Skip to main content

AI assistant

Sign in to chat with this filing

The assistant answers questions, extracts KPIs, and summarises risk factors directly from the filing text.

PKP Cargo S.A. Audit Report / Information 2018

Mar 20, 2019

5763_rns_2019-03-20_d7c9ccf9-3e13-437e-b277-f908a31fac97.pdf

Audit Report / Information

Open in viewer

Opens in your device viewer

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 2
SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 3
SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM 4
SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 5
1. Informacje ogólne 6
1.1 Podstawowe informacje o działalności Spółki 6
1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego 7
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej 8
1.4 Korekta błędów poprzednich okresów 14
1.5 Przekształcenie danych porównawczych 14
2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów 16
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami 16
2.2 Koszty operacyjne 19
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 20
2.4 Przychody i (koszty) finansowe 20
3. Noty dotyczące opodatkowania21
3.1 Podatek dochodowy 21
4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia, zarządzania płynnością i kapitałem własnym 24
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia 24
4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem 26
4.3 Zarządzanie ryzykiem płynności 27
4.4 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 28
4.5 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pienieżnych 28
5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej 30
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 30
5.2 Inwestycje w jednostkach powiązanych 35
5.3 Zapasy 38
5.4 Należności handlowe 39
5.5 Aktywa finansowe 41
5.6 Pozostałe aktywa 41
5.7 Zobowiązania inwestycyjne 42
5.8 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 42
5.9 Pozostałe rezerwy 45
5.10 Pozostałe zobowiązania finansowe 46
5.11 Pozostałe zobowiązania 46
6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 47
6.1 Instrumenty finansowe 48
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym 52
7. Noty pozostałe57
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi 57
7.2 Umowy leasingu operacyjnego 59
7.3 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe 60
7.4 Zobowiązania warunkowe 60
7.5 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym 61
7.6 Zdarzenia po dniu bilansowym 67
7.7 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego 67

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

2018 2017
Przychody z tytułu umów z klientami 3 910,8 3 563,6 Nota 2.1
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego (549,7) (484,6) Nota 2.2
Usługi dostępu do infrastruktury (733,6) (714,5)
Pozostałe usługi (430,0) (450,7) Nota 2.2
Koszty świadczeń pracowniczych (1 265,2) (1 150,7) Nota 2.2
Pozostałe koszty (170,2) (164,0) Nota 2.2
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 9,1 (8,8) Nota 2.3
Zysk operacyjny bez uwzględnienia amortyzacji (EBITDA) 771,2 590,3
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (453,0) (440,6) Nota 2.2
Zysk na działalności operacyjnej (EBIT) 318,2 149,7
Przychody i (koszty) finansowe 2,5 (24,2) Nota 2.4
Zysk przed opodatkowaniem 320,7 125,5
Podatek dochodowy (66,7) (31,5) Nota 3.1
ZYSK NETTO 254,0 94,0
POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY
Wycena instrumentów zabezpieczających (22,5) 25,4 Nota 6.1
Podatek dochodowy 4,3 (4,8)
Pozostałe całkowite dochody podlegające
przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem
(18,2) 20,6
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych (9,4) (33,6) Nota 5.8
Podatek dochodowy 1,8 6,3
Pozostałe całkowite dochody niepodlegające
przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem
(7,6) (27,3)
Suma pozostałych całkowitych dochodów (25,8) (6,7)
SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 228,2 87,3
Zysk na akcję (w PLN na jedną akcję)
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.) 44 786 917 44 786 917
Zysk na akcję podstawowy i rozwodniony 5,67 2,10

Dane za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2017 roku zostały przekształcone, co opisano w Notach 1.3, 1.4 oraz 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

31/12/2018 31/12/2017 01/01/2017
AKTYWA
Tabor kolejowy 3 425,7 3 056,0 2 982,4 Nota 5.1
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 543,1 555,2 579,6 Nota 5.1
Inwestycje w jednostkach powiązanych 805,5 804,7 738,0 Nota 5.2
Aktywa finansowe 5,7 8,6 6,3 Nota 5.5
Pozostałe aktywa 35,3 44,1 58,8 Nota 5.6
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 87,2 94,0 80,1 Nota 3.1
Aktywa trwałe razem 4 902,5 4 562,6 4 445,2
Zapasy 84,2 86,4 59,7 Nota 5.3
Należności handlowe 479,4 461,0 407,9 Nota 5.4
Aktywa finansowe 203,4 281,6 - Nota 5.5
Pozostałe aktywa 90,4 53,6 26,8 Nota 5.6
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 222,4 295,9 612,0 Nota 4.4
Aktywa obrotowe razem 1 079,8 1 178,5 1 106,4
Aktywa trwałe klasyfikowane
jako przeznaczone do sprzedaży
- - 6,0
AKTYWA RAZEM 5 982,3 5 741,1 5 557,6
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy 2 239,3 2 239,3 2 239,3 Nota 4.2
Kapitał zapasowy 596,7 589,2 589,2 Nota 4.2
Pozostałe składniki kapitału własnego (32,7) 6,0 12,7
Zyski zatrzymane 511,3 254,4 160,4
Kapitał własny razem 3 314,6 3 088,9 3 001,6
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 999,9 1 214,5 1 206,4 Nota 4.1
Zobowiązania inwestycyjne 109,7 - 0,6 Nota 5.7
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 528,8 520,0 490,5 Nota 5.8
Pozostałe rezerwy 14,2 14,2 16,4 Nota 5.9
Zobowiązania długoterminowe razem 1 652,6 1 748,7 1 713,9
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 231,3 250,4 221,3 Nota 4.1
Zobowiązania handlowe 292,6 276,1 228,7
Zobowiązania inwestycyjne 225,5 127,8 70,3 Nota 5.7
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 92,6 85,9 84,8 Nota 5.8
Pozostałe rezerwy 19,4 16,9 11,6 Nota 5.9
Pozostałe zobowiązania finansowe 1,7 - 59,0 Nota 5.10
Pozostałe zobowiązania 152,0 146,4 166,4 Nota 5.11
Zobowiązania krótkoterminowe razem 1 015,1 903,5 842,1
Zobowiązania razem 2 667,7 2 652,2 2 556,0
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 5 982,3 5 741,1 5 557,6

Dane na dzień 31 grudnia 2017 roku oraz na dzień 1 stycznia 2017 roku zostały przekształcone, co opisano w Notach 1.3, 1.4 oraz 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

Pozostałe składniki kapitału własnego
Kapitał
zakładowy
Kapitał zapasowy Zyski / (straty)
z
tytułu wyceny
instrumentów
kapitałowych w
wartości godziwej
Zyski / (straty)
aktuarialne
dotyczące
świadczeń
pracowniczych
Wycena
instrumentów
zabezpieczających
Zyski zatrzymane Razem
1/01/2018 (zbadane) 2 239,3 589,2 - (4,4) 16,8 265,5 3 106,4
Korekty błędów poprzednich okresów - - - (6,4) - (11,1) (17,5) Nota 1.4
Zmiany wynikające z wdrożenia MSSF 9 - - (12,9) - - 10,4 (2,5) Nota 1.3
1/01/2018 (po przekształceniu) 2 239,3 589,2 (12,9) (10,8) 16,8 264,8 3 086,4
Wynik netto za rok obrotowy - - - - - 254,0 254,0
Pozostałe całkowite dochody
za rok obrotowy (netto)
- - - (7,6) (18,2) - (25,8)
Całkowite dochody razem - - - (7,6) (18,2) 254,0 228,2
Pozostałe zmiany za rok obrotowy - 7,5 - - - (7,5) - Nota 4.2
31/12/2018 2 239,3 596,7 (12,9) (18,4) (1,4) 511,3 3 314,6
1/01/2017 (zbadane) 2 239,3 589,2 - 22,2 (3,8) 171,5 3 018,4
Korekty błędów poprzednich okresów - - - (5,7) - (11,1) (16,8) Nota 1.4
1/01/2017 (po przekształceniu) 2 239,3 589,2 - 16,5 (3,8) 160,4 3 001,6
Wynik netto za rok obrotowy - - - - - 94,0 94,0
Pozostałe całkowite dochody
za rok obrotowy (netto)
- - - (27,3) 20,6 - (6,7)
Całkowite dochody razem - - - (27,3) 20,6 94,0 87,3
31/12/2017 2 239,3 589,2 - (10,8) 16,8 254,4 3 088,9

Dane za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2017 roku zostały przekształcone, co opisano w Notach 1.3, 1.4 oraz 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

2018 2017
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem 320,7 125,5
Korekty
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości 453,0 440,6 Nota 2.2
(Zyski) / straty z tytułu odsetek, dywidendy (22,1) (1,4)
Otrzymane / (zapłacone) odsetki 3,5 2,1
Otrzymane / (zapłacony) podatek dochodowy (55,2) (43,1)
Zmiany w kapitale obrotowym 30,6 (23,8) Nota 4.5
Pozostałe korekty (20,8) (21,5) Nota 4.5
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 709,7 478,4
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Wydatki z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych (655,5) (451,7)
Wpływy z tytułu zbycia niefinansowych aktywów trwałych 20,4 8,5
Wydatki z tytułu nabycia jednostek powiązanych - (114,7)
Wpływy z tytułu otrzymanych dywidend 35,7 20,3 Nota 2.4
Wpływy / (wydatki) z tytułu lokat bankowych powyżej 3 miesięcy 50,0 (250,0)
Pozostałe wpływy / (wydatki) związane z działalnością inwestycyjną 13,1 7,4
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (536,3) (780,2)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wydatki z tytułu leasingu finansowego (29,8) (41,8) Nota 4.1
Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów / pożyczek - 326,5 Nota 4.1
Spłata kredytów/ pożyczek (219,5) (228,1) Nota 4.1
Zapłacone odsetki od leasingu finansowego oraz kredytów/pożyczek (23,9) (27,3) Nota 4.1
Wpływ / (wypływ) w ramach cash pool 24,8 (41,7)
Pozostałe wpływy / (wydatki) dotyczące działalności finansowej 1,5 (1,9)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej (246,9) (14,3)
Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (73,5) (316,1)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego 295,9 612,0 Nota 4.4
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 222,4 295,9 Nota 4.4
na koniec okresu sprawozdawczego, w tym:
o ograniczonej możliwości dysponowania 17,7 22,8 Nota 4.4

Dane za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2017 roku zostały przekształcone, co opisano w Notach 1.3, 1.4 oraz 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1. Informacje ogólne

1.1 Podstawowe informacje o działalności Spółki

Informacje o Spółce

Spółka PKP CARGO S.A. ("Spółka") została utworzona na podstawie Aktu Notarialnego z dnia 29 czerwca 2001 roku (Repetytorium A Nr 1287/2001). Siedzibą Spółki jest Warszawa, ul Grójecka 17. Spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w Sądzie Rejonowym w Katowicach, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000027702. Obecnie, z uwagi na późniejszą zmianę siedziby Spółki, akta prowadzone są przez Sąd Rejestrowy dla M. St. Warszawy, Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Spółce nadano numer statystyczny REGON 277586360 oraz numer NIP 954-23-81-960.

Rokiem obrotowym Spółki jest rok kalendarzowy.

Podstawową działalnością Spółki jest transport kolejowy towarów. Oprócz usług transportu kolejowego towarów Spółka świadczy usługi dodatkowe:

Skład organów zarządczych i nadzorujących Spółki oraz struktura akcjonariatu Spółki na dzień 31 grudnia 2018 roku zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok obrotowy 2018 odpowiednio w Rozdziałach 9.11 oraz 9.4.

Informacje o Grupie Kapitałowej

PKP CARGO S.A. jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej PKP CARGO i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską ("MSSF UE").

Na dzień bilansowy w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO (zwanej dalej Grupą) wchodzą PKP CARGO S.A. jako podmiot dominujący oraz 26 spółek zależnych. Ponadto Grupa posiada udziały w 3 podmiotach stowarzyszonych oraz udziały w 1 wspólnym przedsięwzięciu.

Dodatkowe informacje na temat jednostek zależnych, stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach zostały zamieszczone w Nocie 5.2 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Czas trwania działalności poszczególnych spółek Grupy nie jest ograniczony.

1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe sporządzono zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami przyjętymi przez Unię Europejską ("MSSF UE"), opublikowanymi i obowiązującymi w czasie przygotowania jednostkowego sprawozdania finansowego oraz zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2018, poz. 757) ("Rozporządzenie").

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2018 roku zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego nie istnieją żadne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej przez Spółkę przez okres przynajmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdania finansowego.

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego z wyjątkiem wycenianych w wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych oraz inwestycji w instrumenty kapitałowe.

Działalność Spółki nie wykazuje istotnych sezonowych lub cyklicznych trendów.

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe podlegało badaniu biegłego rewidenta. Dane porównawcze zaprezentowane w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym zostały przekształcone w związku z korektą błędów poprzednich okresów oraz retrospektywnym zastosowaniem MSSF 15. Dodatkowo niektóre pozycje jednostkowego sprawozdania z sytuacji finansowej na dzień 1 stycznia 2018 roku zostały przekształcone w związku z wdrożeniem MSSF 9. Dane na dzień 31 grudnia 2017 roku zostały zaprezentowane w oparciu o MSR 39. Efekt przekształcenia w związku z korektą błędów poprzednich okresów, wdrożeniem MSSF 15 oraz MSFF 9 opisano w Nocie 1.3, 1.4 i 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Zasady rachunkowości Spółki opisane w kolejnych notach stosowane były w sposób ciągły do wszystkich prezentowanych okresów za wyjątkiem zmian wynikających z wejścia w życie MSSF 9, co opisano w Nocie 1.3. Zasady rachunkowości, ważne szacunki oraz osądy dla istotnych pozycji sprawozdania finansowego zostały przedstawione w poszczególnych notach do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Nota Tytuł Kwota ujęta
w jednostkowym
sprawozdaniu finansowym
Polityka
rachunkowości
Ważne
szacunki
i osądy
2018 2017
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami 3 910,8 3 563,6 X X
2.2 Koszty operacyjne (3 601,7) (3 405,1)
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 9,1 (8,8)
2.4 Przychody i (koszty) finansowe 2,5 (24,2)
3.1 Podatek dochodowy (66,7) (31,5) X X
5.1 Tabor kolejowy 3 425,7 3 056,0 X X
5.1 Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 543,1 555,2 X X
5.2 Inwestycje w jednostkach powiązanych 805,5 804,7 X X
5.5 Aktywa finansowe 209,1 290,2 X
5.6 Pozostałe aktywa 125,7 97,7 X
5.3 Zapasy 84,2 86,4 X
5.4 Należności handlowe 479,4 461,0 X X
4.4 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 222,4 295,9 X
4.2 Kapitał własny 3 314,6 3 088,9 X
4.1 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 231,2 1 464,9 X
5.7 Zobowiązania inwestycyjne 335,2 127,8 X
5.8 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 621,4 605,9 X X
5.9 Pozostałe rezerwy 33,6 31,1 X
5.10 Pozostałe zobowiązania finansowe 1,7 -
5.11 Pozostałe zobowiązania 152,0 146,4 X
7.4 Zobowiązania warunkowe 149,8 130,3 X X

1.2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego (cd.)

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (PLN). Polski złoty jest walutą funkcjonalną i sprawozdawczą Spółki. Dane w sprawozdaniu finansowym zostały wykazane w milionach złotych. Na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku dla potrzeb wyceny pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej wyrażonych w walutach innych niż PLN Spółka zastosowała poniższe kursy:

Waluta 31/12/2018 31/12/2017
EUR 4,3000 4,1709
CZK 0,1673 0,1632
CHF 3,8166 3,5672

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 20 marca 2019 roku.

1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej

Standardy i interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które weszły w życie

Zdaniem Zarządu Spółki następujące standardy mają istotny wpływ na niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe:

MSSF 9 "Instrumenty finansowe" - obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Kluczowe zmiany wprowadzone przez nowy standard dotyczą:

1) Zmiany zasad klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych, które oparte są o model biznesowy, w którym są zarządzane, oraz charakterystykę przepływów pieniężnych. Dotychczas stosowane kategorie aktywów finansowych zostały zastąpione nowymi, tj. wycenianymi według:

  • zamortyzowanego kosztu,
  • według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody,
  • według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Zmieniony standard obliguje wycenę udziałów w spółkach nienotowanych w wartości godziwej i znacznie ogranicza dotychczasową możliwość wyceny według kosztu.

2) Wprowadzenia nowego modelu oceny utraty wartości aktywów finansowych, który zastępuje koncepcję strat poniesionych, koncepcją strat oczekiwanych.

3) Modelu rachunkowości zabezpieczeń.

Wpływ na jednostkowe sprawozdanie finansowe:

Wejście w życie MSSF 9 miało wpływ na niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe w zakresie opisanym poniżej.

Zmiana zasad klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych

Spółka skorzystała z przepisów przejściowych MSSF 9 umożliwiających brak przekształcenia danych porównawczych w zakresie zmian dotyczących klasyfikacji i wyceny utraty wartości aktywów finansowych, w związku z czym przekształciła dane na dzień pierwszego zastosowania MSSF 9, tj. 1 stycznia 2018 roku, co oznacza, że dane za rok 2017 i 2018 nie są ze sobą porównywalne, gdyż zostały przygotowane w oparciu o odmienne zasady rachunkowości. Zmiana zasad klasyfikacji spowodowała zmianę klasyfikacji aktywów finansowych w sprawozdaniu finansowym Spółki. Instrumenty klasyfikowane wcześniej do kategorii pożyczek i należności zgodnie ze stosowanym modelem biznesowym utrzymywane są w celu ściągnięcia umownych przepływów. Spełniły one pozostałe warunki klasyfikacji do aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu, więc wejście w życie MSSF 9 nie spowodowało zmiany zasad ich wyceny. Udziały i akcje posiadane przez Spółkę w spółkach nienotowanych na aktywnych rynkach były wyceniane w cenie nabycia pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Zgodnie z MSSF 9 inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane są w wartości godziwej. Na podstawie przyjętych zmian w polityce rachunkowości efekt wyceny ujmowany jest w pozostałych całkowitych dochodach.

Poniżej przedstawiono zmiany w klasyfikacji i wycenie aktywów finansowych w związku z wejściem w życie MSSF 9:

MSR 39 MSSF 9
Aktywa finansowe
w podziale na
kategorie i klasy
Metoda wyceny 1/01/2018 Aktywa finansowe
w podziale na
kategorie i klasy
Metoda wyceny 1/01/2018 Wpływ
zmiany
Instrumenty finansowe zabezpieczające Instrumenty finansowe zabezpieczające
Instrumenty
pochodne
w wartości
godziwej przez
pozostałe
całkowite dochody
10,5 Instrumenty
pochodne
w wartości
godziwej
przez pozostałe
całkowite dochody
10,5 -
Aktywa finansowe dostępne do
sprzedaży
dochody Aktywa finansowe wyceniane w wartości
godziwej przez pozostałe całkowite
Udziały w spółkach
nienotowanych
według kosztu
pomniejszonego o
odpisy
aktualizujące
6,0 Inwestycje w
instrumenty
kapitałowe
w wartości
godziwej
przez pozostałe
całkowite dochody
4,9 (1,1)
Pożyczki i należności Aktywa finansowe wyceniane według
Należności
handlowe
według
zamortyzowanego
kosztu
461,0 zamortyzowanego kosztu
Należności
handlowe
według
zamortyzowanego
kosztu
459,3 (1,7)
Lokaty bankowe
powyżej 3 miesięcy
według
zamortyzowanego
kosztu
250,8 Lokaty bankowe
powyżej 3 miesięcy
według
zamortyzowanego
kosztu
250,8 -
Cash pool według
zamortyzowanego
kosztu
22,9 Cash pool według
zamortyzowanego
kosztu
22,9 -
Środki pieniężne
i ich ekwiwalenty
według
zamortyzowanego
kosztu
295,9 Środki pieniężne
i ich ekwiwalenty
według
zamortyzowanego
kosztu
295,9 -

Na dzień 31 grudnia 2017 roku Spółka w ramach udziałów w spółkach nienotowanych prezentowała głównie wartość udziałów w Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie 6,0 milionów złotych.

