorzitter), Ridder Vincent Doumier en mevrouw Inès Reinmann-Toper. De voorzitter van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité maken geen deel uit van het Auditcomité maar wonen de vergaderingen bij zonder deel te nemen aan de stemming.
Dankzij hun beroepservaring beschikken de leden van het Auditcomité over de nodige competenties op het vlak van boekhouding en audit, zowel individueel als collectief, om een efficiënte werking van het Comité te waarborgen.
Rol van het Auditcomité
De rol van het Auditcomité bestaat hoofdzakelijk uit de opvolging van:
- de procedure voor het opstellen van de financiële informatie;
- de doeltreffendheid van de interne controle- en risicobeheerssystemen van de vennootschap;
- de interne audit en zijn doeltreffendheid;
- de wettelijke controle van de jaarrekeningen en de geconsolideerde rekeningen, waaronder de vragen en aanbevelingen die worden geformuleerd door de commissaris die instaat voor de controle van de geconsolideerde rekeningen;
- de onafhankelijkheid van de commissaris die instaat voor de controle van de geconsolideerde rekeningen, meer in het bijzonder wat het verlenen van bijkomende diensten aan de vennootschap betreft.
De huidige samenstelling van het Auditcomité en de taken die eraan zijn toegekend, vervullen de voorwaarden opgelegd door de Wet van 17.12.2008 betreffende de oprichting van een Auditcomité binnen beursgenoteerde en financiële vennootschappen. De werkingsregels van het Auditcomité zijn opgenomen in het charter van het Auditcomité dat kan worden geraadpleegd op de website www.cofinimmo.com.
Activiteitenverslag van het Auditcomité
In de loop van 2015 vergaderde het Auditcomité vijf maal. Het behandelde enerzijds onderwerpen die kaderen in zijn taak zoals bepaald door het charter van het Auditcomité en de Wet van 17.12.2008, namelijk te waken over de juistheid en de oprechtheid van de reporting van de jaar- en halfjaarrekeningen van Cofinimmo, over de kwaliteit van de interne en externe controle en de informatie die aan de aandeelhouders wordt meegedeeld. Anderzijds boog het Auditcomité zich over de volgende punten:
- de controle van de aanbevelingen die de commissaris formuleerde over de interne controleprocedures;
- de evaluatie van een Risk Management referentiekader van de Cofinimmo Groep;
- de herziening van het rente-afdekkingsbeleid;
- de herziening van de interne evaluatie van het patrimonium;
- de herziening van de herfinancieringsbronnen;
- de herziening van de meldingsprocedure voor onregelmatigheden of 'whistleblowing';
- de verslagen van de opdracht van de Interne Auditeur over de interne controle en de publiek-private samenwerkingen;
- de evaluatie van zijn eigen werking.
Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance
Huidige samenstelling
Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance bestaat uit drie onafhankelijke Bestuurders, zoals bedoeld in Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. Het betreft de heren Gaëtan Hannecart (Voorzitter), André Bergen en Baudouin Velge. De leden van het Directiecomité zijn geen lid van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance.
Rol van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance
De rol van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance bestaat erin de Raad bij te staan door:
- aanbevelingen te formuleren inzake de samenstelling van de Raad van Bestuur en zijn comités en betreffende de bekrachtiging van de onafhankelijkheid van zijn leden;
- ondersteuning te verlenen bij de selectie, de beoordeling en de benoeming van de leden van de Raad van Bestuur en van het Directiecomité;
- ondersteuning te verlenen bij de vastlegging en de toepassing van het bezoldigingsbeleid van de leden van de Raad van Bestuur en van het Directiecomité;
- het bezoldigingsverslag op te stellen;
- aanbevelingen te analyseren en voor te bereiden over alle onderwerpen die verband houden met deugdelijk bestuur
De huidige samenstelling van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance en de taken die eraan zijn toegekend, beantwoorden aan de voorwaarden opgelegd door de Wet van 06.04.2010 dat een Artikel 526quater in het Wetboek van Vennootschappen invoegt. De werkingsregels van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance zijn opgenomen in zijn charter. Dat kan worden geraadpleegd op de website van de vennootschap www.cofinimmo.com
Activiteitenverslag van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance
Dit Comité vergaderde zeven maal in 2015. De belangrijkste behandelde onderwerpen waren:
Inzake bezoldigingen:
- de herziening van het bezoldigingsbeleid voor de leden van het Directiecomité, waaronder de invoering van een gratis aandelenplan;
- de bepaling van de emolumenten van de uitvoerende Bestuurders in overeenstemming met de markt en hun verantwoordelijkheden;
• het bezoldigingsbeleid van de vennootschap;
• de opstelling van het bezoldigingsverslag;
- Inzake de samenstelling van de Raad van Bestuur:
- het actieplan voor de aanwezigheid van minstens een derde vrouwen in de Raad van Bestuur;
- het zoeken van drie nieuwe niet-uitvoerende Bestuurders met analyse van de aanwezige en benodigde competenties binnen de Raad. Na deze analyse werden drie specifieke profielen gedefinieerd en gezocht: een profiel zorgvastgoed Nederland, een profiel algemeen vastgoed en een profiel general management;
- het voorstel tot hernieuwing van het mandaat van de heer Jérôme Descamps als uitvoerend Bestuurder en lid van het Directiecomité;
- het voorstel tot hernieuwing van het mandaat van de heer Xavier Denis als uitvoerend Bestuurder en lid van het Directiecomité;
- het voorstel tot benoeming van mevrouw Kathleen Van den Eynde als onafhankelijk Bestuurder in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen.
Inzake eigen werking
• de evaluatie van zijn eigen werking.
Directiecomité
Het Directiecomité bestaat, zoals bedoeld in Artikel 524bis van het Wetboek van Vennootschappen, naast zijn voorzitter, de heer Jean-Edouard Carbonnelle (CEO), uit drie Bestuurders-directeurs, de heren Xavier Denis (COO) en Jérôme Descamps (CFO) en mevrouw Françoise Roels (Secretary General & Group Counsel).
Elk lid van het Directiecomité is bevoegd voor een specifiek domein. Het Comité komt wekelijks samen. Het is verantwoordelijk voor het operationele beheer van de vennootschap.
Conform Artikel 14 van de Wet van 12.05.2014 betreffende Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen, zijn alle leden van het Directiecomité effectieve leiders zoals bedoeld in dit Artikel en zijn ze tevens belast met het dagelijks beheer van de vennootschap.
CORPORATE GOVERNANCEVERKLARING / BES LISSIN GSO RGANEN
De werkingsregels van het Directiecomité zijn opgenomen in zijn charter. Dat kan worden geraadpleegd op de website van de vennootschap www.cofinimmo.com.
Rol van het Directiecomité
Zijn rol bestaat erin:
- de strategie van de vennootschap aan de Raad van Bestuur voor te stellen;
- de strategie van de Raad van Bestuur uit te voeren, met inbegrip van de beslissingen om gebouwen of aandelen van vastgoedvennootschappen te verwerven of te verkopen;
- in te staan voor het dagelijks bestuur van de vennootschap en er verslag over uit te brengen aan de Raad van Bestuur.
Huidige samenstelling
Jean-Edouard Carbonnelle
Chief Executive Officer
Jean-Edouard Carbonnelle trad in november 1998 in dienst bij Cofinimmo als Chief Financial Officer en werd in 2012 benoemd tot Chief Executive Officier. Daarvoor werkte hij in de Groep van de Generale Maatschappij van België, eerst binnen de holding zelf en vervolgens als Bestuurder en Directeur Financiën van de Groep Diamant Boart (slijpproducten) en tot slot voor korte tijd als Investor Relations Manager van Union Minière (non-ferrometalen). Hij begon zijn loopbaan bij de Wereldbank, waar hij in het departement van de industriële en mijnprojecten werkte. Hij is handelsingenieur (Solvay Business School - ULB 1976) en heeft een Master of Business Administration (Wharton School - University of Pennsylvania 1977).
Xavier Denis
Chief Operating Officer
Xavier Denis trad in 2002 in dienst bij Cofinimmo als Head of Project Development and Area Manager. Daarvoor werkte hij tussen 1996 en 2001 als architect in Londen bij Chapman Taylor en HOK Sport, het huidige Popolous. Hij heeft 15 jaar ervaring in het technisch, financieel en commercieel beheer van projecten en vastgoedportefeuilles. Hij is burgerlijk ingenieur architect (Université Catholique de Louvain 1996) en heeft een Master of Business Administration (INSEAD 2002).
Jérôme Descamps
Chief Financial Officer
Jérôme Descamps trad in oktober 2014 in dienst bij Cofinimmo. Daarvoor werkte hij als Chief Financial Officer voor de Société de la Tour Eiffel, een vastgoedvennootschap met het stelsel van Société d'Investissement Immobilier Cotée (SIIC) die genoteerd is op Euronext Parijs. Hij werkte eerder als Chief Financial Officer voor de Groep Awon (Soros Real Estate) en als Beheercontroller bij ISM (een vastgoedvennootschap die eerst eigendom was van GDF Suez en daarna van General Electric Capital). Hij is MRICS (Member of the Royal Institute of Chartered Surveyors) en behaalde zijn diploma aan de Ecole Supérieure de Gestion de Paris (Financiën).
Françoise Roels
Secretary General & Group Counsel
Françoise Roels trad in augustus 2004 in dienst bij Cofinimmo. Zij leidt het juridische departement en is verantwoordelijk voor het Secretariaat Generaal van de vennootschap. Zij is verantwoordelijk voor de taken inzake compliance en risicobeheer van Cofinimmo. Ze staat tevens in voor de verschillende aspecten die verband houden met de aandeelhoudersstructuur en de contacten met de Belgische financiële controleautoriteiten. De departementen Human Resources en Tax vallen eveneens onder haar supervisie. Alvorens Cofinimmo te vervoegen, werkte Françoise Roels bij het advocatenkantoor Loyens, bij Euroclear/
JP Morgan en bij de Belgacom Groep. Ze was er verantwoordelijk voor de fiscale en Corporate Governance aangelegenheden. Zij is licentiate in de rechten (RUG 1984), kandidate in de filosofie (RUG 1984) en verwierf een fiscaliteitsdiploma (École Supérieure des Sciences Fiscales 1986).
Evaluatie van de prestaties van de Raad van Bestuur en zijn comités
Onder leiding van zijn Voorzitter evalueert de Raad van Bestuur regelmatig, en minstens om de twee of drie jaar, zijn omvang, zijn samenstelling, zijn prestaties en die van zijn comités, evenals de interactie met het Directiecomité. Deze evaluatie beoogt vier doelstellingen:
- de werking van de Raad van Bestuur of het betreffende comité beoordelen;
- controleren of belangrijke kwesties adequaat worden voorbereid en besproken;
- de effectieve bijdrage van elke Bestuurder beoordelen aan de hand van zijn aanwezigheid op de vergaderingen van de Raad van Bestuur en de comités, en zijn constructief engagement bij de besprekingen en het nemen van beslissingen;
- de huidige samenstelling van de Raad van Bestuur of de comités bekrachtigen.
De evaluatie van de Raad en zijn comités gebeurde in 2015 in het kader van een procedure die de Voorzitter van de Raad van Bestuur, de Secretary General, en het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance hebben ingevoerd. De evaluatie van de Raad gebeurde met de hulp van de onderneming ACCORD. Het was de bedoeling om de volgende thema's grondig te bestuderen: het besluitvormingsproces, het risicobeheer, de prestaties, de samenstelling, de werking, de competenties en vaardigheden van de Raad en zijn relaties met de comités. Een gedetailleerd rapport heeft de goede punten blootgelegd, alsook de punten die moeten worden verbeterd. Er werd een actieplan ingevoerd, dat wordt opgevolgd door het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance.
De procedure biedt de Bestuurders ook de mogelijkheid aandachtspunten aan te kaarten die niet in de vragenlijst staan. De antwoorden en opmerkingen van de Bestuurders worden vervolgens bestudeerd door het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance, dat ze onderzoekt en alle nuttige aanbevelingen formuleert aan de Raad van Bestuur.
Bij elke mandaatvernieuwing beoordeelt de Raad de betrokken Bestuurder, onder leiding en met de bijdrage van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance. Hierbij overloopt het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance de vaardigheden/ervaring van de leden van de Raad van Bestuur en gaat na of de samenstelling van de Raad nog steeds gepast is. Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance formuleert vervolgens aanbevelingen over de hernieuwing van het mandaat dat ten einde loopt en legt ze voor aan de Raad van Bestuur, die dan beslist om ze al dan niet voor te leggen aan de Algemene Vergadering.
De niet-uitvoerende Bestuurders evalueren hun interactie met het Directiecomité eenmaal per jaar. Deze evaluatie wordt op de agenda van een vergadering van de beperkte Raad van Bestuur gezet, i.e. in afwezigheid van de leden van het Directiecomité.
MANAGEMENT
Het Directiecomité wordt bijgestaan door een team van managers. Elke manager rapporteert rechtstreeks aan een lid van het Directiecomité en is verantwoordelijk voor een specifiek bestuurlijk domein.
| Naam | Functie |
|---|---|
| 1 Sébastien Berden | Head of Healthcare |
| 2 Yeliz Bicici | Head of Development |
| 3 Chantal Cabuy | Head of Human Resources & Internal Communication |
| 4 Hanna De Groote | Environmental Manager |
| 5 Valérie De Vos | Head of Document Lifecycle Organisation |
| 6 Ingrid Daerden | Head of Treasury & Project Financing |
| 7 Steve Deraedt | Head of Information Technology |
| 8 Andrée Doucet | Sr Corporate Legal Officer |
| 9 Aline Etienne | Corporate Legal Officer |
| 10 Ellen Grauls | Investor Relations Manager |
| 11 Jimmy Gysels | Head of Business Unit Pubstone |
| Naam | Functie |
|---|---|
| 12 Dirk Huysmans | Head of Offices Belgium |
| 13 Valérie Kibieta | Head of External Communication & Investor Relations |
| 14 Stéphanie Lempereur | Head of Corporate Finance & Control |
| 15 Pascale Minet | Head of Accounting |
| 16 Valéry Smeers | Head of Tax |
| 17 Domien Szekér | Head of Project Management |
| 18 Jean Van Buggenhout | Head of Property Services & Corporate Social Responsibility |
| 19 Caroline Vanstraelen | Corporate Legal Officer |
| 20 Sophie Wattiaux | Corporate Legal Officer |
REGELGEVING EN PROCEDURES
Regeling van belangenconflicten
Overeenkomstig Artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen mag een lid van de Raad van Bestuur dat rechtstreeks of onrechtstreeks een belang van vermogensrechtelijke aard heeft dat strijdig is met een beslissing of een verrichting die tot de bevoegdheid van de Raad van Bestuur behoort, niet aan de beraadslagingen van deze Raad deelnemen.
In functie van concrete omstandigheden zouden de volgende situaties eveneens aanleiding kunnen geven tot de toepassing van Artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen en als mogelijke belangenconflicten beschouwd kunnen worden:
- uit hoofde van de Bestuurders benoemd op voorstel van Bank Degroof Petercam en Belfius Insurance: indien er transacties zouden plaatsvinden tussen hen en Cofinimmo waarbij de belangen van deze vennootschappen tegenstrijdig zijn met deze van Cofinimmo;
- uit hoofde van de heer Gaëtan Hannecart: indien er transacties zouden plaatsvinden tussen Cofinimmo en de Matexi Groep waarvan de heer Gaëtan Hannecart Afgevaardigd Bestuurder is en waarbij de belangen van de Matexi Groep tegenstrijdig zouden zijn met deze van Cofinimmo.
Aangezien er zich geen belangenconflicten voordeden, heeft de Raad van Bestuur in toepassing van Artikels 523 en 524 van het Wetboek van Vennootschappen geen enkel verslag voor het jaar 2015 opgesteld.
Artikel 37 van de Wet van 14.05.2014 inzake Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen voorziet bijzondere bepalingen indien een van de in dit Artikel bedoelde personen (Bestuurder of aandeelhouder van een dochtervennootschap van de openbare of institutionele GVV) optreedt als tegenpartij in een operatie met de GVV of een vennootschap waarover ze de controle uitoefent.
De vennootschap heeft Artikel 37 van de Wet van 12.05.2014 betreffende de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen tweemaal toegepast:
- in het kader van de aankoop van aandelen van de BVBA Terra 13 omdat de Groep Senior Assist de hoofdaandeelhouder van deze vennootschap was. De groep Senior Assist had op dat moment een participatie van 5 % in het kapitaal van de naamloze vennootschap Silverstone, institutionele Gereglementeerde Vastgoedvennootschap; en
- in het kader van de volledige overdracht van de participatie van Cofinimmo in de naamloze vennootschap Silverstone (95 % of de totaliteit van de aandelen van het type A), institutionele Gereglementeerde Vastgoedvennootschap, aan de vennootschap MRE-Silverstone-B vzw, waarvan de toezichthoudende aandeelhouders dezelfde zijn als die van de Groep Senior Assist, die toen een participatie van 5 % in het kapitaal van bovenvermelde naamloze vennootschap Silverstone had.
Gedragscode
De Gedragscode van Cofinimmo bepaalt uitdrukkelijk dat de leden van de bedrijfsorganen en het personeel afzien van het vragen aan derden naar enige vorm van vergoeding, in cash of in natura, of enig ander persoonlijk voordeel, hen voorgesteld in het kader van hun professionele banden met de vennootschap en dat ze zich ertoe verbinden deze voordelen te weigeren.
Meldingsbeleid van onregelmatigheden
Cofinimmo heeft een meldingsprocedure van onregelmatigheden of 'whistleblowing' voor situaties waarin een persoon van de onderneming of, algemeen, alle personen die voor rekening van de onderneming werken, een vastgestelde onregelmatigheid meldt, die derden, zoals klanten, leveranciers, andere leden van de onderneming, de onderneming zelf (haar vermogen en haar resultaten, alsook haar reputatie), haar dochtervennootschappen of het algemeen belang treft of kan treffen.
Aan- en verkoop van Cofinimmo aandelen (insider trading)
Overeenkomstig de bedrijfsprincipes en -waarden heeft Cofinimmo in haar Gedragscode regels opgenomen (Dealing Code) die moeten worden nageleefd door de Bestuurders en de Aangeduide Personen die de financiële instrumenten die door Cofinimmo of haar dochtervennootschappen uitgegeven zijn, willen verhandelen. Deze Dealing Code verbiedt hen meer bepaald Cofinimmo aandelen te kopen of te verkopen tijdens een periode die elk kwartaal loopt vanaf de dag volgend op de balansdatum tot en met de dag van publicatie van de jaar-, halfjaarof kwartaalresultaten. In het kader van de toepassing van de Belgische Code van deugdelijk bestuur bij Cofinimmo werden de regels van de Gedragscode afgestemd op het Koninklijk Besluit van 05.03.2006 m.b.t. marktmisbruik, de juiste voorstelling van beleggingsaanbevelingen en de bekendmaking van belangenconflicten.
Gerechtelijke en arbitrageprocedures
Het Directiecomité van Cofinimmo NV verklaart dat er noch een regeringstussenkomst, noch enig proces of enige arbitrageprocedure tegen Cofinimmo bestaat dat/die een belangrijke invloed op de financiële positie of rendabiliteit van de GVV zou kunnen hebben of in een recent verleden zou hebben gehad. Evenals dat er, voor zover het Directiecomité weet, geen situaties of feiten zijn die deze regeringstussenkomsten, processen of arbitrageprocedures zouden kunnen veroorzaken.
Compliance Officer en risicobeheer
Mevrouw Françoise Roels, Secretary General & Group Counsel, is de Compliance Officer van Cofinimmo. Haar taak bestaat erin toe te zien dat de Gedragscode en in het algemeen alle van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire bepalingen worden nageleefd. Zij is tevens de Risk Manager binnen het Directiecomité, waarbij ze instaat voor de identificatie en het beheer van gebeurtenissen die de organisatie zouden kunnen aantasten.
Interne Audit
Sophie Wattiaux is verantwoordelijk voor de Interne Audit. Haar taak bestaat uit de opvolging en beoordeling van de goede werking, de doeltreffendheid en de pertinentie van het interne controlesysteem.
Onderzoek en ontwikkeling
De Cofinimmo Groep heeft geen enkele onderzoeks- of ontwikkelingsactiviteit ondernomen tijdens het boekjaar 2015, met uitzondering van de zware bouw- en renovatieprojecten die vermeld staan in het hoofdstuk 'Transacties en verwezenlijkingen in 2015'.
Vertegenwoordigingsbevoegdheid
Artikel 17 van de Statuten voorziet dat de vennootschap in al haar handelingen geldig vertegenwoordigd is door twee Bestuurders, ofwel binnen de grenzen van de bevoegdheden van het Directiecomité, door twee leden van dit comité die gezamenlijk optreden. Bijgevolg vertegenwoordigen en verbinden de volgende personen de vennootschap op geldige wijze voor al haar handelingen en verplichtingen tegenover derden of publieke of private diensten, met ondertekening door twee van hen samen:
- Jean-Edouard Carbonnelle, Gedelegeerd Bestuurder, Voorzitter van het Directiecomité;
- Xavier Denis, Bestuurder-directeur, lid van het Directiecomité;
- Jérôme Descamps, Bestuurder-directeur, lid van het Directiecomité;
- Françoise Roels, Bestuurder-directeur, lid van het Directiecomité.
Krachtens een notariële akte van 23.02.2015, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 17.03.2015 onder de nummers 45579 en 45580 organiseert het Directiecomité eveneens een bijzondere bevoegdheidsdelegatie voor huurovereenkomsten, werken, leningen, kredieten en zekerheden, informatie- en communicatietechnologieën, human resources, fiscaal beheer, afdekkingsverrichtingen, fondsenoverdracht- en verzekeringsverrichtingen.
Statuten van Cofinimmo
De uittreksels uit de Statuten van Cofinimmo zijn gepubliceerd op bladzijden 223 tot 227 van het Jaarlijks Financieel Verslag. De recentste herzieningen dateren van de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016 en van de Raden van Bestuur van 12.01.2015, van 14.04.2015, van 12.05.2015, van 02.07.2015, van 06.10.2015, en van 12.01.2016.
120
INFORMATIE KRACHTENS ARTIKEL 34 VAN HET KONINKLIJK BESLUIT VAN 14.11.20071
Kapitaalstructuur2
| Aandelen | Aantal | Kapitaal (in EUR) | % |
|---|---|---|---|
| Gewone (COFB) | 20344378 | 1090240903,18 | 96,74 |
| Bevoorrechte (COFP1) |
395048 | 21187232,76 | 1,88 |
| Bevoorrechte (COFP2) |
290800 | 15552330,44 | 1,38 |
| TOTAAL | 21030226 | 1126980466,38 | 100,00 |
Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 1126980466,38 EUR en is verdeeld over 21030226 volledig volgestorte aandelen die elk een gelijk deel ervan vertegenwoordigen, namelijk 20344378 gewone aandelen zonder vermelding van nominale waarde en 685848 bevoorrechte aandelen zonder vermelding van nominale waarde, hetzij een reeks van 395048 bevoorrechte aandelen P1 en een reeks van 290800 bevoorrechte aandelen P2. Elk bevoorrecht aandeel geniet een dividend dat dient te worden uitbetaald vóór de uitkering van het dividend voor de gewone aandelen. Het jaarlijkse bruto bedrag van het preferente dividend bedraagt 6,37 EUR per bevoorrecht aandeel.
De bevoorrechte aandelen zijn converteerbaar in gewone aandelen naargelang van de keuze van hun houder, uitgeoefend in de gevallen bedoeld in Artikel 8.2 van de Statuten. Ze zijn meer bepaald in één of meerdere malen converteerbaar in gewone aandelen, naar keuze van hun houder en in de volgende gevallen:
- tijdens de laatste tien kalenderdagen van elk kalenderkwartaal;
- op elk moment tijdens een periode van één maand volgend op de bekendmaking van de uitvoering van de verkoopbelofte waarvan sprake hierna; en,
- in geval van vereffening van de vennootschap, tijdens een periode die 15 dagen na de publicatie van de vereffeningsbeslissing aanvangt en die afloopt op de dag voor de Algemene Vergadering de vereffening afsluit.
De conversieverhouding is een gewoon aandeel voor een bevoorrecht aandeel. De conversie wordt verondersteld in te gaan op de verzenddatum van de conversieaanvraag. De conversieaanvraag moet door de houder van de bevoorrechte aandelen per aangetekend schrijven aan de vennootschap worden gericht. Het schrijven vermeldt voor hoeveel bevoorrechte aandelen de conversie wordt gevraagd. Elke bevoorrechte aandeelhouder heeft vóór 01.05.2009, startdatum van het eerste conversieframe, een brief met informatie over de te volgen procedure ontvangen.
De inschrijving op of de verwerving van bevoorrechte aandelen houdt de verbintenis in ze te verkopen aan een door de vennootschap aangestelde derde (call option) vanaf het vijftiende jaar volgend op hun uitgifte (2019) onder de voorwaarden en volgens de modaliteiten bepaald in Artikel 8 van de Statuten. Tot slot heeft het bevoorrecht aandeel voorrang in geval van vereffening. Op 28.04.2011 gaf de vennootschap een lening converteerbaar in gewone aandelen van de vennootschap uit met als vervaldatum 28.04.2016. De uitgifte heeft betrekking op 1486379 converteerbare obligaties met een nominale waarde van
116,60 EUR of een totaalbedrag van 173311 791,40 EUR. De converteerbare obligaties verlenen hun houder de mogelijkheid om gewone Cofinimmo aandelen te ontvangen in de verhouding van één aandeel per obligatie. De ruilverhouding zal worden aangepast volgens de gebruikelijke antiverwateringsbepalingen voor dit type uitgifte. De obligaties kunnen op elk moment worden geconverteerd vanaf 08.06.2011 tot op de eerste van de twee volgende data: (i) zeven werkdagen vóór de vervaldatum, of (ii), indien de obligaties worden opgeroepen voor terugbetaling vóór de vervaldatum, zeven werkdagen vóór de datum van terugbetaling. Tenzij ze voordien werden gekocht en geannuleerd, terugbetaald of geconverteerd conform de algemene uitgiftevoorwaarden, zullen de obligaties converteerbaar in aandelen op 28.04.2016 worden terugbetaald aan hun uitgifteprijs. Alle modaliteiten inzake het conversierecht, de conversieperiode, de vergoeding in cash en, in het algemeen, alle relevante informatie betreffende de vervaldatum van de obligatielening 2011, zijn te raadplegen op de website van de vennootschap, onder de rubriek 'Prospectus'.
Op 20.06.2013 gaf de vennootschap een lening converteerbaar in gewone aandelen van de vennootschap uit met als vervaldatum 20.06.2018. De uitgifte heeft betrekking op 1 764268 converteerbare obligaties met een nominale waarde van 108,17 EUR of een totaalbedrag van 190840869,56 EUR. De converteerbare obligaties verlenen hun houder de mogelijkheid om gewone Cofinimmo aandelen te ontvangen in de verhouding van een aandeel per obligatie. Op het moment van de conversie heeft de vennootschap evenwel de keuze tussen het afleveren van nieuwe en/of bestaande aandelen, het betalen van een contant bedrag of een combinatie van beide. De ruilverhouding zal worden aangepast volgens de gebruikelijke antiverwateringsbepalingen voor dit type uitgifte. De obligaties kunnen op elk moment worden geconverteerd vanaf 20.06.2013 tot op de eerste van de twee volgende data: (i) zeven werkdagen vóór de vervaldatum, of (ii), indien de obligaties worden opgeroepen voor terugbetaling vóór de vervaldatum, zeven werkdagen vóór de datum van terugbetaling.
Een obligatiehouder kan zijn conversierecht voor een converteerbare obligatie uitoefenen door een correct ingevulde conversiekennisgeving samen met de te converteren converteerbare obligatie te bezorgen. Het kennisgevingsformulier is beschikbaar bij de Paying, Conversion and Domiciliary Agent, nl. BNP Paribas Securities Services. Elke obligatiehouder werd geïnformeerd over de procedure in de verrichtingsnota die hiervoor werd uitgegeven. Deze kan worden geraadpleegd op de website van de vennootschap www.cofinimmo.com.
Momenteel zijn er 3250600 obligaties in omloop die converteerbaar zijn in gewone aandelen, waarvan 1486332 uitgegeven werden op 28.04.2011 en 1 764268 op 20.06.2013. Indien alle obligaties in omloop zouden worden geconverteerd, zou dit aanleiding geven tot de creatie van maximum 3416501 gewone aandelen die eenzelfde aantal stemrechten verlenen.
Voor de overdracht van de effecten en de uitoefening van de stemrechten bestaan enkel de wettelijke beperkingen.
1 Met betrekking tot de verplichtingen van emittenten van financiële instrumenten die zijn toegelaten voor verhandeling op de gereglementeerde markt – zie ook de Wet van 01.04.2007 inzake het openbare overnamebod.
Aandelenoptieplan
De leden van het Directiecomité en het Management genieten een aandelenoptieplan, waarvan de kenmerken uiteengezet zijn op bladzijde 125 van dit Jaarlijks Financieel Verslag. In geval van fusie, (gedeeltelijke) splitsing of aandelensplitsing van de vennootschap of andere gelijkaardige transacties, kan het aantal nog uitstaande opties op de datum van deze transactie, alsook hun respectieve uitoefenprijzen worden aangepast, overeenkomstig de ruilverhouding die van toepassing is op de bestaande aandelen van de vennootschap. In dat geval zal de Raad van Bestuur van Cofinimmo de precieze voorwaarden van deze aanpassing bepalen. In geval van wijziging in de controle zullen de aanvaarde opties onmiddellijk en volledig worden verworven en onmiddellijk uitoefenbaar worden.
Toegestaan kapitaal
De Raad van Bestuur was op 31.12.2015 gemachtigd om het maatschappelijk kapitaal in één of meerdere keren te verhogen ten belope van een maximumbedrag van 799000000,00 EUR op de data en volgens de modaliteiten die door de Raad van Bestuur te bepalen zijn, overeenkomstig Artikel 603 van het Wetboek van Vennootschappen. Deze machtiging werd verleend voor een periode van vijf jaar vanaf de bekendmaking in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 11.04.2011 van de notulen van de Buitengewone Algemene Vergadering van 29.03.2011. Deze Vergadering heeft de Raad van Bestuur uitdrukkelijk gemachtigd om één of meerdere kapitaalverhogingen door te voeren in geval van een openbaar overnamebod, na ontvangst door de vennootschap van de mededeling zoals bedoeld in Artikel 607 van het Wetboek van Vennootschappen. Deze machtiging betekent geen beperking van de bevoegdheden van de Raad van Bestuur om over te gaan tot andere verrichtingen met gebruik van het toegestane kapitaal dan die waarin Artikel 607 van het Wetboek van Vennootschappen voorziet.
Op 31.12.2015 heeft de Raad van Bestuur deze mogelijkheid gebruikt in het kader van:
- de definitieve realisatie van de uitgifte van een converteerbare obligatielening op 28.04.2011 voor een kapitaalverhoging van maximaal 79652977,11 EUR;
- de kapitaalverhoging door inbreng in natura van de dividendrechten die op 24.05.2011 werd beslist ten belope van 17697422,45 EUR;
- de kapitaalverhoging door inbreng in natura van de dividendrechten die op 25.05.2012 werd beslist ten belope van 20941247,88 EUR;
- de kapitaalverhoging door inbreng in natura van de dividendrechten die op 06.06.2013 werd beslist ten belope van 28367 771,12 EUR;
- de definitieve realisatie van de uitgifte van een converteerbare obligatielening op 20.06.2013 voor een maximumbedrag van 94544660,97 EUR;
- de kapitaalverhoging door inbreng in natura van de dividendrechten die op 05.06.2014 werd beslist ten belope van 20536439,56 EUR;
- de kapitaalverhoging door inschrijving in natura die op 20.04.2015 werd beslist ten belope van 160997210,59 EUR.
Op deze manier kon de Raad van Bestuur het geplaatst kapitaal in het kader van het toegestane kapitaal nog verhogen met 376262270,32 EUR.
Deze machtiging verviel op 28.04.2016 en de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016 heeft de Raad van Bestuur een nieuwe machtiging verleend voor een periode van vijf jaar vanaf de publicatie van de notulen van de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016 in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 03.02.2016.
De Raad van Bestuur is dus uitdrukkelijk gemachtigd om het kapitaal in één of meerdere keren te verhogen ten belope van een maximumbedrag van:
- 1°) 1100000000,00 EUR, indien de kapitaalverhoging een kapitaalverhoging door inschrijving in natura is, met mogelijkheid voor de aandeelhouders van de vennootschap om hun voorkeurrecht uit te oefenen,
- 2°) 220000000,00 EUR voor alle andere vormen van kapitaalverhoging die niet bedoeld zijn in punt 1°) hierboven;
Met dien verstande dat het maatschappelijk kapitaal in het kader van het toegestane kapitaal in geen geval kan worden verhoogd boven 1100000000,00 EUR in totaal.
Beslissingsorganen
De mandaten van de Bestuurders zijn ad nutum herroepbaar. Indien een of meerdere mandaten vacant worden verklaard, kunnen de overblijvende Bestuurders, bijeengekomen in Raad, voorlopig in de vervanging voorzien tot de eerstvolgende bijeenkomst van de Algemene Vergadering, die dan tot de definitieve verkiezing overgaat. Voor de wijziging van de Statuten is er geen andere reglementering dan deze bepaald door het Wetboek van Vennootschappen.
Inkoop van aandelen
Het is de Raad van Bestuur in het bijzonder toegestaan om, voor een duur van vijf jaar vanaf de publicatie op 10.01.2014 van de notulen van de Buitengewone Algemene Vergadering van 05.12.2013, voor rekening van Cofinimmo, eigen aandelen van de vennootschap te verwerven, in onderpand te nemen en te verkopen (zelfs buiten beurs) aan een eenheidsprijs die niet lager mag zijn dan 85 % van de slotkoers van de dag die aan de datum van transactie (verwerving, verkoop en inpandneming) voorafgaat en niet hoger mag zijn dan 115 % van de slotkoers van de dag die voorafgaat aan de datum van de transactie (verwerving, inpandneming). Cofinimmo mag op geen enkel moment meer dan 10 % van de uitgegeven aandelen in bezit hebben. Op 31.12.2015 had Cofinimmo NV 50114 eigen aandelen in bezit.
Contractuele bepalingen van de leden van het Directiecomité
De contractuele bepalingen van de Bestuurders die lid zijn van het Directiecomité worden beschreven op bladzijde 127 van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
Gewijzigde controle
De Gewone Algemene Vergadering van 13.05.2015 heeft de clausule voor de controlewijziging van de obligatielening van 19.03.2015, gerealiseerd in het kader van een private plaatsing, goedgekeurd.
122
BEZOLDIGINGSVERSLAG OPGESTELD DOOR HET COMITÉ VOOR BENOEMINGEN, BEZOLDIGINGEN EN CORPORATE GOVERNANCE
Onderhavig Bezoldigingsverslag kadert binnen de bepalingen van de Corporate Governance Code 2009 en van Artikel 96 §3, lid 2 van het Wetboek van Vennootschappen, zoals het werd ingevoerd door de Wet van 06.04.2010.
Interne procedures
Niet-uitvoerende Bestuurders
Het principe van continuïteit met het verleden wordt gehandhaafd. Het beleid dat de Gewone Algemene Vergadering van 28.04.2006 goedkeurde op voorstel van de Raad van Bestuur en van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance, blijft van toepassing.
In 2015 heeft het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance een vergelijking gemaakt met de bezoldiging van de niet-uitvoerende Bestuurders van andere beursgenoteerde Belgische vennootschappen met een gelijkaardige omvang. Deze oefening werd gemaakt om te controleren of de bezoldiging gepast is en voldoet aan de marktpraktijken, gelet op de omvang van de onderneming, haar financiële situatie, haar positie in het Belgische economische landschap en de verantwoordelijkheden van de Bestuurders. Op basis van de aanbevelingen van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance is de Raad van Bestuur van oordeel dat het bezoldigingsbeleid dat de Gewone Algemene Vergadering van 28.04.2006 goedkeurde, kan worden aangehouden.
Op voorstel van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance heeft de Raad van Bestuur beslist om een forfaitair bedrag van 1000 EUR uit te keren aan niet-uitvoerende Bestuurders die in het buitenland verblijven per verplaatsing om deel te nemen aan de vergadering van een Raad en/of comité. Dit forfaitaire bedrag dekt hun verplaatsingskosten en de bijkomende tijd die ze aan hun mandaat besteden in vergelijking met de tijd die een in België wonende Bestuurder eraan besteedt. Er wordt benadrukt dat de verplaatsingskosten ook in de toekomst worden terugbetaald mits voorlegging van betaalbewijzen. Dit voorstel dient ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de eerstvolgende Algemene Vergadering.
Leden van het Directiecomité
De bedrijfscontracten die werden afgesloten met (i) de Secretary General en de huidige Chief Executive Officer in 2007, (ii) de Chief Operating Officer in 2011 en (iii) de Chief Financial Officer in 2014 werden toegepast.
De bezoldiging van de leden van het Directiecomité wordt bepaald door de Raad van Bestuur op basis van de aanbevelingen van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance. Dit Comité analyseert jaarlijks het bezoldigingsbeleid dat geldt voor de leden van het Directiecomité en gaat na of er een aanpassing nodig is om ze op redelijke wijze aan te trekken, te behouden en te motiveren, rekening houdend met de omvang van de vennootschap. Zowel het globaal niveau van de bezoldiging als de spreiding van de verschillende onderdelen ervan en de verwervingsvoorwaarden worden geanalyseerd. Deze analyse gaat gepaard met een vergelijking met het bezoldigingsbeleid voor de leden van het Directiecomité van andere beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde vastgoedvennootschappen en van andere niet-vastgoedvennootschappen met gelijke omvang en belang.
Er werd eveneens rekening gehouden met de ervaring ter zake van de overige leden van de Raad van Bestuur. In 2013 heeft het Comité voor
Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance een bondige vergelijkende studie van het globale bezoldigingsniveau gemaakt. Hieruit blijkt dat de bezoldiging van de leden van het Directiecomité overeenstemt met de marktpraktijken.
Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance gaat ook na of de procedure voor het vastleggen van de doelstellingen, die het niveau van de variabele vergoeding bepalen, overeenstemt met de risico-acceptatiegraad van de vennootschap. Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance legt het resultaat van zijn analyse en zijn eventuele gestaafde aanbevelingen ter beslissing voor aan de Raad van Bestuur.
Bezoldiging van de niet-uitvoerende Bestuurders
De bezoldiging van de niet-uitvoerende Bestuurders wordt bepaald door de Algemene Vergadering, op voorstel van de Raad van Bestuur en volgens de aanbeveling van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance. De bezoldiging voor 2015, overeenkomstig de beslissing van de Algemene Vergadering van 28.04.2006, bestaat uit:
- enerzijds een basisbezoldiging van 20000 EUR voor elk lid van de Raad van Bestuur, 6250 EUR voor elk lid van een comité en 12500 EUR voor het Voorzitterschap van een comité;
- en anderzijds zitpenningen van 2500 EUR per zitting voor de deelname aan de vergaderingen van de Raad van Bestuur en 700 EUR per zitting voor de deelname aan de vergaderingen van de comités van de Raad;
De bezoldiging van de Voorzitter van de Raad is vastgelegd op 100000 EUR per jaar voor al zijn verantwoordelijkheden, zowel in de Raad van Bestuur als in de comités van de Raad.
De niet-uitvoerende Bestuurders ontvangen geen bezoldigingen verbonden aan de prestaties.
Om de belangen van de Bestuurders en de aandeelhouders te aligneren, besliste de Raad van Bestuur van 24.03.2016, voor de Bestuurders die geen Cofinimmo aandelen bezitten, om een mechanisme op punt te stellen waarbij zij een bepaald aantal aandelen behouden gedurende hun mandaat. Dit mechanisme bestaat uit de betaling van een deel van hun bezoldiging in aandelen van de vennootschap. Deze bezoldiging betreft de eerste schijf van 20000 EUR voor (i) de nieuwe niet-uitvoerende Bestuurder voor de uitoefening van zijn eerste mandaat, of aan (ii) de niet-uitvoerende Bestuurder die reeds in functie is, voor het boekjaar 2016.
Het aantal aandelen wordt berekend door de 20000 EUR te delen door de gemiddelde beurskoers van het gewoon aandeel gedurende de 30 dagen voorafgaand aan de Algemene Vergadering die de nieuwe niet-uitvoerende Bestuurders benoemt en 30 dagen voorafgaand aan de Vergadering van 11.05.2016 voor de niet-uitvoerende Bestuurders die reeds in functie zijn. De aandelen worden ingeschreven in het aandelenregister op naam van de niet-uitvoerende Bestuurders en zullen onderwerp zijn van een onbeschikbaarheidsverbintenis tot op het einde van het laatste mandaat, voor welke reden dan ook. De tijdens de onbeschikbaarheidsperiode toegekende dividenden (voor het boekjaar beginnend op 1 januari van het jaar van de Algemene Vergadering volgend op de inschrijving in het register) zullen op hetzelfde moment als voor de andere aandeelhouders worden uitbetaald. Aangezien deze onbeschikbaarheidsverbintenis niet binnen het toepassingsveld van Artikel 554 van het Wetboek van Vennootschappen valt (het betreft geen variabele vergoeding of verhoging van de bezoldiging, maar een bindende en restrictieve betalingsmodaliteit voor de niet-uitvoerende Bestuurders), dient zij niet ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de Gewone Algemene Vergadering.
Aanwezigheden en bezoldigingen van de niet-uitvoerende Bestuurders
| Aanwezigheden in de Raad van Bestuur |
Aanwezigheden in het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance |
Aanwezig heden in het Auditcomité |
Totale bezoldiging (in EUR) |
Aantal aandelen in bezit op 31.12.2015 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| André Bergen | 8/8 | 4/4 | 3/5 | 100000 (forfaitaire bezoldiging) |
0 |
| Christophe Demain | 4/8 | -/- | -/- | 30000 | 0 |
| Xavier de Walque | 8/8 | -/- | 5/5 | 56000 | 0 |
| Ridder Vincent Doumier | 8/8 | -/- | 5/5 | 49750 | 257 |
| Robert Franssen (einde mandaat 13.05.2015) |
2/4 | -/- | -/- | 15000 | 350 |
| Gaëtan Hannecart | 6/8 | 4/4 | -/- | 50300 | 0 |
| Inès Reinmann-Toper | 7/8 | -/- | 5/5 | 47250 | 0 |
| Alain Schockert | 6/8 | -/- | -/- | 35000 | 0 |
| Kathleen Van den Eynde (begin mandaat 13.05.2015) |
4/4 | -/- | -/- | 21666 | 0 |
| Baudouin Velge | 8/8 | 4/4 | -/- | 49050 | 0 |
Bezoldiging van de leden van het Directiecomité
Het totale bedrag van de bezoldiging van de leden van het Directiecomité bestaat uit de volgende elementen:
- de vaste bezoldiging;
- de variabele bezoldiging die bestaat uit de variabele bezoldiging in contanten en het gratis aandelenplan;
- het aandelenoptieplan;
- het spaar- en voorzorgsplan, de pensioenbeloftes en andere voordelen.
De vaste bezoldiging
De vaste bezoldiging van de leden van het Directiecomité wordt bepaald in functie van hun individuele verantwoordelijkheden en vaardigheden. Ze wordt los van elk resultaat toegekend. Ze wordt niet geïndexeerd. Ze omvat hun prestaties als lid van de Raad van Bestuur en hun deelnemingen aan de vergaderingen van de verschillende comités. De heren Jean-Edouard Carbonnelle, Xavier Denis, Jérôme Descamps en mevrouw Françoise Roels nemen deel aan de vergaderingen van het Auditcomité en mevrouw Françoise Roels neemt deel aan de vergaderingen van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance. Zij zijn echter geen lid van deze comités.
De variabele bezoldiging
De variabele bezoldiging is bedoeld om de collectieve en individuele bijdrage van de leden van het Directiecomité te vergoeden. Het bedrag van deze bezoldiging wordt bepaald op basis van de effectieve verwezenlijking van financiële en kwalitatieve doelstellingen die jaarlijks worden vastgelegd en beoordeeld door de Raad van Bestuur op voorstel van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance. Deze doelstellingen worden bepaald volgens criteria,
gewogen in functie van hun belang en goedgekeurd door de Raad van Bestuur op voorstel van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance. De variabele bezoldiging bedraagt in principe ('target') 50 % van de jaarlijkse vaste bezoldiging. Dit percentage kan overschreden worden, maar mag nooit meer dan 75 % zijn. De variabele bezoldiging wordt enkel toegekend indien minstens 80 % van het budget werd gerealiseerd.
In hoeverre de financiële criteria werden gerealiseerd, wordt gecontroleerd aan de hand van de boekhoudkundige en financiële gegevens die worden geanalyseerd binnen het Auditcomité. Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance maakt een cijferberekening van wat de variabele bezoldiging kan zijn, op basis van de mate waarin de doelstellingen werden gerealiseerd. Deze cijferberekening dient enkel als richtsnoer om de variabele bezoldiging definitief vast te leggen. Deze houdt eveneens rekening met de specifieke situatie van de vennootschap en van de markt in het algemeen. Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance maakt vervolgens een voorstel voor de variabele bezoldiging aan de Raad van Bestuur over, die de prestaties van het Directiecomité op zijn beurt evalueert en het bedrag van de toe te kennen variabele bezoldiging definitief bepaalt.
Er bestaan geen andere bepalingen inzake de invordering van variabele bezoldigingen betaald op basis van inexacte financiële gegevens dan de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek, i.e. de toepassing van het principe van de onverschuldigde betaling.
Voor het boekjaar 2015 waren de evaluatiecriteria voor de prestaties:
- het netto courant resultaat per aandeel (25 %);
- het beheer van de schuld (20 %);
- het operationele beheer van de grote projecten (15 %);
- de bezettingsgraad van de kantoren (10 %);
- de verhouding kosten/inkomsten (10 %);
- andere (20 %).
Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance evalueerde de realisatie van de doelstellingen voor 2015 van de leden van het Directiecomité en stelde aan de Raad van Bestuur een variabele vergoeding van 60 % van de jaarlijkse vaste vergoeding voor. De Raad van Bestuur aanvaardde dit voorstel.
Vanaf het boekjaar 2013 en bij toepassing van de wet van 06.04.2010 heeft de Raad van Bestuur beslist de helft van de variabele bezoldiging toe te kennen in de vorm van contanten en de andere helft in de vorm van een 'phantom stock unit plan' gespreid in de tijd. Dit plan bestaat erin de tegenwaarde van gewone Cofinimmo aandelen die op fictieve wijze gratis werden toegekend, te liquideren in cash, gespreid over drie jaar.
De Raad van Bestuur heeft tijdens zijn zitting van 04.02.2016 beslist om (i) de toekenning van de variabele bezoldiging voor het boekjaar 2015 te spreiden over drie jaar en (ii) de helft van de variabele bezoldiging die definitief in 2017 en 2018 zal worden toegekend, te laten afhangen van de evolutie van de beurskoers van het gewone Cofinimmo aandeel vanaf 04.02.2016 (voorlopige toekenning).
De variabele bezoldiging zal gespreid worden over drie jaar. 50 % van de variabele bezoldiging zal betaald worden in 2016, 25 % zal definitief worden toegekend in februari 2017 en de overige 25 % zal in februari 2018 definitief worden toegekend.
Om het in 2017 en 2018 definitief toe te kennen bedrag van de variabele bezoldiging te bepalen, wordt de helft van de variabele bezoldiging die op 04.02.2016 werd bepaald, fictief omgezet in een aantal gewone aandelen ('stock units') door ze te delen door de reële marktwaarde van het aandeel op die datum.
Op het moment van de definitieve toekenning zullen deze eenheden omgezet worden in een bedrag in cash. Dat bedrag wordt bepaald door de reële marktwaarde van een gewoon aandeel van de vennootschap op de datum van de definitieve toekenning te vermenigvuldigen met het aantal aandelen, vermeerderd met het bruto dividend vanaf de datum van de voorlopige toekenning.
Een gedetailleerde beschrijving van het gratis aandelenplan kan worden nagekeken in Bijlage I van het Corporate Governance Charter op de website van de vennootschap (www.cofinimmo.com).
Voor het boekjaar 2016 zal de toekenning van de variabele bezoldiging bepaald worden door de realisatie van de volgende doelstellingen:
- het netto courant resultaat per aandeel (25 %);
- het beheer van grote projecten (25 %);
- de bezettingsgraad van de kantoren (15 %);
- de verhouding kosten/inkomsten (10 %);
- andere (25 %).
Het aandelenoptieplan
Het aandelenoptieplan ('stock option plan') werd in 2006 voor het eerst geïmplementeerd. Het is bedoeld als stimulans om de lange termijnwaarde van Cofinimmo te maximaliseren, de voordelen voor het Management te koppelen aan deze van de aandeelhouders en de lange termijnvisie te versterken.
De aandelenopties worden discretionair toegekend aan de leden van het Directiecomité. In dit opzicht werd geen enkele doelstelling bepaald. De Raad van Bestuur beschouwt deze bezoldiging niet als een variabele bezoldiging zoals bedoeld in de Wet van 06.04.2010. De uitoefenperiode van een optie bedraagt tien jaar vanaf de datum van het aanbod.
Op aanbeveling van het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance besloot de Raad van Bestuur tijdens de zitting van 11.06.2009 de uitoefenperiode van de opties die werden toegekend in 2006, 2007 en 2008 met vijf jaar te verlengen in toepassing van de Economische Herstelwet van 27.03.2009.
De aandelenopties worden 'gevest' op het einde van het derde kalenderjaar dat volgt op het jaar van de toekenning, en kunnen daardoor pas worden uitgeoefend na de vervaldag van het toekenningsjaar. Indien de opties op het eind van de uitoefenperiode niet werden uitgeoefend, worden ze ipso facto van nul en gener waarde. In geval van vrijwillig of onvrijwillig vertrek (met uitzondering van een contractbreuk om dringende reden) van een begunstigde, kunnen de aanvaarde en verworven aandelenopties worden uitgeoefend tot de oorspronkelijke einddatum van het plan. Een vertrek met pensioen is hierop evenwel een uitzondering. De niet-verworven opties worden geannuleerd. In geval van onvrijwillig vertrek van een begunstigde voor dringende reden, worden de aanvaarde maar nog niet uitgeoefende aandelenopties, verworven of niet, geannuleerd.
Deze voorwaarden omtrent de verwerving en de uitoefening van de opties in geval van al dan niet vrijwillig vertrek, zijn toepasbaar zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheid van de Raad van Bestuur om deze bepalingen op basis van objectieve en pertinente criteria te wijzigen ten voordele van de begunstigde. De aandelen die kunnen worden verworven in het kader van de uitoefening van de opties, zijn genoteerd op Euronext Brussels. Ze zijn trouwens van dezelfde aard en genieten dezelfde rechten als de bestaande gewone Cofinimmo aandelen op de datum van het aanbod. De aandelen zijn op naam.
Een gedetailleerde beschrijving van het aandelenoptieplan kan worden geraadpleegd in Bijlage I van het Corporate Governance Charter op de website van de vennootschap (www.cofinimmo.com). Cofinimmo past de IFRS 2-norm toe door de reële waarde van de aandelenopties te erkennen op de datum van hun toekenning volgens de methode van de progressieve verwerving op het ritme van de vesting (t.t.z. drie jaar). De jaarlijkse kost van de progressieve verwerving wordt in de resultatenrekeningen onder de personeelskosten geboekt.
| Aandelenopties | Uitoefenbaar tot uiterlijk |
Uitoefenprijs | Reële waarde op de toeken ningsdatum |
|---|---|---|---|
| Plan 2006 | 13.06.2021 | 129,27 EUR | 26,92 EUR |
| Plan 2007 | 12.06.2022 | 143,66 EUR | 35,79 EUR |
| Plan 2008 | 12.06.2023 | 122,92 EUR | 52,47 EUR |
| Plan 2009 | 11.06.2019 | 86,06 EUR | 51,62 EUR |
| Plan 2010 | 13.06.2020 | 93,45 EUR | 44,50 EUR |
| Plan 2011 | 13.06.2021 | 97,45 EUR | 45,29 EUR |
| Plan 2012 | 13.06.2022 | 84,85 EUR | 41,07 EUR |
| Plan 2013 | 16.06.2023 | 88,12 EUR | 49,59 EUR |
| Plan 2014 | 16.06.2024 | 88,75 EUR | 34,33 EUR |
| Plan 2015 | 30.06.2025 | 95,03 EUR | 30,68 EUR |
Het spaar- en voorzorgplan
Het spaar- en voorzorgplan moet het verschil tussen de middelen van de begunstigden voor hun pensionering en de middelen waarover ze daarna zullen beschikken, zo veel mogelijk verkleinen. De aanvullende pensioenen worden uitsluitend gefinancierd door bijdragen van Cofinimmo. De leden van het Directiecomité hebben een groepsverzekering van het type 'defined contribution' bij een verzekeringsmaatschappij.
De groepsverzekering heeft tot doel (i) de betaling van een kapitaal bij leven ten gunste van de aangeslotene op de datum van zijn pensionering, (ii) de betaling van een kapitaal bij overlijden in geval van overlijden van de aangeslotene vóór de pensioenleeftijd, ten gunste van zijn begunstigden (plus een bijkomend kapitaal in geval van overlijden door ongeval), (iii) de betaling van een invaliditeitsrente in geval van
ongeval of ziekte (andere dan beroepsziekte), en (iv) de vrijstelling van verzekeringspremies bij ziekte of ongeval.
De groepsverzekering wordt gerealiseerd via een contract 'leven' en een tijdelijk contract 'overlijden één jaar'. Deze laatste wordt jaarlijks herberekend en waarborgt een overlijdenskapitaal dat naargelang de keuze van de aangeslotene gelijk is aan 0; 0,5; 1; 1,8; 2,7; 3,6 of 4,5 maal de referentiebezoldiging (hetzij de som van de regelmatig toegekende vaste bezoldigingen verhoogd met een eindejaarspremie). Het globaal jaarlijks budget wordt in de eerste plaats bestemd voor het luik 'Overlijden' en het saldo voor het luik 'Pensioen'. De vereffening aan het einde kan naargelang de keuze van de begunstigde gebeuren onder de vorm van kapitaal of rente.
De leden van het Directiecomité hebben overigens toegang tot een verzekering 'Individuele Pensioentoezeggingen' met als enig doel de betaling van een kapitaal leven of een kapitaal overlijden.
Andere voordelen
De jaarlijkse kosten voor de medische dekking bedragen 4107 EUR voor de CEO en 7037 EUR voor de overige leden van het Directiecomité. Cofinimmo stelt een bedrijfswagen tot hun beschikking waarvan de jaarlijkse kostprijs voor de vennootschap niet hoger is dan 15000 EUR (exclusief brandstof). Cofinimmo betaalt de beroepskosten terug die ze maken in het kader van hun functie. De leden van het Directiecomité beschikken ook over een gsm. De bezoldigingen die aldus worden toegekend aan de leden van het Directiecomité omvatten al hun prestaties binnen de Groep Cofinimmo.
Bezoldiging van de uitvoerende Bestuurders voor het boekjaar 2015
| (in EUR) | 1 CEO |
Andere leden van het Directiecomité2 |
|---|---|---|
| Vaste bezoldiging | 349300 | 760000 |
| Variabele bezoldiging voor het boekjaar | ||
| Totaal budget | 209580 | 468000 |
| in cash / in pensioenbeloftes | 104790 | 234000 |
| in stock units | 104790 | 234000 |
| Spaar- en voorzorgsplannen | 62000 | 186000 |
| Andere voordelen3 | 30676 | 92560 |
| TOTALE BEZOLDIGING | 651556 | 1506560 |
| Toegekende en aanvaarde aandelenopties4 |
Plan 2015 |
Plan 2014 |
Plan 2013 |
Plan 2012 |
Plan 2011 |
Plan 2010 |
Plan 2009 |
Plan 2008 |
Plan 2007 |
Plan 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jean-Edouard Carbonnelle | 2050 | 2050 | 1600 | 1600 | 1350 | 1350 | 1350 | 1350 | 1350 | 1350 |
| Xavier Denis | 0 | 0 | 0 | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- |
| Jérôme Descamps | 1600 | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- | -/- |
| Françoise Roels | 1600 | 0 | 0 | 1600 | 1350 | 1000 | 1000 | 1000 | 1000 | 1000 |
1 Onder statuut van zelfstandige, totale kostprijs voor de vennootschap.
2 Onder statuut van zelfstandige, totale kostprijs voor de vennootschap.
3 Medische dekking, bedrijfswagen, gsm, andere verzekeringen, eigen kosten.
4 -/- betekent dat de betrokken persoon nog geen lid was van het Directiecomité op de datum van de toekenning van de aandelenopties..
| Phantom stock unit plan1 | Plan 20152 | Plan 20143 | Plan 20134 | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Aantal stock units |
Aantal stock units |
Bedrag betaalbaar in 2016 |
Aantal stock units |
Bedrag betaalbaar in 2015 |
Bedrag betaalbaar in 2016 |
|
| Jean-Edouard Carbonnelle | 1086 | 917 | 47323 | 900 | 51849 EUR | 49165 |
| Xavier Denis | 824 | 643 | 33192 | 580 | 33398 EUR | 31670 |
| Jérôme Descamps | 746 | 1585 | 8129 | -/- | -/- | -/- |
| Françoise Roels | 855 | 709 | 36579 | 683 | 39336 EUR | 37300 |
Aantal aandelen in bezit op 31.12.2015
| Jean-Edouard Carbonnelle | 679 |
|---|---|
| Xavier Denis | 800 |
| Jérôme Descamps | 0 |
| Françoise Roels | 0 |
Contractuele bepalingen van de leden van het Directiecomité
De vennootschap heeft een bedrijfscontract voor onbepaalde duur afgesloten met de Bestuurders die lid zijn van het Directiecomité om hen het dagelijks bestuur toe te vertrouwen. Zij hebben het statuut van zelfstandige en vervullen hun taak zonder enige ondergeschiktheid en in volle autonomie en onafhankelijkheid. Zij laten zich bij de uitvoering van hun taken echter wel leiden door de richtlijnen en strategische beslissingen die de Raad van Bestuur heeft opgesteld en leven de competentie- en werkingsregels van het Directiecomité na.
