Skip to main content

AI assistant

Sign in to chat with this filing

The assistant answers questions, extracts KPIs, and summarises risk factors directly from the filing text.

PKP Cargo S.A. Audit Report / Information 2021

Mar 30, 2022

5763_rns_2022-03-30_ec037adb-856d-4013-8918-b985ee745734.xhtml

Audit Report / Information

Open in viewer

Opens in your device viewer

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

SPIS TREŚCI

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ................................................................. 2
SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ................................................................................................................. 3
SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ................................................................................................... 4
SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ......................................................................................................... 5
1. Informacje ogólne .............................................................................................................................. 6
1.1 Podstawowe informacje o działalności Spółki ........................................................................................................ 6
1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego .............................................................................................. 6
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej ................................ 7
1.4 Wpływ pandemii COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych i sytuację płynnościową Spółki ............ 8
2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów ............................. 9
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami...................................................................................................................... 9
2.2 Koszty operacyjne ................................................................................................................................................. 12
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne ........................................................................................................... 13
2.4 Przychody i (koszty) finansowe ............................................................................................................................. 13
3. Noty dotyczące opodatkowania ........................................................................................................ 14
3.1 Podatek dochodowy.............................................................................................................................................. 14
4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego.............................................................. 16
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia........................................................................................................ 16
4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem ................................................................................................... 20
4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ....................................................................................................................... 21
4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych ................................................................. 21
5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej .................................................................. 22
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe ............................................................................................ 22
5.2 Prawa do użytkowania aktywów ........................................................................................................................... 27
5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży ........................................................................... 29
5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych ............................................................................................................... 30
5.5 Zapasy ................................................................................................................................................................... 32
5.6 Należności handlowe ............................................................................................................................................ 33
5.7 Należności leasingowe .......................................................................................................................................... 34
5.8 Aktywa finansowe ................................................................................................................................................. 35
5.9 Pozostałe aktywa .................................................................................................................................................. 36
5.10 Zobowiązania inwestycyjne ................................................................................................................................ 36
5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych ........................................................................................................ 37
5.12 Pozostałe rezerwy ............................................................................................................................................... 40
5.13 Pozostałe zobowiązania finansowe ..................................................................................................................... 40
5.14 Pozostałe zobowiązania ...................................................................................................................................... 41
6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym ................................................... 41
6.1 Instrumenty finansowe ......................................................................................................................................... 42
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym ............................................................................................................ 46
7. Noty pozostałe ................................................................................................................................. 51
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi ................................................................................................................ 51
7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe ........................................................... 52
7.3 Zobowiązania warunkowe .................................................................................................................................... 52
7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym ........................................................... 53
7.5 Zdarzenia po dniu bilansowym ............................................................................................................................. 59
7.6 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego ........................................................................................................... 59


JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

2021 2020
Przychody z tytułu umów z klientami 3085,3 2936,6
Nota 2.1
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego (500,1) (446,9)
Nota 2.2
Usługi dostępu do infrastruktury (521,0) (516,2)
Pozostałe usługi (357,9) (289,5)
Nota 2.2
Koszty świadczeń pracowniczych (1209,6) (1239,6)
Nota 2.2
Pozostałe koszty (171,3) (147,7)
Nota 2.2
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 19,7 103,8
Nota 2.3
Zysk operacyjny bez uwzględnienia amortyzacji (EBITDA) 345,1 400,5
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (580,8) (615,1)
Nota 2.2
Zysk / (strata) na działalności operacyjnej (EBIT) (235,7) (214,6)
Przychody i (koszty) finansowe (32,7) (6,9)
Nota 2.4
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (268,4) (221,5)
Podatek dochodowy 45,1 47,6
Nota 3.1
ZYSK / (STRATA) NETTO (223,3) (173,9)
POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY
Wycena instrumentów zabezpieczających 9,0 (49,8)
Nota 6.1
Podatek dochodowy (1,7) 9,6
Nota 3.1
Pozostałe całkowite dochody podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem 7,3 (40,2)
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych 86,3 (45,4)
Nota 5.11
Podatek dochodowy (16,4) 8,6
Nota 3.1
Wycena instrumentów kapitałowych w wartości godziwej - (0,7)
Pozostałe całkowite dochody niepodlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem 69,9 (37,5)
Suma pozostałych całkowitych dochodów 77,2 (77,7)
SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW (146,1) (251,6)
Zysk / (strata) na akcję (w PLN na jedną akcję)
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.) 44786917 44786917
Zysk / (strata) na akcję podstawowy i rozwodniony (4,99) (3,88)

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

31/12/2021 31/12/2020
AKTYWA
Tabor kolejowy 3827,5 3809,2
Nota 5.1
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 481,7 474,7
Nota 5.1
Prawa do użytkowania aktywów 666,9 641,5
Nota 5.2
Inwestycje w jednostkach powiązanych 840,0 840,0
Nota 5.4
Należności leasingowe 23,4 24,4
Nota 5.7
Aktywa finansowe 4,9 4,9
Nota 5.8
Pozostałe aktywa 28,1 22,6
Nota 5.9
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 158,7 131,6
Nota 3.1
Aktywa trwałe razem 6031,2 5948,9
Zapasy 87,3 95,0
Nota 5.5
Należności handlowe 380,5 366,5
Nota 5.6
Należności leasingowe 1,5 2,8
Nota 5.7
Należności z tytułu podatku dochodowego 1,7 1,8
Aktywa finansowe - 2,3
Nota 5.8
Pozostałe aktywa 69,3 56,5
Nota 5.9
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 141,0 180,5
Nota 4.3
Aktywa obrotowe razem 681,3 705,4
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 14,9 12,7
Nota 5.3
AKTYWA RAZEM 6727,4 6667,0
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy 2239,3 2239,3
Nota 4.2
Kapitał zapasowy 744,7 744,7
Pozostałe składniki kapitału własnego

4 SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

Kapitał zakładowy Kapitał zapasowy Pozostałe składniki kapitału własnego Zyski zatrzymane / (Niepokryte straty) Zyski / (straty) z tytułu wyceny instrumentów kapitałowych w wartości godziwej Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych Wycena instrumentów zabezpieczających Razem
1/01/2021 2 239,3 744,7 (12,9) (92,6) (34,0) 114,3 2 958,8
Wynik netto za rok obrotowy - - - - - (223,3) (223,3)
Pozostałe całkowite dochody za rok obrotowy (netto) - - - 69,9 7,3 - 77,2
Całkowite dochody razem - - - 69,9 7,3 (223,3) (146,1)
31/12/2021 2 239,3 744,7 (12,9) (22,7) (26,7) (109,0) 2 812,7
1/01/2020 2 239,3 744,7 (12,2) (55,8) 6,2 288,2 3 210,4
Wynik netto za rok obrotowy - - - - - (173,9) (173,9)
Pozostałe całkowite dochody za rok obrotowy (netto) - - (0,7) (36,8) (40,2) - (77,7)
Całkowite dochody razem - - (0,7) (36,8) (40,2) (173,9) (251,6)
31/12/2020 2 239,3 744,7 (12,9) (92,6) (34,0) 114,3 2 958,8

5 SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

2021 2020
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (268,4) (221,5)
Korekty
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości 580,8 615,1
(Zyski) / straty ze zbycia i likwidacji niefinansowych aktywów trwałych (23,7) (5,9)
(Zyski) / straty z tytułu różnic kursowych 4,1 8,7
(Zyski) / straty z tytułu odsetek, dywidendy 24,1 (12,6)
Otrzymane / (zapłacone) odsetki 0,7 1,0
Otrzymany / (zapłacony) podatek dochodowy (0,1) 40,8
Zmiany w kapitale obrotowym 94,0 46,9
Pozostałe korekty 89,0 (55,4)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 500,5 417,1
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Wydatki z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych (676,1) (667,6)
Wpływy z tytułu zbycia niefinansowych aktywów trwałych 137,3 47,1
Wydatki z tytułu nabycia jednostek powiązanych (33,0) -
Wpływy z tytułu otrzymanych dywidend 9,2 58,3
Pozostałe wpływy związane z działalnością inwestycyjną 3,7 3,1
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (558,9) (559,1)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wydatki z tytułu leasingu (66,0) (78,8)
Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów / pożyczek 275,2 285,6
Spłata kredytów / pożyczek (280,6) (280,2)
Zapłacone odsetki od leasingu oraz kredytów / pożyczek (33,3) (43,1)
Dotacje otrzymane 83,3 68,1
Wpływ / (wypływ) w ramach cash pool 44,3 (4,5)
Pozostałe wydatki dotyczące działalności finansowej (4,0) (4,6)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej 18,9 (57,5)
Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (39,5) (199,5)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego 180,5 380,0
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu sprawozdawczego, w tym: 141,0 180,5
o ograniczonej możliwości dysponowania 42,8 33,0

6 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1. Informacje ogólne

1.1 Podstawowe informacje o działalności Spółki

Informacje o Spółce

Spółka PKP CARGO S.A. ("Spółka") została utworzona na podstawie Aktu Notarialnego z dnia 29 czerwca 2001 roku (Repertorium A Nr 1287/2001). Podstawowe informacje o Spółce zaprezentowano w tabeli poniżej.

Podstawowe informacje o Spółce
Nazwa PKP CARGO S.A.
Siedziba Polska
Adres zarejestrowanego biura Spółki ul. Grójecka 17, 02-021 Warszawa
KRS 0000027702 - Sąd Rejestrowy dla M. St. Warszawy, Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, Polska
REGON 277586360
NIP 954-23-81-960

W 2021 roku nie doszło do zmiany nazwy oraz innych danych identyfikacyjnych Spółki. Rokiem obrotowym Spółki jest rok kalendarzowy.

Podstawową działalnością Spółki jest transport kolejowy towarów. Oprócz usług transportu kolejowego towarów Spółka świadczy usługi dodatkowe:
* usługi intermodalne,
* usługi spedycyjne (krajowe i międzynarodowe),
* usługi terminalowe,
* usługi bocznicowe i trakcyjne,
* naprawa i serwis taboru kolejowego.

Skład organów zarządczych i nadzorujących Spółki oraz struktura akcjonariatu Spółki na dzień 31 grudnia 2021 roku zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok obrotowy 2021 odpowiednio w Rozdziałach 9.11 oraz 9.4.

Informacje o Grupie Kapitałowej

PKP CARGO S.A. jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej PKP CARGO i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską („MSSF UE”). Na dzień bilansowy w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO (zwanej dalej Grupą) wchodziły PKP CARGO S.A. jako podmiot dominujący oraz 20 spółek zależnych. Ponadto Grupa posiadała udziały w 2 podmiotach stowarzyszonych oraz udziały w 1 wspólnym przedsięwzięciu. Dodatkowe informacje na temat jednostek zależnych, stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach zostały zamieszczone w Nocie 5.4 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Czas trwania działalności poszczególnych spółek Grupy nie jest ograniczony.

1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe sporządzono zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami przyjętymi przez Unię Europejską („MSSF UE”), opublikowanymi i obowiązującymi w czasie przygotowania jednostkowego sprawozdania finansowego.

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego nie istnieją istotne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej przez Spółkę przez okres przynajmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdania finansowego.

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem wycenianych w wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych oraz inwestycji w instrumenty kapitałowe.

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe podlegało badaniu biegłego rewidenta. Zasady rachunkowości Spółki opisane w kolejnych notach stosowane były w sposób ciągły do wszystkich prezentowanych okresów. Zasady rachunkowości, ważne szacunki oraz osądy dla istotnych pozycji sprawozdania finansowego zostały przedstawione w poszczególnych notach do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Nota Tytuł Kwota ujęta w Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym Polityka Rachunkowości Ważne szacunki i osądy 2021 2020
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami X X 3 085,3 2 936,6
2.2 Koszty operacyjne (3 340,7) (3 255,0)
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 19,7 103,8
2.4 Przychody i (koszty) finansowe (32,7) (6,9)
3.1 Podatek dochodowy X X 45,1 47,6
5.1 Tabor kolejowy X 3 827,5 3 809,2
5.1 Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe X 481,7 474,7
5.2 Prawa do użytkowania aktywów X 666,9 641,5
5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych X 840,0 840,0
3.1 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego X 158,7 131,6
5.5 Zapasy X 87,3 95,0
5.6 Należności handlowe X X 380,5 366,5
5.7 Należności leasingowe X 24,9 27,2
Należności z tytułu podatku dochodowego 1,7 1,8
5.8 Aktywa finansowe X 4,9 7,2
5.9 Pozostałe aktywa X 97,4 79,1
4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty X 141,0 180,5
5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży X 14,9 12,7
4.2 Kapitał własny X 2 812,7 2 958,8
4.1 Zobowiązania z tytułu zadłużenia X X 2 266,1 2 251,3
Zobowiązania handlowe 446,1 215,6
5.10 Zobowiązania inwestycyjne X 407,8 284,3
5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych X X 559,8 699,8
5.12 Pozostałe rezerwy X 18,4 13,0
5.13 Pozostałe zobowiązania finansowe X 42,6 2,7
5.14 Pozostałe zobowiązania X 173,9 241,5
7.3 Zobowiązania warunkowe X X 172,9 148,2

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (PLN). Polski złoty jest walutą funkcjonalną i sprawozdawczą Spółki. Dane w sprawozdaniu finansowym zostały wykazane w milionach złotych.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku dla potrzeb wyceny pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej wyrażonych w walutach innych niż PLN Spółka zastosowała poniższe kursy:

Waluta 31/12/2021 31/12/2020
EUR 4,5994 4,6148

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 30 marca 2022 roku.# JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które weszły w życie

Zatwierdzając niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Spółka zastosowała następujące zmiany standardów i interpretacji, które zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości i zatwierdzone do stosowania przez UE:

Standard / Interpretacja Data wejścia w życie
Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” - odroczenie MSSF 9 1 stycznia 2021 roku
Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe", MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena", MSSF 7 „Instrumenty finansowe - ujawnienie informacji", MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe”, MSSF 16 „Leasing" - reforma IBOR - faza 2 1 stycznia 2021 roku
Zmiany do MSSF 16 „Leasing" - Koncesje czynszowe związane z COVID-19 po 30 czerwca 2021 roku
Zmiany do MSSF 16 „Leasing" - Koncesje czynszowe związane z COVID-19 1 kwietnia 2021 roku

Powyżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Spółki.

1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które nie weszły w życie

Zdaniem Zarządu poniżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie spowodują istotnych zmian w sprawozdaniu finansowym Spółki w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Standard / Interpretacja Data wejścia w życie
Zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych", MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe", MSR 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" 1 stycznia 2022 roku
Roczne poprawki do MSSF cykl 2018-2020 (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) 1 stycznia 2022 roku
MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17 1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i Instrukcji Praktycznej MSSF 2 - ujawnienia dotyczące polityki rachunkowości 1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów" - definicja wartości szacunkowych 1 stycznia 2023 roku

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz niezatwierdzone przez UE

MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które nie zostały jeszcze zatwierdzone przez UE i nie weszły w życie. W ocenie Zarządu Spółki zatwierdzenie przez UE poniższych standardów nie spowoduje istotnych zmian w sprawozdaniu finansowym Spółki w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Standard / Interpretacja Data wejścia w życie
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych" - klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe 1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” – podatek odroczony związany z aktywami i zobowiązaniami wynikającymi z pojedynczej transakcji 1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe: Pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – Informacje porównawcze 1 stycznia 2023 roku

1.4 Wpływ pandemii COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych i sytuację płynnościową Spółki

Ocena oczekiwanych strat kredytowych

Spółka przeprowadziła analizę wpływu pandemii COVID-19 na kalkulację oczekiwanych strat kredytowych pod kątem uwzględnienia dodatkowego ryzyka kredytowego związanego z obecną sytuacją gospodarczą, która może spowodować pogorszenie sytuacji płynnościowej kontrahentów, a tym samym wpłynąć na odzyskiwalność należności handlowych. Na podstawie analizy dotychczasowych spłat należności Spółka zaobserwowała, iż poziom spłaty należności handlowych prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2021 roku nie uległ istotnej zmianie w stosunku do poprzednich okresów. Część należności handlowych jest ponadto objęta zabezpieczeniami. Spółka jest w stałym kontakcie z kluczowymi kontrahentami i nie ma sygnałów świadczących o istotnym wzroście ryzyka niespłacalności należności. Spółka na bieżąco analizuje sytuację i w razie zaistnienia przesłanek dokona aktualizacji założeń przyjętych w modelu kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych.

Sytuacja płynnościowa Spółki

W celu zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności w 2021 roku Spółka podejmowała działania zmierzające do średnioterminowego zapewnienia dostępności narzędzi wspierających finansowanie działalności operacyjnej i inwestycyjnej. W Grupie PKP CARGO funkcjonuje również system koncentracji środków finansowych (cash pool) obejmujący na dzień 31 grudnia 2021 roku 8 spółek z Grupy. Cash pool, niezależnie od środków gromadzonych przez poszczególnych uczestników, jest powiązany z elastyczną linią kredytową w postaci kredytu w rachunku bieżącym. Informacje o dostępnych źródłach finansowania na dzień 31 grudnia 2021 roku zostały zaprezentowane w Nocie 4.1 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego. Na dzień 31 grudnia 2021 roku nie istniała konieczność przeklasyfikowania zobowiązań z tytułu kredytów. Kwestię szerzej opisano w Nocie 4.1. Aktualizacja ryzyk wywołanych pandemią COVID-19 może wpływać na sytuację finansową Spółki w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Wymagalność zobowiązań finansowych Spółki na dzień bilansowy według daty wymagalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności (wraz z odsetkami płatnymi w przyszłości)

31/12/2021

Razem (bez dyskonta) Wartość bilansowa Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 2 481,3 2 266,1 108,2 317,8 1 395,3 660,0
Cash pool 42,6 42,6 42,6 - - -
Zobowiązania handlowe 446,1 446,1 446,0 0,1 - -
Zobowiązania inwestycyjne 411,5 407,8 250,9 48,9 111,7 -
Razem 3 381,5 3 162,6 847,7 366,8 1 507,0 660,0

31/12/2020

Razem (bez dyskonta) Wartość bilansowa Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 2 460,7 2 251,3 106,8 280,7 1 308,7 764,5
Zobowiązania handlowe 215,6 215,6 215,6 - - -
Zobowiązania inwestycyjne 289,5 284,3 100,2 43,6 145,7 -
Instrumenty pochodne - forwardy walutowe 2,7 2,7 1,1 1,6 - -
Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów 33,0 33,0 33,0 - - -
Razem 3 001,5 2 786,9 456,7 325,9 1 454,4 764,5

2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów

2.1 Przychody z tytułu umów z klientami

Stosowane zasady rachunkowości

Spółka ujmuje przychody z umów z klientami w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie odpowiadającej wynagrodzeniu, do którego - zgodnie z oczekiwaniem - Spółka będzie uprawniona w zamian za te dobra lub usługi. Przychody ze sprzedaży wykazuje się w wartości godziwej otrzymanej lub należnej zapłaty po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, zwroty, rabaty i opusty. Ujęcie przychodu następuje w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przychody ze sprzedaży usług rozpoznawane są w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w czasie, w związku z tym, że klient otrzymuje i jednocześnie czerpie korzyści ze świadczenia wykonanego przez Spółkę w miarę, jak jest ono przez nią wykonywane. Spółka ocenia, że warunek ten jest spełniony, ponieważ praca dotychczas przez nią wykonana, nie musiałaby zostać w znacznym stopniu ponownie wykonana przez inną jednostkę, gdyby musiała spełnić pozostałe zobowiązanie do wykonania świadczenia wobec klienta. Przychody ze sprzedaży materiałów rozpoznawane są w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Moment przeniesienia kontroli jest tożsamy z chwilą, w którym zostały przekazane znaczące ryzyko i korzyści wynikające z ich własności. W przypadku umów komisu przychód nie jest rozpoznawany w momencie dostawy do pośrednika, a w momencie przekazania towaru do klienta końcowego. Spółka nie stosuje terminów płatności, jak również płatności zaliczkowych przekraczających 12 miesięcy, tym samym umowy nie zawierają istotnego elementu finansowania.

