4Mass S.A. — Annual Report 2015

Mar 22, 2016

ARCUS Spółka Akcyjna

www.arcus.pl

Jednostkowe sprawozdanie finansowe Arcus Spółka Akcyjna za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2015

Warszawa, 21 marca 2016 roku

1		Dane dotyczące rocznego sprawozdania finansowego ARCUS S.A 4
	1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7	Wybrane dane finansowe Zasady przyjęte do przeliczania danych finansowych Sprawozdane z sytuacji finansowej Rachunek zysków i strat Sprawozdanie z całkowitych dochodów Sprawozdanie z przepływów finansowych Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym	4 4 5 6 6 7 8
2		INFORMACJA DODATKOWA O PRZYJETYCH ZASADACH (POLITYCE) RACHUNKOWOŚCI ORAZ INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE 9
	2.1	Informacje podstawowe	9
3	2.2	Oświadczenie Zarządu ZASADY RACHUNKOWOŚCI 12	11
	3.1	Podstawa sporządzenia informacji finansowych	12
	3.2	Oświadczenie o zgodności	12
	3.3	Nowe zasady rachunkowości oraz interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowych
		Standardów Sprawozdawczości Finansowej.	12
	3.4	Szacunki i osądy	13
	3.5	Opis ważniejszych zastosowanych zasad rachunkowości	15
	3.5.1	Wartości niematerialne15
	3.5.2	Rzeczowe aktywa trwałe 15
	3.5.3	Aktywa finansowe16
	3.5.4	Zapasy18
	3.5.5	Należności handlowe i pozostałe18
	3.5.6	Utrata wartości aktywów 18
	3.5.7	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18
	3.5.8	Kapitał własny 19
	3.5.9 3.5.10	Kredyty i pożyczki 19 Zobowiązania handlowe i pozostałe19
	3.5.11	Rezerwy19
	3.5.12	Świadczenia pracownicze20
	3.5.13	Transakcje w walutach obcych 20
	3.5.14	Leasing20
	3.5.15	Sprawozdanie z całkowitych dochodów21
	3.5.16	Rachunek zysków i strat 21
	3.5.17	Przychody21
	3.5.18	Przychody finansowe i koszty finansowania zewnętrznego21
	3.5.19	Podatek dochodowy21
4		SEGMENTY OPERACYJNE 23
5		STRUKTURA PRZYCHODÓW 25
6		KOSZTY WEDŁUG RODZAJÓW 25
7		POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE 26
8		POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE 26
9		PRZYCHODY FINANSOWE 26
10		KOSZTY FINANSOWE 27
11		PODATEK DOCHODOWY 27

12	ZYSK PRZYPADAJĄCY NA JEDNĄ AKCJĘ 28
13	DYWIDENDY WYPŁACONE I ZADEKLAROWANE DO WYPŁATY 29
14	ŚRODKI TRWAŁE 30
15	WARTOŚCI NIEMATERIALNE 31
16	UDZIAŁY W JEDNOSTKACH ZALEŻNYCH 32
17	AKTYWA FINANSOWE DOSTĘPNE DO SPRZEDAŻY 32
18	AKTYWA FINANSOWE UTRZYMYWANE DO TERMINU WYMAGALNOŚCI 33
19	NALEŻNOŚCI DŁUGOTERMINOWE 33
20	ZAPASY 34
21	UDZIELONE POŻYCZKI SPÓŁKOM Z GRUPY KAPITAŁOWEJ 34
22	NALEŻNOŚCI HANDLOWE I POZOSTAŁE NALEŻNOŚCI 35
23	ŚRODKI PIENIĘŻNE 35
24	KAPITAŁ WŁASNY 36
25	KAPITAŁ ZAPASOWY ZE SPRZEDAŻY AKCJI POWYŻEJ ICH WARTOŚCI NOMINALNEJ 36
26	ZYSKI ZATRZYMANE 37
27	REZERWY NA ZOBOWIĄZANIA 37
28	ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE 38
29	ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE 38
30	ZOBOWIĄZANIA I NALEŻNOŚCI W WALUTACH OBCYCH (DŁUGOTERMINOWE I KRÓTKOTERMINOWE) 39
31	ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE NA 31.12.2015 39
32	UMOWY LEASINGOWE I KREDYTOWE 41
33	DOTACJE 42
34	TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI 42
35	WYNAGRODZENIE WYŻSZEJ KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ 43
36	Zatrudnienie 43
37	POZYCJE POZABILANSOWE 43
38	ZDARZENIA PO DNIU BILANSOWYM 43
39	ZARZĄDZANIE RYZYKIEM 43
	Ryzyko walutowe 39.1	44
	Ryzyko stopy procentowej 39.2 Ryzyko kredytowe 39.3	44 44
	Ryzyko związane z posiadanymi aktywami finansowymi 39.4	44
40	ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM 44
41	KLASY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH 45

1 Dane dotyczące rocznego sprawozdania finansowego ARCUS S.A.

1.1 Wybrane dane finansowe

Lp		w tys. zł		w tys. EUR
		rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
I	Przychody ze sprzedaży	141 328	126 325	33 772	30 154
II	Zysk (strata) z działalności operacyjnej	5 476	-6 788	1 309	-1 620
III	Zysk (strata) przed opodatkowaniem	4 869	-7 116	1 163	-1 699
IV	Zysk (strata) netto	3 763	-3 958	899	-945
V	EBITDA	7 349	-4 639	1 756	-1 107
VI	Całkowite dochody ogółem	4 029	-3 767	963	-899
VII	Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	-6 291	9 328	-1 503	2 227
VIII	Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	-1 303	-5042	-311	-1204
IX	Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	1 867	-3 504	466	-836
X	Zmiana stanu środków pieniężnych	-5 728	782	-1369	187
XI	Zysk (strata) netto i rozwodniony zysk (strata) netto na jedna akcję	0,51	-0,54	0,12	-0,13

		w tys. zł			w tys. EUR
		stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
XII	Aktywa razem	112 124	105 374	26 311	24 722
XIII	Zobowiązania długoterminowe	7 549	16 057	1 771	3 767
XIV	Zobowiązania krótkoterminowe	37 727	26 497	8 853	6 217
XV	Kapitał własny	66 849	62 819	15 687	14 738
XVI	Kapitał zakładowy	732	732	172	172
XVII	Średnia ważona liczba akcji	7 320 000	7 320 000	7 320 000	7 320 000
XVIII	Wartość księgowa i rozwodniona wartość księgowa na jedną akcję	9,13	8,58	2,14	2,15

1.2 Zasady przyjęte do przeliczania danych finansowych

Dane finansowe w EUR zostały przeliczone według następujących zasad:

• poszczególne pozycje aktywów i pasywów według kursu na dzień 31.12.2015 4,2615 zł/EUR 31.12.2014 4,2623 zł/EUR 31.12.2013 - 4,1472 zł/EUR,
• poszczególne pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną kursów określonych przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień każdego miesiąca roku:
• za okres od 01 stycznia 2015 do 31 grudnia 2015: 4,1848 zł/EUR
• za okres od 01 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014: 4,1893 zł/EUR
• za okres od 01 stycznia 2013 do 31 grudnia 2013: 4,2110 zł/EUR

1.3 Sprawozdane z sytuacji finansowej

Aktywa

	Nota	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
AKTYWA TRWAŁE
Rzeczowe aktywa trwałe	12	3 304	4 093
Wartości niematerialne	13	3 181	2 051
Udziały w jednostkach podporządkowanych	14	19 585	16 685
Udzielone pożyczki	19	5 674	0
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	15	0	1 751
Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	16	12 000	4 650
Należności długoterminowe	17	7 384	9 988
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	10	3 828	4 561
Razem		54 956	43 779
AKTYWA OBROTOWE
Zapasy	18	12 018	13 649
Udzielone pożyczki	19	558	4 050
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	20,28	40 416	24 041
Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	16	0	9 950
Środki pieniężne	21	4 177	9 905
Razem		57 169	61 595
AKTYWA RAZEM		112 124	105 374
Pasywa

	Nota	stan na 31.12.2015	31.12.2014
Kapitał własny
Kapitał akcyjny	22	732	732
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej	23	38 024	38 024
Akcje własne (nabyte w celu umorzenia)	22	0	0
Kapitał zapasowy z aktualizacji wyceny		0	-267
Zyski zatrzymane	24	28 093	24 329
Razem		66 849	62 818
Zobowiązania długoterminowe
Rezerwa na podatek odroczony	10	3 261	2 826
Rezerwy na zobowiązania	25	429	429
Pozostałe zobowiązania finansowe – kredyty	26	0	6 673
Pozostałe zobowiązania długoterminowe	26	3 859	6 130
Razem		7 549	16 058
Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
zobowiązania	27,28	28 387	25 685
Pozostałe zobowiązania finansowe – kredyty	26	9 105	0
Zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego		0	0
Rezerwy na zobowiązania	25	235	813
Razem		37 727	26 498
PASYWA RAZEM		112 124	105 374

1.4 Rachunek zysków i strat

Rachunek Zysków i Strat

	Nota	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Przychody ze sprzedaży	4	141 328	126 325
Koszt własny sprzedaży	5	-108 774	-98 154
Zysk (strata) brutto ze sprzedaży		32 554	28 171
Pozostałe przychody operacyjne	6	594	4 392
Koszty sprzedaży	5	-21 183	-28 336
Koszty ogólnego zarządu	5	-6 081	-6 356
Pozostałe koszty operacyjne	7	-408	-4 658
Zysk (strata) z działalności operacyjnej		5 476	-6 788
Przychody finansowe	8	497	465
Koszty finansowe	9	-1 105	-792
Wynik na działalności finansowej		-607	-328
Zysk (strata) przed opodatkowaniem		4 869	-7 116
Podatek dochodowy:	10	-1 106	3 158
Podatek dochodowy bieżący		0	810
Podatek dochodowy odroczony		-1 106	2 348
Zysk (strata) netto		3 763	-3 958
Zysk (strata) na jedną akcję
Zwykły i rozwodniony	11	0,51	-0,54

1.5 Sprawozdanie z całkowitych dochodów

Sprawozdanie z całkowitych dochodów

	Nota	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Zysk (strata) netto za okres		3 763	-3 958
Pozycje, które w przyszłości mogą zostać zaklasyfikowane do wyniku:
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	15	329	236
Podatek odroczony od składników innych całkowitych dochodów		-63	-45
Suma składników innych całkowitych dochodów		266	191
Pozycje, które w przyszłości nie zostaną zaklasyfikowane do wyniku:		0	0
Całkowity dochód za okres		4 029	-3 767
Całkowity dochód (strata) na jedna akcję
Zwykły i rozwodniony		0,55	-0,51

1.6 Sprawozdanie z przepływów finansowych

Sprawozdanie z przepływów pieniężnych

	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem	4 869	-7 116
Korekty	-11 160	16 444
Amortyzacja	1 873	2 149
Odsetki	-8	-196
Dywidendy otrzymane Wynik na działalności inwestycyjnej	0 479	-66 -28
Zmiana stanu zapasów	1 630	-421
Zmiana stanu należności	-14 790	28 293
Zmiana stanu zobowiązań i rezerw	-345	-10 068
Podatek dochodowy zapłacony	0	485
Inne	0	-3 705
Razem	-6 291	9 328
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Wpływy	5 670	1 395
Zbycie wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych	212	129
Zbycie aktywów finansowych (akcje TAURON)	1 636
Spłata pożyczek	1 222	1 200
Spłata weksli	2 600
Dywidendy otrzymane	0	66
Wydatki	-6 974	-6 438
Wydatki na zakup wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych	-718	-3 818
Wydatki na podwyższeni kapitału w spółce zależnej	-3 123
Pożyczki udzielone	-3 133	-2 620
Inne
Razem	-1 303	-5 042
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wpływy	2 498	357
Kredyty	2 431	198
Odsetki otrzymane	67	160
Wydatki	-631	-3 861
Nabycie udziałów	0	-3 103
Wypłata dywidendy		-366
Podwyższenie kapitału w firmie powiązanej	0	-200
Nabycie akcji własnych
Spłaty kredytów i pożyczek
Płatności z tytułu leasingu finansowego	-284
Odsetki zapłacone	-348	-192
Razem	1 867	-3 504
Zmiana stanu środków pieniężnych	-5 728	782
Środki pieniężne na początek okresu	9 905	9 123
Środki pieniężne na koniec okresu	4 177	9 905
Środki o ograniczonej możliwości dysponowania	0	0

1.7 Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 roku

	Kapitał podstawowy	Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej	Zyski zatrzymane	Kapitał z aktualizacji wyceny	Akcje własne nabyte w celu umorzenia	Razem
Stan na 1 stycznia 2015	732	38 024	24 329	-267	0	62 818
Zysk/strata netto za okres Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży skorygowane o podatek odroczony (dotyczy			3 763			3 763
akcji TAURON PE) - zbycie akcji				267		267
Dochody całkowite razem	0	0	3 763	267	0	4 030
Dywidenda						0
Stan na 31 grudnia 2015	732	38 024	28 093	0	0	66 849

Za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 roku

	Kapitał podstawowy	Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej	Zyski zatrzymane	Kapitał z aktualizacji wyceny	Akcje własne nabyte w celu umorzenia	Razem
Stan na 1 stycznia 2014	740	38 024	28 918	-458	-273	66 951
Zysk/strata netto Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży skorygowane o podatek odroczony (dotyczy			-3 958	0		-3 958
akcji TAURON PE) - wycena				191		191
Dochody całkowite razem	0	0	-3 958	191	0	-3 767
Dywidenda Akcje własne - umorzenie akcji i obniżenie			-366			-366
kapitału podstawowego	-8		-265		273	0
Stan na 31 grudnia 2014	732	38 024	24 329	-267	0	62 818

2 INFORMACJA DODATKOWA O PRZYJETYCH ZASADACH (POLITYCE) RACHUNKOWOŚCI ORAZ INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE

2.1 Informacje podstawowe

ARCUS S.A. działa już od 29 lat, według statutu Spółki jej czas trwania jest nieograniczony. Jednostka jako Spółka Akcyjna powstała w dniu 06.11.2006 z przekształcenia wcześniej istniejącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie ARCUS Sp. z o.o. ARCUS S.A. została zarejestrowana przez Sąd w dniu 02.01.2007. Siedziba Spółki i miejsce prowadzenia działalności gospodarczej to ul. Kolejowa 5/7 w Warszawie. Spółka jest zarejestrowana pod numerem KRS 0000271167 przez Sąd Rejonowy dla M. St. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy KRS. Akcje ARCUS S.A. są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie od dnia 19 czerwca 2008 roku. W sierpniu 2008 roku przeprowadzona została nowa emisja akcji serii B w ilości 2.296.681 szt. W 2009 roku miała miejsce bonusowa emisja akcji serii C. Objęto 98.476 akcji serii C. W roku 2014 umorzono 75.157 akcji własnych, a pozostałe oznaczono jako serię D.