Het contract dat werd gesloten met respectievelijk de heer Jean-Edouard Carbonnelle en mevrouw Françoise Roels kan worden opgezegd mits een opzegtermijn van 24 maanden in geval van verbreking door de vennootschap en van drie maanden in geval van verbreking door een Bestuurder die lid is van het Directiecomité, of mits de uitbetaling van een opzegvergoeding die wordt berekend op basis van de emolumenten op het ogenblik van de verbreking. Indien de controle van de vennootschap in andere handen zou komen en hun contract binnen een termijn van vijf jaar vanaf deze controlewijziging zou worden beëindigd of de omvang van hun functie beperkt zou worden, zal Cofinimmo hen een vergoeding van 36 maanden van hun bezoldiging uitbetalen. Artikel 9 van de Wet van 06.04.2010 bepaalt dat deze vergoeding beperkt is tot 12 of, in bepaalde gevallen, 18 maanden. Het Comité voor Benoemingen, Bezoldigingen en Corporate Governance wijst er echter op dat deze voorwaarden vastliggen in de managementovereenkomsten die in 2007 afgesloten werden met de Bestuurders die lid zijn van het Directiecomité. De goedkeuring van de Algemene Vergadering is voor dit punt dus niet vereist, conform datzelfde Artikel.
De bedrijfscontracten die in juni 2011 werden afgesloten met de heer Xavier Denis en in augustus 2014 met de heer Jérôme Descamps stemmen overeen met de voorschriften van de Wet van 06.04.2010. Ze bepalen dat deze contracten door de vennootschap kunnen worden beëindigd met een opzegtermijn van 12 maanden en van drie maanden indien de heer Xavier Denis of de heer Jérôme Descamps ze verbreekt of mits betaling van een gelijkwaardige schadevergoeding die wordt berekend op basis van de emolumenten op het moment van de verbreking.
Indien de Bestuurders die lid zijn van het Directiecomité hun functie wegens arbeidsongeschiktheid (ziekte of ongeval) niet kunnen uitoefenen, blijft Cofinimmo het vaste gedeelte van hun emolumenten verder betalen gedurende een periode van twee maanden vanaf de eerste dag van de arbeidsongeschiktheid. Vervolgens ontvangen zij een invaliditeitsrente (uitgekeerd door een verzekeringsmaatschappij) die gelijk is aan 70 % van hun totale bezoldiging.
1 -/- betekent dat de betrokken persoon nog geen lid was van het Directiecomité op de datum van de toekenning van de gratis aandelen.
2 De reële waarde van het gewone aandeel op de datum van de voorlopige toekenning van 04.02.2016 bedraagt 96,53 EUR.
3 De reële waarde van het gewone aandeel op de datum van de voorlopige toekenning van 05.02.2015 bedraagt 104,74 EUR en de reële waarde van het gewone aandeel op de datum van definitieve toekenning van 01.03.2016 bedraagt 97,70 EUR; het bedrag betaalbaar in 2016 is verhoogd met het bruto dividend dat is toegekend sinds de datum van de voorlopige toekenning.
4 De reële waarde van het gewone aandeel op de datum van de voorlopige toekenning van 06.02.2014 bedraagt 87,28 EUR en de reële waarde van het gewone aandeel op de data van definitieve toekenning van 01.03.2015 en 01.03.2016 bedraagt respectievelijk 109,16 EUR en 97,70 EUR; de bedragen betaalbaar in 2015 en 2016 zijn verhoogd met het bruto dividend dat is toegekend sinds de datum van de voorlopige toekenning.
ANDERE TUSSENKOMENDE PARTIJEN
Vastgoedexpertises
vennootschappen: • Cushman & Wakefield; • PricewaterhouseCoopers; • Jones Lang LaSalle.
De vastgoeddeskundigen die de Groep heeft aangesteld voor de globale waardebepaling van haar vastgoedpatrimonium zijn de volgende
Certificering van de rekeningen
Een door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders aangestelde commissaris moet
- de jaarrekeningen certificeren en de halfjaarrekeningen herzien, zoals voor iedere naamloze vennootschap;
- bijzondere verslagen opstellen op verzoek van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA), omdat Cofinimmo een GVV is.
De commissaris is de BV o.v.v.e. CVBA Deloitte, Bedrijfsrevisoren, vertegenwoordigd door de heer Frank Verhaegen, door de FSMA erkende Revisor, met maatschappelijke zetel te 1831 Diegem, Berkenlaan 8B.
De vaste honoraria van de commissaris Deloitte, Bedrijfsrevisoren voor het onderzoek en de revisie van de statutaire en geconsolideerde rekeningen van Cofinimmo, bedroegen 121 700 EUR (exclusief btw). Zijn honoraria voor de revisie van de statutaire rekeningen van de dochtervennootschappen van Cofinimmo bedroegen 111 770 EUR (exclusief btw). Dit bedrag omvat eveneens zijn honoraria voor de revisie van de rekeningen van de Franse dochtervennootschappen van de Groep. De honoraria van de Groep Deloitte voor fiscale studie- en bijstandsopdrachten bedroegen 179000 EUR (exclusief btw) voor het boekjaar. Ze betreffen hoofdzakelijk de controle van de economische en financiële gegevens met betrekking tot de verwervingsdossiers zoals bedoeld in Artikel 133 § 7 van het Wetboek van Vennootschappen. De commissaris bevestigt dat de regel 'one-to-one' gerespecteerd wordt.
Mandaten van de vastgoeddeskundigen op 01.01.2016
Cushman & Wakefield Segment Aantal activa onder mandaat Ligging Natuurlijke personen Begin mandaat Einde mandaat Kantoren 48 België Christophe Ackermans 01.01.2014 31.12.2016 Zorgvastgoed 44 België Christophe Ackermans 01.01.2014 31.12.2016 Zorgvastgoed 43 Frankrijk Jean-Philippe Carmarans 01.01.2014 31.12.2016 Vastgoed van distributienetten - Cofinimur I 280 Frankrijk Jean-Philippe Carmarans 01.01.2015 31.12.2017 Vastgoed van distributienetten - Pubstone 245 Nederland Christophe Ackermans 01.01.2014 31.12.2016 Vastgoed van distributienetten - Pubstone 800 België Christophe Ackermans 01.01.2014 31.12.2016
PricewaterhouseCoopers
| Segment | Aantal activa onder mandaat |
Ligging | Natuurlijke personen | Begin mandaat |
Einde mandaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kantoren | 11 | België | Ann Smolders en Jean-Paul Ducarme |
01.01.2014 | 31.12.2016 |
| Zorgvastgoed | 29 | België | Ann Smolders en Jean-Paul Ducarme |
01.01.2014 | 31.12.2016 |
| Zorgvastgoed | 11 | Nederland | J. H. Elink Schuurman | 01.01.2015 | 31.12.2016 |
| Zorgvastgoed | 1 | Duitsland | Dirk Hennig | 01.01.2015 | 31.12.2016 |
Jones Lang LaSalle Type Aantal activa onder mandaat Ligging Natuurlijke personen Begin mandaat Einde mandaat Kantoren 9 België Rod Scrivener 01.01.2014 31.12.2016 Zorgvastgoed 6 Frankrijk Marie Martins 01.01.2014 31.12.2016
De Groep Cushman & Wakefield, verzekert de vastgoedexpertises van het grootste deel van de portefeuille via haar dochtervennootschappen in België, Frankrijk en Nederland.
In België wordt de expertise toevertrouwd aan de vennootschap Cushman & Wakefield NV (met maatschappelijke zetel te Terhulpsesteenweg 166, in 1170 Brussel). Ze is ingeschreven in het rechtspersonenregister te Brussel onder het nummer 0422118165 en wordt vertegenwoordigd door de heer Christophe Ackermans.
In Frankrijk wordt de expertise toevertrouwd aan Cushman & Wakefield DTZ Valuation France SA (met maatschappelijke zetel te 8 rue de l'Hôtel de Ville, 92200 Neuilly-sur-Seine, Frankrijk). Ze is ingeschreven in het handels- en vennootschapsregister (Registre du Commerce et des Sociétés) van Nanterre onder het nummer 332 11574 en wordt vertegenwoordigd door de heren Jean-Philippe Carmarans, Philippe Dorion en Jérôme Salomon, afhankelijk van de portefeuille die aan een expertise wordt onderworpen.
In Nederland wordt de expertise toevertrouwd aan DTZ Zadelhoff BV (met maatschappelijke zetel te Apollolaan 150, 1077 BG Amsterdam, Nederland). Ze is ingeschreven onder het nummer NL 006645628 B01 en wordt vertegenwoordigd door de heren Christophe Ackermans en Jean-Philippe Carmarans, afhankelijk van de portefeuille die aan een expertise wordt onderworpen.
PricewaterhouseCoopers voert de expertise van kantoren- en zorgvastgoed uit.
In België wordt de expertise toevertrouwd aan de vennootschap PricewaterhouseCoopers Enterprise Advisory CVBA (met maatschappelijke zetel te 1932 Sint-Stevens-Woluwe, Woluwedal 18). Ze is ingeschreven in het rechtspersonenregister te Brussel onder het nummer 0415622333 en wordt vertegenwoordigd door mevrouw Ann Smolders en de heer Jean-Paul Ducarme.
In Nederland wordt de expertise toevertrouwd aan de vennootschap PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs NV (met maatschappelijke zetel te Thomas R. Malthussstraat 5, 1066 JR Amsterdam). Ze is ingeschreven onder het nummer NL 34180284 en wordt vertegenwoordigd door de heer J.H. Elink Schuurman.
In Duitsland wordt de expertise toevertrouwd aan de vennootschap PricewaterhouseCoopers Aktiengesellschaft Wirtschaftsprüfungsgesellschaft (met maatschappelijke zetel te Lise-Meitner-Straße 1, 10589 Berlin). Ze is ingeschreven onder het nummer HRB 44845 en wordt vertegenwoordigd door de heer Dirk Hennig.
Jones Lang LaSalle voert vastgoedexpertises uit van kantoren in België en zorgvastgoed in Frankrijk.
In België wordt de expertise toevertrouwd aan Jones Lang LaSalle BVBA (met maatschappelijke zetel te 1000 Brussel, Marnixlaan 23). Ze is ingeschreven in het rechtspersonenregister te Brussel onder het nummer 0403376874 en wordt vertegenwoordigd door de heer Rod Scrivener.
In Frankrijk wordt de expertise toevertrouwd aan Jones Lang LaSalle SAS (met maatschappelijke zetel te 40-42 rue la Boétie, 75008 Parijs, Frankrijk). Ze is ingeschreven in het handels- en vennootschapsregister (Registre du Commerce et des Sociétés) van Parijs onder het nummer 444628150 en wordt vertegenwoordigd door mevrouw Marie Martins.
Overeenkomstig Artikel 47 van de Wet van 12.05.2014 inzake GVV's waarderen de deskundigen op het einde van elk boekjaar alle gebouwen van de openbare GVV en haar dochtervennootschappen. De waardering vormt de basis van de in de balans opgenomen boekwaarde van de gebouwen. Bovendien actualiseert de deskundige op het einde van elk van de eerste drie kwartalen de totale waardering die op het einde van het voorgaande jaar werd opgesteld, in functie van de marktevolutie en de kenmerken van het betrokken vastgoed. Ten slotte wordt elk vastgoed dat de GVV (of een vennootschap waarover zij de controle heeft) verwerft of overdraagt, door de deskundige gewaardeerd overeenkomstig de bepalingen van Artikel 47 van dezelfde wet, vooraleer de verrichting plaatsvindt. Indien de tegenpartij een promotor van de GVV is (Cofinimmo heeft geen dergelijke promotor), of een vennootschap waarmee de openbare GVV verbonden is of een deelnemingsverhouding heeft, of wanneer de bedoelde verrichting enig voordeel oplevert voor een van de hierboven vermelde personen, moet de verrichting worden uitgevoerd tegen de waarde die de deskundige bepaalde.
De expertise van een gebouw bestaat uit de bepaling van zijn waarde op een bepaalde datum, i.e. de prijs waartegen het goed waarschijnlijk zal worden verhandeld tussen kopers en verkopers die goed geïnformeerd zijn en die een dergelijke verrichting wensen te realiseren, zonder dat er rekening wordt gehouden met enige bijzondere overeenkomst tussen hen. Deze waarde wordt aangeduid als "investeringswaarde" wanneer deze overeenkomt met de totale prijs die de koper moet betalen, inclusief registratierechten of btw (als het gaat om een aankoop die aan de btw onderworpen is).
De reële waarde zoals bedoeld in het referentieschema IAS/IFRS wordt verkregen door een aangepaste quotiteit van de registratierechten en/ of de btw, die de transactiekosten vormen, van de investeringswaarde af te trekken.
Andere transacties dan de verkoop kunnen leiden tot de mobilisering van het patrimonium of van een deel ervan, zoals blijkt uit de transacties die Cofinimmo heeft uitgevoerd sedert ze het statuut van GVV (daarvoor Vastgoedbevak) verworven heeft.
De expertisewaarden hangen onder andere af van de volgende parameters:
- de ligging;
- de leeftijd en het type gebouw;
- de staat van onderhoud en het comfort;
- de architectuur;
- de verhouding netto/bruto oppervlakten;
- het aantal parkeerplaatsen;
- de huurvoorwaarden;
- en als het gaat om zorgvastgoed, de verhouding huur/operationele cashflow voor huur.
De honoraria van de vastgoeddeskundigen worden driemaandelijks berekend op basis van een vast forfait, vermeerderd met een eveneens vast tarief en bedroegen 1062846 EUR (inclusief btw) in 2015.
COFINIMMO OP DE BEURS
| Het gewoon aandeel | 131 |
|---|---|
| Het bevoorrecht aandeel | 135 |
| De converteerbare obligaties | 136 |
| De niet-converteerbare obligaties | 137 |
| Structuur van het aandeelhouderschap (op 31.12.2015) | 138 |
| Agenda van de aandeelhouder | 139 |
130
COFINIMMO BIEDT VIER BEURSGENOTEERDE INSTRUMENTEN AAN MET ELK VERSCHILLENDE RISICO-, LIQUIDITEITS- EN RENDEMENTSPROFIELEN.
HET GEWOON AANDEEL
Het gewoon Cofinimmo aandeel is sinds 1994 genoteerd op NYSE Euronext Brussels (ticker: COFB). Cofinimmo is de grootste beursgenoteerde vastgoedvennootschap van de BEL 20-index. Het gewoon Cofinimmo aandeel is ook opgenomen in de Euronext 150-index en in de vastgoedindexen EPRA Europe en GPR250. Op 31.12.2015 bedroeg haar beurskapitalisatie 2,0 miljard EUR.
Beurscontext en evolutie van het aandeel
In de context van historisch lage interestvoeten en de zoektocht naar rendement, hebben beursgenoteerde vastgoedvennootschappen een groot succes geboekt op de beurs in 2015. Ter informatie: de EPRA Europe-index heeft het jaar afgesloten met een stijging van 15,1 % t.o.v. een stijging van 12,6 % voor de BEL 20-index.
Onderstaande grafiek illustreert de beursprestatie van het Cofinimmo aandeel in 2015 (zonder aanpassing op de betalingsdatum van het dividend 2014) in vergelijking met de indexen BEL 20 en EPRA Europe. De koers van het Cofinimmo aandeel schommelde tussen 90,15 EUR en 110,83 EUR met een jaarlijks gemiddelde van 99,52 EUR. De slotkoers op 31.12.2015 bedroeg 98,41 EUR. Dit is een verbetering met 2,5 % t.o.v. het voorgaande jaar.
Beursprestatie (basis 100 op 31.12.2014)
Onderstaande grafiek illustreert de beurskoers van het Cofinimmo aandeel in verhouding tot zijn intrinsieke waarde (in reële waarde) gedurende de laatste tien jaar. Het aandeel toont een gemiddelde decote van 1,3 % over tien jaar en een gemiddelde premie van 15,9 % voor 2015.
Vergelijking van de beurskoers met het geherwaardeerde netto-actief per aandeel (in EUR)
Totale rendementen (in %)
Het totale rendement voor de aandeelhouder wordt berekend in functie van de evolutie van de beurskoers en omvat de dividenduitkering of andere uitkeringen die de vennootschap uitvoerde of betaalde. Uitgaande van de herbelegging van het dividend 2014, dat in juni 2015 werd uitbetaald, registreerde het Cofinimmo aandeel een totaal rendement van 11,2 % voor het jaar 2015.
Onderstaande grafiek illustreert de prestaties van het Cofinimmo aandeel in vergelijking met de BEL 20- en de EPRA Europe-index tijdens de laatste tien jaar, dividendrendement inbegrepen. Tijdens deze periode realiseerde het Cofinimmo aandeel een totaal rendement van 43,1 %, wat overeenkomt met een gemiddeld jaarlijks rendement van 4,3 %. De BEL 20 en de EPRA indexen noteerden een totale variatie van respectievelijk 50,6 % en 61,0 %, wat overeenkomt met gemiddelde jaarlijkse rendementen van 5,1 % en 6,1 %.
Totale rendementen (basis 100 op 31.12.2005)
132
Aandeelhoudersstructuur/profiel van de belegger
Cofinimmo heeft een gediversifieerd beleggersprofiel. Het bestaat enerzijds uit particuliere beleggers, die voornamelijk in België gevestigd zijn, en anderzijds uit een brede basis van institutionele beleggers uit o.m. België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland en Noord-Amerika.
Op 31.12.2015 bereikte geen enkele aandeelhouder de drempel van 5 %, die een kennisgeving van drempeloverschrijding vereist.
Liquiditeit van het Cofinimmo aandeel
In 2015 bleef Cofinimmo inspanningen leveren ter bevordering van de liquiditeit van het aandeel. Tijdens het jaar nam ze deel aan een dertigtal roadshows en conferenties. Cofinimmo heeft eveneens geïnvesteerd in campagnes om haar naambekendheid bij institutionele en particuliere beleggers te vergroten.
Met een beurskapitalisatie van de gewone aandelen van 2,0 miljard EUR en een dagelijks gemiddeld volume van 4,7 miljoen EUR of iets meer dan 46900 aandelen, beschikt Cofinimmo over voldoende liquiditeit om de aandacht van belangrijke institutionele beleggers te trekken.
Dividend
De Raad van Bestuur zal aan de Gewone Algemene Vergadering van 11.05.2016 een dividenduitkering voorstellen die conform is met het vooruitzicht gepubliceerd in het Jaarlijks Financieel Verslag 2014, nl. 5,50 EUR bruto per gewoon aandeel. Dit dividend stemt overeen met een bruto rendement van 5,5 % tegenover de gemiddelde beurskoers van het gewone aandeel in het boekjaar 2015 (t.o.v. een bruto rendement van 6,1 % in 2014).
De grafiek hieronder illustreert het dividendrendement van het Cofinimmo aandeel ten opzichte van de OLO-rente op tien jaar tijdens de afgelopen tien jaar. Tijdens deze periode realiseerde het Cofinimmo aandeel een gemiddeld rendement van 6,4 %, tegenover een OLO-rente op tien jaar van gemiddeld 3,2 %.
- Beursnotering sinds 1994
- Beurskapitalisatie van 2,0 miljard EUR op 31.12.2015
- Gemiddeld dagelijks volume van 46900 effecten
Kapitaalverhoging
Cofinimmo heeft in mei 2015 een kapitaalverhoging ten bedrage van 285 miljoen EUR doorgevoerd. De bestaande aandeelhouders konden hun voorkeurrecht uitoefenen met de verhouding: een nieuw aandeel voor zes bestaande. Met 84,5 % intekening door bestaande aandeelhouders was zij een echt succes. Het saldo werd geplaatst via een orderboek bij institutionele beleggers.
De uitgifteprijs van de nieuwe aandelen bedroeg 95 EUR, ofwel 7 % lager dan de beurskoers aan de vooravond van de start van de transactie, gecorrigeerd voor het verschil in de resultaten tussen het bestaande en het nieuwe aandeel.
Er werd geen keuzedividend in aandelen voorgesteld aan de aandeelhouders.
Vergelijking van het dividendrendement met de OLO-rente op tien jaar (in %)
Roerende voorheffing
Sinds 01.01.2016 bedraagt de roerende voorheffing op de toegekende dividenden 27 %.
De Belgische Wet bepaalt echter vrijstellingen. Om daar gebruik van te kunnen maken, moeten de ontvangers van dividenden vooraf voldoen aan bepaalde voorwaarden. Anderzijds zijn verminderingen van de bronbelastingen op dividenden voorzien in de akkoorden ter voorkoming van dubbele belastingheffing.
| ISIN BE0003593044 | 2015 | 2014 | 2013 |
|---|---|---|---|
| Beurskoers (in EUR) | |||
| Hoogste | 110,83 | 97,83 | 93,50 |
| Laagste | 90,15 | 84,74 | 82,23 |
| Bij afsluiting | 98,41 | 95,97 | 89,75 |
| Gemiddelde | 99,52 | 89,76 | 88,26 |
| Dividendrendement1 | 5,5 % | 6,7 % | 7,4 % |
| Bruto rendement2 (op 12 maanden) |
11,2 % | 14,3 % | 7,5 % |
| Dividend3 (in EUR) |
|||
| Bruto | 5,504 | 5,50 | 6,00 |
| Netto | 4,024 | 4,13 | 4,50 |
| Volume | |||
| Gemiddeld dagvolume | 46900 | 33883 | 37975 |
| Jaarvolume | 12006493 | 8844025 | 9911464 |
| Aantal aandelen deelgerechtigd in de geconsolideerde resultaten van het boekjaar | 20344378 | 17339423 | 16954002 |
| Beurskapitalisatie bij de afsluiting (x 1000 EUR) | 2002090 | 1664064 | 1521570 |
| Free floatzone5 | 90 % | 90 % | 90 % |
| Omloopsnelheid5 | 59,0 % | 49,0 % | 58,5 % |
| Aangepaste omloopsnelheid5 | 65,6 % | 56,7 % | 65,0 % |
| Pay out ratio6 | 85,1 % | 82,1 % | 88,5 % |
1 Bruto dividend op de gemiddelde jaarlijkse beurskoers.
- 2 Koerswaardering + dividendrendement.
- 3 De roerende voorheffing op de dividenden bedraagt 27 % sinds 01.01.2016.
- 4 Prognose.
- 5 Volgens de Euronext-methode.
- 6 In het netto courant resultaat (exclusief IAS 39-impact) aandeel van de Groep.
HET BEVOORRECHT AANDEEL 135
De bevoorrechte aandelen zijn genoteerd op NYSE Euronext Brussels (tickers: COFP1 voor de reeks die werd uitgegeven op 30.04.2004 en COFP2 voor de reeks die werd uitgegeven op 26.05.2004). Het zijn aandelen op naam met stemrecht. Ze zijn converteerbaar in gewone aandelen sinds 01.05.2009, met een verhouding van één voor één. Tijdens het boekjaar 2015 werden 637 bevoorrechte aandelen omgezet in gewone aandelen. Op 31.12.2015 waren er nog 685848 niet-geconverteerde bevoorrechte aandelen in omloop.
In 2019 zal Cofinimmo de niet-geconverteerde aandelen kunnen aankopen tegen hun uitgifteprijs (zie ook onder 'Informatie krachtens Artikel 34 van het Koninklijk Besluit van 14.11.2007' in het hoofdstuk 'Corporate Governanceverklaring' van dit Jaarlijks Financieel verslag).
Overeenkomstig de Statuten van de vennootschap is het bruto dividend van de bevoorrechte aandelen vastgelegd op 6,37 EUR (zie ook hoofdstuk 'Permanent Document' van dit Jaarlijks Financieel verslag).
| COFP1 | COFP2 | |||
|---|---|---|---|---|
| ISIN BE0003811289 (COFP1) / ISIN BE0003813301 (COFP2) | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 |
| Beurskoers (in EUR) | ||||
| Bij afsluiting | 126,40 | 95,00 | 99,00 | 90,78 |
| Gemiddelde | 115,85 | 94,80 | 96,75 | 86,22 |
| Dividendrendement1 | 5,5 % | 6,7 % | 6,6 % | 7,4 % |
| Bruto rendement2 (op 12 maanden) |
38,6 % | 6,7 % | 15,6 % | 23,8 % |
| Dividend3 (in EUR) |
||||
| Bruto | 6,374 | 6,37 | 6,374 | 6,37 |
| Netto | 4,654 | 4,78 | 4,654 | 4,78 |
| Volume | ||||
| Gemiddeld dagvolume5 | 16 | 9 | 361 | 48 |
| Jaarvolume | 16 | 9 | 11546 | 871 |
| Aantal aandelen | 395048 | 395048 | 290800 | 291437 |
| Beurskapitalisatie bij de afsluiting (x 1000 EUR) | 49934 | 37530 | 28789 | 26457 |
1 Bruto dividend op de gemiddelde jaarlijkse beurskoers.
4 Prognose.
2 Koerswaardering + dividendrendement.
3 De roerende voorheffing op de dividenden bedraagt 27 % sind 01.01.2016.
5 Gemiddelde berekend op basis van het aantal beursdagen waarop een volume werd geregistreerd..
DE CONVERTEERBARE OBLIGATIES
Cofinimmo gaf twee converteerbare obligaties uit:
| ISIN BE0002176429 (Cofinimmo NV 2011-2016) | 2015 | 2014 | 2013 |
|---|---|---|---|
| Beurskoers (in %) | |||
| Bij afsluiting | 100,85 | 103,10 | 102,75 |
| Gemiddelde | 102,79 | 103,63 | 102,92 |
| Gemiddeld rendement tot aan de vervaldag (jaargemiddelde) | 0,5 % | 0,4 % | 0,5 % |
| Effectief rendement bij de uitgifte | 3,1 % | 3,1 % | 3,1 % |
| Interestcoupon (in %) | |||
| Bruto (per schijf van 116,60 EUR) | 3,13 | 3,13 | 3,13 |
| Netto (per schijf van 116,60 EUR) | 2,28 | 2,34 | 2,34 |
| Aantal effecten | 1486332 | 1486332 | 1486332 |
| Conversieprijs (in EUR) | 114,28 | 116,60 | 116,60 |
| ISIN BE6254178062 (Cofinimmo NV 2013-2018) | 2015 | 2014 | 2013 |
| Beurskoers (in EUR) | |||
| Bij afsluiting | 120,61 | 114,90 | 110,56 |
| Gemiddelde | 120,75 | 113,14 | 109,59 |
| Gemiddeld rendement tot aan de vervaldag (jaargemiddelde) | -2,6 % | 0,5 % | 1,5 % |
| Effectief rendement bij de uitgifte | 2,0 % | 2,0 % | 2,0 % |
| Interestcoupon (in %) | |||
| Bruto (per schijf van 108,17 EUR) | 2,00 | 2,00 | 2,00 |
| Netto (per schijf van 108,17 EUR) | 1,46 | 1,50 | 1,50 |
| Aantal effecten | 1 764268 | 1 764268 | 1 764268 |
| Conversieprijs (in EUR) | 100,44 | 104,23 | 108,17 |
Kantorenpark Park Hill – Diegem (BE)
In het kader van de ecologische uitdaging 'Innovatie' is Cofinimmo de herinrichtingswerken van de tuin op deze site gestart. Deze werken zullen in de loop van 2016 worden gefinaliseerd.
Kantoorgebouw The Gradient (voorheen Tervuren 270- 272) – Brussel (BE)
De renovatie van dit kantoorgebouw, die in meerdere fasen is gebeurd, zal de energieprestatie ervan aanzienlijk verbeteren.
DE NIET-CONVERTEERBARE OBLIGATIES
Cofinimmo gaf drie niet-converteerbare obligaties uit:
| ISIN BE6241505401 (Cofinimmo NV 2012-2020) | 2015 | 2014 | 2013 |
|---|---|---|---|
| Beurskoers (in %) | |||
| Bij afsluiting | 105,92 | 106,86 | 100,13 |
| Gemiddelde | 106,52 | 104,27 | 100,33 |
| Gemiddeld rendement tot aan de vervaldag (jaargemiddelde) | 2,0 % | 2,6 % | 3,5 % |
| Effectief rendement bij de uitgifte | 3,6 % | 3,6 % | 3,6 % |
| Interestcoupon (in %) | |||
| Bruto (per schijf van 100000 EUR) | 3,55 | 3,55 | 3,55 |
| Netto (per schijf van 100000 EUR) | 2,59 | 2,66 | 2,66 |
| Aantal effecten | 1400 | 1400 | 1400 |
| ISIN BE6258604675 (Cofinimmo NV 2013-2017) | 2015 | 2014 | 2013 |
| Beurskoers (in %) | |||
| Bij afsluiting | 102,36 | 102,27 | 99,90 |
| Gemiddelde | 102,43 | 101,74 | 99,94 |
| Gemiddeld rendement tot aan de vervaldag (jaargemiddelde) | 1,4 % | 2,1 % | 2,8 % |
| Effectief rendement bij de uitgifte | 2,8 % | 2,8 % | 2,8 % |
| Interestcoupon (in %) | |||
| Bruto (per schijf van 100000 EUR) | 2,78 | 2,78 | 2,78 |
| Netto (per schijf van 100000 EUR) | 2,03 | 2,09 | 2,09 |
| Aantal effecten | 500 | 500 | 500 |
| ISIN BE0002224906 (Cofinimmo NV 2015-2022) | 2015 | 2014 | 2013 |
| Beurskoers (in %) | |||
| Bij afsluiting | 99,94 | nvt | nvt |
| Gemiddelde | 100,08 | nvt | nvt |
| Gemiddeld rendement tot aan de vervaldag (jaargemiddelde) | 1,9 % | nvt | nvt |
| Effectief rendement bij de uitgifte | 1,9 % | nvt | nvt |
| Interestcoupon (in %) | |||
| Bruto (per schijf van 100000 EUR) | 1,92 | nvt | nvt |
| Netto (per schijf van 100000 EUR) | 1,40 | nvt | nvt |
| Aantal effecten | 1900 | nvt | nvt |
STRUCTUUR VAN HET AANDEELHOUDERSCHAP1(OP 31.12.2015)
De Raad van Bestuur verklaart dat de aandeelhouders geen verschillend stemrecht genieten.
| Vennootschap | Aantal gewone aandelen |
% | Aantal bevoorrechte aandelen |
% | Totaal aantal aandelen (stemrechten) |
% |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Groep Cofinimmo (eigen aandelen) | 50114 | 0,2 % | 0,0 % | 50114 | 0,2 % | |
| Free float | 20294264 | 99,8 % | 685848 | 100,0 % | 20980112 | 99,8 % |
| AANTAL UITGEGEVEN AANDELEN | 20344378 | 100,0 % | 685848 | 100,0 % | 21030226 | 100,0 % |
1 Situatie op basis van de transparantieverklaringen ontvangen krachtens de Wet van 02.05.2007. De eventuele wijzigingen die sinds 31.12.2015 werden meegedeeld, werden gepubliceerd overeenkomstig de bepalingen van deze Wet en zijn terug te vinden op de website van de vennootschap (www.cofinimmo.com).
AGENDA VAN DE AANDEELHOUDER
| Tussentijdse verklaring: resultaten op 31.03.2016 | 28.04.2016 |
|---|---|
| Gewone Algemene Vergadering voor 2015 | 11.05.2016 |
| Uitkering van het dividend voor de periode van 01.01.2015 tot 11.05.2015 (gewone aandelen)1 | |
| Coupon | nr. 27 |
| Datum coupononthechting (Ex date)2 | 22.04.2015 |
| Registratiedatum (Record date)3 | 23.04.2015 |
| Betaaldatum van het dividend | Vanaf 17.05.2016 |
| Uitkering van het dividend voor de periode van 12.05.2015 tot 31.12.2015 (gewone aandelen)1 | |
| Coupon | nr. 28 |
| Datum coupononthechting (Ex date)2 | 13.05.2016 |
| Registratiedatum (Record date)3 | 16.05.2016 |
| Betaaldatum van het dividend | Vanaf 17.05.2016 |
| Uitkering van het dividend 2015 (bevoorrechte aandelen)1 | |
| Coupon | nr. 16 (COFP1) en nr. 15 (COFP2) |
| Datum coupononthechting (Ex date)2 | 13.05.2016 |
| Registratiedatum (Record date)3 | 16.05.2016 |
| Betaaldatum van het dividend | Vanaf 17.05.2016 |
| Halfjaarlijks Financieel Verslag: resultaten op 30.06.2016 | 28.07.2016 |
| Tussentijdse verklaring: resultaten op 30.09.2016 | 10.11.2016 |
| Jaarpersbericht: resultaten op 31.12.2016 | 09.02.2017 |
1 Onder voorbehoud van de goedkeuring door de Gewone Algemene Vergadering van 11.05.2016
2 Datum vanaf wanneer de verhandeling op de beurs gebeurt zonder recht op de komende dividenduitkering.
3 Datum waarop de posities worden afgesloten om de dividendgerechtigde aandeelhouders te identificeren.
GEGEVENS OVER-EENKOMSTIG HET EPRA-REFEREN-TIESYSTEEM1
EPRA key performance indicatoren
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Definitie | (X 1000 EUR) | EUR/aandeel | (X 1000 EUR) | EUR/aandeel | ||
| 1 | EPRA-Resultaat | Courant resultaat afkomstig van de strategische operationele activiteiten. |
128518 | 6,46 | 120479 | 6,70 |
| 2 | EPRA NAW | Netto-Actief Waarde (NAW), aangepast om rekening te houden met de reële waarde van de vastgoedbeleggingen en met uitsluiting van bepaalde elementen die niet kaderen in een financieel model van vastgoedinvesteringen op lange termijn. |
1960777 | 93,34 | 1684024 | 93,59 |
| 3 | EPRA NNNAW | EPRA NAW, aangepast om rekening te houden met de reële waarde van (i) de financiële instrumenten, (ii) de schuld en (iii) de uitgestelde belastingen. |
1910128 | 90,93 | 1595358 | 88,66 |
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |||
|---|---|---|---|---|
| Definitie | in % | in % | ||
| 4 | (i) EPRA Netto Initieel Rendement (NIR) |
Geannualiseerde bruto huurinkomsten op basis van de lopende huren ('passing rents') op de afsluitingsdatum van de jaarrekeningen, min de vastgoedkosten, het geheel gedeeld door de marktwaarde van de portefeuille en verhoogd met de geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen. |
5,98 % | 6,06 % |
| (ii) EPRA Aangepast NIR |
Deze ratio voert een correctie uit op het EPRA NIR met betrekking tot de afloop van de huurkortingen en andere incentives. |
5,92 % | 6,04 % | |
| 5 | EPRA Huurleegstand |
Geschatte Huurwaarde (GHW) van leegstaande oppervlaktes gedeeld door de GHW van de totale portefeuille. |
5,23 % | 4,93 % |
| 6 | EPRA Kostratio (rechtstreekse kosten van de leegstand inbegrepen) |
Administratieve/operationele uitgaven volgens de financiële IFRS-resultaten met inbegrip van de directe kosten van de niet-verhuurde gebouwen, gedeeld door de bruto huurinkomsten verminderd met de kosten van de grond. |
20,13 % | 18,54 % |
| 7 | EPRA Kostratio (rechtstreekse kosten van de leegstand niet inbegrepen) |
Administratieve/operationele uitgaven volgens de financiële IFRS-resultaten verminderd met de directe kosten van de niet-verhuurde gebouwen, het geheel gedeeld door de bruto huurinkomsten verminderd met de kosten van de grond. |
17,68 % | 15,93 % |
140
1 Deze gegevens zijn niet vereist door de GVV-regelgeving en zijn niet onderworpen aan een nazicht door publieke instanties. De commissaris is nagegaan of de gegevens 'EPRA Resultaat', 'EPRA NAW', 'EPRA NNNAW' en 'EPRA Kostratio' werden berekend volgens de definities van de 'EPRA Best Practices Recommendations' en of de financiële gegevens die gebruikt werden bij de berekening van deze ratio's overeenstemmen met de boekhoudkundige gegevens die in de geauditeerde geconsolideerde jaarrekeningen zijn opgenomen.
EPRA Resultaat en EPRA Resultaat per aandeel1
| (X 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| IFRS Resultaat zoals vermeld in de jaarrekeningen | 103967 | -52671 |
| Correcties om het EPRA Resultaat te berekenen, uit te sluiten: | 24551 | 173150 |
| (i) Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen en activa bestemd voor verkoop | 8620 | 5455 |
| (ii) Resultaat op de verkoop van vastgoedbeleggingen | -22424 | 22441 |
| (v) Waardeverminderingstest ('impairment') goodwill | 7 100 | 11000 |
| (vi) Variaties in de reële waarde van financiële instrumenten (IAS 39) | 30403 | 136143 |
| (vii) Kosten en interesten met betrekking tot verwervingen en joint ventures | 1458 | 176 |
| (viii) Uitgestelde belastingen m.b.t. EPRA-correcties | -248 | -926 |
| (x) Minderheidsbelangen m.b.t. EPRA-correcties hierboven | -357 | -1140 |
| EPRA Resultaat | 128518 | 120479 |
| Aantal aandelen | 19888379 | 17971494 |
| EPRA RESULTAAT PER AAN DEEL (IN EUR) |
6,462 | 6,702 |
EPRA Netto-Actief Waarde (NAW)
| (X 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| NAW volgens de jaarrekeningen | 1860098 | 1541972 |
| NAW per aandeel volgens de jaarrekeningen | 88,66 | 85,80 |
| Invloed van de uitoefening van opties, converteerbare schulden of andere instrumenten van het eigen vermogen | 03 | 03 |
| Verwaterde NAW, na uitoefening van opties, converteerbare schulden of andere instrumenten van het eigen vermogen |
1860098 | 1541972 |
| Toe te voegen | ||
| (i) Herwaardering tegen de reële waarde van de vorderingen van financiële leasing4 | 50030 | 53387 |
| Uit te sluiten | ||
| (i) Reële waarde van de financiële instrumenten | 85097 | 125164 |
| (ii) Uitgestelde belastingen | 35900 | 36149 |
| (iii) Deel van de goodwill als gevolg van de uitgestelde belastingen | -70348 | -72648 |
| EPRA NAW | 1960777 | 1684024 |
| Aantal aandelen | 21006 6823 | 17993 6793 |
| EPRA NAW PER AAN DEEL (IN EUR) |
93,34 | 93,59 |
EPRA Triple Netto-Actief Waarde (NNNAW)
| (X 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| EPRA NAW | 1960777 | 1684024 |
| Toe te voegen | ||
| (i) Reële waarde van de financiële instrumenten | -85097 | -125164 |
| (ii) Uitgestelde belastingen | 34448 | 36498 |
| EPRA NNNA W |
1910128 | 1595358 |
| Aantal aandelen | 21006 6822 | 17993 6792 |
| EPRA NNNA W PER AAN DEEL (IN EUR) |
90,93 | 88,66 |
1 De synthese en de opmerkingen op de geconsolideerde resultatenrekeningen zijn vermeld op bladzijden 22 en 23 van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
2 Het verwaterd EPRA Resultaat per aandeel bedraagt 6,46 EUR in 2015 en 6,70 EUR in 2014. Overeenkomstig de 'EPRA Best Practices Recommendations', aangezien de OTA, uitgegeven in 2011, en de converteerbare obligaties, uitgegeven in 2011 en 2013 'out-of-the-money' waren op 31.12.2015 en 31.12.2014, worden zij niet meegerekend in het verwaterd EPRA Resultaat van 2015 en 2014.
3 Overeenkomstig de 'EPRA Best Practices Recommendations', aangezien de OTA, uitgegeven in 2011, en de converteerbare obligaties, uitgegeven in 2011 en 2013, 'out-of-the-money' waren op 31.12.2015 en op 31.12.2014, zijn ze niet toegevoegd aan de berekening van de EPRA NAW en NNNAW op deze data.
4 De berekening van de EPRA NAW en NNNAW werd eind 2015 herzien om rekening te houden met de reële waarde van de vorderingen op financiële leasing overeenkomstig de 'EPRA Best Practices Recommendations'. De EPRA NAW en NNNAW op 31.12.2014 werden herberekend om rekening te houden met dit element. De vorderingen op financiële leasing werden voorheen in rekening gebracht aan hun historische afgeschreven waarde.
EPRA Netto Initieel Rendement (NIR) en Aangepast Netto Initieel Rendement (Aangepast NIR)1
| (X 1000000 EUR) | 2015 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zorgvastgoed | Kantoren | Vastgoed van distributienetten | Andere | TOTAAL | ||||||
| België | Frankrijk | Neder land |
Duitsland | België | Neder land |
Frankrijk | ||||
| Vastgoedbeleggingen in reële waarde |
772,7 | 383,5 | 105,1 | 67,1 | 1241,1 | 274,3 | 147,1 | 116,7 | 26,8 | 3134,4 |
| Activa bestemd voor verkoop | - | -2,2 | - | - | - | - | - | -0,7 | - | -2,9 |
| Projectontwikkelingen | -2,3 | -4,7 | -5,7 | - | -45,5 | -1,0 | - | -0,7 | -1,7 | -61,6 |
| Vastgoed beschikbaar voor verhuur |
770,4 | 376,6 | 99,4 | 67,1 | 1195,6 | 273,3 | 147,1 | 115,3 | 25,1 | 3069,9 |
| Geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
19,3 | 25,7 | 0,9 | 3,2 | 29,9 | 30,0 | 8,8 | 7,8 | 0,6 | 126,2 |
| Investeringswaarde van het vastgoed beschikbaar voor verhuur |
789,7 | 402,3 | 100,3 | 70,3 | 1225,5 | 303,3 | 155,9 | 123,1 | 25,7 | 3196,1 |
| Geannualiseerde bruto huurinkomsten |
48,1 | 24,9 | 7,0 | 4,7 | 85,9 | 19,7 | 10,2 | 7,8 | 1,8 | 210,1 |
| Vastgoedkosten | -0,4 | -0,2 | -0,2 | -0,1 | -16,7 | -0,6 | -0,3 | -0,2 | -0,2 | -18,9 |
| Geannualiseerde netto huurinkomsten |
47,7 | 24,7 | 6,8 | 4,6 | 69,2 | 19,1 | 9,9 | 7,6 | 1,6 | 191,2 |
| Huurkortingen die binnen 12 maanden vervallen en andere incentives |
- | - | - | - | -1,9 | - | - | - | - | -1,9 |
| Geannualiseerde en aangepaste netto huurinkomsten |
47,7 | 24,7 | 6,8 | 4,6 | 67,3 | 19,1 | 9,9 | 7,6 | 1,6 | 189,3 |
| EPRA NIR | 6,05 % | 6,14 % | 6,84 % | 6,51 % | 5,65 % | 6,28 % | 6,31 % | 6,12 % | 6,29 % | 5,98 % |
| EPRA AANGEPAST NIR | 6,05 % | 6,14 % | 6,84 % | 6,51 % | 5,49 % | 6,28 % | 6,31 % | 6,12 % | 6,29 % | 5,92 % |
EPRA Huurleegstand2
| (X 1000000 EUR) | 2015 | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zorgvastgoed | Kantoren | Vastgoed van distributienetten | Andere | TOTAAL | ||||||||
| België | Frankrijk | Nederland | Duitsland | België | Nederland | Frankrijk | ||||||
| Huuroppervlaktes (in m²) | 376785 | 210544 | 50253 | 22734 | 635787 | 309557 | 47953 | 59601 | 15830 | 1 729044 | ||
| GHW3 van leegstaande oppervlaktes |
- | 700 | 20 | - | 9895 | 271 | 236 | 260 | - | 11382 | ||
| GHW3 van de totale portefeuille |
46519 | 29368 | 6658 | 4681 | 92842 | 18225 | 9092 | 8303 | 1 772 | 217460 | ||
| EPRA HUURLEEGSTAND | 0,00 % | 2,38 % | 0,31 % | 0,00 % | 10,66 % | 1,49 % | 2,60 % | 3,13 % | 0,00 % | 5,23 % |
1 Voor meer details betreffende de huurleegstand, zie het vastgoedverslag op bladzijde 97.
2 Zie Bijlage 5 voor meer details betreffende de sectoriële informatie.
3 GHW = Geschatte Huurwaarde.
142
| 2014 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TOTAAL | Andere | Vastgoed van distributienetten | Kantoren | Zorgvastgoed | |||||
| Frankrijk | Nederland | België | Duitsland | Nederland | Frankrijk | België | |||
| 3199,2 | 64,6 | 111,9 | 149,4 | 272,2 | 1312,0 | 11,4 | 77 | 379,4 | 821,3 |
| - | -0,9 | - | - | - | - | - | -2,4 | - | |
| -88,9 | -1,6 | -0,2 | - | - | -65,7 | - | -1,1 | -4 | -16,3 |
| 3107,0 | 63 | 110,8 | 149,4 | 272,2 | 1246,3 | 11,4 | 75,9 | 373 | 805 |
| 127,2 | 1,5 | 7,4 | 9 | 29,9 | 31,1 | 0,6 | 1,9 | 25,3 | 20,5 |
| 3234,2 | 64,5 | 118,2 | 158,4 | 302,1 | 1277,4 | 12 | 77,8 | 398,3 | 825,5 |
| 211,9 | 4,3 | 7,7 | 10,3 | 19,6 | 87,8 | 0,8 | 5,6 | 24,9 | 50,9 |
| -0,2 | -0,2 | -0,3 | -0,6 | -14,3 | 0 | 0 | -0,2 | -0,2 | |
| 195,9 | 4,1 | 7,5 | 10 | 19 | 73,5 | 0,8 | 5,6 | 24,7 | 50,7 |
| -0,6 | - | - | - | - | -0,6 | - | - | - | - |
| 195,3 | 4,1 | 7,5 | 10 | 19 | 72,9 | 0,8 | 5,6 | 24,7 | 50,7 |
| 6,06 % | 6,38 % | 6,41 % | 6,27 % | 6,30 % | 5,75 % | 6,95 % | 7,15 % | 6,20 % | |
| 6,14 % |
EPRA - Evolutie van de bruto huurinkomsten
| (X 1000 EUR) | 2014 | 2015 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Segment | Bruto huur inkomsten1 |
Bruto huurin komsten - Bij gelijkblijvende omvang t.o.v. 2014 |
Verwervin gen |
Verkopen | Andere | Regularisatie van huur inkomsten m.b.t. vorige periodes |
Bruto huur inkomsten1 - Bij huidige perimeter |
| Zorgvastgoed | 79730 | 80105 | 10973 | -2082 | - | -54 | 88942 |
| Zorgvastgoed België | 51403 | 51660 | 2631 | -44 | - | - | 54247 |
| Zorgvastgoed Frankrijk | 26796 | 26900 | 89 | -2038 | - | -54 | 24897 |
| Zorgvastgoed Nederland | 1462 | 1476 | 5254 | - | - | - | 6730 |
| Zorgvastgoed Duitsland | 69 | 69 | 2999 | - | - | - | 3068 |
| Kantoren | 93763 | 86744 | - | 150 | -13 | -5 | 86876 |
| Vastgoed van distributienetten |
38084 | 37679 | 33 | -145 | - | - | 37567 |
| Pubstone België | 19856 | 19761 | 14 | -145 | - | - | 19630 |
| Pubstone Nederland | 10255 | 10218 | - | - | - | - | 10218 |
| Cofinimur I Frankrijk | 7973 | 7 700 | 19 | - | - | - | 7 719 |
| Andere | 2025 | 2031 | - | - | - | - | 2031 |
| TOTA LE PORTEFE UILLE |
213602 | 206559 | 11006 | -2077 | -13 | -59 | 215416 |
Vastgoedbeleggingen - Huurgegevens1
| (X 1000 EUR) | 2015 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Segment | Brutohuurin komsten voor het boekjaar2 |
Netto huur inkomsten voor het boekjaar |
Voor verhuur beschikbare oppervlak ten (in m²) |
Verlopende huren ('pas sing rents') op het einde van het boekjaar |
GHW3 op het einde van het boekjaar |
Huurleegstand op het einde van het boekjaar |
| Zorgvastgoed | 88942 | 88468 | 660316 | 84752 | 87226 | 0,83 % |
| Zorgvastgoed België | 54247 | 53786 | 376785 | 48139 | 46519 | 0,00 % |
| Zorgvastgoed Frankrijk | 24897 | 24895 | 210544 | 24897 | 29368 | 2,38 % |
| Zorgvastgoed Nederland | 6730 | 6719 | 50253 | 7035 | 6658 | 0,31 % |
| Zorgvastgoed Duitsland | 3068 | 3068 | 22734 | 4681 | 4681 | 0,00 % |
| Kantoren | 86876 | 83134 | 635787 | 85937 | 92842 | 10,66 % |
| Vastgoed van distributienetten | 37567 | 37566 | 417 111 | 37616 | 35620 | 2,15 % |
| Pubstone België | 19630 | 19629 | 309557 | 19672 | 18225 | 1,49 % |
| Pubstone Nederland | 10218 | 10218 | 47953 | 10178 | 9092 | 2,60 % |
| Cofinimur I Frankrijk | 7 719 | 7 719 | 59601 | 7 766 | 8303 | 3,13 % |
| Andere | 2031 | 1961 | 15830 | 1915 | 1 772 | 0,00 % |
| TOTA LE PORTEFE UILLE |
215416 | 211129 | 1 729044 | 210220 | 217460 | 5,23 % |
Vastgoedbeleggingen - waarderingsgegevens4
| (X 1000 EUR) | 2015 | |||
|---|---|---|---|---|
| Segment | Reële waarde van de portefeuille |
Variatie in de reële waarde tijdens het boekjaar |
EPRA Netto Initieel Rendement |
Waardevaria tie tijdens het boekjaar |
| Zorgvastgoed België | 1315567 | 20485 | 6,16 % | 1,59 % |
| Zorgvastgoed België | 770419 | 10733 | 6,05 % | 1,41 % |
| Zorgvastgoed Frankrijk | 378825 | 3354 | 6,14 % | 0,89 % |
| Zorgvastgoed Nederland | 99242 | 4258 | 6,84 % | 4,50 % |
| Zorgvastgoed Duitsland | 67081 | 2140 | 6,51 % | 3,43 % |
| Kantoren | 1195625 | -30201 | 5,65 % | -2,46 % |
| Vastgoed van distributienetten | 536476 | 1229 | 6,25 % | 0,23 % |
| Pubstone België | 273326 | -418 | 6,28 % | -0,15 % |
| Pubstone Nederland | 147 117 | -2783 | 6,31 % | -1,86 % |
| Cofinimur I Frankrijk | 116033 | 4430 | 6,12 % | 3,97 % |
| Andere | 25141 | 655 | 6,29 % | 2,67 % |
| TOTA LE PORTEFE UILLE |
3072809 | -7832 | 5,98 % | -0,25 % |
Overeenstemming met de geconsolideerde IFRS-resultatenrekeningen
| Vastgoedbeleggingen in ontwikkeling | 61544 | -788 | |
|---|---|---|---|
| TOTAA L |
3134353 | -8620 |
1 Voor meer details betreffende de huurgegevens, zie het vastgoedverslag op bladzijde 97.
2 Met inbegrip van de overgedragen en verdisconteerde huren.
3 GHW = Geschatte Huurwaarde.
4 Voor meer details betreffende de waarderingsgegevens, zie het beheersverslag, gedeelte Zorgvastgoed op bladzijde 48, Kantoren op bladzijde 58 en Vastgoed van distributienetten op bladzijde 66.
| 2014 | |||
|---|---|---|---|
| Verlopende huren ('passing rents') op het einde van het boekjaar |
Voor verhuur be schikbare oppervlak ten (in m²) |
Netto huurinkomsten voor het boekjaar |
Bruto huurinkomsten voor het boekjaar2 |
| 82257 | 682461 | 77220 | 77253 |
| 50950 | 429087 | 48894 | 48926 |
| 24880 | 210544 | 26795 | 26796 |
| 5594 | 38193 | 1462 | 1462 |
| 833 | 4637 | 69 | 69 |
| 87814 | 654115 | 90355 | 93763 |
| 37585 | 420755 | 38084 | 38084 |
| 19583 | 312811 | 19856 | 19856 |
| 10271 | 48076 | 10255 | 10255 |
| 7 731 | 59868 | 7973 | 7973 |
| 4411 | 23026 | 4452 | 4502 |
| 212065 | 1 780357 | 210111 | 213602 |
| (X 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Waardevariatie tijdens het boekjaar |
EPRA Netto Initieel Rendement |
Variatie in de reële waarde tijdens het boekjaar |
Reële waarde van de portefeuille |
|---|---|---|---|
| 0,78 % | 6,22 % | 9748 | 1267662 |
| 0,84 % | 6,14 % | 6672 | 804955 |
| 0,12 % | 6,20 % | 454 | 375417 |
| 2,37 % | 7,15 % | 1 754 | 75890 |
| 8,25 % | 6,95 % | 868 | 11400 |
| -1,02 % | 5,75 % | -12826 | 1246275 |
| -0,24 % | 6,31 % | -1270 | 533338 |
| -0,19 % | 6,30 % | -508 | 272202 |
| -1,26 % | 6,27 % | -1899 | 149396 |
| 1,03 % | 6,41 % | 1137 | 111 740 |
| 6,29 % | 6,38 % | 3727 | 62943 |
| -0,02 % | 6,06 % | -621 | 3110218 |
| 88965 -4834 3199183 -5455 |
|---|
Vastgoedbeleggingen - Huurgegevens
| (X 1000 EUR) | Gegevens in functie van einde huurovereenkomsten | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gemiddelde looptijd van de huurcontracten (in jaren) |
Verlopende huren van de huurcontracten die eindigen in |
GHW1 van de huurcontracten die eindigen in |
||||||
| Tot break2 | Tot het ein de van het huurcon tract |
Jaar 1 | Jaar 2 | Jaar 3-5 | Jaar 1 | Jaar 2 | Jaar 3-5 | |
| Zorgvastgoed | 15,5 | 15,6 | 14 | - | 16897 | 14 | - | 20753 |
| Zorgvastgoed België | 19,9 | 19,9 | 14 | - | - | 14 | - | - |
| Zorgvastgoed Frankrijk | 5,1 | 5,2 | - | - | 16748 | - | - | 20650 |
| Zorgvastgoed Nederland | 13,9 | 14,9 | - | - | 149 | - | - | 103 |
| Zorgvastgoed Duitsland | 27,8 | 27,8 | - | - | - | - | - | - |
| Kantoren | 4,3 | 5,1 | 5912 | 21589 | 21 709 | 5111 | 21431 | 20029 |
| Vastgoed van distributienetten |
13,1 | 16,3 | - | 897 | 2260 | - | 971 | 2270 |
| Pubstone België | 14,8 | 18,8 | - | - | - | - | - | - |
| Pubstone Nederland | 14,8 | 18,8 | - | - | - | - | - | - |
| Cofinimur I Frankrijk | 6,3 | 6,4 | - | 897 | 2260 | - | 971 | 2270 |
| Andere | 12,9 | 12,9 | 113 | - | - | 137 | - | - |
| TOTALE PORTEFEUILLE | 10,5 | 11,4 | 6039 | 22486 | 40866 | 5262 | 22402 | 43052 |
| (X 1000 EUR) | Huurgegevens in functie van de datum van herziening (break) | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Verlopende huren van de huurcontracten die worden herzien in |
GHW1 van de huurcontracten die worden herzien in |
|||||
| Jaar 1 | Jaar 2 | Jaar 3-5 | Jaar 1 | Jaar 2 | Jaar 3-5 | |
| Zorgvastgoed | 620 | - | 16897 | 594 | - | 20753 |
| Zorgvastgoed België | 14 | - | - | 14 | - | - |
| Zorgvastgoed Frankrijk | 606 | - | 16748 | 580 | - | 20650 |
| Zorgvastgoed Nederland | - | - | 149 | - | - | 103 |
| Zorgvastgoed Duitsland | - | - | - | - | - | - |
| Kantoren | 7612 | 27223 | 26992 | 6774 | 26811 | 25513 |
| Vastgoed van distributienetten | 47 | 950 | 2326 | 47 | 1021 | 2300 |
| Pubstone België | - | - | - | - | - | - |
| Pubstone Nederland | - | - | - | - | - | - |
| Cofinimur I Frankrijk | 47 | 950 | 2326 | 47 | 1021 | 2300 |
| Andere | 113 | - | - | 137 | - | - |
| TOTALE PORTEFEUILLE | 8392 | 28173 | 46215 | 7552 | 27832 | 48566 |
146
2 Eerste opzegmogelijkheid voor de huurder.
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2014 | |
|---|---|---|---|
| (I) | Administratieve/operationele uitgaven volgens de financiële IFRS-resultaten | -41494 | -36955 |
| Huurkortingen | -3718 | -2932 | |
| Niet bij de eigenaar teruggevorderde huurlasten en belastingen op verhuurde gebouwen | -3478 | -2513 | |
| Netto herdecoratiekosten | -1105 | -928 | |
| Technische kosten | -5643 | -3802 | |
| Commerciële kosten | -950 | -1138 | |
| Kosten en belastingen op niet-verhuurde gebouwen | -3451 | -3922 | |
| Beheerkosten vastgoed | -15343 | -14544 | |
| Algemene kosten van de vennootschap | -7806 | -7 176 | |
| (V) | Aandeel van de uitgaven van de joint ventures | -31 | -32 |
| EPRA KOST RATIO (RECHTST REEKSE KOSTEN VAN DE LEEGSTAN D INBEGREPEN) (A) |
-41525 | -36987 | |
| (IX) | Directe kosten van niet-verhuurde gebouwen | 5059 | 5219 |
| EPRA KOST RATIO (RECHTST REEKSE KOSTEN VAN DE LEEGSTAN D NIET INBEGREPEN) (B) |
-36466 | -31 768 | |
| (X) | Bruto huurinkomsten verminderd met de grondkosten | 205622 | 198759 |
| (XII) Toegevoegd: Deel van de huurinkomsten van de joint ventures | 691 | 689 | |
| BRUTO HUURINKOMSTEN (C) |
206313 | 199448 | |
| EPRA kostratio (rechtstreekse kosten van de leegstand inbegrepen) (A/C) | 20,13 % | 18,54 % | |
| EPRA kostratio (rechtstreekse kosten van de leegstand niet inbegrepen) (B/C) | 17,68 % | 15,93 % | |
| * | Algemene en gekapitaliseerde exploitatiekosten (aandeel van de joint ventures inbegrepen) | 1887 | 2269 |
Cofinimmo kapitaliseert de algemene kosten en exploitatielasten die rechtstreeks zijn verbonden aan de ontwikkelingsprojecten (juridische kosten, kosten voor projectbeheer, gekapitaliseerde interesten …).