Wynagrodzenie zmienne

W umowach handlowych występuje element zmienny wynagrodzenia wynikający z:
* możliwości nałożenia kar na klienta w związku z niewywiązaniem się przez niego z zapisów umownych dotyczących przewiezienia określonego wolumenu ładunku,
* możliwości nałożenia kar na Spółkę przez klienta w przypadku nie przewiezienia zleconej masy towarowej.

Spółka oszacowuje wartość wynagrodzenia zmiennego wynikającego z kar na podstawie stopnia realizacji danej umowy w uzgodnionym okresie rozliczeniowym. Fakty i okoliczności determinujące prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych scenariuszy rewidowane są co najmniej na koniec każdego okresu sprawozdawczego.

2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)

Stosowane zasady rachunkowości

Aktywa z tytułu umów z klientami

Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów z tytułu umowy będący prawem Spółki do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które Spółka przekazała klientowi, jeżeli prawo to jest uzależnione od warunku innego niż upływ czasu.# Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami

Aktywa z tytułu umów z klientami prezentowane są w ramach pozycji należności handlowych i obejmują głównie aktywa dotyczące jeszcze niezafakturowanych a zrealizowanych, bądź będących w trakcie realizacji usług.

Zobowiązania z tytułu umów z klientami Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązanie z tytułu umowy będące obowiązkiem Spółki do przekazania na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Spółka otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta. Spółka rozpoznaje zobowiązanie z tytułu umowy głównie w związku z otrzymanym z góry wynagrodzeniem za świadczenia niewykonane jeszcze przez Spółkę. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Spółka nie posiadała istotnych zobowiązań z tytułu umów z klientami.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Istotne szacunki w obrębie umów z klientami dotyczą przychodów rozpoznanych a niezafakturowanych wynikających:
* ze stopnia zaawansowania usług transportowych, które wycenione są w oparciu o oszacowany poziom wolumenu masy, której transport na dzień bilansowy się nie zakończył oraz średniej ceny możliwej do uzyskania,
* z wolumenu masy towarowej, która już została dostarczona do miejsca docelowego, ale jeszcze nie została odebrana przez klienta. Wycena uwzględnia rzeczywisty wolumen masy oraz średnią cenę możliwą do uzyskania,
* z czynszów za wagony należące do Spółki, które są wykorzystywane przez zagraniczne kolejowe przedsiębiorstwa przewozowe w trakcie realizacji usługi transportowej poza granicami kraju. Pozycja jest wyceniona w oparciu o ilość wagonów będących poza granicami kraju (dane pozyskane z systemów informatycznych) oraz ceny wynikające z porozumień i umów z zagranicznymi kolejowymi przedsiębiorstwami przewozowymi.

Wartość rozpoznanych szacunków przychodów na dzień bilansowy jest zaprezentowana w niniejszej nocie w tabeli dotyczącej zmiany aktywów z tytułu umów z klientami.

Struktura przychodów z tytułu umów z klientami

Spółka prowadzi działalność tylko w ramach jednego segmentu - krajowego i międzynarodowego przewozu towarów oraz prowadzenia kompleksowych usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów towarowych. Zarząd Spółki nie dokonuje oceny wyników działalności Spółki ani nie decyduje o alokacji zasobów do grup świadczonych usług przy uwzględnieniu zaprezentowanej poniżej struktury przychodów z tytułu umów z klientami, a więc poszczególne grupy usług nie mogą być traktowane jako segmenty operacyjne Spółki. Zarząd Spółki analizuje dane finansowe w układzie, w jakim zostały zaprezentowane w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym.

2021

Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym Podmioty powiązane z Grupy PKP Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa Pozostali Razem
Przychody z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych 266,1 266,0 801,0 1 593,6 2 926,7
Przychody bocznicowe i trakcyjne - 41,9 0,5 21,5 63,9
Przychody z tytułu sprzedaży materiałów - 0,7 0,1 43,4 44,2
Pozostałe przychody - 34,4 4,9 11,2 50,5
Razem 266,1 343,0 806,5 1 669,7 3 085,3
Termin ujmowania przychodów
W określonym momencie - 0,7 0,1 43,4 44,2
Przez okres 266,1 342,3 806,4 1 626,3 3 041,1
Razem 266,1 343,0 806,5 1 669,7 3 085,3

2020

Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym Podmioty powiązane z Grupy PKP Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa Pozostali Razem
Przychody z tytułu kolejowych usług przewozowych oraz spedycyjnych 216,7 246,7 804,1 1 551,2 2 818,7
Przychody bocznicowe i trakcyjne - 37,3 0,7 9,2 47,2
Przychody z tytułu sprzedaży materiałów - 3,6 1,7 16,0 21,3
Pozostałe przychody - 34,1 6,0 9,3 49,4
Razem 216,7 321,7 812,5 1 585,7 2 936,6
Termin ujmowania przychodów
W określonym momencie - 3,6 1,7 16,0 21,3
Przez okres 216,7 318,1 810,8 1 569,7 2 915,3
Razem 216,7 321,7 812,5 1 585,7 2 936,6

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 11

2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)

Informacje geograficzne

Spółka definiuje obszar geograficzny działalności gospodarczej jako miejsce siedziby odbiorcy usługi, a nie kraj wykonania usługi. Spółka działa w jednym głównym obszarze geograficznym - Polsce, będącym krajem jej siedziby. Suma przychodów dla wszystkich obszarów geograficznych poza Polską za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie przekroczyła 15% całkowitych przychodów z tytułu umów z klientami. Żaden obszar geograficzny indywidualnie (poza Polską) nie przekroczył 8% przychodów z tytułu umów z klientami. Poniżej przedstawiono przychody z tytułu umów z klientami od klientów zewnętrznych w rozbiciu na miejsce ich siedziby:

2021 2020
Polska 2 673,4 2 517,0
Niemcy 218,0 219,2
Czechy 102,8 97,3
Słowacja 25,5 38,5
Pozostałe kraje 65,6 64,6
Razem 3 085,3 2 936,6

Informacje o wiodących klientach

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku, podobnie jak w roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2020 roku, udział w sprzedaży usług do żadnej z grup kapitałowych nie przekroczył 10% sumy przychodów z tytułu umów z klientami.

Aktywa z tytułu umów z klientami

2021 2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 20,0 19,7
Ujęcie przychodu przed wystawieniem dokumentu sprzedaży 27,9 20,0
Reklasyfikacja do należności (19,7) (19,7)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 28,2 20,0

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 12

2.2 Koszty operacyjne

Zużycie energii i paliwa trakcyjnego

2021 2020
Zużycie paliwa trakcyjnego (108,7) (86,4)
Zużycie elektrycznej energii trakcyjnej (391,4) (360,5)
Razem (500,1) (446,9)

Pozostałe usługi

2021 2020
Usługi remontowe i utrzymania składników majątku trwałego (98,7) (89,7)
Czynsze i opłaty za użytkowanie nieruchomości i taboru (53,3) (42,3)
Usługi transportowe (92,4) (67,8)
Usługi telekomunikacyjne (3,8) (4,0)
Usługi prawne, doradcze i podobne (5,7) (5,2)
Usługi informatyczne (40,7) (42,6)
Usługi przeładunkowe (8,4) (5,4)
Pozostałe usługi (54,9) (32,5)
Razem (357,9) (289,5)

Koszty świadczeń pracowniczych

2021 2020
Wynagrodzenia (958,3) (960,6)
Koszty ubezpieczeń społecznych (186,5) (187,4)
Koszty odpisów na ZFŚS (27,0) (28,8)
Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników w trakcie zatrudnienia (27,9) (31,3)
Świadczenia po okresie zatrudnienia (3,7) (3,4)
Zmiana wartości rezerw na świadczenia pracownicze (6,2) (28,1)
Razem (1 209,6) (1 239,6)

Pozostałe koszty

2021 2020
Zużycie paliwa nietrakcyjnego (6,2) (5,3)
Zużycie energii elektrycznej, gazu i wody (28,3) (25,2)
Zużycie materiałów (41,5) (39,8)
Podatki i opłaty (30,9) (28,8)
Wartość sprzedanych materiałów (28,9) (12,9)
Podróże służbowe (21,2) (22,1)
Pozostałe (14,3) (13,6)
Razem (171,3) (147,7)

Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości

2021 2020
Amortyzacja taboru kolejowego (463,5) (492,1)
Amortyzacja pozostałych rzeczowych aktywów trwałych (31,9) (37,2)
Amortyzacja praw do użytkowania aktywów (65,3) (73,5)
Amortyzacja aktywów niematerialnych (7,8) (9,9)
(Zawiązane) / rozwiązane odpisy z tytułu utraty wartości:
Tabor kolejowy (17,7) (1,8)
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 1,4 (0,9)
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 4,0 0,3
Razem (580,8) (615,1)

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 13

2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne

2021 2020
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
Wpływ z tytułu tarczy antykryzysowej - 98,3
Zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych 21,8 5,4
Rozwiązane odpisy aktualizujące należności handlowe 5,4 3,0
Kary i odszkodowania 9,0 11,4
Odsetki od należności handlowych i pozostałych 1,8 2,2
Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych - (1,8)
Inne 3,7 3,3
Pozostałe przychody operacyjne razem 41,7 125,4
Utworzone odpisy aktualizujące należności handlowe (4,3) (4,6)
Kary i odszkodowania (7,0) (6,6)
Koszty likwidacji majątku trwałego i obrotowego (5,1) (5,3)
Utworzone pozostałe rezerwy (1,7) (0,8)
Inne (3,9) (4,3)
Pozostałe koszty operacyjne razem (22,0) (21,6)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 19,7 103,8

2.4 Przychody i (koszty) finansowe

2021 2020
Przychody i (koszty) finansowe
Przychody odsetkowe 1,2 2,2
Przychody z tytułu dywidend 15,8 58,3
Pozostałe
Wynik netto z tytułu różnic kursowych 0,4 -
Inne 0,4 -
Przychody finansowe razem 17,8 60,5
Koszty odsetkowe (40,2) (48,1)
Pozostałe
Rozliczenie dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze (9,1) (13,1)
Wynik netto z tytułu różnic kursowych - (4,1)
Inne (1,2) (2,1)
Koszty finansowe razem (50,5) (67,4)
Przychody i (koszty) finansowe (32,7) (6,9)

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 14

3. Noty dotyczące opodatkowania

3.1 Podatek dochodowy

Stosowane zasady rachunkowości

Podatek dochodowy za okres sprawozdawczy obejmuje podatek bieżący i odroczony. Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie wyniku podatkowego danego okresu sprawozdawczego. Wynik podatkowy różni się od księgowego wyniku brutto w związku z wyłączeniem przychodów przejściowo niepodlegających opodatkowaniu i kosztów przejściowo niestanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym.

Podatek odroczony ujmuje się od różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a odpowiadającą im wartością bilansową. Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego ujmuje się dla dodatnich różnic przejściowych. Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż Spółka osiągnie dochód do opodatkowania, który pozwoli na rozliczenie tych różnic przejściowych.# Sprawozdanie Finansowe

3.1 Podatek dochodowy (cd.)

Wartość składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega weryfikacji na każdy dzień bilansowy, pod kątem możliwości uzyskania przyszłych zysków podatkowych, które umożliwią jego realizację. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie, jeżeli występuje możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do dokonania kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku dochodowego oraz jeżeli aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatków dochodowych naliczonych przez te same władze podatkowe, gdy istnieje zamiar rozliczenia sald w kwotach netto.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Na dzień 31 grudnia 2021 roku Spółka rozpoznała aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego od strat podatkowych poniesionych w 2021 i 2020 roku oraz w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 roku. Z uwagi na fakt, iż w latach 2017-2019 Spółka rozliczała się w ramach Podatkowej Grupy Kapitałowej, strata osiągnięta w 2016 roku będzie możliwa do odliczenia do końca 2024 roku, strata z 2020 roku będzie możliwa do odliczenia najpóźniej w 2025 roku, natomiast strata z bieżącego okresu do końca 2026 roku. Opracowane w Spółce prognozy finansowe wskazują, iż na dzień bilansowy nie występuje utrata wartości powyższych aktywów. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione.

Podatek dochodowy ujęty w wyniku 2021 2020
Bieżący podatek dochodowy
Bieżące obciążenie podatkowe (0,1) (0,1)
Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych - 1,6
Odroczony podatek dochodowy
Podatek odroczony powstały w ciągu okresu sprawozdawczego 45,2 46,1
Podatek dochodowy ujęty w wyniku 45,1 47,6

Obecne przepisy nie zakładają zróżnicowania stawek podatkowych dla przyszłych okresów. Często występujące różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami państwowymi i przedsiębiorstwami, powodują powstanie obszarów niepewności i konfliktów. Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia podatkowe mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku. W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Spółki mogą zostać powiększone o dodatkowe zobowiązania podatkowe.

Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach 2021 2020
Podatek odroczony od wyceny instrumentów zabezpieczających (1,7) 9,6
Podatek odroczony od zysków / (strat) aktuarialnych dotyczących świadczeń pracowniczych (16,4) 8,6
Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach (18,1) 18,2

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 15

3.1 Podatek dochodowy (cd.)

Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej

2021 2020
Zysk (strata) przed opodatkowaniem (268,4) (221,5)
Koszt podatku dochodowego wg stawki 19% 51,0 42,1
Efekt podatkowy przychodów niebędących przychodami według przepisów podatkowych, w tym:
Dywidendy 3,0 11,1
Rozwiązanie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących - 0,2
Inne 0,2 0,1
Efekt podatkowy kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów według przepisów podatkowych, w tym:
PFRON (4,0) (3,9)
Utworzenie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących (2,3) -
Trwałe różnice w kosztach związanych z rzeczowymi aktywami trwałymi (0,9) (0,9)
Koszty reprezentacji (0,4) (0,4)
Podatek VAT i inne zobowiązania publicznoprawne (0,1) (0,2)
Pozostałe (0,5) (0,8)
Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych - 1,1
Podatek dochodowy ujęty w wyniku 45,1 47,6
Efektywna stawka podatkowa 16,8% 21,5%

Obowiązująca w Polsce stawka podatku dochodowego od osób prawnych w latach 2020 - 2021 wynosiła 19%.

Stan aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31/12/2021 31/12/2020
Aktywa z tytułu podatku odroczonego 228,0 230,7
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego (69,3) (99,1)
Razem 158,7 131,6

Tabela ruchów dla odroczonego podatku dochodowego

2021

1/01/2021 Ujęte w wynik Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 31/12/2021
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe (83,8) 30,0 - (53,8)
Prawa do użytkowania aktywów i zobowiązania z tytułu leasingu 6,1 (1,0) - 5,1
Pozostałe rezerwy i zobowiązania 9,0 4,7 - 13,7
Zapasy (10,2) 1,3 - (8,9)
Należności handlowe (5,1) (1,5) - (6,6)
Rezerwy na świadczenia pracownicze 133,0 (10,2) (16,4) 106,4
Pozostałe 15,7 3,6 (1,7) 17,6
Niewykorzystane straty podatkowe 66,9 18,3 - 85,2
Razem 131,6 45,2 (18,1) 158,7

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 16

2020

1/01/2020 Ujęte w wynik Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 31/12/2020
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe (98,2) 14,4 - (83,8)
Prawa do użytkowania aktywów i zobowiązania z tytułu leasingu 6,2 (0,1) - 6,1
Pozostałe rezerwy i zobowiązania 10,0 (1,0) - 9,0
Zapasy (5,1) (5,1) - (10,2)
Należności handlowe (3,7) (1,4) - (5,1)
Rezerwy na świadczenia pracownicze 130,3 (5,9) 8,6 133,0
Pozostałe 1,0 5,1 9,6 15,7
Niewykorzystane straty podatkowe 26,8 40,1 - 66,9
Razem 67,3 46,1 18,2 131,6

4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego

4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia

Stosowane zasady rachunkowości

Kredyty bankowe i pożyczki ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu kredyty i pożyczki są wykazywane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.

Zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie, które obejmują:
* stałe opłaty leasingowe, w tym zasadniczo stałe opłaty;
* zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia;
* kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej;
* cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji;
* kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, chyba że można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca nie skorzysta z opcji wcześniejszego wypowiedzenia.

Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy procentowej leasingu. W przypadku, gdy stopę procentową leasingu nie można łatwo ustalić, Spółka stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy dla danej umowy leasingowej. Po początkowym ujęciu Spółka wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:
* zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu;
* zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz
* zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu.

Spółka korzysta ze zwolnienia i nie stosuje wymogów w zakresie wyceny zobowiązania z tytułu leasingu oraz składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania w odniesieniu do:
* leasingów krótkoterminowych, tj. leasingów, których okres leasingu jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i nie zawierają opcji kupna;
* leasingów w odniesieniu, do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość.

Spółka uznaje za składniki o niskiej wartości te aktywa, które nowe nie przekraczają kwoty 25 tysięcy złotych. W przypadku zastosowania zwolnień o których mowa powyżej, Spółka rozpoznaje płatności leasingowe jako koszt zgodnie z metodą liniową przez okres leasingu lub według innej metody, jeżeli lepiej odzwierciedla ona korzyści uzyskiwane przez Spółkę.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 17

4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Istotne szacunki w obrębie zobowiązań z tytułu leasingu dotyczą modelu ustalania:
a) stopy dyskonta
Spółka dyskontuje opłaty leasingowe z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić, w przeciwnym razie stosuje krańcową stopę procentową. Krańcowa stopa procentowa ustalana jest na bazie dwóch składowych:
* stawki referencyjnej odpowiedniej dla danej waluty; oraz
* premii za ryzyko kredytowe, która opiera się na marży kredytowej banków z uwzględnieniem okresów obowiązywania umów.

b) okresu leasingu
W przypadku okresu leasingu, w tym w szczególności dla umów zawartych na czas nieokreślony, Spółka uwzględnia wszystkie istotne fakty i okoliczności, które stanowią zachętę ekonomiczną do tego, aby skorzystać z opcji przedłużenia leasingu lub nie skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu, takie jak:
* znaczenie tego składnika aktywów dla działalności Spółki uwzględniając czy składnik jest wyspecjalizowanym składnikiem aktywów, umiejscowienie składnika aktywów i dostępność odpowiednich rozwiązań alternatywnych,
* istotne inwestycje w przedmiocie leasingu podejmowane (lub które zgodnie z przewidywaniami mają zostać podjęte) w okresie obowiązywania umowy,
* postanowienia i warunki umowne dotyczące okresów opcjonalnych w porównaniu ze stawkami rynkowymi,
* uwarunkowania związane ze skorzystaniem z opcji przedłużenia umowy.# JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)

Dla umów zawartych na dany okres bez opcji przedłużenia Spółka ustala okres leasingu jako okres wynikający z umowy. Zobowiązania z tytułu zadłużenia posiadane przez Spółkę składają się z dwóch głównych kategorii: kredytów bankowych i pożyczek oraz leasingu. Umowy kredytów zawierane były głównie na finansowanie bieżącej działalności, finansowanie i refinansowanie planu inwestycyjnego oraz akwizycji. Spłata zaciągniętych zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych jest dokonywana w PLN i EUR. Umowy leasingu zawarte są w PLN, EUR oraz CZK i dotyczą głównie nieruchomości oraz taboru kolejowego. Na dzień 31 grudnia 2021 oraz 31 grudnia 2020 roku Spółka nie posiadała żadnych aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań.