W wyniku pierwszego zastosowania MSSF 9 Spółka dokonała wyceny do wartości godziwej udziałów w Euroterminal Sławków Sp. z o.o. Ustalona w wyniku wyceny wartość godziwa udziałów wyniosła 4,9 miliona złotych. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej skutki wyceny inwestycji w instrumenty kapitałowe prezentowane są jako pozostałe składniki kapitału własnego.

Na dzień pierwszego zastosowania MSSF 9 Spółka dokonała przekształcenia danych wynikających z Jednostkowego Sprawozdania Finansowego sporządzonego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2017 roku w następujący sposób:

  • skutki wyceny udziałów w Euroterminal Sławków Sp. z o.o. do wartości godziwej na dzień 1 stycznia 2018 roku w kwocie 1,1 miliona złotych pomniejszyły aktywa finansowe oraz pozostałe składniki kapitału własnego,
  • ujęty w poprzednich okresach odpis aktualizujący wartość inwestycji w instrumenty kapitałowe w kwocie 11,8 miliona złotych powiększył zyski zatrzymane oraz pomniejszył pozostałe składniki kapitału własnego.

Model oceny utraty wartości aktywów finansowych

Wdrożony przez Spółkę nowy model utraty wartości aktywów finansowych opiera się na analizie prawdopodobieństwa poniesionych strat kredytowych należności handlowych. Ustalona kwota dodatkowego odpisu aktualizującego wartość należności handlowych wynikająca z wdrożenia MSSF 9 wyniosła 1,7 miliona złotych.

Zmiany wynikające z zastosowania MSSF 9 w zakresie modelu utraty wartości aktywów finansowych zostały ujęte na dzień 1 stycznia 2018 roku w następujący sposób:

  • należności handlowe uległy zmniejszeniu o kwotę 1,7 miliona złotych,
  • aktywa z tytułu podatku odroczonego uległy zwiększeniu o kwotę 0,3 miliona złotych,
  • zyski zatrzymane uległy zmniejszeniu o kwotę 1,4 miliona złotych.

Ustalenie odpisów aktualizujących w odniesieniu do należności handlowych zgodnie z MSSF 9 zaprezentowano w Nocie 5.4.

Pozostałe aktywa finansowe o charakterze dłużnym charakteryzują się niskim ryzykiem kredytowym i kalkulacja utraty wartości wykazała nieistotną kwotę odpisu aktualizującego, dlatego nie został on rozpoznany przez Spółkę.

Rachunkowość zabezpieczeń

Wprowadzone zmiany w zakresie rachunkowości zabezpieczeń w przypadku Spółki dotyczyły głównie kwestii dokumentacyjnych w związku z powyższym wejście w życie MSSF 9 w tym zakresie nie wpłynęło na sytuację finansową i majątkową Spółki.

Efekt wdrożenia MSSF 9 na dzień pierwszego zastosowania, tj. na dzień 1 stycznia 2018 roku, zaprezentowano w Nocie 1.5.

MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" - obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Standard ten zastąpił MSR 18 "Przychody", MSR 11 "Umowy o usługę budowalną" oraz związane z nimi interpretacje. Fundamentalną zasadą nowego standardu jest ujmowanie przychodów w sporządzanym sprawozdaniu w taki sposób, aby wskazać transfer towarów lub usług na rzecz klientów w takiej kwocie, która odzwierciedla wysokość wynagrodzenia (tj. płatność), które spółka spodziewa się otrzymać w zamian za te towary lub usługi. Zgodnie z nowymi regulacjami przychód powstaje w momencie, gdy kontrola nad towarami lub usługami przechodzi w ręce klienta. Standard wprowadził 5-etapowe podejście rozpoznania przychodów:

1) Identyfikacja umów z klientami, przez których rozumie się strony, które zawarły umowę z jednostką w celu nabycia dóbr lub usług, będących efektem zwykłej działalności jednostki, w zamian za wynagrodzenie.

2) Identyfikacja umownych zobowiązań do wykonania świadczeń.

3) Określenie ceny transakcji. Ustalając cenę transakcyjną, oprócz wynagrodzenia podstawowego należy dodatkowo rozważyć inne składniki takie jak: wynagrodzenie zmienne, wynagrodzenie niepieniężne, które należy wycenić w wartości godziwej, czynniki związane z finansowaniem ceny (przez sprzedającego lub kupującego) np. dyskonto wynikające z odstępu czasowego między realizacją obowiązku świadczenia a płatnością za jego realizację lub kwoty płacone w związku z realizacją zobowiązań umowy.

4) Alokacja ceny transakcji do umownych zobowiązań do realizacji świadczeń. Najlepszą podstawą do ustalenia ceny indywidualnej jest cena, za jaką jednostka może oddzielnie sprzedać dane dobro lub usługę.

5) Ujęcie przychodów w chwili wypełnienia zobowiązań przez jednostkę. Obowiązek realizacji świadczeń uznaje się za spełniony w chwili przeniesienia na klienta kontroli nad dobrami lub usługami będącymi przedmiotem umowy.

Wpływ na jednostkowe sprawozdanie finansowe:

  • MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" z uwagi na fakt, iż Spółka generuje przede wszystkim przychody ze świadczenia usług transportu kolejowego wejście w życie MSSF 15 dotyczyło przede wszystkim umów przewozowych. W wyniku przeprowadzonych prac stwierdzono, iż w umowach handlowych występuje zmienny element wynagrodzenia wynikający z:
  • możliwości nałożenia kar na klienta w związku z niewywiązaniem się przez niego z zapisów umownych dotyczących przewiezienia określonego wolumenu ładunku w okresie trwania umowy,
  • możliwości nałożenia kary na Spółkę przez klienta w przypadku nie przewiezienia zleconej masy.

Dotychczas kary te były prezentowane jako pozostałe przychody lub koszty operacyjne, w zależności od charakteru kary. Zgodnie z nowym standardem powyższe kary traktowane są jako element przychodów ze sprzedaży. Na podstawie MSSF 15 załącznik C punkt 3a Zarząd Spółki zadecydował, że standard zostanie wdrożony retrospektywnie zgodnie z wymogami MSR 8 "Zasady (polityki) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych oraz korygowanie błędów" z możliwością uwzględnienia wskazówek zawartych w punkcie C5. Zastosowanie tego podejścia nie skutkowało korektą kapitałów własnych Spółki na dzień pierwszego zastosowania MSSF 15.

Zgodnie z wcześniej stosowanymi zasadami rachunkowości w okresie od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku ujęto:

  • w pozostałych przychodach operacyjnych noty obciążeniowe oraz rezerwy na kary nałożone na klientów w kwocie 12,7 milionów złotych,

  • w pozostałych kosztach operacyjnych rezerwy na kary nałożone przez klienta w kwocie 3,8 milionów złotych.

W związku z opisanymi zmianami Spółka przekształciła dane porównawcze.

W Nocie 1.5 zaprezentowano przekształcenie danych porównawczych. Odpowiednio przekształcono również informacje prezentowane w dodatkowych notach objaśniających do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Objaśnienia do MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" - obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Zmiana dostarczyła dodatkowych wyjaśnień odnośnie pewnych wymagań oraz wprowadza dodatkowe zwolnienie dla jednostek wprowadzających MSSF 15 "Przychody z umów z klientami".

Zdaniem Zarządu Spółki poniżej przestawione standardy oraz interpretacje nie spowodowały istotnych zmian w stosowanej przez Spółkę Polityce Rachunkowości:

Standard / Interpretacja Data wejścia w życie
Zmiany do MSSF 2 "Płatności na bazie akcji" 1 stycznia 2018 roku
Zmiany do MSSF 4 "Umowy ubezpieczeniowe" 1 stycznia 2018 roku
Poprawki do MSSF (cykl 2014-2016) – MSSF 1 i MSR 28 1 stycznia 2018 roku
Interpretacja KIMSF 22 – Transakcje w walutach obcych i płatności zaliczkowe 1 stycznia 2018 roku
Zmiany do MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne 1 stycznia 2018 roku

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz zatwierdzone przez UE, które nie weszły w życie

W ocenie Zarządu istotny wpływ na Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Spółki będzie miał MSSF 16 "Leasing" - obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Zgodnie z MSSF 16 leasingobiorca ujmuje prawo do użytkowania składnika aktywów oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Prawo do użytkowania składnika aktywów jest traktowane podobnie jak inne aktywa niefinansowe i odpowiednio amortyzowane. Zobowiązania z tytułu leasingu wycenia się początkowo w wartości bieżącej opłat leasingowych płatnych w okresie leasingu, zdyskontowanej o stopę zawartą w leasingu, jeżeli jej ustalenie nie jest trudne. Jeżeli nie można łatwo określić tej stopy, leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową.

Wpływ na jednostkowe sprawozdanie finansowe:

MSSF 16 "Leasing" - Spółka przeprowadziła analizę wpływu MSSF 16 na stosowane zasady rachunkowości, która wykazała, iż koniecznym będzie ujęcie w sprawozdaniu finansowym Spółki znaczących aktywów i zobowiązań, wynikających z długoterminowych umów leasingu operacyjnego, najmu bądź dzierżawy oraz posiadanych praw z tytułu wieczystego użytkowania gruntów.

Najistotniejsze umowy dzierżawy dotyczą nieruchomości obejmujących punkty napraw taboru oraz punkty ładunkowe, uznane przez Spółkę jako strategiczne w ramach prowadzonej działalności. Pozostałe umowy leasingu dotyczą głównie składników taboru kolejowego oraz pozostałych budynków i nieruchomości, które nie są uznawane przez Spółkę za strategiczne. Dodatkowo jako umowy leasingu zgodnie z MSSF 16 zostaną zaprezentowane również umowy dotyczące prawa wieczystego użytkowania gruntów, w przypadku których Spółka ponosi opłaty w zamian za korzystanie.

Zarząd Spółki zdecydował o wdrożeniu standardu retrospektywnie zgodnie z MSSF 16 załącznik C punkt 5b, prezentując na 1 stycznia 2019 roku łączny efekt zastosowania niniejszego standardu poprzez korektę bilansu otwarcia zysków zatrzymanych, bez przekształcenia danych porównawczych. Stosując MSSF 16 po raz pierwszy Spółka zamierza zastosować następujące praktyczne rozwiązania dopuszczone przez standard, obejmujące:

  • zastosowanie do wyceny pojedynczej stopy dyskonta dla portfela leasingów o w miarę podobnych cechach,

  • wykorzystanie wiedzy i doświadczenia zdobytych po fakcie w określaniu okresu leasingu, jeżeli umowa zawiera opcje przedłużenia lub rozwiązania umowy,

  • nie ujmowanie prawa do użytkowania aktywów i zobowiązań dla umów leasingu krótkoterminowego tj. umów, których pozostały okres leasingu na dzień 1 stycznia 2019 roku jest krótszy niż 12 miesięcy,

  • wyłączenie początkowych kosztów bezpośrednich z wyceny składników aktywów z tytułu prawa do użytkowania na dzień 1 stycznia 2019 roku.

Dodatkowe uproszczenia które zostaną zastosowane przez Spółkę w umowach, w których występuje ona jako leasingobiorca to:

  • nie ujmowanie prawa do użytkowania aktywów i zobowiązań z tytułu leasingu dla umów dotyczących składników aktywów
  • o niskiej jednostkowej wartości początkowej (sprzęt IT, meble, wyposażenie biurowe, itp.),
  • nie wydzielanie komponentów leasingowych i nieleasingowych dla umów leasingu dotyczących wybranych klas bazowego składnika aktywów.

Spółka zamierza prezentować prawa do użytkowania aktywów w odrębnej linii sprawozdania z sytuacji finansowej. W pozycji tej prezentowane będą również składniki aktywów użytkowane na podstawie aktualnie obowiązujących umów leasingu finansowego zgodnie z MSR 17 oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów.

Dodatkowo, Spółka rozpozna należności leasingowe wynikające z umów subleasingu praw do użytkowania aktywów, uznane za umowy leasingu finansowego.

Podsumowanie oczekiwanego wpływu

Efekt wdrożenia MSSF 16 na sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 1 stycznia 2019 roku zaprezentowano poniżej:

31/12/2018 Korekty 1/01/2019
AKTYWA
Tabor kolejowy 3 425,7 (20,9) 3 404,8
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 543,1 (31,6) 511,5
Prawo do użytkowania aktywów - 616,0 616,0
Należności leasingowe - 22,2 22,2
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 87,2 (0,1) 87,1
Aktywa trwałe razem 4 902,5 585,6 5 488,1
Należności leasingowe - 1,1 1,1
Pozostałe aktywa 90,4 (0,5) 89,9
Aktywa obrotowe razem 1 079,8 0,6 1 080,4
AKTYWA RAZEM 5 982,3 586,2 6 568,5
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zyski zatrzymane 511,3 0,5 511,8
Kapitał własny razem 3 314,6 0,5 3 315,1
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 999,9 533,5 1 533,4
Zobowiązania długoterminowe razem 1 652,6 533,5 2 186,1
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 231,3 61,7 293,0
Zobowiązania handlowe 292,6 (9,5) 283,1
Zobowiązania krótkoterminowe razem 1 015,1 52,2 1 067,3
Zobowiązania razem 2 667,7 585,7 3 253,4
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 5 982,3 586,2 6 568,5

Zastosowanie MSSF 16 wpłynie również na strukturę sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w roku 2019 i w kolejnych latach. W wyniku analizy Spółka szacuje, że w 2019 roku nastąpi wzrost wyniku na działalności operacyjnej w kwocie 12 milionów złotych, poziomu EBITDA w kwocie 75 milionów złotych oraz spadek wyniku przed opodatkowaniem w kwocie 9 milionów złotych. Niniejsza analiza została przygotowana w oparciu o umowy obowiązujące na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz opiera się na istotnych na ten dzień założeniach, w szczególności w zakresie:

  • okresu obowiązywania tych umów, w tym umów zawartych na czas nieokreślony oraz wynikającego z nich okres użytkowania praw do użytkowania,

  • stopy dyskonta zastosowanej do wyceny zobowiązań z tytułu leasingu;

Okresy leasingu przyjęte do oszacowania wartości zobowiązań leasingowych, w podziale na poszczególne klasy bazowych składników aktywów przedstawiają się następująco:

Nieruchomości strategiczne 14 – 17 lat
Pozostałe nieruchomości 4 – 14 lat
Tabor kolejowy 2 – 5 lat
Pozostałe 2 – 5 lat

Okres leasingu umów dotyczących prawa wieczystego użytkowania gruntów został określony jako okres pozostały do dnia, na który prawa te zostało nadane, chyba że występują okoliczności, które wskazywałyby na przyjęcie dłuższego lub krótszego okresu. Krańcowe stopy leasingobiorcy przyjęte do oszacowania wartości zobowiązań leasingowych wahały się w granicach od 1,31% do 4,29%. Zróżnicowanie stóp wynikało z uwzględnienia następujących czynników:

  • waluta umowy,

  • okres umowy.

Średnia ważona stopa leasingu przyjęta do wyceny zobowiązań wynosiła 3,93%.

Poniżej zaprezentowano wyjaśnienie głównych różnic pomiędzy kwotami przyszłych opłat, wykazanych w Nocie 7.2 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego a wartością zobowiązań z tytułu leasingu, które zostaną ujęte w związku z zastosowaniem MSSF 16:

Kwota przyszłych minimalnych opłat leasingowych z tytułu nieodwoływalnego leasingu operacyjnego 126,9
Zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego ujęte na dzień 31/12/2018 w pozycji zobowiązań handlowych 6,4
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego ujęte na dzień 31/12/2018 5,3
Korekty 656,2
Opcje przedłużenia i wypowiedzenia, z których Spółka skorzysta z wysokim prawdopodobieństwem 617,7
Zwolnienia z ujmowania dla leasingów krótkoterminowych
oraz leasingów aktywów o niskiej wartości początkowej
(12,5)
Prawa wieczystego użytkowania gruntów 49,1
Pozostałe 1,9
Wartość nominalna zobowiązania z tytułu leasingu na dzień 1/01/2019 794,8
Dyskonto (194,2)
Zobowiązania z tytułu leasingu na dzień 1/01/2019 600,6
w tym efekt ujęcia MSSF 16 595,2

Główne różnice wynikają z faktu, że okres przyjętych projekcji płatności leasingowych zgodnie z MSR 17 odnosi się wyłącznie do nieodwoływalnego okresu leasingu, za który Spółka uważa okres wypowiedzenia umowy. Podczas gdy zgodnie z MSSF 16 okres leasingu, w którym ujmuje się zobowiązanie leasingowe, uwzględnia również ewentualne okresy wynikające z przedłużenia czy wcześniejszego wypowiedzenia umowy, jeżeli któryś z powyższych scenariuszy w ocenie Spółki jest wystarczająco pewny. W przypadku umów z opcją przedłużenia oraz umów zawartych na czas nieokreślony, dla których Spółka oszacowała okres leasingu, zobowiązanie leasingowe jest odpowiednio wyższe. W celu wyznaczenia kwoty zobowiązań leasingowych, które zostaną wykazane zgodnie z MSSF 16, łączne kwoty przyszłych minimalnych opłat z tytułu zawartych umów leasingu operacyjnego według stanu na 31 grudnia 2018 roku zostały skorygowane do wartości bieżącej poprzez zastosowanie odpowiedniej stopy dyskonta.

Zdaniem Zarządu poniżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie spowodują w kolejnych okresach sprawozdawczych istotnych zmian w stosowanej przez Spółkę Polityce Rachunkowości:

Standard / Interpretacja Data wejścia w życie
Zmiany do MSSF 9 "Instrumenty finansowe" – Przedpłaty z ujemną kompensatą 1 stycznia 2019 roku
Interpretacja KIMSF 23 – Niepewność w zakresie ustalania podatku dochodowego 1 stycznia 2019 roku
Zmiany do MSR 28 "Inwestycje w jednostkach
stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach"
1 stycznia 2019 roku
Zmiany do MSR 19 "Świadczenia pracownicze" 1 stycznia 2019 roku

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone przez UE, które nie weszły w życie

MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku nie zostały jeszcze zatwierdzone przez UE i nie weszły w życie.