Ontwikkelingsprojecten
EPRA Kostratio
In de loop van 2015 heeft Cofinimmo op verschillende herbestemmingswerven gewerkt. Voor meer details betreffende de huidige en toekomstige werven, zie bladzijde 56 voor Zorgvastgoed, bladzijde 62 voor Kantoren en bladzijde 70 voor Vastgoed van Distributienetten.
JAAR-REKENINGEN
Jaarrekeningen
| Geconsolideerde jaarrekeningen | 151 | |
|---|---|---|
| Staat van het globaal geconsolideerd resultaat (resultatenrekening) | 151 | |
| Staat van de geconsolideerde financiële toestand (balans) | 153 | |
| Geconsolideerde tabel van het kasstroomoverzicht | 154 | |
| Geconsolideerde staat van de variaties in het eigen vermogen | 155 | |
| Detail van de reserves | 156 | |
| Bijlagen bij de geconsolideerde jaarrekeningen | 158 | |
| Bijlage 1. | Algemene informatie | 158 |
| Bijlage 2. | Belangrijke boekhoudkundige methodes | 158 |
| Bijlage 3. | Operationeel risicobeheer | 164 |
| Bijlage 4. | Verwervingen van dochtervennootschappen en joint ventures | 165 |
| Bijlage 5. | Sectorinformatie | 166 |
| Bijlage 6. | Huurinkomsten en met huur verbonden kosten | 168 |
| Bijlage 7. | Netto herdecoratiekosten | 169 |
| Bijlage 8. | Huurlasten en belastingen gedragen door de eigenaar op verhuurde gebouwen | 169 |
| Bijlage 9. | Technische kosten | 169 |
| Bijlage 10. | Commerciële kosten | 169 |
| Bijlage 11. | Beheerkosten | 170 |
| Bijlage 12. | Resultaat uit verkoop van vastgoedbeleggingen en andere niet-financiële activa | 172 |
| Bijlage 13. | Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | 172 |
| Bijlage 14. | Ander portefeuilleresultaat | 172 |
| Bijlage 15. Bijlage 16. |
Financiële inkomsten Netto interestkosten |
173 173 |
| Bijlage 17. | Andere financiële kosten | 173 |
| Bijlage 18. | Variaties in de reële waarde van financiële activa en verplichtingen | 174 |
| Bijlage 19. | Vennootschapsbelasting en exit taks | 174 |
| Bijlage 20. | Goodwill | 174 |
| Bijlage 21. | Vastgoedbeleggingen | 176 |
| Bijlage 22. | Uitsplitsing van de variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | 182 |
| Bijlage 23. | Immateriële vaste activa en andere materiële vaste activa | 182 |
| Bijlage 24. | Financiële instrumenten | 183 |
| Bijlage 25. | Vorderingen van financiële leasing | 190 |
| Bijlage 26. | Activa bestemd voor verkoop | 191 |
| Bijlage 27. | Kortlopende handelsvorderingen | 191 |
| Bijlage 28. | Belastingvorderingen en andere vlottende activa | 192 |
| Bijlage 29. | Overlopende rekeningen - Activa | 192 |
| Bijlage 30. | Kapitaal en uitgiftepremies | 192 |
| Bijlage 31. | Reserves | 194 |
| Bijlage 32. | Resultaat per aandeel | 194 |
| Bijlage 33. | Dividend per aandeel | 195 |
| Bijlage 34. | Voorzieningen | 195 |
| Bijlage 35. | Uitgestelde belastingen | 195 |
| Bijlage 36. | Handelsschulden en andere kortlopende schulden | 196 |
| Bijlage 37. | Overlopende rekeningen - Verplichtingen | 196 |
| Bijlage 38. | Kosten en opbrengsten zonder effect op de kasstromen | 196 |
| Bijlage 39. | Variatie in de behoefte aan werkkapitaal | 197 |
| Bijlage 40. | Evolutie van de portefeuille per sector tijdens het boekjaar | 197 |
| Bijlage 41. | Rechten en verplichtingen buiten balans | 199 |
| Bijlage 42. | Investeringsverbintenissen | 200 |
| Bijlage 43. | Consolidatiecriteria en -kring | 200 |
| Bijlage 44. | Betalingen gesteund op aandelen | 207 |
| Bijlage 45. | Gemiddeld aantal personen gebonden door een arbeids- of bedrijfsovereenkomst | 208 |
| Bijlage 46. | Transacties met verbonden partijen | 208 |
| Bijlage 47. | Gebeurtenissen na balansdatum | 208 |
| Verslag van de commissaris | 209 | |
| Statutaire jaarrekeningen | 211 |
JAARREKENINGEN
Geconsolideerde jaarrekeningen
STAAT VAN HET GLOBAAL GECONSOLIDEERD RESULTAAT (RESULTATENREKENING)
| (x 1000 EUR) | Bijlagen | 2015 | 2014 |
|---|---|---|---|
| A. NETTO RESULTAAT | |||
| Huurinkomsten | 6 | 202612 | 195918 |
| Terugnames van overgedragen en verdisconteerde huren | 6 | 10214 | 15931 |
| Met verhuur verbonden kosten | 6 | -709 | -91 |
| Netto huurresultaat | 5, 6 | 212117 | 211 758 |
| Recuperatie van vastgoedkosten | 7 | 329 | 612 |
| Recuperatie van huurlasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen |
8 | 41588 | 44756 |
| Kosten van de huurders en gedragen door de eigenaar op huurschade en wederinstaatstelling op het einde van de huurovereenkomst |
7 | -1434 | -1540 |
| Huurlasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen | 8 | -45066 | -47512 |
| Vastgoedresultaat | 207534 | 208074 | |
| Technische kosten | 9 | -5643 | -3802 |
| Commerciële kosten | 10 | -950 | -1137 |
| Kosten en belastingen op niet-verhuurde gebouwen | -3451 | -3922 | |
| Beheerkosten vastgoed | 11 | -15343 | -14295 |
| Vastgoedkosten | -25387 | -23156 | |
| Operationeel vastgoedresultaat | 182147 | 184918 | |
| Algemene kosten van de vennootschap | 11 | -7806 | -7 176 |
| Operationeel resultaat vóór het resultaat op de portefeuille | 174341 | 177 742 | |
| Resultaat op de verkoop van vastgoedbeleggingen | 5,12 | 2029 | 1949 |
| Resultaat op de verkoop van andere niet-financiële activa | 5,12 | 20396 | -24390 |
| Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | 5, 13, 22 | -8620 | -5455 |
| Ander portefeuilleresultaat | 5, 14 | -8558 | -11304 |
| Operationeel resultaat | 179588 | 138542 | |
| Financiële inkomsten | 15 | 5735 | 5577 |
| Netto interestkosten | 16 | -42310 | -54700 |
| Andere financiële kosten | 17 | -660 | -2309 |
| Variaties in de reële waarde van financiële activa en verplichtingen | 18 | -30403 | -136143 |
| Financieel resultaat | -67638 | -187575 | |
| Aandeel in het resultaat van aanverwante vennootschappen en joint ventures | 43 | 460 | 1307 |
| Resultaat vóór belastingen | 112410 | -47 726 | |
| Vennootschapsbelasting | 19 | -4209 | -2493 |
| Exit taks | 19 | 248 | 926 |
| Belastingen | -3961 | -1567 | |
| Netto resultaat | 108449 | -49293 | |
| Minderheidsbelangen | 43 | -4482 | -3378 |
| NETTO RESULTAAT – AANDEEL GROEP | 32 | 103967 | -52671 |
| NETTO COURANT RESULTAAT – AANDEEL GROEP1 | 32 | 97 706 | -15655 |
| RESULTAAT OP DE PORTEFEUILLE – AANDEEL GROEP2 | 32 | 6261 | -37016 |
1 Netto courant resultaat – aandeel Groep is gelijk aan het netto resultaat met uitsluiting van 'Resultaat verkoop vastgoedbeleggingen', 'Resultaat verkoop van andere nietfinanciële activa', 'Variaties in de reële waarde van de vastgoedbeleggingen', 'Ander portefeuilleresultaat' en 'Exit taks', verminderd met het 'Aandeel in het resultaat van de aanverwante vennootschappen en joint ventures' m.b.t. het resultaat op de portefeuille en min de 'Minderheidsbelangen' m.b.t. de eerste vijf elementen.
2 Het resultaat op de portefeuille – aandeel Groep is gelijk aan het 'Resultaat verkoop vastgoedbeleggingen', het 'Resultaat verkoop van andere niet-financiële activa', de 'Variaties in de reële waarde van de vastgoedbeleggingen', 'Ander portefeuilleresultaat', de 'Exit taks', en het 'Aandeel in het resultaat van de aanverwante vennootschappen en joint ventures' m.b.t. het resultaat op de portefeuille, min de 'Minderheidsbelangen' m.b.t. de eerste vijf elementen.
STAAT VAN HET GLOBAAL GECONSOLIDEERD RESULTAAT (RESULTATENREKENING)
| (x 1000 EUR) | Bijlagen | 2015 | 2014 |
|---|---|---|---|
| B. Andere elementen van het globaal resultaat recycleerbaar in resultatenrekeningen | |||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
1 777 | ||
| Variaties in het effectieve deel van de reële waarde van toegelaten afdekkingsinstrumenten van kasstromen |
24 | 3644 | -4716 |
| Impact van het in resultaat nemen van afdekkingsinstrumenten waarvoor de afdekkingsrelatie ten einde is gekomen |
18 | 29565 | 56515 |
| Andere elementen van het globale resultaat | 33209 | 53576 | |
| Minderheidsbelangen | 18 | ||
| ANDERE ELEMENTEN VAN HET GLOBAAL RESULTAAT – AANDEEL GROEP | 33209 | 53594 | |
| (x 1000 EUR) | Bijlagen | 2015 | 2014 |
| C. Globaal resultaat | |||
| Globaal resultaat | 141658 | 4283 | |
| Minderheidsbelangen | 43 | -4482 | -3360 |
| GLOBAAL RESULTAAT – AANDEEL GROEP | 137 176 | 923 |
Resultaat per aandeel - aandeel Groep
| (in EUR) | Bijlagen | 2015 | 2014 |
|---|---|---|---|
| Netto courant resultaat | 32 | 4,91 | -0,87 |
| Resultaat op de portefeuille | 32 | 0,32 | -2,06 |
| Netto resultaat | 32 | 5,23 | -2,93 |
152
STAAT VAN DE GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE TOESTAND (BALANS)
| (x 1000 EUR) | Bijlagen | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|---|
| Vaste activa | 3325414 | 3410050 | |
| Goodwill | 5, 20 | 111256 | 118356 |
| Immateriële vaste activa | 23 | 565 | 659 |
| Vastgoedbeleggingen | 5, 21 | 3131483 | 3195773 |
| Andere materiële vaste activa | 23 | 364 | 411 |
| Financiële vaste activa | 24 | 20 | 10933 |
| Vorderingen van financiële leasing | 25 | 75652 | 78018 |
| Handelsvorderingen en andere vaste activa | 41 | 38 | |
| Deelnemingen in aanverwante vennootschappen en joint ventures | 43 | 6033 | 5862 |
| Vlottende activa | 87066 | 88962 | |
| Activa bestemd voor verkoop | 5, 26 | 2870 | 3410 |
| Financiële vlottende activa | 24 | 14 | 498 |
| Vorderingen van financiële leasing | 25 | 1656 | 1618 |
| Handelsvorderingen | 27 | 19801 | 24781 |
| Belastingvorderingen en andere vlottende activa | 28 | 17363 | 17505 |
| Kas en kasequivalenten | 22040 | 17 117 | |
| Overlopende rekeningen | 29 | 23322 | 24033 |
| TOTAAL ACTIVA | 3412480 | 3499012 |
| (x 1000 EUR) | Bijlagen | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|---|
| Eigen vermogen | 1924615 | 1608965 | |
| Eigen vermogen toewijsbaar aan de aandeelhouders van de moedervennootschap | 1860099 | 1541971 | |
| Kapitaal | 30 | 1124295 | 963067 |
| Uitgiftepremies | 30 | 504240 | 384013 |
| Reserves | 31 | 127597 | 247562 |
| Netto resultaat van het boekjaar | 32 | 103967 | -52671 |
| Minderheidsbelangen | 43 | 64516 | 66994 |
| Verplichtingen | 1487865 | 1890047 | |
| Langlopende verplichtingen | 926891 | 1303250 | |
| Voorzieningen | 34 | 17636 | 17658 |
| Langlopende financiële schulden | 24 | 809313 | 1148023 |
| Kredietinstellingen | 24 | 180229 | 565420 |
| Overig | 24 | 629084 | 582603 |
| Andere langlopende financiële verplichtingen | 24 | 64656 | 102041 |
| Uitgestelde belastingen | 35 | 35286 | 35528 |
| Exit taks | 35 | 734 | |
| Overig | 35 | 35286 | 34794 |
| Kortlopende verplichtingen | 560974 | 586797 | |
| Kortlopende financiële schulden | 24 | 445676 | 473499 |
| Kredietinstellingen | 24 | 270852 | 473469 |
| Overig | 24 | 174824 | 30 |
| Andere kortlopende financiële verplichtingen | 24 | 20572 | 24698 |
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | 36 | 62865 | 59850 |
| Exit taks | 36 | 614 | 621 |
| Overig | 36 | 62251 | 59229 |
| Overlopende rekeningen | 37 | 31861 | 28750 |
| TOTAAL EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTINGEN | 3412480 | 3499012 |
BEREKENING VAN DE SCHULDRATIO
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 | |
|---|---|---|---|
| Langlopende financiële schulden | 809313 | 1148023 | |
| Andere langlopende financiële verplichtingen (uitgezonderd afdekkingsinstrumenten) | + | 97 | 76 |
| Kortlopende financiële schulden | + | 445676 | 473500 |
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | + | 62865 | 59850 |
| Totale schuld | = | 1317951 | 1681448 |
| Totaal activa | 3412480 | 3499012 | |
| Afdekkingsinstrumenten | - | 34 | 1500 |
| Totaal van de activa (uitgezonderd afdekkingsinstrumenten) | / | 3412446 | 3497513 |
| SCHULDRATIO | = | 38,62 % | 48,08 % |
GECONSOLIDEERDE TABEL VAN HET KASSTROOMOVERZICHT
| (x 1000 EUR) | Bijlagen | 2015 | 2014 |
|---|---|---|---|
| KAS EN KASEQUIVALENTEN AAN HET BEGIN VAN HET BOEKJAAR | 17 117 | 15969 | |
| Operationele activiteiten | |||
| Netto resultaat van de periode | 103967 | -52671 | |
| Terugneming van interestlasten en -opbrengsten | 37304 | 45896 | |
| Terugneming van meer- en minwaarden op verkoop van vastgoedactiva | -22424 | 22441 | |
| Terugneming van kosten en opbrengsten zonder invloed op de kasstroom | 38 | 40560 | 138453 |
| Variatie in de behoefte aan werkkapitaal | 39 | 10579 | -5037 |
| KASSTROOM UIT OPERATIONELE ACTIVITEITEN | 169985 | 149082 | |
| Investeringsactiviteiten | |||
| Investeringen in immateriële vaste activa en andere materiële vaste activa | -297 | -107 | |
| Verwervingen in vastgoedbeleggingen | 40 | -21361 | -73022 |
| Uitbreidingen van vastgoedbeleggingen | 40 | -32524 | -38392 |
| Investeringen in vastgoedbeleggingen | 40 | -23527 | -28197 |
| Verwervingen van dochtervennootschappen | 4 | -13863 | -1802 |
| Verkoop van vastgoedbeleggingen | 40 | 18276 | 70546 |
| Verkoop van gebouwen bestemd voor verkoop | 40 | 268 | 5417 |
| Verkoop van geconsolideerde dochtervennootschappen | 12 | 139799 | 197983 |
| Betaling van de exit taks | -626 | 151 | |
| Vorderingen van financiële leasing | 3627 | 82724 | |
| Andere stromen als gevolg van investeringsactiviteiten | 18127 | 2121 | |
| KASSTROOM UIT INVESTERINGSACTIVITEITEN | 87899 | 217422 | |
| Financieringsactiviteiten | |||
| Aankopen/Verkopen eigen aandelen | 399 | -532 | |
| Dividenden betaald aan de aandeelhouders | -99882 | -73386 | |
| Kapitaalverhoging | 281056 | ||
| Coupons betaald aan minderheidsaandeelhouders | 43 | -744 | -319 |
| Coupons betaald aan OTA-houders | 43 | -2904 | -2703 |
| Verhoging van financiële schulden | 360316 | 221262 | |
| Vermindering van financiële schulden | -722068 | -407470 | |
| Ontvangen financiële opbrengsten | 5658 | 5449 | |
| Betaalde financiële kosten | -42650 | -51347 | |
| Andere stromen als gevolg van financieringsactiviteiten | -321421 | -563101 | |
| KASSTROOM UIT FINANCIERINGSACTIVITEITEN | -252961 | -365356 | |
| KAS EN KASEQUIVALENTEN AAN HET EINDE VAN HET BOEKJAAR | 22040 | 17 117 |
1 Dit bedrag omvat hoofdzakelijk de totale kost van de herstructurering van de afdekking van de interestvoeten. Meer informatie is opgenomen in het hoofdstuk 'Beheer van de financiële middelen' van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
GECONSOLIDEERDE STAAT VAN DE VARIATIES IN HET EIGEN VERMOGEN
| (x 1000 EUR) | Kapitaal | Uitgifte premies |
Reserves1 | Netto resultaat van het boekjaar |
Eigen vermogen Moederven nootschap |
Minder heids belangen |
Eigen vermogen |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| OP 01.01.2014 | 942825 | 372110 | 241265 | 58737 | 1614937 | 66525 | 1681462 |
| Netto resultaatverwerking 2013 | 58737 | -58737 | |||||
| Elementen erkend in het globale resultaat | 51589 | -52671 | -1082 | 3360 | 2278 | ||
| Kasstroomafdekking2 | 51 799 | 51 799 | 51 799 | ||||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
-210 | -210 | -18 | -228 | |||
| Resultaat van de periode | -52671 | -52671 | 3378 | -49293 | |||
| Overig | 2046 | 2046 | 131 | 2177 | |||
| SUBTOTAAL | 942825 | 372110 | 353637 | -52671 | 1615901 | 70016 | 1685917 |
| Aandelenuitgifte3 | 20536 | 12229 | 32765 | 32765 | |||
| Aankopen/Verkopen eigen aandelen | -294 | -326 | 89 | -531 | -531 | ||
| Dividenden/Coupons | -106164 | -106164 | -3022 | -109186 | |||
| OP 31.12.2014 | 963067 | 384013 | 247562 | -52671 | 1541971 | 66994 | 1608965 |
| Netto resultaatverwerking 2014 | -52671 | 52671 | |||||
| Elementen erkend in het globale resultaat | 33209 | 103967 | 137 176 | 4482 | 141658 | ||
| Kasstroomafdekking2 | 33209 | 33209 | 33209 | ||||
| Resultaat van de periode | 103967 | 103967 | 4482 | 108449 | |||
| Verwervingen van minderheidsbelangen | 763 | 763 | |||||
| Verkoop van minderheidsbelangen | -4386 | -4386 | |||||
| Overig | -621 | -621 | 312 | -309 | |||
| SUBTOTAAL | 963067 | 384013 | 227479 | 103967 | 1678526 | 68165 | 1 746691 |
| Aandelenuitgifte3 | 160997 | 120059 | 281056 | 281056 | |||
| Aankopen/Verkopen eigen aandelen | 231 | 168 | 399 | 399 | |||
| Dividenden/Coupons | -99882 | -99882 | -3649 | -103531 | |||
| OP 31.12.2015 | 1124295 | 504240 | 127597 | 103967 | 1860099 | 64516 | 1924615 |
1 Zie Bijlage 31
2 Hergebruik in de resultaten inbegrepen.
3 De uitgiftes van aandelen in kapitaal en uitgiftepremies als gevolg van fusies binnen de Groep, zonder levering van aandelen aan derden buiten de Groep, worden onmiddellijk geëlimineerd in de consolidatie. De aandelenuitgiftes die hier worden opgenomen, hebben betrekking op de inschrijving van de aandeelhouders op het keuzedividend en op een kapitaalverhoging.
DETAIL VAN DE RESERVES
JAARREKENINGEN / GECONSOLIDEERDE JAARREKENINGEN
156
| zoals bepaald in IFRS | |||
|---|---|---|---|
| OP 01.01.2014 | -144422 | -75715 | -88745 |
| Netto resultaatverwerking 2013 | 16570 | -3086 | 4576 |
| Elementen erkend in het globale resultaat | -210 | 51 799 | |
| Kasstroomafdekking | 51 799 | ||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
-210 | ||
| Overig | 1 | 5317 | |
| SUBTOTAAL | -127851 | -73694 | -32370 |
| Aankopen/Verkopen eigen aandelen | |||
| Dividenden | |||
| OP 31.12.2014 | -127851 | -73694 | -32370 |
| Netto resultaatverwerking 2014 | -29391 | -3260 | -10512 |
| Elementen erkend in het globale resultaat | 5285 | 33209 | |
| Kasstroomafdekking | 33209 | ||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
5285 | ||
| Overig | -18575 | -56 | |
| SUBTOTAAL | -175817 | -71 725 | -9673 |
| Aankopen/Verkopen eigen aandelen | |||
| Dividenden | |||
| OP 31.12.2015 | -175817 | -71 725 | -9673 |
Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding
Reserve van de geschatte overdrachtsrechten bij
van vastgoedbeleggingen
| Wettelijke reserve1 Niet beschikbare reserve Totaal van de reserves 582928 3037 1 735 241265 16734 241 58737 51589 51 799 -210 -3312 1 775 -1 735 2046 353637 |
|||
|---|---|---|---|
| Beschikbare reserve | Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals bepaald in IFRS |
||
| -37553 | |||
| 23702 | |||
| 5053 | 596350 | -13851 |
| 89 -106164 247562 |
|||
|---|---|---|---|
| 89 | |||
| -106164 | |||
| 5053 | 490275 | -13851 | |
| -52671 | 312 | 61504 | -71324 |
| 33209 | -5285 | ||
| 33209 | |||
| -5285 |
| -153 -621 |
18163 | |
|---|---|---|
| 5212 227479 |
564657 | -85175 |
| -99882 | -99882 | |
| 5212 127597 |
464775 | -85175 |
Bijlagen bij de geconsolideerde jaarrekeningen
BIJLAGE 1. ALGEMENE INFORMATIE
Cofinimmo NV (de 'Vennootschap') is een openbare GVV (Gereglementeerde Vastgoedvennootschap) die valt onder toepassing van de Belgische wetgeving, met administratieve zetel gevestigd te 1200 Brussel (Woluwedal, 58). De geconsolideerde jaarrekeningen van de vennootschap voor het boekjaar dat werd afgesloten op 31.12.2015 omvatten de vennootschap en haar dochtervennootschappen (de 'Groep'). De consolidatiekring is sinds 31.12.2014 geëvolueerd. Naast de verkoop van twee dochtervennootschappen, heeft Cofinimmo in de loop van het jaar de aandelen van drie vennootschappen verworven en twee nieuwe dochtervennootschappen opgericht. Verder zijn in de Buitengewone Algemene Vergaderingen van dochtervennootschappen van 22.09.2015 en 18.11.2015 de fusies via overname van
respectievelijk een dochtervennootschap en twee Franse dochtervennootschappen goedgekeurd om de organisatie van de Groep te vereenvoudigen. De consolidatiekring op 31.12.2015 wordt voorgesteld op Bijlage 43 van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
De geconsolideerde en statutaire jaarrekeningen werden afgesloten door de Raad van Bestuur van 24.03.2016 en zullen worden voorgelegd aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 11.05.2016.
De boekhoudkundige principes en methodes die werden gebruikt voor het opstellen van de financiële staten zijn identiek aan diegene gebruikt in de financiële jaarrekeningen voor het boekjaar 2014, behalve wat vermeld staat in Bijlage 2.
BIJLAGE 2. BELANGRIJKE BOEKHOUDKUNDIGE METHODES
A. Conformiteitsverklaring
De geconsolideerde jaarrekeningen zijn opgesteld conform het boekhoudkundig referentiestelsel van de International Financial Reporting Standards zoals aangenomen door het Belgisch Koninklijk Besluit van 13.07.2014 inzake Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen.
In 2015 paste de Groep de volgende nieuwe norm toe: IFRIC 21. De toepassing van deze norm had geen noemenswaardige impact op de rekeningen op 31.12.2015.
Anderzijds heeft de Groep ervoor gekozen om de toepassing van de volgende belangrijkste normen en interpretaties1 , of de amendementen daarop, die vóór de datum van goedkeuring voor het publiceren van de jaarrekeningen zijn uitgegeven, maar die bij de afsluiting nog niet van kracht waren, niet te anticiperen: IFRS 9 en IFRS 15. De Groep is evenwel niet gerechtigd deze normen vervroegd toe te passen aangezien ze nog niet zijn aangenomen in Europa.
In het kader van de opstelling van haar geconsolideerde jaarrekeningen moet de vennootschap bepaalde significante oordelen formuleren in de toepassing van de boekhoudkundige principes (zoals bijvoorbeeld de vaststelling van de classificatie van huurcontracten) en tot bepaalde schattingen overgaan (onder meer de schatting van de voorzieningen). Om deze hypotheses te formuleren mag het Management zich baseren op zijn ervaring, de bijstand van derden (vastgoeddeskundigen) en andere als relevant beschouwde bronnen. De werkelijke resultaten kunnen verschillen van deze schattingen. Indien nodig worden deze laatste regelmatig herzien en dientengevolge gewijzigd.
B. Grondslag van opstelling
De jaarrekeningen zijn opgesteld in euro, afgerond tot het dichtstbijgelegen duizendtal. Ze worden opgesteld op basis van de historische kostprijs, met uitzondering van de volgende activa en verplichtingen die gewaardeerd zijn aan de reële waarde: vastgoedbeleggingen, uitgegeven converteerbare obligaties en afgeleide financiële instrumenten.
Bepaalde financiële informatie in dit Jaarlijks Financieel Verslag is afgerond. Bijgevolg kunnen de totaalbedragen in dit Verslag enigszins afwijken van de exacte rekenkundige som van de aantallen die eraan voorafgaan.
Ten slotte kunnen er bepaalde overboekingen plaatsvinden tussen de publicatiedata van de jaarresultaten en van het Jaarlijks Financieel Verslag.
C. Grondslag van consolidatie
I Dochtervennootschappen
Deze geconsolideerde financiële staten omvatten de geconsolideerde financiële staten van de vennootschap, alsook die van de entiteiten waarop ze controle uitoefent (met inbegrip van de gestructureerde entiteiten) en haar dochtervennootschappen. Er is sprake van controle wanneer de vennootschap:
- de macht heeft over de uitgevende entiteit;
- blootgesteld is aan, of het recht heeft op variabele rendementen als gevolg van haar banden met de uitgevende entiteit;
- haar macht kan aanwenden om de rendementen die zij verkrijgt te beïnvloeden.
De vennootschap dient opnieuw na te gaan of zij controle over de uitgevende entiteit uitoefent indien de feiten en omstandigheden erop wijzen dat een of meer van de drie bovenvermelde punten gewijzigd zijn.
De jaarrekeningen van de dochtervennootschappen zijn opgenomen in de geconsolideerde jaarrekeningen vanaf de begindatum tot de einddatum van de controle.
Indien nodig zijn de waarderingsregels voor dochtervennootschappen aangepast om de samenhang met de door de Groep aangenomen principes te waarborgen. De jaarrekeningen van de dochtervennootschappen die in de consolidatie zijn opgenomen, beslaan hetzelfde boekjaar als van de vennootschap.
Wijzigingen in de belangen van de Groep in dochtervennootschappen die niet tot een verlies van zeggenschap leiden, worden behandeld als eigenvermogenstransacties. De boekwaarde van de belangen van de Groep of van derden in dochtervennootschappen wordt aangepast om rekening te houden met de wijzigingen van de respectievelijke belangenniveaus. Elk verschil tussen het bedrag waarmee de minderheidsbelangen worden aangepast en de reële waarde van de betaalde of ontvangen vergoeding wordt onmiddellijk opgenomen in het eigen vermogen.
II Joint ventures
Een joint venture is een gezamenlijk akkoord waarbij de partijen die een gezamenlijke controle uitoefenen, rechten hebben op het netto-actief van het akkoord. De geconsolideerde resultatenrekeningen bevatten het aandeel van de Groep in de resultaten van de joint ventures overeenkomstig de vermogensmutatiemethode. Dit aandeel wordt berekend vanaf de begindatum tot op de einddatum van de gezamenlijke controle. De jaarrekeningen van de gezamenlijk gecontroleerde entiteiten omvatten dezelfde boekhoudperiode als die van de vennootschap.
III In de consolidatie geëlimineerde transacties
Intra-groep saldi en transacties, en alle winsten uit intra-groep transacties, worden geëlimineerd bij het voorbereiden van de geconsolideerde jaarrekeningen. De winsten uit transacties met gezamenlijk gecontroleerde entiteiten worden geëlimineerd in verhouding met het belang van de Groep in die entiteiten. Verliezen worden op dezelfde manier geëlimineerd als de winsten, maar enkel voor zover er geen indicatie is van waardeverlies.
Een lijst van de vennootschappen van de Groep is opgenomen in Bijlage 43 van de geconsolideerde jaarrekeningen
D. Goodwill en Bedrijfscombinaties
Wanneer de Groep de controle verwerft over een geïntegreerd geheel van activiteiten en activa dat beantwoordt aan de definitie van een onderneming ('business') overeenkomstig IFRS 3 - 'Bedrijfscombinaties', worden de activa, verplichtingen en eventuele identificeerbare verplichtingen van de verworven vennootschap aan hun reële waarde geboekt op de datum van verwerving. De goodwill is het positieve verschil tussen de verwervingskost (exclusief verwante verwervingskosten), vermeerderd met eventuele minderheidsbelangen, en de reële waarde van het verworven nettoactief. Als dit verschil negatief is ('negatieve goodwill'), wordt het onmiddellijk in het resultaat geboekt na bevestiging van de waarden. Na de initiële boeking wordt de goodwill niet afgeschreven maar onderworpen aan een waardeverminderingstest die minstens elk jaar wordt uitgevoerd op de kasstroomgenererende eenheden waaraan de goodwill werd toegewezen. Indien de boekwaarde van een kasstroomgenererende eenheid de bedrijfswaarde overschrijdt, zal het hieruit volgende waardeverlies geboekt worden in het resultaat en tegengeboekt in eerste instantie in de eventuele goodwill en vervolgens in de andere activa van de eenheid, verhoudingsgewijs aan hun boekwaarde. Een waardevermindering die op een goodwill geboekt wordt, wordt tijdens een later boekjaar niet teruggenomen.
Overeenkomstig IFRS 3 kan de goodwill voorlopig bepaald worden bij de verwerving en binnen de 12 daaropvolgende maanden worden aangepast.
Bij de overdracht van een kasstroomgenererende eenheid wordt het bedrag van de goodwill die hieraan wordt toegekend, opgenomen in de vaststelling van het resultaat van de overdracht.
E. Omzetting van vreemde munten
I Buitenlandse entiteiten
Er is geen dochtervennootschap waarvan de jaarrekeningen op balansdatum worden opgesteld in een andere valuta dan de euro.
II Vreemde valuta transacties
Vreemde valuta transacties worden initieel erkend aan de wisselkoers op de dag van de transactie. Op balansdatum worden de monetaire activa en verplichtingen uitgedrukt in vreemde valuta omgerekend aan de slotkoers. Wisselkoersverschillen, resulterend uit de verrekening van vreemde valuta en van de verrichtingen van monetaire activa en verplichtingen, uitgedrukt in vreemde valuta, worden in de resultatenrekeningen opgenomen als financiële opbrengst of financiële kost.
F. Afgeleide financiële instrumenten
De Groep gebruikt afgeleide financiële instrumenten (Interest Rate Swaps, aankoop van CAP-opties, verkoop van FLOOR-opties) om zich in te dekken tegen renterisico's afkomstig van operationele, financiële en investeringsactiviteiten. Meer details over de afgeleide financiële instrumenten vindt u in Bijlage 24.
Afgeleide financiële instrumenten worden initieel aan hun kostprijs erkend en worden geherwaardeerd aan hun reële waarde op de daaropvolgende balansdata.
De reële waarde van Interest Rate Swaps, CAP-opties, FLOOR-opties en andere financiële afgeleide instrumenten is de geschatte waarde die de Groep zou ontvangen of betalen om de positie te sluiten op balansdatum. Hierbij wordt rekening gehouden met de van toepassing zijnde spot en forward rentetarieven, de waarde van de optie en de kredietwaardigheid van de tegenpartijen.
De herwaardering gebeurt voor het geheel van de afgeleide producten op basis van dezelfde koers- en volatiliteitsveronderstellingen aan de hand van een toepassing van de zelfstandige leverancier van marktgegevens Bloomberg. Deze herwaardering wordt vergeleken met deze van de banken waarbij elk belangrijk verschil tussen beide herwaarderingen wordt gedocumenteerd. Zie ook punt W hierna.
De boekhoudkundige verwerking is afhankelijk van de kwalificatie van het afgeleide instrument als afdekkingsinstrument en van het type afdekking. Een afdekkingsinstrument wordt enkel en alleen als dusdanig erkend als aan elk van de volgende voorwaarden voldaan is:
- bij de implementatie van de afdekking is er een formele identificatie en documentatie van de afdekkingsrelatie vereist, alsook de doelstellingen en het afdekkingsbeleid van de vennootschap om de afdekking op te stellen;
- de afdekkingsrelatie moet werkelijk efficiënt zijn in de compensatie van de variaties in de reële waarde of de kasstromen die toegeschreven kunnen worden aan het afgedekte risico;
- de efficiëntie van de afdekking moet op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat;
- de afdekking wordt continu beoordeeld en wordt als zeer efficiënt aanzien doorheen boekhoudperiodes waarvoor de afdekking was opgesteld.
I Afdekking van de reële waarde
De winst of het verlies op het afdekkingsinstrument wordt in de resultatenrekeningen geboekt indien dit afgeleide instrument de variaties in de reële waarde van een geboekte vordering, verplichting of van een niet-geboekte verbintenis of van een geïdentificeerd deel van een dergelijke vordering, verplichting of verbintenis dat toewijsbaar is aan een geïdentificeerd risico, afdekt. Het afgedekte element wordt eveneens gewaardeerd aan reële waarde voor het afgedekte risico waarbij elke winst of elk verlies in de resultatenrekeningen wordt geboekt.
II Kasstroomafdekking
Het gedeelte van de winst of het verlies op een instrument dat een afdekking is tegen kasstroomschommelingen, die het gevolg zijn van een geïdentificeerd risico op een actief of passief bestanddeel, een verplichting of van een hoogst waarschijnlijk verwachte transactie, wordt rechtstreeks in het eigen vermogen geboekt. Het niet-effectieve deel van de winst of het verlies van het afdekkingsinstrument wordt onmiddellijk in de resultatenrekeningen geboekt.
Wanneer de verplichting of de verwachte transactie nadien leidt tot de boeking van een financieel actief of passief, worden de geassocieerde verliezen of winsten, die initieel in het eigen vermogen geboekt waren, overgeboekt naar de resultatenrekeningen in hetzelfde boekjaar of boekjaren waarin het financieel actief of passief een invloed heeft op de resultatenrekeningen.
Wanneer het afdekkingsinstrument of de afdekkingsrelatie wordt beëindigd (zelfs gedeeltelijk), wordt de gecumuleerde winst of verlies op dat moment in de resultatenrekeningen (eventueel gedeeltelijk) gerecycleerd.
G. Vastgoedbeleggingen
Vastgoedbeleggingen zijn beleggingen die worden aangehouden om huurinkomsten op lange termijn te verwerven. In toepassing van IAS 40 worden vastgoedbeleggingen aan reële waarde gewaardeerd.
Onafhankelijke vastgoeddeskundigen bepalen om de drie maanden de waardering van de vastgoedportefeuille. Elke winst of verlies die het gevolg is van een wijziging in de reële waarde na de verwerving van een gebouw, wordt in de resultatenrekeningen geboekt. Huurinkomsten van vastgoedbeleggingen worden geboekt zoals beschreven in (R).
De deskundigen voeren hun waardering uit op basis van de methode van de verdiscontering van de huurinkomsten in overeenstemming met de 'International Valuation Standards/RICS Valuation Standards', uitgegeven door het International Valuation Standards Committee/ Royal Institute of Chartered Surveyors en uiteengezet in het overeenkomstig verslag. Deze waarde, hierna 'investeringswaarde' genoemd, stemt overeen met de prijs die een derde-investeerder bereid zou zijn te betalen teneinde elk van de gebouwen van de portefeuille te verwerven om van hun huurinkomsten te genieten mits de tenlasteneming van de gerelateerde kosten, zonder aftrek van de overdrachtskosten.
De verkoop van een vastgoedbelegging is gewoonlijk onderhevig aan de betaling van de overdrachtsrechten of een belasting op de toegevoegde waarde aan de publieke overheden. De deskundige trekt dan van de investeringswaarde van de vastgoedbeleggingen een aandeel van de overdrachtsrechten af, om zo de reële waarde van de gebouwen te bepalen (zie Bijlage 21), zoals vastgelegd in hun expertiseverslag.
Bij een verwerving of investeringen worden de overdrachtsrechten in geval van een latere hypothetische verkoop rechtstreeks in de resultatenrekening geboekt; elke variatie van de reële waarde van de gebouwen tijdens het boekjaar wordt eveneens in de resultatenrekeningen geboekt. Deze twee mutaties worden opgenomen in de reserve bij de verwerking van het resultaat van het boekjaar1 .
Een vastgoedbelegging wordt overgeboekt als vast actief voor eigen gebruik indien hij door de eigenaar in gebruik wordt genomen, en zijn reële waarde op de datum van de overboeking wordt de kost voor zijn boekhoudkundige verwerking erna.
H. Projectontwikkelingen
Gebouwen die gebouwd, gerenoveerd, ontwikkeld of herontwikkeld zijn voor toekomstig gebruik als vastgoedbelegging worden opgenomen in de rubriek 'Projectontwikkelingen' en gewaardeerd aan hun reële waarde totdat de werken voltooid zijn. Dit betreft woonzorgcentra in aanbouw of in ontwikkeling (uitbreiding) en leegstaande kantoorgebouwen die gerenoveerd of herontwikkeld worden of zullen worden. Op het ogenblik dat de werken beëindigd zijn, worden de gebouwen overgeboekt van de rubriek 'Projectontwikkelingen' naar de rubriek 'Vastgoed beschikbaar voor verhuur' of 'Gebouwen beschikbaar voor verkoop' indien ze verkocht zullen worden. De reële waarde van de kantoorgebouwen die gerenoveerd of herontwikkeld zullen worden, vermindert bij nadering van de einddatum van de huurovereenkomst en de begindatum van de werken.
Alle kosten die rechtstreeks met de verwerving en de bouw verbonden zijn en alle daaropvolgende investeringsuitgaven die als verwervingskosten worden gekwalificeerd, worden gekapitaliseerd. Indien de duur van het project een jaar overschrijdt, worden de interestkosten gekapitaliseerd aan een interest die de gemiddelde leningkost van de Groep weerspiegelt.
I. Eigendom verhuurd voor lange periodes
I Types van lange termijnhuurovereenkomsten
Onder de Belgische wetgeving kan vastgoed onder twee verschillende regimes langdurig worden verhuurd:
- gewone lange termijnhuurovereenkomsten: de verplichtingen van de verhuurder blijven in essentie gelijk aan die in alle andere huurovereenkomsten, bv. verzekeren dat de bezette ruimte gedurende de volledige termijn van de overeenkomst beschikbaar blijft voor de huurder. De verhuurder voldoet aan deze verplichting als hij de onderhoudslasten (andere dan huurlasten) en de verzekeringskosten tegen brand en andere schadegevallen draagt;
- lange termijnhuurovereenkomsten die gepaard gaan met de overdracht van een zakelijk recht door de rechtverschaffer aan de begunstigde: in dit geval zal het eigendomsrecht tijdelijk overgedragen worden aan de begunstigde die o.a. de onderhouds- (andere dan huurlasten) en verzekeringskosten zal dragen. Onder deze categorie vallen drie contracttypes: (a)
de erfpachtovereenkomst, die minimaal 27 jaar en maximaal 99 jaar duurt en van toepassing kan zijn op terreinen en/of gebouwen, (b) het opstalrecht, dat geen minimumduur heeft maar de termijn van 50 jaar niet mag overschrijden en (c) het recht van vruchtgebruik, dat geen minimumtermijn heeft maar de termijn van 30 jaar niet mag overschrijden. Het kan gelden voor bebouwde of braakliggende grond. In al deze contracten behoudt de rechtverschaffer het residueel recht, in die mate dat hij het volledige eigendomsrecht van het gebouw op het einde van de overeenkomst terugkrijgt, inclusief het eigendomsrecht van de constructies van de begunstigde, met of zonder schadeloosstelling voor deze constructies, afhankelijk van de contractuele voorwaarden. Er kan echter voor het residueel recht een aankoopoptie verleend worden, die de begunstigde gedurende of op het einde van de overeenkomst kan uitoefenen.
II Lange termijnhuurovereenkomsten onder de vorm van financiële leasings
Indien de huurovereenkomsten voldoen aan de voorwaarden van een financiële leasing volgens de norm IAS 17, § 10, zal de Groep, als rechtverschaffer, de huurovereenkomst bij haar aanvang in de balans ingeven als een vordering, voor een bedrag gelijk aan de netto-investering in de huurovereenkomst. Het verschil tussen dit laatste bedrag en de boekwaarde van de verhuurde eigendom bij de aanvang van de huurovereenkomst (exclusief de waarde van het residueel recht die de Groep behoudt) zal geboekt worden in de resultatenrekeningen van die periode. Elke verrichte periodieke betaling door de leasingnemer zal door de Groep gedeeltelijk ingebracht worden als een terugbetaling van kapitaal en gedeeltelijk als een financiële opbrengst, gebaseerd op een constante periodieke return voor de Groep.
Het door de Groep behouden residueel recht zal op elke balansdatum geboekt worden aan reële waarde. Deze waarde zal elk jaar stijgen en op het einde van de huurovereenkomst overeenstemmen met de marktwaarde van de volle eigendom. De variaties in de reële waarde zullen geboekt worden onder de rubriek 'Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen' in de resultatenrekeningen.
Indien, anderzijds, Cofinimmo de begunstigde is van een financiële leasing, zoals vastgelegd door de norm IAS 17, zal zij een actief erkennen aan een waarde die gelijk is aan de reële waarde van het gehuurde goed of, indien deze lager is, aan de verdisconteerde waarde van de minimale huurgelden, waarvan het overeenkomstige bedrag geboekt wordt als een financiële schuld. De geïnde huren van de huurders worden onder huurinkomsten geboekt. De betalingen aan de rechtverschaffer tijdens de duur van het contract worden gedeeltelijk onder financiële kosten en gedeeltelijk als afschrijving van de gerelateerde financiële schuld geboekt. Op elke balansdatum zal het tijdelijk verkregen recht geherwaardeerd worden aan zijn reële waarde in overeenstemming met de norm IAS 40 - 'Vastgoedbeleggingen'. Het progressieve waardeverlies resulterend uit de doorlooptijd wordt hierbij geboekt als 'Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen' in de resultatenrekeningen.
III Overdracht van toekomstige huurgelden in het kader van een lange termijnhuurovereenkomst die niet gekwalificeerd is als financiële leasing
Het bedrag, verkregen door de Groep als gevolg van de overdracht van de toekomstige huurgelden, zal geboekt worden in mindering van de waarde van het gebouw, in de mate waarin de overdracht van de huurgelden tegenstelbaar is aan derden en dat bijgevolg de marktwaarde van het gebouw verminderd moet worden met het bedrag van de toekomstige overgedragen huren (hierna 'de verminderde waarde'). Overeenkomstig Artikel 1690 van het Belgisch Burgerlijk Wetboek zou een derde koper van de gebouwen geen recht hebben om de huur ervan te ontvangen.
De progressieve wedersamenstelling van de overgedragen huren zal in de resultatenrekening geboekt worden onder de rubriek 'Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren' en wordt toegevoegd aan de verminderde waarde van het gebouw in de activa van de balans. Deze geleidelijke reconstitutie van de niet verminderde waarde gebeurt op basis van de voorwaarden van de interestvoeten en de inflatie (indexatie) die van kracht waren bij de verkoop en op dit moment in de door de Groep verworven prijs zaten voor de overgedragen vorderingen.
De variaties in de niet verminderde reële waarde van het gebouw (t.t.z. alsof de toekomstige huurgelden niet waren overgedragen en zoals bij elke afsluiting opgesteld door de onafhankelijke deskundigen in functie van de vastgoedmarktvoorwaarden) zullen afzonderlijk in de resultatenrekeningen geboekt worden onder de rubriek 'Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen', aan een gelijk aandeel van de verminderde waarde (als gevolg van bovenstaande alinea's) voor de niet verminderde waarde, zoals beide waarden van toepassing zijn bij afsluiting van de periode.
J. Andere vaste activa
I Vaste activa voor eigen gebruik
In overeenstemming met de alternatieve methode toegestaan door de norm IAS 16, § 31 wordt het deel van het gebouw dat door de vennootschap zelf als maatschappelijke zetel wordt gebruikt, gewaardeerd aan reële waarde. Het is opgenomen onder de rubriek 'Materiële vaste activa voor eigen gebruik'.
II Daaropvolgende uitgaven
De uitgaven om een gebouw te renoveren dat afzonderlijk wordt geboekt, worden gekapitaliseerd. De andere uitgaven worden enkel gekapitaliseerd wanneer zij de toekomstige economische winsten van het gebouw verhogen. Alle andere uitgaven worden als kosten in de resultatenrekeningen geboekt (zie S II).
III Afschrijving
Vastgoedbeleggingen, zij het terreinen of constructies, worden niet afgeschreven maar geboekt aan reële waarde (zie G). Een afschrijving wordt geboekt in de resultatenrekeningen op lineaire basis over de verwachte economische levensduur van de volgende elementen:
- installaties 4-10 jaar;
- meubilair 8-10 jaar;
- computerhardware 4 jaar;
- software 4 jaar.
IV Activa bestemd voor verkoop
De activa bestemd voor verkoop (vastgoedbeleggingen) worden afzonderlijk in de balans voorgesteld aan een waarde die overeenstemt met hun reële waarde.
V Waardevermindering ('Impairment')
De andere vaste activa zijn enkel onderworpen aan een waardeverminderingstest wanneer kan worden aangetoond dat hun boekwaarde niet invorderbaar zal zijn door hun gebruik of verkoop.
K. Vorderingen van financiële leasing en Publiek-Private Vastgoedsamenwerkingen
I Vorderingen van financiële leasing
Vorderingen van financiële leasing worden gewaardeerd op basis van hun geactualiseerde waarde aan de marktrentevoet die geldt op het tijdstip van hun uitgifte. Indien ze geïndexeerd worden aan de inflatie-index, wordt hier geen rekening mee gehouden bij de bepaling van de geactualiseerde waarde. Indien beroep wordt gedaan op een afgeleid financieel afdekkingsinstrument, zal de marktrente voor dit instrument als discontovoet dienen voor het berekenen van de marktwaarde van de betrokken vorderingen op het einde van elke boekhoudperiode. In dit geval is de totale niet-gerealiseerde winst gegenereerd door de waardering aan marktwaarde van de vordering beperkt tot het latent verlies resulterend uit de waardering aan marktwaarde (zie F I) van het afdekkingsinstrument. Daarentegen zal elk latent verlies gegenereerd door de vordering integraal in de resultatenrekeningen worden geboekt.
II Publiek-Private Vastgoedsamenwerkingen
Met uitzondering van het politiecommissariaat te Dendermonde, dat beschouwd wordt als operationele leasing en bijgevolg geboekt wordt als vastgoedbelegging, worden de Publiek-Private Samenwerkingen opgenomen als vordering van financiële leasing. Zij zijn onderworpen aan de IFRIC 12. Voor de boekingen, zie punt K I.
L. Kas en kasequivalenten
Kas en kasequivalenten bevatten de bankrekeningen, geldmiddelen en korte termijnbeleggingen
M. Eigen vermogen
I Gewone aandelen
Gewone aandelen worden geclassificeerd als eigen vermogen. De externe kosten die onmiddellijk toewijsbaar zijn aan de uitgifte van nieuwe aandelen worden afgetrokken van de opgehaalde bedragen, verminderd met belastingen.
II Bevoorrechte aandelen en obligaties terugbetaalbaar in aandelen
Bevoorrechte aandelen en obligaties terugbetaalbaar in aandelen worden geclassificeerd als eigen vermogen indien deze voldoen aan de definitie van een instrument van eigen vermogen volgens de norm IAS 32.
III Inkoop van eigen aandelen
Wanneer de Groep overgaat tot de inkoop van eigen aandelen wordt het betaalde bedrag, inclusief de direct toewijsbare kosten, erkend als een variatie in het eigen vermogen. Ingekochte eigen aandelen worden als een vermindering van de rubrieken 'Kapitaal' en 'Uitgiftepremies' voorgesteld. De opbrengst van de verkoop van eigen aandelen wordt rechtstreeks opgenomen in het eigen vermogen, zonder dat dit enige impact heeft op de resultatenrekeningen.
IV Dividenden
Dividenden worden geboekt als schuld na hun goedkeuring door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.
N. Interestdragende leningen
Interestdragende leningen worden initieel aan kostprijs geboekt, verminderd met de toewijsbare transactiekosten. Vervolgens worden interestdragende leningen gewaardeerd aan geamortiseerde kostprijs, waarbij het verschil tussen de aflossingskost en de aflossingswaarde geboekt wordt in de resultatenrekeningen over de periode van de lening op basis van de methode van effectieve rente. Als voorbeeld worden erelonen betaald aan de uitlener of wettelijke erelonen geïntegreerd in de berekening van de effectieve rente. Vastrentende leningen worden berekend volgens de methode van de geamortiseerde kostprijs. Indien een vastrentende lening echter wordt ingeruild tegen een lening met vlottende rente d.m.v. een Interest Rate Swap, overeenkomstig de afdekkingsboekhouding van de reële waarde (IAS 39, § 86), zal de variatie in de reële waarde van de Swap in de resultatenrekeningen gecompenseerd worden met de aanpassing van de wijziging in de boekhoudwaarde van de vastrentende lening (zie F I).
De converteerbare lening wordt gewaardeerd in reële waarde op balansdatum.
O. Voordelen voor het personeel
De bijdragen die worden gestort overeenkomstig de pensioenplannen met toegezegdebijdrageregeling worden als last geboekt wanneer de werknemers de prestaties hebben verricht die recht geven op deze bijdragen.
In België geven sommige pensioenplannen met een toegezegde bijdrage recht op een wettelijk minimumrendement dat wordt gegarandeerd door de werkgever. Hierdoor kwalificeren zij dus als pensioenplan met toegezegdpensioenregeling (zie Bijlage 11).
Voor deze regelingen wordt de kost van de prestaties berekend volgens de methode op basis van opgebouwde rechten ('projected unit credit'-methode). Op het einde van elke jaarlijke periode voor financiële verslaglegging worden actuariële waarderingen uitgevoerd. De herwaarderingen, met inbegrip van de actuariële verschillen en het rendement van de activa van de regeling (exclusief de interesten), worden onmiddellijk in het resultaat geboekt, en een debet of credit wordt overgedragen in de andere elementen van het globaal resultaat De kost van de voorbije prestaties wordt in het netto resultaat geboekt tijdens de periode waarin een wijziging van de regeling gebeurt.
De netto interesten worden berekend door de netto verplichtingen van de prestaties die in het begin van het boekjaar zijn toegezegd te vermenigvuldigen met de actualisatievoet.
De kosten van de toegezegde prestaties worden in de volgende categorieën onderverdeeld:
- kost van de prestaties (kost van de prestaties verricht tijdens de periode, kost van de voorbije prestaties, alsook winst en verlies als gevolg van verminderingen en liquidaties );
- netto interesten (lasten);
- herwaarderingen.
De Groep boekt de eerste twee onderverdelingen van de toegezegde prestaties in het netto resultaat onder 'Personeelskosten'.
De verplichting inzake de pensioenbijdrage, zoals geboekt in het resultaat, vertegenwoordigt het reële bedrag van het tekort van de toegezegdpensioenregeling van de Groep.
P. Voorzieningen
Een voorziening wordt geboekt in de balans wanneer de Groep een wettelijke of contractuele verplichting heeft naar aanleiding van een gebeurtenis uit het verleden, en waarbij het waarschijnlijk is dat een uitgaande kasstroom noodzakelijk zal zijn om aan de verplichting te voldoen. Voorzieningen worden gewaardeerd door de verwachte toekomstige kasstromen aan de actuele marktrente te berekenen en, indien toepasbaar, door het specifieke risico dat aan de verplichting gelinkt is te weerspiegelen.
Q. Handels- en andere schulden
Handels- en andere schulden worden aan kostprijs gewaardeerd.
R. Operationele opbrengsten
De operationele opbrengsten omvatten de huurinkomsten en opbrengsten resulterend uit de vastgoeddiensten.
De inkomsten van de huurovereenkomsten worden geboekt in de rubriek 'Huurinkomsten'. Sommige huurovereenkomsten voorzien een gratis gebruiksperiode gevolgd door een periode waarin de huurder de overeengekomen huur verschuldigd is. In dat geval wordt het totale bedrag van het te ontvangen contractuele huurgeld tot aan de eerste opzegmogelijkheid door de huurder in het resultaat geboekt (rubriek 'huurinkomsten') pro rata temporis over de looptijd van de huurovereenkomst die loopt van de datum van ingebruikname tot aan de datum van die eerste opzegmogelijkheid (i.e. over de vaste looptijd van de huurovereenkomst). Meer in het bijzonder wordt het contractuele huurgeld, uitgedrukt als een jaarlijks bedrag, eerst geboekt onder opbrengsten en de huurkorting wordt over deze vaste looptijd van de huurovereenkomst gespreid en vervolgens geboekt in de kosten. Bijgevolg wordt eerst een overlopende actiefrekening gedebiteerd bij het begin van de huurovereenkomst die overeenkomt met de verschuldigde maar nog niet vervallen huurinkomsten (zonder huurkorting).
Wanneer de vastgoeddeskundigen de waarde van de gebouwen schatten op basis van de methode van de toekomstige geactualiseerde cashflows, integreren ze de totale nog te ontvangen huurgelden in deze waarden. Bijgevolg is de overlopende rekening waarvan hierboven sprake een dubbel gebruik met het aandeel van de waarde van de gebouwen die de al in het resultaat geboekte verschuldigde maar nog niet vervallen huurgelden vertegenwoordigt. Ter vermijding van deze dubbele boeking die het balanstotaal en het eigen vermogen onterecht zou opblazen, wordt het bedrag in de overlopende rekening vervolgens tegengeboekt door een boeking in de rubriek 'Ander portefeuilleresultaat'. Na de datum van de eerste opzegmogelijkheid moet er geen last meer in het resultaat worden geboekt, zoals dit zonder tegenboeking wel het geval zou zijn geweest.
Uit het voorgaande resulteert dat het operationele resultaat vóór portefeuilleresultaat (en dus het courant resultaat van het analytisch formaat) de huurgelden gespreid over de vaste looptijd van de huurovereenkomst weerspiegelt, terwijl het netto resultaat de huurgelden weerspiegelt vanaf en naarmate de inning ervan.
De huurvoordelen toegekend aan huurders worden geboekt over de vaste looptijd van de huurovereenkomst. Het gaat om incentives waarbij de eigenaar bepaalde kosten ten laste neemt die de huurder normaal zou moeten dragen, zoals bijvoorbeeld de kosten voor de inrichting van de privatieve ruimten.
S. Operationele kosten
I Kosten van diensten
De kost van betaalde diensten, inclusief deze ten laste genomen voor rekening van de huurders, worden opgenomen in de rechtstreekse huurkosten. Hun terugwinning bij de huurders wordt afzonderlijk voorgesteld.