Pozycje w walutach

W walucie funkcjonalnej PLN W walucie obcej Razem
31/12/2021
EUR CZK
Kredyty bankowe i pożyczki 891,8 693,8 -
Leasing 651,4 29,0 0,1
Razem 1 543,2 722,8 0,1
W walucie funkcjonalnej PLN W walucie obcej Razem
31/12/2020
EUR CZK
Kredyty bankowe i pożyczki 993,3 599,1 -
Leasing 606,5 52,2 0,2
Razem 1 599,8 651,3 0,2

Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia

Kredyty bankowe i pożyczki Leasing Razem
1/01/2021 1 592,4 658,9 2 251,3
Zaciągnięcie nowych zobowiązań 275,2 4,0 279,2
Modyfikacje istniejących umów - 26,1 26,1
Leasing zwrotny - 84,8 84,8
Koszty transakcyjne 1,2 - 1,2
Naliczenie odsetek 13,9 22,3 36,2
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału (280,6) (66,0) (346,6)
Zapłacone odsetki (13,5) (19,8) (33,3)
Koszty transakcyjne (1,3) - (1,3)
Pozostałe - (29,2) (29,2)
Różnice kursowe (1,7) (0,6) (2,3)
31/12/2021 1 585,6 680,5 2 266,1
Długoterminowe 1 287,2 585,0 1 872,2
Krótkoterminowe 298,4 95,5 393,9
Razem 1 585,6 680,5 2 266,1
Kredyty bankowe i pożyczki Leasing Razem
1/01/2020 1 543,7 712,8 2 256,5
Zaciągnięcie nowych zobowiązań 285,6 9,7 295,3
Modyfikacje istniejących umów - 18,7 18,7
Koszty transakcyjne 2,0 - 2,0
Naliczenie odsetek 19,6 24,7 44,3
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału (280,2) (78,8) (359,0)
Zapłacone odsetki (20,1) (23,0) (43,1)
Koszty transakcyjne (1,6) - (1,6)
Pozostałe - (10,3) (10,3)
Różnice kursowe 43,4 5,1 48,5
31/12/2020 1 592,4 658,9 2 251,3
Długoterminowe 1 321,9 575,7 1 897,6
Krótkoterminowe 270,5 83,2 353,7
Razem 1 592,4 658,9 2 251,3

Pozostałe kwoty z tytułu umów leasingu ujęte w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów:

Prezentacja w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów 2021 2020
Przychody z tytułu umów leasingu operacyjnego
Przychody z tytułu umów z klientami 33,8 34,7
Przychody odsetkowe z tytułu leasingu
Przychody finansowe 1,1 0,9
Koszty z tytułu:
Leasingu krótkoterminowego
Pozostałe usługi (19,5) (7,1)
Leasingu aktywów niskiej wartości
Pozostałe usługi (1,6) (2,2)

4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)

Warunki umów kredytowych

Podpisane z bankami umowy nakładają na Spółkę zobowiązania natury prawno-finansowej stosowane standardowo w tego rodzaju transakcjach. Kluczowymi wskaźnikami wykonania ww. zobowiązań określonych w umowach kredytowych zawartych przez Spółkę są: wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA oraz wskaźnik ogólnego zadłużenia. Wyżej wymienione wskaźniki kalkulowane są w oparciu o dane zawarte zarówno w Jednostkowym, jak i Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym PKP CARGO. Zgodnie z postanowieniami umów zawartych przez Spółkę weryfikacja spełniania warunków umów kredytowych następuje w cyklach kwartalnych, półrocznych oraz na koniec każdego roku obrotowego.

Wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA określa poziom zadłużenia finansowego pomniejszonego o środki pieniężne w relacji do generowanej EBITDA i kalkulowany jest z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16. Maksymalna dopuszczalna wartość wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA w zależności od umowy jest ustanowiona w przedziale 3,0-4,0. W przypadku wybranych umów istnieje również obowiązek spełnienia wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA oraz zadłużenia ogółem kalkulowanych w oparciu o parametry prognozowane. Wskaźnik ogólnego zadłużenia w większości umów zdefiniowany jest jako stosunek zobowiązań ogółem (z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16) do sumy bilansowej (z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16) i jego wartość nie może przekroczyć 60%.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość wskaźników zadłużenie netto/EBITDA opartych o Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe PKP CARGO S.A. i Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy PKP CARGO przekroczyły określony w umowach kredytowych poziom 3,0 oraz 4,0. Przed dniem bilansowym Spółka uzyskała od kredytodawców: 1. jednorazowe zwolnienie z obowiązku spełnienia wymogu dotyczącego utrzymania wskaźników zadłużenia netto/EBITDA na ustalonym poziomie lub 2. zawarła stosowne aneksy, w ramach których ustalono, że poziom wskaźnika dług netto/EBITDA na bazie skonsolidowanych danych Grupy PKP CARGO na dzień 31 grudnia 2021 roku nie może przekroczyć wartości 5,0 lub, że na dzień 31 grudnia 2021 roku nie będzie badany poziom wskaźnika dług netto/EBITDA. W przypadku umów z wybranymi bankami finansującymi zwolnienie, o którym mowa powyżej było również uwarunkowane wymogiem, aby poziom wskaźników zadłużenie netto/EBITDA na bazie skonsolidowanych danych Grupy PKP CARGO nie przekroczył wartości 5,0. Jednocześnie na dzień 31 grudnia 2021 roku w przypadku umów z jednym z banków Spółka uzyskała również zgodę na czasową zmianę definicji zadłużenia ogółem polegającą na wyłączeniu z definicji wpływu MSSF 16. Powyższe warunki zostały spełnione na dzień 31 grudnia 2021 roku i tym samym na podstawie MSR 1 nie istniała konieczność przeklasyfikowania zobowiązań z tytułu kredytów. Istotny wpływ na wartość osiąganych w następnych okresach wskaźników wynikających z umów kredytowych może mieć sytuacja gospodarcza związana między innymi ze skutkami pandemii COVID-19 i agresji zbrojnej na Ukrainę.

Niewykorzystane linie kredytowe i leasingowe

Rodzaj kredytu Nazwa banku Okres dostępności Waluta umowy 31/12/2021 31/12/2020
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Polska Kasa Opieki S.A. 24/05/2022 PLN 100,0 100,0
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Gospodarstwa Krajowego 1) 18/06/2022 PLN 100,0 -
Kredyt w rachunku bieżącym Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. 2) 19/03/2023 PLN 100,0 99,9
Linia leasingowa Millennium Leasing Sp. z o.o. 02/12/2021 PLN - 11,7
Linia leasingowa PKO Leasing S.A. 3) 18/06/2022 PLN 15,2 -
RAZEM 315,2 211,6

1) W dniu 18 czerwca 2021 roku Spółka podpisała umowę kredytu w rachunku bieżącym z Bankiem Gospodarstwa Krajowego do łącznej maksymalnej wysokości 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest finansowanie bieżącej działalności Spółki. Okres dostępności, jak i termin spłaty upływa 18 czerwca 2022 roku.
2) W dniu 17 grudnia 2021 roku Spółka podpisała aneks do umowy kredytu w rachunku bieżącym z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A. do łącznej maksymalnej wysokości 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest finansowanie bieżącej działalności Spółki. Okres dostępności, jak i termin spłaty upływa 19 marca 2023 roku.
3) W dniu 18 czerwca 2021 roku Spółka zawarła z PKO Leasing S.A. ramową umowę leasingu do łącznej wartości przedmiotu leasingu nieprzekraczającej 100 milionów złotych. Limit dostępny jest w okresie 12 miesięcy, z możliwością przedłużenia o okres kolejnych 12 miesięcy.

4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem

Stosowane zasady rachunkowości

Kapitał zakładowy w jednostkowym sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w Statucie. Kapitał zapasowy obejmuje nadwyżkę wartości emisji ponad wartość nominalną akcji (agio), zyski z lat ubiegłych przeniesione na kapitał zapasowy oraz kapitał rezerwowy z umorzenia akcji. Pozostałe składniki kapitału własnego obejmują zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych, efekt wyceny instrumentów kapitałowych w wartości godziwej oraz efektywną część zysków lub strat związanych z instrumentami zabezpieczającymi w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń. Zyski zatrzymane / (Niepokryte straty) obejmują wynik finansowy roku bieżącego, niepodzielone zyski oraz niepokryte straty z lat ubiegłych, a także różnice z przejścia na MSSF UE.

Kapitał zakładowy 31/12/2021 31/12/2020
Kapitał zakładowy składa się z:
Akcje zwykłe - w pełni opłacone i zarejestrowane 2 239,3 2 239,3

Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku kapitał zakładowy składał się z akcji zwykłych o wartości nominalnej 50 złotych każda. W pełni pokryte akcje zwykłe, o wartości nominalnej 50 złotych, są równoważne pojedynczemu głosowi na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy i posiadają prawo do dywidendy. Spółka PKP S.A. jest podmiotem dominującym wobec spółki PKP CARGO S.A. Zgodnie ze Statutem Spółki PKP S.A. posiada szczególne uprawnienia osobiste polegające na uprawnieniu do powoływania i odwoływania Członków Rady Nadzorczej w liczbie równej połowie składu Rady Nadzorczej powiększonej o jeden. PKP S.A. przysługuje osobiste uprawnienie do wyznaczenia przewodniczącego Rady Nadzorczej, jak i określenia liczby Członków Rady Nadzorczej. Dodatkowo w przypadku, w którym udział PKP S.A. w kapitale zakładowym Spółki wynosi 50% lub mniej, PKP S.A. przysługuje uprawnienie osobiste do wyłącznego wskazania kandydatów na Prezesa Zarządu Spółki. Uprawnienia osobiste PKP S.A. przysługują zawsze wtedy, gdy PKP S.A. posiada co najmniej 25% kapitału zakładowego Spółki. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie wystąpiły zmiany w kapitale zakładowym Spółki.# Zmiany w kapitale zapasowym i zyskach zatrzymanych

W 2021 oraz 2020 roku nie wystąpiły zmiany w kapitale zapasowym Spółki. W dniu 28 czerwca 2021 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę w sprawie pokrycia straty netto poniesionej w 2020 roku w kwocie 173,9 milionów złotych z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych. W dniu 30 marca 2022 roku Zarząd Spółki podjął uchwałę dotyczącą rekomendacji w zakresie pokrycia straty za 2021 rok wykazanej w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym:
a) z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych w kwocie 114,3 milionów złotych;
b) z kapitału rezerwowego w kwocie 109,0 milionów złotych.

Zarządzanie kapitałem własnym

Głównym celem zarządzania kapitałem własnym w Spółce jest zapewnienie zdolności do kontynuowania działalności, kreowanie wartości dla akcjonariuszy oraz korzyści dla innych zainteresowanych. Zgodnie z prowadzoną przez siebie polityką oraz założeniami wynikającymi z wybranych umów kredytowych Spółka dopuszcza maksymalny poziom zadłużenia do wysokości 60% sumy bilansowej. Poziom zadłużenia jest przez Spółkę monitorowany na bieżąco.

Zachowanie założonej struktury kapitału może być realizowane przez: emisję nowych akcji, sprzedaż aktywów, zwrot kapitału akcjonariuszom lub korektę kwoty dywidendy.

Wskaźnik ogólnego zadłużenia

31/12/2021 31/12/2020
Zadłużenie ogółem 3 914,7 3 708,2
Suma bilansowa 6 727,4 6 667,0
Wskaźnik ogólnego zadłużenia 58%* 56%

*Jak szerzej opisano w Nocie 4.1 na dzień 31 grudnia 2021 roku dla celów weryfikacji warunków umów kredytowych wskaźnik ogólnego zadłużenia jest korygowany o wpływ MSSF 16 i wynosi 55%.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Stosowane zasady rachunkowości

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne na rachunkach bieżących, depozyty bankowe płatne na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o wysokim stopniu płynności i o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy.

Struktura środków pieniężnych i ich ekwiwalentów

31/12/2021 31/12/2020
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych 71,0 27,7
Lokaty bankowe do 3 miesięcy 70,0 152,4
Inne środki pieniężne - 0,4
Razem 141,0 180,5
w tym: środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania 42,8 33,0

Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania obejmowały głównie środki pieniężne otrzymane w ramach wadiów i gwarancji oraz zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych dla mechanizmu podzielonej płatności.

4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych

Zmiany w kapitale obrotowym

2021

Zmiana stanu ze sprawozdania z sytuacji finansowej Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej Pozostałe Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (zmiana stanu kapitału obrotowego)
Zapasy 7,7 18,0 - -25,7
Należności handlowe (14,0) (0,6) 0,4 (14,2)
Pozostałe aktywa (18,2) 2,1 0,2 (15,9)
Rezerwy (134,6) - - (134,6)
Zobowiązania handlowe 230,5 1,8 (1,6) 230,7
Zobowiązania inwestycyjne 123,5 (90,8) - 32,7
Pozostałe zobowiązania (67,6) 39,6 (2,4) (30,4)
Kapitał obrotowy razem 127,3 (29,9) (3,4) 94,0

2020

Zmiana stanu ze sprawozdania z sytuacji finansowej Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej Pozostałe Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (zmiana stanu kapitału obrotowego)
Zapasy (15,8) 33,4 - 17,6
Należności handlowe 24,9 (5,1) 0,8 20,6
Pozostałe aktywa 43,2 (15,1) 7,0 35,1
Rezerwy (6,1) - - (6,1)
Zobowiązania handlowe (17,9) (1,8) (0,2) (19,9)
Zobowiązania inwestycyjne (118,8) 92,5 - (26,3)
Pozostałe zobowiązania 45,8 (32,3) 12,4 25,9
Kapitał obrotowy razem (44,7) 71,6 20,0 46,9

Pozostałe korekty

2021 2020
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 86,3 (45,4)
Wycena instrumentów zabezpieczających 2,7 (9,3)
Wycena instrumentów kapitałowych w wartości godziwej - (0,7)
Pozostałe korekty w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 89,0 (55,4)

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych (cd.)

Transakcje niepieniężne

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku główne transakcje niepieniężne dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej, które nie zostały odzwierciedlone w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych przedstawiały się następująco:

  • Kompensata wzajemnych rozrachunków
    Spółka dokonała kompensaty należności handlowych ze zobowiązaniami z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Łączna kwota kompensat w 2021 roku wynosiła 1,1 miliona złotych, natomiast w 2020 roku wynosiła 5,1 milionów złotych.

  • Likwidacja taboru kolejowego
    W momencie podjęcia decyzji o likwidacji księgowej składnika taboru kolejowego jego wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji zapasów. W 2021 roku wartość rezydualna składników majątku trwałego przeklasyfikowanych do zapasów wynosiła 18,0 milionów złotych, natomiast w 2020 roku wynosiła 33,4 milionów złotych.

5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe

Stosowane zasady rachunkowości

Tabor kolejowy oraz pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (zwane dalej: rzeczowe aktywa trwałe) wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość początkowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę nabycia lub koszty wytworzenia, wraz z cłami importowymi i niepodlegającymi odliczeniu podatkami zawartymi w cenie. Ponadto jest pomniejszana o upusty, rabaty i dotacje oraz powiększana o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem i jeśli dotyczy, koszty finansowania zewnętrznego. Dotacje rządowe są ujmowane jako pomniejszenie wartości aktywów w momencie, gdy istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane z nią warunki. W ramach rzeczowych aktywów trwałych Spółka prezentuje prawa wieczystego użytkowania gruntów, które są zwolnione z opłat.

Środki trwałe w okresie budowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po koszcie wytworzenia pomniejszonym o ujęte odpisy z tytułu utraty wartości. Składnik rzeczowych aktywów trwałych usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej na moment zbycia lub gdy oczekuje się, iż nie uzyska się korzyści ekonomicznych z jego użytkowania. W momencie podjęcia decyzji o likwidacji składnika rzeczowych aktywów trwałych jego wartość księgowa ujmowana jest w wyniku okresu, w którym decyzja ta została podjęta, za wyjątkiem składników taboru kolejowego, w przypadku, których w momencie podjęcia decyzji o ich likwidacji, ich wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji zapasów.

W ramach składników taboru kolejowego Spółka identyfikuje i wyodrębnia wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, które charakteryzują się różnym okresem ekonomicznej użyteczności, czyli tzw. komponenty. Jako istotne komponenty wagonów towarowych i lokomotyw Spółka wyodrębnia część główną składnika taboru oraz część naprawy / przeglądu okresowego. Dodatkowo, dla składników taboru kolejowego wyodrębniana jest wartość rezydualna (złomowa).

Naprawy i przeglądy taboru kolejowego

Tabor kolejowy poddawany jest czynnościom utrzymaniowym na pięciu poziomach, których zakres ramowy określony jest w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 roku w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (Dz.U. z 2016 r. poz.226 z późn. zm.). Szczegółowe wymagania dla tych czynności zawarte są w Dokumentacjach Systemu Utrzymania (DSU) obowiązujących dla każdego z eksploatowanych pojazdów kolejowych. Tabor kolejowy poddawany jest planowym czynnościom utrzymaniowym zgodnie z określonymi w DSU cyklami naprawczymi uwarunkowanymi dopuszczalnym czasem i / lub przebiegiem eksploatacji pojazdu. Po zakończeniu naprawy lub modernizacji na poziomie 4 i 5 wystawiane jest świadectwo sprawności technicznej. Świadectwo sprawności technicznej potwierdza możliwość eksploatacji danego składnika taboru do kolejnej naprawy na poziomie P4 lub P5. Warunkiem tej eksploatacji w całym okresie ważności świadectwa jest również wykonanie w połowie cyklu przeglądu P3. W przypadku niewykonania napraw/przeglądów na poziomach P3, P4 i P5, składnik taboru traci zdolność eksploatacyjną i nie może być używany w przewozach kolejowych. Spółka uznaje naprawy i przeglądy okresowe na poziomie P3, P4 i P5 za warunek ciągłego wykorzystywania pozycji składników taboru kolejowego i w momencie przeprowadzania takiej naprawy, jeśli kryteria ujmowania są spełnione, koszty naprawy zostają ujęte w wartości bilansowej składnika taboru i podlegają amortyzacji w okresie międzynaprawczym. Inne koszty bieżącego utrzymania i konserwacji rzeczowych aktywów trwałych oraz koszty bieżących remontów (niebędące kosztem napraw i przeglądów okresowych P3, P4 lub P5) są na zasadach ogólnych traktowane jako koszt okresu, w którym nastąpiły.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

Stosowane zasady rachunkowości

Wartość rezydualna taboru kolejowego

Wycena wartości rezydualnej taboru oparta jest na cenach złomu określonych klas z uwzględnieniem kosztów doprowadzenia do zbycia. Wartość rezydualna taboru nie podlega amortyzacji, natomiast podlega okresowej weryfikacji na koniec każdego roku obrotowego. Spółka dokonuje zmiany wartości rezydualnej w przypadku, gdy zmiana ta w istotny sposób wpływa na sprawozdanie finansowe Spółki.

Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych

Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji.# Wartość rzeczowych aktywów trwałych podlegającą amortyzacji

Wartość rzeczowych aktywów trwałych podlegającą amortyzacji rozkłada się w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Podlegającą amortyzacji wartość początkową danego składnika aktywów ustala się po odjęciu wartości rezydualnej danego składnika aktywów. Grunty własne oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają amortyzacji.