W ocenie Zarządu zatwierdzenie przez UE poniższych standardów nie spowoduje konieczności istotnej modyfikacji zasad rachunkowych stosowanych przez Spółkę:

Standard / Interpretacja Data wejścia w życie
Poprawki do MSSF (cykl 2015-2017) – MSSF 3, MSSF 11, MSR 12 i MSR 23 1 stycznia 2019 roku
Zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych MSSF 1 stycznia 2020 roku
Zmiany do MSSF 3 "Połączenia przedsięwzięć" – Definicja przedsięwzięcia 1 stycznia 2020 roku
Zmiany do MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" i MSR 8 "Zasady (polityka)
rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów" 1 stycznia 2020 roku
MSSF 17 "Umowy ubezpieczeniowe" 1 stycznia 2021 roku

1.4 Korekta błędów poprzednich okresów

Wycena rezerw na świadczenia pracownicze wyliczana jest przez niezależną firmę aktuarialną metodą prognozowanych świadczeń jednostkowych. Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka stwierdziła, iż w okresach poprzednich przy kalkulacji rezerw na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalno-rentowe zostały przyjęte nieprawidłowe okresy stażów pracy u pracodawców kolejowych, będące podstawą wypłacania tych świadczeń. W związku z powyższym Spółka dokonała ponownej wyceny rezerw na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalno-rentowe z uwzględnieniem prawidłowych założeń dotyczących okresów wykonywania pracy, korygując odpowiednio wyniki lat ubiegłych.

Efekt przekształcenia sprawozdania z sytuacji finansowej i sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów został zaprezentowany w Nocie 1.5. Odpowiednio przekształcono również informacje prezentowane w dodatkowych notach objaśniających do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

1.5 Przekształcenie danych porównawczych

Poniżej zaprezentowano wpływ korekty błędów poprzednich okresów oraz efekt wdrożenia MSSF 9 oraz MSSF 15 na sprawozdanie finansowe za poprzednie okresy.

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

2017
(zbadane)
Kary wynikające
z umów
sprzedażowych
(MSSF 15)
Korekty błędów
poprzednich
okresów
2017
(przekształcone)
Przychody z tytułu umów z klientami 3 554,7 8,9 3 563,6
Koszty świadczeń pracowniczych (1 149,1) - (1,6) (1 150,7)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 0,1 (8,9) (8,8)
Zysk operacyjny bez uwzględnienia
amortyzacji (EBITDA)
591,9 - (1,6) 590,3
Zysk na działalności operacyjnej (EBIT) 151,3 - (1,6) 149,7
Przychody i (koszty) finansowe (25,8) - 1,6 (24,2)
Zysk przed opodatkowaniem 125,5 - - 125,5
Podatek dochodowy (31,5) - - (31,5)
ZYSK NETTO 94,0 - - 94,0
POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące
świadczeń pracowniczych
(32,8) - (0,8) (33,6)
Podatek dochodowy 6,2 - 0,1 6,3
Pozostałe całkowite dochody niepodlegające
przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem
(26,6) - (0,7) (27,3)
Suma pozostałych całkowitych dochodów (6,0) - (0,7) (6,7)
SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 88,0 - (0,7) 87,3

1.5 Przekształcenie danych porównawczych (cd.)

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

Efekt wdrożenia MSSF 9
31/12/2017
(zbadane)
Korekty
błędów
poprzednich
okresów
31/12/2017
(przekształcone)
Wycena
inwestycji w
instrumenty
kapitałowe
Model utraty
wartości
aktywów
finansowych
1/01/2018
AKTYWA
Aktywa finansowe 8,6 - 8,6 (1,1) - 7,5
Aktywa z tytułu odroczonego
podatku dochodowego
89,9 4,1 94,0 - 0,3 94,3
Aktywa trwałe razem 4 558,5 4,1 4 562,6 (1,1) 0,3 4 561,8
Należności handlowe 461,0 - 461,0 - (1,7) 459,3
Aktywa obrotowe razem 1 178,5 - 1 178,5 - (1,7) 1 176,8
AKTYWA RAZEM 5 737,0 4,1 5 741,1 (1,1) (1,4) 5 738,6
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Pozostałe składniki
kapitału własnego
12,4 (6,4) 6,0 (12,9) - (6,9)
Zyski zatrzymane 265,5 (11,1) 254,4 11,8 (1,4) 264,8
Kapitał własny razem 3 106,4 (17,5) 3 088,9 (1,1) (1,4) 3 086,4
Rezerwy z tytułu
świadczeń pracowniczych
502,9 17,1 520,0 - - 520,0
Zobowiązania
długoterminowe razem
1 731,6 17,1 1 748,7 - - 1 748,7
Rezerwy z tytułu
świadczeń pracowniczych
81,4 4,5 85,9 - - 85,9
Zobowiązania
krótkoterminowe razem
899,0 4,5 903,5 - - 903,5
Zobowiązania razem 2 630,6 21,6 2 652,2 - - 2 652,2
-
KAPITAŁ WŁASNY
I ZOBOWIĄZANIA RAZEM
5 737,0 4,1 5 741,1 (1,1) (1,4) 5 738,6

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

01/01/2017
(zbadane)
Korekty błędów
poprzednich
okresów
01/01/2017
(przekształcone)
AKTYWA
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 76,2 3,9 80,1
Aktywa trwałe razem 4 441,3 3,9 4 445,2
AKTYWA RAZEM 5 553,7 3,9 5 557,6
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Pozostałe składniki kapitału własnego 18,4 (5,7) 12,7
Zyski zatrzymane 171,5 (11,1) 160,4
Kapitał własny razem 3 018,4 (16,8) 3 001,6
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 474,0 16,5 490,5
Zobowiązania długoterminowe razem 1 697,4 16,5 1 713,9
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 80,6 4,2 84,8
Zobowiązania krótkoterminowe razem 837,9 4,2 842,1
Zobowiązania razem 2 535,3 20,7 2 556,0
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 5 553,7 3,9 5 557,6

1.5 Przekształcenie danych porównawczych (cd.)

SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIEŻNYCH

2017
(zbadane)
Korekty błędów
poprzednich
okresów
2017
(przekształcone)
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem 125,5 - 125,5
Korekty
Zmiany w kapitale obrotowym (24,6) 0,8 (23,8)
Pozostałe korekty (20,7) (0,8) (21,5)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 478,4 - 478,4
Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków
pieniężnych i ich ekwiwalentów
(316,1) - (316,1)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
na koniec okresu sprawozdawczego
295,9 - 295,9

2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów

2.1 Przychody z tytułu umów z klientami

Stosowane zasady rachunkowości

Spółka ujmuje przychody z umów z klientami w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie odpowiadającej wynagrodzeniu, do którego - zgodnie z oczekiwaniem - Spółka będzie uprawniona w zamian za te dobra lub usługi. Przychody ze sprzedaży wykazuje się w wartości godziwej otrzymanej lub należnej zapłaty po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, zwroty, rabaty i opusty.

Ujęcie przychodu następuje w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi.

Przychody ze sprzedaży usług rozpoznawane są w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w czasie, w związku z tym, że klient otrzymuje i jednocześnie czerpie korzyści ze świadczenia wykonanego przez Spółkę w miarę, jak jest ono przez nią wykonywane. Spółka ocenia, że warunek ten jest spełniony ponieważ praca dotychczas przez nią wykonana, nie musiałaby zostać w znacznym stopniu ponownie wykonana przez inną jednostkę, gdyby musiała spełnić pozostałe zobowiązanie do wykonania świadczenia wobec klienta.

Przychody ze sprzedaży materiałów rozpoznawane są w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Moment przeniesienia kontroli jest tożsamy z chwilą, w którym zostały przekazane znaczące ryzyko i korzyści wynikające z ich własności. W przypadku umów komisu przychód nie jest rozpoznawany w momencie dostawy do pośrednika, a momencie jego przekazania do klienta końcowego.

Spółka nie stosuje terminów płatności, jak również płatności zaliczkowych przekraczających 12 miesięcy, tym samym umowy nie zawierają istotnego elementu finansowania.

Wynagrodzenie zmienne

W umowach handlowych występuje element zmienny wynagrodzenia wynikający z:

  • możliwości nałożenia kar na klienta w związku z niewywiązaniem się przez niego z zapisów umownych dotyczących przewiezienia określonego wolumenu ładunku,

  • możliwości nałożenia kar na Spółkę przez klienta w przypadku nie przewiezienia zleconej masy towarowej.

Spółka oszacowuje wartość wynagrodzenia zmiennego wynikającego z kar na podstawie stopnia realizacji danej umowy w uzgodnionym okresie rozliczeniowym. Fakty i okoliczności determinujące prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych scenariuszy rewidowane są co najmniej na koniec każdego okresu sprawozdawczego.

Składniki aktywów z tytułu umów

Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów z tytułu umowy będący prawem Spółki do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które Spółka przekazała klientowi, jeżeli prawo to jest uzależnione od warunku innego niż upływ czasu. Aktywa z tytułu umów z klientami prezentowane są w ramach pozycji należności handlowych i obejmują głównie aktywa dotyczące jeszcze niezafakturowanych a zrealizowanych bądź będących w trakcie realizacji usług.

Zobowiązania z tytułu umowy

Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązanie z tytułu umowy będące obowiązkiem Spółki do przekazania na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Spółka otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta. Spółka rozpoznaje zobowiązanie z tytułu umowy głównie w związku z otrzymanym z góry wynagrodzeniem za świadczenia niewykonane jeszcze przez Spółkę.

2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)

Istotne szacunki w obrębie umów z klientami dotyczą przychodów rozpoznanych a niezafakturowanych wynikających:

ze stopnia zawansowania usług transportowych, które wycenione są w oparciu o oszacowany poziom wolumenu masy, której transport na dzień bilansowy się nie zakończył oraz średniej ceny możliwej do uzyskania,

  • z wolumenu masy towarowej, która już została dostarczona do miejsca docelowego, ale jeszcze nie została odebrana przez klienta. Wycena uwzględnia rzeczywisty wolumen masy oraz średnią cenę możliwą do uzyskania,
  • z czynszów za wagony należące do Spółki, które są wykorzystywane przez zagraniczne kolejowe przedsiębiorstwa przewozowe w trakcie realizacji usługi transportowej poza granicą Polski. Pozycja jest wyceniona w oparciu o ilość wagonów będących poza granicami Polski (dane pozyskane z systemów informatycznych) oraz ceny wynikające z porozumień i umów z zagranicznymi kolejowymi przedsiębiorstwami.

Wartość rozpoznanych szacunków przychodów na dzień bilansowy jest zaprezentowana w nocie dotyczącej zmiany aktywów z tytułu umów z klientami.

Struktura przychodów z tytułu umów z klientami

Spółka prowadzi działalność tylko w ramach jednego segmentu - krajowego i międzynarodowego przewozu towarów oraz prowadzenia kompleksowych usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów towarowych.

Zarząd Spółki nie dokonuje oceny wyników działalności Spółki ani nie decyduje o alokacji zasobów do grup świadczonych usług przy uwzględnieniu zaprezentowanej poniżej struktury przychodów z tytułu umów z klientami, a więc poszczególne grupy usług nie mogą być traktowane jako segmenty operacyjne Spółki. Zarząd Spółki analizuje dane finansowe w układzie, w jakim zostały zaprezentowane w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym.

Dane za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2017 roku w niniejszej nocie zostały przekształcone w związku z retrospektywnym zastosowaniem MSSF 15, co opisano w Nocie 1.3 oraz 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

2018 Grupa podmiotów
związanych
z największym
kontrahentem
spoza Grupy PKP
Podmioty
powiązane
z Grupy PKP
Podmioty
powiązane
ze Skarbem
Państwa
Pozostali Razem
Przychody z tytułu kolejowych usług 421,4 573,6 974,6 1 827,5 3 797,1
przewozowych oraz spedycyjnych
Przychody bocznicowe i trakcyjne - 34,4 0,4 11,0 45,8
Przychody z tytułu sprzedaży materiałów - 12,4 - 21,3 33,7
Przychody z tytułu najmu składników
majątku i pozostałe przychody - 22,3 3,8 8,1 34,2
Razem 421,4 642,7 978,8 1 867,9 3 910,8
Termin ujmowanie przychodów
W określonym momencie - 12,4 - 21,3 33,7
Przez okres 421,4 630,3 978,8 1 846,6 3 877,1
Razem 421,4 642,7 978,8 1 867,9 3 910,8
2017 Grupa podmiotów
związanych
z największym
kontrahentem
spoza Grupy PKP
Podmioty
powiązane
z Grupy PKP
Podmioty
powiązane
ze Skarbem
Państwa
Pozostali Razem
Przychody z tytułu kolejowych usług 487,6 554,1 832,3 1 584,2 3 458,2
przewozowych oraz spedycyjnych
Przychody bocznicowe i trakcyjne - 43,6 0,9 9,0 53,5
Przychody z tytułu sprzedaży materiałów - 2,4 - 9,8 12,2
Przychody z tytułu najmu składników
majątku i pozostałe przychody - 18,3 11,9 9,5 39,7
Razem 487,6 618,4 845,1 1 612,5 3 563,6
Termin ujmowanie przychodów
W określonym momencie - 2,4 - 9,8 12,2
Przez okres 487,6 616,0 845,1 1 602,7 3 551,4
Razem 487,6 618,4 845,1 1 612,5 3 563,6

2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)

Cena transakcyjna przypisana do pozostałych zobowiązań od wykonania świadczenia niespełnionych (lub częściowo niespełnionych)

Zgodnie z MSSF 15.121 w przypadku zawartych umów handlowych Spółka korzysta z praktycznego uproszczenia i nie ujawnia informacji na temat łącznej kwoty ceny transakcyjnej przypisanej do zobowiązania do wykonania świadczenia, które nie zostało spełnione na koniec okresu oraz nie przedstawia czasokresu, w którym jest spodziewane ujęcie przychodów wynikające ze spełnienia zobowiązania. Możliwość zastosowania powyższego uproszczenia wynika z faktu, iż istotna część umów jest zawarta na okres do 12 miesięcy bądź też Spółka ma prawo rozpoznać przychód w wysokości zafakturowanej.

Informacje geograficzne

Spółka definiuje obszar geograficzny działalności gospodarczej jako miejsce siedziby odbiorcy usługi, a nie kraj wykonania usługi.

Spółka działa w jednym głównym obszarze geograficznym - Polsce, będącym krajem jej siedziby. Suma przychodów dla wszystkich obszarów geograficznych poza Polską za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku nie przekroczyła 13% całkowitych przychodów z tytułu umów z klientami. Żaden obszar geograficzny indywidualnie (poza Polską) nie przekracza 5% przychodów z tytułu umów z klientami.

Poniżej przedstawiono przychody z tytułu umów z klientami od klientów zewnętrznych w rozbiciu na miejsce ich siedziby:

2018 2017
Polska 3 449,2 3 117,8
Niemcy 154,2 148,2
Słowacja 107,8 77,5
Czechy 98,0 111,8
Cypr 31,3 30,6
Pozostałe kraje 70,3 77,7
Razem 3 910,8 3 563,6

Informacje o wiodących klientach

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku udział w sprzedaży do dwóch grup kapitałowych przekraczał 10% i wynosił odpowiednio 14,1% i 10,8% sumy przychodów z tytułu umów z klientami. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2017 roku udział w sprzedaży do dwóch grup kapitałowych przekraczał 10% i wynosił odpowiednio 14,0% i 13,7% sumy przychodów z tytułu umów z klientami.

Aktywa z tytułu umów z klientami

2018 2017
Stan na początek okresu sprawozdawczego 51,5 24,7
Ujęcie przychodu przed terminem płatności 43,9 51,5
Reklasyfikacja do należności (51,5) (24,7)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 43,9 51,5

Zobowiązania z tytułu umów z klientami

2018 2017
Stan na początek okresu sprawozdawczego 0,8 0,3
Ujęcie przychodów:
Z bilansu otwarcia zobowiązania z tytułu umów z klientami (0,8) (0,3)
Zapłata otrzymana lub należna z góry 1,6 0,8
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 1,6 0,8

2.2 Koszty operacyjne

Zużycie energii i paliwa trakcyjnego

2018 2017
Zużycie paliwa trakcyjnego (160,2) (124,0)
Zużycie elektrycznej energii trakcyjnej (389,5) (360,6)
Razem (549,7) (484,6)

Pozostałe usługi
2018 2017
Usługi remontowe (71,7) (68,7)
Czynsze i opłaty za użytkowanie nieruchomości i taboru (147,9) (115,2)
Usługi transportowe (85,7) (126,8)
Usługi telekomunikacyjne (4,0) (5,0)
Usługi prawne, doradcze i podobne (7,5) (12,9)
Usługi informatyczne (40,7) (41,9)
Usługi związane z utrzymaniem obiektów
i eksploatacją środków trwałych
(29,3) (27,3)
Usługi przeładunkowe (18,7) (23,8)
Pozostałe usługi (24,5) (29,1)
Razem (430,0) (450,7)

Koszty świadczeń pracowniczych

2018 2017
Wynagrodzenia (970,3) (878,4)
Koszty ubezpieczeń społecznych (192,7) (174,7)
Koszty odpisów na ZFŚS (19,5) (21,6)
Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników w trakcie zatrudnienia (29,4) (28,8)
Świadczenia po okresie zatrudnienia (4,1) (5,2)
Zmiana wartości rezerw na świadczenia pracownicze (49,2) (42,0)
Razem (1 265,2) (1 150,7)

Pozostałe koszty

2018 2017
Zużycie paliwa nietrakcyjnego (8,0) (7,2)
Zużycie energii elektrycznej, gazu i wody (23,1) (24,1)
Zużycie materiałów (49,3) (47,6)
Podatki i opłaty (19,8) (31,9)
Wartość sprzedanych materiałów (22,5) (8,4)
Podróże służbowe (27,4) (26,2)
Pozostałe (20,1) (18,6)
Razem (170,2) (164,0)

Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości

2018 2017
Amortyzacja taboru kolejowego (397,8) (412,2)
Amortyzacja pozostałych rzeczowych aktywów trwałych (39,6) (39,6)
Amortyzacja aktywów niematerialnych (15,6) (16,0)
Zawiązane / (rozwiązane) odpisy z tytułu utraty wartości:
Tabor kolejowy - 27,4
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe - (0,2)
Razem (453,0) (440,6)

2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne

Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne

2018 2017
Zyski ze zbycia
Zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych 2,5 2,4
Rozwiązane odpisy aktualizujące
Należności handlowe 6,8 2,0
Pozostałe
Kary i odszkodowania 12,7 12,4
Odsetki od należności handlowych i pozostałych 3,5 2,6
Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych 1,5 -
Inne 1,4 5,0
Pozostałe przychody operacyjne razem 28,4 24,4
Utworzone odpisy aktualizujące
Należności handlowe (3,9) (4,3)
Pozostałe
Kary i odszkodowania (7,0) (9,0)
Koszty likwidacji majątku trwałego i obrotowego (4,1) (2,8)
Pozostałe rezerwy (0,5) (11,3)
Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych - (2,1)
Inne (3,8) (3,7)
Pozostałe koszty operacyjne razem (19,3) (33,2)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 9,1 (8,8)

Dane za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2017 roku zostały przekształcone w związku z retrospektywnym zastosowaniem MSSF 15, co opisano w Nocie 1.3 oraz 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

2.4 Przychody i (koszty) finansowe

Przychody i (koszty) finansowe

2018 2017
Przychody odsetkowe 8,8 9,1
Przychody z tytułu dywidend uzyskane z udziałów i akcji 35,7 20,3
Pozostałe
Zyski ze sprzedaży udziałów i akcji 3,5 -
Wynik netto z tytułu różnic kursowych - 1,5
Przychody finansowe razem 48,0 30,9
Koszty odsetkowe (25,6) (28,4)
Pozostałe
Rozliczenie dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze (17,6) (17,3)
Utworzone odpisy aktualizujące na udziały i akcje - (6,2)
Wynik netto z tytułu różnic kursowych (0,7) -
Inne (1,6) (3,2)
Koszty finansowe razem (45,5) (55,1)
Przychody i (koszty) finansowe 2,5 (24,2)

Dane za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2017 roku zostały przekształcone w związku z korektą błędów poprzednich okresów, co opisano w Nocie 1.4 oraz 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

3. Noty dotyczące opodatkowania

3.1 Podatek dochodowy

Stosowane zasady rachunkowości

Podatek dochodowy za okres sprawozdawczy obejmuje podatek bieżący i odroczony. Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie wyniku podatkowego danego okresu sprawozdawczego. Wynik podatkowy różni się od księgowego wyniku brutto w związku z wyłączeniem przychodów przejściowo niepodlegających opodatkowaniu i kosztów przejściowo niestanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym. Podatek odroczony ujmuje się od różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową. Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego ujmuje się dla dodatnich różnic przejściowych. Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż Spółka osiągnie dochód do opodatkowania, który pozwoli na rozliczenie tych różnic przejściowych. Wartość składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega weryfikacji na każdy dzień bilansowy, pod kątem możliwości uzyskania przyszłych zysków podatkowych, które umożliwią jego realizację.

Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie, jeżeli występuje możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do dokonania kompensaty aktywów z tytułu bieżącego podatku dochodowego ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku dochodowego oraz jeżeli aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatków dochodowych naliczonych przez te same władze podatkowe, gdy istnieje zamiar rozliczenia sald w kwotach netto.

Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK)

W dniu 29 września 2016 roku została podpisana umowa pomiędzy spółkami z Grupy PKP CARGO o utworzenie podatkowej grupy kapitałej (zwanej dalej "PGK") na okres trzech lat podatkowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2017 roku. W skład PGK wchodzą:

  • PKP CARGO S.A. spółka reprezentująca PGK,
  • PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o.,
  • PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.,
  • PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o.,
  • PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o.,
  • PKP CARGO Centrum Logistyczne Medyka-Żurawica Sp. z o.o.,
  • PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o.

PKP CARGO S.A. pełni w PGK rolę spółki dominującej oraz spółki reprezentującej w zakresie obowiązków wynikających z Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz z przepisów Ordynacji podatkowej.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych traktuje podatkową grupę kapitałową jako odrębnego podatnika podatku dochodowego (CIT). Oznacza to, że spółki wchodzące w skład PGK tracą odrębną podmiotowość dla celów podatku CIT a podmiotowość tę zyskuje PGK jako całość. Przedmiotem opodatkowania w PGK będzie dochód ustalony od łącznego dochodu grupy, obliczonego jako nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat. Odrębność podmiotowa PGK istnieje wyłącznie na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych. Nie należy jej utożsamiać z odrębną podmiotowością prawną. Nie przenosi się ona również na grunt innych podatków.

Spółki tworzące PGK muszą spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki reprezentującej w kapitałach spółek tworzących PGK, brak zaległości podatkowych, osiągniecie określonej rentowność oraz zawieranie transakcji z podmiotami spoza PGK wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów będzie oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Na dzień 31 grudnia 2018 roku PGK spełniła powyższe wymogi.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Opracowane w Spółce wieloletnie prognozy finansowe wskazują, iż na dzień bilansowy nie występuje utrata wartości powyższych aktywów. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione.

3.1 Podatek dochodowy (cd.)

Podatek dochodowy ujęty w wyniku

2018 2017
Bieżący podatek dochodowy
Bieżące obciążenie podatkowe (52,0) (43,9)
Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych (1,5)
Odroczony podatek dochodowy
Podatek odroczony powstały w ciągu okresu sprawozdawczego (13,2) 12,4
Podatek dochodowy ujęty w wyniku (66,7) (31,5)

Obecne przepisy nie zakładają zróżnicowania stawek podatkowych dla przyszłych okresów. Często występujące różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami państwowymi i przedsiębiorstwami, powodują powstanie obszarów niepewności i konfliktów. Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia podatkowe mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku. W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Spółki mogą zostać powiększone o dodatkowe zobowiązania podatkowe.

Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach

2018 2017
Podatek odroczony od wyceny instrumentów zabezpieczających 4,3 (4,8)
Podatek odroczony od zysków / (strat) aktuarialnych
dotyczących świadczeń pracowniczych
1,8 6,3
Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach 6,1 1,5

Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej

2018 2017
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem 320,7 125,5
Koszt podatku dochodowego wg stawki 19% (60,9) (23,8)
Efekt podatkowy przychodów niebędących przychodami
według przepisów podatkowych, w tym:
Dywidendy 6,8 3,9
Rozwiązanie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących 0,4 0,4
Odzyskany podatek VAT 1,7 0,8
Inne 0,3 0,6
Efekt podatkowy kosztów niestanowiących kosztów uzyskania
przychodów według przepisów podatkowych, w tym:
PFRON (3,8) (3,7)
Utworzenie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących - (1,1)
Trwałe różnice w kosztach związanych z rzeczowymi aktywami trwałymi (4,5) (2,6)
Koszty reprezentacji (0,6) (0,5)
Kary i odszkodowania (0,9) (0,9)
Wycena instrumentów finansowych - (0,4)
Odpis aktualizujący wartość udziałów - (1,2)
Podatek VAT i inne zobowiązania publicznoprawne (0,3) (1,8)
Koszty informatyczne ponad limit (2,3) -
Pozostałe (2,6) (1,2)
Podatek dochodowy ujęty w wyniku (66,7) (31,5)
Efektywna stawka podatkowa 20,8% 25,1%

Obowiązująca w Polsce stawka podatku dochodowego od osób prawnych w latach 2017 - 2018 wynosiła 19%.

Stan aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego

31/12/2018 31/12/2017
Aktywa z tytułu podatku odroczonego 155,7 150,7
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego (68,5) (56,7)
Razem 87,2 94,0

3.1 Podatek dochodowy (cd.)

Tabela ruchów dla odroczonego podatku dochodowego

2018 1/01/2018
(zbadane)
Korekta błędu
poprzednich
okresów oraz
efekt wdrożenia
MSSF 9
1/01/2018
(przekształcone)
Ujęte
w wynik
Ujęte w
pozostałych
całkowitych
dochodach
31/12/2018
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe (41,8) - (41,8) (13,1) - (54,9)
Pozostałe rezerwy
i zobowiązania
5,1 - 5,1 0,4 - 5,5
Zapasy (3,0) - (3,0) (1,5) - (4,5)
Należności handlowe (4,3) 0,3 (4,0) 0,1 - (3,9)
Rezerwy na świadczenia
pracownicze
110,9 4,1 115,0 1,2 1,8 118,0
Pozostałe (3,6) - (3,6) (0,3) 4,3 0,4
Niewykorzystane straty
podatkowe
26,6 - 26,6 - - 26,6
Razem 89,9 4,4 94,3 (13,2) 6,1 87,2

Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka rozpoznała aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego od straty podatkowej poniesionej w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 roku. Strata ta będzie możliwa do odliczenia w trakcie kolejnych pięciu lat podatkowych po zakończeniu funkcjonowania PGK. Zdaniem Zarządu Spółki na dzień 31 grudnia 2018 roku ryzyko braku realizowalności powyższych aktywów jest niskie.

2017 1/01/2017
(zbadane)
Korekta błędu
poprzednich
okresów
1/01/2017
(przekształcone)
Ujęte
w wynik
Ujęte w
pozostałych
całkowitych
dochodach
31/12/2017
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe (72,6) - (72,6) 30,8 - (41,8)
Pozostałe rezerwy
i zobowiązania
12,9 - 12,9 (7,8) - 5,1
Zapasy 0,2 - 0,2 (3,2) - (3,0)
Należności handlowe (0,3) - (0,3) (4,0) - (4,3)
Rezerwy na świadczenia
pracownicze
105,4 3,9 109,3 (0,6) 6,3 115,0
Pozostałe 2,2 - 2,2 (1,0) (4,8) (3,6)
Niewykorzystane straty
podatkowe
28,4 - 28,4 (1,8) - 26,6
Razem 76,2 3,9 80,1 12,4 1,5 94,0

Straty podatkowe nieujęte w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Na dzień 31 grudnia 2018 roku jak i na dzień 31 grudnia 2017 roku nie wystąpiły straty podatkowe nieujęte w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia, zarządzania płynnością i kapitałem własnym

4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia

Stosowane zasady rachunkowości

Kredyty bankowe i pożyczki ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu kredyty i pożyczki są wykazywane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.

Spółka klasyfikuje umowy leasingowe jako leasing finansowy, gdy w ramach zawartej umowy zasadniczo całe potencjalne korzyści oraz ryzyko wynikające z posiadania przedmiotu leasingu przenoszone jest na leasingobiorcę. Wszelkie pozostałe rodzaje leasingu traktowane są jako leasing operacyjny.

Płatności leasingowe dzielone są na część odsetkową i zmniejszenie zobowiązania z tytułu leasingu, tak by uzyskać stałą okresową stopę procentową dla pozostałego salda zobowiązania w każdym okresie. Koszty finansowe odnosi się bezpośrednio do rachunku zysków i strat, chyba że można je bezpośrednio przyporządkować do odpowiednich aktywów - wówczas są one kapitalizowane.

Zobowiązania z tytułu zadłużenia posiadane przez Spółkę składają się z dwóch głównych kategorii: kredytów bankowych i pożyczek oraz leasingu finansowego. Umowy kredytów zawierane były głównie na finansowanie planu inwestycyjnego oraz akwizycji. Umowy były zawierane na okres powyżej 5 lat. Spłata zaciągniętych zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych jest dokonywana w PLN i EUR. Na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku Spółka nie posiadała żadnych aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań. Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka w ramach obowiązujących umów leasingu finansowego użytkuje wagony towarowe, samochody oraz sprzęt informatyczny. Aktualnie obowiązujące umowy zawierane były na okres od 3 do 7 lat.

Pozycje w walutach

31/12/2018 W walucie
funkcjonalnej
PLN
W walucie
obcej EUR
Razem
Kredyty bankowe i pożyczki 757,8 468,1 1 225,9
Leasing finansowy 0,6 4,7 5,3
Razem 758,4 472,8 1 231,2
Zobowiązania zmiennoprocentowe 758,4 472,8 1 231,2
Razem 758,4 472,8 1 231,2
31/12/2017 W walucie
funkcjonalnej
PLN
W walucie
obcej EUR
Razem
Kredyty bankowe i pożyczki 936,2 494,3 1 430,5
Leasing finansowy 3,1 31,3 34,4
Razem 939,3 525,6 1 464,9
Zobowiązania zmiennoprocentowe 939,3 523,5 1 462,8
Zobowiązania stałoprocentowe - 2,1 2,1
Razem 939,3 525,6 1 464,9

Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia

2018 Kredyty bankowe
i pożyczki
Leasing
finansowy
Razem
1/01/2018 1 430,5 34,4 1 464,9
Koszty transakcyjne 1,5 - 1,5
Naliczenie odsetek 23,3 0,4 23,7
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału (219,5) (29,8) (249,3)
Zapłacone odsetki (23,5) (0,4) (23,9)
Koszty transakcyjne (1,5) - (1,5)
Wycena walutowa 15,1 0,7 15,8
31/12/2018 1 225,9 5,3 1 231,2
Długoterminowe 999,7 0,2 999,9
Krótkoterminowe 226,2 5,1 231,3
Razem 1 225,9 5,3 1 231,2

4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)

2017 Kredyty bankowe
i pożyczki
Leasing
finansowy
Razem
1/01/2017 1 348,4 79,3 1 427,7
Zaciągnięcie zadłużenia 326,5 - 326,5
Koszty transakcyjne 1,4 - 1,4
Naliczenie odsetek 26,0 1,2 27,2
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału (228,1) (41,8) (269,9)
Zapłacone odsetki (26,1) (1,2) (27,3)
Koszty transakcyjne (1,4) - (1,4)
Wycena walutowa (16,2) (3,1) (19,3)
31/12/2017 1 430,5 34,4 1 464,9
Długoterminowe 1 211,2 3,3 1 214,5
Krótkoterminowe 219,3 31,1 250,4
Razem 1 430,5 34,4 1 464,9

Dług netto

31/12/2018 31/12/2017
Kredyty bankowe i pożyczki 1 225,9 1 430,5
Leasing finansowy 5,3 34,4
Pozostałe zobowiązania finansowe 1,5 -
Razem dług 1 232,7 1 464,9
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty (222,4) (295,9)
Aktywa finansowe (201,1) (273,7)
Razem dług netto 809,2 895,3
EBITDA 771,2 590,3
Dług netto/EBITDA 1,0 1,5

Poprzez dług netto Spółka rozumie sumę posiadanych kredytów bankowych, pożyczek, zobowiązań z tytułu leasingu finansowego oraz pozostałych zobowiązań finansowych tj. zobowiązań z tytułu cash pool, pomniejszoną o środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz wybrane aktywa finansowe, tj. lokaty powyżej 3 miesięcy oraz aktywa z tytułu cash pool. Wskaźnik EBIDTA jest zdefiniowany w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów jako zysk na działalności operacyjnej powiększony o amortyzację i odpisy z tytułu utraty wartości. Z punktu widzenia Zarządu Spółki wskaźnik EBITDA jest jednym z podstawowych mierników wyników.

Dług netto/EBITDA jest jednym z głównych wskaźników, który Zarząd Spółki analizuje z punktu widzenia oceny płynności finansowej i zdolności kredytowej.

Niewykorzystane linie kredytowe

Rodzaj kredytu Nazwa banku Okres
dostępności
Waluta
umowy
31/12/2018 31/12/2017
Kredyt inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny 19/07/2020 EUR 70,7 68,5
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Polska Kasa Opieki S.A. 25/05/2018 PLN - 100,0
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Polska Kasa Opieki S.A. 24/05/2019 PLN 100,0 -
Razem 170,7 168,5

W dniu 24 maja 2018 roku Spółka zawarła z Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. umowę kredytu w rachunku bieżącym do kwoty 100 milionów złotych. Kredyt dostępny jest w okresie 12 miesięcy do dnia 24 maja 2019 roku, z możliwością wydłużenia okresu dostępności o kolejne 12 miesięcy, tj. do dnia 24 maja 2020 roku.

Naruszenie postanowień umów kredytowych

Według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku nie doszło do naruszenia warunków umów kredytowych.

4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem

Stosowane zasady rachunkowości

Kapitał zakładowy w sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w Statucie niezależnie od wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym (przewaga treści merytorycznej nad formą prawną).

Kapitał zakładowy

31/12/2018 31/12/2017
Kapitał zakładowy składa się z:
Akcje zwykłe - w pełni opłacone i zarejestrowane 2 239,3 2 239,3

Na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku kapitał zakładowy Spółki składał się z akcji zwykłych o wartości nominalnej 50 złotych każda. W pełni pokryte akcje zwykłe, o wartości nominalnej 50 złotych, są równoważne pojedynczemu głosowi na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy i posiadają prawo do dywidendy.

Spółka PKP S.A. jest podmiotem dominującym wobec spółki PKP CARGO S.A. Zgodnie ze statutem Spółki PKP S.A. posiada szczególne uprawnienia osobiste polegające na uprawnieniu do powoływania i odwoływania Członków Rady Nadzorczej w liczbie równej połowie składu Rady Nadzorczej powiększonej o jeden. PKP S.A. przysługuje osobiste uprawnienie do wyznaczenia przewodniczącego Rady Nadzorczej jak i określenia liczby Członków Rady Nadzorczej. Dodatkowo w przypadku, w którym udział PKP S.A. w kapitale zakładowym Spółki wynosi 50% lub mniej, PKP S.A. przysługuje uprawnienie osobiste do wyłącznego wskazania kandydatów na Prezesa Zarządu Spółki. Uprawnienia osobiste PKP S.A. przysługują zawsze wtedy, gdy PKP S.A. posiada co najmniej 25% kapitału zakładowego Spółki.

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku nie wystąpiły zmiany w kapitale zakładowym Spółki.

Kapitał zapasowy

31/12/2018 31/12/2017
Nadwyżka wartości emisji ponad
wartość nominalną akcji (agio)
201,3 201,3
Odpisy z zysku (tworzone ustawowo) 56,2 48,7
Odpisy z zysku (ponad ustawową wartość) 199,2 199,2
Kapitał utworzony z umorzenia akcji 140,0 140,0
Razem 596,7 589,2

Zgodnie z wymogami Kodeksu Spółek Handlowych, podmioty mające status spółek akcyjnych są zobowiązane utworzyć kapitał zapasowy na pokrycie straty. Do tej kategorii kapitału przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy wykazanego w jednostkowym sprawozdaniu Spółki, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego jednostki. O użyciu kapitału zapasowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie, jednakże części kapitału zapasowego w wysokości jednej trzeciej kapitału zakładowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w jednostkowym sprawozdaniu finansowym i nie podlega ona podziałowi na inne cele. Kwota przeznaczona do podziału między wspólników może być powiększona o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonego z zysków kapitału zapasowego. Agio stanowi nadwyżkę wartości emisji ponad wartość nominalną akcji emitowanych przez Spółkę przeniesioną na kapitał zapasowy bez możliwości wypłaty dywidendy. Kapitał utworzony z umorzenia akcji powstał w wyniku obniżenia kapitału zakładowego Spółki w roku 2013 z przeznaczeniem na pokrycie strat.

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku kapitał zapasowy uległ zwiększeniu o kwotę 7,5 milionów złotych w wyniku podziału zysku netto osiągniętego w 2017 roku.

Zyski zatrzymane

Zyski zatrzymane Spółki obejmują:

  • a) wynik finansowy roku bieżącego,
  • b) niepodzielone zyski oraz niepokryte straty z lat ubiegłych,
  • c) różnice z przejścia na MSSF UE.

4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem (cd.)

W dniu 13 czerwca 2018 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie PKP CARGO S.A. podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku netto osiągniętego w 2017 roku w kwocie 94 milionów złotych w następujący sposób:

  • a) kwotę 7,5 milionów złotych przeznaczono na zwiększenie kapitału zapasowego,
  • b) kwotę 86,5 milionów złotych przeznaczono na pokrycie strat z lat ubiegłych.

Na dzień 1 stycznia 2018 roku pozycja zyski zatrzymane została przekształcona w związku z wdrożeniem MSSF 9 oraz korektą błędów poprzednich okresów, co opisano w Notach 1.3 oraz 1.4 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Na moment zatwierdzenia niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego Zarząd Spółki nie przedstawił rekomendacji odnośnie podziału zysku za 2018 rok.

Zarządzanie kapitałem własnym

Głównym celem zarządzania kapitałem własnym w Spółce jest zapewnienie zdolności do kontynuowania działalności, kreowanie wartości dla akcjonariuszy oraz korzyści dla innych zainteresowanych. Zgodnie z prowadzoną przez siebie polityką oraz założeniami wynikającymi z zawartych umów kredytowych Spółka dopuszcza maksymalny poziom zadłużenia do wysokości 60% sumy bilansowej (tym samym poziom kapitału własnego nie może być niższy niż 40% sumy bilansowej). Poziom zadłużenia jest przez Spółkę monitorowany na koniec każdego kwartału. Zachowanie założonej struktury kapitału może być realizowane przez: emisję nowych akcji, sprzedaż aktywów, zwrot kapitału akcjonariuszom lub korektę kwoty dywidendy.