ARCUS S.A. prowadzi działalność w oparciu o przepisy Kodeksu Spółek Handlowych oraz podlega przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.

Akcjonariuszami ARCUS S.A., zgodnie z naszą najlepszą wiedzą, na dzień bilansowy byli:

Akcjonariat	Liczba akcji = Liczba głosów	Wartość nominalna posiadanych akcji (zł.)	Udział w kapitale zakładowym = udział w ogólnej liczbie głosów
MMR Invest S.A.	4 800 000	480 000	65,6%
Pozostali	2 520 000	252 000,00	34,4%
RAZEM	7 320 000	732 000,00	100,0%

Podmiotami kontrolującymi w MMR Invest S.A. są Marek Czeredys , Michał Czeredys i Rafał Czeredys

Spółka jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej ARCUS S.A. i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

Dane w sprawozdaniu finansowym wykazane zostały w tysiącach złotych, chyba, że w konkretnych sytuacjach podane zostały z większą szczegółowością. Walutą funkcjonalną i sprawozdawczą Spółki jest złoty polski (PLN).

Podstawowa działalność ARCUS S.A. obejmuje następujące obszary:

• Sprzedaż, dzierżawa i serwisowanie urządzeń drukujących i kopiujących japońskiej firmy Kyocera Document Sollutions,
• systemy zarządzania dokumentem i korespondencją,
• integracja rozwiązań ICT (technologie informacyjno-telekomunikacyjne),
• rozwiązania z zakresu telematyki (zintegrowane systemy do zarządzania i monitorowania floty) i telemetrii (smart grid i smart metering).

W okresie sprawozdawczym Spółka nie zaniechała żadnego rodzaju działalności gospodarczej.

Zarząd

Na dzień 01.01.2015 roku, w skład Zarządu wchodziły następujące osoby:

• Michał Czeredys Prezes Zarządu,
• Marek Multan Wiceprezes Zarządu.

Na dzień 31.12.2015 w skład Zarządu wchodziły następujące osoby:

• Michał Czeredys Prezes Zarządu,
• Michał Łotoszyński Wiceprezes Zarządu.

Kadencja Pana Marka Multana wygasła z dniem 23.06.2015 roku. Rada Nadzorcza na posiedzeniu w dniu 30.07.2015 roku powołała na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Pana Michała Łotoszyńskiego.

Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego w skład Zarządu wchodziły następujące osoby:

• Michał Czeredys Prezes Zarządu,
• Michał Łotoszyński Wiceprezes Zarządu,
• Rafał Czeredys Członek Zarządu.

Rada Nadzorcza na posiedzeniu w dniu 26.01.2016 roku powołała do składu Zarządu Pana Rafała Czeredysa.

Rada Nadzorcza

Zgodnie ze Statutem ARCUS S.A. Rada Nadzorcza Spółki składa się z 5 do 10 członków.

Na dzień 01.01.2015 roku w skład Rady Nadzorczej wchodziły następujące osoby:

• Marek Czeredys Przewodniczący Rady Nadzorczej,
• Jolanta Grus Członek Rady Nadzorczej,
• Michał Słoniewski Członek Rady Nadzorczej,
• Sławomir Jakszuk Członek Rady Nadzorczej,
• Tomasz Pelc Członek Rady Nadzorczej.

Na dzień 31.12.2015 roku oraz dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego w skład Rady Nadzorczej wchodziły następujące osoby:

• Marek Czeredys Przewodniczący Rady Nadzorczej,
• Tomasz Konewka Członek Rady Nadzorczej,
• Krzysztof Franciszek Przybył Członek Rady Nadzorczej,
• Bogusław Wasilewko Członek Rady Nadzorczej,
• Lech Lechowski Członek Rady Nadzorczej.

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy powołało Radę Nadzorczą w powyższym składzie na nową kadencję w dniu 23 czerwca 2015 roku.

W dniu 30 grudnia 2015 roku, na ręce Przewodniczącego Rady Nadzorczej oraz Prezesa Zarządu wpłynęła rezygnacja z pełnienia funkcji Członka w Radzie Nadzorczej, przez Pana Tomasza Pelca (Raport Bieżący nr 26/2015).

2.2 Oświadczenie Zarządu

W sprawie rzetelności sporządzenia jednostkowego sprawozdania finansowego

Na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009, w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim, z późniejszymi zmianami Zarząd ARCUS S.A. oświadcza, że zgodnie z jego najlepszą wiedzą niniejsze roczne jednostkowe sprawozdanie finansowe i dane porównywalne sporządzone zostały zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości oraz odzwierciedlają w sposób prawdziwy, rzetelny i jasny sytuację majątkową i finansową ARCUS S.A. oraz jej wynik finansowy oraz, że roczne sprawozdanie Zarządu ARCUS S.A. zawiera prawdziwy obraz rozwoju i osiągnięć oraz sytuacji ARCUS S.A., w tym opis podstawowych zagrożeń i ryzyka.

W sprawie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych

Zgodnie ze Statutem Spółki, (na co pozwala Art. 146.§1. Ksh ), wyboru biegłego rewidenta dokonuje Rada Nadzorcza, która rok rocznie wybiera uprawnionego audytora zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami zawodowymi, przestrzegając zasady, że zmiana powinna następować przynajmniej co 5 lat, przy czym przez zmianę biegłego rewidenta rozumie się przede wszystkim zmianę kluczowej osoby podpisującej opinię i raport.

Zarząd ARCUS S.A. niniejszym oświadcza, że firma TPA Horwath Horodko Audit Sp. z o.o. jest uprawniona do przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego i została wybrana zgodnie z przepisami prawa. Spółka TPA Horwath Horodko Audit Sp. z o.o. oraz jej biegli rewidenci dokonujący badania sprawozdania spełnili warunki wydania bezstronnej i niezależnej opinii z badania, zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami zawodowymi. Biegły rewident został wybrany uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 19 czerwca 2015 roku do zbadania i przeglądu sprawozdań jednostkowych i skonsolidowanych ARCUS S.A.

……………………… …………………………… ………………………….. Michał Czeredys Michał Łotoszyński Rafał Czeredys Prezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Członek Zarządu

3 ZASADY RACHUNKOWOŚCI

3.1 Podstawa sporządzenia informacji finansowych

Prezentowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone za rok zakończony 31 grudnia 2015. Dane porównywalne obejmują rok zakończony 31 grudnia 2014. Rokiem obrotowym Spółki jest rok kalendarzowy. W przedstawionym okresie nie było zmian stosowanych zasad rachunkowości. Spółka nie posiada działalności zaniechanej. Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności Spółki w dającej się przewidzieć przyszłości. W dniu sporządzenia sprawozdania finansowego nie istnieją żadne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej.

Spółka jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej ARCUS S.A. i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe. W skład grupy kapitałowej Spółki wchodzi spółka zależna T-matic Systems S.A., Arcus Systemy Informatyczne Sp. z o.o., Docusoft Sp. z o.o., Durau Sp. z o.o. i Arcus Kazachstan Sp. z o.o.

3.2 Oświadczenie o zgodności

Prezentowane sprawozdanie finansowe obejmujące okres od 01.01.2015 do 31.12.2015 oraz dane porównywalne za okres od 01.01.2014 do 31.12.2014 zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską oraz obejmuje dane wymagane przez Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych.

3.3 Nowe zasady rachunkowości oraz interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej.

Zasady rachunkowości oraz metody wyliczeń przyjęte do przygotowania niniejszego sprawozdania finansowego są spójne z zasadami opisanymi w zatwierdzonym sprawozdaniu finansowym Arcus S.A. sporządzonym według MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2014 roku za wyjątkiem prezentacji płatności z tytułu umów leasingu finansowego samochodów w Arcus S.A., które w okresie sprawozdawczym ujęte zostały w działalności finansowej (płatności w wysokości 284 tys. zł ), a w okresie porównywalnym w działalności operacyjnej, przy czym z uwagi na nieistotność kwoty nie dokonywano korekty w okresie porównywalnym.

Standardy i interpretacje wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, które nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską i nie weszły w życie:

• MSSF 9 "In stru menty finansowe" opublikowany w dniu 24 lipca 2014 roku, obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku;
• MSSF 14 "Odroczon e sald a z regulowan ej działaln ości" został opublikowany w dniu 30 stycznia 2014 roku, obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później;
• MSSF 15 "Przychody z u mów z klientami" został opublikowany w dniu 28 maja 2014 roku, obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• zmiany do MSSF 11 "Wspóln e u stalenia u mown e: Rozliczan ie nabycia udziałów we wspólnych op eracjach " opublikowane w dniu 6 maja 2014 roku, obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później;
• zmiany do MSR 16" Rzeczowe aktywa trwał" oraz MSR 38" Aktywa n iematerialne: Wyjaśn ienia na temat akceptowalnych metod amortyzacyjnych" zostały opublikowane w dniu 12 maja 2014 roku, obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później;

zmiany do MSR 27 "Jednostkowe sprawozdania finansowe" - Zastosowanie metody praw własności w jednostkowych sprawozdaniach finansowych (obowiązujące

w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później), zmiany do MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdania finansowe" i MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach" – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później),

• zmiany do MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdania finansowe", MSSF 12 "Ujawnienia na temat udziałów w innych jednostkach" oraz MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach" – Jednostki inwestycyjne: zastosowanie zwolnienia z konsolidacji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później),
• zmiany do różnych standardów "Poprawki do MSSF (cykl 2012-2014)" dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 5, MSSF 7, MSR 19 oraz MSR 34) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później),
• zmiany do MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" inicjatywa w odniesieniu do ujawnień (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później),
• zmiany do MSSF 16 w zakresie rachunkowości leasingów standard dotychczas nie przyjęty przez Komisje Europejską; termin planowanego zatwierdzenia nie został określony
• poprawki do MSR 12 "Ujęcie aktywów z tytułu podatku odroczonego ze względu na niezrealizowane straty" obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2017 roku lub później; planowane zatwierdzenie standardu w czwartym kwartale 2016 roku.
• poprawki do MSR 7 "Inicjatywa dotycząca ujawnień"; wymóg ujawnienia uzgodnienia zmian w zobowiązaniach wynikających z działalności finansowej, podział na zmiany będące przepływami pieniężnymi i niepieniężnymi – obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2017 roku lub później; planowane zatwierdzenie standardu w czwartym kwartale 2016 roku.

Spółka nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie. W ocenie Zarządu powyższe standardy i interpretacje nie spowodują istotnego wpływu na stosowaną dotychczas Arcus S.A. politykę rachunkowości.

3.4 Szacunki i osądy

Sporządzenie sprawozdania finansowego wymaga od Zarządu Spółki dokonania szacunków, jako że wiele informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym nie może zostać wycenionych w sposób precyzyjny. Zarząd weryfikuje przyjęte szacunki w oparciu o zmiany czynników branych pod uwagę przy ich dokonywaniu, nowe informacje lub doświadczenia z przeszłości. Dlatego też szacunki dokonane na 31 grudnia 2015 roku mogą zostać w przyszłości zmienione.

Profesjonalny osąd dokonany na dzień 31 grudnia 2015 roku dotyczy rezerw na roszczenia i sprawy sądowe oraz zobowiązań warunkowych. Znajduje on również zastosowanie przy ocenie ryzyka związanego ze spłatą należności przeterminowanych – Spółka na każdy dzień bilansowy dokonuje weryfikacji odpisów aktualizujących wartość należności przeterminowanych biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko znacznego opóźnienia w ich spłacie.

Kontrakty na dostawę towarów i serwis urządzeń

Niektóre kontrakty na dostawę i serwis urządzeń traktowane są łącznie. Całkowita marża na podstawie szacunków alokowana jest na część dotyczącą sprzedaży urządzeń oraz część odnoszącą się do sprzedaży usług, która rozliczana jest przez okres trwania kontraktu.

Stawki amortyzacyjne

Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalana jest na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności składników rzeczowego majątku trwałego oraz wartości niematerialnych. Spółka corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

Odpisy aktualizujące wartość aktywów trwałych

Spółka dokonuje przeglądów aktywów pod kątem ewentualnej utraty wartości co najmniej raz w roku. Jednocześnie w przypadku pojawienia się przesłanek utraty wartości w ciągu roku obrotowego wykonywany jest test i odpisy aktualizujące wartość dokonywane są w momencie ich stwierdzenia.

Szacunki dotyczące utraty wartości w jednostkach podporządkowanych zostały oparte o pięcioletnie prognozy finansowe przyjęte przez Zarząd. Informacja o przeprowadzonych testach znajduje się w nocie 2.5.3.

Odpisy aktualizujące wartość zapasów

Zapasy wyceniane są po cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, nie wyższym niż wartość sprzedaży netto możliwa do uzyskania. W zależności od oceny przydatności zapasów oraz warunków rynkowych pod kątem ich sprzedaży, wartość tych aktywów dla Spółki może ulec zmianie.

Odpisy aktualizujące wartość należności

Spółka dokonuje odpisów na należności przeterminowane lub których ściągalność jest zagrożona, w tym na roszczenia odszkodowawcze z tytułu bezpodstawnej realizacji gwarancji. W zależności od oceny ściągalności powyższych należności, wartość tych aktywów może ulec zmianie.