II Uitgevoerde werken in de gebouwen
Afhankelijk van het type werken worden de uitgevoerde werken die onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar vallen op drie verschillende manieren geboekt:
- onderhouds- en herstellingskosten die geen bijkomende functionaliteit verlenen of die het niveau van comfort in het gebouw niet verbeteren, worden geboekt als courante kosten van de boekhoudperiode en als vastgoedkosten;
- uitgebreide renovatiewerken: deze worden normaal om de 25 tot 35 jaar uitgevoerd en gaan gepaard met een praktisch volledige heropbouw van het gebouw waarbij, in de meeste gevallen, het bestaande geraamte hergebruikt wordt en de recentste bouwtechnieken toegepast worden. Bij de voltooiing van dergelijke renovatiewerken kan de eigendom als nieuw worden aanzien. De kosten van deze renovatiewerken worden gekapitaliseerd;
- verbeteringswerken: dit zijn werken die op een occasionele basis worden uitgevoerd om functionaliteiten aan de eigendom toe te voegen of het comfort aanzienlijk te verbeteren. Deze moeten het mogelijk maken om de huur, en op die manier ook de verwachte huurwaarde, te verhogen. De kosten van deze werken worden gekapitaliseerd voor zover de deskundige normaliter zijn waardering van de eigendom pro tanto verhoogt. Voorbeeld: installatie van een airconditioningsysteem waar er voorheen nog geen bestond.
De werven waarvoor kosten worden gekapitaliseerd, worden geïdentificeerd in overeenstemming met de hierboven vermelde criteria gedurende het stadium van voorbereiding van het budget. Kosten die worden gekapitaliseerd omvatten materialen, vergoedingen van aannemers, technische studies, interne kosten, architectenvergoedingen en interesten gedurende de constructieperiode.
III Commissies betaald aan vastgoedmakelaars en andere transactiekosten
Commissies m.b.t. de verhuring van gebouwen worden geboekt in de uitgaven van het lopende jaar in de rubriek van de 'Commerciële kosten'. Commissies m.b.t. de aankoop van gebouwen, registratierechten, notariskosten en andere extra kosten worden aanzien als transactiekosten en worden opgenomen in de verwervingskosten van het aangekochte gebouw. Deze kosten worden ook aanzien als een deel van de verwervingskost wanneer de aankoop is gedaan via een bedrijfscombinatie. Commissies betaald bij de verkoop van gebouwen worden in mindering gebracht van de verkregen verkoopprijs om de gerealiseerde winst of verlies te bepalen.
De waarderingskosten van de gebouwen en de technische waarderingskosten worden altijd in courante uitgaven opgenomen.
IV Financieel resultaat
De netto financieringskosten omvatten de te betalen interesten op leningen berekend volgens de effectieve rentemethode, alsook de winsten en verliezen op afdekkingsinstrumenten die worden geboekt in de resultatenrekeningen (zie F).
Rente-inkomsten worden pro rata temporis in de resultatenrekeningen geboekt, rekening houdend met het effectieve rendement van het actief.
Dividendinkomsten worden in de resultatenrekeningen geboekt op de dag dat het dividend wordt bekendgemaakt.
T. Belasting op het resultaat
De belasting op het resultaat van het boekjaar omvat de courante belastingslasten. De belasting op het resultaat van het boekjaar wordt geboekt in de resultatenrekeningen, met uitzondering van het deel dat betrekking heeft op de elementen die rechtstreeks in het eigen vermogen geboekt worden. De courante belastingslasten zijn de verwachte belastingschulden op het belastbaar inkomen van het jaar, gebaseerd op belastingtarieven die gelden op de balansdatum, en elke aanpassing aan belastingschulden aangaande de voorgaande jaren.
U. Exit tax et uitgestelde belastingen
De exit taks is de belasting op de meerwaarde als gevolg van de erkenning van een Belgische vennootschap als GVV of als gevolg van een fusie van een niet-GVV met een GVV. Wanneer de vennootschap die geen GVV is maar wel in aanmerking komt voor dit stelsel voor het eerst in de consolidatiekring van de Groep wordt opgenomen, wordt een voorziening voor exit taks geboekt samen met een herwaarderingsmeerwaarde om het gebouw op marktwaarde te brengen, rekening houdend met een geplande fusie- of erkenningsdatum. Elke daaropvolgende aanpassing aan deze exit taks-verplichting wordt geboekt in de resultatenrekeningen. Wanneer de erkenning verkregen is of de fusie gerealiseerd is, verandert de voorziening in een schuld. Elk verschil tussen de schuld en de voorziening wordt in de resultatenrekeningen geboekt.
Franse vennootschappen die in aanmerking komen voor het SIICstelsel krijgen mutatis mutandis dezelfde behandeling, evenals de Nederlandse vennootschappen die in aanmerking komen voor het FBI-stelsel.
Indien vennootschappen worden verworven die niet in aanmerking komen voor de GVV-, SIIC-, of FBI-stelsels, wordt een uitgestelde belasting op de niet-gerealiseerde meerwaarde van de vastgoedbeleggingen geboekt.
V. Aandelenopties
Betalingen gebaseerd op aandelen en afgewikkeld in eigenvermogensinstrumenten aan werknemers en de leden van het Directiecomité, worden gewaardeerd aan de reële waarde van de eigenvermogensinstrumenten op de toekenningsdatum. Details over de bepaling van de reële waarde van transactie waarvan de betaling gebaseerd is op aandelen en die afgewikkeld worden in eigenvermogensinstrumenten worden gegeven in Bijlage 44.
W. Schattingen, beoordelingen en belangrijkste bronnen van onzekerheid
I Reële waarde van de vastgoedportefeuille
De waarde van het patrimonium van Cofinimmo wordt driemaandelijks gewaardeerd door vastgoeddeskundigen. Deze waardering van de vastgoeddeskundigen is bedoeld om de marktwaarde van een gebouw te bepalen op een bepaalde datum in functie van de evolutie van de markt en de kenmerken van de desbetreffende gebouwen. Cofinimmo maakt ook zelf en parallel aan het werk van de vastgoeddeskundigen een waardering van haar patrimonium vanuit het perspectief van continue uitbating ervan door haar eigen teams. De portefeuille wordt in de geconsolideerde rekeningen van de Groep geboekt tegen de reële waarde die door de vastgoeddeskundigen wordt bepaald.
II Financiële instrumenten
De reële waarde van de financiële instrumenten van de Groep wordt berekend op basis van de marktwaarden in het programma Bloomberg.1 Deze reële waarden worden vergeleken met de driemaandelijkse schattingen van de banken en de belangrijke verschillen worden geanalyseerd.
Meer details vindt u in Bijlage 24.
III Goodwill
De goodwill wordt bij de verwerving berekend als het positieve verschil tussen de verwervingskost en het aandeel van Cofinimmo in het verworven netto-actief. Deze goodwill wordt vervolgens onderworpen aan een waardeverminderingstest waarbij de netto boekwaarde van de groepen gebouwen met hun bedrijfswaarde wordt vergeleken. De berekening van de bedrijfswaarde is gebaseerd op hypotheses van de toekomstige kasstromen, het indexeringspercentage, kasstroomjaren en restwaarden.
Meer details vindt u in Bijlage 20.
IV Transacties
In het kader van een patrimoniumverwerving door de aankoop van aandelen van vennootschappen baseert de Groep zich op het bezitspercentage van de aandelen en de benoemingsbevoegdheid van de bestuurders om te bepalen of de Groep een gezamenlijke of een globale controle uitoefent.
Indien een patrimonium overeenkomt met de definitie van een bedrijfscombinatie zoals bepaald in IFRS 3, herwaardeert de Groep de verworven activa en verplichtingen bij dergelijke bedrijfscombinatie tegen hun reële waarde. De reële waarde van het verworven vastgoedpatrimonium wordt opgesteld op basis van de waarde bepaald door de vastgoedexperts.
Meer details vindt u in Bijlage 43.
1 De gegevens van Bloomberg zijn het resultaat van observaties van reële transactieprijzen en van de toepassing van waarderingsmodellen, ontwikkeld in de wetenschappelijke literatuur, op deze observaties (www.bloomberg.com).
BIJLAGE 3. OPERATIONEEL RISICOBEHEER
Onder operationeel risico verstaat Cofinimmo het risico op verlies als gevolg van onaangepaste procedures of falen van het beheer.
De Groep beheert haar klantenbestand op actieve wijze om zo de huurleegstand en het huurdersverloop in de kantorensector te beperken. Het team dat instaat voor het beheer van de gebouwen is verantwoordelijk voor het snel oplossen van de klachten van de huurders en het commercieel team onderhoudt regelmatige contacten met hen om alternatieve mogelijkheden in de portefeuille aan te bieden wanneer zij behoefte hebben aan grotere of kleinere oppervlakten. Hoewel deze activiteit fundamenteel is voor de bescherming van de huurinkomsten, heeft ze weinig invloed op de prijs waartegen een leegstaand gebouw kan worden verhuurd, omdat deze prijs afhankelijk is van de heersende marktomstandigheden. De meerderheid van alle huurcontracten bevat een clausule waarbij de huur jaarlijks wordt geïndexeerd. Alvorens een nieuwe klant te aanvaarden, wordt eerst een kredietanalyse aan een extern ratingbureau gevraagd. Aan huurders die niet tot de publieke sector behoren, wordt meestal een voorschot of een bankwaarborg gevraagd ten belope van zes maanden huur.
Behoudens uitzondering zijn de huren vooraf betaalbaar op maandelijkse, driemaandelijkse of jaarbasis. Voor huurlasten en taksen die de Groep betaalt maar die contractueel doorrekenbaar zijn aan de huurders, wordt een driemaandelijkse provisie gevraagd. De verliezen op huurvorderingen, na recuperaties, vertegenwoordigen 0,065 % van de totale omzet voor de periode 1996-2015. Een sterke verslechtering van de algemene economische conjunctuur kan de verliezen op huurvorderingen vergroten, vooral in de kantorensector. Het eventuele faillissement van een belangrijke huurder kan voor Cofinimmo een aanzienlijk verlies of een onverwachte huurleegstand vertegenwoordigen en zelfs een herverhuring van de vrijgekomen oppervlakte tegen een prijs die lager is dan deze van het verbroken contract.
De directe operationele kosten worden hoofdzakelijk beïnvloed door twee factoren:
- de leeftijd en de kwaliteit van de gebouwen die de onderhouds- en herstellingskosten bepalen. Deze kosten worden opgevolgd door het team dat de gebouwen beheert, terwijl de uitvoering van de werken wordt uitbesteed;
- het leegstandsniveau van de kantoorgebouwen en het huurdersverloop die de uitgaven voor de onverhuurde oppervlakten, de verhuurkosten, de kosten voor renovaties, de kortingen verleend aan nieuwe klanten, enz. bepalen. Het actieve commerciële portefeuillebeheer beoogt het minimaliseren van deze kosten.
De gebouwen die bestemd zijn voor gezondheidszorg en huisvesting van senioren en de gebouwen in de distributienetten zijn bijna volledig bezet. De eerstgenoemde zijn verhuurd aan uitbatersgroepen waarvan de solvabiliteit jaarlijks wordt geanalyseerd. De gebouwen van de distributienetten zijn verhuurd aan grote vennootschappen. De herverhurings- of herbestemmingsscenario's bij afloop van de huurovereenkomst worden voorzichtig geanalyseerd en te gelegener tijd voorbereid. De kleinste gebouwen van de distributienetten worden verkocht wanneer de huurder ze verlaat.
De bouw- en renovatieprojecten worden voorbereid en gecontroleerd door het Project Managementteam van de Groep teneinde ze tijdig en binnen het voorziene budget te voltooien. Voor de belangrijkste projecten doet de Groep een beroep op externe specialisten in projectbeheer.
Het risico dat gebouwen worden vernield door brand of andere rampen wordt verzekerd voor een totale reconstructiewaarde van 1639,06 miljoen EUR1 tegenover een reële waarde van de verzekerde vastgoedbeleggingen van 1408,73 miljoen EUR op 31.12.2015, grondwaarde inbegrepen. Voor de leegstand van de gebouwen als gevolg van deze gebeurtenissen is een indekking voorzien. Bovendien verzekert Cofinimmo eveneens haar burgerlijke aansprakelijkheid die voortvloeit uit haar hoedanigheid van eigenaar of bouwheer.
Meer details over het beheer van het financieel risico van de Groep vindt u in Bijlage 24.
1 Dit bedrag omvat noch de werfverzekeringen, noch deze die contractueel ten laste zijn van de gebruiker (i.e. voor het zorgvastgoed, de cafés/restaurants van de Pubstone portefeuille en sommige kantoorgebouwen), noch deze met betrekking tot financiële leasings. De verzekeringen voor de aan Covéa/MAAF verhuurde gebouwen (verzekering in eerste rang op alle gebouwen in volle eigendom en in tweede rang op alle gebouwen in mede-eigendom) die voor hun nieuwbouwwaarde gedekt zijn, zitten evenmin in dit bedrag vervat.
BIJLAGE 4. VERWERVINGEN VAN DOCHTERVENNOOTSCHAPPEN EN JOINT VENTURES
Aspria Maschsee en Aspria Uhlenhorst
Op 05.06.2015 heeft de Cofinimmo Groep 94,9 % van de aandelen van Aspria Maschsee en Aspria Uhlenhorst gekocht. Deze twee vennootschappen omvatten twee sport- en wellnesscentra in Duitsland, met name in Hamburg en Hannover.
Sindsdien oefent Cofinimmo de exclusieve controle over de twee vennootschappen uit en neemt zij ze op in haar rekeningen volgens de integrale consolidatiemethode.
Terra 13
Via haar dochtervennootschap Rheastone heeft Cofinimmo op 05.11.2015 de BVBA Terra 13 verworven, eigenaar van de uitbreiding van een bestaand woonzorgcentrum dat al in het bezit van Rheastone was. De netto aankoopprijs was -80 KEUR, wat overeenkomt met een betaalde prijs van 156 KEUR voor een thesaurie in de rekeningen van 236 KEUR.
Deze vennootschap is op 22.01.2016 gefuseerd met Rheastone. Deze verwerving wordt beschouwd als immaterieel voor de groep.
Algemene informatie
| Vennootschap | Aspria Maschsee | Aspria Uhlenhorst |
|---|---|---|
| Segment | Zorgvastgoed - Duitsland | Zorgvastgoed - Duitsland |
| Land | Nederland | Nederland |
| % in het bezit van de Cofinimmo Groep op 31.12.2015 - integrale consolidatie | 94,9 % | 94,9 % |
| % in het bezit van Aspria Estates BV op 31.12.2015 | 5,1 % | |
| % in het bezit van Aspria Properties BV op 31.12.2015 | 5,1 % | |
| Nettobedrag betaald bij de verwerving (x 1000 EUR) | ||
| Prijs betaald door Cofinimmo voor de terugkoop van de aandelen | 10262 | 4408 |
| Thesaurie in de acquisitiebalans | 528 | 199 |
| Uitgaande betaling zonder thesaurie | 9734 | 4209 |
Overgenomen activa en verplichtingen bij de verwerving (x 1000 EUR)
| Vaste activa | 28124 | 25446 |
|---|---|---|
| Vlottende activa | 1216 | 222 |
| Langlopende verplichtingen | 18518 | 20983 |
| Kortlopende verplichtingen | 322 | 234 |
Deze verwervingen zijn niet beschouwd als bedrijfscombinaties zoals bepaald in IFRS 3 aangezien zij op zich geen 'business' verwervingen zijn. Een 'business' wordt gedefinieerd als een geïntegreerd geheel van activiteiten en activa.
BIJLAGE 5. SECTORINFORMATIE
In reële waarde vertegenwoordigt het zorgvastgoed 42,4 % van het patrimonium, de kantoren 39,6 %, het vastgoed van distributienetten 17,2 % en de overige sectoren 0,8 %.
De verschillende vastgoedsegmenten worden beschreven op de bladzijden 48 t/m 75.
Drie klanten vertegenwoordigen meer dan 10 % van de contractuele huur: Korian/Medica en Armonea, beide huurder in het segment van de woonzorgcentra voor een bedrag van respectievelijk 34 miljoen EUR en 23 miljoen EUR; AB InBev, huurder in het segment van vastgoed van distributienetten voor een bedrag van 30 miljoen EUR.
| KANTOREN | ZORG- | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| (x 1000 EUR) | Brussel CBD1 |
Brussel Gedecen traliseerd |
Brussel Periferie |
Antwerpen | Andere regio's | België | |||||||
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | ||
| RESULTATENREKENINGEN | |||||||||||||
| Netto huurresultaat | 22436 | 27258 40508 42305 | 8709 | 10061 | 4594 | 4240 | 7686 | 7831 | 53787 48893 | ||||
| Vastgoedresultaat na rechtstreekse vastgoedkosten |
19083 | 24031 34259 | 37049 | 6749 | 8519 | 3974 | 3739 | 7 138 | 7517 | 53757 48690 | |||
| Beheerkosten vastgoed Algemene kosten van de vennootschap |
|||||||||||||
| Resultaat verkoop vastgoedbeleggingen en andere niet-financiële activa |
10064 -23550 | 826 | 620 | 11431 | |||||||||
| Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen |
4803 | 13785 | -33951 -32358 | -2861 | -1 741 | 562 | 1183 | 588 | 1332 | 10682 | 6486 | ||
| Ander portefeuilleresultaat | |||||||||||||
| Operationeel resultaat | |||||||||||||
| Financieel resultaat Aandeel in het resultaat van aanverwante |
|||||||||||||
| vennootschappen en joint ventures | |||||||||||||
| Belastingen | -114 | ||||||||||||
| NETTO RESULTAAT NETTO RESULTAAT - AANDEEL GROEP |
|||||||||||||
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | ||
| BALANS | |||||||||||||
| Activa | |||||||||||||
| Goodwill | |||||||||||||
| Vastgoedbeleggingen, waarvan: | 391313 426669 529268 603032 | 139186 | 142043 | 66123 | 65410 | 115261 | 113278 | 772719 | 821235 | ||||
| Projectontwikkelingen | 27068 | 47 751 | 17611 | 17 144 | 358 | 341 | 488 | 464 | 2300 | 16280 | |||
| Activa voor eigen gebruik | 8625 | 8875 | |||||||||||
| Activa bestemd voor verkoop | |||||||||||||
| Andere activa | |||||||||||||
| TOTAAL ACTIVA | |||||||||||||
| Eigen vermogen en Verplichtingen | |||||||||||||
| Eigen vermogen Eigen vermogen toewijsbaar aan de aandeelhouders van de moedervennootschap |
|||||||||||||
| Minderheidsbelangen | |||||||||||||
| Verplichtingen | |||||||||||||
| TOTAAL EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTINGEN |
| TOTAAL | NIET TOEGEWEZEN BEDRAGEN |
ANDERE | VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN | VASTGOED | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cofinimur I Frankrijk |
Pubstone Nederland |
Pubstone België |
Duitsland | Nederland | Frankrijk | ||||||||||||
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | |
| 212117 211 758 |
4452 | 1956 | 7981 | 7 720 | 69 19629 19856 10218 10255 | 3068 | 1462 | 6719 | 25087 27095 | ||||||||
| 197491 199213 |
4192 | 1917 | 7829 | 7473 | 9917 | 9854 | 69 18954 19301 | 2952 | 1439 | 6530 | 24851 26921 | ||||||
| -15343 | -14295 | -15343 | |||||||||||||||
| -7806 | -7 176 | -7806 | |||||||||||||||
| 22425 | -47 | -98 | 489 | 249 | |||||||||||||
| -8620 | 3423 | 678 | 1231 | 4543 | -1899 | -2783 | -508 | -400 | 868 | 2140 | 1 774 | 4073 | 969 | 3306 | |||
| -8558 | 1435 | -714 | 251 | -1830 | -11000 | -4800 | -863 | -1990 | -351 | ||||||||
| 179588 138542 | |||||||||||||||||
| -67638 -187575 -67638 -187575 | |||||||||||||||||
| 460 | 734 | 573 | 460 | ||||||||||||||
| -3961 | -2492 | -4209 | 336 | 251 | 703 | -3 | |||||||||||
| 108449 | |||||||||||||||||
| 103967 | |||||||||||||||||
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | |
| 111256 | 55777 33350 35650 | 50977 | 26929 | 26929 | |||||||||||||
| 3131483 3195773 61544 |
26111 1625 |
26792 1651 |
116018 110960 201 |
675 | 147 117 149396 | 11400 274299 272202 973 |
67081 | 77020 1130 |
5730 | 4030 | 381334 377017 104972 4690 |
||||||
| 8625 | |||||||||||||||||
| 2870 | 980 | 690 | 2430 | 2180 | |||||||||||||
| 166871 | 181473 | 166871 | |||||||||||||||
| 34124803499012 | |||||||||||||||||
| 1924615 1608965 | 1924615 1608965 | ||||||||||||||||
| 1541971 1860099 | 1860099 | ||||||||||||||||
| 64516 | 66994 | 64516 | |||||||||||||||
| 1487865 1890047 1487865 1890047 | |||||||||||||||||
| 34124803499012 |
BIJLAGE 6. HUURINKOMSTEN EN MET HUUR VERBONDEN KOSTEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Huurinkomsten | 202612 | 195918 |
| Huurinkomsten | 205909 | 197 761 |
| Potentiële bruto huurinkomst1 | 216027 | 209112 |
| Huurleegstand2 | -10118 | -11351 |
| Huurkortingen | -3718 | -2933 |
| Huurvoordelen toegekend aan huurders | -567 | -558 |
| Vergoedingen voor vroegtijdig verbroken huurcontracten3 | 988 | 1648 |
| Terugnames van overgedragen en verdisconteerde huren | 10214 | 15931 |
| Met verhuur verbonden kosten | -709 | -91 |
| Te betalen huur voor verhuurde ruimten | -174 | -88 |
| Waardeverminderingen op handelsvorderingen | -535 | -44 |
| Terugnemingen van waardeverminderingen op handelsvorderingen | 41 | |
| TOTAAL | 212117 | 211 758 |
Afgezien van enkele uitzonderlijke gevallen, is een indexering voorzien in de huurovereenkomsten die de Groep afsluit.
De Groep verhuurt haar vastgoedbeleggingen op grond van gewone huurovereenkomsten en financiële leasings. Enkel de inkomsten gegenereerd door gewone huurovereenkomsten verschijnen onder huurinkomsten.
Het bedrag vermeld onder 'Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren' stemt overeen met het verschil van de geactualiseerde waarde (aan de overeengekomen rente bij de verkoop), in het begin en op het einde van het jaar, van de toekomstige huurprijzen (geïndexeerd aan de overeengekomen rentevoet bij de verkoop) van de huurovereenkomsten waarvan de vorderingen zijn overgedragen. De terugname via de resultatenrekeningen laat een graduele heropbouw van de bruto initiële waarde van de betrokken gebouwen op het einde van de huurovereenkomst toe. Het betreft een recurrente inkomstenpost zonder effect op de kasstromen (zie Bijlage 2: 'Belangrijke boekhoudkundige methodes, I Eigendom verhuurd voor lange periodes, III Overdracht van toekomstige huurgelden in het kader van een lange termijnovereenkomst die niet gekwalificeerd is als financiële leasing').
De variatie in de reële waarde van deze gebouwen wordt bepaald door de onafhankelijke vastgoeddeskundige en wordt hernomen in de rubriek 'Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen' volgens de proportie vermeld in Bijlage 2. Het betreft een niet-recurrente post, die immers afhankelijk is van de hypotheses van de deskundige met betrekking tot de toekomstige marktvoorwaarden.
Totale huurinkomsten
Wanneer een huurcontract wordt geclassificeerd als een financiële leasing, wordt verondersteld dat het gebouw vervreemd werd en dat de Groep in de plaats een vordering van financiële leasing heeft. Ontvangen betalingen in het kader van een financiële leasing worden uitgesplitst in 'kapitaal' en 'interesten': het kapitaalgedeelte wordt in de balans van de vorderingen van financiële leasings in het bezit van de Groep afgeboekt, het interestgedeelte wordt in de resultatenrekeningen geboekt. Bijgevolg gaat alleen het interestgedeelte via de resultatenrekeningen.
Totaalbedrag van de inkomsten uit de gebouwen in het bezit van de Groep krachtens de gewone huurovereenkomsten en de financiële leasingcontracten
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Huurinkomsten uit gewone huurovereenkomsten | 202612 | 195918 |
| Interestopbrengsten uit financiële leasingcontracten | 4699 | 4040 |
| Kapitaalbestanddeel van financiële leasingcontracten | 3374 | 1652 |
| TOTAAL | 210685 | 201610 |
Totaalbedrag van de toekomstige minimale huurinkomsten krachtens de niet-opzegbare gewone huurovereenkomsten en de financiële leasingcontracten in voege op 31 december
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Gewone verhuringen | 2375282 | 2342313 |
| Op minder dan één jaar | 212527 | 208942 |
| Op meer dan één jaar maar minder dan vijf jaar | 536613 | 531266 |
| Op meer dan vijf jaar | 1626142 | 1602105 |
| Financiële leasings | 77308 | 79636 |
| Op minder dan één jaar | 1656 | 1618 |
| Op meer dan één jaar maar minder dan vijf jaar | 23086 | 21467 |
| Op meer dan vijf jaar | 52566 | 56551 |
| TOTAAL | 2452590 | 2421949 |
1 De potentiële bruto huurinkomst komt overeen met de som van de effectief ontvangen huurgelden en de geschatte huurgelden voor de leegstaande ruimtes.
2 De huurleegstand wordt berekend op basis van de door onafhankelijke vastgoeddeskundigen geschatte huurwaarde van de leegstaande ruimtes.
3 De vergoedingen voor verbreking worden in één keer in het resultaat geboekt.
BIJLAGE 7. NETTO HERDECORATIEKOSTEN1
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Kosten van de huurders en gedragen door de eigenaar op huurschade en wederinstaatstelling op het einde van de huurovereenkomst |
1434 | 1540 |
| Recuperatie van vastgoedkosten | -329 | -612 |
| TOTAAL | 1105 | 928 |
De recuperatie van vastgoedkosten bevat enkel de vergoedingen op huurschade.
BIJLAGE 8. HUURLASTEN EN BELASTINGEN GEDRAGEN DOOR DE EIGENAAR OP VERHUURDE GEBOUWEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Recuperatie van huurlasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen | 41588 | 44756 |
| Doorrekening van huurlasten gedragen door de eigenaar | 16916 | 16971 |
| Doorrekening van voorheffingen en belastingen op verhuurde gebouwen | 24672 | 27 785 |
| Huurlasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen | -45066 | -47512 |
| Huurlasten gedragen door de eigenaar | -17570 | -17334 |
| Voorheffingen en belastingen op verhuurde gebouwen | -27496 | -30178 |
| TOTAAL | -3478 | -2756 |
De huurvoorwaarden voorzien gewoonlijk dat deze lasten en belastingen gedragen worden door de huurder via doorrekening door de eigenaar. Een aantal huurcontracten van de Groep voorziet echter dat bepaalde lasten of belastingen ten laste blijven van de eigenaar.
Het bedrag van de huurlasten en belastingen die op 31.12.2015 niet gerecupereerd waren, omvat voornamelijk het bedrag voor de niet-recupereerbare lasten van 1,4 miljoen EUR voor de gebouwen in werf Belliard 40 en Woluwe 106-108.
BIJLAGE 9. TECHNISCHE KOSTEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Recurrente technische kosten | 5316 | 3601 |
| Herstellingen | 5058 | 3208 |
| Verzekeringspremies | 258 | 393 |
| Niet-recurrente technische kosten | 327 | 201 |
| Grote herstellingen (aannemers, architecten, studiebureaus, …)2 | 302 | 268 |
| Schadegevallen | 25 | -67 |
| Verliezen door schadegevallen gedekt door verzekeringscontracten | 450 | 213 |
| Ontvangen vergoedingen van verzekeringsmaatschappijen voor verliezen door schadegevallen | -425 | -280 |
| TOTAAL | 5643 | 3802 |
BIJLAGE 10. COMMERCIËLE KOSTEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Makelaarscommissies | 634 | 740 |
| Publiciteit | 118 | 85 |
| Diverse erelonen en andere deskundigen | 198 | 312 |
| TOTAAL | 950 | 1137 |
1 Volgens Bijlage C van het Koninklijk Besluit van 13.07.2014 is de exacte terminologie 'Kosten van de huurders en gedragen door de eigenaar op huurschade en wederinstaatstelling op het einde van de huur' en 'Recuperatie van vastgoedkosten'.
2 Met uitzondering van de gekapitaliseerde uitgaven.
BIJLAGE 11. BEHEERKOSTEN
De beheerkosten worden opgedeeld in de kosten voor het portefeuillebeheer en de andere kosten.
Beheerkosten vastgoed
Deze kosten omvatten de kosten van het personeel verantwoordelijk voor deze activiteit, de operationele kosten van de maatschappelijke zetel van de vennootschap en de erelonen betaald aan derden. De van huurders ontvangen beheervergoedingen die gedeeltelijk de beheerkosten van het vastgoed dekken, worden in mindering gebracht.
Het beheer van het patrimonium wordt intern uitgevoerd, met uitzondering van de portefeuille van de MAAF-verzekeringskantoren en het zorgvastgoed in Duitsland. De interne beheerkosten van het patrimonium worden als volgt opgesplitst:
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Kosten van de zetel | 1828 | 1606 |
| Informatica | 811 | 789 |
| Overig | 1017 | 817 |
| Erelonen betaald aan derde partijen | 4853 | 3195 |
| Recurrente | 3067 | 2650 |
| Vastgoedexperts | 1063 | 988 |
| Advocaten | 125 | 62 |
| Patrimoniumbeheer | 461 | 327 |
| Overig | 1418 | 1273 |
| Niet-recurrente | 1 786 | 545 |
| Fusies en overnames (andere dan bedrijfscombinaties) | 1 786 | 545 |
| Public relations, communicatie en publiciteit | 529 | 572 |
| Personeelskosten | 11128 | 10916 |
| Bezoldigingen | 8433 | 8228 |
| Sociale zekerheid | 1651 | 1633 |
| Pensioenen en andere uitkeringen | 1044 | 1055 |
| Ontvangen erelonen | -3609 | -2555 |
| Erelonen voor het beheer inzake huurovereenkomsten1 | -3369 | -2284 |
| Erelonen voor bijkomende diensten | -240 | -271 |
| Taksen en wettelijke kosten | 533 | 427 |
| Afschrijvingskosten op kantoormaterieel | 81 | 134 |
| TOTAAL | 15343 | 14295 |
De recurrente en niet-recurrente honoraria van de vastgoeddeskundigen bedragen 1190690 EUR voor het jaar 2015. Deze emolumenten worden deels berekend op basis van een vast bedrag per vierkante meter en deels op basis van een vast bedrag per gebouw.
Algemene kosten van de vennootschap
Deze kosten dekken de algemene kosten van de vennootschap als juridische beursgenoteerde entiteit die het stelsel van GVV geniet. Deze kosten worden aangegaan om volledige en continue informatie te verschaffen, om economisch vergelijkbaar te zijn met andere types van investeringen en om aan de beleggers de mogelijkheid te bieden op een liquide manier onrechtstreeks in een vastgoedportefeuille te investeren. Een deel van de studiekosten met betrekking tot de groei van de Groep valt tevens onder deze categorie.
| Kosten van de zetel 392 405 Informatica 156 160 Overig 236 245 Erelonen betaald aan derde partijen 1025 889 Recurrente 741 574 Advocaten 129 -9 Auditeurs 309 382 Overig 303 201 Niet-recurrente 284 315 Public relations, communicatie en publiciteit 637 702 Personeelskosten 4180 3524 Bezoldigingen 3418 2801 Sociale zekerheid 406 356 Pensioenen en andere uitkeringen 356 367 Taksen en wettelijke kosten 1572 1656 TOTAAL 7806 7 176 |
(x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|---|
Groepsverzekering
De groepsverzekering die Cofinimmo afsloot voor haar medewerkers en Directieleden houdt de volgende verstrekkingen in:
- betaling van een kapitaal 'Leven' ten gunste van de aangeslotene in geval van leven op datum van de pensionering;
- betaling van een kapitaal 'Overlijden' ten gunste van de begunstigden in geval van overlijden van de aangeslotene vóór de datum van de pensionering;
- betaling van een invaliditeitsrente in geval van ongeval of langdurige niet-professionele ziekte;
- premievrijstelling in dezelfde gevallen.
Ter bescherming van de werknemers voorziet de Wet van 18.12.2015, die beoogt de duurzaamheid en het sociale karakter van de aanvullende pensioenen te waarborgen en het aanvullende karakter ten opzichte van de rustpensioenen te versterken, dat voor de medewerkers van Cofinimmo een minimumrendement op het gedeelte 'Leven' van de premies gewaarborgd is.
Dit minimumrendement bedraagt 3,75 % van de bruto premies (ZT) voor de persoonlijke bijdragen en 3,25 % van de premies (ZT) voor de patronale bijdragen tot 31.12.2015. Voor de toekomstige premies bedraagt het minimumrendement 1,75 %.
De rente die door de verzekeraar gewaarborgd wordt, bedraagt 1 % in 2015 (2013 en 2014: 2,25 %).
Bijgevolg dient Cofinimmo een gedeelte van de rente die de Wet waarborgt, in te dekken. Zij dient desgevallend bijkomende bedragen in reserve te plaatsen om de gewaarborgde rendementen voor geleverde diensten te bereiken. Er werd een provisie van 27406 EUR ten laste genomen op 31.12.2015.
Emolumenten van de Commissaris
De vaste emolumenten van de Commissaris Deloitte, Bedrijfsrevisoren voor het onderzoek en de revisie van de statutaire en geconsolideerde rekeningen van Cofinimmo bedroegen 121 700 EUR (excl. btw). Zijn emolumenten voor de revisie van de statutaire rekeningen van de dochtervennootschappen van Cofinimmo bedroegen 111 770 EUR (excl. btw) en worden per vennootschap berekend op basis van hun effectieve prestaties.
De honoraria van Bank Degroof Petercam als financiële betaaldienst van de dividenden bevinden zich onder de rubriek 'Overig' van de 'Erelonen betaald aan derden'. Het gaat hier om een vast bedrag voor de jaarlijkse prestatie.
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Emolumenten van de Commissaris | 318 | |
| Emolumenten voor het uitoefenen van het mandaat van Commissaris | 233 | 248 |
| Emolumenten voor uitzonderlijke prestaties of bijzondere opdrachten bij de Groep | 133 | 70 |
| Andere attesteringsopdrachten | 19 | 55 |
| Andere opdrachten buiten de opdrachten van revisor | 114 | 15 |
| Emolumenten van personen die verbonden zijn met de Commissaris | 124 | |
| Emolumenten voor uitzonderlijke prestaties of bijzondere opdrachten bij de Groep | 46 | 124 |
| Andere attesteringsopdrachten | 15 | |
| Opdrachten van fiscale raadgeving | 18 | 106 |
| Andere opdrachten buiten de opdrachten van revisor | 28 | 3 |
| TOTAAL | 412 | 442 |
De emolumenten van de Commissaris, andere dan Deloitte, gemandateerd voor de Franse vennootschappen van de Groep bedragen 18 KEUR (excl. btw) in 2015.
BIJLAGE 12. RESULTAAT UIT VERKOOP VAN VASTGOEDBELEGGINGEN EN ANDERE NIET-FINANCIËLE ACTIVA
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Verkoop van vastgoedbeleggingen | ||
| (A) Netto verkoop van gebouwen (verkoopprijs - transactiekosten) | 26383 | 75351 |
| (B) Boekhoudkundige waarde van de verkochte gebouwen (reële waarde van de vervreemde activa) | -24363 | -70855 |
| (C) Investeringswaarde van de vervreemde activa | 1 | -74014 |
| Terugneming van de impact op de reële waarde van de geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
1 | 3159 |
| Overig | 9 | 612 |
| SUBTOTAAL | 2029 | 1949 |
| Verkoop van andere niet-financiële activa | ||
| Verkoop met uitzondering van andere niet-financiële activa | 20396 | 6530 |
| Boekhoudkundige waarde van verkochte andere niet-financiële activa | -19953 | |
| Overig | -109672 | |
| SUBTOTAAL | 20396 | -24390 |
| TOTAAL | 22425 | -22441 |
Sinds 2015 worden de toekomstige hypothetische overdrachtsrechten en -kosten bij de verwerving van gebouwen rechtstreeks in de resultatenrekening geboekt (en niet meer van het eigen vermogen afgetrokken, zie Bijlage 2 voor meer informatie). Om de effectief gerealiseerde meer- of minwaarde te berekenen, moeten deze registratierechten bij de verkoop dus niet worden afgetrokken van het verschil tussen de verkregen prijs en de boekwaarde van deze gebouwen. De rechten zijn namelijk bij de verwerving al op de resultatenrekening geboekt.
Rekening houdend met de aanpassing in de verwerking van de overdrachtsrechten en -kosten, wordt het resultaat op de verkoop van vastgoedbeleggingen in 2015 berekend door de netto verkoop van gebouwen (A) te vergelijken met de reële waarde ervan (B). In 2014 wordt het resultaat op de verkoop van vastgoedbeleggingen berekend door de netto verkoop van gebouwen (A) te vergelijken met de investeringswaarde ervan (C).
De meerwaarde op de verkoop van andere niet-financiële activa heeft betrekking op de verkoop van alle aandelen van de vennootschappen Livingstone II NV en Silverstone NV. De verkoopprijs van de aandelen van deze twee vennootschappen bedroeg 139,8 miljoen EUR; het verschil met de conventionele waarde van de gebouwen ligt voornamelijk in de overname van schulden door de kopers.
Door deze transacties kon Cofinimmo een boekhoudkundige meerwaarde realiseren van 20396 KEUR, die voornamelijk het gevolg is van het verschil tussen de prijs die Cofinimmo kreeg voor de aandelen van de twee vennootschappen en hun boekwaarde.
Ter herinnering, de in 2014 gerealiseerde minwaarde van 24390 KEUR heeft betrekking op de verkoop van alle aandelen van de vennootschap Galaxy Properties NV, eigenaar van het kantoorgebouw North Galaxy.
BIJLAGE 13. VARIATIES IN DE REËLE WAARDE VAN VASTGOEDBELEGGINGEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Positieve variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | 39848 | 55806 |
| Negatieve variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | -48468 | -61261 |
| TOTAAL | -8620 | -5455 |
De uitsplitsing van de variaties in de reële waarde van de vastgoedbeleggingen wordt voorgesteld in Bijlage 22.
BIJLAGE 14. ANDER PORTEFEUILLERESULTAAT
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Variatie in uitgestelde belastingen3 | -744 | -1 739 |
| Terugname van niet-vervallen verlopen huren | -550 | 505 |
| Waardevermindering goodwill4 | -7 100 | -11000 |
| Overig | -164 | 930 |
| TOTAAL | -8558 | -11304 |
De terugname van de niet-vervallen verschuldigde huren, erkend in de loop van de periode, resulteert uit de toepassing van de boekhoudmethode beschreven in Bijlage 2, punt R.
- 3 Zie Bijlage 35
- 4 Zie Bijlage 20.
172
1 De boekhoudmethode is veranderd sinds 01.01.2015. De opsplitsing tussen de investeringswaarde van de vervreemde activa en de terugneming van de impact op de reële waarde van de geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen is niet langer pertinent.
2 In 2014 stemt het bedrag van 10967 KEUR overeen met de gerealiseerde minwaarde bij de overdracht van de naakte eigendom van North Galaxy door Cofinimmo NV aan Galaxy Properties NV, alsook de annulering van de wedersamenstelling van overdragen en verdisconteerde huren geboekt sinds 01.01.2014.
BIJLAGE 15. FINANCIËLE INKOMSTEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Ontvangen interesten en dividenden1 | 1149 | 1537 |
| Vergoedingen financiële leasings en soortgelijken | 4586 | 4040 |
| TOTAAL | 5735 | 5577 |
BIJLAGE 16. NETTO INTERESTKOSTEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Nominale interesten op leningen | 24698 | 32194 |
| Bilaterale leningen - vlottende rente | 4479 | 7623 |
| Handelspapier - vlottende rente | 1150 | 926 |
| Investeringskredieten - vlottende of vaste rente | 606 | 634 |
| Obligaties - vaste rente | 9230 | 13778 |
| Converteerbare obligaties | 9233 | 9233 |
| Wedersamenstelling van het nominaal bedrag van financiële schulden | 1167 | 721 |
| Kosten als gevolg van toegelaten afdekkingsinstrumenten | 17066 | 31 738 |
| Toegelaten afdekkingsinstrumenten die onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals gedefinieerd in IFRS | 6043 | 21644 |
| Toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals gedefinieerd in IFRS |
11023 | 10094 |
| Opbrengsten die voortvloeien uit toegelaten afdekkingsinstrumenten | -3758 | -13283 |
| Toegelaten afdekkingsinstrumenten die onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals gedefinieerd in IFRS | -54 | -9203 |
| Toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals gedefinieerd in IFRS |
-3704 | -4080 |
| Andere interestkosten2 | 3137 | 3304 |
| TOTAAL | 42310 | 54700 |
De effectieve interestkost van de leningen stemt overeen met een gemiddelde effectieve rentevoet van de leningen van 2,90 % (2014: 3,43 %). De effectieve last, zonder rekening te houden met de afdekkingsinstrumenten, bedraagt 1,99 %. Dit percentage kan worden opgesplitst in 2,54 % dat overeenkomt met de leningen aan reële waarde en 1,81 % voor de leningen aan geamortiseerde kostprijs3 .
BIJLAGE 17. ANDERE FINANCIËLE KOSTEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Bankkosten en andere commissies | 340 | 320 |
| Overig | 320 | 1989 |
| TOTAAL | 660 | 2309 |
173
1 Het bedrag van de ontvangen dividenden is gelijk aan nul op 31.12.2015.
2 Het betreft commissies op niet-gebruikte kredieten.
3 De interesten op leningen aan geamortiseerde kostprijs (2015: 19769 KEUR/2014: 27012 KEUR) bestaan uit 'Andere interestkosten', 'Wedersamenstelling van het nominaal bedrag van financiële schulden' en 'Nominale interesten op leningen' (met uitzondering van de 'Converteerbare obligaties'). De interesten op leningen aan reële waarde via het netto resultaat (2015: 22541 KEUR/2014: 27688 KEUR) bestaan uit 'Kosten en Opbrengsten die voortvloeien uit toegelaten afdekkingsinstrumenten', evenals de 'Converteerbare obligaties'.
BIJLAGE 18. VARIATIES IN DE REËLE WAARDE VAN FINANCIËLE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Toegelaten afdekkingsinstrumenten die onderworpen zijn aan de afdekkingsboekhouding | -28654 | -54796 |
| Variaties van de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding |
-3421 | 1 7191 |
| Impact van het in resultaat nemen van afdekkingsinstrumenten waarvoor de afdekkingsrelatie ten einde is gekomen | -28312 | -56515 |
| Toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan de afdekkingsboekhouding | -1511 | -79927 |
| Variaties van de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding |
46482 | -716702 |
| Converteerbare obligaties | -6159 | -8257 |
| Overig | -238 | -1420 |
| TOTAAL | -30403 | -136143 |
Enkel de variaties in het niet-effectieve deel van de reële waarde van de instrumenten voor kasstroomafdekking ('cashflow hedge') en de variaties in de reële waarde van de derivaten bestemd voor transacties ('trading') zijn in deze tabel opgenomen. De variaties in het effectieve deel van de reële waarde van de instrumenten van kasstroomafdekking worden immers rechtstreeks in het eigen vermogen geboekt.
Indien de relatie (zelfs gedeeltelijk) tussen de instrumenten voor kasstroomafdekking en het gedekte risico eindigt, wordt de gecumuleerde winst of verlies op deze datum hergebruikt in de resultaten die tot dat ogenblik in het eigen vermogen werden uitgesteld.
In 2014 was de variatie in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan de
afdekkingsboekhouding het resultaat van de rentedaling op hun herwaardering.
De impact van het in resultaat nemen van afdekkingsinstrumenten waarvoor de afdekkingsrelatie ten einde is gekomen, is het resultaat van de herstructurering van 400 miljoen EUR aan in 2015 geannuleerde FLOOR-opties. Deze opties liepen tot eind 2017. Deze operatie zal tot een daling van de interestlasten in de komende jaren leiden. De totale kosten van de herstructurering bedragen 32 miljoen EUR. Zie voor meer details betreffende het afdekkingsbeleid de hoofdstukken 'Beheer van Financiële Middelen' en 'Risicofactoren' van dit Jaarlijks Financieel verslag.
BIJLAGE 19. VENNOOTSCHAPSBELASTING EN EXIT TAKS
| y 1∩∩∩ FI IR) | ||
|---|---|---|
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| VENNOOTSCHAPSBELASTING | 4209 | 2493 |
| Moedervennootschap | 1888 | 1425 |
| Resultaat vóór belastingen | 107597 | -52775 |
| Resultaat vrijgesteld van belasting als gevolg van het GVV-stelsel | -107597 | 52775 |
| Belastbaar resultaat verbonden met de verworpen uitgaven | 4853 | 3813 |
| Belasting aan het tarief van 33,99 % | 1650 | 1296 |
| Overig | 238 | 129 |
| Dochtervennootschappen | 2321 | 1068 |
| EXIT TAKS - DOCHTERVENNOOTSCHAPPEN | -248 | -926 |
De verworpen uitgaven bevatten hoofdzakelijk de kantoortaks in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De institutionele GVV's uitgezonderd, genieten de dochtervennootschappen het stelsel van GVV niet. De Nederlandse dochtervennootschap Pubstone Properties BV geniet het FBI-stelsel niet.
BIJLAGE 20. GOODWILL
Pubstone
De verwerving in twee fases (31.10.2007 en 27.11.2008) van 89,90 % van de aandelen van Pubstone Group NV (voordien Express Properties NV) (zie bladzijde 31 van het Jaarlijks Financieel Verslag 2008) leverde voor Cofinimmo een goodwill op die afkomstig is uit het positieve verschil tussen de verwervingskost en het aandeel van Cofinimmo in de reële waarde van het verworven netto-actief. Deze goodwill is meer in het bijzonder het resultaat van:
• het positieve verschil tussen de overeengekomen waarde die bij de verwerving werd geboden voor de vastgoedactiva (tegenwaarde van de voor de aandelen betaalde prijs) en de reële waarde van deze vastgoedactiva (uitgedrukt na aftrek van de overdrachtsrechten, zijnde respectievelijk 10,0 % of 12,5 % in België en 6,0 % in Nederland);
• en van de uitgestelde belasting die overeenkomt met de theoretische hypothese, die werd opgelegd door de IAS/IFRS normen, van een onmiddellijke verkoop van alle gebouwen op de balansdatum. Een belastingniveau van respectievelijk 34 % en 25 % voor de in België en Nederland gelegen activa werd toegepast op het verschil tussen de fiscale waarde van de activa en hun marktwaarde bij de verwerving.
1 De bruto bedragen zijn respectievelijk een opbrengst van 167 KEUR (2014: 3715 KEUR) en een kost van 509 KEUR (2014: 1996 KEUR).
2 De bruto bedragen zijn respectievelijk een opbrengst van 26740 KEUR (2014: 3130 KEUR) en een kost van 22092 KEUR (2014: 74800 KEUR).
Cofinimmo Investissements et Services (CIS)
De verwerving van 100 % van de aandelen van Cofinimmo Investissements et Services (CIS) SA (voordien Cofinimmo France SA) op 20.03.2008 leverde voor Cofinimmo een goodwill op die afkomstig is uit het positieve verschil tussen de verwervingskost en de reële waarde van het verworven netto-actief. Deze goodwill is meer in het
bijzonder het resultaat van het positieve verschil tussen de overeengekomen waarde die bij de verwerving werd geboden voor de vastgoedactiva (tegenwaarde van de voor de aandelen betaalde prijs) en de reële waarde van deze vastgoedactiva (uitgedrukt na aftrek van de overdrachtsrechten van 1,8 % en 6,2 % in Frankrijk).
Variaties van de goodwill
| (x 1000 EUR) | Pubstone België | Pubstone Nederland | CIS Frankrijk | Totaal |
|---|---|---|---|---|
| Kosten | ||||
| OP 01.01.2015 | 100157 | 39250 | 26929 | 166336 |
| OP 31.12.2015 | 100157 | 39250 | 26929 | 166336 |
| Waardeverliezen | ||||
| OP 01.01.2015 | 44380 | 3600 | 47980 | |
| Tijdens het boekjaar geboekte waardeverliezen | 4800 | 2300 | 7 100 | |
| OP 31.12.2015 | 49180 | 5900 | 55080 | |
| Boekhoudkundige waarde | ||||
| OP 01.01.2015 | 55777 | 35650 | 26929 | 118356 |
| OP 31.12.2015 | 50977 | 33350 | 26929 | 111256 |
Waardeverminderingstest
Aan het einde van het boekjaar 2015 werd de goodwill onderworpen aan een waardeverminderingstest (gerealiseerd op het niveau van de gebouwengroepen waaraan hij per land werd toegewezen) door de reële waarde van de gebouwen samen met de goodwill te vergelijken met hun bedrijfswaarde.
De reële waarde van de gebouwen is de waarde van het patrimonium zoals bepaald door de onafhankelijke vastgoeddeskundigen. Deze reële waarde wordt voorbereid op basis van drie waarderingsmethodes: de kapitalisatiemethode van de GHW (Geschatte Huurwaarde), de cashflow-methode (extrapolaties van kasgeldstromen) en de residuele methode. De belangrijkste hypotheses waarmee de onafhankelijke vastgoeddeskundigen daarbij rekening houden zijn het indexeringsniveau, het kapitalisatieniveau en de geraamde voortverkoopwaarde van de gebouwen aan het einde van de huurovereenkomst. Deze hypotheses zijn gebaseerd op marktobservaties teneinde rekening te houden met de verwachtingen van de beleggers, meer bepaald inzake de inkomstengroei en de door de markt gevraagde risicopremie. Meer informatie staat in het Verslag van de vastgoeddeskundigen in dit Jaarlijks Financieel Verslag.
De Groep bepaalt de bedrijfswaarde op basis van extrapolaties van de toekomstige netto kasgeldstromen met de huren die afkomstig zijn uit de met de huurders ondertekende huurovereenkomst, de uitgaven voor het onderhoud en beheer van de gebouwenportefeuille en de opbrengst van de verwachte verkopen als vertrekpunt. De belangrijkste hypotheses zijn het indexeringsniveau, het actualisatieniveau, een verloopniveau (het aantal gebouwen en het overeenkomstig volume van inkomsten, waarvoor de huurder, jaar na jaar, een huuropzegging zal bekend maken) en de verkoopprijs van de gebouwen aan het einde van de huurovereenkomst. Deze hypotheses zijn gebaseerd op de kennis van de Groep van haar eigen portefeuille. Het vereiste rendement op dit eigen vermogen wordt gebruikt als actualisatievoet.
Gezien de verschillen in de berekeningswijze tussen de reële waarde van de gebouwen bepaald door de onafhankelijke vastgoeddeskundigen en de bedrijfswaarde die de Groep bepaalt, en eveneens gezien het feit dat de hypotheses van beide partijen in bepaalde opzichten verschillen, kunnen deze twee waarden onderling afwijken en zijn de verschillen te rechtvaardigen.
Het resultaat van deze test (zie tabel hierna) leidt voor 2015 tot een waardevermindering van 4800 KEUR op de goodwill van Pubstone België en 2300 KEUR op de goodwill van Pubstone Nederland. Voor CIS werd geen enkele waardevermindering geboekt. Er dient te worden opgemerkt dat de reële waarden van de patrimonia van Pubstone België en Pubstone Nederland tijdens het boekjaar 2015 een negatieve variatie hebben gekend van respectievelijk 400 KEUR en 2783 KEUR, terwijl de reële waarde van CIS een positieve variatie optekende van 3306 KEUR.
Gebruikte hypotheses bij de berekening van de nutswaarde van Pubstone
Er werd een extrapolatie gemaakt van de toekomstige netto kasgeldstromen voor de resterende looptijd van de huurovereenkomsten, verminderd met de onderhouds-, investerings- en operationele kosten en de inkomsten uit de verkoop van gebouwen.
Tijdens deze resterende looptijd werd rekening gehouden met een verloopniveau dat gebaseerd is op de voorwaarden van de huurovereenkomst die met AB InBev werd getekend. Er wordt verondersteld dat de vrijgekomen gebouwen allemaal verkocht zijn. Aan het einde van de initiële huurovereenkomst van 27 jaar wordt een restwaarde berekend. De verkoopprijs en de restwaarde van de gebouwen zijn gebaseerd op de gemiddelde waarde per m² van het patrimonium zoals bepaald door de deskundige op 31.12.2015, geïndexeerd aan 1 % (2014: 1 %) per jaar. In 2014 was de waarde van de deskundige vermeerderd met een marge van 15 % vanaf het vierde jaar. Deze marge was gebaseerd op de vaststelling van de gerealiseerde meerwaarden op de verkoop van cafés/restaurants sinds de verwerving van het patrimonium van Pubstone. Voorzichtigheidshalve is deze marge in de extrapolatie van de kasstromen tot nul gereduceerd in 2015.
Voor deze kasstromen werd een degressieve indexering van 1,70 % tot 1,50 % aangehouden vanaf het tweede jaar voor Pubstone België. Voor Pubstone Nederland is de indexering daarentegen progressief, van 1,20 % tot 1,50 % vanaf het tweede jaar. In 2014 was de indexering progressief, van 0,5 % tot 1,50 % (vanaf het vijfde jaar) voor beide portefeuilles Pubstone België en Nederland.
De gebruikte actualisatievoet is 5,60 % (2014: 5,80 %).
Gebruikte hypotheses bij de berekening van de nutswaarde van CIS
Er werd een extrapolatie gemaakt van de toekomstige kasstromen op 27 jaar. Er wordt uitgegaan van de hypothese dat gedurende een periode van 27 jaar vanaf de verwervingsdatum alle huurcontracten worden hernieuwd.
De cashflow bestaat tot aan de datum van de eerste hernieuwing van het huurcontract uit de geïndexeerde huidige huur. Na deze datum is de in aanmerking genomen cashflow de geïndexeerde aanvaardbare huur. Er wordt eveneens rekening gehouden met de uitgaven in contanten in het kader van de renovatie van de gebouwen. De aanvaardbare huurgelden zijn de door de deskundige geraamde huurgelden die worden opgenomen in zijn portefeuillewaardering op 31.12.2015 en waarvan hij inschat dat ze houdbaar zijn op lange termijn, ten aanzien van de rentabiliteit van de activiteit van de huurder-uitbater.
In het 28ste jaar wordt een restwaarde per gebouw berekend. Voor deze kasstromen werd een indexering van 2 % per jaar weerhouden (2014: 2 %).
De gebruikte actualisatievoet is 5,60 % (2014: 5,80 %).
Waardevermindering van de goodwill
(x 1000 EUR)
| Gebouwengroep | Goodwill | Netto boekwaarde1 | Bedrijfswaarde | Waardevermin dering |
|---|---|---|---|---|
| Pubstone België | 55777 | 330073 | 325273 | -4800 |
| Pubstone Nederland | 35650 | 182767 | 180467 | -2300 |
| CIS Frankrijk | 26929 | 229635 | 2296352 | |
| TOTAAL | 118356 | 742475 | 735375 | -7 100 |
Gevoeligheidsanalyse van de bedrijfswaarde bij schommeling van de belangrijkste variabelen van de waardeverminderingstest
Variatie van bedrijfswaarde (%)
| Gebouwengroep | Schommeling van inflatie | Schommeling van de actualisatievoet | ||
|---|---|---|---|---|
| +0,50 % | -0,50 % | +0,50 % | -0,50 % | |
| Pubstone België | 5,70 % | -5,29 % | -5,51 % | 5,98 % |
| Pubstone Nederland | 5,55 % | -5,16 % | -5,38 % | 5,83 % |
| CIS Frankrijk | 7,34 % | -6,69 % | -6,44 % | 7,12 % |
Gevoeligheidsanalyse van de waardevermindering bij een schommeling van de belangrijkste variabelen van de waardeverminderingstest
Bedrag van de waardevermindering3 (x 1000 EUR)
| Gebouwengroep | Geboekte waarde | Schommeling van inflatie | Schommeling van de actualisatievoet | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| vermindering | +0,50 % | -0,50 % | +0,50 % | -0,50 % | ||
| Pubstone België | -4800 | 0 | -22033 | -22723 | 0 | |
| Pubstone Nederland | -2300 | 0 | -11637 | -12030 | 0 | |
| CIS Frankrijk | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
BIJLAGE 21. VASTGOEDBELEGGINGEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Vastgoed beschikbaar voor verhuur | 3061314 | 3097932 |
| Projectontwikkelingen | 61544 | 88966 |
| Vaste activa voor eigen gebruik | 8625 | 8875 |
| TOTAAL | 31314834 | 3195773 |
De reële waarde van de portefeuille zoals gewaardeerd door de onafhankelijke deskundigen bedraagt 3134353 KEUR op 31.12.2015. Deze waardering omvat de vastgoedbeleggingen voor 3131483 KEUR en de voor verkoop beschikbare activa voor 2870 KEUR.
Vastgoed beschikbaar voor verhuur
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| OP 01.01 | 3097932 | 3199030 |
| Gekapitaliseerde uitgaven | 16685 | 15240 |
| Verwervingen | 68635 | 66693 |
| Overdrachten van/naar Projectontwikkelingen | 49381 | 73648 |
| Verkopen/Afstand (reële waarde van de verkochte/afgestane activa) | -177878 | -272274 |
| Terugnames van overgedragen en verdisconteerde huren | 10214 | 15931 |
| Stijging/Daling van de reële waarde5 | -3655 | -336 |
| OP 31.12 | 3061314 | 3097932 |
176
- 1 Met inbegrip van de goodwill.
- 2 Aangezien de nutswaarde groter is dan de netto boekwaarde, wordt hier de netto boekwaarde hernomen
3 De waarde 0 werd ingegeven aangezien de nutswaarde hoger ligt dan de netto boekwaarde.
- 4 De reële waarde van de vastgoedbeleggingen die het voorwerp uitmaakten van een overdracht van huurvorderingen ten belope van 233138 KEUR inbegrepen.