Szacowane okresy użytkowania oraz wartości rezydualne są weryfikowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego (z prospektywnym zastosowaniem wszelkich zmian w szacunkach).

Na potrzeby kalkulacji amortyzacji Spółka stosuje następujące okresy ekonomicznego użytkowania dla poszczególnych grup aktywów trwałych:

  • Nieruchomości, w tym:
    • Grunty i prawo wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają amortyzacji
    • Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej od 5 do 75 lat
  • Urządzenia techniczne i maszyny od 2 do 40 lat
  • Tabor kolejowy, w tym:
    • Wagony towarowe:
      • część główna wagonu od 36 do 48 lat
      • naprawy okresowe wagonów od 4 do 6 lat
      • przeglądy okresowe wagonów od 2 do 3 lat
    • Lokomotywy elektryczne:
      • część główna lokomotywy od 24 do 45 lat
      • naprawy okresowe lokomotyw od 4 do 8 lat
      • przeglądy okresowe lokomotyw od 2 do 4 lat
  • Pozostałe środki transportu od 2 do 25 lat
  • Inne środki trwałe od 2 do 25 lat

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych

Na każdy dzień bilansowy Spółka dokonuje przeglądu wartości bilansowych posiadanych aktywów trwałych w celu stwierdzenia, czy nie występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Jeżeli stwierdzono istnienie przesłanek, szacowana jest wartość odzyskiwalna ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego odpisu z tego tytułu. Wartość odzyskiwalna ustalana jest jako wyższa spośród dwóch wartości: wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa. Wartość użytkowa odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu odpowiedniej stopy dyskonta przed opodatkowaniem.

Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa od wartości bilansowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, wartość bilansowa pomniejszana jest do wartości odzyskiwalnej. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości.

Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu, wartość aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwalnej, nieprzekraczającej jednak ich wartości bilansowej jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto straty z tytułu utraty wartości. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych

Spółka określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników rzeczowych aktywów trwałych. Szacunek ten opiera się na oczekiwanym okresie ekonomicznej użyteczności tych aktywów. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji rzeczowych aktywów trwałych w przyszłych okresach.

Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności składników rzeczowych aktywów nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych.

Wartości rezydualne taboru

Na dzień 31 grudnia 2021 roku Spółka przeprowadziła weryfikację wartości rezydualnej taboru kolejowego, w oparciu o przeprowadzoną przez niezależnego rzeczoznawcę wycenę taboru. Istotnym czynnikiem wpływającym na wycenę wartości rezydualnej jest cena złomu. Z uwagi na obserwowany w ostatnim okresie wzrost cen, na potrzeby wyceny przeprowadzonej przez rzeczoznawcę, założono wzrost na poziomie 15% w stosunku do cen z końca 2020 roku. W związku z powyższym Spółka zdecydowała o zwiększeniu wartości rezydualnej taboru kolejowego, przy czym zmiana ta nie miała istotnego wpływu na wysokość odpisu aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego. Aktualizacja wartości rezydualnej spowoduje obniżenie wartości odpisów amortyzacyjnych w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Utrata wartości aktywów trwałych

Zgodnie z MSR 36 na koniec każdego okresu sprawozdawczego Spółka ocenia czy istnieją przesłanki wskazujące na potencjalną utratę wartości składników aktywów trwałych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku głównymi przesłankami świadczącymi o możliwej utracie wartości aktywów była utrzymująca się niższa wartość rynkowa aktywów netto Spółki od ich wartości bilansowej, niższe od oczekiwanych wyniki finansowe osiągane przez Spółkę oraz wzrost rynkowych stóp zwrotu z inwestycji mających wpływ na stopę dyskonta stosowaną w testach na utratę wartości.

Zgodnie z MSR 36 wartość odzyskiwalna określana jest jako wyższa spośród wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia oraz wartości użytkowej. Ryzyko utraty wartości zidentyfikowano na poziomie składników majątkowych taboru kolejowego oraz nieruchomości. Wartość odzyskiwalną powyższych składników majątku ustalono w oparciu o ich wartość godziwą pomniejszoną o koszty zbycia.

Wartość godziwa ww. aktywów została wyznaczona na podstawie wycen dokonanych przez niezależnych rzeczoznawców majątkowych. Wartość godziwa składników taboru kolejowego została ustalona metodą kosztową z elementami metody porównawczej. Wartość rynkowa taboru została oszacowana w oparciu o koszt zastąpienia z uwzględnieniem m.in. utraty wartości z przyczyn fizycznych, funkcjonalnych i zewnętrznych (ekonomicznych). Koszt zastąpienia stanowi aktualny na dzień wycen koszt, jaki należałoby ponieść celem otrzymania nowego środka technicznego identycznego lub o zbliżonych parametrach. Przy wycenie brano pod uwagę także:

  • rok produkcji,
  • ilość i rodzaje napraw połączonych z modernizacją,
  • ilość przejechanych kilometrów,
  • koszty wykonania poszczególnych napraw,
  • datę wykonania ostatnich napraw,
  • nowoczesność konstrukcji,
  • ceny i dostępności nowych egzemplarzy.

Przy wycenie posłużono się znajomością cen lokomotyw i wagonów na rynku pierwotnym oraz wtórnym firm krajowych i zagranicznych. Korzystano także m.in. z katalogów cenowych dotyczących maszyn oraz urządzeń pojazdów szynowych danego typu.

Wartość godziwą wycenionych nieruchomości określono w oparciu o podejście mieszane zawierające elementy wyceny metodą porównawczą, dochodową lub odtworzeniową. Grunty wyceniono metodą porównawczą, a zlokalizowane na nich budynki metodą dochodową lub kosztową - w zależności od rodzaju nieruchomości. Dla potrzeb ustalenia wartości odzyskiwalnej pominięto koszty zbycia wycenionych aktywów, gdyż zostały one uznane za nieistotne.

W oparciu o przeprowadzone wyceny na dzień 31 grudnia 2021 roku:

a) nadwyżka wartości godziwej nad wartością księgową wszystkich składników taboru kolejowego wyniosła około 30%, przy czym analiza na poziomie indywidualnych składników majątku spowodowała rozpoznanie dodatkowego odpisu z tytułu utraty wartości w kwocie 12,4 milionów złotych;

b) nie zidentyfikowano utraty wartości wycenionych nieruchomości.

Wartość godziwa pozostałych aktywów Spółki nie podlegających wycenie, nie różniła się istotnie od ich wartości księgowych.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych 2021

Tabor kolejowy Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Razem
Wartość brutto
1/01/2021 6 254,9 565,8 219,7 28,7 25,1 20,2 859,5
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Naprawy okresowe - - - - - 447,7 - 447,7
Nabycie nowych składników / modernizacje - - - - - 309,2 - 309,2
Rozliczenie środków trwałych w budowie 715,4 28,7 5,5 - 0,7 (750,3) (715,4)
Dotacja do aktywów trwałych (82,3) - - - - - -
Sprzedaż (w tym leasing zwrotny) (98,6) (0,3) - (1,1) - - (1,4)
Likwidacja (276,9) (3,1) (19,5) (0,1) (0,7) (0,7) (24,1)
Przeklasyfikowanie do APS (133,1) - - - - - -
Pozostałe 1,9 (3,4) - - - (0,5) (3,9)
31/12/2021 6 381,3 587,7 205,7 27,5 25,1 25,6 871,6
Skumulowane umorzenie
1/01/2021 (2 370,5) (150,1) (179,1) (28,1) (22,9) - (380,2)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji (463,5) (18,3) (12,3) (0,3) (1,0) - (31,9)
Sprzedaż (w tym leasing zwrotny) 9,8 0,3 - 1,1 - - 1,4
Likwidacja 256,8 3,0 19,4 0,1 0,7 - 23,2
Przeklasyfikowanie do APS 90,1 - - - - - -
Pozostałe (1,1) - - - - - -
31/12/2021 (2 478,4) (165,1) (172,0) (27,2) (23,2) - (387,5)
Skumulowana utrata wartości
1/01/2021 (75,2) (1,5) (0,1) - - (3,0) (4,6)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Ujęcie odpisu, w tym: (17,7) - - - - (0,1) (0,1)
efekt wyceny do wartości godziwej (12,4) - - - - - -
Rozwiązanie odpisu - 1,5 - - - - 1,5
Wykorzystanie odpisu 6,0 - 0,1 - - 0,7 0,8
Przeklasyfikowanie do APS 11,7 - - - - - -
Pozostałe (0,2) - - - - - -
31/12/2021 (75,4) - - - - (2,4) (2,4)
Wartość netto
1/01/2021 3 809,2 414,2 40,5 0,6 2,2 17,2 474,7
31/12/2021 3 827,5 422,6 33,7 0,3 1,9 23,2 481,7

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych 2020

Tabor kolejowy Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Razem
Wartość brutto
1/01/2020 6 110,8 560,4 212,8 31,0 24,7 16,1 845,0
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Naprawy okresowe - - - - - 249,7 - 249,7
Nabycie nowych składników / modernizacje - - - - - 334,5 - 334,5

27 5.2 Prawa do użytkowania aktywów

Stosowane zasady rachunkowości

Prawa do użytkowania składnika aktywów na dzień początkowego ujęcia wycenia się według kosztu, który obejmuje zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie, wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Spółkę jako leasingobiorcę oraz szacunek kosztów, które mają zostać poniesione w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował. W ramach pozycji prawa do użytkowania aktywów Spółka prezentuje również prawa wieczystego użytkowania gruntów, z których Spółka korzysta w zamian za wynagrodzenie. Prawa wieczystego użytkowania gruntów, za które Spółka nie ponosi opłat z uwagi na przysługujące z mocy prawa zwolnienie podmiotowe, nie spełniają definicji leasingu i są prezentowane przez Spółkę w ramach pozycji pozostałe rzeczowe aktywa trwałe.

Po początkowym ujęciu Spółka wycenia prawa do użytkowania składnika aktywów według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne i łączne straty z tytułu utraty wartości oraz skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. W przypadku nakładów na naprawy i przeglądy okresowe składników stanowiących prawa do użytkowania aktywów Spółka stosuje MSR 16, tj. prezentuje komponenty związane z naprawami i przeglądami okresowymi tych składników w tej samej pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, tj. w pozycji prawa do użytkowania aktywów.

Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość składników prawa do użytkowania aktywów rozkłada się w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Okresy ekonomicznej użyteczności prawa do użytkowania aktywów leasingu przedstawiały się następująco:

  • Tabor kolejowy od 2 do 32 lat
  • Nieruchomości strategiczne od 14 do 17 lat
  • Pozostałe nieruchomości od 2 do 15 lat
  • Maszyny i urządzenia od 2 do 15 lat
  • Pozostałe od 2 do 15 lat

Okres ekonomicznej użyteczności dla składników prawa wieczystego użytkowania gruntów Spółka określa jako okres pozostały do dnia, na który prawa to zostały nadane, chyba że występują okoliczności, które wskazywałyby na przyjęcie dłuższego lub krótszego okresu.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów Spółka określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników prawa do użytkowania aktywów. Jeżeli przed końcem okresu leasingu przeniesione zostanie na rzecz Spółki prawo własności do bazowego składnika aktywów lub Spółka spodziewa się skorzystać z przysługującej jej opcji kupna, Spółka dokonuje amortyzacji prawa do użytkowania składnika aktywów, począwszy od daty rozpoczęcia aż do końca okresu ekonomicznej użyteczności tego składnika. W przeciwnym razie Spółka dokonuje amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania do końca okresu użytkowania tego składnika lub do końca okresu leasingu, w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji prawa do użytkowania aktywów. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności składników prawa do użytkowania aktywów nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych.


JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

28 5.2 Prawa do użytkowania aktywów (cd.)

Zmiana stanu praw do użytkowania aktywów

Tabor kolejowy Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Razem
Wartość brutto
1/01/2021 171,6 583,2 8,7 7,9 0,7 772,1
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nowe umowy leasingu - 1,2 2,8 - - 4,0
Modyfikacje istniejących umów - 25,5 - - - 25,5
Leasing zwrotny 84,8 - - - - 84,8
Zwrot przedmiotu leasingu (12,6) (35,8) - (0,1) - (48,5)
Inne - 3,5 - - - 3,5
31/12/2021 243,8 577,6 11,5 7,8 0,7 841,4
Skumulowane umorzenie
1/01/2021 (41,7) (83,0) (1,7) (3,9) (0,3) (130,6)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji (18,3) (42,9) (1,8) (2,2) (0,1) (65,3)
Zwrot przedmiotu leasingu 12,6 10,0 - 0,1 - 22,7
Inne (0,6) (0,7) - - - (1,3)
31/12/2021 (48,0) (116,6) (3,5) (6,0) (0,4) (174,5)
Wartość netto
1/01/2021 129,9 500,2 7,0 4,0 0,4 641,5
31/12/2021 195,8 461,0 8,0 1,8 0,3 666,9

Tabor kolejowy Nieruchomości Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Razem
Wartość brutto
1/01/2020 184,3 570,5 8,8 7,4 0,7 771,7
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nowe umowy leasingu 0,4 8,2 0,6 0,5 - 9,7
Modyfikacje istniejących umów (2,9) 13,9 0,1 - - 11,1
Zwrot przedmiotu leasingu (10,2) (9,5) (0,1) - - (19,8)
Wykup przedmiotu leasingu - - (0,7) - - (0,7)
Inne - 0,1 - - - 0,1
31/12/2020 171,6 583,2 8,7 7,9 0,7 772,1
Skumulowane umorzenie
1/01/2020 (24,8) (40,4) (0,7) (1,7) (0,1) (67,7)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji (25,6) (43,9) (1,6) (2,2) (0,2) (73,5)
Zwrot przedmiotu leasingu 10,0 1,5 - - - 11,5
Wykup przedmiotu leasingu - - 0,6 - - 0,6
Inne (1,3) (0,2) - - - (1,5)
31/12/2020 (41,7) (83,0) (1,7) (3,9) (0,3) (130,6)
Wartość netto
1/01/2020 159,5 530,1 8,1 5,7 0,6 704,0
31/12/2020 129,9 500,2 7,0 4,0 0,4 641,5

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

29 5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży

Stosowane zasady rachunkowości

Spółka klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, gdy jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna. Sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, gdy przedstawiciele odpowiedniego poziomu kierownictwa Spółki są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży składnika aktywów oraz aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu został rozpoczęty.

Spółka wycenia składnik aktywów trwałych zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży w kwocie niższej z jego wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży. Ewentualną różnicę pomiędzy wartością bilansową, a niższą od niej wartością godziwą, Spółka odnosi w koszty jako odpisy aktualizujące.

Zmiana stanu aktywów klasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży

2021 2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 12,7 -
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Przeklasyfikowanie z pozycji rzeczowych aktywów trwałych ¹ 31,3 47,1
Sprzedaż (32,4) (34,7)
Rozwiązanie odpisu z tytułu utraty wartości 4,0 0,3
Pozostałe (0,7) -
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 14,9 12,7

¹ W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku Rada Nadzorcza Spółki wyraziła zgodę na sprzedaż:
* 988 sztuk wagonów o łącznej wartości księgowej w wysokości 14,1 milionów złotych.
* 441 sztuk lokomotyw oraz wraków lokomotyw o łącznej wartości księgowej w wysokości 39,9 milionów złotych, z czego 22,7 milionów złotych dotyczyło wraków lokomotyw prezentowanych w pozycji zapasów jako tabor kolejowy w trakcie kasacji.


JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

30 5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych

Stosowane zasady rachunkowości

Inwestycje w jednostkach powiązanych ujmowane są w cenie nabycia i pomniejszone o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość obejmowanych udziałów i akcji w zamian za aport prezentowana jest w wartości księgowej aportu wniesionego przez Spółkę.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Spółka ocenia na każdy dzień bilansowy czy istnieją obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości inwestycji w jednostkach powiązanych. W przypadku ich wystąpienia Spółka zobowiązana jest do ustalenia wartości odzyskiwalnej aktywów wskazujących na utratę wartości. Na dzień 31 grudnia 2021 roku Spółka zidentyfikowała przesłanki możliwej utraty wartości inwestycji w spółce PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.oraz w PKP CARGO INTERNATIONAL a.s., z uwagi na osiągane niższe od oczekiwanych wyniki finansowe oraz wzrost rynkowych stóp zwrotu z inwestycji mających wpływ na stopy dyskonta stosowane w testach na utratę wartości. W związku z ww. wystąpieniem przesłanek zostały przeprowadzone testy na utratę wartości w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne zdefiniowanych odrębnie dla każdej z testowanych spółek. Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto.

PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne:

  • zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2022 do 2026 roku,
  • w okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie kształtował się na poziomie 5,1% w ujęciu realnym,
  • wydatki na CAPEX osiągną średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 4,4% rocznych przychodów z działalności operacyjnej w ujęciu realnym,
  • średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie 7,5% w ujęciu realnym,
  • po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym.

PKP CARGO INTERNATIONAL a.s.

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne:

  • za ośrodek wypracowujący środki pieniężne uznano całość aktywów należących do Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL, które głównie są wykorzystywane do obsługi klientów na czeskim rynku kolejowym,
  • zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2022 do 2031 roku; zdaniem Zarządu Spółki przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności,
  • w okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie kształtował się na poziomie 2,7% w ujęciu realnym,
  • wydatki na CAPEX osiągną średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 6,0% rocznych przychodów z działalności operacyjnej w ujęciu realnym,
  • średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie 5,5% w ujęciu realnym,
  • po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku w wyniku przeprowadzonych testów ustalona wartość odzyskiwalna przewyższyła wartość bilansową testowanych aktywów, wobec czego Spółka nie rozpoznała odpisu z tytułu trwałej utraty wartości udziałów w PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. i PKP CARGO INTERNATIONAL a.s.

Analizę wrażliwości przeprowadzono dla kluczowych założeń modelu testu na utratę wartości takich jak WACC oraz wskaźnik wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy. Zmiana WACC o +/- 0,3 p.p. oraz poziomu wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy o +/- 0,3 p.p. nie powoduje konieczności rozpoznania odpisu z tytułu trwałej utraty wartości udziałów w PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. i PKP CARGO INTERNATIONAL a.s.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych (cd.)

Szczegółowe informacje dotyczące jednostek wchodzących w skład Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku przedstawiają się następująco:

Jednostki zależne Udziały we wspólnych przedsięwzięciach
PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o. (ŻURAWICA) 100% / 100%
PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. (WARSZAWA) 100% / 100%
PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. (WARSZAWA) 100% / 100%
PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. (WARSZAWA) 100% / 100%
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. (WARSZAWA) 100% / 100%
CARGOTOR Sp. z o.o. (WARSZAWA) 100% / 100%
Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o. (WARSZAWA) 99,8% / 99,8%
ONECARGO CONNECT Sp. z o.o. (WARSZAWA) 100% / 100%
PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. (OSTRAWA) 100% / 100%
Transgaz S.A. (ZALESIE k. MAŁASZEWICZ) 64% / 64%
Cargosped Terminal Braniewo Sp. z o.o. (BRANIEWO) 100% / 100%
PKP CARGO CONNECT GmbH (HAMBURG) 100% / 100%
Rentrans Cargo Sp. z o.o. (SZCZECIN) 0% / 29,3%
Terminale Przeładunkowe Sławków Medyka Sp. z o.o. (SŁAWKÓW) 50% / 50 %
COSCO Shipping Lines (POLAND) Sp. z o.o. (GDYNIA) 20% / 20%
AWT ROSCO a.s. (OSTRAWA) 100% / 100%
AWT Čechofracht a.s. (OSTRAWA) 100% / 100%
AWT Rekultivace a.s. (PETŘVALD) 100% / 100%
PKP CARGO INTERNATIONAL HU Zrt. (BUDAPESZT) 100% / 100%
PKP CARGO INTERNATIONAL SK a.s. (BRATYSŁAWA) 100% / 100%
AWT DLT s.r.o. (KLADNO) 100% / 100%
DEPOS Horni Sucha, a.s. (HORNI SUCHA) 20,6% / 20,6%
PKP CARGO S.A.
PKP CARGO INTERNATIONAL SI d.o.o. (GRČAREVEC) 80% / 80%
PKP Linia Chełmska Szerokotorowa Sp. z o.o. (CHEŁM) 100% / 0%

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.4 Inwestycje w jednostkach powiązanych (cd.)