Wskaźnik ogólnego zadłużenia na koniec roku kształtuje się następująco:

31/12/2018 31/12/2017
Zobowiązania razem 2 667,7 2 652,2
Suma bilansowa 5 982,3 5 741,1
Wskaźnik ogólnego zadłużenia 45% 46%

4.3 Zarządzanie ryzykiem płynności

Spółka może być narażona na ryzyko płynności wynikające z relacji aktywów obrotowych do zobowiązań krótkoterminowych. W celu zabezpieczenia długoterminowej płynności finansowej Spółka korzystała z kredytów inwestycyjnych oraz leasingu (finansowanie inwestycji rzeczowych). Ponadto, w celu zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności, jak również optymalizacji kosztów finansowych w Grupie PKP CARGO funkcjonuje system koncentracji środków finansowych (cash pool) obejmujący na dzień 31 grudnia 2018 roku 7 spółek z Grupy. Cash pool, niezależnie od środków gromadzonych przez poszczególnych uczestników, jest powiązany z elastyczną linią kredytową w postaci kredytu w rachunku bieżącym. W ramach umowy cash pool, Spółka ma możliwość korzystania z kredytu w rachunku bieżącym do kwoty 100 milionów złotych. Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka posiadała łącznie niewykorzystane linie kredytowe w wysokości 170,7 milionów złotych.

Wymagalność zobowiązań finansowych Spółki na dzień bilansowy według daty wymagalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności (wraz z odsetkami płatnymi w przyszłości)

Umowne terminy wymagalności
od końca okresu sprawozdawczego
Razem (bez Wartość
31/12/2018 Poniżej
3 miesięcy
Od 3 do 12
miesięcy
Od 1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
dyskonta) bilansowa
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 68,0 183,4 687,5 365,9 1 304,8 1 231,2
Zobowiązania handlowe 292,6 - - - 292,6 292,6
Zobowiązania inwestycyjne 206,5 20,7 110,1 3,1 340,4 335,2
Instrumenty pochodne -
forwardy walutowe
- 0,1 0,1 - 0,2 0,2
Razem 567,1 204,2 797,7 369,0 1 938,0 1 859,2

4.3 Zarządzanie ryzykiem płynności (cd.)

Umowne terminy wymagalności
od końca okresu sprawozdawczego
Razem (bez Wartość
31/12/2017 Poniżej
3 miesięcy
Od 3 do 12
miesięcy
Od 1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
dyskonta) bilansowa
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 71,3 202,1 741,8 544,6 1 559,8 1 464,9
Zobowiązania handlowe 276,1 - - - 276,1 276,1
Zobowiązania inwestycyjne 127,8 - - - 127,8 127,8
Razem 475,2 202,1 741,8 544,6 1 963,7 1 868,8

4.4 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Stosowane zasady rachunkowości

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne na rachunkach bieżących, depozyty bankowe płatne na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o wysokim stopniu płynności i o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy.

Struktura środków pieniężnych i ich ekwiwalentów
31/12/2018 31/12/2017
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych 70,2 49,3
Lokaty bankowe do 3 miesięcy 152,2 246,6
Razem 222,4 295,9
w tym: Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania 17,7 22,8

Spadek wartości lokat bankowych do 3 miesięcy spowodowany był głównie spłatą zobowiązań z tytułu kredytów oraz spłatą zobowiązań z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Szczegółowe informacje w tym zakresie zostały zaprezentowane w jednostkowym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych. Spółka przeprowadziła szacunek odpisów na środki pieniężne oraz lokaty bankowe, w oparciu o prawdopodobieństwo niewypłacalności, ustalone na podstawie zewnętrznych ratingów banków, w których utrzymywane są środki pieniężne / lokaty oraz publicznie dostępne informacje agencji ratingowych dotyczące prawdopodobieństwa niewypłacalności. Spółka odstąpiła od tworzenia odpisu aktualizującego ze względu na nieistotność. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania obejmują głównie środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych dla wadiów, gwarancji oraz mechanizmu podzielonej płatności.

4.5 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych

Zmiany w kapitale obrotowym

2018 Zmiana
stanu ze
sprawozdania
z sytuacji
finansowej
Efekt
wdrożenia
MSSF 9
Zmiana stanu
rozrachunków
z tytułu
podatku
Przepływy
pieniężne
netto
z działalności
inwestycyjnej
Przepływy
pieniężne
netto
z działalności
finansowej
Pozostałe Przepływy
pieniężne netto
z działalności
operacyjnej
(zmiana stanu
kapitału
obrotowego)
Zapasy 2,2 - - 4,6 - - 6,8
Należności handlowe (18,4) (1,7) - (1,4) - (0,3) (21,8)
Pozostałe aktywa (28,0) - 2,4 7,7 7,4 (16,7) (27,2)
Rezerwy 18,0 - - - - - 18,0
Zobowiązania
handlowe
16,5 - - - - 0,1 16,6
Zobowiązania
inwestycyjne
207,4 - - (171,3) - (0,4) 35,7
Pozostałe
zobowiązania
5,6 - (0,7) 0,5 (2,9) - 2,5
Kapitał obrotowy
razem
203,3 (1,7) 1,7 (159,9) 4,5 (17,3) 30,6

4.5 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych (cd.)

2017 Zmiana
stanu ze
sprawozdania
z sytuacji
finansowej
Zmiana stanu
rozrachunków
z tytułu
podatku
Przepływy
pieniężne
netto
z działalności
inwestycyjnej
Przepływy
pieniężne
netto
z działalności
finansowej
Pozostałe Przepływy
pieniężne netto
z działalności
operacyjnej
(zmiana stanu
kapitału
obrotowego)
Zapasy (26,7) - 30,4 - - 3,7
Należności handlowe (53,1) - (6,1) - 0,1 (59,1)
Pozostałe aktywa (12,1) 0,6 2,1 (10,3) (16,8) (36,5)
Rezerwy 33,7 - - - - 33,7
Zobowiązania handlowe 47,4 - - - - 47,4
Zobowiązania inwestycyjne 56,9 - (50,6) - - 6,3
Pozostałe zobowiązania (20,0) (1,2) - 1,9 - (19,3)
Kapitał obrotowy razem 26,1 (0,6) (24,2) (8,4) (16,7) (23,8)

Pozostałe korekty

2018 2017
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych
ujęte w pozostałych całkowitych dochodach
(9,4) (33,6)
Wycena instrumentów zabezpieczających (7,5) 10,2
(Zysk) / strata ze zbycia i likwidacji niefinansowych aktywów trwałych (1,3) (0,8)
(Zysk) / strata na działalności inwestycyjnej (3,5) 6,2
(Zyski) / straty z tytułu różnic kursowych 0,9 (3,5)
Pozostałe korekty w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych (20,8) (21,5)

Transakcje niepieniężne

W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku główne transakcje niepieniężne dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej, które nie zostały odzwierciedlone w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych przedstawiały się następująco:

Kompensata wzajemnych rozrachunków

W roku 2018 Spółka dokonała kompensaty należności handlowych z zobowiązaniami z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Łączna kwota kompensat w roku 2018 wyniosła 1,4 miliona złotych, natomiast w roku 2017 wynosiła 6,1 milionów złotych.

Aporty przekazane do spółek zależnych

W 2018 roku Spółka przekazała do spółki zależnej PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. aport w postaci składnika rzeczowych aktywów trwałych o wartości 2,7 milionów złotych. Aport został przekazany tytułem podniesienia kapitału podstawowego spółki zależnej w kwocie 11,7 milionów złotych. W 2017 roku Spółka przekazała do spółki zależnej PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. aport w postaci aktywów trwałych o wartości 0,5 miliona złotych. Aport został przekazany tytułem podniesienia kapitału podstawowego spółki zależnej w kwocie 1,2 miliona złotych.

Likwidacja taboru kolejowego

W momencie podjęcia decyzji o likwidacji księgowej składnika taboru kolejowego jego wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji zapasów. W roku 2018 wartość rezydualna składników majątku trwałego przeklasyfikowanych do zapasów wyniosła 4,6 milionów złotych, natomiast w roku 2017 wyniosła 30,4 milionów złotych.

Rozliczenie opcji put / call na udziały niedające kontroli

W roku 2017 nastąpiło rozliczenie opcji put / call na udziały niedające kontroli w AWT CE s.r.o. (poprzednia nazwa AWT B.V.). Wartość wyceny netto opcji put / call na moment realizacji opcji put w wysokości 41,6 milionów złotych skorygowała wartość udziałów w AWT CE s.r.o.

Ujęcie odpisu aktualizującego wartość udziałów

W roku 2017 Spółka ujęła odpis aktualizujący wartość udziałów w spółce PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. w kwocie 6,2 milionów złotych.

5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe

Stosowane zasady rachunkowości

W ramach pozycji rzeczowych aktywów trwałych Spółka prezentuje tabor kolejowy, nieruchomości (grunty, budynki budowle) oraz pozostałe składniki rzeczowych aktywów trwałych. Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość początkowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę nabycia lub koszty wytworzenia, wraz z cłami importowymi, niepodlegającymi odliczeniu podatkami zawartymi w cenie oraz jest pomniejszona o upusty, rabaty i powiększona o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem i jeśli dotyczy, koszty finansowania zewnętrznego oraz pomniejszone o dotacje. Dotacje rządowe są ujmowane jako pomniejszenie wartości aktywów w momencie gdy istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane z nią warunki.

Aktywa użytkowane na podstawie umowy leasingu finansowego (w przypadku którego następuje przeniesienie na Spółkę zasadniczo wszystkich ryzyk i korzyści) traktuje się jak aktywa Spółki i wycenia w ich wartości godziwej w momencie ich nabycia, nie wyższej jednak niż wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych.

Środki trwałe w okresie budowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po koszcie wytworzenia pomniejszonym o ujęte odpisy z tytułu utraty wartości.

Składnik rzeczowych aktywów trwałych usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej na moment zbycia lub gdy oczekuje się, iż nie uzyska się korzyści ekonomicznych z jego użytkowania. W momencie podjęcia decyzji o likwidacji składnika rzeczowych aktywów trwałych jego wartość księgowa ujmowana jest w wyniku okresu, w którym decyzja ta została podjęta, za wyjątkiem składników taboru kolejowego, w przypadku których, w momencie podjęcia decyzji o ich likwidacji, ich wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji zapasów.

W ramach składników taboru kolejowego Spółka identyfikuje i wyodrębnia wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, które charakteryzują się różnym okresem ekonomicznej użyteczności, czyli tzw. komponenty. Jako istotne komponenty wagonów towarowych i lokomotyw Spółka wyodrębnia część główną składnika taboru oraz część naprawy / przeglądu okresowego. Dodatkowo, dla składników taboru kolejowego wyodrębniana jest wartość rezydualna (złomowa).

Naprawy i przeglądy taboru kolejowego

Tabor kolejowy poddawany jest czynnościom utrzymaniowym na pięciu poziomach, których zakres ramowy określony jest w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 roku w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (Dz.U. z 2016r. poz.226 z późn. zm.). Szczegółowe wymagania dla tych czynności zawarte są w Dokumentacjach Systemu Utrzymania (DSU) obowiązujących dla każdego z eksploatowanych pojazdów kolejowych. Tabor kolejowy poddawany jest planowym czynnościom utrzymaniowym zgodnie z określonymi w DSU cyklami naprawczymi uwarunkowanymi dopuszczalnym czasem i / lub przebiegiem eksploatacji pojazdu.

Po zakończeniu naprawy lub modernizacji na poziomie 4 i 5 wystawiane jest świadectwo sprawności technicznej. Świadectwo sprawności technicznej potwierdza możliwość eksploatacji danego składnika taboru do kolejnej naprawy na poziomie P4 lub P5. Warunkiem tej eksploatacji w całym okresie ważności świadectwa jest również wykonanie w połowie cyklu przeglądu P3. W przypadku niewykonania napraw/przeglądów na poziomach P3, P4 i P5, składnik taboru traci zdolność eksploatacyjną i nie może być używany w przewozach kolejowych. Spółka naprawy i przeglądy okresowe na poziomie P3, P4 i P5 uznaje za warunek ciągłego wykorzystywania pozycji składników taboru kolejowego i w momencie przeprowadzania takiej naprawy, jeśli kryteria ujmowania są spełnione, koszty naprawy zostają ujęte w wartości bilansowej składnika taboru i podlegają amortyzacji w okresie międzynaprawczym.

Inne koszty bieżącego utrzymania i konserwacji rzeczowych aktywów trwałych oraz koszty bieżących remontów (niebędące kosztem napraw i przeglądów okresowych P3, P4 lub P5) są na zasadach ogólnych traktowane jako koszt okresu w którym nastąpiły.

Wartość rezydualna taboru kolejowego

Wycena wartości rezydualnej taboru oparta jest na cenach złomu określonych klas z uwzględnieniem kosztów doprowadzenia do zbycia. Wartość rezydualna taboru nie podlega amortyzacji natomiast podlega okresowej weryfikacji na koniec każdego roku obrotowego. Spółka dokonuje zmiany wartości rezydualną w przypadku, gdy zmiana ta w istotny sposób wpływa na sprawozdanie finansowe Spółki.

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

Stosowane zasady rachunkowości

Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych

Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość rzeczowych aktywów trwałych podlegającą amortyzacji rozkłada się w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Podlegającą amortyzacji wartość początkowa danego składnika aktywów ustala się po odjęciu wartości rezydualnej danego składnika aktywów.

Aktywa utrzymywane na podstawie umowy leasingu finansowego amortyzuje się przez okres ich przewidywanego użytkowania ekonomicznego na takich samych zasadach jak aktywa własne. W sytuacji, gdy nie ma wystarczającej pewności, że własność zostanie przeniesiona na koniec okresu leasingu, aktywa są amortyzowane przez krótszy z dwóch okresów: przez okres leasingu lub ich ekonomicznej użyteczności.

Grunty własne oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają amortyzacji.

Szacowane okresy użytkowania oraz wartości rezydualne są weryfikowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego (z prospektywnym zastosowaniem wszelkich zmian w szacunkach).

Na potrzeby kalkulacji amortyzacji Spółka stosuje następujące okresy ekonomicznego użytkowania dla poszczególnych grup aktywów trwałych:

Okres ekonomicznej
użyteczności
Nieruchomości, w tym:
Grunty i prawo wieczystego użytkowania gruntów nie podlegają amortyzacji
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej od 5 do 75 lat
Urządzenia techniczne i maszyny od 2 do 40 lat
Tabor kolejowy, w tym:
Wagony towarowe:
- część główna wagonu od 36 do 48 lat
- naprawy okresowe wagonów od 4 do 6 lat
- przeglądy okresowe wagonów od 2 do 3 lat
Lokomotywy elektryczne:
- część główna lokomotywy od 24 do 45 lat
- naprawy okresowe lokomotyw od 4 do 8 lat
- przeglądy okresowe lokomotyw od 2 do 4 lat
Pozostałe środki transportu od 2 do 25 lat
Inne środki trwałe od 2 do 25 lat

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych

Na każdy dzień bilansowy Spółka dokonuje przeglądu wartości bilansowych posiadanych aktywów trwałych w celu stwierdzenia, czy nie występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Jeżeli stwierdzono istnienie przesłanek, szacowana jest wartość odzyskiwalna ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego odpisu z tego tytułu.

Wartość odzyskiwalna ustalana jest jako wyższa spośród dwóch wartości: wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa. Wartość użytkowa odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu odpowiedniej stopy dyskonta przed opodatkowaniem. Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa od wartości bilansowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, wartość bilansowa pomniejszana jest do wartości odzyskiwalnej. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości.

Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu, wartość aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwalnej, nieprzekraczającej jednak ich wartości bilansowej jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto straty z tytułu utraty wartości. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości.

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych

Spółka określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników rzeczowych aktywów trwałych. Szacunek ten opiera się na oczekiwanym okresie ekonomicznej użyteczności tych aktywów. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji rzeczowych aktywów trwałych w przyszłych okresach. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2018 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności składników rzeczowych aktywów trwałych nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych.

Wartości rezydualne taboru

Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka przeprowadziła weryfikację wartości rezydualnej taboru kolejowego. W wyniku weryfikacji Spółka zdecydowała o aktualizacji wartości rezydualnej taboru kolejowego bez ważnych świadectw sprawności technicznej, przy czym zmiana ta nie miała istotnego wpływu na wysokość odpisu aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego.

W przypadku pozostałych składników taboru kolejowego Spółka nie dokonała aktualizacji wartości rezydualnej z uwagi na fakt, że zmiana ta nie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Spółki w okresie bieżącym, jak i w kolejnych okresach.

Utrata wartości aktywów trwałych

Zgodnie z MSR 36 na koniec każdego okresu sprawozdawczego Spółka ocenia czy istnieją przesłanki wskazujące na potencjalną utratę wartości składników aktywów trwałych. Na dzień 31 grudnia 2018 roku główną przesłanką wskazującą na potencjalną utratę wartości wybranych aktywów była utrzymująca się niższa wartość rynkowa aktywów netto Spółki od ich wartości bilansowej, wobec czego Spółka zdecydowała o przeprowadzeniu testu na trwałą utratę wartości aktywów.

Test na trwałą utratę wartości został przeprowadzony w odniesieniu do ośrodka wypracowującego środki pieniężne poprzez ustalenie jego wartości odzyskiwalnej na poziomie wartości użytkowej. Za ośrodek wypracowujący środki pieniężne uznano aktywa na poziomie całej Spółki ze względu na jednorodność prowadzonej działalności.

Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie szczegółowych projekcji finansowych przygotowanych na lata 2019-2028. Zdaniem Zarządu Spółki przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez Spółkę mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności.

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne:

  • w całym okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost (CAGR) przychodów operacyjnych będzie kształtował się na poziomie 2,8% w ujęciu realnym,
  • wydatki na CAPEX osiągną średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 13,2% rocznych przychodów z działalności operacyjnej w ujęciu realnym,
  • średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie 6,03% w ujęciu realnym,
  • po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym.

W wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna przewyższyła wartość bilansową testowanych aktywów na dzień 31 grudnia 2018 roku wobec czego Spółka nie rozpoznała odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów.

Zarząd Spółki nie zidentyfikował kluczowych założeń, których zmiana o racjonalnie oczekiwane wartości doprowadziłaby do wystąpienia utraty wartości.