- 5 Bijlage 22 toont de reconciliatie van de totale variatie in de reële waarde van de vastgoedbeleggingen
Projectontwikkelingen
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| OP 01.01 | 88966 | 130533 |
| Investeringen | 34932 | 47858 |
| Verwervingen | 6158 | 4705 |
| Overdrachten van/naar Vastgoed beschikbaar voor verhuur | -49381 | -73648 |
| Verkopen/Afstand (reële waarde van de verkochte/afgestane activa) | -19287 | -15646 |
| Stijging/Daling van de reële waarde1 | 156 | -4836 |
| OP 31.12 | 61544 | 88966 |
Vaste activa voor eigen gebruik
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| OP 01.01 | 8875 | 9146 |
| Investeringen | 51 | 14 |
| Stijging/Daling van de reële waarde1 | -301 | -285 |
| OP 31.12 | 8625 | 8875 |
Reële waarde van de vastgoedbeleggingen
Vastgoedbeleggingen worden geboekt aan reële waarde, gebruik makend van het model van de reële waarde overeenkomstig de norm IAS 40. Deze reële waarde is gelijk aan de prijs waarvoor een gebouw verhandeld kan worden tussen goed geïnformeerde en bereidwillige partijen die in normale mededingingsomstandigheden handelen. Het werd bepaald door de onafhankelijke deskundigen in twee fases.
In een eerste fase bepalen de deskundigen de investeringswaarde van elk gebouw (zie methodes hierna).
In een tweede fase trekken de deskundigen van de investeringswaarde een geschat bedrag voor transactiekosten af die de koper of verkoper moet betalen om een eigendomsoverdracht te kunnen uitvoeren. De investeringswaarde min de geschatte transactiekosten (overdrachtsrechten) is de reële waarde overeenkomstig de norm IAS 40.
In België is de overdracht van eigendom in principe onderworpen aan de perceptie van overdrachtsrechten. Het bedrag van deze rechten is afhankelijk van de overdrachtsmethode, de hoedanigheid van de koper en de geografische ligging van het goed. De eerste twee elementen, en bijgevolg het bedrag van de te betalen rechten, zijn slechts gekend eens de eigendomsoverdracht werd voltooid.
De waaier aan mogelijkheden van vastgoedoverdracht en hun overeenstemmende rechten zijn voornamelijk de volgende:
- verkoopovereenkomsten voor vastgoed: 12,5 % voor goederen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en in Wallonië, 10 % voor goederen gelegen in Vlaanderen;
- verkoop van vastgoed onder het makelaarsregime: 4,0 % tot 8,0 %, volgens de gewesten;
- erfpachtovereenkomsten voor vastgoed (tot 50 jaar voor het opstalrecht en tot 99 jaar voor het erfpachtrecht): 0,2 %;
- verkoopovereenkomsten voor vastgoed waarbij de koper een instantie van publiek recht is (bv. een entiteit van de Europese Unie, van de Federale Regering, van een regionale regering of van een buitenlandse regering): vrijstelling van rechten;
- inbreng in natura van vastgoed tegen uitgifte van nieuwe aandelen ten voordele van de inbrenger: vrijstelling van rechten;
- verkoopovereenkomst voor aandelen van een vastgoedvennootschap: afwezigheid van rechten;
- fusie, splitsing of andere reorganisatie van vennootschappen: afwezigheid van rechten enz.
Het effectieve percentage van de overdrachtsrechten varieert van 0 % tot 12,5 %. Het is onmogelijk te voorspellen welk percentage van toepassing zal zijn bij de overdracht van een gegeven vastgoed vooraleer de overdracht werkelijk plaatsvond.
In januari 2006 werd aan alle onafhankelijke vastgoeddeskundigen2 die betrokken zijn bij de periodieke waardebepaling van het vastgoed van de Belgische Bevaks gevraagd om een gewogen gemiddeld percentage van de transactiekosten voor vastgoedportefeuilles van Bevaks op basis van geldige historische gegevens te bepalen.
Voor transacties van gebouwen met een waarde van meer dan 2,5 miljoen EUR en gezien de waaier aan methodes van eigendomsoverdracht (zie hierboven), hebben de deskundigen, op basis van een representatief staal van 220 markttransacties die plaatsvonden tussen 2003 en 2005 voor een totaalbedrag van 6,0 miljard EUR, de gewogen gemiddelde taksen berekend op 2,5 %. Dit percentage wordt jaarlijks herzien en zo nodig aangepast per schijf van 0,5 %.
Voor de transacties van gebouwen waarvan de totale waarde kleiner is dan 2,5 miljoen EUR, dient men rekening te houden met overdrachtsrechten van 10,0 % tot 12,5 % volgens het Gewest waarin de gebouwen gelegen zijn.
Op 01.01.2004 (datum van de eerste toepassing van de IAS/IFRS normen) bedroegen de transactiekosten die afgetrokken zijn van de investeringswaarde van de vastgoedportefeuille 45,5 miljoen EUR. Dit bedrag werd geboekt onder een aparte rubriek van het eigen vermogen 'Impact op de reële waarde en geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen'.
De aftrek van 2,5 % werd toegepast bij latere verwervingen. Op 31.12.2015 bedroeg het verschil tussen de investeringswaarde en de reële waarde voor het totale patrimonium 127,99 miljoen EUR of 6,10 EUR per aandeel.
Het is vermeldenswaardig dat de gemiddelde meerwaarde t.o.v. de investeringswaarde gerealiseerd bij de verkopen van activa sinds de overgang in 1996 naar het Bevakstelsel, 9,26 % bedroeg. Sinds deze datum heeft Cofinimmo NV 165 activa verkocht voor een totaal bedrag van 1542,32 miljoen EUR. Deze meerwaarde zou 11,25 % zijn indien de kosten en overdrachtsrechten vanaf 1996 waren geboekt.
De overdrachtsrechten toegepast op de gebouwen gelegen in Frankrijk, Nederland en Duitsland bedragen respectievelijk 6,77 %, 3,87 % en 4,80 %.
1 Bijlage 22 toont de reconciliatie van de totale variatie in de reële waarde van de vastgoedbeleggingen.
2 Cushman & Wakefield, de Crombrugghe & Partners, Winssinger & Vennoten, Stadim & Troostwijk-Roux.
Bepaling van het evaluatieniveau van de reële waarde van de vastgoedbeleggingen
De in de balans opgenomen reële waarde van vastgoedbeleggingen is uitsluitend het resultaat van de waardering van de portefeuille door onafhankelijke vastgoeddeskundigen.
Voor de waardebepaling van de reële waarde van de
vastgoedbeleggingen werden de aard, de kenmerken en de risico's van deze gebouwen en de beschikbare marktgegevens onderzocht. Omwille van de liquiditeit van de markt en de moeilijkheid om transactiegegevens te bekomen die op een onbetwistbare manier vergelijkbaar zijn, is het evaluatieniveau van de reële waarde van de Cofinimmo gebouwen overeenkomstig de IFRS 13 norm, gelijk aan niveau 3 en dit voor de volledige portefeuille.
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | 31.12.2014 |
|---|---|---|
| Soort activa1 | Niveau 3 | Niveau 3 |
| Zorgvastgoed | 1328287 | 1289103 |
| België | 770420 | 804956 |
| Frankrijk | 378824 | 375417 |
| Nederland | 99242 | 87290 |
| Duitsland | 67081 | |
| Zorgvastgoed in ontwikkeling | 12720 | 21440 |
| Kantoren | 1241149 | 1311976 |
| Antwerpen | 65635 | 64945 |
| Brussel CBD | 364245 | 378917 |
| Brussel Gedecentraliseerd | 511657 | 547432 |
| Brussel Periferie/Satellieten | 138827 | 141 703 |
| Andere regio's | 115261 | 113278 |
| Kantoorgebouwen in ontwikkeling | 45524 | 65701 |
| Vastgoed van distributienetten | 538124 | 533538 |
| Pubstone België | 274299 | 272202 |
| Pubstone Nederland | 147 117 | 149396 |
| Cofinimur I Frankrijk | 116708 | 111940 |
| Overig | 26793 | 64566 |
| TOTAAL | 3134353 | 3199183 |
Gebruikte waarderingsmethodes
Op basis van een multicriteriawerkwijze gebruiken de vastgoeddeskundigen de volgende waarderingsmethodes:
Methode van kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde
Bij deze methode wordt de Geschatte Huurwaarde van het goed gekapitaliseerd door middel van een kapitalisatievoet ('yield') in lijn met de vastgoedmarkt. De keuze van de gebruikte kapitalisatievoet is gekoppeld aan de kapitalisatievoet van de vastgoedbeleggingsmarkt. Deze houden rekening met de ligging van het goed en met de kwaliteit van de gebouwen en de huurders op de waarderingsdatum. De waarden komen overeen met de door potentiële investeerders op de waarderingsdatum geanticipeerde waarde. Bij de bepaling van de Geschatte Huurwaarde wordt rekening gehouden met de marktgegevens, de ligging van het gebouw, de kwaliteit van het gebouw, het aantal bedden voor zorginstellingen en indien deze beschikbaar is, de financiële informatie (EBITDAR) van de huurder.
De daaruit resulterende waarde moet worden gecorrigeerd indien de lopende huur een operationeel resultaat genereert dat hoger of lager is dan de Geschatte Huurwaarde die voor de kapitalisatie wordt gebruikt. De waardering houdt eveneens rekening met de in een nabije toekomst te maken kosten.
Methode van actualisatie van de kasstromen ('Discounted Cash Flow')
Voor deze methode moet de netto huurinkomst die het goed op jaarbasis oplevert, gewaardeerd worden. Nadien wordt deze kasstroom in actuele waarde herleid. De extrapolatieperiode varieert meestal tussen 10 en 18 jaar. Aan het einde van deze periode wordt een restwaarde berekend aan de hand van een kapitalisatievoet op de eindwaarde die rekening houdt met de verwachte staat van het gebouw aan het einde van de extrapolatieperiode, herleid naar de actuele waarde.
Methode van de vergelijkbare marktgegevens
Deze methode is gebaseerd op het principe dat een potentiële koper voor de verwerving van een goed niet meer zal betalen dan de prijs die recentelijk op de markt voor de aankoop van een gelijkaardig goed werd betaald.
Methode van de restwaarde
De waarde van een project wordt bepaald door de instelling van wat op de site kan/zal worden ontwikkeld. Dit houdt in dat de bestemming van het project gekend of voorspelbaar is op kwalitatieve (planning) en kwantitatieve (aantal m² die kunnen ontwikkeld worden, toekomstige huurprijzen, …) wijze. De waarde wordt bekomen door de realisatiekosten van het project in mindering te brengen van zijn verwachte waarde.
Andere overwegingen
Indien de reële waarde niet op betrouwbare wijze kan worden bepaald, worden de goederen gewaardeerd aan hun historische kostprijs. In 2015 kon de waarde van alle gebouwen op betrouwbare wijze worden bepaald, zodat geen enkel gebouw aan zijn historische kostprijs moest worden gewaardeerd.
Indien de toekomstige verkoopprijs van een gebouw gekend is op de datum van de waardebepaling, wordt het gebouw aan de verkoopprijs gewaardeerd.
De reële waarde van de gebouwen waarvoor verschillende waarderingsmethodes werden toegepast, is het gemiddelde van het resultaat van deze methodes.
Tijdens het jaar 2015 waren er geen overdrachten tussen de evaluatieniveaus (zoals bedoeld in de norm IFRS 13) 1, 2 en 3. Bovendien werd er in 2015 niets gewijzigd aan de waarderingsmethodes voor beleggingsvastgoed.
1 De basis van de evaluaties die leidt tot de reële waarden kan gekwalificeerd worden volgens IFRS 13 in: - niveau 1: observeerbare prijzen genoteerd op de activamarkten;
- niveau 2: andere observeerbare gegevens dan de genoteerde prijzen opgenomen in niveau 1;
- niveau 3: niet observeerbare gegevens.
Evolutie van de reële waarde van vastgoedbeleggingen op basis van niet observeerbare gegevens
| (x 1000 EUR) | |
|---|---|
| REËLE WAARDE OP 01.01.2015 | 3199183 |
| Min-/meerwaarde geboekt in de resultatenrekening | -4026 |
| Verwervingen | 74793 |
| Uitbreidingen/herontwikkelingen | 27552 |
| Investeringen | 24117 |
| Terugname van overgedragen huren | 10214 |
| Verkopen | -197480 |
| REËLE WAARDE OP 31.12.2015 | 3134353 |
Kwantitatieve informatie over de waardering van de reële waarde van de vastgoedbeleggingen, gebaseerd op niet observeerbare gegevens (niveau 3)
De kwantitatieve informatie in deze tabellen is afkomstig uit verschillende verslagen van de onafhankelijke vastgoeddeskundigen. De gegevens hierna zijn de uiterste waarden en het gewogen gemiddelde
(x 1000 EUR)
van de hypotheses die gebruikt worden bij de vaststelling van de reële waarde van de vastgoedbeleggingen. De laagste actualisatievoeten worden toegepast op uitzonderlijke toestanden.
Soort activa Reële waarde 31.12.2015 Waarderingsmethode Niet-observeerbare gegevens1 Uiterste waarden (gewogen gemiddelde) 31.12.2015 Uiterste waarden (gewogen gemiddelde) 31.12.2014 ZORGVASTGOED 1328287 België 770420 Actualisatie van de kasstromen Geschatte Huurwaarde (GHW) 70 - 199 (129) EUR/m² 64 - 187 (121) EUR/m² Actualisatievoet 6,20 % - 6,90 % (6,45 %) 6,80 % - 7,30 % (7,00 %) Kapitalisatievoet van de uiteindelijke netto GHW 7,00 % - 9,25 % (7,80 %) 7,00 % - 9,25 % (7,82 %) Inflatievoet 1,75 % 2,00 % Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde Geschatte Huurwaarde (GHW) 53 - 375 (137) EUR/m² 53 - 187 (123) EUR/m² Kapitalisatievoet 5,60 % - 7,25 % (6,06 %) 5,60 % - 7,25 % (6,21 %) Frankrijk 378824 Actualisatie van de kasstromen Geschatte Huurwaarde (GHW) 53 -260 (148) EUR/m² 53 -280 (143) EUR/m² Actualisatievoet 5,50 % 5,75 % - 7,50 % (5,79 %) Kapitalisatievoet van de uiteindelijke netto GHW 5,35 % - 12,31 % (6,40 %) 5,75 % - 12,31 % (6,71 %) Inflatievoet 0,65 % - 1,92 % (1,50 %) 1,25 % - 2,05 % (2,02 %) Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde Geschatte Huurwaarde (GHW) 53 -260 (147) EUR/m² 53 -280 (141) EUR/m² Kapitalisatievoet 3,93 % - 30,04 % (7,26 %) 3,81 % - 26,95 % (7,11 %) Nederland en Duitsland2 166323 Actualisatie van de kasstromen Geschatte Huurwaarde (GHW) 177 - 231 (209) EUR/m² 101 -180 (148) EUR/m² Actualisatievoet 7,20 % - 8,35 % (8,05 %) 7,25 % - 7,30 % (7,27 %) Kapitalisatievoet van de uiteindelijke netto GHW 6,95 % - 7,45 % (7,18 %) 7,00 % - 11,68 % (9,72 %) Inflatievoet 1,80 % 1,80 % - 2,00 % (1,92 %) Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde Geschatte Huurwaarde (GHW) 78 - 256 (174) EUR/m² 87 - 235 (158) EUR/m² Kapitalisatievoet 5,00 % - 7,50 % (6,61 %) 5,30 % - 7,50 % (6,51 %) Zorgvastgoed in ontwikkeling 12720 Restwaarde Geschatte Huurwaarde (GHW) 73 - 160 (117) EUR/m² 80 - 202 (170) EUR/m² Kapitalisatievoet 6,00 % - 12,25 % (8,91 %) 5,70 % - 14,26 % (7,65 %) Kosten bij voltooiing 3 3 Inflatievoet 1,50 % - 1,92 % (1,69 %) 1,50 % - 1,92 % (1,83 %)
2 Gezien de zeer beperkte grootte van de zorgvastgoedportefeuille in Duitsland, waren de toegepaste hypotheses voor Duitsland in 2015 en 2014 dezelfde als voor Nederland.
3 De kosten voor de voltooiing van een gebouw zijn specifiek voor elk project en afhankelijk van de vorderingsstaat van elk project.
| Soort activa | Reële | Waarderingsmethode | Niet-observeerbare | Uiterste waarden | Uiterste waarden | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| waarde 31.12.2015 |
gegevens1 | (gewogen gemiddelde) 31.12.2015 |
(gewogen gemiddelde) 31.12.2014 |
|||
| KANTOREN | 1241149 | |||||
| Antwerpen | 65635 | Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 120- 165 (146) EUR/m² | 121- 165 (146) EUR/m² | |
| Kapitalisatievoet | 7,20 % - 8,40 % (7,49 %) | 7,20 % - 8,50 % (7,53 %) | ||||
| Brussel CBD | 364245 | Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 171 - 273 (228) EUR/m² | 160 - 276 (222) EUR/m² | |
| Kapitalisatievoet | 5,00 % - 6,60 % (5,77 %) | 5,10 % - 6,75 % (5,75 %) | ||||
| Brussel Gedecentraliseerd |
511657 | Actualisatie van de kasstromen |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 171 - 203 (198) EUR/m² | 171 - 203 (198) EUR/m² | |
| Actualisatievoet | 4,25 % - 4,50 % (4,47 %) | 4,25 % - 4,50 % (4,47 %) | ||||
| Kapitalisatievoet van de uiteindelijke netto GHW |
6,60 % - 7,65 % (7,51 %) | 6,00 % - 7,10 % (6,96 %) | ||||
| Inflatievoet | 2,00 % | 2,00 % | ||||
| Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 57 - 203 (161) EUR/m² | 66 - 203 (166) EUR/m² | |||
| Kapitalisatievoet | 6,00 % - 8,95 % (7,33 %) | 6,00 % - 8,80 % (7,28 %) | ||||
| Brussel Periferie/ Satellieten |
138827 | Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 60 - 189 (139) EUR/m² | 60 - 189 (140) EUR/m² | |
| Kapitalisatievoet | 7,30 % - 8,55 % (7,90 %) | 7,25 % - 8,50 % (7,89 %) | ||||
| Andere regio's | 115261 | Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 130 - 186 (140) EUR/m² | 130 - 179 (139) EUR/m² | |
| Kapitalisatievoet | 5,75 % - 7,00 % (6,48 %) | 5,75 % - 7,00 % (6,49 %) | ||||
| Kantoorgebouwen in ontwikkeling |
45524 | Restwaarde | Geschatte Huurwaarde (GHW) | 99 - 225 (201) EUR/m² | 99 - 225 (207) EUR/m² | |
| Kapitalisatievoet van de uiteindelijke netto GHW |
5,25 % - 9,35 % (6,39 %) 5,25 % - 9,35 % (6,50 %) | |||||
| Kosten bij voltooiing | 2 | 2 | ||||
| Inflatievoet | 2,00 % | 2,00 % | ||||
| VASTGOED VAN DISTRIBUTIENETTEN |
538124 | |||||
| Pubstone België | 274299 | Actualisatie van de kasstromen |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 13 - 319 (79) EUR/m² | 13 - 307 (77) EUR/m² | |
| Actualisatievoet | 6,70 % | 6,25 % | ||||
| Kapitalisatievoet van de uiteindelijke netto GHW |
6,95 % | 6,55 % | ||||
| Inflatievoet | 1,80 % | 2,00 % | ||||
| Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 13 - 319 (79) EUR/m² | 13 - 307 (77) EUR/m² | |||
| Kapitalisatievoet | 3,50 % - 11,50 % (5,61 %) 3,50 % - 8,50 % (5,63 %) | |||||
| Pubstone Nederland | 147 117 | Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 41 - 495 (208) EUR/m² | 47 - 495 (207) EUR/m² | |
| Kapitalisatievoet | 3,65 % - 12,00 % (6,03 %) | 4,50 % - 7,60 % (5,44 %) | ||||
| Cofinimur I Frankrijk | 116708 | Actualisatie van de kasstromen |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 85 - 700 (150) EUR/m² | 85 - 700 (150) EUR/m² | |
| Actualisatievoet | 5,50 % - 8,00 % (5,51 %) | 6,00 % - 8,00 % (6,01 %) | ||||
| Kapitalisatievoet van de uiteindelijke netto GHW |
4,28 % - 13,53 % (7,43 %) 4,73 % - 14,04 % (7,80 %) | |||||
| Inflatievoet | 0,90 % - 1,79 % (1,51 %) | 1,67 % - 2,00 % (1,98 %) | ||||
| Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 85 - 700 (150) EUR/m² | 85 - 700 (150) EUR/m² | |||
| OVERIG | 26793 | Kapitalisatievoet | 4,36 % - 36,20 % (6,71 %) 4,36% - 36,20% (6,98%) | |||
| Overig | 26793 | Kapitalisatie van de Geschatte Huurwaarde |
Geschatte Huurwaarde (GHW) | 43 - 128 (110) EUR/m² | 43 - 369 (163) EUR/m² | |
| TOTAAL | 3134353 | Kapitalisatievoet | 4,00 % - 8,25 % (6,75 %) 4,00 % - 8,50 % (6,45 %) | |||
1 De netto huurresultaten zijn opgenomen in Bijlage 6.
2 De kosten voor de voltooiing van een gebouw zijn rechtstreeks verbonden met elk project (bedragen en vorderingsstaat).
Gevoeligheid van de reële waarde van de gebouwen voor de variaties in de niet-observeerbare gegevens
Een toename met 10 % van de Geschatte Huurwaarde resulteert in een stijging van de reële waarde van de portefeuille met 171539 KEUR. Een daling met 10 % van de Geschatte Huurwaarde resulteert in een daling van de reële waarde van de portefeuille met 179813 KEUR.
Een toename met 0,5 % van de kapitalisatiewaarde resulteert in een daling van de reële waarde van de portefeuille met 199722 KEUR. Een daling met 0,5 % van de kapitalisatiewaarde resulteert in een stijging van de reële waarde van de portefeuille met 233248 KEUR.
Een wijziging van de kapitalisatievoet met ± 0,5 % en een wijziging met ± 10 % in de Geschatte Huurwaarde zijn redelijkerwijze denkbaar.
De diverse huurwaarden en -tarieven zijn onderling met elkaar verbonden omdat ze deels bepaald worden door de marktomstandigheden. Over het algemeen gaat een wijziging in de hypotheses van de Geschatte Huurwaarde (per m² per jaar) gepaard met een wijziging in de omgekeerde richting van de kapitalisatiewaarde. Deze onderlinge verbondenheid werd niet opgenomen in onze gevoeligheidsanalyse.
Voor de vastgoedbeleggingen in aanbouw wordt de reële waarde beïnvloedt door het al dan niet respecteren van het budget en van de duurtijd van de verwezenlijking, initieel voorzien in het project.
Waarderingsproces
Overeenkomstig de wettelijke bepalingen worden de gebouwen op driemaandelijkse basis gewaardeerd aan de hand van waarderingsverslagen die door onafhankelijke en gekwalificeerde deskundigen worden opgesteld.
De onafhankelijke externe deskundigen worden aangesteld voor een periode van drie jaar, na goedkeuring door de Raad van Bestuur en het Auditcomité en onder voorbehoud van de goedkeuring door de FSMA. De selectiecriteria omvatten de marktkennis, de reputatie, de onafhankelijkheid en de toepassing van de beroepsnormen.
De externe deskundigen bepalen:
- of de reële waarde van een goed op betrouwbare wijze kan worden bepaald;
- welke waarderingsmethode voor elk beleggingsvastgoed moet worden toegepast;
- de weerhouden hypotheses voor de niet observeerbare gegevens die in de waarderingsmethodes worden gebruikt.
De hypotheses die voor de waardebepaling worden gebruikt en de beduidende waardewijzigingen worden driemaandelijks tussen het Management en de deskundigen besproken. Er worden ook externe referenties onderzocht.
Gebruik van de gebouwen
Het Management is van oordeel dat het huidige gebruik van haar vastgoedbeleggingen dat in reële waarde in de balans is geboekt, optimaal is, aangezien de mogelijkheden die de huurmarkt biedt en de technische specificaties.
Overdracht van huurvorderingen
Op 22.12.2008 verkocht de Cofinimmo Groep aan een dochtervennootschap van de Groep Société Générale de vruchtgebruikvergoedingen met een initiële duur van 15 jaar, die verschuldigd zijn door de Europese Commissie voor de gebouwen Wet 56, Luxemburg 40 en Everegreen die Cofinimmo in Brussel bezit. Het vruchtgebruik van deze laatste drie gebouwen loopt ten einde tussen december 2020 en april 2022. Cofinimmo blijft er naakte eigenaar van en het indexeringsgedeelte van de vergoedingen m.b.t. het gebouw Luxemburg 40 werd niet overgedragen.
Op 20.03.2009 verkocht de Cofinimmo Groep aan een dochtervennootschap van Société Générale de vruchtgebruikvergoedingen met een initiële duur van 15 jaar, die verschuldigd zijn door de Europese Commissie m.b.t. het gebouw Nerviërs 105 in Brussel. Het vruchtgebruik komt ten einde in mei 2023. Cofinimmo blijft naakte eigenaar van het gebouw.
Op 23.03.2009 verkocht de Cofinimmo Groep aan Fortis Bank 90 % van de vorderingen van financiële leasings die de Stad Antwerpen verschuldigd is voor haar nieuwe brandweerkazerne. Aan het einde van het financiële leasingcontract wordt het gebouw kosteloos overgedragen aan de Stad Antwerpen. De Cofinimmo Groep verkocht op dezelfde dag en aan dezelfde bank de huurvorderingen die de Belgische overheid haar is verschuldigd voor de gebouwen Kolonel Bourg 124 in Brussel en Maire 19 in Doornik. Cofinimmo blijft eigenaar van beide gebouwen.
Op 28.08.2009 verkocht de Cofinimmo Groep aan BNP Paribas Fortis 96 % van de huurvorderingen van de jaren 2011 en volgende m.b.t. de gebouwen Egmont I en Egmont II in Brussel.
Het vruchtgebruik van de gebouwen Wet 56, Luxemburg 40, Everegreen en Nerviërs 105 alsook de huurovereenkomsten van de gebouwen Kolonel Burg 124, Maire 19, Egmont I en Egmont II zijn geen financiële leasingcontracten.
Op het moment van de verkoop werd het bedrag, ontvangen door de Groep n.a.v. de overdracht van de toekomstige huurinkomsten, afgetrokken van de waard van het gebouw, in die mate dat deze overdracht van huurinkomsten tegenstelbaar is aan derden en bijgevolg het bedrag van de overgedragen toekomstige huurinkomsten afgetrokken moet worden van de marktwaarde van het gebouw (zie Bijlage 2: Belangrijke boekhoudkundige methodes, I Eigendom verhuurd voor lange periodes, III Overdracht van toekomstige huurgelden in het kader van een lange termijnovereenkomst die niet gekwalificeerd is als financiële leasing).
Hoewel dit niet uitdrukkelijk voorzien of verboden is onder IAS 40, laat de tegenboeking van de brutorestwaarde van de overgedragen toekomstige vergoedingen van de gebouwen volgens de Raad van Bestuur van Cofinimmo toe een exacte en getrouwe voorstelling in de geconsolideerde balans te geven van de waarde van de gebouwen, die overeenkomt met de raming van de gebouwen door de onafhankelijke deskundige, zoals vereist door Artikel 47, § 1 van de Wet van 12.05.2014 betreffende de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen.
Om de huur van het gebouw te kunnen genieten, moet een derde koper de voordien afgestane, maar nog niet verlopen huurvorderingen aan hun huidige waarde afkopen van de verkopende bank. Het huidige bedrag van deze niet verlopen huurvorderingen kan verschillen van hun geactualiseerde waarde op het moment van de verkoop. Dit is te wijten aan de evolutie van de basisrentevoeten, de hierop toepasselijke marges en de verwachte inflatie die een mogelijke invloed heeft op de indexatie van de toekomstige huurprijzen.
BIJLAGE 22. UITSPLITSING VAN DE VARIATIES IN DE REËLE WAARDE VAN VASTGOEDBELEGGINGEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Vastgoed beschikbaar voor verhuur | -7305 | -336 |
| Projectontwikkelingen | -788 | -4836 |
| Vaste activa voor eigen gebruik | -302 | -285 |
| Gebouwen bestemd voor de verkoop | -225 | 2 |
| TOTAAL | -8620 | -5455 |
Deze rubriek omvat de variatie in de reële waarde van vastgoedbeleggingen en van gebouwen bestemd voor verkoop.
BIJLAGE 23. IMMATERIËLE VASTE ACTIVA EN ANDERE IMMATERIËLE VASTE ACTIVA
| (x 1000 EUR) | Immateriële vaste activa Andere immateriële vaste activa |
||||
|---|---|---|---|---|---|
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | ||
| OP 01.01 | 659 | 753 | 411 | 677 | |
| Verwervingen | 138 | 94 | 162 | 13 | |
| Informaticasoftware | 138 | 94 | |||
| Meubilair en kantoorapparatuur | 162 | 13 | |||
| Afschrijvingen | 232 | 188 | 209 | 272 | |
| Informaticasoftware | 232 | 188 | |||
| Meubilair en kantoorapparatuur | 209 | 272 | |||
| Uitgebruiknames | 7 | ||||
| Meubilair en kantoorapparatuur | 7 | ||||
| OP 31.12 | 565 | 659 | 364 | 411 |
De immateriële vaste activa en andere materiële vaste activa zijn uitsluitend vaste activa voor eigen gebruik.
Toegepaste afschrijvingspercentages in functie van de economische levensduur:
• meubilair: 10 % tot 12,5 %;
• informatica-apparatuur: 25 %;
• informaticasoftware: 25 %.
182
BIJLAGE 24. FINANCIËLE INSTRUMENTEN
A. CATEGORIEËN EN BESTEMMINGEN VAN FINANCIËLE INSTRUMENTEN
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bestemd in een afdek kingsrelatie |
Bestemd aan reële waarde d.m.v. het netto resul taat |
Aangehou den voor transactie doeleinden |
Leningen, vorderin gen en financiële verplich tingen aan geamor tiseerde kostprijs |
Reële waarde |
Niveau van de reële waarde |
|
| Financiële vaste activa | 20 | 81 726 | 130704 | |||
| Afdekkingsinstrumenten | 20 | 20 | ||||
| IRS | 20 | 20 | Niveau 2 | |||
| Kredieten en vorderingen | 81 726 | 130684 | ||||
| Langlopende vorderingen van financiële leasing | 75652 | 124610 | Niveau 2 | |||
| Handelsvorderingen en andere vaste activa | 41 | 41 | Niveau 2 | |||
| Deelnemingen in aanverwante vennootschappen en joint ventures |
6033 | 6033 | Niveau 2 | |||
| Financiële vlottende activa | 14 | 43497 | 44582 | |||
| Afdekkingsinstrumenten | 14 | 14 | ||||
| IRS | 14 | 14 | Niveau 2 | |||
| Kredieten en vorderingen | 21457 | 22528 | ||||
| Kortlopende vorderingen van financiële leasing | 1656 | 2727 | Niveau 2 | |||
| Handelsvorderingen | 19801 | 19801 | Niveau 2 | |||
| Kas en kasequivalenten | 22040 | 22040 | Niveau 2 | |||
| TOTAAL | 34 | 125223 | 175286 | |||
| Langlopende financiële verplichtingen | 216625 | 64559 | 628118 | 909302 | ||
| Langlopende financiële schulden | 216625 | 628118 | 844743 | |||
| Obligaties | 380000 | 380000 | Niveau 1 | |||
| Converteerbare obligaties en Obligaties Terugbetaalbaar in Aandelen (OTA) |
216625 | 216625 | Niveau 1 | |||
| Bankschuld | 180229 | 180229 | Niveau 2 | |||
| Handelspapier - vaste rente | 26000 | 26000 | Niveau 2 | |||
| Ontvangen huurwaarborgen | 6603 | 6603 | Niveau 2 | |||
| Uitgestelde belastingen | 35286 | 35286 | Niveau 2 | |||
| Andere langlopende financiële verplichtingen | 64559 | 64559 | ||||
| IRS | 64559 | 64559 | Niveau 2 | |||
| Kortlopende financiële verplichtingen | 20572 | 508541 | 529113 | |||
| Kortlopende financiële schulden | 445676 | 445676 | ||||
| Handelspapier - vlottende rente | 220500 | 220500 | Niveau 2 | |||
| Converteerbare obligaties | 174771 | 174771 | Niveau 1 | |||
| Bankschuld | 50352 | 50352 | Niveau 2 | |||
| Overig | 53 | 53 | Niveau 2 | |||
| Andere kortlopende financiële verplichtingen | 20572 | 20572 | ||||
| IRS | 20572 | 20572 | Niveau 2 | |||
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | 62865 | 62865 | Niveau 2 | |||
| TOTAAL | 216625 | 85131 | 1136659 | 1438415 |
| (x 1000 EUR) | 31.12.2014 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bestemd in een afdek- kingsre- latie |
Bestemd aan reële waarde d.m.v. het netto resultaat |
Aangehouden voor transac- tiedoeleinden |
Leningen, vorderin- gen en financiële verplich- tingen aan geamor- tiseerde kostprijs |
Reële waarde |
Niveau van de reële waarde |
|
| Financiële vaste activa | 1000 | 2 | 93849 | 147 153 | ||
| Afdekkingsinstrumenten | 1000 | 2 | 1002 | |||
| CAPs | 1000 | 2 | 1002 | Niveau 2 | ||
| FLOORs | ||||||
| IRS | ||||||
| Kredieten en vorderingen | 93849 | 146151 | ||||
| Langlopende vorderingen van financiële leasing | 78018 | 130320 | Niveau 2 | |||
| Handelsvorderingen en andere vaste activa | 38 | 38 | Niveau 2 | |||
| Deelnemingen in aanverwante vennootschappen en joint ventures |
5862 | 5862 | Niveau 2 | |||
| Overig | 9931 | 9931 | Niveau 2 | |||
| Financiële vlottende activa | 498 | 43516 | 45099 | |||
| Afdekkingsinstrumenten CAPs |
498 | 498 | ||||
| FLOORs | ||||||
| IRS | 498 | 498 | Niveau 2 | |||
| Kredieten en vorderingen | 26399 | 27484 | ||||
| Vlottende vorderingen van financiële leasing | 1618 | 2703 | Niveau 2 | |||
| Handelsvorderingen Kas en kasequivalenten |
24781 17 117 |
24781 17 117 |
Niveau 2 Niveau 2 |
|||
| TOTAAL | 1000 | 500 | 137365 | 192252 | ||
| Langlopende financiële verplichtingen | 35941 | 385454 | 66024 | 762644 | 1250063 | |
| Langlopende financiële schulden | 385454 | 762569 | 1148023 | |||
| Obligaties | 190000 | 190000 | Niveau 2 | |||
| Converteerbare obligaties en OTA | 385454 | 385454 | Niveau 1 | |||
| Bankschuld | 565420 | 565420 | Niveau 2 | |||
| Ontvangen huurwaarborgen | 5140 | 5140 | Niveau 2 | |||
| Overig | 2009 | 2009 | Niveau 2 | |||
| Andere langlopende financiële verplichtingen | 35941 | 66024 | 101965 | |||
| CAPs FLOORs |
390 35551 |
390 35551 |
Niveau 2 Niveau 2 |
|||
| IRS | 66024 | 66024 | Niveau 2 | |||
| Overig | 75 | 75 | Niveau 2 | |||
| Kortlopende financiële verplichtingen | 480 | 24218 | 533349 | 558047 | ||
| Kortlopende financiële schulden | 473499 | 473499 | ||||
| Handelspapier - vaste rente | 15000 | 15000 | Niveau 2 | |||
| Handelspapier - vlottende rente | 201500 | 201500 | Niveau 2 | |||
| Bankschuld | 256969 | 256969 | Niveau 2 | |||
| Overig | 30 | 30 | Niveau 2 | |||
| Andere kortlopende financiële verplichtingen | 480 | 24218 | 24698 | |||
| CAPs | ||||||
| FLOORs | 480 | 480 | Niveau 2 | |||
| IRS | 24218 | 24218 | Niveau 2 | |||
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | 59850 | 59850 | Niveau 2 |
184
TOTAAL 36421 385454 90242 1295993 1808111
Reële waarde van de financiële activa en verplichtingen1
Financiële instrumenten die na hun initiële boeking in de balans gewaardeerd worden aan reële waarde, kunnen worden voorgesteld in drie niveaus (1-3) die elk met een observeerbaarheidsniveau overeenkomen:
- Niveau 1: waarderingen van de reële waarde worden bepaald volgens de (niet-aangepaste) marktprijsnoteringen in actieve markten voor identieke activa en verplichtingen;
- Niveau 2: waarderingen van de reële waarde worden bepaald op basis van andere gegevens dan genoteerde prijzen bedoeld in niveau 1 die observeerbaar zijn voor het financiële actief of de financiële verplichting, zowel rechtstreeks (d.w.z. als andere prijzen dan bedoeld onder niveau 1) als onrechtstreeks (d.w.z. afgeleid uit prijzen);
- Niveau 3: waarderingen van de reële waarde hebben betrekking op de betrokken activa of verplichtingen die niet gebaseerd zijn op observeerbare marktgegevens.
Niveau 1
De door Cofinimmo uitgegeven converteerbare obligaties maken deel uit van een evaluatie van niveau 1.
Variatie in de reële waarde van de converteerbare obligaties
| (x 1 000 EUR) | 2015 | 2014 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Converteer baar 1 |
Converteer baar 2 |
Totaal | Converteer baar 1 |
Converteer baar 2 |
Totaal | |
| OP 01.01 | 178675 | 202716 | 381391 | 178072 | 195063 | 373135 |
| Restvariatie van de reële waarde die toewijsbaar is aan variaties in het kredietrisico van het instrument die in de loop van het boekjaar zijn geboekt. |
-506 | 9173 | 8667 | 578 | -3000 | -2422 |
| Variatie in de reële waarde die toewijsbaar is aan veranderende marktomstandigheden waardoor in de loop van het boekjaar een marktrisico ontstaat (rentevoet, prijs van de aandelen). |
-3398 | 890 | -2508 | 25 | 10653 | 10678 |
| OP 31.12 | 174771 | 212779 | 387550 | 178675 | 202716 | 381391 |
Op 31.12.2015 hebben alle converteerbare obligaties samen een reële waarde van 387550292 EUR. Indien de obligaties niet geconverteerd zijn in aandelen, zal de terugbetaalwaarde op de eindvervaldag 364147 180 EURbedragen.
Niveau 2
Alle andere financiële activa en verplichtingen en meer bepaald de afgeleide instrumenten die Cofinimmo aan reële waarde aanhoudt, zijn van niveau 2. De reële waarde van de financiële activa en verplichtingen waarvan de voorwaarden en bepalingen standaard zijn, en die op actieve en liquide markten worden verhandeld, wordt opgesteld op basis van de marktkoersen. De reële waarde van 'handelsvorderingen', 'handelsschulden', 'leningen aan geassocieerde bedrijven' en elke andere schuld aan 'vlottende rente', ligt dicht in de buurt van hun boekhoudwaarde. Bankschulden hebben voornamelijk de vorm van een roll-overkrediet. De berekening van de reële waarde van de 'vorderingen van financiële leasings' en afgeleide 'Swaps' is gebaseerd op de actualisering van de kapitaalstromen door middel van een rendementscurve die is aangepast aan de looptijd van de instrumenten. Zie Bijlage 25 voor meer details over de berekening van de vorderingen van financiële leasing.
Niveau 3
Cofinimmo heeft op dit ogenblik geen financiële instrumenten die overeenkomen met de definitie van niveau 3.
B. BEHEER VAN HET FINANCIEEL RISICO
Renterisico
Omdat de Cofinimmo Groep een vastgoedportefeuille op (zeer) lange termijn bezit, is het zeer waarschijnlijk dat haar leningen die een groot deel van die portefeuille financieren op hun vervaldatum door andere leningen zullen worden geherfinancierd. Bijgevolg wordt de totale financiële schuld van de vennootschap regelmatig voor een onbepaalde periode hernieuwd. Om redenen van kostenefficiëntie scheidt het financieringsbeleid via schuld van de Groep de activiteit voor het lichten van leningen (liquiditeit en marge op vlottende rente) van het risicobeheer en rentelasten (vastleggen en afdekken van de toekomstige vlottende rente). Een deel van het kapitaal wordt tegen een vlottende rente geleend. Een paar leningen die tegen een vaste rente werden aangegaan, werden met een renteswap omgezet naar een vlottende rente. Dit om de lage korte termijnrente te benutten.
Spreiding van de leningen2 tegen vlottende of vaste rente (in nominale waarde)
| (x 1 000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Vlottende rente (inclusief 100000 EUR aan obligaties die in vlottend werden omgezet) | 561000 | 1119200 |
| Vaste rente | 653820 | 464283 |
| TOTAAL | 1214820 | 1583483 |
1 Voor nadere inlichtingen omtrent de wijzigingen die zich in de loop van het jaar 2015 voordeden, en omtrent de samenstelling en de voorwaarden van de obligatieleningen, wordt verwezen naar het hoofdstuk 'Beheer van de financiële middelen' van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
2 Korte en langlopende
In overeenstemming met haar afdekkingsbeleid tegen financiële risico's ('hedging policy') dekt de Groep minstens 80 % van haar totale schuldenportefeuille voor minstens drie jaar af door contracten op afgeleide rente-instrumenten af te sluiten (vaste genoteerde IRS). De afdekkingsperiode van minimaal drie jaar werd enerzijds gekozen om het negatieve effect dat dit tijdsverschil op het netto resultaat zou hebben, te compenseren, en anderzijds om de ongunstige impact van een eventuele stijging van de Europese korte termijnrente die niet gepaard zou gaan met een nationale inflatiestijging, te voorkomen. Ten slotte zou een stijging van de reële interestvoeten waarschijnlijk gepaard gaan of snel gevolgd worden door een algemene heropleving van de economische activiteit, wat zou resulteren in betere huurvoorwaarden met een gunstig effect op het netto resultaat.
De banken die tegenpartij zijn in deze contracten, zijn meestal niet dezelfde als de banken die het kapitaal verschaffen. De Groep waakt er evenwel over dat de periodes en vastleggingsdata van de afgeleide rentecontracten overeenkomen met de hernieuwingsperiodes en de data voor de rentebepaling van deze leningen.
Indien een afgeleid instrument een onderliggende schuld dekt die tegen een vlottende rente werd afgesloten, is de afdekkingsrelatie een kasstroomafdekking. Indien een afgeleid instrument een onderliggende schuld dekt die tegen een vaste rente werd afgesloten, is de schuld een dekking van de reële waarde.
Hieronder worden de resultaten van een gevoeligheidsstudie naar de impact van de rentevariaties gepresenteerd: de impact is voornamelijk te wijten aan de reële waarde van de afgeleide financiële instrumenten en de variatie in de kredieten met vlottende rente.
Samenvatting van de potentiële effecten van een variatie met 1 % van de rentevoet op het eigen vermogen en de resultatenrekening als gevolg van de variaties in de reële waarde van de financiële instrumenten (afgeleide en converteerbare), de variaties in de vlottende betalingen van de afgeleide financiële instrumenten en de variaties in de kredieten aan vlottende rente
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 | ||
|---|---|---|---|---|
| Variatie | Resultatenre keningen |
Eigen vermo gen |
Resultatenre keningen |
Eigen vermo gen |
| +1 % | 41141 | 0 | 57442 | 7 171 |
| -1 % | -45966 | 0 | -37 791 | -13135 |
(x 1000000 EUR)
| Variatie | Variatie in de reële waarde van de afgeleide financiële instrumenten |
Variatie in de reële waarde van de converteerbare obligaties |
Variatie in de vlottende betalingen van de afgeleide financiële instrumenten |
Variatie in de kredieten met vlottende rente |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | ||
| Reële waarde op 31.12 |
-85 | -125 | 388 | 381 | -7 | -18 | -7 | -13 | |
| +1 % | 51 | 67 | 5 | 9 | -2 | -9 | -13 | -25 | |
| -1 % | -27 | -44 | -5 | -9 | -13 | -20 | -1 | -11 |
Kredietrisico
Gezien de operationele business van Cofinimmo, heeft de vennootschap te maken met twee belangrijke tegenpartijen: nl. de banken en de klanten. De Groep handhaaft een minimale ratingnorm voor haar financiële tegenpartijen. Alle financiële tegenpartijen hebben een externe 'investment grade'. Het klantenrisico is gemengd door de diversificatie van de klanten en een analyse van hun solvabiliteit vóór en tijdens hun huurovereenkomst. Zie in deze context ook de tabel op bladzijden 36 en 63 van dit Jaarlijks Financieel Verslag met de top tien van de klanten en hun rating door een extern ratingagentschap.
Prijsrisico
De Groep zou kunnen blootstaan aan het prijsrisico dat gelinkt is aan de optie op het Cofinimmo aandeel voor de converteerbare obligaties. Aangezien deze optie zich 'out-of-the-money' bevindt, wordt het risico echter onwaarschijnlijk geacht.
Valutarisico
De Groep is momenteel niet blootgesteld aan valutarisico's.
Liquiditeitsrisico
Het liquiditeitsrisico is beperkt door de diversificatie van financieringsbronnen en door herfinanciering van de financiële schuld, één jaar voor de vervaldatum ervan.
Liquiditeitsverplichting op de vervaldata
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Eén tot twee jaar | 104872 | 300976 |
| Twee tot vijf jaar | 491609 | 711371 |
| Meer dan vijf jaar | 216267 | 142540 |
| TOTAAL | 812748 | 1154887 |
Niet-gebruikte kredietfaciliteiten op de lange termijn
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Die vervallen binnen het jaar | 136500 | 20000 |
| Die vervallen na meer dan een jaar | 1149000 | 597 700 |
Zekerheidsstelling
De boekwaarde van de verpande financiële activa bedraagt 39792864 EUR op 31.12.2015, (2014: 39439728 EUR). De bepalingen en de voorwaarden van deze in pand gegeven financiële activa zijn opgenomen in Bijlage 41. In de loop van 2015 zijn er geen wanbetalingen, noch schendingen van de termijnen van de leningovereenkomsten geweest.
C. AFGELEIDE FINANCIËLE AFDEKKINGSINSTRUMENTEN
De Groep gebruikt afgeleide financiële instrumenten (Interest Rate Swaps, aankoop van CAP-opties, verkoop van FLOOR-opties) om zich in te dekken tegen renterisico's afkomstig van haar operationele, financiële en investeringsactiviteiten.
Aard van de afgeleide financiële afdekkingsinstrumenten
CAP
Een CAP is een rente-optie. De koper van een CAP koopt het recht om tijdens een bepaalde periode een rente te betalen die beperkt wordt tot een bepaald plafond. De koper oefent dit recht enkel uit indien de effectieve kortetermijnrente boven het niveau van de CAP staat. Bij de aankoop van een CAP betaalt de koper een premie aan de tegenpartij. Met de aankoop van een CAP verkrijgt Cofinimmo een gewaarborgde maximumrente waartegen ze kan lenen. De CAP dekt haar dus in tegen ongunstige rentestijgingen.
FLOOR
De verkoper van de FLOOR verkoopt het recht tijdens een bepaalde periode een minimumrente te ontvangen en zal deze rente dus moeten betalen op aanvraag van de koper van de FLOOR, ook al ligt deze rente boven de marktrente.
Leningen met vlottende rente op 31.12.2015 gedekt door afgeleide financiële instrumenten
De lening aan vlottende rente (560 miljoen EUR) is het resultaat van de totale schuld (1255 miljoen EUR) verminderd met het deel van de leningen die aan vaste rente gebleven zijn, na verrekening van de IRS, zoals omschreven in de onderstaande tabel.
Met de verkoop van een FLOOR ontvangt Cofinimmo rechtstreeks van de koper een premie. Door de combinatie van de aankoop van een CAP en de verkoop van een FLOOR verzekert Cofinimmo zich ervan dat haar interestvoet binnen een minimumrente (die van de FLOOR) en een maximumrente (die van de CAP) vastligt, en beperkt ze tegelijkertijd de kost van de netto premie voor deze verzekering.
Interest Rate Swap (IRS)
Een 'Interest Rate Swap' (IRS) is een rentetermijncontract, in tegenstelling tot een CAP of een FLOOR, die rente-opties zijn. Met een IRS ruilt Cofinimmo een variabele rente tegen een vaste rente of omgekeerd.
Het detail van de IRS-contracten is opgenomen in de tabel op bladzijde 188.
Cancellable Interest Rate Swap
Een 'Cancellable Interest Rate Swap' is de combinatie van een klassieke IRS met een annuleringsoptie voor de bank vanaf een bepaalde datum. Cofinimmo heeft een Cancellable Interest Rate Swap afgesloten om een vlottende rente om te zetten in een vaste rente. De verkoop van deze annuleringsoptie laat toe de gegarandeerde vaste rente te doen dalen over de periode die minstens tot de eerste annuleringsdatum loopt. De details van de 'Cancellable Interest Rate Swaps' zijn opgenomen in de tabel op bladzijde 188.
In overeenstemming met haar financieel beleid houdt de Groep geen afgeleide instrumenten aan of geeft er geen uit voor transactiedoeleinden. Afgeleide instrumenten die evenwel niet in aanmerking komen als afdekkingsinstrumenten worden erkend als instrumenten die voor transactiedoeleinden worden aangehouden ('trading').
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Financiële schulden | 1254989 | 1621522 |
| Converteerbare obligaties | -387550 | -381391 |
| Obligaties met vaste rente | -280000 | -90000 |
| Obligaties terugbetaalbaar in aandelen (vaste minimumcoupon) | -3846 | -4063 |
| Leningen met vaste rente | -9720 | -10183 |
| Overig (debiteurenrekeningen, ontvangen huurwaarborgen) | -13454 | -16685 |
| Leningen met vlottende rente gedekt door afgeleide financiële instrumenten | 560419 | 1119200 |
Op 31.12.2015 had Cofinimmo een schuld aan vlottende rente voor een notioneel bedrag van 560 miljoen EUR. Dit bedrag was gedekt tegen het renterisico door IRS-Swaps voor een notioneel bedrag van 540 miljoen EUR. Naast de afdekkingsposities die in mei 2014 geannuleerd waren als gevolg van de daling van de schuld en rekening houdend met de aanhoudend lage rente, heeft Cofinimmo het in de loop van 2015 passend geacht om de 'interest rate collar' tussen 3,00 % en 4,25 %, bestaande uit gekochte CAPs en verkochte FLOORs voor een bedrag van 400 miljoen EUR, te annuleren. Bijgevolg bedraagt het notionele bedrag nul op 31.12.2015 (2014: 400 miljoen EUR), zoals aangegeven in de onderstaande tabel. Aan het einde van 2015 zijn er dus geen afgeleide instrumenten meer ter afdekking van kasstromen.
De herstructurering van de renteafdekkingsinstrumenten heeft in 2015 geleid tot een uitgave in cash van 32,1 miljoen EUR.
N.a.v. deze herstructurering werd de kost ten bedrage van 19,0 miljoen EUR in de boekhouding in 2015 opgenomen onder de rubriek 'Waardering van de financiële instrumenten'.
Eind 2015 blijft een saldo van 17,2 miljoen EUR openstaan in de andere elementen van het globale resultaat dat in rekening zal worden gebracht in de jaren 2016-2018. Overeenkomstig de boekhoudkundige afdekkingsregels, zal de conversie van de andere elementen van het globale resultaat in de resultatenrekening pas plaatsvinden op de vervaldag van het afgedekte instrument.
De annulering van de FLOOR-opties zal de komende jaren leiden tot een daling van de betaalde interestlasten.
Afdekking van de kasstroom
| Periode | Optie | Uitoefenprijs | Notioneel bedrag 2015 (x 1000 EUR) |
Notioneel bedrag 2014 (x 1000 EUR) |
|---|---|---|---|---|
| 2015 | CAP gekocht | 4,25 % | 0 | 400 000 |
| 2016 | CAP gekocht | 4,25 % | 0 | 400 000 |
| 2017 | CAP gekocht | 4,25 % | 0 | 400 000 |
| 2015 | FLOOR verkocht | 3,00 % | 0 | 400 000 |
| 2016 | FLOOR verkocht | 3,00 % | 0 | 400 000 |
| 2017 | FLOOR verkocht | 3,00 % | 0 | 400 000 |
Cofinimmo voorziet om van 2016 tot 2022 een patrimonium te behouden dat gedeeltelijk met schuld gefinancierd wordt, zodat zij een rentestroom zal verschuldigd zijn die wordt gedekt door de voor transactiedoeleinden aangehouden en hierboven beschreven afgeleide financiële instrumenten. Op 31.12.2015 had Cofinimmo een schuld van 1255 miljoen EUR. Op basis van de verwachtingen zou deze schuld 1420 miljoen EUR op 31.12.2016, 1434 miljoen EUR eind 2017 en 1470 miljoen EUR eind 2018 bedragen.
Afgeleide financiële instrumenten behouden voor transacties ('trading')
De Groep sloot verschillende 'Cancellable Interest Rate Swap' contracten af. Deze instrumenten, die in trading geboekt worden, bestaan uit een combinatie van een klassieke IRS (hier: 'fixed payer') en een 'short' positie in een optie waarmee de tegenpartij deze Swap kan annuleren vanaf een bepaalde datum. De verkoop van deze optie liet toe de gewaarborgde vaste rentevoet over de hele periode te doen dalen.
(x 1000 EUR)
| Periode gedekt door de IRS |
Actief/ Forward |
Optie | Uitoefenprijs | Vlottende rente |
Notioneel 2015 |
Notioneel 2014 |
Eerste optie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2008-2018 | Actief | Cancellable IRS |
4,10 % | 3M | 140000 | 140000 | 15.10.2011 |
| 2014-2017 | Actief | IRS | 0,51 % | 3M | 400000 | 400000 | |
| 2018 | Forward | IRS | 2,11 % | 1M | 660000 | 660000 | |
| 2019 | Forward | IRS | 2,37 % | 1M | 800000 | 800000 | |
| 2018-2019 | Forward | IRS | 2,18 % | 1M | 200000 | 200000 | |
| 2020 | Forward | IRS | 0,86 % | 1M | 350000 | ||
| 2021 | Forward | IRS | 1,00 % | 1M | 150000 | ||
| 2022 | Forward | IRS | 1,31 % | 1M | 150000 | ||
| 2020-2022 | Forward | IRS | 2,73 % | 1M | 500000 | 500000 | |
| 2012-2016 (vast naar vlottend) |
Forward | IRS | 3,60 % | 3M+300,5 bps | 100000 | 100000 |
Liquiditeitsverplichting op de vervaldata met betrekking tot de afgeleide financiële instrumenten
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Eén tot twee jaar | -18098 | -37372 |
| Twee tot vijf jaar | -56111 | -54410 |
| Meer dan vijf jaar | -17 146 | -26114 |
| TOTAAL | -91356 | -117896 |
188
Deze tabellen stellen de nettoposities van de activa en verplichtingen van de afgeleide financiële instrumenten door tegenwaarde voor in geval van faillissement, volgens de ISDA-overeenkomsten.
Compensatie van financiële activa en verplichtingen
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bruto bedrag van de geboekte |
Bruto bedrag van de financiële |
Netto bedrag van de financiële ac |
Bedragen die niet in balans gebracht | zijn in de financiële situatie | Netto bedrag | |
| financiële activa | verplichtingen in balans gebracht in de financiële positie |
tiva opgenomen in de positie van de financiële activa |
Financiële instrumenten |
Ontvangen kaswaarborgen |
||
| Financiële activa | ||||||
| IRS | 34 | 34 | 34 | |||
| TOTAAL | 34 | 34 | 34 |
| (x 1000 EUR) | 31.12.2015 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bruto bedrag van de geboekte |
Bruto bedrag van de financiële |
Netto bedrag van de financiële |
Bedragen die niet in balans gebracht zijn in de financiële positie |
Netto bedrag | ||
| financiële verplichtingen |
activa in balans gebracht in de financiële situatie |
verplichtingen opgenomen in de staat van de financiële verplichtingen |
Financiële instrumenten |
Ontvangen kaswaarborgen |
||
| Financiële verplichtingen | ||||||
| IRS | 85131 | 85131 | 34 | 85097 | ||
| TOTAAL | 85131 | 85131 | 34 | 85097 |
Compensatie van activa en financiële verplichtingen
(x 1000 EUR) 31.12.2014
| Bruto bedrag van de geboekte |
Bruto bedrag van de financiële |
Netto bedrag van de financiële ac |
Bedragen die niet in balans gebracht | zijn in de financiële positie | Netto bedrag | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| financiële activa | verplichtingen in balans gebracht in de financiële positie |
tiva opgenomen in de positie van de financiële verplichtingen |
Financiële instrumenten |
Ontvangen kaswaarborgen |
||
| Financiële activa | ||||||
| CAPs, FLOORs | 1002 | 1002 | 1002 | |||
| IRS | 498 | 498 | 498 | |||
| TOTAAL | 1500 | 1500 | 1500 |
| (x 1000 EUR) | 31.12.2014 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bruto bedrag van de geboekte |
Bruto bedrag van de financiële |
Netto bedrag van de financiële |
Bedragen die niet in balans gebracht | zijn in de financiële positie | Netto bedrag | |
| financiële verplichtingen |
activa in balans gebracht in de financiële situatie |
verplichtingen opgenomen in de positie van de financiële verplichtingen |
Financiële instrumenten |
Ontvangen kaswaarborgen |
||
| Financiële verplichtingen | ||||||
| CAPs, FLOORs | 36421 | 36421 | 1002 | 35420 | ||
| IRS | 90242 | 90242 | 498 | 89744 | ||
| TOTAAL | 126663 | 126663 | 1500 | 125164 |
Overzicht van de actieve afgeleide financiële instrumenten op 31.12.2015
(x 1000 EUR)
| Optie | Periode | Uitoefenprijs | Vlottende rente | Notioneel 2015 |
Notioneel 2014 |
Eerste optie | Periodiciteit van de optie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bestemd in een afdekkingsrelatie | |||||||
| CAP gekocht | 2015 | 4,25 % | 3M | 0 | 400000 | ||
| FLOOR verkocht | 2015 | 3,00 % | 3M | 0 | 400000 | ||
| Swap van een vlottende rente naar een vaste rente | |||||||
| Cancellable IRS | 2008-2018 | 4,10 % | 3M | 140000 | 140000 | 15.10.2011 | Jaarlijks |
| Aangehouden voor transactiedoeleinden | |||||||
| Swap van een vlottende rente naar een vaste rente | |||||||
| IRS | 2014-2017 | 0,51 % | 3M | 400000 | 400000 | ||
| Swap van een vaste rente naar een vlottende rente | |||||||
| IRS | 2012-2016 | 3,60 % | 3M+3,005 % | 100000 | 100000 |
D. BEHEER VAN HET KAPITAAL
Als gevolg van Artikel 13 van het Koninklijk Besluit van 13.07.2014 inzake GVV's, moet de openbare GVV indien de geconsolideerde schuldgraad meer dan 50 % van de geconsolideerde activa bedraagt, een financieel plan uitwerken met een uitvoeringskalender, waarin de maatregelen beschreven worden die moeten vermijden dat deze schuldgraad 65 % van de geconsolideerde activa overstijgt. De Commissaris stelt een speciaal verslag op over dit financieel plan waarin hij bevestigt dat hij de uitwerkingsmethode van dit plan, meer bepaald inzake de economische basis en de coherentie van de cijfers die erin staan, heeft gecontroleerd met de boekhouding van de openbare GVV. De Jaarlijkse en Halfjaarlijkse Financiële Verslagen moeten de manier waarop het financieel plan tijdens de pertinente periode werd uitgevoerd en de wijze waarop de GVV van plan is om het plan in de toekomst verder uit te voeren, rechtvaardigen.