Rezerwy na zobowiązania

Spółka zawiązuje rezerwy na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa zobowiązania, których kwotę można wiarygodnie oszacować.

W związku z roszczeniem Energa Operator S.A. opisanym w punkcie 29, Zarząd Arcus S.A. uważa na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz opinii zewnętrznej kancelarii prawnej, że roszczenie jest niezasadne, a ewentualny wypływ środków pieniężnych w związku z tym roszczeniem jest mało prawdopodobny. Mając powyższe na uwadze nie tworzono rezerw dotyczących w/w sporu na dzień bilansowy.

Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego

Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego. Szacunek dotyczący kalkulacji podatku odroczonego odnosi się głównie do ujęcia aktywów z tytułu podatku odroczonego wynikającego z poniesionych strat podatkowych, utworzonych rezerw oraz należności i zobowiązań leasingowych. Szacunki dotyczące możliwości realizacji strat podatkowych zostały oparte o pięcioletnie prognozy zaakceptowane przez Zarząd.

3.5 Opis ważniejszych zastosowanych zasad rachunkowości

3.5.1 Wartości niematerialne

Wartości niematerialne obejmują aktywa firmy, które nie posiadają postaci fizycznej, są identyfikowalne, można je wiarygodnie wycenić i w przyszłości spowodują wpływ korzyści ekonomicznych do Spółki.

Wartości niematerialne ujmuje się w księgach według cen ich nabycia i umarza metodą liniową przez okres ich ekonomicznej użyteczności. Spółka umarza posiadane wartości niematerialne w okresach:

nabyte oprogramowanie komputerowe – 5 lat,

licencje i podobne wartości – 5 lat.

Wydatki dotyczące wartości niematerialnych, które nie powodują ulepszenia lub przedłużenia okresu użytkowania wartości niematerialnych zaliczane są do kosztów w momencie ich poniesienia.

Na dzień bilansowy wartości niematerialne wyceniane są według kosztu po pomniejszeniu o dokonane odpisy aktualizujące oraz ewentualne odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. ARCUS S.A. nie posiada wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania. Metody amortyzacji i okresy użyteczności wartości niematerialnych podlegają weryfikacji na każdy dzień bilansowy. ARCUS S.A. nie posiada wartości niematerialnych sklasyfikowanych jako przeznaczonych do sprzedaży.

W badanym okresie nie zaistniała konieczność dokonania odpisów z tytułu trwałej utraty wartości niematerialnych.

3.5.2 Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe obejmują środki trwałe i nakłady na środki trwałe w budowie, które Spółka zamierza wykorzystywać w swojej działalności oraz na potrzeby administracyjne w okresie dłuższym niż rok, które w przyszłości spowodują wpływ korzyści ekonomicznych do jednostki.

Wartość początkową rzeczowych aktywów trwałych ustala się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia i umarza metodą liniową przez okres ich ekonomicznej użyteczności. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej wartość rzeczowych aktywów trwałych prezentowana jest po pomniejszeniu o dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne lub odpisy z tytułu utraty ich wartości.

Grupa 1	Budynki	10 lat
Grupa 4	Maszyny i urządzenia	Od 6 do 10 lat
	Z wyjątkiem: zespoły komputerowe	3 lata
Grupa 6	Urządzenia techniczne	5 lat
Grupa 7	Środki transportowe	5 lat
Grupa 8	Narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie	Od 5 do 7 lat

Koszty poniesione na remont, które nie powodują ulepszenia czy wydłużenia okresu użytkowania środka trwałego są kosztem w momencie ich poniesienia. Na dzień bilansowy środki trwałe oraz środki trwałe w budowie wyceniane są według kosztu po pomniejszeniu o dokonane odpisy aktualizujące oraz ewentualne odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

W przypadku wymiany rzeczowych aktywów trwałych cenę ich nabycia ustala się w wartości godziwej, jeśli transakcja wymiany ma treść ekonomiczną.

ARCUS S.A. nie posiada rzeczowych aktywów trwałych o nieokreślonym okresie użytkowania. Metody amortyzacji i okresy użyteczności rzeczowych aktywów trwałych podlegają weryfikacji na każdy dzień bilansowy. ARCUS S.A. nie posiada rzeczowych aktywów trwałych sklasyfikowanych jako przeznaczonych do sprzedaży.

W badanym okresie nie zaistniała konieczność dokonania odpisów z tytułu trwałej utraty wartości rzeczowych środków trwałych. W badanym okresie nie zaistniały ograniczenia dotyczące tytułu prawnego do rzeczowych środków trwałych.

3.5.3 Aktywa finansowe

Instrumenty finansowe klasyfikowane są do następujących kategorii:

• Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności
• Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
• Udzielone pożyczki i należności
• Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności to aktywa finansowe inne niż instrumenty pochodne, o określonych lub możliwych do określenia płatnościach oraz ustalonym terminie wymagalności, które Spółka zamierza i ma możliwość utrzymać w posiadaniu do tego czasu.

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności wyceniane są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu metody efektywnej stopy procentowej.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy to aktywa nabyte w celu odsprzedaży i osiągnięcia ta drogą korzyści ekonomicznych wynikających z krótkoterminowych zmian cen oraz wahań innych czynników rynkowych albo krótkiego czasu trwania nabytego instrumentu, a także inne aktywa finansowe, bez względu na zamiary jakimi kierowano się przy zawieraniu kontraktu, jeżeli stanowią składnik portfela podobnych aktywów finansowych, co do którego jest duże prawdopodobieństwo realizacji w krótkim terminie zakładanych korzyści ekonomicznych.

Za wartość godziwą uznaje się cenę, jaką jednostka otrzymałaby za sprzedaż składnika aktywów lub zapłaciłaby za przekazane zobowiązania w rutynowej transakcji dokonanej między uczestnikami rynku na dzień wyceny.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy są wyceniane w wartości godziwej uwzględniając ich wartość rynkową na dzień bilansowy bez uwzględnienia kosztów transakcji sprzedaży. Zmiany wartości tych instrumentów finansowych ujmowane są w rachunku zysków i strat jako przychody lub koszty finansowe.

ARCUS S.A. nie posiada aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Pożyczki udzielone i należności to aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. Udzielony pożyczki i należności zaliczane są do aktywów obrotowych, gdy termin ich wymagalności nie przekracza 12 miesięcy od dnia bilansowego. Udzielone pożyczki i należności o terminie wymagalności przekraczającym 12 miesięcy od dnia bilansowego zalicza się do aktywów trwałych.

ARCUS S.A. udzieliła pożyczek spółce zależnej T-matic Systems S.A., Docusoft Sp. z o.o. i Durau Sp. z o.o. Pożyczki i należności wycenia się w wysokości zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są to aktywa finansowe nie będące instrumentami pochodnymi, które nie należą do żadnej z wcześniej wymienionych trzech kategorii aktywów. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży ujmowane są w wartości godziwej, bez ujmowania kosztów nabycia, z uwzględnieniem wartości rynkowej na dzień bilansowy. Gdy posiadane aktywa finansowe nie są notowane na GPW i nie można określić ich wartości w inny sposób aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wyceniane są w cenie nabycia skorygowanej o odpis z tytułu trwałej utraty wartości. Zmniejszenie wartości aktywów dostępnych do sprzedaży spowodowane trwałą utratą wartości ujmuje się jako koszt finansowy, zwiększenie zaś w kapitale z aktualizacji wyceny. Jednostki zależne.

W sprawozdaniu finansowym inwestycje w jednostkach zależnych niezaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, zgodnie z MSSF 5, ujmuje się w cenie nabycia zgodnie z MSR 27 Jednostkowe sprawozdanie finansowe, pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości zgodnie z MSR 36 Utrata wartości aktywów, gdzie utratę wartości ocenia się poprzez porównanie wartości bilansowej z wyższą z dwóch kwot: wartością godziwą i wartością użytkową.

Na dzień 31.12.2015 roku przeprowadzona została weryfikacja i testy wartości godziwej aktywów finansowych dotyczących udziałów w spółkach: Arcus Systemy Informatyczne Sp. z o.o., Docusoft Sp. z o. o., T-matic Systems S.A., Durau Sp. z o.o. Spółka Kazachstan w 2015 roku nie prowadziła działalności operacyjnej i jej wartość została oszacowana w oparciu o odrębną metodologię.

Metodologia ustalania wartości godziwej

	Opis zastosowanej metodologi wyceny
Arcus Systemy Informatyczne Sp. z o.o.	Wycena metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF) w oparciu o FCFF (Free Cash Flow to Firm)
T-matic Systems SA	Wycena metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF) w oparciu o FCFF (Free Cash Flow to Firm)
Docusoft Sp. z o. o.	Wycena metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF) w oparciu o FCFF (Free Cash Flow to Firm)
Durau Sp. z o.o.	Wycena metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF) w oparciu o FCFF (Free Cash Flow to Firm)
Arcus Kazachstan	wartość odtworzeniowa

Przy założeniu kontynuacji działalności spółek, kluczowe znaczenie dla wyceny ma zdolność weryfikowanych podmiotów do generowania przychodów na działalności podstawowej, marż, wyników finansowych oraz wielkości dodatnich przepływów środków pieniężnych. Dla potrzeb weryfikacji wyceny i prognoz wykorzystane zostały:

• analizy sprawozdań finansowych spółek za lata 2014–2015 oraz zestawienie analityczne danych w zakresie poszczególnych pozycji bilansowych,
• roczne plany finansowe spółek za 2015 rok,
• roczne plany finansowe spółek na 2016 rok,
• strategie spółek na lata 2016-2022,
• założenia makroekonomiczne oraz projekcji dla poszczególnych segmentów rynku,
• w spółkach prowadzących działalność w wielu segmentach dokonywana jest odrębna wycena w oparciu
• o wyniki ekonomiczne oraz pozycje aktywów i pasywów przypisane dla odpowiednich segmentów.

Dokonywana weryfikacja wartości udziałów w spółkach przeprowadzana jest z uwzględnieniem założeń średniego ważonego kosztu kapitału WACC oraz dodatkowych premii obejmujących premie ryzyka rynkowego oraz premie za ryzyka specyficzne. Zgodnie z przeprowadzonymi testami wg stanu na 31.12.2015 r. nie zachodziły przesłanki do aktualizacji wartości udziałów w spółkach Arcus Systemy Informatyczne Sp. z o.o., Docusoft Sp. z o. o., T-matic Systems SA, Durau Sp. z o.o. a w konsekwencji do przeszacowania ich wartości. Przeprowadzone oszacowania wykazały, że przyszłe przepływy pieniężne będą co najmniej równe wartości udziałów na dzień bilansowy. Test został przeprowadzony zarówno do udziałów w poszczególnych spółkach jak i dla wyodrębnionych segmentów ich działalności. W odniesieniu do Arcus Kazachstan Sp. z o.o. dokonano odpisu aktualizującego na podstawie oszacowanej wartości godziwej ustalonej wg metody odtworzeniowej. Dodatkowo przeprowadzana jest analiza wrażliwości wycen poszczególnych spółek oraz wartości udziałów w zakresie istotnych czynników wyceny tj.:

• średniego ważonego kosztu kapitału,
• stopy wzrostu dla potrzeb kalkulacji wartości rezydualnej,
• kursów walut,
• wskaźnika inflacji,
• rynkowej stopy wolnej od ryzyka.

Analiza wrażliwości nie ujawniła znaczącego ryzyka zmniejszenia wycen poszczególnych spółek jak i wybranych segmentów za wyjątkiem wyceny udziałów T-Matic. W przypadku oszacowania wartości T-matic Systems trzeba uwzględnić znaczącą wagę prognoz na 2016 rok. Skokowy planowany przyrost przychodów ze sprzedaży w porównaniu z 2015 rokiem, szczególnie związanych z segmentem telemetrycznym stanowi dodatkowy czynnik niepewności szacunków. Projekcje rynku energetycznego w Polsce oraz wymogi EU w zakresie implementacji inteligentnych liczników stanowią podstawę uznania prognoz TMS za możliwe do zrealizowania.

Jednakże trzeba zastrzec, że w zależności od oceny perspektyw poszczególnych spółek i odpowiednich segmentów, wartość tych aktywów dla Arcus S.A. może ulec zmianie. Na dzień 31.12.2015 Spółka nie posiadała pochodnych instrumentów finansowych.

3.5.4 Zapasy

Zapasy są aktywami, przeznaczonymi do sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej, będące w trakcie produkcji przeznaczonej na sprzedaż oraz mające postać materiałów lub surowców zużywanych w procesie produkcyjnym lub w trakcie świadczenia usług. Zapasy obejmują materiały i towary.

Materiały i towary wycenia się początkowo w cenach nabycia. Na dzień bilansowy wycena materiałów i towarów odbywa się z zachowaniem zasad ostrożnej wyceny, tzn. kategorie te wyceniane są według nabycia lub ceny możliwej do uzyskania w zależności od tego, która z nich jest niższa. Zapasy towarów i materiałów obejmowane są odpisem aktualizującym.

Rozchód zapasów odbywa się według metody FIFO i odnoszony jest w koszt własny sprzedaży. Odpisy aktualizujące dotyczące zapasów, wynikające z ostrożnej wyceny oraz odpisy aktualizujące dla pozycji zalegających, jak i ich odwrócenia, odnoszone są w koszt własny sprzedaży.

3.5.5 Należności handlowe i pozostałe

Należności ujmowane są pierwotnie w wartościach godziwych. W przypadku stosowania normalnych terminów płatności, uznanych w praktyce na rynku w transakcjach o podobnym charakterze, za wartość godziwą uznaje się ich wartość nominalną powstałą w dniu rozpoznania przychodu.

Na dzień bilansowy należności handlowe wycenia się z zachowaniem zasad ostrożności. Wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. Pozycje analizowane są indywidualnie w celu stwierdzenia konieczności utworzenia odpisu.

Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych. Należności wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach i wycenia na dzień bilansowy zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie "Transakcje w walutach obcych".