Zmiany w strukturze grupy kapitałowej

W dniu 22 marca 2021 roku spółka zależna PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. zawarła umowę sprzedaży posiadanych udziałów w spółce Rentrans Cargo Sp. z o.o. za cenę 7,0 milionów złotych, w związku z czym Rentrans Cargo Sp. z o.o. przestała być podmiotem powiązanym z Grupą PKP CARGO.

W dniu 9 września 2021 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki z PRIMOL-RAIL d.o.o. na PKP CARGO INTERNATIONAL SI d.o.o.

W dniu 27 października 2021 roku Spółka zawarła ze spółką PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. umowę zakupu 100% udziałów w spółce PKP Linia Chełmska Szerokotorowa Sp. z o.o.

W dniu 11 marca 2022 roku Spółka zawarła ze spółką PKP S.A. umowę zakupu 0,17% udziałów w spółce Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o. W wyniku zawartej umowy Spółka została jedynym wspólnikiem w spółce Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o.

Zestawienie inwestycji w jednostkach powiązanych

31/12/2021 31/12/2020
CARGOTOR Sp. z o.o. 20,2 20,2
Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o. 1,5 1,5
COSCO Shipping Lines (Poland) Sp. z o.o. 1,1 1,1
ONECARGO CONNECT Sp. z o.o. - -
PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. 123,2 123,2
PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. 499,7 499,7
PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. 15,4 15,4
PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o. 51,1 51,1
PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. 117,7 117,7
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. 10,1 10,1
PKP Linia Chełmska Szerokotorowa Sp. z o.o. - -
Razem 840,0 840,0

5.5 Zapasy

Stosowane zasady rachunkowości

Zapasy wyceniane są w koszcie lub wartości netto możliwej do uzyskania, zależnie od tego, która jest niższa. Rozchody zapasów dokonywane są metodą FIFO. Wartość możliwą do uzyskania stanowi szacunkowa cena sprzedaży zapasów pomniejszona o wszelkie koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku.

Spółka tworzy odpisy aktualizujące wartość zapasów w przypadku występowania zapasu zbędnego lub uszkodzonego oraz w przypadku, gdy cena sprzedaży netto tego zapasu jest niższa niż jego wartość bilansowa. Odpis aktualizujący wartość zapasów ustalany jest na podstawie analizy przydatności przeprowadzanej co najmniej na koniec każdego roku obrotowego. Na podstawie tej analizy dokonuje się odpisów aktualizujących wartość zapasów nieprzydatnych z punktu widzenia Spółki.

Struktura zapasów

31/12/2021 31/12/2020
Zapasy strategiczne 24,0 27,7
Tabor w trakcie kasacji 31,0 39,8
Pozostałe zapasy 34,1 28,8
Odpisy aktualizujące (1,8) (1,3)
Zapasy netto 87,3 95,0

Zestawienie zmian odpisu aktualizującego wartość zapasów

2021 2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego (1,3) (3,0)
Zawiązanie (1,2) (0,3)
Wykorzystanie 0,7 2,0
Stan na koniec okresu sprawozdawczego (1,8) (1,3)

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.6 Należności handlowe

Stosowane zasady rachunkowości

Należności handlowe traktowane są jako instrumenty finansowe i wyceniane według zamortyzowanego kosztu zgodnie ze stosowanym przez Spółkę modelem biznesowym, którego celem jest uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umów w określonych terminach, które stanowią wyłączną spłatę wartości nominalnej i odsetek.

Spółka stosuje uproszczone podejście dopuszczone przez MSSF 9 i wycenia odpisy aktualizujące w wysokości strat kredytowych spodziewanych w całym okresie życia należności handlowych. Prawdopodobieństwo poniesionych strat kredytowych zostało oszacowane na podstawie historycznej analizy odzyskiwalności sald należności handlowych w określonych przedziałach wiekowania. W tym celu dokonano oszacowania wskaźników braku wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów dla poszczególnych przedziałów wiekowania zaprezentowanych w tabeli zawierającej analizę wiekowania należności handlowych.

Odpis z tytułu utraty wartości oblicza się uwzględniając wskaźniki braku wypełnienia zobowiązania oraz wysokość salda należności niespłaconych na dzień bilansowy dla każdego przedziału struktury wiekowej. Poza tym Spółka dokonuje indywidualnych odpisów aktualizujących, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że Spółka nie będzie w stanie otrzymać należnych kwot.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Kalkulacja i wycena odpisów aktualizujących wartość należności handlowych oraz aktywów z tytułu umów z klientami jest obszarem wymagającym szacunku. Oczekiwane straty kredytowe są kalkulowane na bazie indywidualnej oceny odzyskiwalności danej należności oraz z uwzględnieniem modelu stosowanego przez Spółkę w celu oszacowania wskaźnika braku wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów.# JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

Indywidualnie ustalane odpisy aktualizujące wymagają oceny czy dana należność zostanie spłacona przez kontrahenta z uwzględnieniem ustanowionych zabezpieczeń, zawartych ugód. Ocena taka dokonywana jest przez istniejącą w Spółce komórkę windykacyjną. Stosowany przez Spółkę model szacowania wskaźnika oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania przez kontrahentów opiera się o uproszczoną matrycę odpisów aktualizujących w poszczególnych przedziałach wiekowych na podstawie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia należności. Przy oszacowaniu oczekiwanych strat kredytowych zastosowano metodę opartą o wskaźniki oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania ustalone na podstawie danych historycznych za lata 2018 – 2021 pochodzących z systemów finansowo-księgowych. Pandemia COVID-19 nie miała istotnego wpływu na wysokość oczekiwanych strat kredytowych, co opisano w Nocie 1.4. Uzgodnienie odpisów aktualizujących należności zaprezentowano w poniższych tabelach.

Struktura należności handlowych

31/12/2021 31/12/2020
Należności handlowe 414,5 406,8
Odpis aktualizujący należności (34,0) (40,3)
Razem 380,5 366,5
Aktywa krótkoterminowe 380,5 366,5
Razem 380,5 366,5

Uzgodnienie odpisów aktualizujących wartość należności handlowych

2021 2020
Bez utraty wartości Z utratą wartości
Stan na początek okresu sprawozdawczego (1,2) (39,1)
Zawiązanie - (4,3)
Rozwiązanie 0,3 5,1
Wykorzystanie - 5,0
Różnice kursowe - 0,2
Stan na koniec okresu sprawozdawczego (0,9) (33,1)

5.6 Należności handlowe (cd.)

Zmiana wartości bilansowej brutto należności handlowych

2021 2020
Bez utraty wartości Z utratą wartości
Stan na początek okresu sprawozdawczego 367,7 39,1
Powstałe 3 677,2 -
Odsetki naliczone 1,6 0,1
Spisane - (5,0)
Spłacone (3 659,2) (5,1)
Przeniesione (4,2) 4,2
Różnice kursowe (1,7) (0,2)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 381,4 33,1

Analiza wiekowa należności handlowych

31/12/2021 31/12/2020
Brutto Oczekiwane straty kredytowe
Należności nieprzeterminowane 345,5 (0,8)
Należności przeterminowane do 30 dni 20,4 (0,1)
31 - 90 dni 6,9 (0,6)
91-180 dni 5,1 (2,1)
181 - 365 dni 0,7 (0,3)
powyżej 365 dni 35,9 (30,1)
Razem 414,5 (34,0)

5.7 Należności leasingowe

Stosowane zasady rachunkowości

Aktywa oddane w leasing finansowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji należności leasingowe w kwocie równej inwestycji leasingowej netto. Opłaty leasingowe dotyczące danego okresu, z wyłączeniem kosztów usług, zmniejszają inwestycję leasingową brutto, obniżając zarówno należność główną, jak i kwotę niezrealizowanych przychodów finansowych. Przychody finansowe z tytułu leasingu finansowego są ujmowane w kolejnych okresach przy uwzględnieniu stałej stopy zwrotu z wartości netto inwestycji z tytułu leasingu. Aktywa oddane w leasing operacyjny prezentuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zgodnie z charakterem tych aktywów. Przychody z tytułu leasingu operacyjnego są ujmowane w wyniku bieżącego okresu przy zastosowaniu metody liniowej przez okres leasingu, chyba że zastosowanie innej systematycznej metody lepiej odzwierciedla sposób rozłożenia w czasie zmniejszania się korzyści czerpanych z oddanego w leasing składnika aktywów.

Uzgodnienie należności leasingowych

2021 2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 27,2 20,9
Modyfikacje istniejących umów 0,6 7,2
Naliczenie odsetek 1,1 0,9
Spłata należności, w tym:
Otrzymany kapitał (2,5) (1,2)
Otrzymane odsetki (1,2) (0,9)
Pozostałe zmiany (0,3) 0,3
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 24,9 27,2

5.7 Należności leasingowe (cd.)

Należności z tytułu leasingu

31/12/2021

Niezdyskontowane opłaty leasingowe Niezrealizowane dochody finansowe Wartość bieżąca opłat minimalnych
Nie dłużej niż 1 rok 2,5 (1,0) 1,5
Od 1 roku do 5 lat 10,2 (3,5) 6,7
Powyżej 5 lat 19,6 (2,9) 16,7
Razem 32,3 (7,4) 24,9
Należności długoterminowe 29,8 (6,4) 23,4
Należności krótkoterminowe 2,5 (1,0) 1,5
Razem 32,3 (7,4) 24,9

31/12/2020

Niezdyskontowane opłaty leasingowe Niezrealizowane dochody finansowe Wartość bieżąca opłat minimalnych
Nie dłużej niż 1 rok 3,9 (1,1) 2,8
Od 1 roku do 5 lat 10,0 (3,6) 6,4
Powyżej 5 lat 21,6 (3,6) 18,0
Razem 35,5 (8,3) 27,2
Należności długoterminowe 31,6 (7,2) 24,4
Należności krótkoterminowe 3,9 (1,1) 2,8
Razem 35,5 (8,3) 27,2

5.8 Aktywa finansowe

Stosowane zasady rachunkowości

Polityka rachunkowości w zakresie instrumentów finansowych została opisana w Nocie 6 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Struktura aktywów finansowych

31/12/2021 31/12/2020
Udziały w jednostkach nienotowanych 4,9 4,9
Cash pool - 2,3
Razem 4,9 7,2
Aktywa długoterminowe 4,9 4,9
Aktywa krótkoterminowe - 2,3
Razem 4,9 7,2

5.9 Pozostałe aktywa

Stosowane zasady rachunkowości

Jako pozostałe aktywa Spółka prezentuje głównie czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów, które ustalone są w wysokości poniesionych wydatków jakie dotyczą przyszłych okresów i spowodują w przyszłości wpływ do Spółki korzyści ekonomicznych. Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów następują stosownie do upływu czasu. Pozostałe należności obejmują przede wszystkim należności publicznoprawne i wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. Aktywa niematerialne prezentowane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów z tytułu trwałej utraty wartości. Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji. Okres ekonomicznej użyteczności i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji na koniec każdego okresu sprawozdawczego, a skutki zmian szacunków rozlicza się prospektywnie.

Struktura pozostałych aktywów

31/12/2021 31/12/2020
Aktywa niefinansowe
Koszty rozliczane w czasie
Przedpłaty na zakup energii elektrycznej 32,2 23,2
Ubezpieczenia 4,6 4,9
Usługi informatyczne 10,2 7,3
Pozostałe koszty rozliczane w czasie 1,3 0,4
Inne 5,4 0,4
Pozostałe należności
Rozrachunki z tytułu podatku VAT 12,3 16,7
Należności z tytułu przelewu wierzytelności 5,3 -
Inne 3,8 6,2
Aktywa niematerialne
Licencje 17,6 19,2
Aktywa niematerialne w trakcie dostosowywania 4,7 0,8
Razem 97,4 79,1
Aktywa długoterminowe 28,1 22,6
Aktywa krótkoterminowe 69,3 56,5
Razem 97,4 79,1

5.10 Zobowiązania inwestycyjne

Stosowane zasady rachunkowości

Zobowiązania inwestycyjne obejmują zobowiązania z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Początkowo wyceniane są w wartości godziwej skorygowanej o koszty transakcyjne, zaś w okresie późniejszym według zamortyzowanego kosztu. Dotyczy to zobowiązań o terminie zapadalności powyżej 1 roku, w przypadku których wartość zobowiązania odpowiada kwocie, jaka zostałaby uiszczona jednorazowo w środkach pieniężnych. Różnica między tą kwotą a całością płatności jest ujmowana jako koszt odsetek w okresie, na który udzielono kredytu kupieckiego. Zobowiązania o terminie płatności do 1 roku wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, gdyż nie zawierają istotnego elementu finansowania.

Struktura zobowiązań inwestycyjnych

31/12/2021 31/12/2020
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące taboru kolejowego 393,5 275,5
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące nieruchomości 8,5 4,8
Pozostałe 5,8 4,0
Razem 407,8 284,3
Zobowiązania długoterminowe 110,1 143,0
Zobowiązania krótkoterminowe 297,7 141,3
Razem 407,8 284,3

5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych

Stosowane zasady rachunkowości

Spółka zapewnia zatrudnionym pracownikom długoterminowe świadczenia w okresie zatrudnienia (nagrody jubileuszowe) oraz świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy emerytalne i rentowe, świadczenia przejazdowe i świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych dla emerytów i rencistów, odprawy pośmiertne). Nagrody jubileuszowe są wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat. Odprawy emerytalno-rentowe są wypłacane jednorazowo w momencie przejścia na emeryturę lub rentę. Wysokość odpraw emerytalno-rentowych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Odprawy pośmiertne wypłacane są po śmierci pracownika. Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z powyższych tytułów w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółka ujmuje powyższe świadczenia w wartości bieżącej zobowiązania na dzień kończący okres sprawozdawczy. Wysokość długoterminowych świadczeń w okresie zatrudnienia oraz świadczeń po okresie zatrudnienia wyliczana jest przez niezależną firmę aktuarialną metodą prognozowanych świadczeń jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tego tytułu ustala się poprzez dyskontowanie szacowanych przyszłych wydatków pieniężnych - przy zastosowaniu stóp procentowych opartych na rynkowych stopach obligacji rządowych.# Koszt bieżącego zatrudnienia

Koszt bieżącego zatrudnienia odzwierciedla wzrost zobowiązania z tytułu określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym i ujmowany jest w wyniku jako koszt świadczeń pracowniczych, za wyjątkiem sytuacji, gdy jest uwzględniony jako koszt wytworzenia składnika aktywów. Koszty przeszłego zatrudnienia ujmuje się od razu w wyniku finansowym. Koszt odsetek netto jest obliczany poprzez stosowanie stopy dyskonta do wartości netto zobowiązania z tytułu określonych świadczeń i prezentowany w kosztach finansowych. Zyski i straty aktuarialne powstające z tytułu korekt założeń aktuarialnych ex post oraz zmian założeń aktuarialnych są odnoszone do kapitału własnego przez pozostałe całkowite dochody w okresie, w którym powstały. W przypadku nagród jubileuszowych odnoszone są w koszty okresu.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSIĄDZIE I SZACUNKACH

Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku wycenę aktuarialną rezerw na świadczenia pracownicze oparto o następujące podstawowe założenia:

Wycena na dzień [%] 31/12/2021 31/12/2020
Stopa dyskonta 3,5 1,4
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy na odprawy emerytalno-rentowe, nagrody jubileuszowe do 2,5 do 2,5
Zakładany wzrost ceny uprawnienia na świadczenia przejazdowe 2,5 2,5
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy z tytułu odpisu na ZFŚS 4,0 4,0
Średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej do 2,5 do 2,5

Istotny wpływ na wartość rezerw na świadczenia pracownicze mają przyjęte założenia w zakresie stopy dyskontowej, założonego wzrostu płac oraz oczekiwanego przeciętnego wzrostu zatrudnienia. Poniżej zaprezentowano analizę wrażliwości dla zmian powyższych założeń. Analizę przeprowadzono zmieniając jedynie wartość jednej zmiennej, przy jednoczesnym braku zmian pozostałych założeń.