1. Evolutie van het schuldniveau
Op 31.03.2015, 30.06.2015 en 30.09.2015 bedroeg de schuldgraad respectievelijk 48,44 %, 43,48 % en 42,41 %, waarmee de drempel van 50 % niet werd overschreden. Op 31.12.2015 bedroeg de schuldgraad 38,62 %. De daling is voornamelijk te verklaren door de kapitaalverhoging en de afname van de behoefte aan financiering door schuld als gevolg van de desinvesteringen in 2015.
2. Schuldniveaubeleid
Het beleid van Cofinimmo bestaat uit de handhaving van een schuldniveau dat dicht in de buurt van 45 % ligt. Dit niveau kan dus regelmatig de drempel van 45 % overschrijden en tot onder dit niveau zakken
zonder dat dit een teken is dat het beleid in dit opzicht werd gewijzigd. Cofinimmo stelt jaarlijks aan het einde van het eerste halfjaar een financieel plan op middellange termijn op dat alle financiële engagementen van de Groep omvat. Dit plan wordt tijdens het jaar bijgewerkt wanneer er een nieuw belangrijk engagement wordt aangegaan. Het schuldniveau en de toekomstige evolutie ervan worden bij elke editie van dit plan berekend. Zo beschikt Cofinimmo altijd over een prospectief zicht op deze kernparameter van haar geconsolideerde balansstructuur.
3. Vooruitzicht van de evolutie van het schuldniveau
Uit het opnieuw geactualiseerde financieel plan van Cofinimmo blijkt dat haar geconsolideerde schuldniveau op 31 december van elk van de drie volgende jaren niet aanzienlijk zal afwijken van 45 %. Dit vooruitzicht blijft evenwel afhankelijk van onvoorziene gebeurtenissen. In dit opzicht wordt specifiek verwezen naar het hoofdstuk 'Risicofactoren' van dit Jaarlijks Financieel Verslag.
4. Beslissing
De Raad van Bestuur van Cofinimmo is dus van oordeel dat de schuldgraad het niveau van 65 % niet zal overschrijden en dat, gezien de economische en vastgoedtrends in de segmenten waarin de Groep aanwezig is, de geplande investeringen en de verwachte evolutie van het patrimonium, het momenteel niet nodig is om naast de maatregelen voorzien in het financieel plan waarvan hiervoor sprake, nog bijkomende maatregelen te nemen.
BIJLAGE 25. VORDERINGEN VAN FINANCIËLE LEASING
De Groep heeft financiële leasingcontracten afgesloten m.b.t. bepaalde gebouwen, waaronder het Gerechtsgebouw van Antwerpen voor 36 jaar. De Groep heeft eveneens aan bepaalde huurders financieringen toegestaan, verbonden aan inrichtingswerken. De gemiddelde impliciete rentevoet van deze financiële leasingcontracten
bedraagt 6,34 % voor 2015 (2014: 5,68 %). Tijdens het boekjaar 2015 werden voorwaardelijke huurgelden (indexeringen) geboekt in de opbrengsten van de periode voor een bedrag van 0,01 miljoen EUR (2014: 0,01 miljoen EUR).
190
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Op minder dan één jaar | 4522 | 4334 |
| Op meer dan één jaar maar minder dan vijf jaar | 17 795 | 17403 |
| Op meer dan vijf jaar | 206495 | 190504 |
| Minimale betalingen krachtens verhuring | 228812 | 212240 |
| Niet-verworven financiële opbrengsten | -151504 | -132605 |
| Actuele waarde van de minimale betalingen krachtens verhuring | 77308 | 79635 |
| Langlopende vorderingen van financiële leasing | 75652 | 78018 |
| Op meer dan één jaar maar minder dan vijf jaar | 23086 | 21467 |
| Op meer dan vijf jaar | 52566 | 56551 |
| Kortlopende vorderingen van financiële leasing | 1656 | 1618 |
BIJLAGE 26. ACTIVA BESTEMD VOOR VERKOOP
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| OP 01.01 | 3410 | 8300 |
| Investeringen | 159 | |
| Verkoop | -315 | -5050 |
| Stijging/Daling van de reële waarde | -225 | 1 |
| OP 31.12 | 2870 | 3410 |
Alle activa die bestemd zijn voor verkoop zijn vastgoedbeleggingen.
BIJLAGE 27. KORTLOPENDE HANDELSVORDERINGEN
Bruto handelsvorderingen1
| TOTAAL | 19801 | 24781 |
|---|---|---|
| Voorzieningen voor dubieuze vorderingen (-) | -1445 | -317 |
| Dubieuze vorderingen | 980 | 1001 |
| Niet-verlopen bruto handelsvorderingen | 12663 | 16490 |
| Verlopen bruto handelsvorderingen zonder voorziening | 7603 | 7607 |
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
De Groep heeft een terugname van de waardeverminderingen op handelsvorderingen erkend van 1221 KEUR (2014: 3 KEUR) tijdens het boekjaar dat werd afgesloten op 31.12.2015. De Raad van Bestuur gaat ervan uit dat de boekwaarde van de handelsvorderingen hun reële waarde benadert.
Verlopen bruto handelsvorderingen zonder voorziening
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Vervallen in minder dan 60 dagen | 4854 | 4187 |
| Vervallen tussen 60 en 90 dagen | 320 | 16 |
| Vervallen in meer dan 90 dagen | 2429 | 4088 |
| TOTAAL | 7603 | 8291 |
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| OP 01.01 | 317 | 353 |
| Aanwending | -92 | -39 |
| Voorzieningen ten laste van de resultatenrekeningen | 1220 | 44 |
| Terugnames in de resultatenrekeningen | -41 | |
| OP 31.12 | 1445 | 317 |
BIJLAGE 28. BELASTINGVORDERINGEN EN ANDERE VLOTTENDE ACTIVA
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Belastingen | 11401 | 13556 |
| Belastingen | 1983 | 2394 |
| Regionale taksen | 2149 | 1444 |
| Onroerende voorheffingen | 7269 | 9718 |
| Overig | 5962 | 3949 |
| TOTAAL | 17363 | 17505 |
De andere vlottende activa bevatten voornamelijk belastingen, taksen en onroerende voorheffingen door te rekenen aan de huurders.
BIJLAGE 29. OVERLOPENDE REKENINGEN - ACTIVA
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Te verdelen kortingen en voordelen verleend aan huurders | 1473 | 1 740 |
| Voorafbetaalde vastgoedkosten | 15951 | 16938 |
| Interesten en andere voorafbetaalde financiële lasten | 5898 | 5355 |
| TOTAAL | 23322 | 24033 |
BIJLAGE 30. KAPITAAL EN UITGIFTEPREMIES
| (in aantal) | Gewone aandelen Converteerbare bevoorrechte aandelen |
Totaal | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | ||
| Aantal aandelen (A) | |||||||
| OP 01.01 | 17339423 | 16954002 | 686485 | 688682 | 18025908 | 17642684 | |
| Kapitaalverhoging als resultaat van keuzedividend |
383224 | 383224 | |||||
| Kapitaalverhoging | 3004318 | 3004318 | |||||
| Conversie van bevoorrechte aandelen in gewone aandelen |
637 | 2197 | -637 | -2197 | |||
| OP 31.12 | 20344378 | 17339423 | 685848 | 686485 | 21030226 | 18025908 | |
| Eigen aandelen aangehouden door de Groep (B) |
|||||||
| OP 01.01 | 54414 | 48917 | 54414 | 48917 | |||
| Eigen aandelen (verkocht/aangekocht) - netto | -4300 | 5497 | -4300 | 5497 | |||
| OP 31.12 | 50114 | 54414 | 50114 | 54414 | |||
| Aantal aandelen in omloop (A-B) | |||||||
| OP 01.01 | 17285009 | 16905085 | 686485 | 688682 | 17971494 | 17593767 | |
| OP 31.12 | 20294264 | 17285009 | 685848 | 686485 | 20980112 | 17971494 |
| (x 1000 EUR) | Gewone aandelen Converteerbare bevoorrechte Totaal aandelen |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | 2015 | 2014 | |
| Kapitaal | ||||||
| OP 01.01 | 926458 | 906099 | 36609 | 36726 | 963067 | 942825 |
| Eigen aandelen (verkocht/aangekocht) - netto | 230 | -294 | 230 | -294 | ||
| Kapitaalverhoging als resultaat van keuzedividend |
20536 | 20536 | ||||
| Kapitaalverhoging | 160997 | 160997 | ||||
| Conversie van bevoorrechte aandelen in gewone aandelen |
34 | 117 | -34 | -117 | ||
| OP 31.12 | 1087 720 | 926458 | 36575 | 36609 | 1124295 | 963067 |
| Uitgiftepremies | ||||||
| OP 01.01 | 347818 | 335799 | 36195 | 36311 | 384013 | 372110 |
| Eigen aandelen (verkocht/aangekocht) - netto | 168 | -326 | 168 | -326 | ||
| Kapitaalverhoging als resultaat van keuzedividend |
12229 | 12229 | ||||
| Kapitaalverhoging | 120059 | 120059 | ||||
| Conversie van bevoorrechte aandelen in gewone aandelen |
34 | 116 | -34 | -116 | ||
| OP 31.12 | 468079 | 347818 | 36161 | 36195 | 504240 | 384013 |
Aandelencategorieën
De Groep heeft twee categorieën aandelen uitgegeven:
Gewone aandelen: de houders van gewone aandelen hebben recht op dividenden wanneer deze betaalbaar gesteld worden en op één stem per aandeel op Algemene Vergaderingen van de Vennootschap. De boekhoudkundige fractiewaarde van elk gewoon aandeel is 53,59 EUR op 31.12.2015. De gewone aandelen zijn genoteerd op de Eerste Markt van Euronext Brussels.
Converteerbare bevoorrechte aandelen: de bevoorrechte aandelen werden uitgegeven in 2004 in twee verschillende series. Hun belangrijkste kenmerken zijn:
- prioritair recht op een jaarlijks brutodividend van 6,37 EUR per aandeel, begrensd en niet-cumulatief;
- prioritair recht, in geval van vereffening, op een uitkering aan de uitgifteprijs van deze aandelen, begrensd op dit bedrag;
- optie voor de houder om zijn bevoorrechte aandelen te converteren in gewone aandelen vanaf de vijfde verjaardag van hun uitgiftedatum (01.05.2009), in de verhouding van één gewoon aandeel voor één bevoorrecht aandeel;
- optie voor een derde partij aangeduid door Cofinimmo (bijvoorbeeld één van haar dochtervennootschappen) om de bevoorrechte nog niet geconverteerde aandelen terug te kopen in contanten aan hun uitgifteprijs, vanaf de 15de verjaardag van hun uitgifte (2019);
- de bevoorrechte aandelen zijn nominatief, genoteerd op de Eerste Markt van Euronext Brussels en beschikken over dezelfde stemrechten als de gewone aandelen.
De eerste serie van bevoorrechte aandelen werd uitgegeven tegen 107,89 EUR en de tweede tegen 104,40 EUR per aandeel. De boekhoudkundige fractiewaarde van beide series is 53,33 EUR per aandeel.
Aandelen in bezit van de Groep: op 31.12.2015 bezat de Groep 50114 eigen gewone aandelen (zie ook bladzijde 28) (31.12.2014: 54414).
Overeenkomstig de Wet van 14.12.2005 inzake de afschaffing van de aandelen aan toonder, zoals gewijzigd bij de Wet van 21.12.2013, is de Vennootschap overgegaan tot de verkoop van de fysieke aandelen die nog in omloop waren. Haar Commissaris heeft een verslag overgemaakt dat de conformiteit van de gevolgde procedure voor de verkoop attesteert.
Toegestaan kapitaal
De Algemene Vergadering van Aandeelhouders heeft op 29.03.2011 de Raad van Bestuur de toestemming gegeven om kapitaalverhogingen door te voeren voor een bedrag van 799000000 EUR en voor een periode van vijf jaar. Op 31.12.2015 maakte de Raad van Bestuur gebruik van deze machtiging voor een totaal bedrag van 422737 729,68 EUR. Het resterende toegestane kapitaal bedraagt dus 376262270,32 EUR op die datum. Dit toegestane kapitaal wordt bepaald op basis van de boekhoudkundige fractiewaarde van de gewone en bevoorrechte aandelen, die vóór 31.12.2007 53,33 EUR per aandeel bedroeg en daarna 53,59 EUR per aandeel voor de gewone aandelen.
Deze machtiging zou op 28.04.2016 vervallen, zodat de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016 de Raad van Bestuur een nieuwe machtiging heeft verleend voor de duur van vijf jaar vanaf de datum van publicatie in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 03.02.2016 van het proces-verbaal van de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016. Zo is de Raad van Bestuur gemachtigd om het maatschappelijk kapitaal in een of meerdere keren te verhogen voor een maximaal bedrag van:
- 1°) 1100000000,00 EUR, indien de kapitaalverhoging een kapitaalverhoging door inschrijving in natura is, met mogelijkheid voor de aandeelhouders van de vennootschap om hun voorkeurrecht uit te oefenen;
- 2°) 220000000,00 EUR voor alle andere vormen van kapitaalverhoging die niet bedoeld zijn in punt 1°) hierboven;
Met dien verstande dat het maatschappelijk kapitaal in het kader van het toegestane kapitaal in geen geval kan worden verhoogd boven 1100000000,00 EUR in totaal.
BIJLAGE 31. RESERVES
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van vastgoed | -175817 | -127851 |
| Reserve van de geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen | -71 725 | -73694 |
| Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals bepaald in IFRS |
-9673 | -32370 |
| Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals bepaald in IFRS |
-85175 | -13851 |
| Overig | 469987 | 495328 |
| Onbeschikbare reserves | 5212 | 5053 |
| Beschikbare reserves | 464775 | 490275 |
| TOTAAL | 127597 | 247562 |
De reserves worden voorgesteld vóór verwerking van het resultaat van het boekjaar. De daling van de reserves in 2015 is voornamelijk te wijten aan de verwerking van het resultaat van het boekjaar 2014 en de dividenduitkering van ditzelfde boekjaar.
BIJLAGE 32. RESULTAAT PER AANDEEL
De berekening van het resultaat per aandeel op balansdatum is gebaseerd op het netto courant resultaat/netto resultaat toewijsbaar aan de gewone en bevoorrechte aandeelhouders van 97706 KEUR (2014: -15655 KEUR)/103967 KEUR (2014: -52671 KEUR) en op een aantal van 19888379 gewone en bevoorrechte aandelen die deelgerechtigd zijn in het resultaat van de periode afgesloten op 31.12.2015 (2014: 17971494).
Het netto courant resultaat excl. IAS 39 bedraagt 128518 KEUR voor het boekjaar 2015. Dit betekent een resultaat van 6,46 EUR per aandeel.
Het verwaterde resultaat per aandeel bevat de invloed van een theoretische conversie van de converteerbare obligaties uitgebracht door Cofinimmo en van de Obligaties Terugbetaalbaar in Aandelen (OTA), uitgebracht door Cofinimur I evenals aandelenopties.
Resultaat toewijsbaar aan gewone en bevoorrechte aandelen
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Netto courant resultaat toewijsbaar aan gewone en bevoorrechte aandelen | 97 706 | -15655 |
| Netto courant resultaat van de periode | 102955 | -11146 |
| Minderheidsbelangen | -5248 | -4509 |
| Portefeuilleresultaat toewijsbaar aan gewone en bevoorrechte aandelen | 6261 | -37016 |
| Portefeuilleresultaat van de periode | 5495 | -38147 |
| Minderheidsbelangen | 766 | 1131 |
| Netto resultaat toewijsbaar aan gewone en bevoorrechte aandelen | 103967 | -52671 |
| Netto resultaat van de periode | 108449 | -49293 |
| Minderheidsbelangen | -4482 | -3378 |
Verwaterd resultaat per aandeel
| (in EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Netto resultaat - aandeel Groep | 103966729 | -52670758 |
| Aantal gewone en bevoorrechte aandelen deelgerechtigd in het resultaat van de periode | 19888379 | 17971494 |
| Netto courant resultaat per aandeel - aandeel Groep | 4,91 | -0,87 |
| Portefeuilleresultaat per aandeel - aandeel Groep | 0,32 | -2,06 |
| Netto resultaat per aandeel - aandeel Groep | 5,23 | -2,93 |
| Netto verwaterd resultaat – aandeel Groep | 101109109 | -57043668 |
| Aantal gewone en bevoorrechte aandelen deelgerechtigd in het resultaat van de periode, rekening houdend met de theoretische conversie van de converteerbare obligaties, de OTA en de aandelenopties |
207592091 | 172850091 |
| Netto verwaterd resultaat per aandeel - aandeel Groep | 4,871 | -3,301 |
194
1 Overeenkomstig IAS 33 zijn de converteerbare obligaties uitgesloten van de berekening van het netto verwaterde resultaat in 2014, gezien hun winstbevorderende impact op het verwaterde resultaat per aandeel. De converteerbare obligatie van 2011 wordt wel meegenomen in de berekening van het netto verwaterde resultaat in 2015.
BIJLAGE 33. DIVIDEND PER AANDEEL1
| (in EUR) | Betaald in 2015 | Betaald in 2014 |
|---|---|---|
| Bruto dividenden toewijsbaar aan gewone aandeelhouders | 95067764,00 | 101431248,00 |
| Bruto dividend per gewoon aandeel | 5,50 | 6,00 |
| Netto dividend per gewoon aandeel | 4,125 | 4,50 |
| Bruto dividenden toewijsbaar aan bevoorrechte aandeelhouders | 4372661,02 | 4386120,83 |
| Bruto dividend per bevoorrecht aandeel | 6,37 | 6,37 |
| Netto dividend per bevoorrecht aandeel | 4,7775 | 4,7775 |
de jaarrekeningen.
Aan de Gewone Algemene Vergadering van 11.05.2016 zal voor het boekjaar 2015 een bruto dividend voor gewone aandelen van 5,50 EUR2 per aandeel (netto dividend per aandeel van 4,015 EUR) voorgesteld worden, wat overeenkomt met een totale dividenduitkering van 105729988,72 EUR. Het aantal gewone dividendgerechtigde aandelen voor het boekjaar 2015 bedraagt 202942643 bij het afsluiten van de jaarrekeningen.
De Raad van Bestuur stelt voor om het recht op dividend van de 40225 eigen gewone aandelen die Cofinimmo nog aanhoudt in het kader van haar aandelenoptieplan op te schorten en het recht op dividend voor de overige 9889eigen aandelen te annuleren.
Aan de Gewone Algemene Vergadering van 11.05.2016 zal voor het boekjaar 2015 een bruto dividend voor bevoorrechte aandelen van
BIJLAGE 34. VOORZIENINGEN
(x 1000 EUR) 2015 2014 OP 01.01 17658 18180 Voorzieningen ten laste van de resultatenrekeningen 2765 3576 Aanwendingen -1477 -1327 Terugnemingen van voorzieningen in de resultatenrekeningen -1310 -2771 OP 31.12 17636 17658
De voorzieningen van de Groep (17636 KEUR) kunnen worden opgedeeld in twee categorieën:
• contractuele voorzieningen overeenkomstig IAS 37 zoals verlieslatende contracten. De Groep heeft zich ertoe verbonden voor verschillende gebouwen het onderhoud en werken uit te voeren t.o.v. huurders voor 13382 KEUR (2014: 13522 KEUR);
• wettelijke voorzieningen om de potentiële verbintenissen tegenover huurders of derden te kunnen nakomen voor een bedrag van 4254 KEUR (2014: 4136 KEUR).
6,37 EUR per aandeel voorgesteld worden (netto dividend per aandeel van 4,6501 EUR), wat overeenkomt met een totale dividenduitkering van 4368851,76 EUR. Het aantal dividendgerechtigde bevoorrechte aandelen voor het boekjaar 2015 bedraagt 685848 bij het afsluiten van
Vanaf 01.01.2016 stijgt de roerende voorheffing die op de toegekende dividenden van toepassing is naar 27 %. De Belgische wetgeving voorziet in vrijstellingen die de ontvangers van dividenden kunnen laten gelden in functie van hun statuut en de te vervullen voorwaarden. Anderzijds zijn verminderingen van de bronbelastingen op dividenden voorzien in de akkoorden ter voorkoming van dubbele belastingheffing.
Deze voorzieningen werden aangelegd door een actualisatie van de toekomstige uitgaven die de Raad van Bestuur als waarschijnlijk aanziet.
BIJLAGE 35. UITGESTELDE BELASTINGEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Exit taks | 734 | |
| Uitgestelde belastingen Pubstone Properties | 32083 | 32804 |
| Uitgestelde belastingen Cofinimmo Succursale | 2341 | 1990 |
| Uitgestelde belastingen Aspria Maschsee | 323 | |
| Uitgestelde belastingen Aspria Uhlenhorst | 539 | |
| TOTAAL | 35286 | 35528 |
In 2014 heeft de exit taks betrekking op twee Franse eenheden die in 2013 geopteerd hebben voor het SIIC-stelsel. Het bedrag van de exit taks is gebaseerd op de herwaarderingsmeerwaarde, zijnde het verschil tussen de door de deskundige geschatte waarde van de gebouwen op 31.12.2012 en de netto boekwaarde van deze gebouwen op dezelfde datum. De aanslagvoet toegepast op dit bedrag bedraagt 19 %. De betaling van deze exit taks is gespreid over vier jaar. De derde betaling werd in december 2015 uitgevoerd voor een totaalbedrag van 626 KEUR. De laatste schijf wordt hernomen in kortlopende schulden (zie Bijlage 36).
De uitgestelde belasting voor de Nederlandse dochtervennootschap Pubstone Properties BV komt overeen met de belasting van 25 % op het verschil tussen de beleggingswaarde van de activa verminderd met de registratierechten en hun fiscale waarde.
Sinds 2014 is het Franse filiaal van Cofinimmo onderworpen aan een nieuwe belasting, de 'branch tax'. Er moest een voorziening voor uitgestelde belastingen worden aangelegd.
1 Op basis van het resultaat van de moedervennootschap.
3 17289946 gewone aandelen deelgerechtigd in het volledige resultaat van het boekjaar 2015 en 3004318 nieuwe gewone aandelen uitgegeven in het kader van de kapitaalverhoging van 12.05.2015 die deelgerechtigd zijn in het resultaat van het boekjaar 2015 vanaf 12.05.2015.
2 Het bruto dividend voor de nieuwe gewone aandelen die als gevolg van de kapitaalverhoging van 12.05.2015 zijn uitgegeven, bedraagt 3,54 EUR (netto 2,58 EUR). Dit dividend betreft de periode van 12.05.2015 tot 31.12.2015.
BIJLAGE 36. HANDELSSCHULDEN EN ANDERE KORTLOPENDE SCHULDEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Handelsschulden | 23692 | 22575 |
| Andere kortlopende schulden | 39173 | 37275 |
| Exit taks | 614 | 621 |
| Belastingen, sociale lasten en schulden m.b.t. bezoldigingen | 23940 | 25343 |
| Belastingen | 21985 | 23375 |
| Sociale lasten | 567 | 667 |
| Schulden m.b.t. bezoldigingen | 1388 | 1301 |
| Overig | 14619 | 11311 |
| Dividendcoupons | 1367 | 38 |
| Voorzieningen voor voorheffingen en taksen | 7544 | 6867 |
| Dividendcoupons Pubstone | 1322 | |
| Diversen | 5708 | 3084 |
| TOTAAL | 62865 | 59850 |
BIJLAGE 37. OVERLOPENDE REKENINGEN - VERPLICHTINGEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Vooraf ontvangen huuropbrengsten | 13423 | 9922 |
| Opgelopen niet-vervallen interesten en andere kosten | 18404 | 18803 |
| Overig | 34 | 25 |
| TOTAAL | 31861 | 28750 |
BIJLAGE 38. KOSTEN EN OPBRENGSTEN ZONDER EFFECT OP DE KASSTROMEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Kosten en opbrengsten verbonden met de operationele activiteiten | 11915 | 4870 |
| Variatie in de reële waarde van vastgoedbeleggingen | 8620 | 5455 |
| Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren | -10214 | -15931 |
| Bewegingen in voorzieningen en aandelenopties | -22 | -522 |
| Afschrijvingen/Waardeverminderingen (of terugnemingen) op immateriële en materiële activa | 440 | 460 |
| (Terugnemingen van) Waardeverminderingen op vlottende activa | 1061 | 3 |
| Exit taks | -248 | -926 |
| Uitgestelde belastingen | 744 | 1 739 |
| Waardevermindering goodwill | 7 100 | 11000 |
| Huurkortingen | 266 | -378 |
| Minderheidsbelangen | 4482 | 3378 |
| Overig | -314 | 592 |
| Kosten en opbrengsten verbonden met de financieringsactiviteiten | 28645 | 133583 |
| Variatie in de reële waarde van financiële activa en verplichtingen | 30403 | 136143 |
| Overig | -1 758 | -2560 |
| TOTAAL | 40560 | 138453 |
BIJLAGE 39. VARIATIE IN DE BEHOEFTE AAN WERKKAPITAAL
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Bewegingen in de activaposten | 4982 | 4727 |
| Handelsvorderingen | 2351 | -655 |
| Belastingvorderingen | 164 | -633 |
| Andere kortlopende activa | 2720 | 6280 |
| Over te dragen kosten en verworven opbrengsten | -253 | -265 |
| Bewegingen in de posten verplichtingen | 5597 | -9764 |
| Handelsschulden | 4116 | -3900 |
| Belastingen, sociale lasten en schulden m.b.t. bezoldigingen | -1546 | 1587 |
| Andere kortlopende schulden | 296 | -2537 |
| Toe te rekenen kosten en over te dragen opbrengsten | 2 731 | -4914 |
| TOTAAL | 10579 | -5037 |
BIJLAGE 40. EVOLUTIE VAN DE PORTEFEUILLE PER SECTOR TIJDENS HET BOEKJAAR
In de tabellen hieronder zijn de bewegingen van de portefeuille per sector tijdens het boekjaar 2015 opgenomen, als detail voor de bedragen vermeld in de tabel van het kasstroomoverzicht.
De bedragen met betrekking tot de gebouwen vermeld in de tabel van het kasstroomoverzicht en in de tabellen hierna zijn bedragen in investeringswaarde.
Verwervingen in vastgoedbeleggingen
De verwervingen tijdens een boekjaar kunnen op drie manieren gebeuren:
- directe verwerving van het gebouw tegen contanten, opgenomen in de tabel van het kasstroomoverzicht onder de rubriek 'Verwervingen van vastgoedbeleggingen';
- verwerving van het gebouw tegen uitgifte van aandelen. Deze transacties worden niet opgenomen in het kasstroomoverzicht omdat ze geen kasstroom veroorzaken;
- verwerving van de vennootschap die het gebouw bezit tegen contanten, vermeld in de tabel van het kasstroomoverzicht onder de rubriek 'Verwervingen van geconsolideerde dochtervennootschappen' voor een bedrag dat overeenstemt met de aankoopprijs van de aandelen.
| (x 1000 EUR) | Zorgvastgoed | Kantoren | Vastgoed | Overig | Totaal | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| België | Frankrijk | Nederland | Duitsland | van distri butienet ten |
|||||
| Vastgoed beschikbaar voor |
Rechtstreeks verwor ven gebouwen |
14067 | 297 | 689 | 15053 | ||||
| verhuur | Vastgoed tegen aandelen |
||||||||
| Vennootschappen tegen contanten |
3065 | 53570 | 56635 | ||||||
| Subtotaal | 3065 | 14067 | 53570 | 297 | 689 | 71688 | |||
| Project ontwikkelingen |
Rechtstreeks verwor ven gebouwen |
688 | 4305 | 1315 | 6308 | ||||
| Vastgoed tegen aandelen |
|||||||||
| Vennootschappen tegen contanten |
|||||||||
| Subtotaal | 688 | 4305 | 1315 | 6308 | |||||
| TOTAAL | 3065 | 688 | 18372 | 53570 | 297 | 2004 | 77996 |
Het bedrag van 21361 KEUR dat is opgenomen in de tabel van het kasstroomoverzicht onder de rubriek 'Verwervingen van vastgoedbeleggingen' is de som van alle rechtstreeks verworven gebouwen.
Uitbreidingen van vastgoedbeleggingen
De uitbreidingen van vastgoedbeleggingen worden in contanten gefinancierd en zijn opgenomen onder de rubriek 'Uitbreidingen van vastgoedbeleggingen' in de tabel van het kasstroomoverzicht.
| (x 1000 EUR) | Zorgvastgoed | Kantoren | Vastgoed van distri |
Overig | Totaal | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| België | Frankrijk | Nederland | Duitsland | butienetten | ||||
| Projectontwikkelingen | 20594 | 20 | 5065 | 10062 | 3 | 2 | 35746 | |
| TOTAAL | 20594 | 20 | 5065 | 10062 | 3 | 2 | 35746 | |
| Betaald bedrag in contanten |
19535 | 28 | 1806 | 11150 | 3 | 2 | 32524 | |
| Variatie in de voorziene bedragen |
1059 | -8 | 3259 | -1088 | 3222 | |||
| TOTAAL | 20594 | 20 | 5065 | 10062 | 3 | 2 | 35746 |
Investeringen in vastgoedbeleggingen
De investeringen in vastgoedbeleggingen worden in contanten gefinancierd en zijn opgenomen in de rubriek 'Investeringen in vastgoedbeleggingen' in de tabel van het kasstroomoverzicht.
| (x 1000 EUR) | Zorgvastgoed | Kantoren | Vastgoed | Overig | Totaal | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| België | Frankrijk | Nederland | Duitsland | van distri butienetten |
||||
| Vastgoed beschikbaar voor verhuur |
2062 | 53 | 442 | -29 | 11245 | 3532 | 17305 | |
| Vaste activa voor eigen gebruik |
52 | 52 | ||||||
| TOTAAL | 2062 | 53 | 442 | -29 | 11297 | 3532 | 17357 | |
| Betaald bedrag in contanten |
6958 | 1 | 1 778 | -29 | 11469 | 3350 | 23527 | |
| Variatie in de voorziene bedragen |
-4896 | 52 | -1336 | -172 | 182 | -6170 | ||
| TOTAAL | 2062 | 53 | 442 | -29 | 11297 | 3532 | 17357 |
Verkoop van vastgoedbeleggingen
De bedragen vermeld in de tabel van het kasstroomoverzicht onder de rubriek 'Verkoop van vastgoedbeleggingen' vertegenwoordigen de van de koper in contanten ontvangen netto prijs.
Deze nettoprijs bestaat uit de netto boekwaarde van het gebouw op 31.12.2014 en de op de verkoop gerealiseerde meer- of minwaarde, na aftrek van transactiekosten
| (x 1000 EUR) | Zorgvastgoed | Kantoren | Vastgoed van distri |
Overig | Totaal | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| België | Frankrijk | Nederland | Duitsland | butienetten | ||||
| Vastgoed beschikbaar voor verhuur | ||||||||
| Netto boekwaarde | 4617 | 2191 | 6808 | |||||
| Resultaat op overdracht van activa |
812 | -52 | 760 | |||||
| Ontvangen netto verkoopprijs |
5429 | 2139 | 7568 | |||||
| Gebouwen bestemd voor de verkoop | ||||||||
| Netto boekwaarde | 337 | 337 | ||||||
| Resultaat op overdracht van activa |
-69 | -69 | ||||||
| Ontvangen netto verkoopprijs |
268 | 268 | ||||||
| Projectontwikkelingen | ||||||||
| Netto boekwaarde | 10136 | 10136 | ||||||
| Resultaat op overdracht van activa |
572 | 572 | ||||||
| Ontvangen netto verkoopprijs |
10708 | 10708 | ||||||
| TOTAAL | 16137 | 2407 | 18544 |
198
BIJLAGE 41. RECHTEN EN VERPLICHTINGEN BUITEN BALANS
- De aandelen van de vennootschap Belliard III-IV Properties NV die Cofinimmo bezit, vallen onder een koopoptie. De uitoefening van deze koopoptie is onderworpen aan een aantal specifieke voorwaarden.
- In het kader van de verkoop van de huurvorderingen met betrekking tot de lopende huurovereenkomst afgesloten met de Regie der Gebouwen voor het gerechtsgebouw van Antwerpen werd, onder bepaalde voorwaarden, het saldo van de niet-overgedragen vorderingen in pand gegeven aan een bank. Cofinimmo heeft bovendien een blokkeringshypotheek en een hypothecair mandaat op het terrein verleend (overeenkomstig Artikel 41 van de Wet van 12.05.2014). In het kader van de overdracht aan een externe fiduciaire (JPA Properties BVBA beheerd door Intertrust Belgium) van de financiële leasingschuld tegenover Justinvest Antwerpen NV die betrekking heeft op de bouwkost van het Antwerps gerechtsgebouw, werden de overgedragen geldmiddelen aan JPA in pand gegeven ten voordele van Cofinimmo NV. De opbrengst van de waarborg werd onder bepaalde voorwaarden doorgestort aan een bank.
- In het kader van de verkoop van huur- of erfpachtrechtvorderingen met betrekking tot de lopende huurovereenkomsten afgesloten met de Regie der Gebouwen of de Europese Commissie betreffende de gebouwen Egmont I, Egmont II, Maire 19 en Kolonel Bourg 124, Belliard I-II evenals voor de lopende huurovereenkomst met de Stad Antwerpen met betrekking tot de brandweerkazerne, zijn de aandelen van Bolivar Properties NV onder bepaalde voorwaarden in pand gegeven ten voordele van een bank.
- In het kader van andere overdrachten van vorderingen is Cofinimmo diverse verplichtingen aangegaan en heeft ze bepaalde waarborgen toegekend, meer bepaald voor de overdracht van vordering voor de gevangenis van Leuze na de uitvoering van de werken.
- In het kader van de huurovereenkomsten die met de Regie der Gebouwen werden gesloten voor onder meer het gerechtsgebouw van Antwerpen en het politiecommissariaat van Dendermonde, werd een koopoptie toegekend ten gunste van de Regie die aan het einde van de huurovereenkomst het gebouw ofwel kan verlaten, ofwel de overeenkomst kan verlengen, ofwel het gebouw kan verwerven.
- Cofinimmo verleende een koopoptie aan de politiezone HEKLA in Antwerpen op het gebouw dat aan deze politie-eenheid in erfpacht werd gegeven. De optie is te lichten aan het einde van de erfpacht.
- Cofinimmo heeft verschillende voorkeurrechten en/of koopopties aan marktwaarde verleend aan de erfpachter op een deel van haar portefeuille van woonzorgcentra en ziekenhuizen.
- Cofinimmo heeft bepaalde vennootschappen verschillende voorkeurrechten aan marktwaarde verleend voor haar vastgoedportefeuille in Duitsland.
- Cofinimmo heeft de erfpachter een voorkeursrecht aan marktwaarde verleend op de resterende eigendomsrechten van een kantoorgebouw te Brussel.
- Cofinimmo heeft zich verbonden en geniet namens haar dochtervennootschappen Pubstone en Pubstone Properties een voorkeurrecht op de toekomstige te realiseren ontwikkelingen in partnerschap met AB InBev.
- Cofinimmo (en Pubstone Group) heeft zich verbonden en geniet voorkeurrechten op de aandelen Pubstone NV en Pubstone Group. InBev Belgium geniet een aankooprecht op de aandelen Pubstone NV en Pubstone Group.
- Leopold Square en Inbev Belgium genieten allebei een voorkeurrecht op de aandelen van Pubstone Properties.
- Cofinimmo geniet een koopoptie op aandelen van vennootschappen die vastgoed bezitten in Duitsland.
-
In het kader van aanbestedingen geeft Cofinimmo regelmatig bankwaarborgbeloftes uit.
-
In het algemeen geniet Cofinimmo verplichtingswaarborgen vanwege de verkopers van de aandelen van vastgoedvennootschappen die zij verwerft.
- Cofinimmo heeft verschillende waarborgen verleend naar aanleiding van de verkoop van de aandelen van een dochtervennootschap. Zij heeft ook waarborgen gekregen van de kopers voor de hoofdelijke verplichtingen die zij was aangegaan met de verkochte vennootschap.
- Cofinimmo heeft verschillende waarborgen verleend naar aanleiding van de verkoop van aandelen van vennootschappen die ze in haar bezit had.
- Cofinimmo heeft een verkoopoptie verleend aan de aandeelhouders van de vennootschap Aspria Roosevelt NV met betrekking tot de verkoop van alle aandelen van deze vennootschap die de site Solvay Sports te Brussel bezit. Deze site is bestemd voor de bouw van een nieuwe sport- en recreatieclub die zal worden uitgebaat door de Aspria Groep.
- In het kader van de verwerving van 13 zorgactiva in Nederland, is Superstone met de verkoper overeengekomen een verkooprecht te verlenen aan Superstone, alsook een aankooprecht aan de verkoper met betrekking tot een gebouw te Utrecht. In het kader van ditzelfde dossier zal Superstone twee van de 13 gebouwen slechts verwerven na de vervulling van bepaalde opschortende voorwaarden.
- In het kader van een erfpachtovereenkomst voor een parking in Breda, is de erfpachter Superstone met de naakte eigenaar Amphia een recht van eerste aanbieding in het kader van de overdracht van het erfpachtrecht alsook een aankooprecht onder bepaalde voorwaarden overeengekomen.
- Superstone heeft de verkoper een koopoptie verleend voor een gebouw te Almere en voor een gebouw te Voorschoten na afloop van de huurovereenkomst met de huurder.
- In het kader van haar huurovereenkomsten verkrijgt Cofinimmo een huurwaarborg (in contanten of in de vorm van een bankgarantie) waarvan het bedrag over het algemeen zes maanden huur bedraagt.
- Cofinimmo geniet een verkoopbelofte op de door haar uitgegeven bevoorrechte aandelen (Artikel 8 van de Statuten).
- Cofinimmo heeft zich ertoe verbonden een koper te vinden voor de Notes die werden uitgegeven door Cofinimmo Lease Finance en die in 2027 vervallen (zie bladzijde 42 van het Jaarlijks Financieel Verslag 2001) indien een roerende voorheffing op de interesten van deze Notes zou worden geheven als gevolg van een wijziging in de belastingwetgeving met gevolgen voor in België of Nederland gevestigde houders.
- Bij aanvragen voor omzetting van converteerbare obligaties die ze uitgegeven heeft, heeft Cofinimmo onder bepaalde voorwaarden de keuze bij deze omzetting nieuwe of bestaande aandelen te overhandigen, of een betaling in contanten uit te voeren of een combinatie van deze twee mogelijkheden.
- Cofinimmo heeft de optie om in 2023 de totaliteit van de Obligaties Terugbetaalbaar in Aandelen die werden uitgegeven door Cofinimur I tegen speciën of in ruil voor gewone Cofinimmo aandelen tegen hun intrinsieke waarde te verwerven. In het geval van een ruil voor gewone aandelen moet hiervoor het akkoord van twee derde van de houders verkregen zijn.
- In het kader van diverse financieringscontracten is Cofinimmo verbintenissen aangegaan om bepaalde acties ('negative pledge') niet te ondernemen.
BIJLAGE 42. INVESTERINGSVERBINTENISSEN
De Groep heeft in het kader van de bouw van nieuwe gebouwen of uitbreidingen investeringsverbintenissen voor 69600 KEUR (31.12.2014: 65771 KEUR) met betrekking tot investeringsuitgaven die reeds zijn aangegaan maar op de balansdatum nog niet zijn uitgevoerd. De renovatiewerken zijn niet in dit bedrag begrepen.
BIJLAGE 43. CONSOLIDATIECRITERIA EN -KRING
Consolidatiecriteria
De geconsolideerde jaarrekeningen groeperen de jaarrekeningen van de moedervennootschap, de dochtervennootschappen en joint ventures afgesloten op het einde van het boekjaar.
De consolidatie wordt uitgevoerd door toepassing van volgende consolidatiemethodes.
Integrale consolidatie voor de dochtervennootschappen
De integrale consolidatie bestaat uit de integrale opname van zowel de activa en verplichtingen als de kosten en opbrengsten van de dochtervennootschappen
De minderheidsbelangen worden opgenomen onder een afzonderlijke rubriek van zowel de balans als de resultatenrekeningen.
De integrale consolidatiemethode wordt toegepast wanneer de moedervennootschap de exclusieve controle uitoefent.
De geconsolideerde jaarrekeningen werden opgemaakt op dezelfde datum als die waarop de dochtervennootschappen hun jaarrekeningen opmaken.
Consolidatie met vermogensmutatiemethode voor de joint ventures
Bij de vermogensmutatiemethode wordt de boekhoudkundige waarde van de effecten vervangen door het aandeel van het eigen vermogen van de entiteit. Meer details zijn terug te vinden in Bijlage 2, punt C.
Consolidatiekring
Dochtervennootschappen voor 100 % in het bezit van de Groep
| Naam en adres van de maatschappelijke zetel Lijst van de integraal geconsolideerde dochtervennootschappen |
Btw of nationaal nummer (NN) |
Rechtstreekse of onrechtstreekse deelneming en stemrechten (in %) |
Hoofdactiviteit van de dochtervennootschap voor 100 % in het bezit van de Groep |
|
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |||
| BELLIARD III-IV PROPERTIES NV Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 475 162 121 | 100,00 | 100,00 | Belliard III-IV Properties NV bezit de resterende rechten op het gebouw Belliard III-IV, die bezwaard zijn met een erfpacht. |
| BOLIVAR PROPERTIES NV | BE 878 423 981 | 100,00 | 100,00 | Bolivar Properties NV bezit: |
| Woluwedal 58, 1200 Brussel | - de resterende rechten op het gebouw Belliard I-II, die bezwaard zijn met een erfpacht; |
|||
| - een erfpachtrecht op de gebouwen Egmont I en II; | ||||
| - een erfpachtrecht op het gebouw Maire 19 te Doornik; | ||||
| - de tijdelijke volle eigendom van het gebouw Noorderlaan 69; | ||||
| - een erfpachtrecht op het gebouw Kolonel Bourg 124. | ||||
| Bolivar Properties NV bezit eveneens een participatie in de vennootschap Leopold Square NV |
| Naam en adres van de maatschappelijke zetel Lijst van de integraal geconsolideerde dochtervennootschappen |
Btw of nationaal nummer (NN) |
Rechtstreekse of onrechtstreekse deelneming en stemrechten (in %) |
Hoofdactiviteit van de dochtervennootschap voor 100 % in het bezit van de Groep |
|
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |||
| COFINIMMO INVESTISSEMENTS ET SERVICES SA Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 88 487 542 169 | 100,00 | 100,00 | Cofinimmo Investissements et Services SA bezit, rechtstreeks of onrechtstreeks, 38 zorginstellingen in Frankrijk: - 15 ziekenhuizen voor nazorg en revalidatie (SSR): Belloy te Belloy, Bezons te Bezons, Brocéliande te Caen, Bruyères te |
| SCI AC Napoli Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 71 428 295 695 | 100,00 | 100,00 | Letra, Canal de l'Ourcq te Parijs, Caux du Littoral te Neville, Château de Gléteins te Janssans-Riottier, Château de la Vernède te Conques-sur-Orbiel, Hélio Marin te Hyères, La |
| SCI Beaulieu Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 50 444 644 553 | 100,00 | 100,00 | Ravine te Louviers, La Salette te Marseille, Montpribat te Montfort-en-Chalosse, Sainte Baume te Nans-Les Pins, Estrain te Siouville-Hague en William Harvey te Saint-Martin-d'Aubigny; |
| SCI Chamtou Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 11 347 555 203 | 100,00 | 100,00 | - 5 psychiatrische klinieken: Champgault te Esvres-sur-Indre, Domaine de Vontes te Esvres-sur-Indre, Haut Cluzeau te Chasseneuil, Horizon 33 te Cambes en Pays de Seine te |
| SCI Cuxac II Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 18 343 262 341 | 100,00 | 100,00 | Bois-le-Roi; - 18 instellingen voor zorgbehoevende senioren (EHPAD): Automne te Reims, Automne te Sarzeau, Automne te |
| SCI de l'Orbieu Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 14 383 174 380 | 100,00 | 100,00 | Villars-les-Dombes, Cuxac II te Cuxac-Cabardès, Debussy te Carnoux-en-Provence, Frontenac te Bram, Grand Maison te L'Union, La Jonchère te Reuil-Malmaison, Las Peyrères |
| SCI du Donjon Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 06 377 815 386 | 100,00 | 100,00 | te Simorre, Le Clos du Mûrier te Fondettes, Le Clos Saint Sébastien te Saint-Sébastien-sur-Loire, Le Jardin des Plantes te Rouen, Le Lac te Moncontour, Les Hauts d'Andilly te Andilly, Les Jardins de l'Andelle te Perriers-sur-Andelle, Les Oliviers te |
| SNC du Haut Cluzeau Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 39 319 119 921 | 100,00 | 100,00 | Cannes La Bocca, Villa Gabriel te Gradignan en Villa Napoli te Jurançon. |
| SARL Hypocrate de la Salette Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
niet btw-plichtig NN 388 117 988 |
100,00 | 100,00 | |
| SCI La Nouvelle Pinède Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 78 331 386 748 | 100,00 | 100,00 | |
| SCI Privatel Investissement Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 13 333 264 323 | 100,00 | 100,00 | |
| SCI Résidence Frontenac Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 80 348 939 901 | 100,00 | 100,00 | |
| SCI Sociblanc Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
niet btw-plichtig NN 388 117 988 |
100,00 | 100,00 | |
| COFINIMMO LUXEMBOURG SA Boulevard Grande-Duchesse Charlotte 65, 1331 Luxemburg (Luxemburg) |
niet btw-plichtig NN 100 044 |
100,00 | 100,00 | Cofinimmo Luxembourg SA bezit een kliniek te Baden-Baden in Duitsland. |
| COFINIMMO SERVICES NV Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 0437 018 652 | 100,00 | 100,00 | Cofinimmo Services NV beheert de gebouwen van Cofinimmo. |
| FPR LEUZE NV Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 0839 750 279 | 100,00 | 100,00 | FPR Leuze NV kreeg de gunning door de Regie der Gebouwen (Belgische federale overheid) van de publieke opdracht volgens het Design-Build-Finance-Maintain-model voor de bouw en het onderhoud van de gevangenis in Leuze-en Hainaut in de buurt van Bergen. |
| KAISERSTONE SA rue Eugène Ruppert 6, 2453 Luxemburg (Luxemburg) |
B 202.584 | 100,00 | nvt | KaiserStone bezit een kliniek te Bonn in Duitsland. |
| LEOPOLD SQUARE NV Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 0465 387 588 | 100,00 | 100,00 | Leopold Square NV bezit gedeeltelijk of integraal de gebouwen gelegen te Bourgetlaan 40 te Brussel, Park Hill A en B te Diegem en de naakte eigendom van het gebouw Cockx 8-10 (Omega Court). Deze dochtervennootschap bezit eveneens participaties in de vennootschappen Cofinimmo Services NV en Pubstone Properties BV. |
| Naam en adres van de maatschappelijke zetel Lijst van de integraal geconsolideerde dochtervennootschappen |
Btw of nationaal nummer (NN) |
Rechtstreekse of onrechtstreekse deelneming en stemrechten (in %) |
Hoofdactiviteit van de dochtervennootschap voor 100 % in het bezit van de Groep |
|
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |||
| SUPERSTONE NV Claudius Prinsenlaan 128, 4818 CP Breda (Nederland) |
NL 85 07 32 554 B01 | 100,00 | 100,00 | Superstone NV bezit drie private klinieken, 14 zorginstellingen en een medisch centrum in Nederland. De vennootschap geniet het statuut van 'Fiscale Beleggingsinstelling'. |
| TERRA 13 BVBA Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 0535 736 047 | 100,00 | nvt | Terra 13 bezit de uitbreiding van een woonzorgcentrum dat in het bezit is van Rheastone. Deze vennootschap is op 22.01.2016 overgenomen door Rheastone. |
| WELLNESSTONE SA rue Eugène Ruppert, 6 2453 Luxemburg (Luxemburg) |
B 197.443 | 100,00 | nvt | WellnesStone SA bezit een belang in de vennootschappen Aspria Maschsee BV, Aspria Uhlenhorst BV en KaiserStone SA. |
Dochtervennootschappen in het bezit van de Cofinimmo Groep met minderheidsbelangen (belangen zonder overheersende zeggenschap)
| Naam en adres van de maatschappelijke zetel Lijst van de integraal geconsolideerde dochtervennootschappen |
Btw of nationaal nummer (NN) |
Rechtstreekse of onrechtstreekse deelneming en stemrechten (in %) |
Hoofdactiviteit van de dochtervennootschappen die niet voor 100 % in het bezit van de Groep zijn |
|
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |||
| ASPRIA MASCHSEE BV Claudius Prinsenlaan 128, 4818 CP Breda (Nederland) |
NL 818 906 108 B01 | 94,9 | nvt | Aspria Maschsee BV bezit een sport- en wellnesscentrum in Hannover, Duitsland. |
| ASPRIA UHLENHORST BV Claudius Prinsenlaan 128, 4818 CP Breda (Nederland) |
NL 818 906 182 B01 | 94,9 | nvt | Aspria Uhlenhorst BV bezit een sport- en wellnesscentrum in Hamburg, Duitsland. |
| COFINIMUR I SA Avenue Georges V 10, 75008 Parijs (Frankrijk) |
FR 74 537 946 824 | 97,65 | 97,65 | Cofinimur I SA bezit een patrimonium van 279 sites (agentschappen en kantoren) in Frankrijk die worden gebruikt door de Groep Covéa/MAAF. |
| PUBSTONE GROUP NV Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 0878 010 643 | 90,00 | 90,00 | Pubstone Group NV bezit een controleparticipatie in de vennootschap Pubstone NV. |
| PUBSTONE NV Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 0405 819 096 | 99,99 | 99,99 | Pubstone NV bezit 791 cafés/restaurants in België. |
| PUBSTONE PROPERTIES BV Claudius Prinsenlaan 128, 4818 CP Breda (Nederland) |
NL 818 589 723 B01 | 90,001 | 90,001 | Pubstone Properties BV bezit 244 cafés/restaurants in Nederland. |
| RHEASTONE NV Woluwedal 58, 1200 Brussel |
BE 0893 787 296 | 97,38 | 100,00 | Rheastone NV bezit vier woonzorgcentra. |
Joint ventures
| Naam en adres van de maatschappelijke zetel Lijst van de dochtervennootschappen geconsolideerd met de equity-methode |
Btw of nationaal nummer (NN) |
Rechtstreekse of onrechtstreekse deelneming en stemrechten (in %) |
Hoofdactiviteit van de dochtervennootschappen die niet voor 100 % in het bezit van de Groep zijn |
|
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2015 | 31.12.2014 | |||
| COFINEA I SAS Avenue de l'Opéra 27, 75001 Parijs (Frankrijk) |
FR 74 538 144 122 | 51,00 | 51,00 | Cofinea I SAS bezit een EHPAD in Parijs. Cofinimmo NV bezit 51 % van het kapitaal van Cofinea I SAS die dus via de equitymethode in de geconsolideerde rekeningen van de Groep wordt geboekt. De andere aandeelhouder is de Groep ORPEA. |
1 Volgens vermogensmutatiemethode geconsolideerde vennootschap.
2 Het percentage van het geconsolideerde resultaat vóór belasting van CIS Succursale (waar het Beheer van activa voor rekening van derden is ondergebracht) i.v.m. het geconsolideerde resultaat vóór belasting van de Groep bedraagt 1 %. Het percentage van het actief in beheer i.v.m. het geconsolideerd actief van de Groep bedraagt 4 %.
1 10 % van de aandelen in het bezit van InBev Belgium NV.
2 0,00063 % van de aandelen in het bezit van InBev Belgium NV en haar dochtervennootschappen
3 Vennootschap naar Luxemburgs recht, in het bezit van een actief in Duitsland.
4 Vennootschap naar Luxemburgs recht.
5 5,1 % van de aandelen in het bezit van Aspria Estates BV
6 5,1 % van de aandelen in het bezit van Aspria Properties BV
Belangen zonder overheersende zeggenschap1
De belangen zonder overheersende zeggenschap vertegenwoordigen de belangen van derden in de dochtervennootschappen die de Groep noch rechtstreeks, noch onrechtstreeks bezit.
Cofinimur I
Eind 2011 verwierf Cofinimmo via haar dochtervennootschap Cofinimur I een portefeuille van agentschappen en kantoren van de Groep MAAF. Foncière ATLAND bezit 2,35 % van de aandelen in de structuur van Cofinimur I. Bij de verwerving gaf Cofinimur I bovendien Obligaties Terugbetaalbaar in Aandelen (OTA) uit die beschouwd worden als belangen zonder overheersende zeggenschap en waarvan de houders gekwalificeerd worden als houders van aandelen terugbetaalbaar in aandelen.
Foncière ATLAND is een Franse beursgenoteerde vastgoedvennootschap die het SIIC-statuut geniet. Ze is gespecialiseerd in bedrijfsvastgoed, kantoren, activiteitsruimten, opslagplaatsen en winkels.
Voor meer informatie: www.fonciere-atland.fr
Pubstone
Eind 2007 verwierf Cofinimmo de volledige portefeuille met cafés/ restaurants die tot dan eigendom was van Immobrew NV, dochtervennootschap van AB InBev en die de nieuwe naam Pubstone NV kreeg. Op 31.12.2015 heeft AB InBev een onrechtstreeks belang van 10 % in de structuur van Pubstone.
Naar aanleiding van de herstructurering van de Pubstone Groep in december 2013 bezit AB InBev bovendien een rechtstreeks minderheidsbelang van 10 % in Pubstone Properties BV.
Anheuser-Busch InBev (AB InBev) is de grootste brouwerij ter wereld. Zie voor meer informatie over de Groep: www.ab-InBev.com
Silverstone
In de loop van het boekjaar 2015 heeft Cofinimmo haar belang van 95 % in Silverstone NV verkocht aan een vennootschap van de Groep Senior Assist.
Ter herinnering, in 2012 voerde Cofinimmo in de vennootschap Silverstone NV een structuur in die een portefeuille van woonzorgcentra in België bezit.
Rheastone
Als gevolg van een gedeeltelijke splitsing van Silverstone in het boekjaar 2015, bezit Senior Assist 2,62 % van Rheastone NV.
De familiale Groep Senior Assist werd in 2005 opgericht en bouwde haar activiteit uit in de sector van thuiszorg en huisvesting van zorgbehoevende bejaarden. De Groep baat 32 woonzorgcentra in België uit.
Zie voor meer informatie: www.senior-assist.be
Aspria
Cofinimmo heeft in Duitsland twee sport- en wellnesscentra verworven. De Groep Aspria bezit een belang van 5,1 % in Aspria Maschsee B.V. en Aspria Uhlenhorst B.V.
De in 2000 opgerichte Groep Aspria beheert acht sport- en wellnesscentra uit het topsegment, die gelegen zijn op prestigieuze locaties in Duitsland, België en Italië. In België beheert de vennootschap drie centra, waarvan er een eigendom is van Cofinimmo.
Zie voor meer informatie: www.aspria.com
Het bezit van deze belangen door derde vennootschappen buiten de Groep en bijgevolg 'zonder zeggenschap' voor Cofinimmo, wordt beschouwd als niet-materieel tegenover de totaliteit van het eigen vermogen van de Groep: op 31.12.2015 bedroegen de minderheidsbelangen 65 miljoen EUR in vergelijking met het eigen vermogen van Cofinimmo van 1925 miljoen EUR, hetzij 3,4 %.