W pozycji należności handlowe i pozostałe ujmuje się również wartości kosztów i przychodów do rozliczenia w czasie.

3.5.6 Utrata wartości aktywów

Na każdy dzień bilansowy Spółka dokonuje przeglądu wartości bilansowej składników aktywów w celu stwierdzenia, czy nie występują przesłanki wskazujące na możliwość utraty ich wartości. W przypadku, gdy stwierdzono istnienie takich przesłanek, szacowana jest wartość odzyskiwana danego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego odpisu z tego tytułu. W sytuacji, gdy składnik aktywów nie generuje przepływów pieniężnych, które są w znacznym stopniu niezależnymi od przepływów generowanych przez inne aktywa, analizę przeprowadza się dla grupy aktywów generujących przepływy pieniężne, do której należy dany składnik aktywów. Wartość odzyskiwana ustalana jest jako kwota wyższa z dwóch wartości, a mianowicie: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej, która odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu stopy dyskonta uwzględniającej aktualną rynkową wartość pieniądza w czasie oraz ryzyko specyficzne, jeśli występuje, dla danego aktywa.

Jeżeli wartość odzyskiwana jest niższa od wartości księgowej netto składnika aktywów lub ich grupy, wartość księgowa jest pomniejszana do wartości odzyskiwanej. Strata z tego tytułu jest ujmowana jako koszt w okresie, w którym nastąpiła utrata wartości.

W sytuacji odwrócenia utraty wartości, wartość netto składnika aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwanej, nie wyższej jednak od wartości netto tego składnika aktywów jaka byłaby ustalona, gdyby utrata wartości nie została rozpoznana w poprzednich okresach. Odwrócenie utraty wartości ujmowane jest jako korekta kosztów okresu w którym ustały przesłanki powodujące trwałą utratę wartości.

3.5.7 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne obejmują gotówkę w kasie oraz środki pieniężne na rachunkach bankowych, w tym utrzymywane w ramach lokat bankowych. Ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują krótkoterminowe inwestycje o dużej płynności, łatwo wymienialne na określone kwoty oraz narażone na nieznaczne ryzyko zmiany wartości, w tym należne odsetki od lokat bankowych. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wyceniane są według wartości nominalnych. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach i wycenia na dzień bilansowy zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie "Transakcje w walutach obcych". Dla celów

sprawozdania z przepływów pieniężnych środki pieniężne i ich ekwiwalenty zdefiniowane są w identyczny sposób jak dla celów ujmowania w bilansie. Środki pieniężne wycenia się w wartości nominalnej, depozyty bankowe wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty.

3.5.8 Kapitał własny

3.5.8.1 Kapitał podstawowy

Kapitał akcyjny Spółki to 7.320.000 akcji serii D o wartości nominalnej 0,10 zł. Kapitał akcyjny wykazywany jest w wartości nominalnej.

3.5.8.2 Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej

W II półroczu 2007 ARCUS SA przeprowadziła emisję akcji serii B. Cena emisyjna 1 akcji wynosiła 17 zł. W wyniku emisji akcji objętych zostało 2.296.681 akcji. Wielkość kapitału zapasowego uzyskanego z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej to 38.024 tys. zł.

3.5.8.3 Zyski zatrzymane

Zyski zatrzymane obejmują zyski zatrzymane w Spółce decyzją akcjonariuszy oraz wynik danego okresu

3.5.9 Kredyty i pożyczki

Kredyty i pożyczki ujmowane są wraz z należnymi odsetkami. Wyjątkiem są kredyty udzielone w rachunku bieżącym, dla których nie są ustalone harmonogramy spłat. W przypadku tego rodzaju kredytów, koszty związane z jego uruchomieniem oraz inne opłaty obciążają koszty finansowe w okresie ich poniesienia. W pozostałych przypadkach koszty finansowe, łącznie z prowizjami płatnymi w momencie spłaty lub umorzenia oraz kosztami bezpośrednimi zaciągnięcia kredytów, ujmowane są w rachunku zysków i strat przy zastosowaniu zamortyzowanego kosztu i zwiększają wartość księgową instrumentu z uwzględnieniem spłat dokonanych w bieżącym okresie.

3.5.10 Zobowiązania handlowe i pozostałe

Za zobowiązania uznaje się wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów Spółki.

Zobowiązania ujmowane są początkowo w wartościach godziwych. W przypadku stosowania normalnych terminów płatności, uznanych w praktyce na rynku w transakcjach o podobnym charakterze, za wartość godziwą uznaje się ich wartość nominalną powstałą w dniu rozpoznania zobowiązania. Na dzień bilansowy zobowiązania wycenia się w wartości zamortyzowanego kosztu, bądź jeżeli różnica nie jest istotna w wartości nominalnej z uwzględnieniem zasad opisanych powyżej.

Do pozostałych zobowiązań klasyfikowane są zobowiązania przypadające do zapłaty za towary lub usługi, które zostały otrzymane lub wykonane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane lub formalnie uzgodnione z dostawca. Zobowiązania wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach i wycenia na dzień bilansowy zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie "Transakcje w walutach obcych".

3.5.11 Rezerwy

Rezerwy tworzone są w przypadku, kiedy na Spółce ciąży istniejący obowiązek, prawny lub zwyczajowo oczekiwany, wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków uosabiających korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania, przy czym kwoty tego zobowiązania lub termin jego wymagalności nie są pewne. W przypadku gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza oraz ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Zwiększenia rezerw, opartych na metodzie dyskontowania, w związku z upływem czasu są ujmowane jako koszty finansowania zewnętrznego.

Jeżeli Spółka spodziewa się, że koszty objęte rezerwą zostaną w jakikolwiek sposób zwrócone, wówczas zwrot ten jest ujmowany jako odrębny składnik aktywów, ale tylko wtedy gdy istnieje pewność, że zwrot ten nastąpi.

Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych ujmowane są w momencie sprzedaży produktów zgodnie z najlepszym szacunkiem Zarządu co do przyszłych kosztów koniecznych do poniesienia przez Spółkę w okresie gwarancji bez możliwości przeniesienia ich na producenta. Wartość rezerw szacowana jest na każdy dzień bilansowy na bazie historycznych danych o wysokości kosztów napraw gwarancyjnych.

Rezerwy na ryzyka specyficzne tworzone są w przypadkach, kiedy prawdopodobny jest wypływ korzyści ekonomicznych z jednostki, a szacunek może zostać przeprowadzony w sposób wiarygodny.

3.5.12 Świadczenia pracownicze

W zakresie świadczeń pracowniczych, Spółka nie jest stroną żadnych porozumień płacowych ani zbiorowych układów pracy. Spółka nie posiada także programów emerytalnych zarządzanych bezpośrednio przez spółkę lub przez fundusze zewnętrzne. Koszty świadczeń pracowniczych obejmują wynagrodzenia płatne zgodnie z warunkami zawartych umów o pracę z poszczególnymi pracownikami.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi wynagradzania pracownikom przysługuje odprawa emerytalno-rentowa. Spółka nie wydziela aktywów, które w przyszłości służyłyby uregulowaniu zobowiązań z tytułu odpraw emerytalnych. Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odpraw w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Wartość przyszłych zobowiązań Spółki z tytułu odpraw emerytalnych wyliczana jest przez uprawnionego aktuariusza przy zastosowaniu metody nagromadzonych przyszłych świadczeń z uwzględnieniem prognozowanego wzrostu wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru przyszłych świadczeń, założonej stopie dyskonta, prawdopodobieństwie dożycia przez pracownika wieku emerytalnego (prawdopodobieństwo osiągnięcia uprawnień do jednorazowej odprawy emerytalnej), prawdopodobieństwie inwalidztwa pracownika przed osiągnięciem wieku emerytalnego (prawdopodobieństwo osiągnięcia uprawnień do jednorazowej odprawy rentowej), pod warunkiem pozostania w stosunku pracy z obecnym pracodawcą. Wysokość rezerwy aktualizowana jest raz w roku - na koniec danego roku obrotowego. Zyski i straty aktuarialne nie zostały ujęte w kapitale z powodu ich nieistotności.

W przypadku rozwiązania stosunku pracy pracownikom Spółki przysługują świadczenia przewidziane przez obowiązujące w Polsce przepisy prawa pracy, między innymi ekwiwalent z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Wysokość rezerwy na ekwiwalent z tytułu niewykorzystanych urlopów aktualizowana jest na ostatni dzień roku obrotowego oraz na ostatni dzień półrocza danego roku obrotowego.

3.5.13 Transakcje w walutach obcych

Wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie:

• kupna lub sprzedaży walut stosowanych przez bank, z którego usług korzysta Spółka w przypadku operacji
• sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności lub zobowiązań,
• średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na dzień poprzedzający dzień transakcji.

Pozycje aktywów i zobowiązań wyrażone w walutach obcych wycenia się na dzień bilansowy według kursu średniego publikowanego na dzień bilansowy przez NBP dla danej waluty. Różnice kursowe powstałe w wyniku rozliczenia transakcji wyrażonych w walutach obcych, jak również powstałe z wyceny bilansowej pozycji aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych i dotyczących działalności podstawowej (operacyjnej) Spółki odnosi się odpowiednio w koszty lub przychody finansowe.

3.5.14 Leasing

Spółka jako leasingobiorca

Leasing jest klasyfikowany jako leasing finansowy, jeżeli umowy przenoszą zasadniczo całe potencjalne korzyści oraz ryzyko wynikające z użytkowania przedmiotu leasingu na leasingobiorcę. Pozostałe rodzaje leasingu są traktowane jako leasing operacyjny. Aktywa użytkowane na podstawie umowy leasingu finansowego są traktowane jak aktywa Spółki i są wyceniane w momencie ich nabycia w wartości bieżącej opłat leasingowych. Powstające z tego tytułu zobowiązanie wobec leasingodawcy jest prezentowane w bilansie w pozycji pozostałych

zobowiązań. Płatności leasingowe są dzielone na część odsetkową oraz część kapitałową. Część odsetkowa raty leasingowej stanowi koszt finansowy.

Spółka jako leasingodawca

Aktywa przekazywane na podstawie umowy leasingu finansowego są wyksięgowywane ze środków trwałych Spółki. Powstające z tego tytułu należności od leasingobiorcy są prezentowane w bilansie w pozycji należności handlowe oraz należności długoterminowe. Otrzymywane płatności leasingowe są dzielone na część odsetkową i część kapitałową. Część odsetkowa raty leasingowej stanowi przychód wykazywany w grupie przychodów ze sprzedaży produktów towarów i materiałów.

3.5.15 Sprawozdanie z całkowitych dochodów

Sprawozdanie z całkowitych dochodów obejmuje rachunek zysków i strat oraz inne całkowite dochody.

3.5.16 Rachunek zysków i strat

Za podstawowy układ sprawozdawczy kosztów w rachunku zysków i strat przyjmuje się wariant kalkulacyjny. Zysk lub strata jest łączną kwotą wynikającą z odjęcia kosztów od przychodów, z wyłączeniem składników innych całkowitych dochodów.

3.5.17 Przychody

Przychody ze sprzedaży ujmowane są w wartości zapłat otrzymanych lub należnych za dostarczone towary lub wykonane usługi ramach normalnej działalności gospodarczej. Przychody pomniejszają udzielone rabaty, przychodem nie są podatki na rzecz osób trzecich.

Sprzedaż towarów rozpoznawana jest w momencie dostarczenia towarów i przekazania odbiorcy znaczącego ryzyka związanego z dostawą. Przychody z tytułu świadczonych usług określane są po wykonaniu usługi oraz uwzględniają koszty związane z wykonaniem usługi. Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w momencie, kiedy zostaje ustanowione prawo akcjonariuszy do otrzymania płatności. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne to m. in. zyski z tytułu sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych, otrzymane odszkodowania związane ze stratami w ubezpieczonym majątku, czy dotacje otrzymane w ramach realizacji programów unijnych, tj. na szkolenie pracowników i wdrożenie systemu informatycznego.

Pozostałe koszty operacyjne to m. in. straty ze sprzedaży składników rzeczowego majątku trwałego, przekazane darowizny, aktualizacje wartości aktywów niefinansowych czy inne koszty związane ze stratami w majątku firmy.

3.5.18 Przychody finansowe i koszty finansowania zewnętrznego

Do przychodów finansowych klasyfikowane są przychody z tytułu otrzymanych dywidend, odsetki od lokat i pożyczek, dodatni wynik na różnicach kursowych itp. Do kosztów finansowych klasyfikowane są koszty z tytułu wykorzystywania zewnętrznych źródeł finansowania czyli odsetki od kredytów, odsetki płatne z tytułu zawartych umów leasingu finansowego, ujemny wynik na różnicach kursowych oraz odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych.

Koszty finansowania zewnętrznego ujmuje się jako koszty w rachunku zysków i strat w okresie, w którym je poniesiono. Koszty finansowania zewnętrznego dające się bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów wpływają na jego wartość początkową jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Koszty te podlegają kapitalizacji jeżeli jest prawdopodobne, że spowodują wpływ do jednostki przyszłych korzyści ekonomicznych a kwota tych kosztów może być ustalona w sposób wiarygodny.

3.5.19 Podatek dochodowy

Na podatek dochodowy składają się: podatek bieżący oraz podatek odroczony. Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie wyniku podatkowego (podstawy opodatkowania) danego roku obrotowego. Zysk (strata) podatkowa różni się od księgowego zysku (straty) netto w związku z wyłączeniem przychodów podlegających opodatkowaniu i kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów

i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym.