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych

Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
2018 Tabor
kolejowy
Nieruchomości Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
Inne środki
trwałe
Środki
trwałe w
budowie
Razem
Wartość brutto
1/01/2018 5 095,2 582,2 210,3 35,1 22,2 13,0 862,8
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nabycie - - - - - 821,6 821,6
Rozliczenie środków
trwałych w budowie
793,3 11,3 11,3 0,3 1,1 (817,3) (793,3)
Dotacja do aktywów
trwałych
- - - - - (0,5) (0,5)
Sprzedaż (31,5) - (0,3) (0,5) - - (0,8)
Aport (8,3) - - - - - -
Likwidacja (327,5) (0,6) (1,0) (0,1) - (0,1) (1,8)
31/12/2018 5 521,2 592,9 220,3 34,8 23,3 16,7 888,0
Skumulowane umorzenie
1/01/2018 1 927,7 103,5 151,1 30,7 18,1 - 303,4
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji 397,8 20,4 15,7 1,8 1,7 - 39,6
Sprzedaż (9,5) - (0,3) (0,5) - - (0,8)
Aport (5,0) - - - - - -
Likwidacja (322,4) (0,5) (0,9) (0,1) - - (1,5)
31/12/2018 1 988,6 123,4 165,6 31,9 19,8 - 340,7
Skumulowana utrata
wartości
1/01/2018 111,5 1,6 - - - 2,6 4,2
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Sprzedaż (3,4) - - - - - -
Aport (0,6) - - - - - -
Likwidacja (0,6) - - - - - -
31/12/2018 106,9 1,6 - - - 2,6 4,2
Wartość netto
1/01/2018 3 056,0 477,1 59,2 4,4 4,1 10,4 555,2
w tym leasing finansowy 100,5 - 4,2 2,9 - - 7,1
31/12/2018 3 425,7 467,9 54,7 2,9 3,5 14,1 543,1
w tym leasing finansowy 20,9 - 0,3 1,1 - - 1,4

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
2017 Tabor
kolejowy
Nieruchomości Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
Inne środki
trwałe
Środki
trwałe w
budowie
Razem
Wartość brutto
1/01/2017 4 900,4 589,4 199,9 35,3 23,3 14,0 861,9
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nabycie - - - - 506,5 506,5
Rozliczenie środków
trwałych w budowie
489,6 1,8 15,0 0,1 0,9 (507,4) (489,6)
Sprzedaż (0,2) - (0,1) (0,1) (0,2) - (0,4)
Aport - - (1,9) - - - (1,9)
Likwidacja (290,4) (5,0) (2,3) (0,1) (0,3) (0,1) (7,8)
Pozostałe (4,2) (4,0) (0,3) (0,1) (1,5) - (5,9)
31/12/2017 5 095,2 582,2 210,3 35,1 22,2 13,0 862,8
Skumulowane umorzenie
1/01/2017 1 758,9 91,4 138,0 28,8 18,4 - 276,6
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji 412,2 18,8 17,1 2,2 1,5 - 39,6
Sprzedaż - - (0,1) (0,1) (0,2) - (0,4)
Aport - - (1,4) - - - (1,4)
Likwidacja (239,4) (3,4) (2,2) (0,1) (0,3) - (6,0)
Pozostałe (4,0) (3,3) (0,3) (0,1) (1,3) - (5,0)
31/12/2017 1 927,7 103,5 151,1 30,7 18,1 - 303,4
Skumulowana utrata
wartości
1/01/2017 159,1 3,2 - - - 2,5 5,7
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Ujęcie odpisu - - - - - 0,2 0,2
Rozwiązanie odpisu (27,4) - - - - - -
Likwidacja (20,2) (1,6) - - (0,1) (1,7)
31/12/2017 111,5 1,6 - - - 2,6 4,2
Wartość netto
1/01/2017 2 982,4 494,8 61,9 6,5 4,9 11,5 579,6
w tym leasing finansowy 162,2 3,5 5,0 - - - 8,5
31/12/2017 3 056,0 477,1 59,2 4,4 4,1 10,4 555,2
w tym leasing finansowy 100,5 4,2 2,9 - - - 7,1

5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)

Na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku wartość księgowa taboru należącego do Spółki bez ważnych świadectw sprawności technicznej, w przypadku których Spółka rozpoznała odpis z tytułu trwałej utraty wartości wynosiła odpowiednio 363 milionów złotych oraz 350 milionów złotych.

Świadectwo sprawności technicznej jest dokumentem wystawianym indywidualnie dla każdego pojazdu kolejowego potwierdzającym ważność badań technicznych i tym samym przydatność w procesie przewozowym.

Świadectwo sprawności technicznej jest wystawiane bezpośrednio po wykonanych czynnościach utrzymaniowych na poziomie P4 lub P5 oraz w momencie przekazania do eksploatacji nowych i zmodernizowanych pojazdów. Tabor bez ważnego świadectwa sprawności technicznej stanowi dla Spółki:

  • rezerwę pojazdów, z której możliwe jest po wykonaniu napraw na poziomie P4 i P5 pozyskanie dodatkowych zasobów do zwiększenia pracy przewozowej,
  • niezbędny zasób pojazdów kolejowych do rotacji w procesie utrzymania. Wykonanie naprawy P4 lub P5 trwa od około 30 do 90 dni w zależności od typu pojazdu. Aby nie dopuścić do zmniejszenia ilości wagonów i lokomotyw z ważnym świadectwem sprawności technicznej wykorzystywanych w eksploatacji konieczne jest dysponowanie większą grupą pojazdów, aby po utracie ważności świadectwa sprawności technicznej przez dany pojazd mógł on być zastępowany najpóźniej w tym samym dniu innym po wykonanej naprawie i wystawionym nowym świadectwie.

5.2 Inwestycje w jednostkach powiązanych

Stosowane zasady rachunkowości

Inwestycje w jednostkach powiązanych ujmowane są w cenie nabycia i pomniejszone o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość obejmowanych udziałów i akcji w zamian za aport prezentowana jest w wartości księgowej aportu wniesionego przez Spółkę.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Spółka ocenia na każdy dzień bilansowy czy istnieją obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości inwestycji w jednostkach powiązanych. W przypadku wystąpienia przesłanej Spółka zobowiązana jest do przeprowadzenia testów na utratę wartości. Na dzień 31 grudnia 2018 roku jednostka zależna AWT CE s.r.o. przeprowadziła test na trwałą utratę wartości aktywów Grupy AWT. Główną przesłanką stanowiła istotna niepewność co do realizacji zatwierdzonego planu restrukturyzacji głównego kontrahenta Grupy AWT oraz

obserwowane zmiany na czeskim rynku kolejowym.

Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie szczegółowych projekcji finansowych przygotowanych na lata 2019-2028. Zdaniem Zarządu AWT CE s.r.o. przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez Grupę AWT mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności oraz w lepszy sposób można odzwierciedlić wpływ na wyniki Grupy oczekiwanych zmian na czeskim rynku węgla i kolejowym.

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne:

  • a) za ośrodek wypracowujący środki pieniężne uznano całość aktywów należących do Grupy AWT, które głównie są wykorzystywane do obsługi klientów na czeskim rynku kolejowym,
  • b) pierwsze trzy lata prognozy oparto na zatwierdzonych planach finansowych, w okresie 2022 -2028 przyjęto średnioroczny wzrost (CAGR) 3,8 % w ujęciu nominalnym (zakładana inflacja na poziomie 2%),
  • c) średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie 7,30% w ujęciu nominalnym (5,20% w ujęciu realnym). Przy wyliczeniu WACC uwzględniono premię za specyficzne ryzyko między innymi związane z restrukturyzacją głównego klienta,
  • d) wzrost wynagrodzeń w okresie rezydualnym na poziomie wyższym w stosunku do inflacji o 0,15% w przypadku pozostałych parametrów założono wzrost na poziomie inflacji.

Wyniki testu nie wykazały potrzeby ujęcia odpisu aktualizującego wartość udziałów w AWT CE s.r.o.

Analizę wrażliwości przeprowadzono dla kluczowych założeń modelu testu na utratę wartości takich jak WACC oraz wskaźnik wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy. Zmiana WACC o +/- 0,3 p.p. oraz poziomu wzrostu przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy o +/- 0,3 p.p. nie powoduje konieczności rozpoznania odpisu aktualizującego wartość udziałów w AWT CE s.r.o.

5.2 Inwestycje w jednostkach powiązanych (cd.)

Jednostki zależne Jednostki stowarzyszone

Udziały we wspólnych przedsięwzięciach

5.2 Inwestycje w jednostkach powiązanych (cd.)

W dniu 26 czerwca 2018 roku AWT Čechofracht a.s. dokonała sprzedaży 22% posiadanych udziałów w kapitale zakładowym spółki CD Logistics a.s., tym samym spółka ta przestała być podmiotem powiązanym z Grupą.

W dniu 9 września 2018 roku czeski sąd rejestrowy zarejestrował przekształcenie holenderskiej spółki Advanced World Transport B.V. z siedzibą w Amsterdamie w czeską spółkę AWT CE s.r.o. z siedzibą w Pradze. Powyższe oznacza, że spółka Advanced World Transport B.V. zakończyła swój byt prawny w Holandii, a spółką dominującą w Grupie AWT jest obecnie AWT CE s.r.o.

W dniu 6 grudnia 2018 roku Advanced World Transport a.s. nabyła 80% udziałów w słoweńskiej spółce PRIMOL-RAIL d.o.o.

W dniu 14 grudnia 2018 roku podmioty z Grupy PKP CARGO sprzedały wszystkie udziały posiadane w POL – RAIL S.r.l., tym samym spółka ta przestała być podmiotem powiązanym z Grupą.

Zestawienie inwestycji w jednostkach powiązanych

31/12/2018 31/12/2017
AWT CE s.r.o. 499,7 499,7
CARGOTOR Sp. z o.o. 20,2 20,2
COSCO Shipping Lines (Poland) Sp. z o.o. 1,1 1,1
ONECARGO Sp. z o.o. - -
ONECARGO CONNECT Sp. z o.o. - -
PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. 84,7 84,7
PKP CARGO Centrum Logistyczne Małaszewicze Sp. z o.o. 40,4 40,4
PKP CARGO Centrum Logistyczne Medyka Żurawica Sp. z o.o. 10,7 10,7
PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. 15,4 12,7
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. 10,1 10,1
PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. 123,2 123,2
POL – RAIL S.r.l. - 1,9
Razem 805,5 804,7

Zmiana wartości inwestycji w jednostkach powiązanych

Inwestycje w jednostkach: zależnych stowarzyszonych
i wspólnych
przedsięwzięciach
Razem
1/01/2018 801,7 3,0 804,7
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nabycie 2,7 - 2,7
Sprzedaż - (1,9) (1,9)
31/12/2018 804,4 1,1 805,5
w tym odpis aktualizujący (8,9) (1,0) (9,9)
1/01/2017 735,0 3,0 738,0
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nabycie 72,9 - 72,9
Odpis aktualizujący (6,2) - (6,2)
31/12/2017 801,7 3,0 804,7
w tym odpis aktualizujący (8,9) (1,0) (9,9)

Zgodnie z Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników PKP CARGO SERVICE Sp. z o. o. z dnia 11 kwietnia 2018 roku kapitał zakładowy spółki PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. został podwyższony poprzez ustanowienie udziałów o łącznej wartości 11,7 milionów złotych pokrytych wkładem niepieniężnym. Wartość objętych udziałów odpowiada wartości księgowej środków trwałych przekazanych w formie aportu.

5.3 Zapasy

Stosowane zasady rachunkowości

Zapasy wyceniane są w koszcie lub wartości netto możliwej do uzyskania, zależnie od tego, która jest niższa. Rozchody zapasów dokonywane są metodą FIFO. Wartość możliwą do uzyskania stanowi szacunkowa cena sprzedaży zapasów pomniejszona o wszelkie koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Spółka tworzy odpisy aktualizujące wartość zapasów w przypadku występowania zapasu zbędnego lub uszkodzonego oraz w przypadku, gdy cena sprzedaży netto tego zapasu jest niższa niż jego wartość bilansowa. Odpis aktualizujący wartość zapasów ustalany jest na podstawie analizy przydatności przeprowadzanej co najmniej na koniec każdego roku obrotowego. Na podstawie tej analizy dokonuje się odpisów aktualizujących wartość zapasów nieprzydatnych z punktu widzenia Spółki.

Struktura zapasów

31/12/2018 31/12/2017
Zapasy strategiczne 25,3 21,9
Tabor w trakcie kasacji 20,7 29,7
Pozostałe zapasy 41,1 38,0
Odpisy aktualizujące (2,9) (3,2)
Zapasy netto 84,2 86,4

Zestawienie zmian odpisu aktualizującego wartość zapasów

2018 2017
Stan na początek okresu sprawozdawczego 3,2 5,4
Zawiązanie 0,2 0,1
Wykorzystanie (0,5) (2,3)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 2,9 3,2

5.4 Należności handlowe

Kwotę odpisu aktualizującego wartość należności stanowi różnica pomiędzy bieżącą wartością księgową a niższą od niej wartością odzyskiwalną. Odpis aktualizujący wartość należności handlowych prezentowany jest w ramach pozostałych kosztów operacyjnych.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Kalkulacja i wycena odpisów aktualizujących wartość należności handlowych oraz aktywów z tytułu umów z klientami jest obszarem wymagającym szacunku. Oczekiwane straty kredytowe są kalkulowane na bazie indywidualnej oceny odzyskiwalności danej należności oraz z uwzględnieniem modelu stosowanego przez Spółkę

w celu oszacowania wskaźnika braku wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów. Indywidualnie ustalane odpisy aktualizujące wymagają oceny czy dana należność zostanie spłacona przez kontrahenta z uwzględnieniem ustanowionych zabezpieczeń, zawartych ugód. Ocena taka dokonywana jest przez istniejącą w Spółce komórkę windykacyjną. Stosowany przez Spółkę model szacowania wskaźnika oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania przez kontrahentów opiera się o uproszczoną matrycę odpisów aktualizujących w poszczególnych przedziałach wiekowych na podstawie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia należności. Przy oszacowaniu oczekiwanych strat kredytowych zastosowano metodę opartą o wskaźniki oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania ustalone na podstawie danych historycznych za lata 2015 – 2018 pochodzących z systemów finansowo – księgowych. Kalkulacja odpisów aktualizujących należności zaprezentowana jest w poniższych tabelach.

Struktura należności handlowych

31/12/2018 31/12/2017
Należności handlowe 526,8 509,2
Odpis aktualizujący należności (47,4) (48,2)
Razem 479,4 461,0
Aktywa krótkoterminowe 479,4 461,0
Razem 479,4 461,0

5.4 Należności handlowe (cd.)

Uzgodnienie odpisów aktualizujących wartość należności handlowych

Odpisy aktualizujące wartość należności handlowych oczekiwane straty kredytowe
w całym okresie
Razem 31/12/2017
bez utraty
wartości
z utratą
wartości
Stan na początek okresu
sprawozdawczego według MSR 39
- 48,2 48,2 47,7
Korekta z początkowego zastosowania MSSF 9 1,7 - 1,7 -
Stan na początek okresu
sprawozdawczego według MSSF 9
1,7 48,2 49,9 47,7
Zawiązanie - 3,9 3,9 4,3
Rozwiązanie (0,3) (6,5) (6,8) (2,0)
Wykorzystanie - (0,2) (0,2) (0,6)
Wycena walutowa - 0,6 0,6 (1,2)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 1,4 46,0 47,4 48,2

Zmiana wartości bilansowej brutto należności handlowych

Należności handlowe brutto
2018 bez utraty
wartości
z utratą
wartości
Razem
Stan na początek okresu sprawozdawczego 459,0 50,2 509,2
Powstałe 4 617,3 - 4 617,3
Odsetki naliczone 2,1 0,1 2,2
Spisane - (0,2) (0,2)
Spłacone (4 597,3) (5,4) (4 602,7)
Przeniesione (2,8) 2,8 -
Wycena bilansowa 0,1 0,9 1,0
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 478,4 48,4 526,8

Analiza wiekowa należności handlowych

31/12/2018 1/01/2018 31/12/2017
Brutto Oczekiwane
straty
kredytowe
Netto Brutto Oczekiwane
straty
kredytowe
Netto Brutto Odpis
aktualizujący
Netto
Należności
nieprzeterminowane
455,1 (1,6) 453,5 433,3 (2,6) 430,7 433,3 (1,7) 431,6
Należności
przeterminowane
od 0 - 30 dni 14,1 (0,4) 13,7 23,7 (0,6) 23,1 23,7 - 23,7
od 31 - 90 dni 4,9 (0,4) 4,5 3,2 (0,5) 2,7 3,2 (0,4) 2,8
od 91-180 dni 4,4 (0,9) 3,5 2,8 (0,7) 2,1 2,8 (0,6) 2,2
od 181 - 365 dni 3,2 (1,7) 1,5 1,8 (1,5) 0,3 1,8 (1,5) 0,3
powyżej 365 dni 45,1 (42,4) 2,7 44,4 (44,0) 0,4 44,4 (44,0) 0,4
Razem 526,8 (47,4) 479,4 509,2 (49,9) 459,3 509,2 (48,2) 461,0

5.5 Aktywa finansowe

Stosowane zasady rachunkowości

Polityka rachunkowości w zakresie instrumentów finansowych została opisana w Nocie 6.

Struktura aktywów finansowych
31/12/2018 31/12/2017
Forwardy walutowe 3,1 10,5
Udziały w jednostkach nienotowanych 4,9 6,0
Lokaty powyżej 3 miesięcy 201,1 250,8
Cash pool - 22,9
Razem 209,1 290,2
Aktywa długoterminowe 5,7 8,6
Aktywa krótkoterminowe 203,4 281,6
Razem 209,1 290,2

Na dzień 31 grudnia 2017 roku odpis aktualizujący wartość udziałów w spółkach nienotowanych wynosił 11,8 milionów złotych. Na dzień 31 grudnia 2018 roku udziały te wyceniane zostały w wartości godziwej, w związku z czym odpisy aktualizujące wartość udziałów w spółkach nienotowanych nie są rozpoznawane. Zmiana wysokości odpisu aktualizującego wartość inwestycji w udziały i akcje jest efektem zastosowania po raz pierwszy MSSF 9, co opisano w Nocie 1.3 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

5.6 Pozostałe aktywa

Stosowane zasady rachunkowości

Jako pozostałe aktywa Spółka prezentuje głównie czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów, które ustalone są w wysokości poniesionych wydatków jakie dotyczą przyszłych okresów i spowodują w przyszłości wpływ do Spółki korzyści ekonomicznych. Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów następują głównie stosownie do upływu czasu.

Pozostałe należności obejmują głównie należności publiczno-prawne i wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. Aktywa niematerialne prezentowane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów z tytułu trwałej utraty wartości składników aktywów niematerialnych. Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji. Okres ekonomicznej użyteczności i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji na koniec każdego okresu sprawozdawczego, a skutki zmian szacunków rozlicza się prospektywnie.

Struktura pozostałych aktywów

31/12/2018 31/12/2017
Aktywa niefinansowe
Koszty rozliczanie w czasie
Przedpłaty na zakup energii elektrycznej 30,9 23,0
Ubezpieczenia 6,7 7,4
Usługi informatyczne 3,8 0,3
Pozostałe koszty rozliczanie w czasie 1,1 0,6
Inne 0,1 1,2
Pozostałe należności
Rozrachunki z tytułu podatku VAT 45,6 22,0
Należności z tytułu podatku dochodowego 2,9 -
Inne 3,8 3,6
Aktywa niematerialne
Licencje 26,0 37,2
Aktywa niematerialne w trakcie dostosowywania 4,8 2,4
Razem 125,7 97,7
Aktywa długoterminowe 35,3 44,1
Aktywa krótkoterminowe 90,4 53,6
Razem 125,7 97,7

5.7 Zobowiązania inwestycyjne

Stosowane zasady rachunkowości

Zobowiązania inwestycyjne obejmują zobowiązania z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Początkowo wykazuje się w wartości godziwej skorygowanej o koszty transakcyjne zaś w okresie późniejszym wycenia się je według zamortyzowanego kosztu. Dotyczy to zobowiązań o terminie zapadalności powyżej 1 roku, w przypadku których wartość zobowiązania odpowiada kwocie, jaka zostałaby uiszczona jednorazowo w środkach pieniężnych. Różnica między tą kwotą a całością płatności jest ujmowana jako koszt odsetek w okresie, na który udzielono kredytu kupieckiego. Zobowiązania o terminie płatności do 1 roku wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty.