Analiza wrażliwości rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych

31/12/2021

Stopa dyskontowa +0,30 pp. Stopa dyskontowa -0,30 pp. Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń +0,25 pp. Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń -0,25 pp. Wskaźnik mobilności pracowniczej +0,25 pp. Wskaźnik mobilności pracowniczej -0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe 219,3 (3,3) 3,4 3,5 (3,4) (2,6)
Odprawy emerytalne i rentowe 178,3 (2,7) 2,8 2,8 (2,7) (1,7)
Odprawy pośmiertne 4,9 (0,1) 0,1 0,1 (0,1) (0,1)
ZFŚS 115,2 (4,3) 4,6 4,1 (3,9) (0,5)
Świadczenia przejazdowe 22,2 (0,8) 0,9 0,8 (0,8) (0,1)
Razem 539,9 (11,2) 11,8 11,3 (10,9) (5,0)

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 38

5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)

31/12/2020

Stopa dyskontowa +0,30 pp. Stopa dyskontowa -0,30 pp. Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń +0,25 pp. Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń -0,25 pp. Wskaźnik mobilności pracowniczej +0,25 pp. Wskaźnik mobilności pracowniczej -0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe 267,3 (4,6) 4,8 4,7 (4,6) (3,6)
Odprawy emerytalne i rentowe 208,4 (3,8) 3,9 3,8 (3,7) (2,5)
Odprawy pośmiertne 5,5 (0,1) 0,1 0,1 (0,1) (0,1)
ZFŚS 165,2 (7,7) 8,3 7,1 (6,7) (0,9)
Świadczenia przejazdowe 37,3 (1,7) 1,8 1,6 (1,5) (0,2)
Razem 683,7 (17,9) 18,9 17,3 (16,6) (7,3)

Zmiana stanu rezerw na świadczenia pracownicze

1/01/2021 Koszt bieżącego zatrudnienia Koszt odsetkowy (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w rachunku wyników Utworzenie rezerwy Świadczenia wypłacone 31/12/2021
Odprawy emerytalne i rentowe 208,4 7,2 2,6 (20,4) - - (19,5) 178,3
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów 165,2 3,1 2,3 (50,4) - - (5,0) 115,2
Świadczenia przejazdowe 37,3 0,7 0,5 (15,5) - - (0,8) 22,2
Odprawy pośmiertne 5,5 0,3 0,1 - - - (1,0) 4,9
Nagrody jubileuszowe 267,3 12,0 3,6 - (20,9) 3,8 (42,7) 219,3
Pozostałe świadczenia pracownicze 16,1 - - - - - - 19,9
Całkowita kwota rezerw 699,8 23,3 9,1 (86,3) (20,9) 3,8 (69,0) 559,8
Rezerwy długoterminowe 459,9 459,9
Rezerwy krótkoterminowe 99,9 99,9
Razem 699,8 559,8
1/01/2020 Koszt bieżącego zatrudnienia Koszt odsetkowy (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach (Zyski) i straty aktuarialne ujmowane w rachunku wyników Rozwiązanie rezerwy Świadczenia wypłacone 31/12/2020
Odprawy emerytalne i rentowe 210,5 7,3 3,9 7,2 - - (20,5) 208,4
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów 128,8 2,4 2,7 36,3 - - (5,0) 165,2
Świadczenia przejazdowe 34,7 0,6 0,7 2,3 - - (1,0) 37,3
Odprawy pośmiertne 6,6 0,4 0,1 (0,4) - - (1,2) 5,5
Nagrody jubileuszowe 287,1 13,1 5,7 - 6,0 (1,7) (44,6) 267,3
Pozostałe świadczenia pracownicze 17,8 - - - - - - 16,1
Całkowita kwota rezerw 685,5 23,8 13,1 45,4 6,0 (1,7) (72,3) 699,8
Rezerwy długoterminowe 606,1 606,1
Rezerwy krótkoterminowe 93,7 93,7
Razem 685,5 699,8

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 39

5.11 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)

Pozycje ujęte w wyniku w odniesieniu do programów świadczeń pracowniczych

31/12/2021 31/12/2020
Koszty świadczeń pracowniczych (6,2) (28,1)
Koszty finansowe (9,1) (13,1)
Ogółem ujęte w wyniku przed opodatkowaniem (15,3) (41,2)

(Zyski) / straty aktuarialne 2021

Zmiana założeń demograficznych Zmiana założeń finansowych Pozostałe zmiany Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe (2,2) (26,2) 8,0 (20,4)
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów (14,5) (39,9) 4,0 (50,4)
Świadczenia przejazdowe (2,5) (7,6) (5,4) (15,5)
Odprawy pośmiertne 0,4 (0,9) 0,5 -
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe (2,5) (32,4) 14,0 (20,9)
Razem (21,3) (107,0) 21,1 (107,2)

2020

Zmiana założeń demograficznych Zmiana założeń finansowych Pozostałe zmiany Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe 6,2 4,2 (3,2) 7,2
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów 0,7 16,6 19,0 36,3
Świadczenia przejazdowe 0,3 3,6 (1,6) 2,3
Odprawy pośmiertne (0,3) 0,1 (0,2) (0,4)
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe (0,7) 4,4 2,3 6,0
Razem 6,2 28,9 16,3 51,4

Analiza terminów zapadalności wypłaconych świadczeń pracowniczych

31/12/2021

Odprawy emerytalne i rentowe Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów Świadczenia przejazdowe Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Pozostałe świadczenia pracownicze Razem
do 1 roku 32,1 5,4 0,9 0,8 40,8 19,9 99,9
od 1 do 5 lat 72,9 21,6 3,9 2,1 94,3 - 194,8
powyżej 5 lat 73,3 88,2 17,4 2,0 84,2 - 265,1
Razem 178,3 115,2 22,2 4,9 219,3 19,9 559,8

31/12/2020

Odprawy emerytalne i rentowe Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów Świadczenia przejazdowe Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Pozostałe świadczenia pracownicze Razem
do 1 roku 30,9 5,2 1,2 0,7 39,6 16,1 93,7
od 1 do 5 lat 76,4 22,3 5,1 2,2 112,1 - 218,1
powyżej 5 lat 101,1 137,7 31,0 2,6 115,6 - 388,0
Razem 208,4 165,2 37,3 5,5 267,3 16,1 699,8

Średni okres zapadalności świadczeń pracowniczych na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosił 9,5 roku.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 40

5.12 Pozostałe rezerwy

Stosowane zasady rachunkowości

Rezerwy tworzone są w przypadku, kiedy na Spółce ciąży istniejący obowiązek, prawny lub zwyczajowo oczekiwany, wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków pieniężnych oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Ujmowana kwota rezerwy odzwierciedla możliwie najdokładniejszy szacunek kwoty wymaganej do rozliczenia bieżącego zobowiązania na dzień bilansowy, z uwzględnieniem ryzyka i niepewności związanej z tym zobowiązaniem. W przypadku wyceny rezerwy metodą szacunkowych przepływów pieniężnych koniecznych do rozliczenia bieżącego zobowiązania, jej wartość bilansowa odpowiada wartości bieżącej tych przepływów (w przypadku gdy wpływ pieniądza w czasie jest istotny). Jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że część lub całość korzyści ekonomicznych wymaganych do rozliczenia rezerwy będzie można odzyskać od strony trzeciej, należność tę ujmuje się jako składnik aktywów, jeśli prawdopodobieństwo odzyskania tej kwoty jest odpowiednio wysokie i da się ją wiarygodnie wycenić. W przypadku gdy określenie, czy występuje obecny obowiązek, jest niejasne, na przykład w przypadku sprawy sądowej, Spółka tworzy rezerwy na takie zdarzenia, jeśli uzna, że po uwzględnieniu wszystkich dostępnych dowodów, istnienie obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobne niż jego brak. Jeśli brak obecnego obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobny niż jego istnienie, Spółka ujawnia informację o zobowiązaniu warunkowym, chyba że możliwość zaistnienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma.

Struktura pozostałych rezerw

2021

Inne rezerwy Razem
1/01/2021 13,0 13,0
Zawiązanie 13,1 13,1
Rozwiązanie (1,0) (1,0)
Wykorzystanie (6,7) (6,7)
31/12/2021 18,4 18,4
Rezerwy długoterminowe 0,7 0,7
Rezerwy krótkoterminowe 17,7 17,7
Razem 18,4 18,4

2020

Rezerwa na kary UOKiK Inne rezerwy Razem
1/01/2020 14,2 19,2 33,4
Zawiązanie - 1,1 1,1
Rozwiązanie - (3,0) (3,0)
Wykorzystanie (14,2) (4,3) (18,5)
31/12/2020 - 13,0 13,0
Rezerwy krótkoterminowe - 13,0 13,0
Razem - 13,0 13,0

Inne rezerwy

Pozycja ta obejmuje głównie rezerwy utworzone na kary umowne w wysokości 10,5 milionów złotych, a także roszczenia sporne i sprawy sądowe, w przypadku których wypływ środków pieniężnych związany z realizacją tych roszczeń jest bardziej prawdopodobny niż jego brak. Zdaniem Zarządu Spółki kwota pozostałych rezerw na dzień 31 grudnia 2021 roku, jak i na dzień 31 grudnia 2020 roku stanowi najlepszy szacunek kwoty, której zapłata jest prawdopodobna. Szacunek ten opiera się na najlepszej wiedzy kierownictwa, dotychczasowym doświadczeniu oraz innych czynnikach, które w danej sytuacji uznawane są za najbardziej racjonalne.# JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

5.13 Pozostałe zobowiązania finansowe

Stosowane zasady rachunkowości

Polityka rachunkowości w zakresie instrumentów finansowych została opisana w Nocie 6 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Struktura pozostałych zobowiązań finansowych

31/12/2021 31/12/2020
Forwardy walutowe - 2,7
Cash pool 42,6 -
Razem 42,6 2,7
Zobowiązania krótkoterminowe 42,6 2,7
Razem 42,6 2,7

5.14 Pozostałe zobowiązania

Stosowane zasady rachunkowości

Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Spółki, którego wypełnienie, według oczekiwań, spowoduje wypływ z jednostki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. Pozostałe zobowiązania obejmują głównie rozrachunki publicznoprawne, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, które wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty.

Struktura pozostałych zobowiązań

31/12/2021 31/12/2020
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń (kaucje, wadia, gwarancje) 17,9 31,7
Zobowiązania publicznoprawne 83,1 96,3
Rozrachunki z pracownikami 68,7 71,8
Pozostałe rozrachunki 4,2 7,1
Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów - 33,0
Rozliczenia z tytułu VAT - 1,6
Razem 173,9 241,5
Zobowiązania krótkoterminowe 173,9 241,5
Razem 173,9 241,5

6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Stosowane zasady rachunkowości

Spółka ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy staje się związana postanowieniami umowy instrumentu. W momencie początkowego ujęcia Spółka wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych.

Po początkowym ujęciu aktywa finansowe o charakterze dłużnym klasyfikuje się jako wyceniane w:
a) zamortyzowanym koszcie,
b) wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
c) wartości godziwej przez wynik finansowy.

Klasyfikacja odbywa się na podstawie:
a) modelu biznesowego jednostki w zakresie zarządzania aktywami finansowymi,
b) charakterystyki, wynikających z umowy, przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych, tj. czy przepływy pieniężne wynikające z umów obejmują wyłącznie płatności kapitału i odsetek.

Charakterystykę i przeznaczenie aktywów finansowych określa się w chwili początkowego ujęcia.

Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:
a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy;
b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Do tej kategorii Spółka klasyfikuje głównie:
a) należności handlowe,
b) lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy,
c) środki pieniężne i ich ekwiwalenty.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Spółka nie posiadała aktywów finansowych o charakterze dłużnym wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody oraz wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy.

Inwestycje w instrumenty kapitałowe

Inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane są w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody.

6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)

Zobowiązania finansowe

Spółka klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane w późniejszych okresach w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem:
a) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik,
b) zobowiązań powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania,
c) umów gwarancji finansowych,
d) zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej,
e) warunkowej zapłaty ujętej przez spółkę przejmującą w ramach połączenia przedsięwzięć, do którego ma zastosowanie MSSF 3.

Wszystkie zobowiązania finansowe posiadane przez Spółkę zostały sklasyfikowane jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie.

Dodatkowo, w ramach pozycji pozostałych aktywów i zobowiązań finansowych Spółka prezentuje pochodne instrumenty finansowe typu forward. Instrumenty te stanowią zabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych. W momencie ustanowienia zabezpieczenia Spółka wyznacza powiązanie zabezpieczające. Efektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w pozostałych całkowitych dochodach. Nieefektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w wyniku finansowym okresu, chyba że jest nieistotna wartościowo. Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach zyski/straty związane z wyceną instrumentu zabezpieczającego ujmuje się w wyniku finansowym w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na wynik finansowy.

Spółka usuwa ze sprawozdania z sytuacji finansowej składnik aktywów finansowych tylko w przypadku, gdy prawa umowne do przepływów pieniężnych generowanych przez ten składnik wygasną lub gdy przeniosła dany składnik aktywów oraz wszystkie związane z nim rodzaje ryzyka i korzyści wynikające z praw własności na inną jednostkę.

6.1 Instrumenty finansowe

Kategorie i klasy instrumentów finansowych

Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy

Nota Kategoria 31/12/2021 31/12/2020
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody
Nota 5.8 Inwestycje w instrumenty kapitałowe 4,9 4,9
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Nota 5.6 Należności handlowe 380,5 366,5
Nota 5.8 Cash pool - 2,3
Nota 4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 141,0 180,5
Nota 5.9 Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych - 0,1
Nota 5.9 Należności z tytułu przelewu wierzytelności 5,3 -
Nota 5.7 Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 24,9 27,2
Razem 556,6 581,5

Zobowiązania finansowe w podziale na kategorie i klasy

Nota Kategoria 31/12/2021 31/12/2020
Instrumenty finansowe zabezpieczające
Nota 5.13 Instrumenty pochodne - 2,7
Nota 4.1 Kredyty bankowe i pożyczki 693,8 599,0
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Nota 4.1 Kredyty bankowe i pożyczki 891,8 993,4
Zobowiązania handlowe 446,1 215,6
Nota 5.10 Zobowiązania inwestycyjne 407,8 284,3
Nota 5.13 Cash pool 42,6 -
Nota 5.14 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów - 33,0
Nota 4.1 Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 680,5 658,9
Razem 3 162,6 2 786,9

Odpisy aktualizujące wartość należności handlowych zostały opisane w Nocie 5.6 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

6.1 Instrumenty finansowe (cd.)

Rachunkowość zabezpieczeń

W okresie od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku Spółka stosowała rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Celem podjętych działań zabezpieczających było ograniczenie wpływu ryzyka kursowego pary walut EUR / PLN na przyszłe przepływy pieniężne. Pozycję zabezpieczaną stanowią wysoce prawdopodobne przyszłe przepływy pieniężne wyrażone w EUR.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku ustanowiono następujące instrumenty zabezpieczające:
* kredyty inwestycyjne denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do stycznia 2035 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła 150,8 milionów EUR stanowiąca równowartość 693,8 milionów złotych.
* walutowe kontrakty forward. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do stycznia 2022 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość zobowiązań z tytułu wyceny instrumentu zabezpieczającego wynosiła 24 tysiące złotych.

Hierarchia wartości godziwej

Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku instrumentami finansowymi wycenianymi według wartości godziwej były kontrakty walutowe forward oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe.

31/12/2021 31/12/2020
Poziom 2 Poziom 3
Aktywa
Instrumenty pochodne - kontrakty walutowe forward - -
Inwestycje w instrumenty kapitałowe - udziały w spółkach nienotowanych - 4,9
Zobowiązania
Instrumenty pochodne - kontrakty walutowe forward - -

Metody wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej

a) Kontrakty walutowe forward

Wartość godziwa forwardów walutowych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji, kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a ceną transakcyjną. Cena terminowa kalkulowana jest w oparciu o fixing NBP i krzywą stóp procentowych implikowaną z transakcji fx swap.

b) Inwestycje w instrumenty kapitałowe

Pozycja obejmuje głównie udziały w spółce Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie 4,9 milionów złotych, których wartość została oszacowana przez niezależnego doradcę przy użyciu zmodyfikowanej metody szwajcarskiej. Metoda szwajcarska należy do mieszanych metod wyceny, tzn. łączy w sobie aspekt wartości majątku oraz zdolność do generowania przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość przedsiębiorstwa w metodzie szwajcarskiej jest średnią ważoną wartości wyznaczonej metodą majątkową i dochodową. W metodzie tej większą wagę przyznaje się wartości wyznaczonej metodą dochodową (2 razy większą).# Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe

Za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

Przyjęcie metody szwajcarskiej jest uzasadnione ze względu na fakt, iż Euroterminal Sławków Sp. z o.o. posiada umiarkowaną zdolność do generowania zysków w przyszłości, a z drugiej strony posiada istotne aktywa w postaci gruntów i nieruchomości.

c) Pozostałe instrumenty finansowe

Dla kategorii instrumentów finansowych, które na dzień bilansowy nie są wyceniane w wartości godziwej, Spółka nie ujawnia wartości godziwej ze względu na fakt, że na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku nie odbiegała istotnie od ich wartości prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Zmiana wyceny instrumentów finansowych dla Poziomu 3 hierarchii wartości godziwej

2021 2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 4,9 5,6
Zyski za okres ujęte w pozostałych całkowitych dochodach - (0,7)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 4,9 4,9

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie wystąpiły transfery pomiędzy poziomem 2 i 3 w hierarchii wartości godziwej.

Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

44

6.1 Instrumenty finansowe (cd.)

Przychody, koszty, zyski i straty zawarte w jednostkowym sprawozdaniu z całkowitych dochodów według kategorii instrumentów finansowych

Instrumenty finansowe zabezpieczające Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem
2021
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (1,8) 1,2 1,1 (17,3) (22,3) (39,1)
Różnice kursowe - (0,9) - 0,6 0,6 0,3
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości - 1,1 - - - 1,1
Koszty transakcyjne związane z kredytami - - - (1,2) - (1,2)
Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (6,0) - - - - (6,0)
Zysk / (strata) brutto (7,8) 1,4 1,1 (17,9) (21,7) (44,9)
Zmiana wyceny 9,0 - - - - 9,0
Pozostałe całkowite dochody 9,0 - - - - 9,0
2020
Instrumenty finansowe zabezpieczające Inwestycje w instrumenty kapitałowe Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (2,4) - 3,4 0,9 (21,2) (24,7)
Różnice kursowe - - 4,6 - (1,6) (5,2)
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości (0,1) - (1,6) - - -
Koszty transakcyjne związane z kredytami - - - - (2,0) -
Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (2,6) - - - - -
Zysk / (strata) brutto (5,1) - 6,4 0,9 (24,8) (29,9)
Zmiana wyceny (49,8) (0,7) - - - -
Pozostałe całkowite dochody (49,8) (0,7) - - - -

W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie (6,0) milionów złotych. Pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających obejmuje zmianę wyceny instrumentów pochodnych w kwocie 2,7 milionów złotych oraz kredytów bankowych w kwocie 6,3 milionów złotych, które są ujmowane w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń.

W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie (2,6) milionów złotych. Pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających obejmuje zmianę wyceny instrumentów pochodnych w kwocie (9,3) milionów złotych oraz kredytów bankowych w kwocie (40,5) milionów złotych, które są ujmowane w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń.

Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

45

6.1 Instrumenty finansowe (cd.)

Kompensata aktywów finansowych

Wartość brutto ujętych aktywów finansowych Wartość brutto ujętych zobowiązań finansowych kompensowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto aktywów finansowych prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Powiązane wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej - otrzymane zabezpieczenia gotówkowe Wartość netto
31/12/2021
Należności handlowe 380,5 - 380,5 (1,0) 379,5
Razem 380,5 - 380,5 (1,0) 379,5
31/12/2020
Należności handlowe 366,5 - 366,5 (0,9) 365,6
Cash pool 35,3 (33,0) 2,3 - 2,3
Razem 401,8 (33,0) 368,8 (0,9) 367,9

Kompensata zobowiązań finansowych

Wartość brutto ujętych zobowiązań finansowych Wartość brutto ujętych aktywów kompensowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto zobowiązań finansowych prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Powiązane wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej - przekazane zabezpieczenia gotówkowe Wartość netto
31/12/2021
Zobowiązania handlowe 446,1 - 446,1 - 446,1
Cash pool 61,3 (18,7) 42,6 - 42,6
Razem 507,4 (18,7) 488,7 - 488,7
31/12/2020
Zobowiązania handlowe 215,6 - 215,6 (0,1) 215,5
Razem 215,6 - 215,6 (0,1) 215,5

Zaprezentowane w powyższych tabelach wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zabezpieczające należności handlowe ujęte są w ramach pozostałych zobowiązań, natomiast wartości zabezpieczające zobowiązania handlowe ujęte są w ramach pozostałych aktywów.

Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

46

6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

W latach objętych niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym Spółka narażona była na następujące typy ryzyka finansowego:

Ryzyko rynkowe

Spółka narażona jest na ryzyka rynkowe związane z kursami walutowymi oraz stopami procentowymi. Celem procesu zarządzania ryzykiem rynkowym jest ograniczenie niepożądanych wpływów zmian czynników ryzyka rynkowego na przepływy pieniężne oraz wyniki w krótkim i średnim horyzoncie czasowym. Spółka zarządza ryzykami rynkowymi wynikającymi z powyższych czynników w oparciu o wewnętrzne procedury, które określają zasady pomiaru poszczególnych ekspozycji, parametry i horyzont czasowy. Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym są realizowane poprzez wskazane do tego komórki organizacyjne pod nadzorem Zarządu Spółki. Zarządzanie ryzykiem rynkowym odbywa się za pomocą opracowanych strategii, z częściowym wykorzystaniem instrumentów pochodnych. Instrumenty pochodne wykorzystywane są wyłącznie do ograniczenia ryzyka zmian wartości bilansowych i ryzyka zmian przepływów pieniężnych. Transakcje zawierane są wyłącznie z wiarygodnymi partnerami, dopuszczonymi do udziału w transakcjach w wyniku zastosowania wewnętrznych procedur.

Zgodnie z obowiązującą w Spółce Polityką Zarządzania Ryzykiem Finansowym, Spółka stosowała w 2021 roku transakcje zarządzania ryzykiem walutowym w odniesieniu do pary walutowej EUR/PLN.