Podatek odroczony jest wyliczany metodą bilansowa jako podatek podlegający zapłaceniu lub zwrotowi w przyszłości w oparciu o różnice pomiędzy wartościami bilansowymi aktywów i pasywów, a odpowiadającymi im wartościami podatkowymi wykorzystywanymi do wyliczenia podstawy opodatkowania. Rezerwa na podatek odroczony jest tworzona od wszystkich dodatnich różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu, natomiast składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego jest rozpoznawany do wysokości w jakiej jest prawdopodobne, że będzie można pomniejszyć przyszłe zyski podatkowe o rozpoznane ujemne różnice przejściowe. Pozycja aktywów lub rezerwy z tytułu podatku odroczonego nie powstaje, jeśli różnica przejściowa powstaje z tytułu pierwotnego ujęcia wartości firmy lub z tytułu pierwotnego ujęcia innego składnika aktywów lub zobowiązania w transakcji, która nie ma wpływu ani na wynik podatkowy ani na wynik księgowy. Wartość składników aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega analizie na każdy dzień bilansowy, a w przypadku gdy spodziewane przyszłe zyski podatkowe nie będą wystarczające dla realizacji składnika aktywów lub jego części, następuje jego odpis.

Podatek odroczony jest wyliczany przy użyciu stawek podatkowych, które będą obowiązywać w momencie, gdy pozycja aktywów zostanie zrealizowana lub zobowiązanie stanie się wymagalne. Podatek odroczony jest ujmowany w rachunku zysków i strat, poza przypadkiem, gdy dotyczy on pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym. W tym ostatnim wypadku podatek odroczony jest również rozliczany bezpośrednio w kapitały własne.

4 SEGMENTY OPERACYJNE

Segment operacyjny jest częścią składową jednostki:

• która angażuje się w działalność gospodarczą, w związku, z którą może uzyskiwać przychody i ponosić koszty (w tym przychody i koszty związane z transakcjami z innymi częściami składowymi tej samej jednostki),
• której wyniki działalności są regularnie przeglądane przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w jednostce oraz wykorzystujący te wyniki przy decydowaniu o alokacji zasobów do segmentu i przy ocenie wyników działalności segmentu, a także,
• w przypadku, której są dostępne oddzielne informacje finansowe.

Działalność jednostki ARCUS S.A. została dla celów prezentacji podzielona na segmenty działalności:

• segment IT obejmujący sprzedaż i dzierżawę sprzętu kopiującego i do zarządzania pocztą oraz pełnym cyklem życia dokumentu, (office solutions),
• segment telematyki obejmujący świadczenie monitorowania flot pojazdów,
• segment telemetrii obejmujący sprzedaż oraz instalację i uruchomienie urządzeń do pomiaru mediów jak prąd, gaz i woda,
• segment usług, w tym usługi serwisowe, naprawcze, a także usługi integracji rozwiązań ICT (technologii informacyjno-telekomunikacyjnych).

Przychody i koszty finansowe oraz podatki nie zostały ujawnione w podziale na segmenty, ponieważ wartości te są monitorowane na poziomie całej Spółki i informacje o nich nie są przekazywane osobom decyzyjnym na poziomie segmentu. Aktywa nieprzypisane to udziały w jednostkach podporządkowanych, aktywa przeznaczone do sprzedaży, aktywo na podatek odroczony oraz środki pieniężne. W skład pasywów nieprzypisanych wchodzą kapitały własne, kredyty oraz rezerwa na podatek dochodowy.

W ramach prezentowanych segmentów Spółka zidentyfikowała jednego klienta, który generuje więcej niż 10% przychodów segmentu. Przychody Spółki za okres dwunastu miesięcy 2015 roku od tego klienta wyniosły 16 355 tys. zł i dotyczyły segmentu IT.

Okres od 01.01 do 31.12.2015	Segment IT	Segment telematyczny	Segment telemetryczny	Segment pozostałych usług	Razem
Przychody	122 875	236	600	17 617	141 328
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrz.	122 875	236	600	17 617	141 328
Przychody razem segmentu	122 875	236	600	17 617	141 328
Wynik segmentu	10 617	101	-493	938	11 163
Koszty nieprzypisane	-	-		-	-5 687
Zysk na działalności operacyjnej	-	-		-	5 476
Przychody finansowe netto	-	-		-	-607
Zysk przed opodatkowaniem	-	-		-	4 869
Podatek dochodowy	-	-		-	-1 106
Zysk netto za rok obrotowy	-	-		-	3 763
Aktywa i pasywa
Aktywa segmentu	73 496	141	359	10 537	84 534
Aktywa nieprzypisane	-	-	-	-	27 590
Aktywa ogółem	-	-	-	-	112 124
Pasywa segmentu	28 613	55	140	4 102	32 910
Pasywa nieprzypisane	-	-	-	-	79 215
Pasywa ogółem	-	-	-	-	112 124

Okres od 01.01 do 31.12.2014	Segment IT	Segment telematyczny	Segment telemetryczny	Segment pozostałych usług	Razem
Przychody	114 359	267	850	10 849	126 325
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrz.	114 359	267	850	10 849	126 325
Przychody razem segmentu	114 359	267	850	10 849	126 325
Wynik segmentu	24	-45	-646	-1 437	-2 104
Koszty nieprzypisane	-	-		-	-4 684
Zysk na działalności operacyjnej	-	-		-	-6 788
Przychody finansowe netto	-	-		-	-328
Zysk przed opodatkowaniem	-	-		-	-7 116
Podatek dochodowy	-	-		-	3 158
Zysk netto za rok obrotowy	-	-		-	-3 958
Aktywa i pasywa
Aktywa segmentu	65 607	153	488	6 224	72 472
Aktywa nieprzypisane	-	-	-	-	32 902
Aktywa ogółem	-	-	-	-	105 374
Pasywa segmentu	38 524	90	286	3 655	42 555
Pasywa nieprzypisane	-	-	-	-	62 819
Pasywa ogółem	-	-	-	-	105 374

Pozostałe informacje dotyczące segmentów - Informacje geograficzne

Przychody

	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Sprzedaż w kraju	133 823	105 390
Sprzedaż za granicę	7 505	20 935
Razem	141 328	126 325

Na dzień 31.12.2015 i 31.12.2014 aktywa Spółki zlokalizowane były głównie na terenie Polski.

5 STRUKTURA PRZYCHODÓW

Przychody ze sprzedaży
	rok zakończony	rok zakończony
	31.12.2015	31.12.2014
Przychody ze sprzedaży usług w tym odsetki uzyskane z tytułu zawartych umów	18 906	17 941
najmu	1 188	1 071
Przychody ze sprzedaży towarów	122 422	108 384
Razem przychody ze sprzedaży	141 328	126 325
w tym dla jednostek powiązanych	2 297	1 503

Działalność ARCUS S.A. nie podlega sezonowości bądź cykliczności. Przychody generowane są na podstawie kontraktów stałych i kontraktów incydentalnych. Wysoki udział kontraktów incydentalnych w sprzedaży, jak również charakteryzujący je zmienny rozkład w czasie roku z tendencją wzrostową w drugiej połowie roku, prowadzi do zróżnicowanego poziomu osiąganej sprzedaży w porównywalnych okresach różnych lat. Jednocześnie czynnik ten nie posiada znaczącego wpływu na porównywalność całorocznych wyników spółki.

6 KOSZTY WEDŁUG RODZAJÓW

Koszty rodzajowe

	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Zużycie materiałów i energii	8 659	7 088
Usługi obce	11 841	16 239
Podatki i opłaty	1 356	1 291
Wynagrodzenia	13 335	14 326
Świadczenia na rzecz pracowników	2 602	3 201
Amortyzacja	1 873	2 149
Pozostałe koszty rodzajowe	1 142	1 535
Wartość sprzedanych towarów	95 229	87 017
Razem	136 038	132 846
Zmiana stanu zapasów
koszty sprzedaży	21 183	28 336
Koszty ogólnego zarządu	6 081	6 356
Koszt własny sprzedaży	108 774	98 154

7 POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE

Pozostałe przychody operacyjne
	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Zysk ze sprzedaży śr. trwałych	125	28
Otrzymane odszkodowania
Zapłata należności, na które w latach ub. utworzono odpis aktualizacyjny
Dotacje otrzymane	149	149
Wycena związana z wymianą aktywów	0	3 636
Pozostałe	320	578
Razem	594	4 392

Spółka rozlicza w pozostałe przychody operacyjne otrzymaną w latach poprzednich dotację do oprogramowania do wysokości dokonanych odpisów amortyzacyjnych. W okresie porównywalnym do pozostałych przychodów operacyjnych zaliczono kwotę 3 636 tys. zł będącą

różnicą pomiędzy wartością godziwą aportu wniesionego do Syntea Business Solutions Sp. z o.o a wartością księgową aktywów netto zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W oparciu o MSR 16 par. 25 uznano, że transakcja ta ma treść ekonomiczną i rozpoznano zysk z wniesienia aportu.

8 POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE

Pozostałe koszty operacyjne
	rok zakończony	rok zakończony
	31.12.2015	31.12.2014
Strata ze sprzedaży środków trwałych
Przekazane darowizny	0	23
Aktualizacja wartości aktywów finansowych (należności)	83
Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych (zapasy)	70	4 484
Spisane należności	55
Pozostałe	201	151
Razem	409	4 658

W okresie sprawozdawczym w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych utworzono odpisy na należności w kwocie 83 tys. zł oraz odpisy na wartość zapasów w kwocie 70 tys. zł

W roku 2014 dokonano aktualizacji wartości należności i zapasów tworząc odpisy na kwotę 4 484 tys. zł. Było to zdarzenie jednorazowe, wynikające z konserwatywnej oceny tych aktywów.

9 PRZYCHODY FINANSOWE

Przychody finansowe
	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Odsetki od lokat bankowych	41	161
odsetki od udzielonych pożyczek	268	171
Odsetki inne uzyskane	48	56
Otrzymane dywidendy	0	66
Pozostałe – w tym różnice kursowe	140	10
Razem	497	465

10 KOSZTY FINANSOWE

Koszty finansowe
	rok zakończony	rok zakończony
	31.12.2015	31.12.2014
Odsetki	281	159
Koszty finansowania zewnętrznego	67	33
Aktualizacja wartości aktywów fin.	160
Różnice kursowe		395
Strata ze zbycia inwestycji	437
Pozostałe	161	205
Razem	1 106	792

W okresie sprawozdawczym dokonano odpisu aktualizującego wartość udziałów w spółce w Kazachstanie na kwotę 160 tys. zł. W kosztach finansowych ujęto wynik ze sprzedaży akcji TAURON w kwocie 437 tys. zł.

11 PODATEK DOCHODOWY

Podatek dochodowy bieżący
	rok zakończony	rok zakończony
	31.12.2015	31.12.2014
Wynik brutto przed opodatkowaniem	4 869	-7 116
trwałe różnice w podatku dochodowym	306	-3 501
przejściowe różnice w podatku dochodowym	-2 359	4 282
dywidenda opodatkowana ryczałtowo		-66
wykorzystanie straty z 2011 roku	-1 067	0
wykorzystanie części straty z 2014 roku	-1 749	0
Podstawa opodatkowania	0	-6 401
Podatek według ustawowej stawki	0	0
Podatek zryczałtowany	0	-12
Zwrot podatku	0	822
Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat	0	810

W grudniu 2014 Arcus S.A. otrzymał zwrot nadpłaconego podatku dochodowego za lata 2011-2013 w łącznej wysokości 822 tys. zł.

Podatek dochodowy odroczony

	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Wynik brutto przed opodatkowaniem	4 869	-7 116
podatek wg stawki 19%	925	1 352
podatek od różnic trwałych	59	665
aktualizacja podatku z okresów poprzednich	122	331
Podatek odroczony wykazany rachunku zysków i strat	1 106	2 348

Podatek odroczony

	Bilans		Rachunek zysków i strat
	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Różnica w wartości bilansowej i podatkowej aktywów finansowych	2 485	2 826	-341	978
Różnice kursowe				-42
Inne	776		776
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	3 261	2 826	435	936
Rezerwa na naprawy gwarancyjne	11	94	83	115
Odpisy aktualizujące zapasy	190	184	-6	-115
Odpisy aktualizujące udziały	31		-31
Nie zapłacone składki ZUS	14	6	-8	1
Nie wypłacone wynagrodzenia	73	69	-4	-17
Różnice kursowe z wyceny rozrachunków	78	130	52	-130
Odpisy aktualizujące należności	747	748	1	-724
Rezerwa na odprawy emerytalne	85	85		35
Niezapłacone zobowiązania	1 077		-1 077
Aktualizacja wyceny akcji Tauron Różnica w wartości podatkowej i bilansowej pasywów finansowych		63
Różnica w wartości podatkowej i bilansowej środków trwałych	383	1 340	957	-710
Aktualizacja wartości TAURON PE		90	90
Strata podatkowa	884	1 419	535	-1 419
Inne	255	334	79	-320
Aktywa z tytułu podatku odroczonego Obciążenie wyniku z tytułu odroczonego podatku dochodowego	3 828	4 562	671 1 106	-2 348 -2 348
Straty podatkowe do wykorzystania
Rok powstania straty			wartość straty do

²⁰¹⁴ 4 652 ⁸⁸⁴

wykorzystania aktywo

12 ZYSK PRZYPADAJĄCY NA JEDNĄ AKCJĘ

Zysk podstawowy przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego zwykłym akcjonariuszom Spółki przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu. Zysk rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego zwykłym akcjonariuszom (po potrąceniu odsetek od umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu (skorygowaną o wpływ opcji rozwadniających oraz rozwadniających umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe). W spółce na koniec okresów sprawozdawczych nie wystąpiły opcje rozwadniające.

Zysk przypadający na jedną akcję

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
liczba akcji	7 320 000	7 320 000
Zysk netto ( tys. zł)	3 763	-3 958
Zysk (strata) netto i rozwodniony zysk (strata) netto na jedną akcję w złotych	0,51	-0,54

13 DYWIDENDY WYPŁACONE I ZADEKLAROWANE DO WYPŁATY

W okresie sprawozdawczym Spółka nie wypłacała, ani nie otrzymała dywidendy.