Variatie in de belangen zonder overheersende zeggenschap
| (x 1000 EUR) | Cofinimur I | Pubstone | Silverstone | Rheastone | Aspria Maschsee |
Aspria Uhlenhorst |
Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ATLAND | Houders van OTA |
InBev | Senior Assist |
Senior Assist |
Aspria | Aspria | ||
| OP 01.01.2014 | 1240 | 48276 | 11671 | 5338 | 66525 | |||
| Belangen in de resultatenrekening | 84 | 2927 | -132 | 499 | 3378 | |||
| Reserves van de geschatte overdrachtsrechten en -kosten |
-1 | -8 | -9 | -18 | ||||
| OTA-coupons | -2703 | -2703 | ||||||
| Dividenden | -35 | -284 | -319 | |||||
| Overig | 1 | 130 | 131 | |||||
| OP 31.12.2014 | 1289 | 48630 | 11531 | 5544 | 66994 | |||
| Belangen in de resultatenrekening | 79 | 3108 | 613 | 530 | 16 | 43 | 93 | 4482 |
| OTA-coupons | -2904 | -2904 | ||||||
| Dividenden | -44 | -383 | -317 | -744 | ||||
| Verwervingen Aspria | 536 | 227 | 763 | |||||
| Verkoop Silverstone | -4387 | -4387 | ||||||
| Overig | 312 | -1370 | 1370 | 312 | ||||
| OP 31.12.2015 | 1324 | 49146 | 11 761 | 1386 | 579 | 320 | 64516 |
206
Joint ventures
Op 31.12.2015, boekt de Cofinimmo Groep de joint venture Cofinéa I volgens de vermogensmutatiemethode omdat de Groep samen met de aanverwante aandeelhouders controle over deze vennootschap uitoefent krachtens een contractueel samenwerkingsakkoord.
Gezien het aandeel in het resultaat van de Cofinimmo Groep, wordt deze joint venture als immaterieel beschouwd.
| Algemene informatie | |
|---|---|
| Vennootschap | Cofinéa I |
| Segment | Woonzorgcentrum |
| Land | Frankrijk |
| % in het bezit van de Cofinimmo Groep | 51 % |
| Aanverwante aandeelhouders | Groep ORPEA OPCI (49 %) |
| Oprichtingsdatum van de vennootschap | 2012 |
| Boekhoudperiode | Afsluiting op 31 december |
| 31.12.15 | |
|---|---|
| BEDRAG VAN HET AANDEEL VAN COFINIMMO IN HET RESULTAAT (X 1 000 EUR) | |
| Netto courant resultaat (aan 100 %) | 902 |
| Andere elementen van het globale resultaat | 46 |
| Globale resultaat | 948 |
| % in het bezit van de Cofinimmo Groep | 51 % |
| Aandeel in het resultaat van de aanverwante vennootschappen of joint ventures | 483 |
| BEDRAG VAN DE DEELNEMING BIJ COFINIMMO (X 1 000 EUR) | |
| Deelnemingen in aanverwante vennootschappen of joint ventures | 6033 |
Risico's en verbintenissen gekoppeld aan de aanverwante aandeelhouders:
Het partnerschap dat werd afgesloten met de ORPEA Groep is bedoeld om de activa die de ORPEA Groep uitbaat, op te nemen in de structuur van Cofinéa I.
Cofinimmo bezit 51 % van de aandelen van deze structuur. De partnerschapovereenkomst voorziet echter dat alle beslissingen, meer bepaald inzake investeringen en desinvesteringen, worden genomen met het akkoord van de beide partijen, wat een gezamenlijke controle van de vennootschap inhoudt.
BIJLAGE 44. BETALINGEN GESTEUND OP AANDELEN
Aandelenoptieplan
In 2006 heeft Cofinimmo een aandelenoptieplan gelanceerd waarbij 8000 aandelenopties toegekend werden aan het Management van de Groep. Dit plan werd telkens opnieuw gelanceerd in de daaropvolgende jaren. In 2015 werden in totaal 7625 aandelenopties toegekend.
Op het ogenblik van de uitoefening zullen de begunstigden de uitoefenprijs van 95,03 EUR per aandeel betalen voor het plan 2015, in ruil voor de levering van de aandelen. In geval van vrijwillig of onvrijwillig vertrek (met uitzondering van contractbreuk wegens dringende reden) van een begunstigde, kunnen de aanvaarde en verworven aandelenopties worden uitgeoefend na afloop van het
derde jaar volgend op het kalenderjaar waarin de aandelenopties werden toegekend. De niet-verworven opties worden geannuleerd, behalve in geval van pensionering. In geval van onvrijwillig vertrek van een begunstigde voor dringende reden, worden de aanvaarde maar nog niet uitgeoefende aandelenopties, verworven of niet, geannuleerd. Deze verwervingsvoorwaarden en de uitoefenperiode van de opties in geval van al dan niet vrijwillig vertrek zullen toepasbaar zijn zonder afbreuk te doen aan de machtiging van de Raad van Bestuur om voor de leden van het Directiecomité of de machtiging van het Directiecomité om voor de andere deelnemers uitzonderingen toe te staan op deze bepalingen, ten voordele van de begunstigde, op basis van objectieve en pertinente criteria.
Reële waarde van de aandelenopties op toekenningsdatum en gebruikte hypotheses - gewogen gemiddelde
| 2015 | |
|---|---|
| Prijswaarderingsmodel | Black & Scholes |
| Contractuele duur van de opties | 10 jaar |
| Geschatte duur | 8 jaar |
| Uitoefenprijs (in EUR) | 95,03 |
| Volatiliteit (gemiddelde van de laatste drie jaar) | 21,81 % |
| Risicoloze rentevoet | Euro Swap Annual Rate |
| Reële waarde van de aandelenopties op toekenningsdatum, geboekt over drie boekjaren (x 1000 EUR) | 233,94 |
Evolutie van het aantal aandelenopties
| Jaar van het plan | 2015 | 2014 | 2013 | 2012 | 2011 | 2010 | 2009 | 2008 | 2007 | 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| OP 01.01 | 3000 | 3320 | 4095 | 8035 | 5740 | 7215 | 6730 | 7300 | 8000 | |
| Toegestaan | 7625 | |||||||||
| Geannuleerd | -500 | -1067 | -1386 | -250 | -695 | -2125 | -2050 | -2350 | ||
| Uitgeoefend | -533 | -2264 | -2000 | -3665 | -350 | -1600 | ||||
| Verlopen | ||||||||||
| OP 31.12 | 7625 | 3000 | 2820 | 2495 | 4385 | 3490 | 2855 | 4255 | 5250 | 4050 |
| Uitoefenbaar op 31.12 |
2495 | 4385 | 3490 | 2855 | 4255 | 5250 | 4050 | |||
| Uitoefenprijs (in EUR) |
95,03 | 88,75 | 88,12 | 84,85 | 97,45 | 93,45 | 86,06 | 122,92 | 143,66 | 129,27 |
| Uiterste uitoefendatum van de opties |
16.06.2025 | 16.06.2024 | 16.06.2023 | 18.06.2022 | 14.06.2021 | 13.06.2020 | 11.06.2019 12.06.20231 12.06.20221 | 13.06.20211 | ||
| Reële waarde van de aandelenopties op toekenningsdatum (x 1000 EUR) |
233,94 | 102,99 | 164,64 | 168,18 | 363,90 | 255,43 | 372,44 | 353,12 | 261,27 | 216,36 |
Cofinimmo past de IFRS 2 norm toe door de reële waarde van de aandelenopties op de toekenningsdatum gespreid te boeken over de duurtijd van de verwerving van de rechten (i.e. drie jaar) volgens de progressieve verwervingsmethode. De jaarlijkse kost van de progressieve verwerving wordt in de resultatenrekeningen onder de personeelskosten geboekt.
BIJLAGE 45. GEMIDDELD AANTAL PERSONEN GEBONDEN DOOR EEN ARBEIDS- OF BEDRIJFSOVEREENKOMST
| 2015 | 2014 | |
|---|---|---|
| Gemiddeld aantal personen gebonden door een arbeids- of bedrijfsovereenkomst | 113 | 115 |
| Werknemers | 109 | 111 |
| Directieleden | 4 | 4 |
| VOLTIJDSE EQUIVALENTEN | 106 | 108 |
BIJLAGE 46. TRANSACTIES MET VERBONDEN PARTIJEN
De emolumenten en verzekeringspremies die door Cofinimmo en haar dochtervennootschappen worden gedragen, ten gunste van de leden van de Raad van Bestuur, en die opgenomen worden in de resultatenrekeningen, bedragen 2 158 116 EUR waarvan 586 790 EUR toegekend is aan voordelen volgend op de tewerkstelling.
Het hoofdstuk 'Corporate governanceverklaring' van dit Jaarlijks Financieel Verslag herneemt de samenstelling van de verschillende beslissingsorganen evenals de tabellen m.b.t. de bezoldigingen van de niet-uitvoerende en uitvoerende bestuurders. Het verschil tussen het bedrag van de resultatenrekeningen en datgene vermeld in de tabellen zijn te verklaren door mutaties van de voorzieningen.
De bestuurders genieten het winstdeelnameplan, dat enkel voor de werknemers van de Groep is opgezet, niet.
BIJLAGE 47. GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM
De opzeggingsmodaliteiten van het contract met de klant inzake de beheersactiviteiten voor rekening van derden werden stopgezet in de loop van maart 2016, met ingang op 01.04.2016.
Er hebben zich na de balansdatum geen andere belangrijke gebeurtenissen voorgedaan die een aanzienlijke impact op de cijfers op 31.12.2015 kunnen hebben.
In 2015 heeft Cofinimmo via haar dochtervennootschap Rheastone NV de vennootschap Terra 13 verworven (zie Bijlage 4), voorheen in het bezit van de Groep Senior Assist. Hij bezat, vóór haar verwerving, 5 % van de vennootschap Rheastone NV en bezit op 31.12.2015 2,62 % van de aandelen van Rheastone NV (voor meer details, zie Bijlage 43).
Ter herinnering: eind 2012 sloot Cofinimmo een joint venture m.b.t. de entiteit Cofinéa I SAS, een vennootschap naar Frans recht waarvan Cofinimmo 51 % van het kapitaal bezit en de Groep ORPEA het resterende deel, hetzij 49 %. Met uitzondering van haar deelname in Cofinéa I, waren er geen andere transacties met deze joint venture. Er heeft overigens geen transactie plaatsgevonden met de Groep ORPEA in 2015. Meer details zijn opgenomen in Bijlage 43.
Er vonden geen andere transacties plaats met andere verbonden partijen.
Het aan de Gewone Algemene Vergadering van 11.05.2016 voorgestelde dividendbedrag is 105729988,72 EUR voor de gewone aandelen en 4368851,76 EUR voor de bevoorrechte aandelen. Meer details zijn opgenomen in Bijlage 33.
1 Overeenkomstig de Economische Herstelwet van 27.03.2009 werd de uitoefenperiode van de aandelenoptieplannen van 2006 tot 2008 verlengd van tien tot 15 jaar.
Verslag van de Commissaris 209
Statutaire jaarrekeningen 211
STAAT VAN HET GLOBAAL RESULTAAT (RESULTATENREKENINGEN) (VERKORT FORMAAT)
(x 1000 EUR) 2015 2014 A. Netto resultaat Huurinkomsten 123545 125411 Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren 10214 15931 Met verhuur verbonden kosten -862 -345 Netto huurresultaat 132897 140997 Recuperatie van vastgoedkosten 329 588 Recuperatie van huurlasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen 16820 16029 Kosten van de huurders en gedragen door de eigenaar op huurschade en wederinstaatstelling op het einde van de huurovereenkomst -1434 -1539 Lasten en belastingen normaal gedragen door de huurder op verhuurde gebouwen -19253 -17483 Vastgoedresultaat 129359 138592 Technische kosten -3870 -2786 Commerciële kosten -870 -1033 Kosten en belastingen van niet-verhuurde goederen -3200 -3829 Beheerkosten vastgoed -12371 -11071 Andere vastgoedkosten -8 -3 Vastgoedkosten -20319 -18722 Operationeel vastgoedresultaat 109040 119870 Algemene kosten van de vennootschap -6949 -6670 Operationeel resultaat vóór het resultaat op de portefeuille 102091 113200 Resultaat op de verkoop van vastgoedbeleggingen 1 759 -10322 Resultaat op de verkoop van andere niet-financiële activa 23880 -13181 Variaties in de reële waarde van vastgoedbeleggingen -18990 -15799 Ander portefeuilleresultaat 513 -804 Operationeel resultaat 109 253 73094 Financiële inkomsten 40963 39320 Netto interestkosten -34754 -45454 Andere financiële kosten -747 -3021 Variaties in de reële waarde van financiële activa en verplichtingen -7 118 -116714 Financieel resultaat -1656 -125869 Resultaat vóór belastingen 107 597 -52775 Vennootschapsbelasting -3 996 -864 Belastingen -9 996 -864 NETTO RESULTAAT VAN DE PERIODE 103601 -53639 B. Andere elementen van het globale resultaat Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen 2599 Variaties in het effectieve deel van de reële waarde van toegelaten afdekkingsinstrumenten van de kasstromen 33186 52015 ANDERE ELEMENTEN VAN HET GLOBALE RESULTAAT 33186 54614 C. Globaal resultaat GLOBAAL RESULTAAT 136787 975
RESULTAATVERWERKING
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| A. Netto resultaat | 103 601 | -53 639 |
| B. Toevoeging/onttrekking reserves | 6 895 | 153 430 |
| Toevoeging aan de reserve van het positieve saldo van de variaties in reële waarde van de vastgoedbeleggingen | -9 364 | -27 969 |
| Boekjaar | -27 367 | -19 508 |
| Vorige boekjaren | 18 003 | -8 461 |
| Toevoeging aan de reserve van het negatief saldo van de variaties in reële waarde van de vastgoedbeleggingen | 18 219 | 46 252 |
| Boekjaar | 18 129 | 1 5312 |
| Vorige boekjaren | 90 | 30 940 |
| Toevoeging aan de reserve van de geschatte overgangsrechten en -kosten bij de hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
861 | 488 |
| Toevoeging aan de reserve van het saldo van de variaties in reële waarde van de toegestane dekkingsinstrumenten waarop de dekkingsboekhouding wordt toegepast |
846 | 10 512 |
| Boekjaar | -1 719 | |
| Vorige boekjaren | 846 | 12 231 |
| Toevoeging aan de reserve van het saldo van de variaties in reële waarde van de toegestane dekkingsinstrumenten waarop de dekkingsboekhouding niet wordt toegepast |
-713 | 71 579 |
| Boekjaar | -565 | 71 581 |
| Vorige boekjaren | -148 | -2 |
| Toevoeging aan de andere reserves | -221 | -216 |
| Overdracht van het overgedragen resultaat van de vorige boekjaren | -2 732 | 52 784 |
| C. Vergoeding van het kapitaal | ||
| Vergoeding van het kapitaal voorzien in Artikel 13, § 1, par. 1 van het KB 13.07.2014 | ||
| D. Andere verdeling voor het boekjaar dan de kapitaalvergoeding | -110 496 | -99 791 |
| Dividenden | -110 099 | -99 440 |
| Winstdeelnameplan | -398 | -351 |
| E. Over te dragen resultaat | 296 684 | 294 364 |
212
STAAT VAN DE FINANCIËLE SITUATIE (BALANS) (VERKORT FORMAAT)
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Vaste activa | 3251623 | 3118880 |
| Immateriële vaste activa | 514 | 553 |
| Vastgoedbeleggingen | 2099159 | 2080282 |
| Andere materiële vaste activa | 363 | 408 |
| Financiële vaste activa | 1086787 | 970732 |
| Vorderingen van financiële leasing | 64787 | 66893 |
| Handelsvorderingen en andere vaste activa | 13 | 12 |
| Vlottende activa | 47598 | 50275 |
| Financiële vlottende activa | 14 | 498 |
| Vorderingen van financiële leasing | 1394 | 1366 |
| Handelsvorderingen | 14026 | 13728 |
| Belastingvorderingen en andere vlottende activa | 10818 | 12385 |
| Kas en kasequivalenten | 1 | |
| Overlopende rekeningen | 21345 | 22298 |
| TOTAAL ACTIVA | 3299221 | 3169155 |
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
| Eigen vermogen | 1860118 | 1541935 |
| Kapitaal | 1126980 | 965983 |
| Uitgiftepremies | 583961 | 463902 |
| Reserves1 | 45576 | 165689 |
| Netto resultaat van het boekjaar | 103601 | -53639 |
| Verplichtingen | 1439103 | 1627220 |
| Langlopende verplichtingen | 917 127 | 1142722 |
| Voorzieningen | 17561 | 17583 |
| Langlopende financiële schulden | 832569 | 1021107 |
| Kredietinstellingen | 197000 | 415700 |
| Overig | 635569 | 605407 |
| Andere langlopende financiële verplichtingen | 66997 | 104032 |
| Kortlopende verplichtingen | 521976 | 484498 |
| Kortlopende financiële schulden | 444885 | 411014 |
| Kredietinstellingen | 444885 | 411014 |
| Overig | ||
| Andere kortlopende financiële verplichtingen | 5388 | 5432 |
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | 45201 | 43784 |
| Overig | 45201 | 43784 |
| Overlopende rekeningen | 26502 | 24268 |
| TOTAAL EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTINGEN | 3299221 | 3169155 |
BEREKENING VAN DE SCHULDRATIO
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 | |
|---|---|---|---|
| Langlopende financiële schulden | 832569 | 1021107 | |
| Andere langlopende financiële verplichtingen (uitgezonderd afdekkingsinstrumenten) | + | 97 | 76 |
| Kortlopende financiële schulden | + | 444885 | 411014 |
| Handelsschulden en andere kortlopende schulden | + | 45201 | 43784 |
| Niet-opgevraagde bedragen van verworven effecten | + | 180 | 180 |
| Totale schuld | = | 1322932 | 1476162 |
| Totaal activa | 3299221 | 3169155 | |
| Afdekkingsinstrumenten | - | 34 | 1 500 |
| Totaal van de activa (uitgezonderd afdekkingsinstrumenten) | / | 3299187 | 3167655 |
| SCHULDRATIO | = | 40,10 % | 46,60 % |
1 De reserves bevatten de rubriek 'Reserve voor eigen aandelen' voor een bedrag van -4 546 KEUR op 31.12.2015.
UITKERINGSPLICHT VOLGENS HET KONINKLIJK BESLUIT VAN 13.07.2014 MET BETREKKING TOT GVV'S
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Netto resultaat | -103601 | -53639 |
| Afschrijvingen (+) | 365 | 338 |
| Waardeverminderingen (+) | 671 | -10 |
| Terugnemingen van waardevermindering (-) | ||
| Terugnemingen van overgedragen en verdisconteerde huren (-) | -10214 | -15931 |
| Andere niet-monetaire elementen (+/-) | 6173 | 79165 |
| Resultaat op de verkoop van vastgoed (+/-) | -25639 | 23503 |
| Variaties in de reële waarde van vastgoed (+/-) | -7675 | -2223 |
| Gecorrigeerd resultaat (A) | 67283 | 31203 |
| Tijdens het boekjaar gerealiseerde meer- en minwaarden1 op vastgoed (+/-) |
25374 | 3925 |
| Tijdens het boekjaar gerealiseerde meerwaarden1 op vastgoed, vrijgesteld van de uitkeringsplicht mits binnen een termijn van vier jaar herbelegd (-) |
-25729 | -30940 |
| Gerealiseerde meerwaarden op vastgoed die eerder werden vrijgesteld van de uitkeringsplicht en niet binnen een termijn van vier jaar herbelegd zijn (-) |
||
| Netto meerwaarden op de verkoop van vastgoed die niet vrijgesteld zijn van de uitkeringsplicht (B) | -355 | -27015 |
| TOTAAL (A+B) X 80 % | 53543 | 3350 |
| Vermindering van de schuld (-) | -153229 | -73756 |
| UITKERINGSPLICHT2 | 0 | 0 |
NIET-UITKEERBAAR EIGEN VERMOGEN VOLGENS ARTIKEL 617 VAN HET WETBOEK VAN VENNOOTSCHAPPEN
| (x 1000 EUR) | 2015 | 2014 |
|---|---|---|
| Netto-actief | 1860118 | 1541936 |
| Dividenduitkering en winstdeelnameplan | -110496 | -99791 |
| Netto-actief na uitkering | 1 749622 | 1442145 |
| Volgestort kapitaal of, indien hoger, opgevraagd kapitaal | 1126980 | 965983 |
| Krachtens de statuten onbeschikbare uitgiftepremies | 583961 | 463902 |
| Reserve van het positieve saldo van de variaties in de reële waarde van vastgoed | ||
| Reserve van de geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen | -55777 | -55225 |
| Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die onderworpen zijn aan de afdekkingsboekhouding |
-10325 | -42665 |
| Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan de afdekkingsboekhouding |
-67 123 | -67836 |
| Reserve voor eigen aandelen | ||
| Andere reserves die door de Algemene Vergadering onbeschikbaar verklaard zijn | 3520 | 3453 |
| Wettelijke reserve | ||
| Niet-uitkeerbaar eigen vermogen volgens Artikel 617 van het Wetboek van Vennootschappen | 1581237 | 1267612 |
| Resterende marge na uitkering | 168385 | 174533 |
1 Tegenover de verwervingswaarde, vermeerderd met de geactiveerde renovatiekosten.
2 Door de vermindering van haar schuld heeft Cofinimmo NV geen uitkeringsplicht.
Staat van de variaties in het eigen vermogen
| (x 1000 EUR) | Kapitaal | Uitgifte premies |
Reserves | Netto resul taat van het boekjaar |
Eigen vermogen |
|---|---|---|---|---|---|
| OP 01.01.2014 | 945447 | 451673 | 160637 | 57 180 | 1614937 |
| Netto resultaatbestemming 2013 | 57 180 | -57 180 | |||
| Elementen rechtstreeks geboekt in eigen vermogen | 52021 | -53 639 | -1 618 | ||
| Kasstroomafdekking | 52015 | 52 015 | |||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
582 | 582 | |||
| Uitoefening Cofinimmo aandelen (aandelenopties en eigen aandelen) |
-576 | -576 | |||
| Netto resultaat van het boekjaar | -53 639 | -53 639 | |||
| Overig | 2015 | 2 015 | |||
| SUBTOTAAL | 945447 | 451673 | 271853 | -53639 | 1615334 |
| Aandelenuitgifte | 20536 | 12229 | 32 765 | ||
| Dividenden/Coupons | -106164 | -106 164 | |||
| OP 31.12.2014 | 965983 | 463902 | 165689 | -53639 | 1541935 |
| Netto resultaatbestemming 2014 | -53639 | 53639 | |||
| Elementen erkend in het globale resultaat | 33186 | 103601 | 136787 | ||
| Kasstroomafdekking | 3 716 | 3716 | |||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
|||||
| Herstructurering financiële instrumenten | 29 470 | 29 470 | |||
| Netto resultaat van het boekjaar | 103601 | 103601 | |||
| Uitoefening Cofinimmo aandelen (aandelenopties en eigen aandelen) |
-153 | -153 | |||
| Overig | 284 | 284 | |||
| SUBTOTAAL | 965983 | 463902 | 145367 | 103601 | 1678853 |
| Kapitaalverhoging | 160997 | 120059 | 281056 | ||
| Dividenden/Coupons | -99791 | -99791 | |||
| OP 31.12.2015 | 1126980 | 583961 | 45576 | 103601 | 1860118 |
Detail van de reserves
| (x 1000 EUR) | Reserve van het positieve/ |
|---|---|
| Reserve voor het saldo | Reserve van de geschatte | |
|---|---|---|
| van de variaties in de reële | overdrachtsrechten bij | negatieve saldo van de |
| waarde van de toegelaten | hypothetische vervreemding | variaties in de reële waarde |
| afdekkingsinstrumenten die | van vastgoedbeleggingen | van vastgoed |
| onderworpen zijn aan een | ||
| afdekkingsboekhouding | ||
| zoals bepaald in IFRS | ||
| OP 01.01.2014 | -125235 | -59486 | -88744 |
|---|---|---|---|
| Netto resultaatbestemming 2013 | 27 796 | -1146 | 4576 |
| Elementen rechtstreeks geboekt in eigen vermogen |
582 | 52015 | |
| Kasstroomafdekking | 52015 | ||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
582 | ||
| Uitoefening Cofinimmo aandelen (aandelenopties en eigen aandelen) |
|||
| Overig | 5311 | ||
| SUBTOTAAL | -97439 | -54739 | -32153 |
| Dividenden/Coupons | |||
| OP 31.12.2014 | -97439 | -54739 | -32153 |
| Netto resultaatbestemming 2014 | -18282 | -488 | -10512 |
| Elementen erkend in het globale resultaat | 309 | 33186 | |
| Kasstroomafdekking | 3716 | ||
| Impact op de reële waarde van geschatte overdrachtsrechten en -kosten bij hypothetische vervreemding van vastgoedbeleggingen |
309 | ||
| Herstructurering financiële instrumenten | 29470 | ||
| Uitoefening Cofinimmo aandelen (aandelenopties en eigen aandelen) |
|||
| Overig | |||
| SUBTOTAAL | -115721 | -54918 | -9479 |
| Dividenden/Coupons | |||
| OP 31.12.2015 | -115721 | -54918 | -9479 |
216
| Totaal van de reserves | Overgedragen resultaat | Niet beschikbare reserve | Beschikbare reserve | Reserve voor het saldo van de variaties in de reële waarde van de toegelaten afdekkingsinstrumenten die niet onderworpen zijn aan een afdekkingsboekhouding zoals bepaald in IFRS |
|---|---|---|---|---|
| 160637 | 449539 | -1361 | 824 | -14900 |
| 57 180 | 7070 | 241 | 18643 | |
| 52021 | -1 | -575 | ||
| 52015 | ||||
| 582 | ||||
| -576 | -1 | -575 | ||
| 2015 | -3296 | |||
| 271853 | 453312 | -1695 | 824 | 3743 |
| -106164 | -106164 | |||
| 165689 | 347 148 | -1695 | 824 | 3743 |
| -53639 | 47006 | 216 | -71579 | |
| 33186 | -309 | |||
| 3716 | ||||
| -309 | ||||
| 29470 | ||||
| -153 | -153 | |||
| 284 | -103 | 387 | ||
| 145367 | 393742 | -1245 | 824 | -67836 |
| -99791 | -99791 | |||
| 45576 | 293951 | -1245 | 824 | -67836 |
Permanent document
Algemene inlichtingen
FIRMANAAM
Cofinimmo: Openbare Gereglementeerde Vastgoedvennootschap naar Belgisch recht of openbare GVV naar Belgisch recht.
MAATSCHAPPELIJKE ZETEL - ADMINISTRATIEVE ZETEL
De maatschappelijke en administratieve zetel van de vennootschap is gevestigd te 1200 Brussel, Woluwedal 58 (Tel. +32 2 373 00 00). De zetel van de vennootschap kan naar iedere andere plaats in België worden overgebracht bij eenvoudige beslissing van de Raad van Bestuur.
RECHTSPERSONENREGISTER
De vennootschap is ingeschreven in het Rechtspersonenregister (RPR) van Brussel onder het nummer 0426184049. Haar btw-nummer is BE 0426184049.
OPRICHTING, RECHTSVORM EN BEKENDMAKING
De naamloze vennootschap naar Belgisch recht Cofinimmo werd opgericht op 29.12.1983, bij akte verleden voor Notaris André Nerincx te Brussel, bekendgemaakt in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad van 27.01.1984, onder het nummer 891-11. De vennootschap heeft de rechtsvorm van een naamloze vennootschap naar Belgisch recht.
Op 01.04.1996 werd Cofinimmo erkend als openbare vastgoedbeleggingsvennootschap met vast kapitaal naar Belgisch recht, afgekort Openbare Vastgoedbevak naar Belgisch recht, ingeschreven bij de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA).
Sinds 06.11.2014 is zij onderworpen aan het wettelijk stelsel van de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen voorzien in de Wet van 12.05.2014 betreffende de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen. De vennootschap heeft als exclusief maatschappelijk doel: (a) het rechtstreeks of via een vennootschap in dewelke zij een participatie heeft overeenkomstig de bepalingen van de GVV-regelgeving ter beschikking stellen van onroerende goederen van gebruikers en (b) binnen de grenzen van de GVV-regelgeving, onroerende goederen waarvan sprake in Artikel 2, 5°, VI tot X van de GVV-Wet bezitten.
De vennootschap is ook onderworpen aan de bepalingen in het Koninklijk Besluit van 13.07.2014 betreffende de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen.
De statuten werden herhaaldelijk gewijzigd, en voor de laatste maal op 12.01.2016 bij akte verleden voor Notaris vennoot Louis-Philippe Marcelis te Brussel, bekendgemaakt in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad van 03.02.2016 onder nummer 0025656.
De vennootschap doet een openbaar beroep op het spaarwezen overeenkomstig Artikel 438 van het Wetboek van Vennootschappen.
DUUR
De vennootschap wordt opgericht voor onbepaalde duur.
DOEL VAN DE VENNOOTSCHAP
ARTIKEL 3: DOEL
3.1) De vennootschap heeft als exclusief doel om:
(a) Het rechtstreeks of via een vennootschap in dewelke zij een participatie heeft overeenkomstig de bepalingen van de GVV-regelgeving ter beschikking stellen van onroerende goederen van gebruikers en;
(b) Binnen de grenzen van de GVV-regelgeving, onroerende goederen waarvan sprake in Artikel 2, 5°, I tot X van de GVV-Wet bezitten.
Onder onroerende goederen verstaat men:
i. onroerende goederen als gedefinieerd in Artikel 517 en volgende van het Burgerlijk Wetboek, en de zakelijke rechten op onroerende goederen, met uitsluiting van de onroerende goederen van bosbouwkundige, landbouwkundige of mijnbouwkundige aard;
ii. aandelen of maatschappelijke aandelen met stemrecht uitgegeven door vastgoedvennootschappen, die exclusief of gezamenlijk worden gecontroleerd door de Vennootschap;
iii. optierechten op onroerende goederen;
iv. aandelen van openbare of institutionele Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen, op voorwaarde dat hierover, in laatstgenoemd geval, een gezamenlijke of exclusieve controle door de Vennootschap wordt uitgeoefend;
v. rechten die voortvloeien uit contracten waarbij aan de Vennootschap één of meer goederen in leasing worden gegeven, of andere analoge gebruiksrechten worden verleend;
vi. aandelen van openbare Vastgoedbevaks;
vii. rechten van deelneming in buitenlandse instellingen voor collectieve belegging in vastgoed die zijn ingeschreven op de in Artikel 260 van de Wet betreffende de GVV's;
viii. rechten van deelneming in instellingen voor collectieve belegging in vastgoed die in een andere lidstaat van de Europese Economische Ruimte zijn gevestigd en niet zijn ingeschreven op de in Artikel 260 van de Wet betreffende de GVV's, voor zover zij aan een gelijkwaardig toezicht zijn onderworpen als de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen;
ix. aandelen of maatschappelijke aandelen uitgegeven door vennootschappen (i) met rechtspersoonlijkheid; (ii) die ressorteren onder het recht van een andere lidstaat van de Europese Economische Ruimte; (iii) waarvan de aandelen zijn toegelaten tot de verhandeling op een gereglementeerde markt en/of die onderworpen zijn aan een regime van prudentieel toezicht; (iv) waarvan de hoofdactiviteit bestaat uit de verwerving of de oprichting van onroerende goederen in het vooruitzicht van de terbeschikkingstelling ervan aan gebruikers, of het rechtstreekse of onrechtstreekse bezit van deelnemingen in vennootschappen met een soortgelijke activiteit; en (v) die zijn vrijgesteld van de belasting op de inkomsten uit de winst die uit de in de bepaling onder (iv) hierboven bedoelde activiteit voortvloeit, mits naleving van bepaalde wettelijke verplichtingen, en die minstens verplicht zijn om een deel van hun inkomsten onder hun aandeelhouders te verdelen (hierna 'Real Estate Investment Trusts' (verkort 'REITs') genoemd);
x. vastgoedcertificaten, zoals bedoeld in Artikel 5, § 4, van de Wet van 16.06.2006.
In het kader van de terbeschikkingstelling van onroerende goederen, kan de Vennootschap meer bepaald alle activiteiten uitoefenen die verband houden met het bouwen, het afwerken, het renoveren, het ontwikkelen, het aankopen, het overdragen, het beheren en het uitbaten van onroerende goederen.
3.2) Bijkomend of tijdelijk kan de Vennootschap beleggen in effecten die geen vastgoed zijn in de zin van de GVV-regelgeving. Deze beleggingen zullen gedaan worden met eerbied voor de risicobeheersingspolitiek aangenomen door de Vennootschap en zullen gediversifieerd worden om een adequate risicospreiding te verzekeren. De Vennootschap kan eveneens niet-toegewezen liquide middelen, in alle munteenheden, bezitten, onder de vorm van plaatsingen op zicht
218
– of termijnrekeningen of onder de vorm van alle instrumenten van de geldmarkt die gemakkelijk kunnen worden gemobiliseerd.
Zij kan bovendien operaties intekenen op toegelaten afdekkingsinstrumenten, om zo het risico van de intrestvoet et de wijziging daarvan af te dekken in het kader van de financiering en het beheer van de onroerende goederen van de Vennootschap met uitsluiting van speculatieve verrichtingen.
3.3) De Vennootschap kan één of meerdere onroerende goederen in leasing geven of nemen. Het in leasing geven van onroerende goederen met optie tot aankoop kan slechts bijkomstig geschieden, behoudens indien de betrokken onroerende goederen bestemd zijn tot het algemeen belang, hierin begrepen de sociale huisvesting en het onderwijs (in welk geval deze activiteit als hoofdbezigheid kan worden uitgevoerd).
3.4) De Vennootschap kan een belang nemen, zowel door middel van een fusie als op enige andere wijze, in alle zaken, ondernemingen en vennootschappen met een gelijkaardig of verbonden doel en die de ontwikkeling van haar ondernemingen kunnen bemoedigen, en, in het algemeen, alle verrichtingen stellen die rechtstreeks of onrechtstreeks verband houden met haar maatschappelijk doel, en alle handelingen doen die nuttig of noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van haar doel.
De vennootschap dient het geheel van haar activiteiten en verrichtingen uit te voeren overeenkomstig de bepalingen en binnen de grenzen voorzien door de GVV-regelgeving en elke andere toepasselijke wetgeving.
ARTIKEL 4: VERBODSBEPALINGEN
De Vennootschap kan geenszins:
- handelen als vastgoedpromotor in de zin van de GVV-wetgeving, met uitsluiting van occasionele verrichtingen;
- deelnemen aan een syndicaat voor vaste overname of waarborg;
- financiële instrumenten lenen, met uitzondering evenwel van leningen onder de voorwaarden en volgens de bepalingen van het Koninklijk Besluit van 07.03.2006;
- financiële instrumenten verwerven die uitgegeven zijn door een vennootschap of een privaatrechtelijke vereniging die failliet verklaard werd, die een onderhands akkoord met zijn schuldeisers gesloten heeft, die het voorwerp uitmaakt van een procedure van gerechtelijke reorganisatie, die uitstel van betaling bekomen heeft of die in het buitenland het voorwerp uitgemaakt heeft van een gelijkaardige maatregel.
BOEKJAAR
Het boekjaar begint op 1 januari en eindigt op 31 december van elk jaar.
PLAATSEN WAAR DE DOCUMENTEN DOOR HET PUBLIEK KUNNEN WORDEN INGEZIEN
De Statuten van de vennootschap kunnen ingekeken worden bij de Griffie van de Handelsrechtbank van Brussel evenals op de website www.cofinimmo.com.
Overeenkomstig de wettelijke bepalingen ter zake worden de statutaire en de geconsolideerde rekeningen van de Cofinimmo Groep neergelegd bij de Nationale Bank van België. De beslissingen inzake benoemingen en afzettingen van leden van de Raad van Bestuur worden gepubliceerd in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad. De oproepingen tot de Algemene Vergaderingen verschijnen in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad en in twee financiële dagbladen. De oproepingen en alle documenten betreffende de Algemene Vergaderingen zijn simultaan beschikbaar op de website www. cofinimmo.com.
Alle persberichten en andere financiële informatie die de Cofinimmo Groep de voorbije vijf jaar bekendmaakte kunnen op de website www.cofinimmo.com worden geraadpleegd. De Jaarverslagen en de Jaarlijkse Financiële Verslagen kunnen op de maatschappelijke zetel of op de website www.cofinimmo.com worden verkregen. Zij worden ieder jaar verzonden aan de houders van aandelen op naam, en aan de personen die erom verzoeken. Deze Verslagen bevatten tevens de Verslagen van de vastgoeddeskundigen en de Commissaris.
VERKLARINGEN
VERANTWOORDELIJKE PERSONEN
De Raad van Bestuur van Cofinimmo NV neemt de verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit Jaarlijks Financieel Verslag, onder voorbehoud van de informatie die door derden werd verstrekt, de verslagen van de Commissaris en de vastgoeddeskundigen inbegrepen. De Raad van Bestuur van Cofinimmo NV, waarvan de samenstelling beschreven wordt op bladzijde 113, verklaart dat naar zijn beste weten:
- dit Jaarlijks Financieel Verslag een getrouw overzicht geeft van de belangrijke gebeurtenissen en, desgevallend, de belangrijkste transacties met verbonden partijen die zich in de loop van het boekjaar hebben voorgedaan en hun impact op de verkorte financiële overzichten;
- dit Jaarlijks Financieel Verslag geen weglatingen bevat die de draagwijdte van enige verklaring erin op significante wijze zouden wijzigen;
- de verkorte financiële overzichten, die zijn opgesteld overeenkomstig de toepasselijke boekhoudkundige normen en het onderwerp waren van een volledig nazicht door de Commissaris revisor, een getrouw beeld geven van het patrimonium, de financiële toestand en de resultaten van Cofinimmo en van de in de consolidatie opgenomen dochtervennootschappen. Het Beheersverslag bevat bovendien de verwachtingen voor het resultaat van het volgende jaar evenals een toelichting van de risico's en onzekerheden waarmee de onderneming wordt geconfronteerd (zie bladzijden 2 tot 10).
PROGNOSTISCHE INFORMATIE
Dit Jaarlijks Financieel Verslag bevat prognostische informatie gebaseerd op plannen, ramingen en extrapolaties van de vennootschap en op haar redelijke verwachtingen omtrent gebeurtenissen en externe factoren. Prognostische informatie houdt, gezien haar aard, risico's en onzekerheden in die tot gevolg kunnen hebben dat de resultaten, de financiële situatie, de prestaties en de huidige verwezenlijkingen ervan afwijken. Rekening houdend met deze factoren van onzekerheid, kunnen de verklaringen met betrekking tot de toekomst niet gegarandeerd worden.
VERKLARING BETREFFENDE DE BESTUURDERS
De Raad van Bestuur van Cofinimmo NV verklaart dat, voor zover geweten:
- geen enkele Bestuurder ooit veroordeeld werd voor een fraudemisdrijf, dat geen enkele officiële en/of publieke beschuldiging werd uitgesproken, dat geen enkele sanctie ooit werd opgelegd door een wettelijk of toezichthoudend gezag, dat geen enkele bestuurder door een rechtbank het verbod werd opgelegd als lid van het bestuursorgaan te handelen en dat zij in deze hoedanigheid nog nooit betrokken waren in een faling;
- geen enkele arbeidsovereenkomst afgesloten werd met de bestuurders, noch met zijn Directiecomité, noch met de GVV, die de uitbetaling van vergoedingen voorziet in geval van beëindiging van de arbeidsovereenkomst, onder voorbehoud van de vermelding in het hoofdstuk 'Corporate governanceverklaring', onder de rubriek 'Contractuele bepalingen van de leden van het Directiecomité'.
VERKLARING BETREFFENDE INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DERDEN
De informatie afkomstig van derden die in dit Verslag gepubliceerd is, zoals de Verslagen van de vastgoedexperts en van de Commissaris, werd geïntegreerd met de toestemming van de persoon die de inhoud, vorm en context van dit deel van het registratiedocument heeft goedgekeurd. Ze werden getrouw weergegeven en voor zover de Raad van Bestuur weet en in staat is om in het licht van de door deze derde partij gepubliceerde gegevens te waarborgen, werd geen enkel feit weggelaten waardoor de weergegeven informatie onjuist of misleidend zou zijn.
HISTORISCHE FINANCIËLE INFORMATIE DOOR VERWIJZING OPGENOMEN
De Jaarlijkse Financiële Verslagen van de voorbije vijf jaar, en in het bijzonder de Verslagen m.b.t. de boekjaren 2013 en 2014 waarnaar wordt verwezen in dit Jaarlijks Financieel Verslag, kunnen worden geraadpleegd op de website www.cofinimmo.com. Zij bevatten de statutaire en geconsolideerde jaarrekeningen, de Verslagen van de Commissaris, alsook de Halfjaarlijkse Financiële Verslagen.
FISCALE STELSELS
BELGIË: DE OPENBARE GEREGLEMENTEERDE VASTGOEDVENNOOTSCHAP (GVV)
De openbare Gereglementeerde Vastgoedvennootschap (GVV) beschikt over een gelijkaardig statuut als dat van de Real Estate Investments Trusts (REITs) in de Verenigde Staten, de Fiscale Beleggingsinstellingen (FBI) in Nederland, de G-REITs in Duitsland, de Sociétés d'Investissements Immobiliers Cotées (SIIC) in Frankrijk en de UK-REITs in het Verenigd Koninkrijk.
Dit stelsel wordt op heden gereglementeerd door de Wet van 12.05.2014 en het Koninklijk Besluit van 13.07.2014 betreffende de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen.
De voornaamste kenmerken van de GVV zijn:
- vennootschap met vast kapitaal en een vast aantal rechten van deelneming;
- beursnotering;
- activiteit bestaat erin onroerende goederen ter beschikking te stellen van gebruikers; bijkomstig kan de GVV plaatsen in effecten;
- mogelijkheid voor de dochtervennootschappen naar Belgisch recht van de openbare GVV om een erkenning als institutionele GVV te verkrijgen;
- risicospreiding: maximaal 20 % van haar geconsolideerde activa mag belegd worden in vastgoed dat één enkel vastgoedgeheel vormt;
- geconsolideerde schuldenlast beperkt tot 65 % van de marktwaarde der activa. Het bedrag van de hypotheken of andere zekerheden mag niet meer bedragen dan 50 % van de globale reële waarde van de onroerende goederen en de verleende hypotheken of zekerheden slaan op maximaal 75 % van het bezwaard goed;
- zeer strenge regels inzake belangenconflicten;
- regelmatige waardering van het patrimonium door onafhankelijke vastgoeddeskundigen;
- boeking van de gebouwen aan hun reële waarde;
- vrijstelling van afschrijvingen;
- de resultaten (huurinkomsten en verkoopsmeerwaarden, verminderd met de bedrijfsuitgaven en de financiële lasten) zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting;
- minstens 80 % van de som van het gecorrigeerd resultaat en de netto meerwaarden op de verkoop van onroerende goederen die niet vrijgesteld zijn van de verplichte uitkering, moet worden uitgekeerd; de vermindering van de schuld tijdens het boekjaar mag echter worden afgetrokken van het uit te keren bedrag;
- roerende voorheffing van 27 % voor natuurlijke personen met verblijf in België.
De vennootschappen die hun erkenning als openbare of institutionele GVV aanvragen of die met een GVV fuseren, zijn onderworpen aan een met liquidatieheffing vergelijkbare belasting ('exit taks') op de netto latente meerwaarden en op de belastingvrije reserves die 16,5 % bedraagt (vermeerderd met 3 % bijkomende crisisbelasting, of in totaal 16,995 %). Cofinimmo werd op 26.08.2014 erkend als GVV. Tot op deze datum en sinds 01.04.1996 genoot zij het Vastgoedbevakstatuut.
BELGIË: DE INSTITUTIONELE GEREGLEMENTEERDE VASTGOEDVENNOOTSCHAP NAAR BELGISCH RECHT
De institutionele GVV wordt gereglementeerd door de Wet van 12.05.2014 en het Koninklijk Besluit van 13.07.2014 en is een lichtere vorm van de openbare GVV. Zij biedt de openbare GVV de mogelijkheid de specifieke fiscale aspecten van haar stelsel uit te breiden naar haar dochtervennootschappen, en partnerschappen en specifieke projecten met derden te realiseren. Het statuut van institutionele GVV is verworven na inschrijving bij de FSMA.
De voornaamste kenmerken van de institutionele GVV zijn:
- niet-genoteerde vennootschap en gecontroleerd door een openbare GVV;
- aandelen op naam die in handen zijn van in aanmerking komende beleggers;
- geen vereisten inzake diversificatie of schuldratio (consolidatie op het niveau van de openbare GVV);
- verplichting om een dividend uit te keren;
- gezamenlijke of exclusieve controle door een openbare GVV;
- activiteit bestaat erin onroerende goederen ter beschikking te stellen van gebruikers;
- geen verplichting om een vastgoedexpert aan te stellen, het vastgoedpatrimonium wordt gewaardeerd door de deskundige van de openbare GVV;
- statutaire rekeningen opgesteld overeenkomstig de IFRS-normen (zelfde boekhoudkundig schema als de openbare GVV);
- strikte regels inzake werking en belangenconflicten;
- controle door de FSMA.
FRANKRIJK: SOCIÉTÉ D'INVESTISSEMENTS IMMOBILIERS COTÉE (SIIC)
Het fiscaal stelsel van de Franse SIIC ('Société d'Investissement Immobilier Cotée') werd ingevoerd door de Franse Financiënwet voor 2003 nr. 2002-1575 van 30.12.2002. Hiermee kunnen in Frankrijk vastgoedvennootschappen worden opgericht die net zoals de Belgische GVV een specifiek fiscaal stelsel genieten.
Cofinimmo nam het SIIC-statuut aan op 04.08.2008, Cofinimmo Investissements et Services en haar dochtervennootschappen op 23.01.2009. Dankzij dit stelsel geniet Cofinimmo voor haar Franse bijkantoor en haar dochtervennootschappen een vrijstelling van vennootschapsbelasting op de huurinkomsten en de gerealiseerde meerwaarden in ruil voor een verplichte uitkering van 95 % van de winst uit de verhuur van haar vastgoedactiva.
De voornaamste kenmerken van het SIIC-stelsel zijn:
- vrijstelling van vennootschapsbelasting op het winstaandeel dat afkomstig is uit i) de verhuur van gebouwen, ii) de gerealiseerde meerwaarden op de verkoop van gebouwen, iii) de gerealiseerde meerwaarden op de verkoop van effecten in dochtervennootschappen die voor het SIIC-statuut hebben geopteerd of in personenvennootschappen met eenzelfde doel, iv) opbrengsten die uitgekeerd worden door hun dochtervennootschappen die geopteerd hebben voor het SIICstatuut, en v) het aandeel in de winst in personenvennootschappen die een vastgoedactiviteit uitoefenen;
- verplichte resultaatsuitkering: 95 % van de vrijgestelde winst afkomstig uit de huurinkomsten, 60 % van de vrijgestelde winst afkomstig uit de verkoop van gebouwen en van effecten van personenvennootschappen en dochtervennootschappen die onderworpen zijn aan het SIIC-stelsel, en 100 % van de dividenden die aan hen worden uitgekeerd door hun dochtervennootschappen die onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting en die voor het SIIC-stelsel gekozen hebben;
- indien geopteerd wordt voor het SIIC-stelsel, betaling over vierjaar van een 'exit taks' tegen een verlaagde aanslagvoet van 19 % op de latente meerwaarden op gebouwen, en op de effecten van personenvennootschappen die niet onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting, die eigendom zijn van de SIIC of van haar dochtervennootschappen die gekozen hebben voor het SIIC-statuut.
220
NEDERLAND: FISCALE BELEGGINGSINSTELLING (FBI)
De belangrijkste kenmerken van de Fiscale Beleggingsinstellingen zijn:
- enkel naamloze vennootschappen, besloten vennootschappen en fondsen voor gemene rekening kunnen worden aangemerkt als FBI;
- het statutaire doel en de feitelijke werkzaamheden van een FBI mogen slechts bestaan uit beleggingen;
- beleggingen die bestaan uit onroerend goed mogen worden gefinancierd met vreemd vermogen tot ten hoogste 60 % van de boekwaarde van het onroerend goed;
- alle andere beleggingen mogen worden gefinancierd met vreemd vermogen tot ten hoogste 20 % van de boekwaarde van die beleggingen;
- de aandelen of winstbewijzen in een niet beursgenoteerde FBI dienen voor ten minste 75 % in handen te zijn van natuurlijke personen, van lichamen die niet zijn onderworpen aan een belasting geheven op de winst, en/of van beursgenoteerde beleggingsinstellingen;
- de aandelen of winstbewijzen in een niet-beursgenoteerde FBI mogen niet direct of indirect voor 5 % of meer in handen zijn van een natuurlijk persoon (en zijn partner);
Maatschappelijk kapitaal
GEPLAATST KAPITAAL
Het geplaatst kapitaal ten belope van 1126980466,38 EUR1 is volledig volgestort.
MAATSCHAPPELIJK KAPITAAL
De aandelen hebben geen nominale waarde.
Evolutie in 2015
| • de aandelen of winstbewijzen in een niet-beursgenoteerde |
|---|
| FBI mogen niet door tussenkomst van een buiten Nederland |
| gevestigde vennootschap of fonds voor 25 % of meer berusten bij |
| in Nederland gevestigde lichamen; |
- winsten van de FBI zijn onderworpen aan het vennootschapsbelastingtarief van 0 %;
- het uit te keren winstaandeel van de FBI dient binnen acht maanden na afsluiting van elk boekjaar te worden uitgekeerd aan de aandeelhouders en andere winstgerechtigden;
- over de uitgekeerde winstaandelen is 5 % dividendbelasting verschuldigd.
In Nederland geniet Cofinimmo een FBI-statuut voor Superstone, maar niet voor Pubstone Properties.
DUITSLAND
De investeringen van Cofinimmo of haar dochtervennootschappen in Duitsland genieten het G-REIT statuut niet, aangezien dit stelsel niet toegankelijk is voor hen.
EVOLUTIE
De historische evolutie van het maatschappelijk kapitaal vóór 2015 kan worden geraadpleegd in het Jaarlijks Financieel Verslag van 2014 evenals in Titel VIII van de Statuten van de vennootschap.
Deze documenten kunnen worden geraadpleegd op de website van de vennootschap (www.cofinimmo.com).
| Datum van de operatie | 31.03.2015 | 12.05.2015 | 30.06.2015 | 30.09.2015 | 31.12.2015 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Modaliteiten van de operatie | Situatie op 31.12.2014 |
Conversie van bevoorrechte aandelen T1 2015 |
Kapitaalver hoging in contanten |
Conversie van bevoorrechte aandelen T2 2015 |
Conversie van bevoorrechte aandelen T3 2015 |
Conversie van bevoorrechte aandelen T4 2015 |
Situatie op 31.12.2015 |
| Uitgifteprijs (EUR) | 95 | ||||||
| Bedrag (EUR) van het maatschappelijk kapitaal |
160997210,59 | ||||||
| Bedrag van de netto inbreng in het eigen vermogen2 |
281055959,95 | ||||||
| Aantal gewone aandelen | +39 | +3004318 | +438 | +49 | +111 | ||
| Aantal gewone aandelen na de operatie |
17339423 | 17339462 | 20343780 | 20344218 | 20344267 | 20344378 | 20344378 |
| Aantal bevoorrechte aandelen COFP1 |
|||||||
| Totaal aantal bevoorrechte aandelen COFP1 na de operatie |
395048 | 395048 | 395048 | 395048 | 395048 | 395048 | 395048 |
| Aantal bevoorrechte aandelen COFP2 |
-39 | -438 | -49 | -111 | |||
| Totaal aantal bevoorrechte aandelen COFP2 na de operatie |
291437 | 291398 | 291398 | 290960 | 290911 | 290800 | 290800 |
| Totaal aantal bevoorrechte aandelen na de operatie |
686485 | 686446 | 686446 | 686008 | 685959 | 685848 | 685848 |
| Totaal bedrag van het maatschappelijk kapitaal (EUR) na de operatie |
965983255,79 | 965983255,79 | 1126980466,38 | 1126980466,38 | 1126980466,38 | 1126980466,38 1126980466,38 |
1 Op datum van afsluiting van dit Jaarlijks Financieel Verslag
2 Volgens de boekhoudkundige regels eigen aan het stelsel van openbare Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen.
OMSCHRIJVING VAN DE TYPES AANDELEN
Op 31.12.2015 had Cofinimmo 20344267 gewone aandelen uitgegeven. Om de rechten van deze aandelen te wijzigen, is de wijzigingsprocedure van de statuten, zoals voorzien door de Wet, van toepassing. Naast de gewone aandelen heeft Cofinimmo twee reeksen bevoorrechte aandelen uitgegeven in 2004. De belangrijkste kenmerken van de bevoorrechte aandelen zijn:
- prioritair recht op een jaarlijks vast dividend van 6,37 EUR bruto per aandeel dat begrensd is tot dit bedrag, wat neerkomt op een bruto rendement van respectievelijk 5,90 % en 6,10 % voor de COFP1 en COFP2 ten opzichte van de inschrijvingsprijs of een netto rendement van respectievelijk 4,31 % en 4,45 % na aftrek van de roerende voorheffing van 27 %;
- prioritair recht, in geval van liquidatie, op een uitkering gelijk aan de uitgifteprijs, begrensd tot dit bedrag;
- de mogelijkheid voor de houder om zijn bevoorrechte aandelen in gewone aandelen te converteren vanaf de vijfde verjaardag van hun uitgifte (01.05.2009) gedurende de laatste tien dagen van elk kwartaal, in de verhouding van één nieuw gewoon aandeel voor één bevoorrecht aandeel (zie eveneens bladzijden 224 en 225);
- de mogelijkheid voor een derde aangeduid door Cofinimmo (bijvoorbeeld één van haar dochtervennootschappen) om tegen contanten de bevoorrechte nog niet geconverteerde aandelen vanaf de 15de verjaardag van hun uitgifte (2019) terug te kopen aan hun uitgifteprijs;
- de bevoorrechte aandelen zijn op naam, genoteerd op de Eerste Markt van Euronext Brussels en beschikken over dezelfde stemrechten als de gewone aandelen.
De eerste reeks van 702490 bevoorrechte aandelen (Euronextcode: COFP1) werd uitgegeven op 30.04.2004, de tweede reeks van 797276 aandelen (Euronext-code: COFP2) op 26.05.2004. De kenmerken van deze reeksen bevoorrechte aandelen zijn identiek, met uitzondering van de uitgifteprijs (107,89 EUR voor de COFP1 vs. 104,44 EUR voor de COFP2), die de aankoopprijs vertegenwoordigt.
EVOLUTIE VAN DE CONVERSIE VAN DE BEVOORRECHTE AANDELEN IN GEWONE AANDELEN
| Geconver teerde COFP1 aandelen |
Geconver teerde COFP2 aandelen |
|
|---|---|---|
| 2009 | 112885 | 60188 |
| 2010 | 27878 | 49505 |
| 2011 | 48430 | 133071 |
| 2012 | 118099 | 260313 |
| 2013 | 50 | 497 |
| 2014 | 100 | 2097 |
| Van 22.03.2015 tot 31.03.2015 | 39 | |
| Van 21.06.2015 tot 30.06.2015 | 438 | |
| Van 21.09.2015 tot 30.09.2015 | 49 | |
| Van 22.12.2015 tot 31.12.2015 | 111 |
TOEGESTAAN KAPITAAL
Op 31.12.2015 bedroeg het toegestaan kapitaal 376262270,32 EUR (zie Bijlage 30).
Op 06.01.2016 heeft de Buitengewone Algemene Vergadering besloten de Raad van Bestuur de toestemming te geven om het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap overeenkomstig Artikel 603 en verder van het Wetboek van Vennootschappen in een of meer keren te verhogen voor de duur van vijf jaar vanaf de datum van publicatie in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 03.02.2016 van het proces-verbaal van de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016, tot een bedrag van ten hoogste:
1°) 1100000000,00 EUR, indien de kapitaalverhoging een kapitaalverhoging door inschrijving in natura is, met mogelijkheid voor de aandeelhouders van de vennootschap om hun voorkeurrecht uit te oefenen,
2°) 220000000,00 EUR voor alle andere vormen van kapitaalverhoging die niet bedoeld zijn in punt 1°) hierboven;
Met dien verstande dat het maatschappelijk kapitaal in het kader van het toegestane kapitaal in geen geval kan worden verhoogd boven 1100000000,00 EUR in totaal.
EVOLUTIE VAN DE EIGEN AANDELEN
Op 01.01.2015 bezat de Cofinimmo Groep 54414 eigen aandelen. Al deze aandelen zijn resultaatgerechtigd voor het boekjaar dat aanvangt op 01.01.2015.
De Cofinimmo Groep bezat op 31.12.2015 nog 50114 eigen aandelen (in het bezit van Cofinimmo NV), wat neerkomt op een niveau van zelfcontrole van 0,24 %.
| SITUATIE OP 01.01.2015 | 54414 |
|---|---|
| Overdrachten en verkoop van aandelen in het kader van het stock option plan voorbehouden aan de werknemers tijdens het eerste halfjaar van 2015 |
-3600 |
| Overdrachten en verkoop van aandelen in het kader van het stock option plan voorbehouden aan de werknemers tijdens het tweede halfjaar van 2015 |
-700 |
| SITUATIE OP 31.12.2015 | 50114 |
AANDEELHOUDERSSTRUCTUUR
De aandeelhoudersstructuur wordt beschreven in het hoofdstuk 'Cofinimmo op de beurs' van dit Jaarlijks Financieel Verslag. Zij kan tevens worden geraadpleegd op de website van de vennootschap www.cofinimmo.com.
222
Uittreksels Statuten
SAMENVATTING VAN DE STATUTENWIJZIGINGEN IN 2015
Met uitzondering van Artikel 6 over het geplaatste en volgestorte kapitaal zijn de Statuten niet gewijzigd.
Op 06.01.2016 heeft de Buitengewone Algemene Vergadering de machtiging voorzien in Artikel 6.2 met betrekking tot het toegestane kapitaal en Artikel 29 met betrekking tot de winstuitkering aan werknemers, verlengd.