Struktura zobowiązań inwestycyjnych

31/12/2018 31/12/2017
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące taboru kolejowego 307,1 108,7
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące nieruchomości 11,1 4,5
Pozostałe 17,0 14,6
Razem 335,2 127,8
Zobowiązania długoterminowe 109,7 -
Zobowiązania krótkoterminowe 225,5 127,8
Razem 335,2 127,8

5.8 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych

Stosowane zasady rachunkowości

Spółka zapewnia zatrudnionym pracownikom długoterminowe świadczenia w okresie zatrudnienia (nagrody jubileuszowe) oraz świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy emerytalne i rentowe, świadczenia przejazdowe i świadczenia z ZFSŚ dla emerytów i rencistów, odprawy pośmiertne). Nagrody jubileuszowe są wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat. Odprawy emerytalno-rentowe są wypłacane jednorazowo w momencie przejścia na emeryturę lub rentę. Wysokość odpraw emerytalno-rentowych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Odprawy pośmiertne wypłacane są po śmierci pracownika. Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z powyższych tytułów w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Pracownikom przysługują również świadczenia po okresie zatrudnienia w postaci świadczeń socjalnych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz kolejowych ulg przejazdowych. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółka ujmuje powyższe świadczenia w wartości bieżącej zobowiązania na dzień kończący okres sprawozdawczy.

Wysokość długoterminowych świadczeń w okresie zatrudnienia oraz świadczeń po okresie zatrudnienia wyliczana jest przez niezależną firmę aktuarialną metodą prognozowanych świadczeń jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tego tytułu ustala się poprzez dyskontowanie szacowanych przyszłych wydatków pieniężnych - przy zastosowaniu stóp procentowych opartych na rynkowych stopach obligacji rządowych. Koszt bieżącego zatrudnienia programu określonych świadczeń ujmowany w wyniku jako koszt świadczeń pracowniczych, za wyjątkiem, gdy jest uwzględniony jako koszt wytworzenia składnika aktywów, odzwierciedla wzrost zobowiązania z tytułu określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym. Koszty przeszłego zatrudnienia ujmuje się od razu w wyniku finansowym. Koszt odsetek netto jest obliczany poprzez stosowanie stopy dyskonta do wartości netto zobowiązania z tytułu określonych świadczeń i prezentowany w kosztach finansowych. Zyski i straty aktuarialne powstające z tytułu korekt założeń aktuarialnych ex post oraz zmian założeń aktuarialnych są odnoszone do kapitału własnego przez pozostałe całkowite dochody w okresie, w którym powstały. W przypadku nagród jubileuszowych odnoszone są w koszty okresu.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku wycenę aktuarialną rezerw na świadczenia pracownicze oparto o następujące podstawowe założenia:

Wycena na dzień
31/12/2018 31/12/2017
% %
Stopa dyskonta 3,00 3,25
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy
na odprawy emerytalno-rentowe, nagrody jubileuszowe do 1,5 do 1,5
Zakładany wzrost ceny uprawnienia na świadczenia przejazdowe do 2,5 do 2,5
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy z tytułu odpisu na ZFŚS 3,5 - 5 3,5 - 5
Średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej 2,0 2,4

5.8 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)

Istotny wpływ na wartość rezerw na świadczenia pracownicze mają przyjęte założenia w zakresie stopy dyskontowej, założonego wzrostu płac oraz oczekiwanego przeciętnego wzrostu zatrudnienia. Poniżej zaprezentowano analizę wrażliwości dla zmian powyższych założeń. Analizę tę przeprowadzono zmieniając jedynie wartość jednej zmiennej, przy jednoczesnym braku zmian pozostałych założeń.

Analiza wrażliwości rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych

31/12/2018 Stopa dyskontowa Wskaźnik wzrostu
wynagrodzeń
Wskaźnik mobilności
pracowniczej
+0,30 pp. -0,30 pp. +0,25 pp. -0,25 pp. +0,25 pp. -0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe 265,3 (3,7) 3,8 3,2 (3,1) (3,3) 3,4
Odprawy emerytalne
i rentowe
177,1 (2,9) 3,0 2,6 (2,5) (2,6) 2,7
Odprawy pośmiertne 6,1 (0,1) 0,1 0,1 (0,1) (0,1) 0,1
ZFŚS 121,6 (4,6) 4,9 4,0 (3,8) (0,7) 0,7
Świadczenia
przejazdowe
31,0 (1,2) 1,3 1,0 (1,0) (0,2) 0,2
Razem 601,1 (12,5) 13,1 10,9 (10,5) (6,9) 7,1
31/12/2017 Stopa dyskontowa Wskaźnik wzrostu
wynagrodzeń
Wskaźnik mobilności
pracowniczej
+0,30 pp. -0,30 pp. +0,25 pp. -0,25 pp. +0,25 pp. -0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe 251,7 (3,5) 3,7 3,1 (3,0) (3,2) 3,2
Odprawy emerytalne
i rentowe
158,6 (2,7) 2,8 2,4 (2,3) (2,4) 2,5
Odprawy pośmiertne 6,3 (0,1) 0,1 0,1 (0,1) (0,1) 0,1
ZFŚS 136,1 (5,3) 5,6 5,0 (4,7) (0,7) 0,7
Świadczenia
przejazdowe
33,0 (1,3) 1,4 1,2 (1,1) (0,2) 0,3
Razem 585,7 (12,9) 13,6 11,8 (11,2) (6,6) 6,8

Zmiana stanu rezerw na świadczenia pracownicze

Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy na
ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Całkowita
kwota
rezerw
1/01/2018 (zbadane) 150,8 136,1 33,0 6,3 237,9 20,2 584,3
Korekty błędów
poprzednich okresów
7,8 - - - 13,8 - 21,6
1/01/2018 (po
przekształceniu)
158,6 136,1 33,0 6,3 251,7 20,2 605,9
Koszt bieżącego zatrudnienia 4,5 1,6 0,5 0,1 8,8 - 15,5
Koszt odsetkowy 4,3 4,4 1,1 0,2 7,6 - 17,6
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w pozostałych
całkowitych dochodach
24,9 (13,1) (2,5) 0,1 - - 9,4
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w rachunku
wyników
- - - - 33,6 - 33,6
Utworzenie rezerwy - - - - - 1,8 1,8
Rozwiązanie rezerwy - - - - - (1,7) (1,7)
Świadczenia wypłacone (15,2) (7,4) (1,1) (0,6) (36,4) - (60,7)
31/12/2018 177,1 121,6 31,0 6,1 265,3 20,3 621,4
Rezerwy długoterminowe 151,8 116,8 29,9 5,1 225,2 - 528,8
Rezerwy krótkoterminowe 25,3 4,8 1,1 1,0 40,1 20,3 92,6
Razem 177,1 121,6 31,0 6,1 265,3 20,3 621,4

5.8 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)

Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy na
ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Całkowita
kwota
rezerw
1/01/2017 (zbadane) 138,9 122,8 32,9 6,2 232,1 21,7 554,6
Korekty błędów
poprzednich okresów
7,0 - - - 13,7 - 20,7
1/01/2017 (po
przekształceniu)
145,9 122,8 32,9 6,2 245,8 21,7 575,3
Koszt bieżącego zatrudnienia 4,6 1,4 0,5 0,1 9,2 - 15,8
Koszt odsetkowy 4,3 4,3 1,2 0,2 7,3 - 17,3
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w pozostałych
całkowitych dochodach
19,5 14,2 (0,5) 0,4 - - 33,6
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w rachunku
wyników
- - - - 27,7 - 27,7
Utworzenie rezerwy - - - - - 14,3 14,3
Rozwiązanie rezerwy - - - - - (15,8) (15,8)
Świadczenia wypłacone (15,7) (6,6) (1,1) (0,6) (38,3) - (62,3)
31/12/2017 158,6 136,1 33,0 6,3 251,7 20,2 605,9
Rezerwy długoterminowe 135,8 130,5 31,7 5,6 216,4 - 520,0
Rezerwy krótkoterminowe 22,8 5,6 1,3 0,7 35,3 20,2 85,9
Razem 158,6 136,1 33,0 6,3 251,7 20,2 605,9

Pozycje ujęte w wyniku w odniesieniu do programów świadczeń pracowniczych

31/12/2018 31/12/2017
Koszty świadczeń pracowniczych (49,2) (42,0)
Koszty finansowe (17,6) (17,3)
Ogółem ujęte w wyniku przed opodatkowaniem (66,8) (59,3)

(Zyski) / straty aktuarialne

2018 zmiana założeń
demograficznych
zmiana założeń
finansowych
pozostałe
zmiany
Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia
po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe 3,7 2,4 18,8 24,9
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów 1,0 3,9 (18,0) (13,1)
Świadczenia przejazdowe 0,3 1,0 (3,8) (2,5)
Odprawy pośmiertne - 0,1 - 0,1
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe
świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe 4,6 3,1 25,9 33,6
Razem 9,6 10,5 22,9 43,0
2017 zmiana założeń
demograficznych
zmiana założeń
finansowych
pozostałe
zmiany
Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia
po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe (0,2) 2,3 17,4 19,5
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów 1,0 4,5 8,7 14,2
Świadczenia przejazdowe 0,2 1,1 (1,8) (0,5)
Odprawy pośmiertne (0,1) - 0,5 0,4
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe
świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe (0,4) 3,0 25,1 27,7
Razem 0,5 10,9 49,9 61,3

5.8 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)

Analiza terminów zapadalności wypłaconych świadczeń pracowniczych
31/12/2018 Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy
na ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Razem
do 1 roku 25,3 4,8 1,1 1,0 40,1 20,3 92,6
od 1 do 5 lat 58,6 21,0 5,1 2,6 117,3 - 204,6
powyżej 5 lat 93,2 95,8 24,8 2,5 107,9 - 324,2
Razem 177,1 121,6 31,0 6,1 265,3 20,3 621,4
31/12/2017 Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy
na ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Razem
do 1 roku 22,8 5,6 1,3 0,7 35,3 20,2 85,9
od 1 do 5 lat 48,4 22,5 4,9 2,4 111,2 - 189,4
powyżej 5 lat 87,4 108,0 26,8 3,2 105,2 - 330,6
Razem 158,6 136,1 33,0 6,3 251,7 20,2 605,9

Średni okres zapadalności świadczeń pracowniczych wynosił 10,8 lat na dzień 31 grudnia 2018 roku.

5.9 Pozostałe rezerwy

Stosowane zasady rachunkowości

Rezerwy tworzone są w przypadku, kiedy na Spółce ciąży istniejący obowiązek, prawny lub zwyczajowo oczekiwany, wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków pieniężnych oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Ujmowana kwota rezerwy odzwierciedla możliwie najdokładniejszy szacunek kwoty wymaganej do rozliczenia bieżącego zobowiązania na dzień bilansowy, z uwzględnieniem ryzyka i niepewności związanej z tym zobowiązaniem. W przypadku wyceny rezerwy metodą szacunkowych przepływów pieniężnych koniecznych do rozliczenia bieżącego zobowiązania, jej wartość bilansowa odpowiada wartości bieżącej tych przepływów (w przypadku gdy wpływ pieniądza w czasie jest istotny). Jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że część lub całość korzyści ekonomicznych wymaganych do rozliczenia rezerwy będzie można odzyskać od strony trzeciej, należność tę ujmuje się jako składnik aktywów, jeśli prawdopodobieństwo odzyskania tej kwoty jest odpowiednio wysokie i da się ją wiarygodnie wycenić. W przypadku gdy określenie, czy występuje obecny obowiązek, jest niejasne, na przykład w przypadku sprawy sądowej, Spółka tworzy rezerwy na takie zdarzenia jeśli uzna, że po uwzględnieniu wszystkich dostępnych dowodów, istnienie obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobne niż jego brak. Jeśli brak obecnego obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobny niż jego istnienie, Spółka ujawnia informację o zobowiązaniu warunkowym, chyba że możliwość zaistnienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma.

Struktura pozostałych rezerw

2018 Rezerwa na
kary UOKiK
Rezerwa na
umowy rodzące
obciążenia
Inne
rezerwy
Razem
1/01/2018 14,2 4,5 12,4 31,1
Zawiązanie - - 8,8 8,8
Wykorzystanie - (4,5) (1,8) (6,3)
31/12/2018 14,2 - 19,4 33,6
Rezerwy długoterminowe 14,2 - - 14,2
Rezerwy krótkoterminowe - - 19,4 19,4
Razem 14,2 - 19,4 33,6

5.9 Pozostałe rezerwy (cd.)

2017 Rezerwa na
kary UOKiK
Rezerwa na
umowy rodzące
obciążenia
Inne
rezerwy
Razem
1/01/2017 16,4 - 11,6 28,0
Zawiązanie 1,0 9,1 5,0 15,1
Rozwiązanie - - (3,2) (3,2)
Wykorzystanie (3,2) (4,6) (1,0) (8,8)
31/12/2017 14,2 4,5 12,4 31,1
Rezerwy długoterminowe 14,2 - - 14,2
Rezerwy krótkoterminowe - 4,5 12,4 16,9
Razem 14,2 4,5 12,4 31,1

Rezerwa na kary UOKiK

Rezerwa reprezentuje szacunek Zarządu Spółki rezerwy na karę nałożoną przez UOKiK. W dniu 15 października 2018 roku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał wyrok, w którym oddalił odwołanie Jednostki dominującej i utrzymał tym samym w całości zaskarżoną decyzję, w związku z czym w roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku nie wystąpiły okoliczności, które powodowałyby konieczność aktualizacji utworzonej rezerwy w wysokości 14,2 milionów złotych.

Rezerwa na umowy rodzące obciążenia

Na dzień 31 grudnia 2017 roku rezerwa reprezentowała kwotę przewidywanej straty dotyczącej umowy zakupowej, w przypadku której nieuniknione koszty wypełnienia obowiązków z niej wynikających przewyższały przewidywane korzyści możliwe do uzyskania na mocy tej umowy. W wyniku realizacji przedmiotowej umowy, która uległa zakończeniu, rezerwa została w pełni wykorzystana w 2018 roku.

Inne rezerwy

Pozycja ta obejmuje głównie rezerwy utworzone na roszczenia sporne, sprawy sądowe i kary umowne w przypadku których wypływ środków pieniężnych związany z realizacją tych roszczeń jest bardziej prawdopodobny niż jego brak.

Zdaniem Zarządu Spółki kwota pozostałych rezerw na dzień 31 grudnia 2018 roku jak i na dzień 31 grudnia 2017 roku stanowi najlepszy szacunek kwoty, której zapłata jest prawdopodobna. Szacunek ten opiera się na najlepszej wiedzy kierownictwa, dotychczasowym doświadczeniu oraz innych czynnikach, które w danej sytuacji uznawane są za najbardziej racjonalne.

5.10 Pozostałe zobowiązania finansowe

Struktura pozostałych zobowiązań finansowych

31/12/2018 31/12/2017
Zobowiązania finansowe
Forwardy walutowe 0,2 -
Cash pool 1,5 -
Razem 1,7 -
Zobowiązania krótkoterminowe 1,7 -
Razem 1,7 -

5.11 Pozostałe zobowiązania

Stosowane zasady rachunkowości

Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Spółki, którego wypełnienie, według oczekiwań, spowoduje wypływ z jednostki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne.

Pozostałe zobowiązania obejmują głównie rozrachunki publiczno-prawne, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, które wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty.

Struktura pozostałych zobowiązań

31/12/2018 31/12/2017
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń (kaucje, wadia, gwarancje) 22,9 30,1
Zobowiązania publiczno-prawne 54,6 49,6
Rozrachunki z pracownikami 69,4 64,7
Pozostałe rozrachunki 5,1 0,9
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego - 1,1
Razem 152,0 146,4
Zobowiązania krótkoterminowe 152,0 146,4
Razem 152,0 146,4

6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Stosowane zasady rachunkowości

Polityka rachunkowości obowiązująca od 1 stycznia 2018 roku

Spółka ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy staje się związana postanowieniami umowy instrumentu. W momencie początkowego ujęcia Spółka wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych. Po początkowym ujęciu aktywa finansowe o charakterze dłużnym klasyfikuje się jako wyceniane:

a) w zamortyzowanym koszcie,

b) wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

c) wartości godziwej przez wynik finansowy.

Klasyfikacja odbywa się na podstawie:

a) modelu biznesowego jednostki w zakresie zarządzania aktywami finansowymi,

b) charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych, tj. czy przepływy pieniężne wynikające z umów obejmują wyłącznie płatności kapitału i odsetek. Charakterystykę i przeznaczenie aktywów finansowych określa się w chwili początkowego ujęcia.

Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:

a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy;

b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Do tej kategorii Spółka klasyfikuje głównie:

a) należności handlowe,

b) lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy,

c) środki pieniężne i ich ekwiwalenty.

Różnice w polityce rachunkowości dotyczącej odpisów aktualizujących wartość należności handlowych zostały opisane w Nocie 5.4.

Na dzień 1 stycznia 2018 roku oraz 31 grudnia 2018 roku Spółka nie posiadała aktywów finansowych o charakterze dłużnym wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody oraz wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy.

Inwestycje w instrumenty kapitałowe

Inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane są w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody.

Zobowiązania finansowe

Spółka klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane w późniejszych okresach w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem:

a) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik,

b) zobowiązań powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania, lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania,

c) umów gwarancji finansowych,

d) zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy rynkowej,

e) warunkowej zapłaty ujętej przez Spółkę przejmującą w ramach połączenia przedsięwzięć, do które ma zastosowanie MSSF 3.

Wszystkie zobowiązania finansowe posiadane przez Spółkę zostały klasyfikowane jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Dodatkowo, w ramach pozycji pozostałych aktywów i zobowiązań finansowych Spółka prezentuje pochodne instrumenty finansowe typu forward. Instrumenty te stanowią zabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych. W momencie ustanowienia zabezpieczenia Spółka wyznacza powiązanie zabezpieczające. Efektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w pozostałych całkowitych dochodach.

Nieefektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w wyniku finansowym okresu, chyba że jest nieistotna wartościowo. Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach zyski/straty związane z wyceną instrumentu zabezpieczającego ujmuje się w wyniku finansowym w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na wynik finansowy. Spółka usuwa ze sprawozdania z sytuacji finansowej składnik aktywów finansowych tylko w przypadku, gdy prawa umowne do przepływów pieniężnych generowanych przez ten składnik wygasną lub gdy przeniosła dany składnik aktywów oraz wszystkie związane z nim rodzaje ryzyka i korzyści wynikające z praw własności na inną jednostkę.