14 ŚRODKI TRWAŁE

Środki trwałe

	stan na	stan na
	31.12.2015	31.12.2014
Grunty	0	0
Budynki i budowle	415	459
Maszyny i urządzenia	592,00	768,00
Środki transportu	1 449,00	1 676,00
Pozostałe	618,00	744,00
Razem środki trwałe	3 074,00	3 647,00
Środki trwałe w budowie	0,00	5,00
Zaliczki na środki trwałe	231,00	441,00
Rzeczowe aktywa trwałe	3 304,00	4 093,00

Zmiany w stanie środków trwałych w okresie 01.01 do 31.12.2015

	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe
Netto na dzień 01.01.2015	459,00	768,00	1 677,00	743,00
Wartość brutto
Stan na 01.01.2015	572,00	2 219,00	2 462,00	3 254,00
Zwiększenia - nabycie	94,00	161,00	406,00	198,00
Zmniejszenia - sprzedaż i likwid.	2,00	39,00	131,00	588,00
Stan na 31.12.2015	664,00	2 341,00	2 737,00	2 864,00
Umorzenie
Stan na 01.01.2015	113,00	1 451,00	785,00	2 511,00
Zwiększenia - amortyzacja	137,00	337,00	563,00	311,00
Zmniejszenia - sprzedaż i likwid.	1,00	39,00	60,00	576,00
Stan na 31.12.2015	249,00	1 749,00	1 288,00	2 246,00
Netto na dzień 31.12.2015	415,00	592,00	1 449,00	618,00

Zmiany w stanie środków trwałych w okresie 01.01 do 31.12.2014

	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe
Netto na dzień 01.01.2014	402	1 082	586	1 061
Wartość brutto
Stan na 01.01.2014	409	2 906,00	983,00	3 758,00
Zwiększenia - nabycie	163,00	195,00	1 665,00	306,00
Zmniejszenia - sprzedaż i likwid.	-	882,00	186,00	810,00
Stan na 31.12.2014	572,00	2 219,00	2 462,00	3 254,00
Umorzenie
Stan na 01.01.2014	7,00	1 824,00	397,00	2 697,00
Zwiększenia - amortyzacja	106,00	428,00	424,00	600,00
Zmniejszenia - sprzedaż i likwid.	-	801,00	36,00	786,00
Stan na 31.12.2014	113,00	1 451,00	785,00	2 511,00
Netto na dzień 31.12.2014	459,00	768,00	1 677,00	743,00

15 WARTOŚCI NIEMATERIALNE

WARTOŚCI NIEMATERIALNE

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Oprogramowanie	338,00	277,00
Licencje	719,00	1 095,00
Inne	3,00	9,00
Suma	1 060,00	1 381,00
Zaliczki na poczet wartości niematerialnych	2 121,00	670,00
Razem	3 181,00	2 051,00

Arcus S.A. nie posiada wartości o nieokreślonym okresie użytkowania.

Zmiany w stanie wartości niematerialnych w okresie 01.01.2015 do 31.12.2015

	Oprogramowanie	Licencje	Inne
Netto na dzień 01.01.2015	277,00	1 095,00	9,00
Wartość brutto
Stan na 01.01.2015	978,00	2 111,00	130,00
Zwiększenia - nabycie	205,00	2,00	0,00
Zmniejszenia- likwidacja	0,00	2,00	0,00
Stan na 31.12.2015	1 143,00	2 151,00	130,00
Umorzenie
Stan na 01.01.2015	701,00	1 016,00	121,00
Zwiększenia - amortyzacja	104,00	416,00	6,00
Zmniejszenia - likwidacja	0,00	0,00	0,00
Stan na 31.12.2015	805,00	1 432,00	127,00
Netto na dzień 31.12.2015	338,00	719,00	3,00

Zmiany w stanie wartości niematerialnych w okresie 01.01.2014 do 31.12.2014

	Oprogramowanie	Licencje	Inne
Netto na dzień 01.01.2014	273,00	1 457,00	23,00
Wartość brutto
Stan na 01.01.2014	860,00	2 011,00	130,00
Zwiększenia - nabycie	118,00	106,00	0,00
Zmniejszenia- likwidacja		6,00
Stan na 31.12.2014	978,00	2 011,00	130,00
Umorzenie
Stan na 01.01.2014	587,00	554,00	107,00
Zwiększenia - amortyzacja	114,00	462,00	14,00
Zmniejszenia - likwidacja	0,00
Stan na 31.12.2014	701,00	1 016,00	121,00
Netto na dzień 31.12.2014	277,00	1 095,00	9,00

16 UDZIAŁY W JEDNOSTKACH ZALEŻNYCH

UDZIAŁY W JEDNOSTKACH ZALEŻNYCH		%
	Udział w kapitale	Udział w głosach	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Udziały w T-matic Systems	74,7%	67,6%	9 005,0	5 945,0
Udziały w ASI	53,0%	53,0%	7 986,0	7 986,0
Udziały w Durau	100,0%	100,0%	301,0	301,0
Udziały w Docusoft	87,0%	90,1%	2 010,0	2 010,0
Udziały w Arcus Kazachstan	100,0%	100,0%	283,0	443,0

Na dzień 31 grudnia 2015 roku ARCUS S.A. posiadała udziały w jednostkach zależnych o wartości 19 585 tys. zł przy wartości na koniec okresu porównywalnego wynoszącej 16 685 tys. zł.

W dniu 8 kwietnia 2015 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy spółki T-matic Systems S.A. podjęło decyzję o podwyższeniu kapitału zakładowego o kwotę 340 tys. zł i emisję 340 tys. akcji o łącznej wartości 3,06 mln zł skierowaną do Arcus SA. W wyniku objęcia tych akcji udział Arcus w T-matic Systems S.A. wzrósł do 74,7% w kapitale i 67,6% w głosach po rejestracji przez Krajowy Rejestr Sądowy.

W ocenie Zarządu na dzień 31 grudnia 2015 roku nie zachodziły przesłanki do utraty wartości udziałów w spółkach zależnych, tj. Arcus Systemy Informatyczne Sp. z o.o., Docusoft Sp. z o. o., T-matic Systems S.A., Durau Sp. z o.o. i Arcus Kazachstan Sp. z o.o. W czterech przypadkach dokonano corocznych wycen podmiotów i testów ich wartości godziwej, które nie wykazały konieczności przeszacowania wartości, oraz wykazały, że przyszłe przepływy pieniężne będą co najmniej równe wartości udziałów na dzień bilansowy. W przypadku Arcus Kazachstan Sp. z o.o. dokonywano odpisu aktualizującego do wartości 283 tys. zł. Szczegóły dotyczące przeprowadzonych testów znajdują się w nocie 2.5.3.

Na dzień bilansowy akcje i udziały w jednostkach zależnych nie są przedmiotem zastawów ani innych ograniczeń w dysponowaniu nimi.

17 AKTYWA FINANSOWE DOSTĘPNE DO SPRZEDAŻY

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży
	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Akcje jednostek notowanych	0,0	1 751,0
Akcje jednostek nienotowanych	0,0	0,0

Na dzień 31.12.2014 Grupa posiadała 346.748 akcji spółki TAURON Polska Energia (TAURON) o wartości 1 751 tys. zł. W 2015 roku wszystkie posiadane akcje TAURON zostały zbyte. Skutki dotychczasowego przeszacowania posiadanych akcji odnoszone były na kapitał z aktualizacji wyceny stanowiący składnik całkowitych dochodów. Poniesiona na transakcji sprzedaży strata w wysokości 444 tys. zł obciążyła wynik raportowanego okresu przy zwiększeniu całkowitych dochodów o kwotę 266 tys. zł.

18 AKTYWA FINANSOWE UTRZYMYWANE DO TERMINU WYMAGALNOŚCI

W pozycji tej wykazywane są długoterminowe należności wekslowe od spółki T-Matic Systems S.A. o wartości 12 000 tys. zł. W okresie porównywalnym należności wekslowe prezentowane były w kwocie 4 650 tys. zł w aktywach trwałych oraz w kwocie 9 950 tys. zł w aktywach obrotowych.

19 NALEŻNOŚCI DŁUGOTERMINOWE

Należności długoterminowe	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Należności handlowe *	7 339,0	9 857,0
Pozostałe należności	44,0	131,0
Razem	7 384,0	9 988,0

*) Należności handlowe długoterminowe to należności z tytułu leasingu i dzierżawy sprzętu do Klientów

20 ZAPASY

Zapasy

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Towary brutto	12 316,0	14 519,0
Odpis aktualizujący	-396,0	-968,0
Towary	11 920,0	13 551,0
Zaliczki udzielone na poczet dostaw towarów	98,0	98,0
Zapasy ogółem	12 018,0	13 649,0

ODPISY AKTUALIZUJĄCE WARTOŚĆ ZAPASÓW

Udzielone pożyczki firmom powiązanym

	stan na	stan na
	31.12.2015	31.12.2014
Bilans otwarcia	968	363
Utworzenie nowych odpisów	70	644
Rozwiązanie odpisów		38
Wykorzystanie odpisów	642	1
Bilans zamknięcia	396	968

W 2015 roku utworzono w ciężar kosztów odpisy aktualizujące wartość zapasów na kwotę 70 tys. zł. W okresie sprawozdawczym miało również miejsce, pozostające bez wpływu na wynik okresu, ujęcie odpisów utworzonych w okresie porównywalnym o wartości 642 tys. zł bezpośrednio na wartość zapasów w ewidencji magazynowej. Zapasy o wartości 10 mln zł stanowiły zabezpieczenie kredytu w rachunku bieżącym zarówno na koniec okresu sprawozdawczego, jak i okresu porównywalnego.

21 UDZIELONE POŻYCZKI SPÓŁKOM Z GRUPY KAPITAŁOWEJ

stan na 31.12.2015 stan na 31.12.2014 Udzielone pożyczki 5 196,0 3 700,0 w tym pożyczki długoterminowe 5 196,0 0,0 Odsetki od udzielonych pożyczek 477,0 228,0 Razem 5 674,0 3 928,0 w tym: pożyczki udzielone firmie T- matic Systems 3 429,0 2 150,0 Docusoft 1 001,0 1 064,0 Durau 1 244,0 714,0

W pozycji Udzielone pożyczki w aktywach obrotowych wykazywane są pożyczki dla podmiotów niepowiązanych.

22 NALEŻNOŚCI HANDLOWE I POZOSTAŁE NALEŻNOŚCI

NALEŻNOŚCI HANDLOWE I POZOSTAŁE NALEŻNOŚCI, NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU PODATKU DOCHODOWEGO

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Należności handlowe od jednostek powiązanych podlegających konsolidacji	1 289,0	257,0
Należności handlowe od pozostałych jednostek*	36 927,0	24 760,0
Rozliczenia międzyokresowe, w tym:	4 967,0	1 527,0
marża i przychody dotyczące długoterminowych kontraktów	2 927,0	0,0
wartość zużytych materiałów rozliczana przez okres trwania kontraktu	1 149,0	0,0
inne rozliczenia międzyokresowe	891,0	1 527,0
Pozostałe należności	1 180,0	1 437,0
Odpis aktualizujący	-3 947,0	-3 939,0
Razem	40 416,0	24 041,0

*W tym 6 247 tys. zł to należności leasingowe krótkoterminowe (6,4 mln zł na dzień 31.12.2014).

ODPISY AKTUALIZUJĄCE WARTOŚĆ NALEŻNOŚCI
	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Bilans otwarcia	3 939	127
Utworzenie nowych odpisów	83	3 840
Rozwiązanie odpisów	39	13
Wykorzystanie odpisów	36	15
Bilans zamknięcia	3 947	3 939

Należności o wartości 20 mln zł stanowiły zabezpieczenie kredytu w rachunku bieżącym zarówno na koniec okresu sprawozdawczego, jak i okresu porównywalnego. Warunki transakcji i transakcje z podmiotami powiązanymi przedstawione są w punkcie 34. Opis ryzyk związanych z należnościami z tytułu dostaw i usług i pozostałymi należnościami oraz polityka Spółki dotycząca zarządzania tymi ryzykami została przedstawiona w punkcie 2.4.

23 ŚRODKI PIENIĘŻNE

Środki pieniężne w kasie 12,0 Środki pieniężne na rachunkach bankowych 3 540,0	stan na stan na 31.12.2015 31.12.2014
	10,0
	2 295,0
Lokaty krótkoterminowe	624,0 7 600,0
Razem 4 177,0	9 905,0

24 KAPITAŁ WŁASNY

Kapitał podstawowy
		Wartość nominalna	Ilość akcji
stan na 31.12.2013		0,10	7 395 157,0
stan na 31.12.2014		0,10	7 320 000
stan na 31.12.2015		0,10	7 320 000
seria	liczba akcji	wartość akcji	sposób pokrycia
D	7 320 000	732 000,00	gotówka

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki w dniu 14 czerwca 2012 roku podjęło uchwałę nr 26 o skupie przez Spółkę akcji własnych w celu umorzenia w ilości do 10% kapitału zakładowego i w cenie za akcję nie przekraczającej 6 zł. Skup akcji rozpoczęto we wrześniu 2012 – na 31.12.2013 Spółka posiadała 75.157 akcji własnych zakupionych w średniej cenie 3,63 zł. Stanowiły one 1,02% w całości kapitału i tyle samo w głosach na WZA.

Uchwałą nr 12 Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki w dniu 20 czerwca 2013 roku postanowiło umorzyć akcje posiadane przez Arcus SA i obniżyć kapitał. Spółka rozpoczęła zgodnie z art. 456 KSH postępowanie konwokacyjne, które zostało zakończone w 4 kwartale 2013 – nie zostały zgłoszone żadne sprzeciwy wierzycieli. W dniu 20 czerwca 2014 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki uchwałą nr 20 postanowiło wszystkie dotychczasowe akcje serii A, B i C zamienić na akcje serii D, a uchwałą nr 21 umorzyć 75 157 akcji, co zostało potwierdzone przez Sąd Rejestrowy we wrześniu 2014 r.

Struktura właścicielska kapitału Arcus SA (według wiedzy Spółki) w dniu 31.12.2015

Liczba akcji	Wartość udziału w kapitale zakładowym	Udział w kapitale zakładowym
4 800 000,00	480 000,00	65,6
2 520 000	252 000,00	34,4
7 320 000	732 000,00	100,0

*- podmiot kontrolowany przez p. Marka Czeredysa, Michała Czeredysa i Rafała Czeredysa.