Zarządzanie ryzykiem walutowym

Na dzień 31 grudnia 2021 roku Spółka narażona była na ryzyko walutowe dotyczące głównie należności handlowych oraz zobowiązań z tytułu zadłużenia w walucie EUR. W wyniku przeprowadzanej na dzień bilansowy wyceny należności i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, a także w wyniku bieżących realizacji rozliczeń w walutach obcych powstają dodatnie i ujemne różnice kursowe. Ich wartości ulegają wahaniom w okresie roku, co spowodowane jest zmianą kursów. W ujęciu długoterminowym ryzyko wyceny zrównuje się z ryzykiem zmiany wartości przepływów, dlatego też to przepływy Spółki są przedmiotem działań zabezpieczających. Dla kursu EUR/PLN występuje częściowy naturalny hedging, ze względu na fakt, iż przychody z tytułu umów z klientami w walucie EUR są częściowo równoważone przez koszty w tej samej walucie. Celem stosowania przez Spółkę transakcji zarządzania ryzykiem walutowym jest zabezpieczenie wolnej ekspozycji netto narażonej na zmianę wartości w PLN. W tym celu Spółka stosowała w 2021 roku transakcje terminowe typu forward na parze walutowej EUR/PLN oraz ustanowiła powiązania zabezpieczające pomiędzy przepływami wynikającymi z kredytów bankowych denominowanych w EUR a przyszłymi wysoce prawdopodobnymi przepływami pieniężnymi z działalności operacyjnej wyrażonymi w EUR.

Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

47

6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)

Pozycje w walutach

Łączna wartość pozycji w PLN EUR/PLN w walucie w PLN
31/12/2021
AKTYWA
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 47,6 10,3 47,6
Pozostałe aktywa 5,4 1,2 5,4
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 14,9 3,2 14,9
Razem 67,9 14,7 67,9
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 608,7 132,3 608,7
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 114,1 24,8 114,1
Zobowiązania handlowe 27,5 5,9 27,5
Zobowiązania inwestycyjne 5,6 1,2 5,6
Pozostałe zobowiązania finansowe - kontrakty walutowe forward (1) - 0,2 -
Pozostałe zobowiązania 3,1 0,7 3,1
Razem 759,0 165,1 759,0
Pozycja walutowa netto (691,1) (150,4) (691,1)
31/12/2020 Łączna wartość pozycji w PLN EUR/PLN w walucie w PLN
AKTYWA
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 57,5 12,5 57,5
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - -

6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)

Wrażliwość na ryzyko walutowe

Spółka narażona jest głównie na zmiany kursów pary walutowej EUR/PLN, w związku z jej działalnością operacyjną i finansową. Odchylenia kursów skalkulowano na podstawie średnich dziennych zmienności kursów w badanym okresie. Wrażliwość instrumentów finansowych na ryzyko walutowe obliczono, jako różnicę pomiędzy pierwotną wartością księgową instrumentów finansowych, a ich potencjalną wartością przy założonych zmianach kursów walut. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Spółki na ryzyko walutowe w latach 2021 oraz 2020.

31/12/2021

wartość pozycji w PLN EUR/PLN wpływ na wynik wpływ na pozostałe całkowite dochody wpływ na kapitał własny
+2% -2% +2% -2% +2% -2%
AKTYWA
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 47,6 1,0 (1,0) - - 1,0 (1,0)
Pozostałe aktywa 5,4 0,1 (0,1) - - 0,1 (0,1)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 14,9 0,3 (0,3) - - 0,3 (0,3)
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 608,7 (0,2) 0,2 (11,9) 11,9 (12,1) 12,1
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 114,1 (0,4) 0,4 (1,9) 1,9 (2,3) 2,3
Zobowiązania handlowe 27,5 (0,6) 0,6 - - (0,6) 0,6
Zobowiązania inwestycyjne 5,6 (0,1) 0,1 - - (0,1) 0,1
Pozostałe zobowiązania 3,1 (0,1) 0,1 - - (0,1) 0,1
Łączny efekt brutto (13,8) 13,8 (13,8) 13,8

31/12/2020

wartość pozycji w PLN EUR/PLN wpływ na wynik wpływ na pozostałe całkowite dochody wpływ na kapitał własny
+2% -2% +2% -2% +2% -2%
AKTYWA
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 57,5 1,2 (1,2) - - 1,2 (1,2)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3,2 0,1 (0,1) - - 0,1 (0,1)
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 551,7 (0,6) 0,6 (10,4) 10,4 (11,0) 11,0
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 99,6 (0,4) 0,4 (1,6) 1,6 (2,0) 2,0
Zobowiązania handlowe 19,0 (0,4) 0,4 - - (0,4) 0,4
Pozostałe zobowiązania finansowe - kontrakty walutowe forward 2,7 - - (1,7) 1,7 (1,7) 1,7
Pozostałe zobowiązania 2,0 - - - - - -
Łączny efekt brutto (0,1) 0,1 (13,7) 13,7 (13,8) 13,8

(1) W powyższej tabeli w pozycji pozostałe zobowiązania finansowe w kolumnie dotyczącej waluty EUR zaprezentowana jest kwota ekspozycji Spółki w transakcjach terminowych typu forward, natomiast kolumna waluty PLN odpowiada wycenie wartości godziwej instrumentów pochodnych w PLN.

Zarządzanie ryzykiem stóp procentowych

Na dzień 31 grudnia 2021 roku Spółka była narażona na ryzyko zmienności przepływów pieniężnych z tytułu stopy procentowej wynikające z kredytów bankowych, umów leasingowych opartych o zmienne stopy procentowe. Odsetki od umów leasingowych naliczane były według stóp referencyjnych powiększonych o marżę finansującego. W 2021 roku stopą referencyjną dla umów leasingowych zawartych w PLN był WIBOR 1M. W ramach zobowiązań z tytułu leasingu o stałym oprocentowaniu Spółka prezentuje głównie zobowiązania wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości, które zawierają zapisy o indeksacji cen w oparciu o wskaźnik inflacji. Zgodnie z MSSF 16 zmiany przyszłych opłat leasingowych wynikające z indeksacji cen nie spowodują zmiany stopy dyskonta stosowanej do wyceny powyższych zobowiązań. Odsetki od umów kredytów inwestycyjnych naliczane były według stopy referencyjnej WIBOR 1M i 3M oraz EURIBOR 3M powiększonych o marżę banków. Ryzyko stopy procentowej w umowach kredytów inwestycyjnych i leasingowych realizuje się poprzez waloryzację rat w okresach miesięcznych i kwartalnych, w zależności od umowy. Posiadane przez Spółkę na dzień 31 grudnia 2021 roku środki pieniężne stanowiły głównie lokaty bankowe o stałym oprocentowaniu, które były zawierane w horyzoncie czasowym uzależnionym od potrzeb płynnościowych Spółki. W przyszłych okresach w wyniku zmian oprocentowania lokat, pozycja środków pieniężnych może być narażona na ryzyko zmian stóp procentowych. Spółka w 2021 roku nie wykorzystywała instrumentów pochodnych w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem zmiany stóp procentowych. Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania Aktywa finansowe według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku były oprocentowane według stałej stopy procentowej.

Aktywa finansowe 31/12/2021 31/12/2020
Należności leasingowe 24,9 27,2
Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych - 0,1
Należności z tytułu przelewu wierzytelności 5,3 -
Cash pool - 2,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 141,0 180,5
Razem 171,2 210,1
Zobowiązania finansowe 31/12/2021 31/12/2020
Oprocentowane wg stałej stopy Oprocentowane wg zmiennej stopy
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 625,5 1 640,6
Zobowiązania inwestycyjne 178,7 -
Cash pool 42,6 -
Razem 846,8 1 640,6

Wrażliwość na wahania stóp procentowych

Przedstawione poniżej analizy wrażliwości oparto o stopień narażenia na ryzyko stóp procentowych instrumentów finansowych na dzień bilansowy. W przypadku zobowiązań o oprocentowaniu zmiennym zakłada się na potrzeby analizy, że kwota zobowiązań niespłaconych na dzień bilansowy będzie niezapłacona przez cały rok. Spółka identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych głównie dla WIBOR i EURIBOR. Odchylenia stóp procentowych skalkulowano na podstawie obserwacji średnich wahań stóp procentowych. Przedstawiona poniżej analiza wrażliwości nie obejmuje naliczonych na dzień bilansowy odsetek. Wyniki analizy przedstawiono jako efekt brutto (przed podatkiem).

31/12/2021

Wartość pozycji w PLN Ryzyko stopy procentowej WIBOR Ryzyko stopy procentowej EURIBOR
wpływ na wynik i kapitał własny wpływ na wynik i kapitał własny
+ 150 pb - 150 pb
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 336,6 (12,4) 12,4
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 302,8 (3,4) 3,4
Łączny efekt brutto (15,8) 15,8

31/12/2020

Wartość pozycji w PLN Ryzyko stopy procentowej WIBOR Ryzyko stopy procentowej EURIBOR
wpływ na wynik i kapitał własny wpływ na wynik i kapitał własny
+ 100 pb - 100 pb
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 289,2 (8,8) 8,8
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 264,3 (2,1) 2,1
Łączny efekt brutto (10,9) 10,9

Zarządzanie ryzykiem kredytowym

Poniższa tabela przedstawia pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej narażone na ryzyko kredytowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych:

31/12/2021 31/12/2020
Należności handlowe 380,5 366,5
Należności leasingowe 24,9 27,2
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 141,0 180,5
Należności z tytułu przelewu wierzytelności 5,3 -
Cash pool - 2,3
Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych - 0,1
Razem 551,7 576,6

Spółka prowadząc działalność handlową realizuje sprzedaż usług dla podmiotów gospodarczych z odroczonym terminem płatności, w wyniku czego może powstać ryzyko nieotrzymania należności od kontrahentów za zrealizowane usługi. W celu zminimalizowania ryzyka kredytowego Spółka zarządza ryzykiem poprzez obowiązującą procedurę oceny wiarygodności kredytowej klienta. Ocena ta jest przeprowadzana w stosunku do wszystkich klientów, którzy korzystają z odroczonego terminu płatności. Spółka w ramach wewnętrznej polityki warunkuje stosowanie odroczonego terminu płatności, w przypadku akceptowalnej kondycji kontrahenta oraz pozytywnej historii współpracy. Koncentracja ryzyka związanego z należnościami handlowymi jest ograniczona ze względu na dużą liczbę kontrahentów z kredytem kupieckim rozproszonych w różnych sektorach gospodarki.

Struktura podmiotowa należności handlowych

Grupa podmiotów 31/12/2021 31/12/2020
z największym kontrahentem zewnętrznym 14,8% 14,0%
Podmioty powiązane z Grupy PKP 13,0% 12,9%
Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa 29,0% 26,9%
Pozostałe podmioty 43,2% 46,2%
Razem 100,0% 100,0%

Ponadto w celu zmniejszenia ryzyka nieodzyskania należności handlowych Spółka przyjmuje od swoich odbiorców zabezpieczenie w postaci między innymi: gwarancji bankowych / ubezpieczeniowych, poręczeń, cesji z kontraktów oraz weksli. Na dzień 31 grudnia 2021 roku 12,1% należności handlowych było zabezpieczonych. Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi jest uważane jako niskie. Wszystkie podmioty, w których Spółka lokuje wolne środki pieniężne działają w sektorze finansowym. Należą do nich banki krajowe, banki zagraniczne oraz oddziały banków zagranicznych o wysokiej wiarygodności kredytowej. Koncentracja ryzyka związanego z posiadanymi środkami pieniężnymi została zaprezentowana w poniższej tabeli.

Bank Agencja ratingowa Rating 31/12/2021
Bank A Fitch A- 46,0%
Bank B Moody's A2 23,1%
Bank C Moody's A3 21,3%
Bank D Moody's A2 9,6%
Razem 100,0%

7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi

Transakcje ze Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Skarb Państwa był dla Spółki podmiotem dominującym wyższego szczebla. W związku z powyższym wszystkie spółki należące do Skarbu Państwa (bezpośrednio i pośrednio) są podmiotami powiązanymi ze Spółką i są prezentowane w podziale na podmioty powiązane z Grupy PKP oraz pozostałe podmioty powiązane ze Skarbem Państwa.

Zarząd ujawnił w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym transakcje z istotnymi podmiotami powiązanymi, które zostały zidentyfikowane jako podmioty powiązane na podstawie jego najlepszej wiedzy.

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie zidentyfikowano indywidualnych transakcji przeprowadzonych pomiędzy Spółką a pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa, które byłyby znaczące ze względu na nietypowy zakres i kwotę.

W okresach objętych niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym najistotniejszymi odbiorcami Spółki będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty z następujących grup kapitałowych: PGE, JSW, Azoty oraz ENEA. Najistotniejszymi dostawcami Spółki będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty z Grupy PKN Orlen.

Transakcje z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP

W okresie objętym niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym Spółka zawarła następujące transakcje handlowe z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP:

2021 (31/12/2021)
Sprzedaż podmiotom powiązanym Zakupy od podmiotów powiązanych Należności od podmiotów powiązanych Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych
Jednostka dominująca 0,3 58,0 0,9 473,6
Jednostki zależne / współzależne 326,8 484,9 70,5 145,6
Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP 15,9 511,5 1,6 166,4
2020 (31/12/2020)
Sprzedaż podmiotom powiązanym Zakupy od podmiotów powiązanych Należności od podmiotów powiązanych Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych
Jednostka dominująca 0,4 59,9 1,0 495,5
Jednostki zależne / współzależne 299,5 366,1 70,2 57,8
Jednostki stowarzyszone 7,8 - - -
Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP 14,0 484,5 1,9 58,7

Transakcje zakupowe z jednostką dominującą (PKP S.A.) dotyczyły w szczególności usług najmu i dzierżawy traktowanych jako umowy leasingowe, dostawy mediów, kosztów składek z tytułu przynależności do kolejowych organizacji międzynarodowych oraz usług w zakresie medycyny pracy.

W ramach Grupy Kapitałowej PKP CARGO transakcje sprzedaży obejmowały m. in. usługi przewozu towarów, dzierżawę urządzeń, poddzierżawę nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały m. in. utrzymanie i naprawę taboru kolejowego, usługi spedycyjne, usługi przeładunkowe, przewozy intermodalne.

Transakcje sprzedaży z pozostałymi podmiotami powiązanymi Grupy PKP obejmowały m.in. obsługę trakcyjną pociągów, wynajem lokomotyw wraz z obsługą, usługi w zakresie przeprowadzania rozliczeń finansowych z obcymi kolejowymi przedsiębiorstwami przewozowymi, usługi w zakresie utrzymania taboru kolejowego, podnajem nieruchomości.

Transakcje zakupu obejmowały między innymi dostęp do infrastruktury kolejowej, dzierżawę nieruchomości, dostawę mediów, utrzymanie urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, zakup usług utrzymania sieci, eksploatację systemów informatycznych.

Oprócz transakcji handlowych Spółka posiadała rozrachunki z tytułu cash pool zaprezentowane w Nocie 5.13 oraz 5.8. Ponadto udzieliła poręczeń dla spółek zależnych opisanych w Nocie 7.3 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Pożyczki udzielone / zaciągnięte od podmiotów powiązanych

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Spółka nie udzieliła, ani nie zaciągnęła pożyczek od podmiotów powiązanych.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 52

7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi (cd.)

Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego

Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego zaprezentowane w niniejszej nocie obejmują kwoty wypłaconych świadczeń w danym okresie.

Wynagrodzenia Członków Zarządu

2021 2020
Świadczenia krótkoterminowe 3,4 2,4
Świadczenia po okresie zatrudnienia 0,4 0,3
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 0,5 0,1
Razem 4,3 2,8

Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej

2021 2020
Świadczenia krótkoterminowe 1,2 1,3
Razem 1,2 1,3

Wynagrodzenia pozostałych członków kluczowego personelu kierowniczego

2021 2020
Świadczenia krótkoterminowe 6,4 6,9
Razem 6,4 6,9

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku członkowie kluczowego personelu kierowniczego nie zawierali ze Spółką żadnych transakcji w zakresie pożyczek oraz gwarancji.

Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi były dokonywane na warunkach rynkowych.

7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe

Struktura zobowiązań do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe

31/12/2021 31/12/2020
Zobowiązania umowne z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych 756,1 932,0
Razem 756,1 932,0

W dniu 9 lutego 2022 roku Rada Nadzorcza Spółki wyraziła zgodę na zawarcie z konsorcjum w składzie: Siemens Mobility Sp. z o.o. oraz Siemens Mobility GmbH umowy na dostawę 5 fabrycznie nowych elektrycznych lokomotyw wielosystemowych wraz ze świadczeniem usług utrzymania. Harmonogram zakłada dostawę 5 lokomotyw w I kwartale 2023 roku, a szacowana wartość umowy nie przekroczy kwoty 139,1 milionów złotych netto.

7.3 Zobowiązania warunkowe

Stosowane zasady rachunkowości

Zgodnie z zasadami rachunkowości Spółki zobowiązanie warunkowe jest:
a) możliwym obowiązkiem powstającym na skutek zdarzeń przeszłych, którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli jednostki lub
b) obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ani sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne w celu wypełnienia zobowiązania lub dlatego, że kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Pozycje zobowiązań warunkowych objęte istotnymi szacunkami dotyczą roszczeń zgłoszonych wobec Spółki dochodzonych na drodze sądowej. Decyzja, co do ujęcia danego roszczenia jako rezerwy bądź zobowiązania warunkowego jest uzależniona od oceny prawdopodobieństwa przegrania postępowania sądowego określonego przez wewnętrzne służby prawne lub zewnętrzne kancelarie prawne. Ocena szacunku może ulec zmianie w kolejnych okresach, w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych, a tym samym może wystąpić konieczność rozpoznania rezerwy i obciążenia wyniku finansowego Spółki.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych) 53

7.3 Zobowiązania warunkowe (cd.)

Struktura zobowiązań warunkowych

31/12/2021 31/12/2020
Poręczenia dla spółek zależnych 1,5 1,5
Gwarancje wystawione na zlecenie PKP CARGO S.A. 50,6 35,4
Pozostałe zobowiązania warunkowe 120,8 111,3
Razem 172,9 148,2

Udzielone poręczenia dla spółek zależnych

Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku obowiązywało poręczenie umowy pożyczki udzielone przez Spółkę dla PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. Udzielone poręczenie zostało zabezpieczone wekslem in blanco.

Gwarancje wystawione na zlecenie PKP CARGO S.A.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku obowiązywały gwarancje wystawione przez banki na zlecenie Spółki na rzecz kontrahentów handlowych. Gwarancje obejmowały głównie gwarancje należytego wykonania umów handlowych (o wartości 25,2 milionów złotych), gwarancje przetargowe (o wartości 12,9 milionów złotych) oraz gwarancje płatności (o wartości 11,2 milionów złotych).

Na dzień 31 grudnia 2020 roku obowiązywały gwarancje należytego wykonania umów handlowych (o wartości 26,3 milionów złotych), gwarancje płatności (o wartości 7,6 milionów złotych) oraz gwarancje przetargowe (o wartości 1,5 miliona złotych).

Pozostałe zobowiązania warunkowe

Pozycja obejmuje zgłoszone w ramach postępowań sądowych roszczenia wobec Spółki, w przypadku których prawdopodobieństwo wypływu środków pieniężnych oceniane jest jako niewielkie oraz roszczenia, w przypadku których nie jest możliwe dokonanie wiarygodnego szacunku kwoty do zapłaty w przyszłości przez Spółkę. Kwoty zaprezentowane w niniejszej nocie odpowiadają wartościom pełnych roszczeń zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne. Ocena szacunku może ulec zmianie w kolejnych okresach w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych.