KAPITAAL
Artikel 6, Punt 2 - Toegestaan kapitaal
De Raad van Bestuur is dus uitdrukkelijk gemachtigd om het kapitaal in één of meerdere keren te verhogen ten belope van een maximumbedrag van:
1°) 1100000000,00 EUR, indien de kapitaalverhoging een kapitaalverhoging door inschrijving in natura is, met mogelijkheid voor de aandeelhouders van de vennootschap om hun voorkeurrecht uit te oefenen,
2°) 220000000,00 EUR voor alle andere vormen van kapitaalverhoging die niet bedoeld zijn in punt 1°) hierboven;
Met dien verstande dat het maatschappelijk kapitaal in het kader van het toegestane kapitaal in geen geval kan worden verhoogd boven 1100000000,00 EUR in totaal.
Op de data en volgens de modaliteiten die door de Raad van Bestuur te bepalen zijn, overeenkomstig Artikel 603 van het Wetboek van Vennootschappen. Bij een kapitaalverhoging die gepaard gaat met een storting of een boeking van een uitgiftepremie, wordt enkel het bij het kapitaal ingeschreven bedrag afgetrokken van het bruikbaar blijvend bedrag van het toegestane kapitaal.
Deze machtiging wordt verleend voor een periode van vijf jaar te rekenen vanaf de bekendmaking van het proces-verbaal van de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016.
Bij elke kapitaalverhoging stelt de Raad van Bestuur de prijs, de eventuele uitgiftepremie en de voorwaarden van uitgifte van de nieuwe aandelen vast, tenzij de Algemene Vergadering daar zelf zou over beslissen.
De kapitaalverhogingen waarover de Raad van Bestuur aldus heeft beslist, kunnen plaatsvinden door inschrijving tegen contanten of door inbrengen in natura met naleving van de wettelijke bepalingen, of door incorporatie van reserves of van uitgiftepremies met of zonder creatie van nieuwe effecten. De kapitaalverhogingen kunnen aanleiding geven tot de uitgifte van gewone of bevoorrechte aandelen. Deze kapitaalverhogingen kunnen ook gebeuren door de uitgifte van converteerbare obligaties of van inschrijvingsrechten – al dan niet aan een andere roerende waarde gehecht – die aanleiding kunnen geven tot het creëren van gewone of bevoorrechte aandelen.
De Raad van Bestuur is slechts in de volgende gevallen gemachtigd om het voorkeurrecht van de aandeelhouders op te heffen of te beperken, al dan niet ten gunste van welbepaalde personen die geen personeelsleden van de vennootschap of van haar dochtervennootschappen zijn: (i) binnen de limieten zoals vastgesteld in punt a) van het eerste lid van dit Artikel, en (ii) voor zover er aan de bestaande aandeelhouders een onherleidbaar toewijzingsrecht wordt verleend bij de toekenning van nieuwe effecten. Dit onherleidbaar toewijzingsrecht beantwoordt aan de voorwaarden zoals vastgelegd in de GVV-regelgeving en Artikel 6.4 van de Statuten. Het moet niet worden verleend in geval van inbreng in geld in het kader van de uitkering van een keuzedividend, onder de omstandigheden voorzien bij Artikel 6.4 van de Statuten.
Kapitaalverhogingen door inbreng in natura worden verricht in overeenstemming met de bepalingen van de GVV-regelgeving en in overeenstemming met de voorwaarden opgenomen in Artikel 6.4 van de Statuten. Dergelijke inbrengen kunnen ook betrekking hebben op het dividendrecht in het kader van de uitkering van een keuzedividend.
Wanneer de kapitaalverhogingen waartoe ingevolge die machtiging is beslist, een uitgiftepremie bevatten, moet het bedrag ervan, na eventuele aanrekening van de kosten, op een speciale onbeschikbare rekening, 'uitgiftepremies' genoemd, geplaatst worden, die, zoals het kapitaal, de waarborg uitmaakt voor derden en die niet zal kunnen worden verminderd of afgeschaft, tenzij bij een beslissing van de Algemene Vergadering die vergadert volgens de voorwaarden van aanwezigheid en meerderheid voorzien voor een kapitaalvermindering, onder voorbehoud van haar incorporatie in het kapitaal.
Artikel 6, Punt 3 – Verkrijging, inpandneming en vervreemding van eigen aandelen
De vennootschap mag onder de voorwaarden bepaald door de wet haar eigen aandelen verwerven of in onderpand nemen. Ze mag de verkregen aandelen op de beurs of buiten beurs vervreemden onder de voorwaarden bepaald door de Raad van Bestuur, zonder voorafgaande machtiging vanwege de Algemene Vergadering.
Voor een periode van vijf (5) jaar vanaf de publicatie van het proces-verbaal van de Buitengewone Algemene Vergadering van 05.12.2013, mag de Raad van Bestuur voor rekening van Cofinimmo de eigen aandelen van de vennootschap verwerven, in onderpand nemen en verkopen (zelfs buiten de beurs) aan een eenheidsprijs die niet lager mag zijn dan vijfentachtig percent (85 %) van de beurskoers van de slotnotering van de dag vóór de datum van de transactie (verwerving, verkoop en in onderpand nemen) en die niet hoger mag zijn dan honderdvijftien percent (115 %) van de beurskoers van de slotnotering van de dag vóór de datum van de transactie (verwerving en in onderpand nemen) zonder dat Cofinimmo meer mag bezitten dan tien percent (10 %) van het totaal aantal uitgegeven aandelen.
De hierboven bedoelde machtigingen strekken zich uit tot de verkrijgingen en vervreemdingen van aandelen van de vennootschap door een of meer rechtstreekse dochtervennootschappen van de vennootschap, in de zin van de wettelijke bepalingen betreffende de verkrijging van aandelen van hun moedervennootschap door dochtervennootschappen. De hierboven bedoelde machtigingen gelden zowel voor gewone als voor bevoorrechte aandelen.
Artikel 6, Punt 4 - Kapitaalverhoging
Iedere kapitaalverhoging zal gerealiseerd worden in overeenstemming met de Artikelen 581 tot 609 van de Wetboek Vennootschappen alsmede in overeenstemming met de GVV-regelgeving.
Het is verboden aan de vennootschap om rechtstreeks of onrechtstreeks in te tekenen aan diens eigen kapitaalsverhoging.
Bij elke kapitaalverhoging stelt de Raad van Bestuur de prijs, de eventuele uitgiftepremie en de voorwaarden van uitgifte van de nieuwe aandelen vast, tenzij de Algemene Vergadering daar zelf zou over beslissen.
In geval van uitgifte van aandelen zonder nominale waarde en onder de fractiewaarde van de bestaande aandelen, dient de oproeping van de Algemene Vergadering dit uitdrukkelijk te melden.
Indien de Algemene Vergadering beslist betaling te vragen van een uitgiftepremie, dient deze in de boekhouding te worden opgenomen op een beschikbare reserverekening die enkel kan worden verminderd op opgeheven door een beslissing van de Algemene Vergadering delibererend over de voorziene bepalingen voor de Statutenwijziging. De uitgiftepremie zal, ten zelfde titel van het kapitaal, de aard van een gemeenschappelijke borg hebben opzichtens derden.
De inbrengen in natura mogen eveneens betrekking hebben op het recht op dividend in de kader van de uitgifte van een optioneel dividend, met of zonder bijkomende inbreng in contanten.
In geval van kapitaalverhoging door inbreng in geld door een beslissing van de Algemene Vergadering of in het kader van toegestaan kapitaal, zal het voorkeurrecht van de aandeelhouders enkel gelimiteerd of opgeheven kunnen worden, voor zover dat een onherleidbaar recht van uitkering aan de bestaande aandeelhouders wordt toegekend bij de toekenning van nieuwe effecten. Dit onherleidbaar toewijzingsrecht voldoet aan de voorwaarden van de GVV-regelgeving:
-
- het heeft betrekking op de totaliteit van de nieuw uitgegeven titels;
-
- het wordt toegekend aan de aandeelhouders in verhouding tot het aandeel in het kapitaal dat hun aandelen op het ogenblik van de verrichting vertegenwoordigen;
-
- een maximumprijs per aandeel wordt uiterlijk aan de vooravond van de opening van de publieke inschrijvingsperiode bekendgemaakt; deze periode moet minstens drie beursdagen bedragen.
Het onherleidbaar toewijzingsrecht is van toepassing op de uitgifte van aandelen, converteerbare obligaties en inschrijvingsrechten die uitgeoefend kunnen worden door inbreng in contanten. Het mag niet worden toegekend in geval van inbreng in contanten met begrenzing of opheffing van het voorkeurrecht, complementair aan een inbreng in natura in het kader van de distributie van een optioneel dividend, voor zover de toekenning ervan effectief open is aan alle aandeelhouders.
De kapitaalverhogingen door inbreng in natura zijn onderworpen aan de regels zoals voorgeschreven in de Artikelen 601 en 602 van het Wetboek van Vennootschappen.
Daarenboven dienen bij inbreng in natura de volgende voorwaarden te worden nageleefd overeenkomstig de GVV-regelgeving:
-
- de identiteit van de inbrenger moet worden vermeld in het in Artikel 602 van het Wetboek van Vennootschappen bedoelde verslag van de Raad van Bestuur alsook, in voorkomend geval, in de oproeping tot de Algemene Vergadering die zich zal uitspreken over de kapitaalverhoging;
-
- de uitgifteprijs mag niet minder bedragen dan de laagste waarde tussen (a) een nettowaarde per aandeel die dateert van ten hoogste vier maanden vóór de datum van de inbrengovereenkomst of, naar keuze van de Vennootschap, vóór de datum van de akte van kapitaalverhoging, en (b) de gemiddelde slotkoers gedurende de dertig kalenderdagen voorafgaand aan diezelfde datum. Dienaangaande, is het toegelaten van het in punt 2 (b) bedoelde bedrag, een bedrag af te trekken dat overeenstemt met het deel van het niet-uitgekeerde bruto dividend waarop de nieuwe aandelen eventueel geen recht zouden geven, op voorwaarde dat de Raad van Bestuur het af te trekken bedrag van het gecumuleerde dividend specifiek verantwoordt in zijn bijzonder verslag en de financiële voorwaarden van de verrichting toelicht in zijn jaarlijks financieel verslag;
-
- behalve indien de emissieprijs, of, in het geval bedoeld in Artikel 6.6, de ruilverhouding evenals hun modaliteiten worden bepaald en aan het publiek meegedeeld ten laatste op de dag volgend op het sluiten van de overeenkomst over de inbreng en met vermelding van de termijn waarbinnen de kapitaalverhoging effectief zal worden gerealiseerd, wordt de akte van de kapitaalverhoging verleden in een maximale termijn van vier maanden; en
-
- het onder punt 1° hierboven bedoelde verslag moet ook de weerslag van de voorgestelde inbreng op de toestand van de vroegere aandeelhouders toelichten, in het bijzonder wat hun aandeel in de winst, in de netto inventariswaarde en in het kapitaal betreft, alsook de impact op het vlak van de stemrechten.
Deze bijkomende voorwaarden zijn niet van toepassing bij de inbreng van het recht op dividend in het kader van de uitkering van een keuzedividend, voor zover dit effectief voor alle aandeelhouders betaalbaar wordt gesteld.
AANDELEN
Artikel 7 - Aard van de aandelen
De aandelen zijn zonder vermelding van nominale waarde. De aandelen zijn verdeeld in twee categorieën: gewone aandelen ('Gewone Aandelen' genaamd in de huidige Statuten) en bevoorrechte aandelen ('Bevoorrechte Aandelen' genaamd in de huidige Statuten).
De Bevoorrechte Aandelen verlenen rechten en hebben de karakteristieken opgenomen in Artikel 8 van de Statuten. De Gewone Aandelen zijn nominatief of gedematerialiseerd, en dit naar keuze van hun eigenaar of houder (hierna 'de Titularis') en volgens de beperkingen opgelegd door de wet.
De Titularis kan zijn aandelen te allen tijde kosteloos laten omzetten in nominatieve of gedematerialiseerde aandelen. De Bevoorrechte Aandelen zijn nominatief. Elk gedematerialiseerd aandeel wordt
vertegenwoordigd door een boeking op een rekening op naam van zijn Titularis bij een erkende rekeninghouder of bij een vereffeningsinstelling.
Er wordt op de maatschappelijke zetel van de vennootschap een register van de nominatieve aandelen bijgehouden dat, desgevallend en indien de wet het toestaat, onder elektronische vorm kan bestaan. De houders van de aandelen kunnen kennis nemen betreffende hun inschrijvingen in het register van nominatieve aandelen.
Artikel 8 – Bevoorrechte Aandelen
Naast de Gewone Aandelen kan de vennootschap ook Bevoorrechte Aandelen uitgeven, tegen inbreng in natura of in contanten, of in het kader van een fusie. De door de Bevoorrechte Aandelen verleende rechten en de kenmerken van deze aandelen worden hieronder beschreven:
8.1. Preferente dividenden
8.1.1. Elk Bevoorrecht Aandeel geniet een dividend dat eerst dient betaald te worden, vóór het voor de Gewone Aandelen uit te keren dividend (hierna het "Preferent Dividend").
Het jaarlijks brutobedrag van het Preferent Dividend bedraagt zes euro zevenendertig cent (6,37 EUR) per Bevoorrecht Aandeel.
Het Preferent Dividend is slechts in zijn geheel of gedeeltelijk verschuldigd in zoverre er uitkeerbare winsten bestaan zoals bedoeld in Artikel 617 van het Wetboek van Vennootschappen en in zoverre de Algemene Vergadering van de vennootschap beslist om dividenden uit te keren.
In de veronderstelling dat er tijdens een jaar geen uitkeerbare winsten zoals bedoeld in Artikel 617 van het Wetboek van Vennootschappen zouden zijn of de Algemene Vergadering zou beslissen om geen dividenden uit te keren, zal bijgevolg geen enkel Preferent Dividend betaald worden aan de houder van Bevoorrechte Aandelen. Bovendien, in de veronderstelling dat tijdens een jaar het niveau van de uitkeerbare winsten zoals bedoeld in Artikel 617 van het Wetboek van Vennootschappen het niet zou toelaten om het Preferente Dividend voor zijn integrale bedrag uit te keren, of de Algemene Vergadering zou beslissen om een dividendbedrag uit te keren dat ontoereikend is om de Preferente Dividenden voor hun integrale bedrag uit te keren, ontvangen de houders van Bevoorrechte Aandelen enkel een Preferent Dividend ten belope van de uitgekeerde bedragen.
8.1.2. De Bevoorrechte Aandelen verlenen geen andere rechten in de winstuitkering dan het Preferent Dividend, onder voorbehoud van hun voorkeurrecht in geval van vereffening van de vennootschap, zoals vermeld in punt 8.5 hieronder. Bijgevolg kan het dividend dat aan de Bevoorrechte Aandelen toebedeeld wordt, nooit hoger zijn dan het jaarlijkse bruto bedrag van het Preferent Dividend, hetzij zes euro zevenendertig cent (6,37 EUR) per Bevoorrecht Aandeel.
8.1.3. Het Preferent Dividend wordt op dezelfde dag betaalbaar gesteld als het dividend dat verschuldigd is aan de Gewone Aandelen, behoudens de vereisten met betrekking tot de Markt of tot de naleving van de wettelijke bepalingen, maar zonder dat dit mag resulteren in een vertraging van meer dan tien werkdagen. De uitkeerbare winst waarvoor de uitkeringsbeslissing genomen werd, zal eerst betaald worden aan de houders van Bevoorrechte Aandelen ten belope van een bedrag van zes euro zevenendertig cent (6,37 EUR) per Bevoorrecht Aandeel. Het eventuele saldo van de uitkeerbare winst waarvoor de beslissing voor de uitkering genomen werd, zal vervolgens betaald worden aan de houders van Gewone Aandelen.
In de veronderstelling dat er tijdens een jaar geen enkel dividend betaalbaar zou worden gesteld wat betreft de Gewone Aandelen, wordt het Preferent Dividend betaalbaar gesteld op 1 juni van datzelfde jaar.
8.1.4. Het Preferent Dividend is niet cumulatief. Bijgevolg, in de veronderstelling dat er tijdens één of meerdere jaren geen of slechts een gedeeltelijk Preferent Dividend zou worden uitgekeerd, kunnen de houders van de Bevoorrechte Aandelen het verschil tussen het (de) eventueel betaalde bedrag(en) en het bedrag van zes euro zevenendertig cent (6,37 EUR) per Bevoorrecht Aandeel niet tijdens (een) later(e) boekja(a)r(en) recupereren.
8.1.5. Indien de Algemene Vergadering tijdens een bepaald jaar zou beslissen om een dividend op de Gewone Aandelen uit te keren dat anders dan in contanten betaalbaar is, is het Preferent Dividend ofwel betaalbaar in contanten ofwel op dezelfde wijze als voor de Gewone Aandelen, naargelang de keuze van elke houder van Bevoorrechte Aandelen.
8.2. Conversie
In de volgende gevallen zijn Bevoorrechte Aandelen converteerbaar in Gewone Aandelen, in één of meerdere keren, naargelang de keuze van hun houders:
1° vanaf het vijfde jaar na hun uitgiftedatum, van één tot tien mei van dat jaar en vervolgens in de loop van de 10 laatste dagen van elk burgerlijk trimester;
2° op elk moment tijdens een periode van één maand volgend op de bekendmaking van de uitvoering van de verkoopbelofte waarvan hierna sprake is; en
3° in geval van vereffening van de vennootschap, gedurende een periode die aanvangt vijftien dagen na de bekendmaking van de beslissing tot vereffening en die eindigt op de vooravond van de Algemene Vergadering tot sluiting van de vereffening.
De conversieverhouding is één Gewoon Aandeel voor één Bevoorrecht Aandeel.
De conversie gebeurt via de uitgifte van nieuwe Gewone Aandelen, zonder verhoging van het kapitaal van de vennootschap. De Raad van Bestuur van de vennootschap kan de uitgevoerde conversies bij authentieke akte laten vaststellen. Deze vaststellingen in een authentieke akte kunnen worden gegroepeerd aan het einde van elk burgerlijk trimester, daar de conversie geacht wordt in werking te treden op de datum van de verzending van de conversieaanvraag.
De houder van de Bevoorrechte Aandelen moet de conversieaanvraag per aangetekend schrijven via de post aan de vennootschap richten. Dit schrijven moet vermelden voor hoeveel Preferente Aandelen de conversie wordt aangevraagd.
8.3. Belofte tot verkoop
Vanaf het vijftiende jaar na hun uitgifte kan de door de vennootschap aangewezen derde de niet-geconverteerde Bevoorrechte Aandelen geheel of gedeeltelijk tegen contanten aankopen. Deze aankoop zal echter pas mogelijk zijn (1) ten vroegste 45 dagen nadat de Raad van Bestuur van de vennootschap de uitoefening van de belofte tot verkoop heeft bekendgemaakt en voor zover de desbetreffende Bevoorrechte Aandelen ondertussen niet werden geconverteerd in Gewone Aandelen door hun houder en (2) pas nadat de eventuele Preferente Dividenden die betrekking hebben op het boekjaar dat voorafgaat aan de uitoefening van de belofte tot verkoop werden uitgekeerd aan de houders van de Bevoorrechte Aandelen.
Indien de aankoop slechts betrekking heeft op een deel van de niet-geconverteerde Bevoorrechte Aandelen, is deze aankoop van toepassing op elke houder van Bevoorrechte Aandelen, in verhouding tot het aantal Bevoorrechte Aandelen dat hij bezit.
Bovendien kan de derde die werd aangewezen door de vennootschap, vanaf het vijfde jaar te rekenen vanaf de uitgifte en ten vroegste 45 dagen nadat de Raad van Bestuur van de vennootschap de uitoefening van de belofte tot verkoop heeft bekendgemaakt, voor zover de desbetreffende Bevoorrechte Aandelen ondertussen niet werden geconverteerd in Gewone Aandelen door hun houder, het saldo van de niet-geconverteerde Bevoorrechte Aandelen aankopen, als op welke manier dan ook blijkt dat de niet-geconverteerde Bevoorrechte Aandelen niet meer dan twee en een half percent (2,5 %) van het oorspronkelijk aantal uitgegeven Bevoorrechte Aandelen vertegenwoordigen.
De aankoop van de niet-geconverteerde Bevoorrechte Aandelen gebeurt tegen een prijs die overeenkomt met hun uitgifteprijs (in kapitaal en eventuele uitgiftepremie).
De belofte tot verkoop wordt door de door de vennootschap aangestelde derde uitgeoefend aan de hand van kennisgeving via aangetekend schrijven per post, gericht aan elk van de betrokken houders van de Bevoorrechte Aandelen, van zijn beslissing om de Bevoorrechte Aandelen te kopen. Deze bekendmaking vermeldt het aantal Bevoorrechte Aandelen dat de betrokken houder van de Bevoorrechte Aandelen zal verkopen. De eigendomsoverdracht gebeurt 45 dagen na deze bekendmaking via betaling van de prijs door overschrijving op de bankrekening die de houders van Bevoorrechte Aandelen als antwoord op deze bekendmaking moeten meedelen.
De inschrijving op of de verwerving, om welke reden ook, van Bevoorrechte Aandelen, houdt in dat de houder van de Bevoorrechte Aandelen zich ertoe verbindt de Bevoorrechte Aandelen te verkopen binnen de 45 dagen na de hiervoor vermelde bekendmaking aan de door de vennootschap aangestelde derde, indien de aankoopbeslissing rechtmatig genomen werd krachtens deze bepaling. Deze inschrijving of deze verwerving heeft bovendien tot gevolg dat er een onherroepbare volmacht aan de vennootschap wordt gegeven om de vereiste vermeldingen in het register van aandeelhouders ter vaststelling van de overdracht van de Bevoorrechte Aandelen te realiseren.
Indien de houder van Bevoorrechte Aandelen de Bevoorrechte Aandelen waarvan de aankoopbeslissing wettig werd genomen binnen een termijn van 45 dagen na de bekendmaking van de uitoefening van de belofte tot verkoop niet aanbiedt, worden de niet-aangeboden effecten verondersteld van rechtswege overgedragen te zijn aan de door de vennootschap aangeduide derde, via een consignatie van de prijs bij de Deposito- en Consignatiekas.
8.4. Stemrecht
Elk Bevoorrecht Aandeel verleent een stemrecht voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, dat identiek is aan het stemrecht dat aan een Gewoon Aandeel wordt verleend.
8.5. Voorrang bij vereffening
In geval van vereffening van de vennootschap ontvangt elk Bevoorrecht Aandeel op basis van het overblijvend netto-actief van de vennootschap na de aanzuivering van alle schulden, lasten of vereffeningskosten prioritair een bedrag in contanten dat gelijk is aan de volgestorte uitgifteprijs (in kapitaal en eventueel uitgiftepremie) van het Bevoorrechte Aandeel in kwestie.
De Bevoorrechte Aandelen komen niet in aanmerking bij de verdeling van het eventuele saldo van het liquidatieboni. Bijgevolg kan het bedrag dat bij de vereffening aan de Bevoorrechte Aandelen wordt uitgekeerd, nooit meer bedragen dan de uitgifteprijs (in kapitaal en eventuele uitgiftepremie) van de Bevoorrechte Aandelen.
In geval van vrijwillige of gerechtelijke vereffening van de vennootschap hebben de houders van Bevoorrechte Aandelen automatisch het recht om de Bevoorrechte Aandelen te converteren in Gewone Aandelen tijdens een periode die aanvangt vijftien dagen na de bekendmaking van de beslissing tot vereffening en die eindigt op de vooravond van de Algemene Vergadering tot sluiting van de vereffening, in de veronderstelling dat de houders van de Bevoorrechte Aandelen voor deze vergadering door de vereffenaar op de hoogte worden gebracht van de vereffeningsverrichtingen.
Tenzij alle Bevoorrechte Aandelen werden geconverteerd in Gewone Aandelen wordt er voor het verstrijken van deze conversietermijn geen enkele uitkering aan de aandeelhouders gedaan.
8.6. Maximumpercentage Bevoorrechte Aandelen
De Bevoorrechte Aandelen kunnen na hun uitgifte samen niet meer dan vijftien percent (15 %) van het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap vertegenwoordigen, tenzij er bij meerderheid van minstens vijfenzeventig percent (75 %) van de stemmen binnen elke aandelencategorie anders wordt beslist.
De vennootschap kan bovendien geen Bevoorrechte Aandelen uitgeven of het maatschappelijk kapitaal verlagen tot een niveau waarbij de Bevoorrechte Aandelen samen meer dan vijftien percent (15 %) van het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap vertegenwoordigen noch enige andere operatie verrichten die dit tot gevolg zou hebben, tenzij er bij meerderheid van minstens vijfenzeventig percent (75 %) van de stemmen binnen elk soort aandelen anders wordt beslist.
8.7. Wijzigingen van de aan de verschillende soorten aandelen gekoppelde rechten
Overeenkomstig Artikel 560 van het Wetboek van Vennootschappen kan elke beslissing om de rechten van Bevoorrechte Aandelen te wijzigen of deze Bevoorrechte Aandelen te vervangen door effecten van een andere soort, enkel worden genomen wanneer bij elk soort aandelen voldaan wordt aan de vereiste aanwezigheids- en meerderheidsvoorwaarden, voorgeschreven voor een wijziging van de Statuten.
8.8. Vorm
De Bevoorrechte Aandelen zijn en blijven op naam.
ANDERE EFFECTEN
Artikel 9 – Andere effecten
De vennootschap mag effecten uitgeven die bedoeld zijn in Artikel 460 van het Wetboek van Vennootschappen, met uitzondering van winstbewijzen en soortgelijke effecten en onder voorbehoud van de specifieke bepalingen van de GVV-regelgeving. Deze effecten kunnen de vormen krijgen waarin het Wetboek van Vennootschappen voorziet.
AANDEELHOUDERSSTRUCTUUR
Artikel 10 – Toelating tot verhandeling en publiciteit van belangrijke participaties
De aandelen van de vennootschap moeten worden toegelaten tot de verhandeling op een Belgische gereglementeerde markt, overeenkomstig de GVV-regelgeving.
Iedere aandeelhouder is gehouden om kennis te geven aan de vennootschap en aan de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) van het aantal stemrecht verlenende effecten, stemrechten of gelijkgestelde financiële instrumenten van de vennootschap die hij aanhoudt overeenkomstig de wetgeving inzake de openbaarmaking van belangrijke deelnemingen.
De drempels voor de kennisgevingsverplichting ingevolge de wetgeving inzake de openbaarmaking van belangrijke deelnemingen worden bepaald op vijf percent en elk veelvoud van vijf percent van het totaal aantal bestaande stemrechten.
Behoudens de uitzonderingen voorzien in het Wetboek van Vennootschappen, kan niemand deelnemen aan de Algemene Vergadering van de vennootschap met meer stemrechten dan diegene verbonden aan de effecten waarvan hij minstens twintig (20) dagen voor de datum van de Algemene Vergadering kennis heeft gegeven ze in bezit te hebben.
BESTUUR EN TOEZICHT
Artikel 11 - Samenstelling van de Raad van Bestuur
De vennootschap wordt bestuurd door een Raad van Bestuur samengesteld uit minstens vijf leden, benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders voor een duurtijd van in beginsel vier jaar, en steeds door laatstgenoemde herroepbaar.
De bestuurders zijn herverkiesbaar.
De Raad van Bestuur telt minstens drie onafhankelijke leden in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen.
Het mandaat van de niet-herverkozen uittredende bestuurders neemt onmiddellijk een einde na de Algemene Vergadering die is overgegaan tot herverkiezing.
In geval van vacature van een of meerdere mandaten, hebben de resterende bestuurders verzameld in bestuur, het recht om provisoir in vervanging te besturen tot de volgende bijeenkomst van de Algemene Vergadering die overgaat tot de definitieve verkiezing.
Hun eventuele vergoeding mag niet vastgesteld worden in functie van de verrichte operaties en transacties door de Vennootschap of diens dochtervennootschappen.
Onverminderd de overgangsbepalingen, zijn de bestuurders uitsluitend natuurlijke personen; zij moeten voldoen aan de eisen van betrouwbaarheid en deskundigheid zoals voorzien in de GVV-regelgeving en mogen niet binnen de werkingssfeer van de in de GVV-regelgeving vastgelegde verbodsbepalingen vallen.
De benoeming van de bestuurders wordt voorafgaandelijk ter goedkeuring voorgelegd aan de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA).
Artikel 17 - Vertegenwoordiging van de vennootschap en ondertekening van akten
Behoudens bijzondere bevoegdheidsoverdracht door de Raad van Bestuur, wordt de vennootschap geldig vertegenwoordigd in al haar handelingen, onder meer diegene waaraan een openbaar of ministerieel ambtenaar zijn medewerking verleent, evenals in rechte, hetzij als eiser hetzij als verweerder, door twee bestuurders die gezamenlijk handelen of, binnen de beperkingen van de bevoegdheden toegekend aan het Directiecomité, door twee leden van dit Directiecomité die hiertoe gezamenlijk optreden of, binnen de beperkingen van het dagelijks bestuur, door twee personen die dit dagelijks bestuur waarnemen die hierbij gezamenlijk optreden.
De vennootschap is daarenboven geldig vertegenwoordigd door bijzondere mandatarissen van de vennootschap binnen de beperkingen van het mandaat dat hun daartoe is toegekend door het Directiecomité of, door de Raad van Bestuur of, binnen de beperkingen van het dagelijks bestuur, door de personen die dit dagelijks bestuur waarnemen.
Een specifieke bevoegdheidsoverdracht wordt eveneens georganiseerd door het Directiecomité krachtens een notariële akte van 18.02.2014, gepubliceerd in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad van 06.03.2014 onder de nummers 14056417 en 14056418, voor huurovereenkomsten, werken, leningen, kredieten en zekerheden, informatie- en communicatietechnologieën, human resources, fiscaal beheer, afdekkingsverrichtingen, fondsenoverdracht- en verzekeringsverrichtingen.
Artikel 18 – Revisoraal toezicht
De vennootschap stelt een of meer commissarissen aan die de functies uitoefenen die hen krachtens het Wetboek van Vennootschappen en de GVV-regelgeving toekomen.
De commissaris moet erkend zijn door de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA).
ALGEMENE VERGADERINGEN
Artikel 19 - Bijeenkomst
De jaarlijkse Algemene Vergadering wordt gehouden op de tweede woensdag van de maand mei om vijftien uur dertig minuten. Indien deze dag een wettelijke feestdag is, wordt de vergadering op de eerstvolgende werkdag gehouden op hetzelfde tijdstip, met uitzondering van een zaterdag of een zondag.
De Gewone of Buitengewone Algemene Vergaderingen worden gehouden op de plaats aangeduid in de oproeping. De drempel vanaf wanneer één of meerdere aandeelhouders een oproeping van een Algemene Vergadering mogen eisen om er één of meerdere voorstellen voor te leggen, en dit conform het Artikel 532 van het Wetboek van Vennootschappen, is vastgelegd op twintig procent (20 %) van het geheel van de aandelen die stemrecht hebben.
Eén of meer aandeelhouders die samen ten minste drie percent (3 %) van het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap bezitten, kunnen in overeenstemming met de bepalingen van het Wetboek van Vennootschappen agendapunten voor gelijk welke Algemene Vergadering laten opnemen en kunnen tevens beslissingsvoorstellen indienen met betrekking tot geplaatste of nog te plaatsen agendapunten.
Artikel 20 – Deelname aan de vergadering
Het recht om aan een Algemene Vergadering deel te nemen en er het stemrecht uit te oefenen, is afhankelijk van de boekhoudkundige registratie van de aandelen op naam van de aandeelhouder op de veertiende dag vóór de Algemene Vergadering om vierentwintig uur (Belgische tijd) (hierna de 'registratiedatum' genoemd), hetzij door hun inschrijving in het register van de aandelen op naam van de Vennootschap, hetzij door hun inschrijving op de rekeningen van een erkende rekeninghouder of van een vereffeningsinstelling, ongeacht het aantal aandelen in het bezit van de aandeelhouder op de dag van de Algemene Vergadering.
De eigenaars van gedematerialiseerde aandelen die aan de vergadering wensen deel te nemen, moeten een attest overleggen dat door
hun financiële tussenpersoon of erkende rekeninghouder werd afgegeven en waaruit blijkt hoeveel gedematerialiseerde aandelen er op de registratiedatum in hun rekeningen zijn ingeschreven op naam van de aandeelhouder, en waarvoor de aandeelhouder heeft aangegeven te willen deelnemen aan de Algemene Vergadering. Deze neerlegging moet ten laatste op de zesde dag vóór de datum van de Algemene Vergadering worden verricht op de maatschappelijke zetel of bij de in de uitnodiging genoemde instellingen.
De eigenaars van aandelen op naam die aan de vergadering wensen deel te nemen, moeten de Vennootschap per gewone brief, fax of e-mail uiterlijk de zesde dag vóór de datum van de vergadering op de hoogte brengen van hun voornemen.
Artikel 21 – Stemming door volmacht
Elke eigenaar van effecten die recht geven op deelname aan de vergadering, kan zich laten vertegenwoordigen door een lasthebber, die al of niet een aandeelhouder kan zijn. De aandeelhouder kan voor een bepaalde Algemene Vergadering slechts één persoon als lasthebber aanwijzen, behoudens afwijkingen zoals bedoeld in het Wetboek van Vennootschappen.
De volmacht moet door de aandeelhouder worden getekend en moet ten laatste de zesde dag vóór de Algemene Vergadering aankomen bij de vennootschap of op de in de uitnodiging vermelde plaats.
De Raad van Bestuur kan een volmachtformulier opmaken.
De mede-eigenaars, de vruchtgebruikers en blote eigenaars, de pandhoudende schuldeisers en schuldenaars moeten zich respectievelijk laten vertegenwoordigen door één en dezelfde persoon.
Artikel 22 - Bureau
Alle Algemene Vergaderingen worden voorgezeten door de voorzitter van de Raad van Bestuur of bij zijn ontstentenis door de afgevaardigde bestuurder of bij diens afwezigheid door degene aangesteld door de aanwezige bestuurders. De voorzitter wijst de secretaris aan. De vergadering kiest twee stemopnemers. De overige leden van de Raad van Bestuur vervolledigen het bureau.
Artikel 23 - Aantal stemmen
De Gewone Aandelen en de Bevoorrechte Aandelen geven recht op één stem, onder voorbehoud van de gevallen van opschorting van het stemrecht voorzien in het Wetboek van Vennootschappen.
Artikel 25 – Stemming per brief
De aandeelhouders zullen per brief kunnen stemmen door middel van een formulier opgemaakt door de vennootschap, indien de Raad van Bestuur hiertoe de toelating heeft gegeven in zijn oproepingsbrief.
Dit formulier moet verplicht de datum en de plaats van de vergadering vermelden, de naam of maatschappelijke benaming van de aandeelhouder en zijn woonplaats of maatschappelijke zetel, het aantal stemmen waarmee de aandeelhouder wil stemmen op de Algemene Vergadering, de vorm van de aandelen die hij bezit, de agendapunten van de vergadering (inclusief de voorstellen van beslissing), een ruimte die toelaat te stemmen voor of tegen elke beslissing dan wel om zich te onthouden evenals de termijn waarbinnen het stemformulier op de vergadering moet toekomen. Het formulier moet uitdrukkelijk vermelden dat het moet worden getekend, dat de handtekening moet worden gelegaliseerd en dat het geheel uiterlijk de zesde dag vóór de datum van de vergadering per aangetekend schrijven moet worden bezorgd.
Artikel 27 – Algemene Vergadering van de Obligatiehouders
De Raad van Bestuur en de commissaris(sen) van de vennootschap kunnen de obligatiehouders oproepen in Algemene Vergadering van Obligatiehouders. Zij moeten de Algemene Vergadering bijeenroepen wanneer obligatiehouders die een vijfde van het bedrag van de in omloop zijnde effecten vertegenwoordigen, het vragen. De oproeping bevat de dagorde en wordt opgesteld overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van Vennootschappen. Om toegelaten te worden op de Algemene Vergadering van de Obligatiehouders moeten de obligatiehouders de formaliteiten voorzien in Artikel 571 van het Wetboek van Vennootschappen nakomen, evenals de eventuele formaliteiten voorzien in de uitgiftevoorwaarden van de obligaties of in de bijeenroepingen.
JAARREKENING – UITKERING
Artikel 29 - Uitkering
De Vennootschap moet aan diens aandeelhouders en binnen de grenzen toegestaan door de Wetboek van Vennootschappen en de GVV-regelgeving, een dividend uitkeren waarvan het minimumbedrag is voorgeschreven door de GVV-regelgeving.
Bij beslissing van de Buitengewone Algemene Vergadering van 29.03.2011 is de Raad van Bestuur gemachtigd om te besluiten tot de uitkering van een winstdeelneming aan de werknemers van de vennootschap en haar dochtervennootschappen, ten belope van een maximaal bedrag van één percent (1 %) van de winst van het boekjaar, en dit voor een periode van vijf jaar te rekenen vanaf de publicatie van het besluit.
De in de voorgaande alinea verleende machtiging is dus in principe geldig tot 08.04.2016 en maakt of maakte het de Raad van Bestuur mogelijk om op basis van die machtiging geldig te besluiten tot uitkering van een deel van de winst voor de boekjaren die zijn afgesloten op 31 december 2011, 2012, 2013, 2014 en 2015.
Bij beslissing van de Buitengewone Algemene Vergadering van 06.01.2016 is de machtiging die op 29.03.2011 aan de Raad van Bestuur werd verleend, en waarvan sprake is in de twee voorgaande alinea's, ingetrokken en vervangen door een nieuwe machtiging krachtens welke de Raad van Bestuur het recht heeft om te besluiten tot uitkering van een winstdeelneming aan de werknemers van de vennootschap en haar dochtervennootschappen, ten belope van een maximaal bedrag van één percent (1 %) van de winst van het boekjaar, en dit voor een periode van vijf jaar, waarbij de eerste uitkeerbare winst die van het boekjaar 2015 is.
De in de vorige alinea genoemde machtiging wordt verleend voor een periode van vijf jaar vanaf 01.01.2016 (met dien verstande dat de Raad van Bestuur op basis van die machtiging een deel van de winst van het op 31.12.2015 afgesloten boekjaar kan uitkeren).
ONTBINDING – VEREFFENING
Artikel 33 - Verlies van kapitaal
Ingeval het kapitaal met de helft of drie vierden verminderd is, moeten de Bestuurders aan de Algemene Vergadering de vraag tot ontbinding voorleggen ingevolge en volgens de vormen bepaald in Artikel 633 van het Wetboek van Vennootschappen.
Lexicon 228
AANGEPASTE OMLOOPSNELHEID
Omloopsnelheid vermenigvuldigd met de free floatzone.
AFGELEIDE PRODUCTEN
Als kredietnemer wenst Cofinimmo zich in te dekken tegen een eventuele stijging van de rente op korte termijn. Dit renterisico kan in beperkte mate worden ingedekt met het gebruik van afgeleide producten (de aankoop van CAP, met eventueel de verkoop van FLOOR; IRS-contracten).
ASSISTENTIEWONINGEN
Kleine appartementen waarin bejaarden op (semi-)autonome wijze kunnen wonen en waar huishoudelijke diensten en maaltijden worden aangeboden.
BELGISCHE CORPORATE GOVERNANCE CODE
Belgische code die werd opgesteld door de Corporate Governance Commissie met handelswijzen en bepalingen rond deugdelijk bestuur die moeten worden nageleefd door ondernemingen naar Belgisch recht waarvan de aandelen op een gereglementeerde markt worden verhandeld (de 'Code 2009').
BEURSKAPITALISATIE
Slotkoers op de beurs vermenigvuldigd met het aantal in omloop zijnde aandelen op die datum.
BEZETTINGSGRAAD
De bezettingsgraad wordt berekend door de (geïndexeerde) contractuele huurprijzen van de lopende huurcontracten te delen door de som van de contractuele huurprijzen en de Geschatte Huurwaarden van de leegstand. Deze laatste wordt berekend op basis van het niveau van de courante huurprijzen op de markt.
BIM (BRUSSELS INSTITUUT VOOR MILIEUBEHEER)
De overheidsdienst voor milieu en energie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (www.ibgebim.be).
BREAK
Eerste opzegoptie van een huurovereenkomst.
BREEAM (BUILDING RESEARCH ESTABLISHMENT ENVIRONMENTAL ASSESSMENT METHOD)
Evaluatiemethode voor de milieuprestatie van gebouwen (www. breeam.org).
CALL OPTION
Een recht om een bepaald financieel product gedurende een bepaalde periode tegen een vooraf vastgelegde prijs te kopen.
CAP
Een CAP is een renteoptie. De koper van een CAP koopt het recht om tijdens een bepaalde periode een rente te betalen die beperkt wordt tot een bepaald plafond. De koper oefent dit recht enkel uit indien de effectieve kortetermijnrente boven het niveau van de CAP staat. Bij de aankoop van een CAP betaalt de koper een premie aan de tegenpartij. Met de aankoop van een CAP verkrijgt Cofinimmo een gewaarborgde maximumrente waartegen ze kan lenen. De CAP dekt haar dus in tegen ongunstige rentestijgingen.
CASH-POOLING
Beheer en overdrachten van liquide middelen tussen dochtervennootschappen.
CONTRACTUELE HUURPRIJZEN/HUURGELDEN
De huurprijzen zoals contractueel bepaald in de huurovereenkomsten op de datum van afsluiting, vóór aftrek van huurkortingen of andere aan de huurders toegestane voordelen.
DBFM (DESIGN-BUILD-FINANCE-MAINTAIN)
Volledige vastgoedprojectopdracht die het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van een gebouw omvat.
DEALING CODE
Gedragscode met regels die moeten worden nageleefd door de Bestuurders en de Aangestelde Personen die door de onderneming uitgegeven financiële instrumenten wensen te verhandelen.
DIVIDENDRENDEMENT
Bruto dividend gedeeld door de gemiddelde beurskoers van het jaar.
DUBBEL NETTO
Zogenaamde 'dubbel netto' huurcontracten of rendementen houden in dat de onderhoudskosten – in min of meer ruime mate – ten laste van de eigenaar (verhuurder) zijn. Het gaat meer bepaald om de onderhoudskosten voor daken, muren, gevels, technische en elektrische installaties, directe omgeving, watervoorzieningen en afwatering. Deze onderhoudskosten kunnen via specifieke bepalingen in het huurcontract volledig of gedeeltelijk ten laste worden gelegd van de huurder.
DUE DILIGENCE
Procedure die gericht is op een complete en gecertificeerde plaatsbeschrijving van een vennootschap, een gebouw of een vastgoedportefeuille (boekhoudkundige, economische, juridische, fiscale aspecten enz.) voorafgaand aan een financiering of verwerving.
E-PEIL
Maximaal primair energieverbruiksniveau van een gebouw, volgens de Europese wetgeving.
EBIT (EARNINGS BEFORE INTEREST AND TAXES)
Operationeel resultaat. Netto courant resultaat vóór interestkosten en belastingen.
EBITDA (EARNINGS BEFORE INTERESTS, TAXES, DEPRECIATION AND AMORTISATION)
Netto resultaat vóór interestkosten en -opbrengsten, belastingen, waardeverminderingen en afschrijvingen. Onder het statuut van GVV worden de vastgoedbeleggingen niet afgeschreven.
EBITDAR (EARNINGS BEFORE INTERESTS, TAXES, DEPRECIATION, AMORTISATION AND RENTS
Netto resultaat vóór interestkosten en -opbrengsten, belastingen, waardeverminderingen, afschrijvingen en huren.
EHPAD (ÉTABLISSEMENT D'HÉBERGEMENT POUR PERSONNES ÂGÉES DÉPENDANTES)
De meest voorkomende vorm van woonzorgcentra voor ouderen in Frankrijk.
Lexicon
EPB (ENERGIEPRESTATIE VAN EEN GEBOUW)
Deze index, voorkomend uit de Europese richtlijn 2002/91/EG, drukt de hoeveelheid energie uit die nodig is voor de verschillende behoeften die verband houden met een gestandaardiseerd gebruik van een gebouw. Hij komt voort uit een berekening van verschillende factoren die de vraag naar energie beïnvloeden (isolatie, ventilatie, eigen energieopwekking of via de zon, verwarming…).
EPRA (EUROPEAN PUBLIC REAL ESTATE ASSOCIATION)
Een vereniging van Europese beursgenoteerde vastgoedvennootschappen die tot doel heeft de sector te promoten en aantrekkelijker te maken ten opzichte van rechtstreekse vastgoedinvesteringen, door middel van een grotere liquiditeit, toegankelijkheid en transparantie van de vennootschappen (www.epra.com).
EPRA EUROPE
Europese beursindex (uitgezonderd Groot-Brittannië) van de FTSE EPRA/ NAREIT Global Real Estate. De index bestaat uit vastgoedwaarden die representatief zijn voor de genoteerde vastgoedsector in Europa. Hij werd gecreëerd door EPRA.
ERFPACHT
Tijdelijk zakelijk recht dat het volle genot verleent van een gebouw dat aan iemand anders toebehoort en waarvoor aan de eigenaar ter erkenning van zijn eigendomsrecht een jaarlijkse vergoeding moet worden betaald (canon). Het erfpachtrecht in België moet worden aangegaan voor minstens 27 en hoogstens 99 jaar.
EX DATE
Datum vanaf wanneer de beursverhandeling van een aandeel gebeurt zonder recht op de komende dividenduitkering (omwille van het 'onthechten van de coupon', wat vroeger kenmerkend was voor het dividend), m.a.w. drie werkdagen na de Gewone Algemene Vergadering.
EXIT TAKS
De vennootschapsbelasting tegen het verminderde tarief van 16,995 % die een GVV verschuldigd is op de latente meerwaarden en vrijgestelde reserves of die een vennootschap verschuldigd is in geval van fusie met of splitsing van een GVV. De latente meerwaarden zijn gelijk aan het verschil tussen de waarde exclusief kosten, met andere woorden na aftrek van de registratierechten van 10 % of 12,5 % of in voorkomend geval de btw, onroerende goederen en hun fiscale waarde.
FBI (FISCALE BELEGGINGSINSTELLING
Fiscaal stelsel in Nederland, vergelijkbaar met het GVV-stelsel.
FINANCIËLE RATING
Financiële ratings toegekend door gespecialiseerde agentschappen (Standard & Poor's voor Cofinimmo) die de financiële soliditeit van een vennootschap op korte of lange termijn inschatten. Deze ratings beïnvloeden de rentes waartegen een vennootschap zichzelf kan financieren.
FLOOR
Een FLOOR is een renteoptie. De koper van de FLOOR koopt het recht om tijdens een bepaalde periode een minimumrente te ontvangen. Hij oefent dit recht enkel uit wanneer de kortetermijnrente onder het niveau van de FLOOR ligt. De verkoper van een FLOOR verkoopt de verplichting om tijdens een bepaalde periode een minimumrente te betalen en moet deze rente dus op vraag van de koper van de FLOOR betalen, zelfs wanneer deze boven de marktrente ligt. Met de verkoop van een FLOOR ontvangt Cofinimmo rechtstreeks van de koper een premie die de premie die ze voor het kopen van een CAP betaalt, geheel of gedeeltelijk financiert.
FREE FLOAT
Percentage van de aandelen in het bezit van het publiek. Volgens de definitie van EPRA en Euronext gaat het om alle aandeelhouders die individueel minder dan 5 % van het totaal aantal aandelen bezitten.
FREE FLOATZONE
De schijf waarin de free float zich volgens de berekeningswijze van Euronext bevindt.
FSMA (FINANCIAL SERVICES AND MARKETS AUTHORITY - AUTORITEIT VOOR DE FINANCIËLE DIENSTEN EN MARKTEN)
De autonome regulerende bevoegde instantie voor financiële markten in België.
GEHERWAARDEERD NETTO-ACTIEF
Netto-inventariswaarde. Eigen vermogen geschat tegen de marktwaarde die het verschil is tussen de activa en de verplichtingen van de vennootschap (beide worden tegen hun marktwaarde weergegeven in de balans van Cofinimmo). Deze waarde wordt intern berekend op basis van de waarderingsgegevens van de onafhankelijke vastgoeddeskundigen betreffende de gebouwen.
GPR250 (GLOBAL PROPERTY RESEARCH 250)
De beursindex van de 250 grootste beursgenoteerde vastgoedvennootschappen ter wereld.
GRI (GLOBAL REPORTING INITIATIVE)
Internationale organisatie zonder winstoogmerk die doelt op een courante duurzaamheidsverslaggeving voor alle ondernemingen en organisaties. Het systeem voor verslaggeving vormt de basis voor maatregelen en methodes om de impact en de prestaties van duurzame ontwikkeling te meten en weer te geven.
IAS/IFRS (IAS, INTERNATIONAL ACCOUNTING STANDARDS / IFRS, INTERNATIONAL FINANCIAL REPORTING STANDARDS)
De internationale boekhoudnormen voor het opmaken van de jaarrekeningen, opgesteld door de International Accounting Standards Board (IASB).
IAS 39
IAS 39 is een IAS/IFRS-norm over de manier waarop een onderneming haar financiële instrumenten in haar balans moet rangschikken en waarderen. Deze norm voorziet in de verplichting dat alle afgeleide instrumenten tegen hun reële waarde, i.e. de marktwaarde bij afsluitingsdatum, in de balans moeten worden geboekt.
(INITIEEL) BRUTO HUURRENDEMENT
De verhouding tussen de (initiële) huur van een gekocht goed en de verwervingswaarde, transactiekosten inbegrepen.
INSIDER TRADING
Handel met voorkennis. Deze term verwijst naar een overtreding van een persoon die informatie waarvan hij beroepshalve kennis heeft gekregen, gebruikt om op de beursevolutie te speculeren (cf. Artikel 25 van de Wet van 02.08.2002).
INVESTERINGSWAARDE
De door de onafhankelijke vastgoeddeskundigen bepaalde waarde van de portefeuille zonder aftrek van de transactiekosten.
INVESTMENT GRADE
De investment grade komt overeen met de noteringen van de ratingagentschappen die volgens de schaal van Standard & Poor's tussen AAA en BBB- liggen. Zij geven het risiconiveau van de vennootschap weer.
IRS (INTEREST RATE SWAP)
Een IRS is een rentetermijncontract in tegenstelling tot een CAP of een FLOOR, die renteopties zijn. Met een IRS ruilt Cofinimmo een variabele rente tegen een vaste rente of omgekeerd.
K-PEIL
Globaal thermisch isolatieniveau van een gebouw, dat de thermische kwaliteit van het gebouwomhulsel aangeeft.
KONINKLIJK BESLUIT VAN 13.07.2014
Koninklijk besluit betreffende de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen (GVV).
MSCI (MORGAN STANLEY CAPITAL INTERNATIONAL)
Beursindex van Morgan Stanley Capital International van beursgenoteerde ondernemingen wereldwijd.
NETTO COURANTE CASHFLOW
Netto courant resultaat - aandeel Groep vóór het resultaat op de portefeuille plus (+) de toevoegingen aan de afschrijvingen, de waardeverminderingen op handelsvorderingen en de toevoegingen en terugnames van voorzieningen min (-) de andere niet-cash elementen zoals de terugnames van overgedragen en verdisconteerde huren, de positieve en negatieve variaties in de reële waarde van de financiële instrumenten en de spreiding van de aan de huurders toegekende huurvoordelen en -kortingen.
NETTO COURANT RESULTAAT
Operationeel resultaat plus (+) financieel resultaat (financiële opbrengsten – financiële kosten) min (-) belastingen op het resultaat.
NETTO RESULTAAT
Netto courant resultaat plus (+) resultaat op de portefeuille.
OMLOOPSNELHEID
Omloopsnelheid van het aandeel die berekend wordt door het totaal volume aandelen dat tijdens het jaar werd verhandeld, te delen door het totaal aantal aandelen.
OPERATIONELE MARGE
Operationeel resultaat op de netto huren.
OTA (OBLIGATIES TERUGBETAALBAAR IN AANDELEN)
Schuldinstrument waarbij de schuldenaar de mogelijkheid heeft om zijn schuld op vervaldag terug te betalen in aandelen. Houders van OTA worden aangeduid als OTA-houders.
PAY OUT RATIO
Percentage van het netto courant resultaat dat wordt uitgekeerd onder de vorm van een dividend.
PPS (PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKING)
Een samenwerking tussen de publieke en de private sector in het kader van projecten die inspelen op een collectieve vraag: stadsrenovatie, infrastructuurwerken, openbare gebouwen enz.
PRIVATE PLAATSING
Het ophalen van fondsen bij een beperkt aantal (institutionele) investeerders zonder een beroep te doen op het publiek.
RECORD DATE
Datum waarop de posities worden afgesloten om de dividendgerechtigde aandeelhouders te identificeren, m.a.w. twee werkdagen na de ex date.
REËLE WAARDE
Verkoopwaarde van vastgoedbeleggingen volgens de IAS/IFRSboekhoudnormen, m.a.w. na aftrek van de transactiekosten, zoals bepaald door de vastgoeddeskundigen.
REIT (REAL ESTATE INVESTMENT TRUST)
Genoteerd vastgoedbeleggingsfonds in de Verenigde Staten.
RESULTAAT OP DE PORTEFEUILLE
Gerealiseerde en niet-gerealiseerde meer- of minwaarden in vergelijking met de laatste waardering van de deskundige, plus (+) de bedragen van de exit taks die verschuldigd zijn voor elk gebouw dat intreedt in een GVV-, SIIC- of FBI-stelsel.
ROERENDE VOORHEFFING
Belasting die een bank of een financiële tussenpersoon bij de betaling van een dividend inhoudt.
SCHULDRATIO
Wettelijke ratio die volgens de regelgeving inzake GVV's wordt berekend door de financiële en overige schulden te delen door het totaal der activa.
SIIC (SOCIÉTÉ D'INVESTISSEMENT IMMOBILIER COTÉE)
Specifiek Frans fiscaal stelsel voor vastgoedondernemingen, vergelijkbaar met het GVV-stelsel.
SSR (CLINIQUE DE SOINS DE SUITE ET DE RÉADAPTATION).
De Franse revalidatiecentra bieden patiënten een revaliderende verzorging na een verblijf in het ziekenhuis als gevolg van een medische aandoening of een operatie.
SWAPRENTE
Interbankenrente.
TAKE-UP
Ingebruikname van de voor verhuur bestemde ruimtes.
TRIPLE NETTO
Zogenaamde 'triple netto' contracten of rendementen houden in dat de verzekeringen, de belastingen en de onderhoudskosten ten laste van de huurder zijn. Dit betreft vooral huurcontracten voor woonzorgcentra.
VERKOOPWAARDE
De boekhoudkundige waarde van gebouwen die voor de IAS/IFRSbalans wordt gebruikt. De waarde wordt berekend door van de investeringswaarde een forfaitair bedrag voor overdrachtsrechten af te trekken. Dit bedrag is voor activa in België door de onafhankelijke deskundigen momenteel vastgelegd op 2,5 %. Voor gebouwen waarvan de waarde minder dan 2,5 miljoen EUR bedraagt, zijn de af te trekken rechten de registratierechten die van toepassing zijn op basis van de ligging van het gebouw (10 of 12,5 %). Voor de activa in Frankrijk, Nederland en Duitsland zijn de afgetrokken overdrachtsrechten respectievelijk 6,77 %, 3,87 % en 4,80 %. Deze verkoopwaarde wordt in de IAS/IFRS-jaarrekeningen van Cofinimmo als reële waarde gebruikt.
WET VAN 12.05.2014
Wet betreffende de Gereglementeerde Vastgoedvennootschappen (GVV).
ZBC (ZELFSTANDIG BEHANDELCENTRUM)
Private zelfstandige kliniek in Nederland.
Lexicon
Cofinimmo
Woluwedal, 58 B - 1200 Brussel Tel. +32 2 373 00 00 Fax +32 2 373 00 10 R.P.R. van Brussel BTW: BE 0426 184 049 www.cofinimmo.com
STUUR ONS UW OPMERKINGEN OF VRAGEN [email protected]
BIJKOMENDE INFORMATIE Valérie Kibieta Head of External Communication and Investor Relations
UITGEVERS Valérie Kibieta Stéphanie Lempereur
ONTWERP EN REALISATIE www.concerto.be
AFBEELDINGEN Gebouwen : Evgeniy Abrosimov, Art & Buid Architect, Marc Detiffe, Etau Architects, Yvan Glavie, Pierre Lallemand, Oilinwater Design Studio en Gijs Vanhee Portretten : David Plas
DRUKWERK Drukkerij Dereume
Dit document werd gedrukt op X-Per papier (kaft en hoofdstukken 'Risicofactoren' en 'Beheersverslag') en op Arco Print papier (hoofdstukken 'Jaarrekeningen', 'Permanent document' en 'Lexicon').
Ce Rapport Financier Annuel est également disponible en français. This Annual Financial Report is also available in English.
Dit Nederlandstalig Jaarlijks Financieel Verslag is een vertaling van het Franstalig Jaarlijks Financieel Verslag. Enkel dit laatste heeft bewijskracht. Het Jaarlijks Financieel Verslag werd vertaald onder de verantwoordelijkheid van Cofinimmo. Het Franstalig Jaarlijks Financieel Verslag is op aanvraag verkrijgbaar op de maatschappelijke zetel van de vennootschap.
Dit document bevat gereglementeerde informatie overeenkomstig het Koninklijk Besluit van 14.11.2007 betreffende de verplichtingen van emittenten van financiële instrumenten die zijn toegelaten tot de verhandeling op een gereglementeerde markt.
Dit Jaarlijks Financieel Verslag is een registratiedocument in de zin van Artikel 28 van de Wet van 16.06.2006 inzake de openbare aanbieding van beleggingsinstrumenten en de toelating van beleggingsinstrumenten tot de verhandeling op een gereglementeerde markt.
Het werd goedgekeurd door de FSMA overeenkomstig Artikel 23 van de voormelde Wet, op 29.03.2016.