25 KAPITAŁ ZAPASOWY ZE SPRZEDAŻY AKCJI POWYŻEJ ICH WARTOŚCI NOMINALNEJ

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Kapitał zapasowy z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej	38 024,00	38 024,0
Razem	38 024,00	38 024,0

26 ZYSKI ZATRZYMANE

Zyski zatrzymane

stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
249,00	249,00
27 843,00	24 080,00
28 092,00	24 329,00

27 REZERWY NA ZOBOWIĄZANIA

Rezerwy na zobowiązania

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Rezerwa na naprawy gwarancyjne	61,00	495,00
Rezerwa na odprawy emerytalne i niewykorzystane urlopy	604,00	747,00
Suma	664,00	1 242,00
w tym:
Część długoterminowa	429,00	429,00
Rezerwa na naprawy gwarancyjne
Rezerwa na odprawy emerytalne i niewykorzystane urlopy	429,00	429,00
Część krótkoterminowa	235,00	813,00
Rezerwa na naprawy gwarancyjne	61,00	495,00
Rezerwa na odprawy emerytalne i niewykorzystane urlopy	175,00	318,00

Zmiany w stanie rezerw na zobowiązania

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Bilans otwarcia	1 242,00	1 730,0
Utworzenie rezerwy	0,00	489,0
Rezerwa na naprawy gwarancyjne	0,00	22,0
Rezerwa na odprawy emerytalne i urlopy	0,00	467,0
Wykorzystanie rezerw	0,00	977,0
Rezerwa na naprawy gwarancyjne	0,00	627,0

Rezerwa na odprawy emerytalne i urlopy	0,00	350,0
Rozwiązanie rezerw	578,00	0,0
Rezerwa na naprawy gwarancyjne	434,00	0,0
Rezerwa na odprawy emerytalne i urlopy	144,00	0,0
Rezerwa na badanie bilansu	0,00	0,0
Bilans zamknięcia	664,00	1 242,0

Spółka wypłaca pracownikom przechodzącym na emerytury kwoty odpraw emerytalnych w wysokości określonej przez Kodeks pracy. W związku z tym, Spółka na podstawie wyceny dokonanej przez profesjonalną firmę aktuarialną tworzy rezerwę na wartość bieżącą zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych.

Główne założenia przyjęte przez aktuariusza do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące

ZAŁOŻENIA

	31.12.2015	31.12.2014
Stopa dyskontowa (%)	3,00%	2,50%
Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%)	3,50%	3,50%

28 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE

Zobowiązania długoterminowe na dzień 31.12.2015 wynoszą 7 549 tys. zł i obejmują obok rezerw na zobowiązania i podatek odroczony, zobowiązania z tytułu leasingu w kwocie 3 859 tys. zł.

Na koniec okresu porównywalnego Spółka w ramach zobowiązań długoterminowych wykazywała długoterminowy kredyt bankowy w kwocie 6 673 tys. zł oraz długoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu w kwocie 5 083 tys. zł.

29 ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE

Krótkoterminowe zobowiązania handlowe i pozostałe zobowiązania
	stan na	stan na
	31.12.2015	31.12.2014
Zobowiązania handlowe wobec jednostek powiązanych podlegających konsolidacji	1 052,00	208,00
Zobowiązania handlowe wobec pozostałych jednostek	18 521,00	19 394,00
Zobowiązania z tytułu podatków i ubezpieczeń społ.	5 694,00	1 963,00
Zaliczki otrzymane	0,00	0,00
Zobowiązania z tytuły wynagrodzeń	380,00	378,00
Pozostałe*	2 740,00	3 740,00
Razem	28 387,00	25 684,00

*) w tym kwota zobowiązań krótkoterminowych z tytułu leasingu 2 024 tys. zł ( 31.12.2014 r. 2 699 tys. zł)

Zobowiązania z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych dotyczą głównie podatku VAT za grudzień 2015 , PIT i składek ZUS od wynagrodzeń wypłaconych w grudniu 2015. Warunki transakcji i transakcje z podmiotami powiązanymi przedstawione są w punkcie 34.

30 ZOBOWIĄZANIA I NALEŻNOŚCI W WALUTACH OBCYCH (DŁUGOTERMINOWE I KRÓTKOTERMINOWE)

Zobowiązania i należności w walutach obcych (długoterminowe i krótkoterminowe)		Zobowiązania	Należności
	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
EUR	17 815,00	17 164,00	4 800,00	715,00
USD	0,00	0,00
PLN	14 431,00	14 651,00	43 000,00	33 314,00
Razem	32 246,00	31 815,00	47 800,00	34 029,00

31 ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE NA 31.12.2015

Zobowiązania warunkowe	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Na rzecz pozostałych jednostek	58 503,0	75 483,0
Zobowiązania wekslowe w tym wystawione dla:	28 503,0	45 483,0
Banku tyt. zabezpieczenia kredytu	7 500,0	7 500,0
firm ubezpieczeniowych z tyt. udzielonej gwarancji należytego wykonania umowy	11 703,0	15 672,0
firm ubezpieczeniowych z tytułu gwarancji zapłaty wadium	300,0	0,0
Z tytułu akredytywy importowej	8 000,0	21 311,0
Gwarancje bankowe	1 000,0	1 000,0
Cesja należności	20 000,0	20 000,0
Przewłaszczenie magazynów	10 000,0	10 000,0

Konsorcjum Arcus S.A. i spółki zależnej T-matic Systems S.A. otrzymało w grudniu 2013 r. (raport giełdowy 36/2013) zawezwanie od Energa-Operator S.A. do próby ugodowej w sprawie zapłaty przez Konsorcjum łącznie kwoty 21.513.481,31 zł obejmującej roszczenia wynikające z kar umownych dotyczących umów o dostawę i uruchomienie infrastruktury licznikowej objętej umowami: ZP/62/AZU/2011 z dn. 09.09.2011, ZP/63/AZU/2011 z dn. 26.08.2011, ZP/64/AZU/2011 z dn. 26.08.2011 i ZP/66/AZU/2011 z dn. 25.10.2011, stanowiącymi dokumenty wykonawcze do Umowy Ramowej, o której Spółka informowała w RB 22/2011 z dnia 28 czerwca 2011 r. Posiedzenie Sądu planowane początkowo na 30.12.2013, zostało przełożone na 05.03.2014, a w marcu, na wniosek stron, Sąd przesunął termin na 20 maja 2014. Wniosek Arcus S.A. skierowany do sądu o dalsze odroczenie rozprawy, poparty przez Energa-Operator S.A., nie został uznany przez Sąd i sprawa została oddalona na rozprawie w dniu 20 maja br. Konsorcjum otrzymało w grudniu od Energa-Operator S.A. przed sądowe wezwanie do zapłaty, jednocześnie Konsorcjum skierowało do drugiej strony roszczenia o zapłatę za dodatkowe prace wykraczające poza zakres objęty umowami (raport bieżący nr 26/2014 z dn. 18.12.2014). W grudniu 2014 r. Energa-Operator S.A. wystawiła noty obciążeniowe dla Konsorcjum dotyczące wyżej wymienionych umów na łączną kwotę 21.183.223,41 zł, które nie zostały przez Konsorcjum uznane (raport bieżący nr 25/2014 z dn. 03.12.2014). W maju 2015 r. do Arcus S.A. wpłynął pozew o zapłatę kwoty 23.125.480,70 zł (raport bieżący nr 3/2015 z dn. 15.05.2015). W dniu 10 czerwca 2015r. Konsorcjum wniosło odpowiedź na pozew. W odpowiedzi

na kolejne pismo przygotowawcze EOP, Arcus i T-matic w dniu 18 grudnia 2015 r. wniosły pismo procesowe z dodatkową argumentacją dotyczącą nieważności umów, które zmieniło kolejność przeprowadzania postępowania dowodowego w sprawie. W dniu 13 stycznia 2016 r. odbyła się pierwsza rozprawa, na której Sąd przychylił się do stanowiska Konsorcjum i postanowił iż w pierwszej kolejności badana będzie kwestia nieważności umów.

W dniu 15 października 2015 roku Arcus S.A. skierował wraz z T-matic do Energa – Operator wezwanie dot. podjęcia negocjacji w przedmiocie ważności / skuteczności prawnej umów realizacyjnych na dostawę oraz uruchomienie infrastruktury licznikowej, w tym m.in. Umowy Realizacyjnej. Emitent cały czas pozostaje w przekonaniu o możliwości polubownego zakończenia sporów stron, aby nie dopuścić do eskalacji sporu dotyczącego łącznie ponad 450 tysięcy urządzeń licznikowych zainstalowanych przez konsorcjum.

W dniu 12 listopada 2015 roku Zarząd Arcus S.A. powziął informację od profesjonalnego pełnomocnika procesowego o skierowaniu w dniu 10 listopada 2015 roku wraz ze spółką zależną T-matic Systems S.A. do Sądu Okręgowego w Gdańsku (IX Wydział Gospodarczy) pozwu wobec Energa – Operator S.A. o ustalenie, na podstawie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, nieważności umowy realizacyjnej z dnia 1 lutego 2013 roku, o której zawarciu Spółka informowała raportem bieżącym nr 4/2013 z dnia 4 lutego 2013 roku. Wartość przedmiotu sporu wynosi 77 mln zł.

Przedmiotem Umowy Realizacyjnej była dostawa i instalacja 310 tysięcy inteligentnych liczników w technologii PRIME, w ramach kolejnego etapu realizacji projektu inteligentnego opomiarowania odbiorców prądu w Polsce. W ramach Umowy Realizacyjnej Emitent oraz T-matic zobowiązały się do realizacji dostawy urządzeń i oprogramowania oraz uruchomienia infrastruktury licznikowej dla określonego obszaru instalacyjnego. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w Pozwie przez Emitenta oraz T-matic, Umowa Realizacyjna zawiera zasadnicze mankamenty konstrukcyjne, które wskazują, że Umowa Realizacyjna obarczona jest sankcją bezwzględnej nieważności, z uwagi w szczególności na następujące dwie grupy okoliczności:

• a) pomiędzy Stronami w ogóle nie doszło do wykreowania / powstania zobowiązania we wszystkich jego istotnych / wymaganych przez przepisy bezwzględnie obowiązującego prawa elementach, ze względu na fakt, że przedmiot świadczenia Emitenta oraz T-matic nie został w niej odpowiednio precyzyjnie określony, czego skutkiem jest de facto i de iure brak zawarcia umowy jako takiej; oraz,
• b) Umowa Realizacyjna narusza w sposób rażący równowagę stron stosunku zobowiązaniowego, a zatem pozostaje ona sprzeczna z naturą / istotą zobowiązania oraz jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, a tym samym obarczona jest również z tego powodu sankcją nieważności.

Umowa Realizacyjna w swym zasadniczym kształcie stanowi umowę dostawy, uregulowaną w art. 605 i n. Kodeksu cywilnego ("k.c."), co wynika także z treści pkt 25.2 Umowy Realizacyjnej. Zakres regulacyjny, o którym mowa powyżej wskazuje, że umowa dostawy stanowi kontrakt wzajemny o cechach zbliżonych do umowy sprzedaży. Jest ona zatem co do zasady ekwiwalentnym stosunkiem prawnym, w którym świadczeniu jednej strony (wytworzeniu i dostarczeniu rzeczy) odpowiada świadczenie kontrahenta (odbiór rzeczy oraz zapłata ceny). W związku z powyższym oraz mając na względzie rodzaj komunikacji kierowanej przez Pozwaną do Powodowych Spółek wskazać należy, że właściwy, kompletny i odpowiedni opis przedmiotu zamówienia (tj. opis przedmiotu dostawy, a tym samym de facto obowiązków konsorcjum Emitenta i T-matic) identyfikować powinien i określać treść świadczenia Emitenta oraz T-matic. Co więcej, wymóg ten odnosi się do tzw. essentialia negotii umowy dostawy, a więc definiuje ich istnienie (istnienie umowy) w obrocie prawnym. W konsekwencji, należy przyjąć, iż brak wystarczająco precyzyjnego określenia przedmiotu świadczenia powoduje brak zawarcia danej umowy jako takiej. W ramach Umowy Realizacyjnej w sposób specyficzny przewidziany został mechanizm weryfikacji wykonania świadczenia przez Powodowe Spółki, tj. w szczególności nie zostały określone w sposób wiążący procedury weryfikacyjne, które pozwalały na ocenę, czy świadczenie Spółki oraz T-matic odpowiadało Umowie Realizacyjnej. Przedmiot świadczenia został w Umowie Realizacyjnej określony w sposób nieostateczny i niejednoznaczny, a także na etapie wykonania Umowy Realizacyjnej podlegał jednostronnym modyfikacjom ze strony Energa – Operator. Umowa Realizacyjna objęta jest także zasadniczym mankamentem w związku z ukształtowaniem pozycji Stron w ramach zawartego stosunku zobowiązaniowego, zwłaszcza w kontekście uznania umowy dostawy za protoplastę Umowy Realizacyjnej, co przedkłada się w szczególności w zakresie:

• a) kar umownych zastrzeżonych wyłącznie na rzecz jednej strony, tj. Energa Operator;
• b) dopuszczenie możliwości kumulacji kar umownych nałożonych na Emitenta oraz T-matic (brak możliwości naliczenia jakiejkolwiek kary umownej na rzecz Wykonawcy);
• c) przyjęcie możliwości kumulacji kar umownych zarówno z punktu widzenia odstąpienia od Umowy Realizacyjnej, jak i niewykonania jej w terminie (a zatem objęcie ochroną dwóch sprzecznych ze sobą interesów Energa - Operator, tj. ochrony przed niewykonaniem i nienależytym wykonaniem ww. Umowy Realizacyjnej);
• d) zastrzeżenie kar umownych za niedotrzymanie parametru jakościowego świadczenia Emitenta oraz T-matic z przyczyn leżących poza sferą zależną od Emitenta oraz T-matic;
• e) możliwość jednostronnego zatrzymania Produktów przez Energa Operator, bez zgody Emitenta oraz T-matic w przypadku odstąpienia od Umowy.
• f) W dniu 16 listopada 2015 roku Arcus S.A. powziął informację od Energa Operator S.A. o wezwanie do zapłaty kwoty 157 023 542 zł składającej się z:
• g) kwoty 1.002.942 zł (jeden milion dwa tysiące dziewięćset czterdzieści dwa złote) tytułem obniżenia wynagrodzenia należnego Emitentowi oraz T-matic za zatrzymane przez Energa –Operator produkty wytworzone w toku umowy realizacyjnej na dostawę i uruchomienie infrastruktury licznikowej z dnia 1 lutego 2013 r. ("Umowa Realizacyjna");
• h) kwoty 156.060.200 zł (sto pięćdziesiąt sześć milionów sześćdziesiąt tysięcy dwieście złotych) naliczonych przez Energa – Operator na podstawie Umowy Realizacyjnej.