7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym

Zgodnie z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym PKP CARGO S.A., będąc jednocześnie przewoźnikiem kolejowym oraz operatorem obiektów infrastruktury usługowej, zobowiązana jest do sporządzenia regulacyjnej informacji finansowej poprzez ujawnienie w informacji dodatkowej do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego odpowiednich pozycji bilansu (sprawozdania z sytuacji finansowej) oraz rachunku zysków i strat (sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów) odrębnie dla działalności polegającej na zarządzaniu obiektami infrastruktury usługowej. W ramach niniejszej noty Spółka prezentuje wyżej wymienione sprawozdania w podziale na określone rodzaje działalności.

Zasady alokacji pozycji sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów

Spółka dokonuje alokacji pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie ewidencji księgowej. Spółka prowadzi ewidencję kosztów w układzie rodzajowym przy użyciu MPK (Miejsc Powstawania Kosztów) oraz zleceń kontrolingowych.# JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.)

Prowadzona ewidencja analityczna obiektów kontrolingowych pozwala na wyodrębnienie i właściwe przyporządkowanie pozycji przychodów ze sprzedaży oraz bezpośrednich i pośrednich kosztów działalności operacyjnej do poszczególnych rodzajów prowadzonej działalności. Koszty administracyjne są alokowane do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie klucza podziałowego, opartego o strukturę technicznego kosztu wytworzenia usług. Pozycje pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych podlegają szczegółowej identyfikacji na podstawie ewidencji księgowej. Z uwagi na fakt, iż Spółka nie zidentyfikowała istotnych pozycji dotyczących działalności związanej z infrastrukturą usługową pozycje te zostały w całości przyporządkowane do pozostałej działalności Spółki. Pozycje przychodów i kosztów finansowych podlegają wyłączeniu z podziału, za wyjątkiem kosztów rozliczenia dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze oraz kosztów odsetek z tytułu leasingu, które są alokowane do poszczególnych działalności na podstawie klucza podziałowego oraz odsetek dotyczących zobowiązań z tytułu leasingu, które podlegają szczegółowej identyfikacji. Wyłączeniu z podziału podlegają również pozycje podatku dochodowego oraz pozostałych całkowitych dochodów z uwagi na fakt, że dotyczą działalności całej Spółki.

Szczegółowa informacja w zakresie zasad alokacji pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów zaprezentowano poniżej:

Nazwa pozycji Klucz alokacji
Przychody z tytułu umów z klientami metoda szczegółowej identyfikacji
Koszty działalności operacyjnej metoda szczegółowej identyfikacji / metoda proporcjonalna
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne metoda szczegółowej identyfikacji / metoda proporcjonalna
Koszty z tytułu rozliczenia dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze metoda szczegółowej identyfikacji /metoda proporcjonalna
Koszty odsetkowe dotyczące zobowiązań z tytułu leasingu metoda proporcjonalna
Przychody i (koszty) finansowe wyłączone z podziału
Podatek dochodowy w rachunku wyniku wyłączone z podziału
Pozostałe całkowite dochody wyłączone z podziału

Pozycje przychodów z tytułu umów z klientami prezentowane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową obejmują przychody osiągnięte od podmiotów zewnętrznych. Natomiast pozycje kosztów prezentowane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową obejmują wszystkie koszty generowane przez Spółkę w ramach tej działalności, bez względu czy zostały wygenerowane na potrzeby usług wykonywanych dla podmiotów zewnętrznych czy na własne potrzeby Spółki.

Zasady alokacji pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej

Spółka dokonuje alokacji pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie:

a) szczegółowej identyfikacji poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej

Szczegółowej identyfikacji podlegają przede wszystkim pozycje rzeczowych aktywów trwałych (tabor kolejowy i pozostałe), praw do użytkowania aktywów, aktywów niematerialnych, zapasów, pozostałych aktywów niefinansowych, należności i zobowiązań handlowych oraz zakupu i sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych, rozrachunków z pracownikami, pozostałych rezerw oraz częściowo rezerw na świadczenia pracownicze.

W przypadku pozycji rzeczowych aktywów trwałych i prawa do użytkowania aktywów Spółka dokonała szczegółowej identyfikacji poszczególnych składników wykorzystywanych w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową. Na dzień 31 grudnia 2021 roku zidentyfikowane składniki majątku wykorzystywane w ramach kilku wyodrębnionych działalności zostały przypisane do rodzaju działalności, której dotyczą w przeważającej części.

W przypadku pozycji zapasów Spółka dokonała szczegółowej identyfikacji poszczególnych składników, które mogą być wykorzystywane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową. Zidentyfikowane składniki zostały w całości przyporządkowane do działalności związanej z infrastrukturą usługową. Z uwagi na ogólne zastosowania poszczególnych składników niewykluczone, że w przyszłości część z nich może zostać wykorzystana w ramach pozostałej działalności Spółki.

Rezerwy na świadczenia pracownicze dotyczące odpraw emerytalnych i rentowych, odpraw pośmiertnych, nagród jubileuszowych oraz na ZFŚS i świadczenia przejazdowe dla obecnych pracowników są kalkulowane przez niezależną firmę aktuarialną.

W przypadku należności i zobowiązań handlowych oraz rozrachunków z pracownikami Spółka dokonała ich alokacji do poszczególnych pozycji na podstawie ewidencji księgowej.

W przypadku pozostałych wyżej wymienionych pozycji Spółka nie zidentyfikowała istotnych pozycji z działalności związanej z infrastrukturą usługową, dlatego całość tych pozycji została przyporządkowana do pozostałej działalności Spółki.

b) klucza podziałowego

Rezerwy na ZFŚS i świadczenia przejazdowe dla obecnych emerytów i rencistów podlegają alokacji na podstawie klucza podziałowego, opartego na liczbie pracowników przypisanych do działalności infrastruktury usługowej oraz pozostałej działalności. Natomiast zobowiązania leasingowe podlegają alokacji na podstawie klucza podziałowego opartego na strukturze udziału praw do użytkowania aktywów wykorzystywanych w ramach działalności infrastruktury usługowej w ogólnej wartości praw do użytkowania aktywów.

c) wyłączenia części pozycji z podziału

Część pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej nie podlega przyporządkowaniu do określonych rodzajów działalności i wyłącza się je z podziału z uwagi na fakt, że dotyczą one działalności całej Spółki. Wyłączeniu podlegają głównie pozycje finansowe, takie jak: udziały, środki pieniężne i ekwiwalenty, pozostałe aktywa finansowe, zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz pozostałych zobowiązań finansowych. Ponadto wyłącza się również kapitał własny, aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego, a także rozrachunki z tytułu podatku dochodowego oraz VAT.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.)

Szczegółowe informacje w zakresie zasad alokacji pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej zaprezentowano poniżej:

Nazwa pozycji Klucz alokacji
AKTYWA
Tabor kolejowy metoda szczegółowej identyfikacji
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe metoda szczegółowej identyfikacji
Prawa do użytkowania aktywów metoda szczegółowej identyfikacji
Inwestycje w jednostkach powiązanych wyłączone z podziału
Należności handlowe metoda szczegółowej identyfikacji
Aktywa finansowe wyłączone z podziału
Aktywa niefinansowe metoda szczegółowej identyfikacji
Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych metoda szczegółowej identyfikacji
Należności publicznoprawne wyłączone z podziału
Należności pozostałe wyłączone z podziału
Aktywa niematerialne metoda szczegółowej identyfikacji
Zapasy metoda szczegółowej identyfikacji
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wyłączone z podziału
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyłączone z podziału
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał własny wyłączone z podziału
Kredyty bankowe i pożyczki wyłączone z podziału
Zobowiązania z tytułu leasingu metoda proporcjonalna
Zobowiązania handlowe metoda szczegółowej identyfikacji
Zobowiązania inwestycyjne metoda szczegółowej identyfikacji
Zobowiązania z tytułu VAT wyłączone z podziału
Zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego wyłączone z podziału
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, PIT i ZUS metoda szczegółowej identyfikacji
Zobowiązania pozostałe wyłączone z podziału
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych metoda szczegółowej identyfikacji /metoda proporcjonalna
Pozostałe rezerwy metoda szczegółowej identyfikacji
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyłączone z podziału

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.)

Podział sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów oraz sprawozdania z sytuacji finansowej za lata 2020 - 2021 na poszczególne rodzaje działalności:

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Działalność związana z infrastrukturą usługową Eliminacja kosztów kapitalizowanych Działalność pozostała Pozycje wyłączone 2021
Przychody z tytułu umów z klientami 7,2 - 3 078,1 - 3 085,3
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego - - (500,1) - (500,1)
Usługi dostępu do infrastruktury - - (521,0) - (521,0)
Pozostałe usługi (35,2) 11,1 (333,8) - (357,9)
Koszty świadczeń pracowniczych (176,0) 27,3 (1 060,9) - (1 209,6)
Pozostałe koszty (94,5) 29,9 (106,7) - (171,3)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne (0,2) - 19,9 - 19,7
Zysk / (strata) operacyjny bez uwzględniania amortyzacji (EBITDA) (298,7) 68,3 575,5 - 345,1
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (19,6) - (561,2) - (580,8)
Zysk / (strata) na działalności operacyjnej (EBIT) (318,3) 68,3 14,3 - (235,7)
Przychody i (koszty) finansowe (5,9) - (7,9) (18,9) (32,7)
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (324,2) 68,3 6,4 (18,9) (268,4)
Podatek dochodowy - - 45,1 - 45,1
ZYSK / (STRATA) NETTO (324,2) 68,3 51,5 (18,9) (223,3)
Działalność związana z infrastrukturą usługową Eliminacja kosztów kapitalizowanych Działalność pozostała Pozycje wyłączone 2020
Przychody z tytułu umów z klientami 6,8 - 2 929,8 - 2 936,6
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego - - (446,9) - (446,9)
Usługi dostępu do infrastruktury - - (516,2) - (516,2)
Pozostałe usługi (28,1) 6,5 (267,9) - (289,5)
Koszty świadczeń pracowniczych (182,7) 21,7 (1 078,6) - (1 239,6)
Pozostałe koszty (83,9) 19,5 (83,3) - (147,7)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne - - 103,8 - 103,8
Zysk / (strata) operacyjny bez uwzględniania

7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.)

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

Działalność związana z infrastrukturą usługową Działalność pozostała Pozycje wyłączone 31/12/2021
AKTYWA
Tabor kolejowy - 3 827,5 - 3 827,5
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 120,5 361,2 - 481,7
Prawa do użytkowania aktywów 98,1 568,8 - 666,9
Inwestycje w jednostkach powiązanych - - 840,0 840,0
Należności leasingowe - - 23,4 23,4
Aktywa finansowe - - 4,9 4,9
Pozostałe aktywa - 28,1 - 28,1
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 158,7 158,7
Aktywa trwałe razem 218,6 4 785,6 1 027,0 6 031,2
Zapasy 49,3 38,0 - 87,3
Należności handlowe 1,0 379,5 - 380,5
Należności leasingowe - - 1,5 1,5
Należności z tytułu podatku dochodowego - - 1,7 1,7
Aktywa finansowe - - - -
Pozostałe aktywa - 47,8 21,5 69,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - 141,0 141,0
Aktywa obrotowe razem 50,3 465,3 165,7 681,3
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży - 14,9 - 14,9
AKTYWA RAZEM 268,9 5 265,8 1 192,7 6 727,4
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy - - 2 239,3 2 239,3
Kapitał zapasowy - - 744,7 744,7
Pozostałe składniki kapitału własnego - - (62,3) (62,3)
Zyski zatrzymane - - (109,0) (109,0)
Razem kapitał własny - - 2 812,7 2 812,7
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 111,1 473,8 1 287,3 1 872,2
Zobowiązania inwestycyjne - 110,1 - 110,1
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 63,1 396,8 - 459,9
Pozostałe rezerwy - 0,7 - 0,7
Zobowiązania długoterminowe razem 174,2 981,4 1 287,3 2 442,9
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 13,3 82,3 298,3 393,9
Zobowiązania handlowe 14,0 432,1 - 446,1
Zobowiązania inwestycyjne - 297,7 - 297,7
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 9,2 90,7 - 99,9
Pozostałe rezerwy - 17,7 - 17,7
Pozostałe zobowiązania finansowe - - 42,6 42,6
Pozostałe zobowiązania 16,7 52,0 105,2 173,9
Zobowiązania krótkoterminowe razem 53,2 972,5 446,1 1 471,8
Zobowiązania razem 227,4 1 953,9 1 733,4 3 914,7
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 227,4 1 953,9 4 546,1 6 727,4

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

7.4 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (cd.)

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

Działalność związana z infrastrukturą usługową Działalność pozostała Pozycje wyłączone 31/12/2020
AKTYWA
Tabor kolejowy - 3 809,2 - 3 809,2
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 108,4 366,3 - 474,7
Prawa do użytkowania aktywów 118,7 522,8 - 641,5
Inwestycje w jednostkach powiązanych - - 840,0 840,0
Należności leasingowe - - 24,4 24,4
Aktywa finansowe - - 4,9 4,9
Pozostałe aktywa - 22,6 - 22,6
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 131,6 131,6
Aktywa trwałe razem 227,1 4 720,9 1 000,9 5 948,9
Zapasy 43,6 51,4 - 95,0
Należności handlowe 1,0 365,5 - 366,5
Należności leasingowe - - 2,8 2,8
Należności z tytułu podatku dochodowego - - 1,8 1,8
Aktywa finansowe - - 2,3 2,3
Pozostałe aktywa - 33,7 22,8 56,5
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - 180,5 180,5
Aktywa obrotowe razem 44,6 450,6 210,2 705,4
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży - - 12,7 12,7
AKTYWA RAZEM 271,7 5 171,5 1 223,8 6 667,0
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy - - 2 239,3 2 239,3
Kapitał zapasowy - - 744,7 744,7
Pozostałe składniki kapitału własnego - - (139,5) (139,5)
Zyski zatrzymane - - 114,3 114,3
Razem kapitał własny - - 2 958,8 2 958,8
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 119,1 456,6 1 321,9 1 897,6
Zobowiązania inwestycyjne - 143,0 - 143,0
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 80,7 525,4 - 606,1
Zobowiązania długoterminowe razem 199,8 1 125,0 1 321,9 2 646,7
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 10,5 72,7 270,5 353,7
Zobowiązania handlowe 8,4 207,2 - 215,6
Zobowiązania inwestycyjne - 141,3 - 141,3
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 9,1 84,6 - 93,7
Pozostałe rezerwy - 13,0 - 13,0
Pozostałe zobowiązania finansowe - - 2,7 2,7
Pozostałe zobowiązania 16,7 55,1 169,7 241,5
Zobowiązania krótkoterminowe razem 44,7 573,9 442,9 1 061,5
Zobowiązania razem 244,5 1 698,9 1 764,8 3 708,2
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 244,5 1 698,9 4 723,6 6 667,0

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

7.5 Zdarzenia po dniu bilansowym

Wybuch wojny w Ukrainie

Wojna w Ukrainie i jej społeczno-ekonomiczne konsekwencje są istotnymi czynnikami ryzyka dla wyników operacyjnych oraz finansowych Spółki w perspektywie nadchodzących kwartałów. Jednocześnie z uwagi na krótki okres, który minął od momentu rozpoczęcia zbrojnej agresji na Ukrainę oraz bardzo dynamicznie zmieniającą się sytuację polityczno-gospodarczą (m.in. systematyczne poszerzanie zakresu sankcji nakładanych na Federację Rosyjską i Białoruś, w tym dyskutowaną opcją nałożenia całkowitego embarga na import surowców z Rosji), wpływ konfliktu na prowadzoną przez Spółkę działalność jest obecnie trudny do precyzyjnego oszacowania.

Biorąc pod uwagę dotychczasową strukturę przewozów, bezpośrednią konsekwencją konfliktu zbrojnego w Ukrainie może być utrata części (ok. 5%) przychodów z usług przewozowych, przy czym skala utraconych przychodów będzie silnie zależała od finalnego zakresu sankcji i ewentualnych retorsji pomiędzy Unią Europejską (w tym Polską) a Federacją Rosyjską i Białorusią. Jednocześnie docelowo możliwe jest przekierowanie przynajmniej części strumienia utraconych ładunków na alternatywne relacje (m.in. substytucja węgla kamiennego importowanego drogą lądową z Rosji na rzecz importu z Australii lub Kolumbii przez krajowe porty morskie.

Dodatkowo, wojna w Ukrainie i potencjalne zaostrzanie sankcji mogą mieć negatywny wpływ na przychody operacyjne spółek zależnych należących do Grupy PKP CARGO, zwłaszcza tych wyspecjalizowanych w obsłudze terminali na wschodniej granicy Polski oraz świadczących usługi spedycyjne w relacjach ze wschodniej Europy.

Po stronie kosztowej, kluczowymi czynnikami ryzyka dla perspektyw finansowych Spółki pozostają: dalszy dynamiczny wzrost cen nośników energii i paliw (oddziałujący na wzrost kosztów zmiennych prowadzonej działalności operacyjnej) oraz utrzymanie lub nasilenie procesów inflacyjnych (potencjalne zwiększenie kosztów m.in. usług obcych oraz materiałów wykorzystywanych w naprawach taboru i urządzeń).

Jednocześnie bardzo silny wzrost ryzyka geopolitycznego (skutkujący odpływem kapitału zagranicznego z Polski i presją na osłabienie złotego) prawdopodobnie przyczyni się do dalszego systematycznego wzrostu rynkowych stóp procentowych w Polsce – zwiększając koszt obsługi zarówno bieżącego zadłużenia, jak i ewentualnych nowych zobowiązań Spółki.

Aktualizacja ryzyk towarzyszących agresji zbrojnej na Ukrainę może wpływać na sytuację finansową Spółki w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Pozostałe zdarzenia po dniu bilansowym

W wykonaniu zawartego 27 sierpnia 2021 roku Porozumienia pomiędzy stronami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy PKP CARGO S.A. przewidującego podjęcie do 31 stycznia 2022 roku rozmów dotyczących wdrożenia systemowej podwyżki wynagrodzeń od 1 kwietnia 2022 roku Spółka w dniu 1 marca 2022 roku zwróciła się do Związków Zawodowych działających w imieniu pracowników Zakładów i Centrali PKP CARGO S.A. z wnioskiem o przedłużenie prowadzonego dialogu społecznego co najmniej do czasu dokonania oceny wyników finansowych Spółki za 2021 rok i pierwszy kwartał 2022 roku, a tym samym o odroczenie ewentualnych decyzji w kwestii systemowej podwyżki wynagrodzeń.

W związku z podtrzymaniem przez Związki Zawodowe postulatów wdrożenia podwyżki wynagrodzeń z dniem 1 kwietnia 2022 roku, Strony w dniu 1 marca 2022 roku podpisały protokół kończący dialog społeczny. Z dniem 1 marca 2022 roku został wszczęty przez Związki Zawodowe spór zbiorowy.

Pozostałe zdarzenia po dniu bilansowym zostały opisane w Notach 4.2, 5.4 oraz 7.2 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

7.6 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 30 marca 2022 roku.


JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku według MSSF UE (w milionach złotych)

Zarząd Spółki

  • Władysław Szczepkowski p. o. Prezes Zarządu
  • Marek Olkiewicz Członek Zarządu
  • Zenon Kozendra Członek Zarządu

Warszawa, dnia 30 marca 2022 roku