Według analiz i ocen Emitenta Wezwanie jest elementem taktyki negocjacyjnej Energa – Operator, a podstawa prawna roszczenia jest bezzasadna z uwagi na podniesioną przez Emitenta nieważność Umowy Realizacyjnej, o czym Spółka informowała raportem bieżącym nr 21/2015 z dnia 16 października 2015 roku. Przedmiotowa bezzasadność wynika także i zupełnie niezależnie z braku podstaw faktyczny czy merytorycznych dla naliczenia kary umownej. Dotychczasowe stanowisko prawne Emitenta nie uległo zmianie, skutkiem czego już w dniu 10 listopada 2015 roku zostało wytoczone przed sądem powszechnym, przeciwko Energa Operator S.A., powództwo o ustalenie nieważności Umowy Realizacyjnej, o czym Spółka informowała raportem bieżącym nr 24/2015. Zarząd Arcus S.A. uważa, na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz opinii zewnętrznej kancelarii prawnej, że roszczenie Energa – Operator jest niezasadne, a ewentualny wypływ środków pieniężnych w związku z tym roszczeniem jest mało prawdopodobny. Mając powyższe na uwadze nie tworzono rezerw dotyczących w/w sporu na dzień bilansowy.

Zarząd Arcus S.A. podkreśla iż ze względu na ważny interes społeczny oraz precedensowy charakter projektu, jego intencją jest zakończenie sporu na drodze polubownej.

32 UMOWY LEASINGOWE I KREDYTOWE

Spółka w ramach umów leasingowych zawartych z firmami leasingowymi dysponuje sprzętem drukującym, kopiującym oraz telemetrycznym, który oddaje do dalszej dzierżawy swoim klientom. Umowy te spełniają warunki leasingu finansowego. Na dzień bilansowy zobowiązania z tytułu leasingu wynosiły 5 123 tys. zł. Umowy te zawierane są na okres od 24 do 60 miesięcy.

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Płatne w terminie do 1 roku	2 024,00	2 699,00
Płatne w okresie 1-5 lat	3 098,00	5 083,00
Płatne powyżej 5 lat	0,00	0,00
Razem	5 123,00	7 782,00

Na dzień 31.12. 2015 r. Spółka posiadała kredyt w rachunku bieżącym w kwocie 7,5 mln zł z terminem spłaty 25.09.2016 z czego na dzień bilansowy wykorzystano 5,017 mln zł .

W celu zabezpieczenia środków do finansowania kontraktów handlowych Spółka posiadała również umowę na linię kredytową z BZ WBK S.A. z limitem 8 mln zł, z czego na dzień 31.12.2015 r. wykorzystano 4,087 mln zł. Po dniu bilansowym zadłużenie zostało w całości spłacone.

Od dnia 1 kwietnia 2015 roku marża i prowizja z tytułu umowy o Kredyt w rachunku bieżącym oraz umowy o Limit na gwarancje bankowe zostały zwiększone o 0,5 p.p. na skutek nie spełnienia przez Arcus S.A. wskaźnika zadłużenia. Brak realizacji powyższych zobowiązań nie stanowi podstawy do wypowiedzenia warunków umowy.

33 DOTACJE

W okresie sprawozdawczym spółka nie otrzymała nowych dotacji.

Spółka rozlicza w pozostałe przychody operacyjne do wysokości dokonanych odpisów amortyzacyjnych otrzymaną w latach poprzednich dotację o wartości 746 tys. zł do oprogramowania. Kwota do rozliczenia na 31.12.2015 roku wynosiła 299 tys. zł (na koniec okresu porównywalnego 448 tys. zł) i prezentowana była w zobowiązaniach krótkoterminowych jako pozostałe zobowiązania.

34 TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

	Sprzedaż	Zakupy	Należności	Zobowiązania
Podmiot powiązany
2015
Docusoft Sp. z o.o.	6,00	568,00	0,0	148,0
T-Matic Systems S.A.	541,00	960,00	509,0	10,0
Durau Sp. z o.o.	6,00	0,00	21,0	0,0
ASI Sp. z o.o.	1 728,00	1 835,00	774,0	894,0
Prof. Marek Wierzbowski	16,00	4,00	0,0	0,0
Michał Czeredys	165,00	0,00	203,0	0,0
Polamg Sp. z o.o.	126,00		48,0
Razem	2 588,00	3 367,00	1 555,00	1 052,00
Pożyczka udzielona T-Matic			3 229,0
Pożyczka udzielona Docusoft			1 001,0
Pożyczka udzielona Durau			1 244,0
Pożyczka udzielona ADD Polska			19,0
2014
Docusoft Sp. z o.o.	3,00	638,00	2,0	59,0
T-Matic Systems S.A.	719,00	845,00	220,0	38,0
Durau Sp. z o.o.	19,00		13,0	0,0
ASI Sp. z o.o.	750,00	591,00	22,0	111,0
Prof. Marek Wierzbowski	9,00		1,0	0,0
ADD Polska Sp. z o.o. Sp. Kom.	3,00	11,00	98,0	7,0
Razem	1 503,00	2 085,00	356,0	215,0
Pożyczka udzielona T-Matic			2 150,0
Pożyczka udzielona Docusoft			1 064,0
Pożyczka udzielona Durau			714,0

35 WYNAGRODZENIE WYŻSZEJ KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ

Wynagrodzenie wyższej kadry zarządzającej

	rok zakończony 31.12.2015	rok zakończony 31.12.2014
Zarząd	517,00	567,00
Rada Nadzorcza	234,00	216,00
Dyrektorzy	3 446,00	3 736,00
Razem	4 197,00	4 519,00

36 Zatrudnienie

Na 31.12.2015 roku Arcus S.A. zatrudniał 149 osób, na koniec poprzedniego roku zatrudnienie było o 6 osób wyższe i wynosiło 155 osób.

37 POZYCJE POZABILANSOWE

Szczegóły zobowiązań pozabilansowych ujawnione są w pkt. 29.

38 ZDARZENIA PO DNIU BILANSOWYM

W dniu 26.01.2016 roku Rada Nadzorcza powołała do składu Zarządu Pana Rafała Czeredysa.

W dniu 17.03.2016 roku zostały podpisane z BZ WBK aneksy do umów kredytowych i umowy akredytywy importowej w wyniku czego uległa zmianie struktura finansowania Spółki. Obecnie finansowanie realizowane jest w ramach kredytu w rachunku bieżącym z limitem 7,5 mln zł, kredytu celowego z limitem 4 mln zł oraz akredytywy importowej do wartości 8 mln zł. Ustanowiono dodatkowe zabezpieczenie i podwyższono procentowanie kredytów o 0,5 p.p.

39 ZARZĄDZANIE RYZYKIEM

Ryzko działalności gospodarczej przypisane do grupy Arcus jest immanentną cechą prowadzonej aktywności. Grupa dokonuje identyfikacji i cyklicznych aktualizacji ryzyk w podstawowych grupach wraz z szacowaniem prawdopodobieństwa ich wystąpienia oraz ich wartości i wpływu na sytuację ekonomiczną grupy.

Z uwagi na wagę jaką grupa przywiązuje do problematyki zarządzania ryzykiem, na poziomie zarządczym odpowiedzialność za kreowanie i realizację polityki zarządzania ryzykiem odpowiada Zarząd spółki Arcus S.A. Szczegółowe przyporządkowanie do wybranych klas ryzyk związane jest z podziałem kompetencji miedzy członkami zarządu. Dodatkowo ich działania wspierane są poprzez pełnomocnika ds. ISO oraz specjalistyczne podmioty audytowe, doradcze i kancelarie prawne. Spółka wykorzystuje mechanizmy ubezpieczeń w celu ograniczenia potencjalnych negatywnych skutków zdarzeń jakie mogą wystąpić w wyniku materializacji się ryzyk.

W 2015 roku oraz do dnia publikacji sprawozdań finansowych spółka uznając wagę zarządzania ryzykiem ustanowiła komitet audytu oraz powołała członka zarządu ds. prawnych i korporacyjnych.

W prowadzonej działalności operacyjnej, Spółka styka się następującymi rodzajami ryzyka finansowego:

39.1 Ryzyko walutowe

Ryzyko walutowe wynika z charakteru prowadzonej działalności – ARCUS S.A. jest importerem towarów i usług ze strefy EUR i USD, które następnie sprzedawane są na rynku krajowym w PLN.

Stan należności i zobowiązań w walutach obcych na koniec okresu sprawozdawczego oraz okresu porównywalnego znajduje się w nocie 29.

W roku 2015 Spółka nie nabywała oraz nie wystawiała instrumentów opcyjnych.

39.2 Ryzyko stopy procentowej

ARCUS S.A. na dzień 31.12.2015 roku był stroną umowy kredytu obrotowego w kwocie 7,5 mln zł i kredytów celowych na łączną sumę 8 mln zł opartych o zmienną stopę procentową WIBOR oraz doliczoną marżę banku (patrz nota 37), ponadto umowy leasingu, których Spółka jest stroną, także oparte są o stopę WIBOR. Spółka nie stosuje instrumentów zabezpieczających ryzyko stopy procentowej, gdyż wpływ takiego ryzyka na wynik Spółki jest minimalny. Wolne środki pieniężne lokowane są na krótkoterminowych depozytach bankowych.

39.3 Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe dotyczy głównie takich klas aktywów jak: należności, udzielone pożyczki, środki pieniężne i depozyty bankowe, krótkoterminowe aktywa finansowe.

Klienci, chcący nawiązać współpracę i skorzystać z kredytu kupieckiego w transakcjach ze Spółką, podlegają procedurze weryfikacyjnej, mającej na celu ocenę standingu finansowego. Następnie, powstające należności handlowe podlegają stałemu monitoringowi Działu Handlowego i Działu Finansowego. Duża baza klientów oraz ich dywersyfikacja powodują ograniczenie ryzyka kredytowego poprzez uniezależnienie się od niewielkiej grupy znaczących odbiorców.

39.4 Ryzyko związane z posiadanymi aktywami finansowymi

Ryzyko takie związane jest z wyceną rynkową posiadanych przez Spółkę aktywów finansowych, które podlegają okresowej zmianie w związku z wahaniami kursów notowań akcji. Na koniec raportowanego okresu spółka nie posiadała aktywów notowanych na aktywnych rynkach.

Ryzyka związanie z szacunkami zostały opisane w pkt 2.4 Szacunki i osądy.

40 ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

Głównym celem zarządzania kapitałem Spółki jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Spółki i zwiększały wartość dla jej akcjonariuszy. Spółka zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Spółka może zmienić wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, zwrócić kapitał akcjonariuszom lub wyemitować nowe akcje. W roku zakończonym dnia 31

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

grudnia 2015 roku oraz 31 grudnia 2014 roku nie wprowadzono żadnych zmian do celów, zasad i procesów obowiązujących w tym obszarze. Spółka monitoruje stan kapitałów. Do zadłużenia netto Spółka wlicza oprocentowane kredyty i pożyczki, zobowiązania z tytułu dostaw i usług i inne zobowiązania, pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych.

	stan na 31.12.2015	stan na 31.12.2014
Oprocentowane kredyty i pożyczki	9 105,00	6 673,00
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	32 246,00	31 815,00
Minus środki pieniężne i ich ekwiwalenty	4 177,00	9 905,00
Zadłużenie netto	37 174,00	28 583,00
Kapitał własny	66 849,00	62 818,00
Kapitał i zadłużenie netto	104 023,00	91 401,00

41 KLASY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

Poniższa tabela przedstawia porównanie wartości bilansowych i wartości godziwych wszystkich instrumentów finansowych Spółki, w podziale na poszczególne klasy i kategorie aktywów i zobowiązań.

KLASY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

	stan na 31.12.2015		stan na 31.12.2014
	Wartość bilansowa	Wartość godziwa	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
AKTYWA FINANSOWE
Udzielone pożyczki	6 232,00	6 232,00	4 050,00	4 050,00
Udziały w jednostkach powiązanych	19 585,00	19 585,00	16 685,00	16 685,00
Aktywa dostępne do sprzedaży	0,00	0,00	1 751,00	1 751,00
Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	12 000,00	12 000,00	14 600,00	14 600,00
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	47 800,00	47 800,00	34 029,00	34 029,00
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	4 177,00	4 177,00	9 905,00	9 905,00
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE
Zobowiązania z tytułu kredytów	9 105,00	9 105,00	6 673,00	6 673,00
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	32 246,00	32 246,00	31 813,00	31 813,00

Przeprowadzone testy na utratę wartości potwierdziły wartości aktywów finansowych ujawnione w niniejszym sprawozdaniu. Na potrzeby testów na utratę wartości posiadanych udziałów ich wartość godziwa została ustalona metodą dochodową.

Sprawozdanie finansowe ARCUS S.A. za rok 2015 zostało zatwierdzone do publikacji oraz podpisane przez Zarząd Arcus SA dnia 21 marca 2016 roku.

Warszawa, 21.03.2016

……………………………………. ……………………………………. …………………………………….

Michał Czeredys Michał Łotoszyński Rafał Czeredys Prezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Członek Zarządu

……………………………………. Katarzyna Balcerowicz Główna Księgowa