6. Instrumenty finansowe I zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)

Stosowane zasady rachunkowości

Polityka rachunkowości obowiązująca do 31 grudnia 2017 roku

Na dzień 31 grudnia 2017 roku Spółka w ramach pozostałych aktywów finansowych prezentowała następujące kategorie:

a) Pożyczki i należności

Pożyczki i należności to niepochodne instrumenty finansowe o stałych lub możliwych do określenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. Spółka do pożyczek i należności klasyfikowała: środki pieniężne i ich ekwiwalenty, lokaty bankowe z terminem zapadalności powyżej trzech miesięcy, cash pool, należności handlowe oraz należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych. Pożyczki i należności wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem utraty wartości, z wyjątkiem tych aktywów, dla których efekt dyskontowania jest niematerialny.

b) Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (DDS)

W Spółce aktywami finansowymi dostępnymi do sprzedaży były inwestycje kapitałowe nienotowane na aktywnym rynku, które wyceniane były w koszcie pomniejszonym o odpisy z tytułu utraty wartości.

Poza zmianami wynikającymi z różnic w klasyfikacji aktywów finansowych, zmiany metodologii tworzenia odpisów aktualizujących wartość należności handlowych, zmiany wyceny instrumentów kapitałowych w innych jednostkach nie było innych istotnych różnic w polityce rachunkowości obowiązującej od 1 stycznia 2018 roku mających wpływ na niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe.

6.1 Instrumenty finansowe

Kategorie i klasy instrumentów finansowych

Aktywa finansowe w podziale
na kategorie i klasy
Nota 31/12/2018 Aktywa finansowe w podziale
na kategorie i klasy
31/12/2017
Instrumenty finansowe
zabezpieczające
Instrumenty finansowe
zabezpieczające
Instrumenty pochodne Nota 5.5 3,1 Instrumenty pochodne 10,5
Aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez
pozostałe całkowite dochody
Aktywa finansowe
dostępne do sprzedaży
Inwestycje w instrumenty kapitałowe Nota 5.5 4,9 Udziały w spółkach nienotowanych 6,0
Aktywa finansowe wyceniane
według zamortyzowanego kosztu
Pożyczki i należności
Należności handlowe Nota 5.4 479,4 Należności handlowe 461,0
Lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy Nota 5.5 201,1 Lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy 250,8
Cash pool Nota 5.5 - Cash pool 22,9
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Nota 4.4 222,4 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 295,9
Inne 0,8 Inne -
Razem 911,7 1 047,1
Zobowiązania finansowe w podziale na kategorie i klasy Nota 31/12/2018 31/12/2017
Instrumenty finansowe zabezpieczające
Instrumenty pochodne Nota 5.10 0,2 -
Kredyty bankowe i pożyczki Nota 4.1 468,1 494,3
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Kredyty bankowe i pożyczki Nota 4.1 757,8 936,2
Zobowiązania handlowe 292,6 276,1
Zobowiązania inwestycyjne Nota 5.7 335,2 127,8
Cash pool Nota 5.10 1,5 -
Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 / MSR 39 Nota 4.1 5,3 34,4
Razem 1 860,7 1 868,8

Odpisy aktualizujące wartość udziałów w spółkach nienotowanych oraz należności handlowych zostały opisane odpowiednio w Notach 5.5 i 5.4 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

6.1 Instrumenty finansowe (cd.)

Rachunkowość zabezpieczeń

W okresie od 1 stycznia 2018 roku do 31 grudnia 2018 roku Spółka stosowała rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Celem podjętych działań zabezpieczających jest ograniczenie wpływu ryzyka kursowego pary walut EUR/PLN na przyszłe przepływy pieniężne. Pozycję zabezpieczaną stanowią wysoce prawdopodobne przyszłe przepływy pieniężne wyrażone w EUR.

Na dzień 31 grudnia 2018 roku ustanowiono następujące instrumenty zabezpieczające:

  • kredyty inwestycyjne denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do sierpnia 2031 roku. Na dzień 31 grudnia 2018 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła 108,9 milionów EUR stanowiąca równowartość 468,1 milionów złotych,
  • walutowe kontrakty forward. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do grudnia 2020 roku. Na dzień 31 grudnia 2018 roku wartość aktywów oraz zobowiązań z tytułu wyceny instrumentu zabezpieczającego wynosiła odpowiednio 3,1 milionów złotych oraz 0,2 miliona złotych.

Hierarchia wartości godziwej

Na dzień 31 grudnia 2018 roku instrumentami finansowymi wycenianymi według wartości godziwej były kontrakty walutowe forward oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe.

31/12/2018 31/12/2017
Poziom 2 Poziom 3 Poziom 2
3,1 - 10,5
- 4,9 -
0,2 - -

Metody wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej

a) Kontrakty walutowe forward

Wartość godziwa forwardów walutowych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a ceną transakcyjną. Cena terminowa kalkulowana jest w oparciu o fixing NBP i krzywą stóp procentowych implikowaną z transakcji fx swap.

b) Inwestycje w instrumenty kapitałowe

Pozycja obejmuje głównie udziały w spółce Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie 4,9 milionów złotych, których wartość została oszacowana przez niezależnego doradcę przy użyciu zmodyfikowanej

metody szwajcarskiej. Metoda szwajcarska należy do mieszanych metod wyceny, tzn. łączy w sobie aspekt wartości majątku oraz zdolność do generowania przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość przedsiębiorstwa w metodzie szwajcarskiej jest średnią ważoną wartości wyznaczonej metodą majątkową i dochodową. W metodzie tej większą wagę przyznaje się wartości wyznaczonej metodą dochodową (2 razy większą). Przyjęcie metody szwajcarskiej jest uzasadnione ze względu na fakt, iż Euroterminal Sławków Sp. z o.o. posiada umiarkowaną zdolność do generowania zysków w przyszłości, a z drugiej strony posiada istotne aktywa w postaci gruntów i nieruchomości.

c) Pozostałe instrumenty finansowe

Dla kategorii instrumentów finansowych, które na dzień bilansowy nie są wyceniane w wartości godziwej, Spółka nie ujawnia wartości godziwej ze względu na fakt, że wartość godziwa tych instrumentów finansowych na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku nie odbiegała istotnie od ich wartości prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Zmiana wyceny instrumentów finansowych dla Poziomu 3 hierarchii wartości godziwej

2018 2017
Stan na początek okresu sprawozdawczego (zbadane) - (39,7)
Zmiany wynikające z wdrożenia MSSF 9 4,9 -
Stan na początek okresu sprawozdawczego (przekształcone) 4,9 (39,7)
Zyski / (straty) za okres ujęte w wyniku - (1,9)
Rozliczenie opcji put / call na udziały niedające kontroli - 41,6
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 4,9 -

Dane na dzień 1 stycznia 2018 roku zostały przekształcone w związku z wdrożeniem MSSF 9, co opisano w Nocie 1.3 i 1.5 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku nie wystąpiły transfery pomiędzy poziomem 2 i 3 w hierarchii wartości godziwej.

6.1 Instrumenty finansowe (cd.)

Przychody, koszty, zyski i straty zawarte w jednostkowym sprawozdaniu z całkowitych dochodów według kategorii instrumentów finansowych

2018 Instrumenty finansowe
zabezpieczające
Aktywa finansowe
wyceniane według
zamortyzowanego kosztu
Zobowiązania finansowe
wyceniane według
zamortyzowanego kosztu
Zobowiązania finansowe
wyłączone z zakresu MSSF 9
Razem
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (3,0) 11,0 (22,4) (0,4) (14,8)
Różnice kursowe - 2,3 (0,6) (0,7) 1,0
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości - 2,9 - - 2,9
Prowizje związane z kredytami bankowymi - - (1,5) - (1,5)
Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń
przepływów pieniężnych
6,5 - - - 6,5
Zysk / (strata) brutto 3,5 16,2 (24,5) (1,1) (5,9)
Zmiana wyceny (22,5) - - - (22,5)
Pozostałe całkowite dochody (22,5) - - - (22,5)

W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2018 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie 6,5 milionów złotych.

W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2018 roku pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających ujęta w pozostałych całkowitych dochodach obejmuje zmianę wyceny instrumentów pochodnych w kwocie (7,6) milionów złotych oraz kredytów bankowych w kwocie (14,9) milionów złotych, które są ujmowane w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń.

2017 Instrumenty
finansowe
zabezpieczające
Pożyczki i należności Zobowiązania finansowe
wyceniane w wartości
godziwej przez wynik
finansowy
Zobowiązania finansowe
wyceniane według
zamortyzowanego kosztu
Zobowiązania
finansowe wyłączone
z zakresu MSR 39
Razem
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (1,2) 11,5 - (25,6) (1,2) (16,5)
Różnice kursowe 0,7 (5,6) - 0,5 3,1 (1,3)
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości 0,1 (2,3) (1,9) - - (4,1)
Zysk / (strata) ze zbycia inwestycji - - - (1,4) - (1,4)
Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń
przepływów pieniężnych
5,8 - - - - 5,8
Zysk /
(strata) brutto
5,4 3,6 (1,9) (26,5) 1,9 (17,5)
Zmiana wyceny 25,4 - - - - 25,4
Pozostałe całkowite dochody 25,4 - - - - 25,4

W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2017 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami usług w kwocie 5,8 milionów złotych,

W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2017 roku pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających ujęta w pozostałych całkowitych dochodach obejmuje zmianę wyceny instrumentów pochodnych w kwocie 10,2 milionów złotych oraz kredytów bankowych w kwocie 15,2 milionów złotych, które są ujmowane w ramach stosowanej przez Spółkę rachunkowości zabezpieczeń.

6.1 Instrumenty finansowe (cd.)

Kompensata aktywów finansowych
-- --------------------------------
31/12/2018 Wartość brutto ujętych
aktywów finansowych
Wartość brutto ujętych
zobowiązań finansowych
kompensowanych
w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej
Wartość netto aktywów
finansowych
prezentowanych
w
sprawozdaniu
z
sytuacji
finansowej
Powiązane wartości
niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej
-
otrzymane
zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Należności handlowe 479,4 - 479,4 (3,0) 476,4
Razem 479,4 - 479,4 (3,0) 476,4
31/12/2017 Wartość brutto ujętych
aktywów finansowych
Wartość brutto ujętych
zobowiązań finansowych
kompensowanych
w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej
Wartość netto
aktywów finansowych
prezentowanych
w
sprawozdaniu
z
sytuacji
finansowej
Powiązane wartości
niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej
-
otrzymane
zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Należności handlowe 461,0 - 461,0 (4,4) 456,6
Cash pool 29,3 (6,4) 22,9 - 22,9
Razem 490,3 (6,4) 483,9 (4,4) 479,5

Kompensata zobowiązań finansowych

31/12/2018 Wartość brutto ujętych
zobowiązań finansowych
Wartość brutto
ujętych aktywów
kompensowanych
w
sprawozdaniu
z
sytuacji
finansowej
Wartość netto
zobowiązań finansowych
prezentowanych
w
sprawozdaniu
z
sytuacji
finansowej
Powiązane wartości
niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej
-
otrzymane
zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Zobowiązania handlowe 292,6 - 292,6 (0,1) 292,5
Cash pool 10,4 (8,9) 1,5 - 1,5
Razem 303,0 (8,9) 294,1 (0,1) 294,0
31/12/2017 Wartość brutto ujętych
zobowiązań finansowych
Wartość brutto
ujętych aktywów
kompensowanych
w
sprawozdaniu
z
sytuacji
finansowej
Wartość netto zobowiązań
finansowych
prezentowanych
w
sprawozdaniu
z
sytuacji
finansowej
Powiązane wartości
niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej
-
otrzymane
zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Zobowiązania handlowe 276,1 - 276,1 (0,1) 276,0
Razem 276,1 - 276,1 (0,1) 276,0

Zaprezentowane w powyższych tabelach wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zabezpieczające należności handlowe ujęte są w ramach pozostałych zobowiązań, natomiast wartości zabezpieczające zobowiązania handlowe ujęte są w ramach pozostałych aktywów.

Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

W latach objętych niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym Spółka narażona była na następujące typy ryzyka finansowego:

Ryzyko rynkowe

Spółka narażona jest na ryzyka rynkowe związane z kursami walutowymi, stopami procentowymi. Celem procesu zarządzania ryzykiem rynkowym jest ograniczenie niepożądanych wpływów zmian czynników ryzyka rynkowego na przepływy pieniężne oraz wyniki w krótkim i średnim horyzoncie czasowym. Spółka zarządza ryzykami rynkowymi wynikającymi z powyższych czynników w oparciu o wewnętrzne procedury, które określają zasady pomiaru poszczególnych ekspozycji, parametry i horyzont czasowy.

Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym są realizowane poprzez wskazane do tego komórki organizacyjne pod nadzorem Zarządu Spółki. Zarządzanie ryzykiem rynkowym odbywa się za pomocą opracowanych strategii, z częściowym wykorzystaniem instrumentów pochodnych. Instrumenty pochodne wykorzystywane są wyłącznie do ograniczenia ryzyka zmian wartości bilansowych i ryzyka zmian przepływów pieniężnych. Transakcje zawierane są wyłącznie z wiarygodnymi partnerami, dopuszczonymi do udziału w transakcjach w wyniku zastosowania wewnętrznych procedur i podpisania odpowiednich dokumentacji.

Zgodnie z obowiązującą w Spółce Polityką Zarządzania Ryzykiem Finansowym, Spółka stosowała w 2018 roku transakcje zarządzania ryzykiem walutowym w odniesieniu do pary walutowej EUR/PLN.

Zarządzanie ryzykiem walutowym

Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka narażona była na ryzyko walutowe dotyczące głównie denominowanych w walutach obcych należności handlowych, zobowiązań z tytułu kredytów oraz zobowiązań z tytułu leasingu.

W wyniku przeprowadzanej na dzień bilansowy wyceny należności i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, a także wyniku bieżących realizacji rozliczeń w walutach obcych powstają dodatnie i ujemne różnice kursowe. Ich wartości ulegają wahaniom w okresie roku, co spowodowane jest zmianą kursów.

W ujęciu długoterminowym ryzyko wyceny zrównuje się z ryzykiem zmiany wartości przepływów, dlatego też to przepływy Spółki są przedmiotem działań zabezpieczających.

Dla kursu EUR/PLN występuje częściowy naturalny hedging, ze względu na fakt, iż przychody ze sprzedaży w walucie EUR są częściowo równoważone przez koszty w tej samej walucie. Celem stosowania przez Spółkę transakcji zarządzania ryzykiem walutowym jest zabezpieczenie wolnej ekspozycji netto narażonej na zmianę wartości w PLN. W ramach stosowanej rachunkowości zabezpieczeń Spółka stosowała w latach 2017 - 2018 transakcje terminowe typu forward na parze walutowej EUR/PLN oraz ustanowiła powiązania zabezpieczające pomiędzy przepływami wynikającymi z kredytów bankowych denominowanych w EUR a przyszłymi wysoce prawdopodobnymi przepływami pieniężnymi z działalności operacyjnej wyrażonych w EUR.

Pozycje w walutach
-------------------- -- --
Łączna wartość EUR/PLN CHF/PLN
31/12/2018 pozycji w PLN w walucie w PLN w walucie w PLN
AKTYWA
Aktywa trwałe
Aktywa finansowe - kontrakty
walutowe forward (1)
0,8 16,9 0,8 - -
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 59,7 13,7 58,8 0,2 0,9
Aktywa finansowe - kontrakty
walutowe forward (1)
2,3 30,3 2,3 - -
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 25,5 5,9 25,5 - -
Razem 88,3 66,8 87,4 0,2 0,9
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 426,6 99,2 426,6 - -
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 46,2 10,7 46,2 - -
Zobowiązania handlowe 22,8 4,6 19,6 0,8 3,2
Pozostałe zobowiązania finansowe
- kontrakty walutowe forward (1)
0,2 8,8 0,2 - -
Razem 495,8 123,3 492,6 0,8 3,2
Pozycja walutowa netto (407,5) (56,5) (405,2) (0,6) (2,3)
Łączna wartość EUR/PLN CHF/PLN
31/12/2017 pozycji w PLN w walucie w PLN w walucie w PLN
AKTYWA
Aktywa trwałe
Aktywa finansowe - kontrakty 2,6 19,2 2,6 - -
walutowe forward (1)
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 63,8 14,9 62,0 0,5 1,8
Aktywa finansowe - kontrakty
walutowe forward (1)
7,9 24,9 7,9 - -
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 56,7 13,6 56,6 0,0 0,1
Razem 131,0 72,6 129,1 0,5 1,9
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 456,7 109,5 456,7 - -
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 68,9 16,5 68,9 - -
Zobowiązania handlowe 62,0 14,1 58,9 0,9 3,1
Razem 587,6 140,1 584,5 0,9 3,1
Pozycja walutowa netto (456,6) (67,5) (455,4) (0,4) (1,2)

(1) W powyższych tabelach w pozycji aktywa finansowe / pozostałe zobowiązania finansowe w kolumnie dotyczącej waluty (EUR) zaprezentowana jest kwota ekspozycji Spółki w transakcjach terminowych typu forward, natomiast kolumna waluty (PLN) odpowiada wycenie wartości godziwej instrumentów pochodnych w PLN.

Wrażliwość na ryzyko walutowe

Spółka narażona jest na zmiany kursów pary walutowej EUR/PLN , w związku z jej działalnością operacyjną i finansową. Odchylenia kursów skalkulowano na podstawie średnich zmienności poszczególnych kursów walut w badanym okresie. Wrażliwość instrumentów finansowych na ryzyko walutowe obliczono jako różnicę pomiędzy pierwotną wartością księgową instrumentów finansowych a ich potencjalną wartością przy założonych zmianach kursów walut. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Spółki na ryzyko walutowe w latach 2018 oraz 2017.

Ryzyko walutowe
wartość EUR/PLN CHF/PLN
31/12/2018 pozycji
wpływ na wynik
w PLN
wpływ na pozostałe
całkowite dochody
wpływ na wynik
+6% -6% +6% -6% +9% -9%
AKTYWA
Aktywa trwałe
Aktywa finansowe - kontrakty
walutowe forward
0,8 - - (4,4) 4,4 - -
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 59,7 3,5 (3,5) - - 0,1 (0,1)
Aktywa finansowe - kontrakty
walutowe forward
2,3 - - (7,8) 7,8 - -
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 25,5 1,5 (1,5) - - - -
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 426,6 - - (25,6) 25,6 - -
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 46,2 (0,3) 0,3 (2,5) 2,5 - -
Zobowiązania handlowe 22,8 (1,2) 1,2 - - (0,3) 0,3
Pozostałe zobowiązania finansowe
- kontrakty walutowe forward
0,2 - - (2,3) 2,3 - -
Łączny efekt brutto 3,5 (3,5) (42,6) 42,6 0,2 (0,2)
Ryzyko walutowe
wartość EUR/PLN CHF/PLN
31/12/2017 pozycji
w PLN
wpływ na wynik wpływ na pozostałe
całkowite dochody
wpływ na wynik
+5% -5% +5% -5% +5% -5%
AKTYWA
Aktywa trwałe
Aktywa finansowe - kontrakty
walutowe forward
2,6 - - (7,3) 7,3 - -
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 63,8 5,1 (5,1) - - 0,1 (0,1)
Aktywa finansowe - kontrakty
walutowe forward
7,9 - - (9,3) 9,3 - -
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 56,7 0,8 (0,8) - - - -
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 456,7 (0,2) 0,2 (22,7) 22,7 - -
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 68,9 (1,4) 1,4 (2,0) 2,0 - -
Zobowiązania handlowe 62,0 (2,9) 2,9 - - (0,2) 0,2
Łączny efekt brutto 1,4 (1,4) (41,3) 41,3 (0,1) 0,1

Terminowe transakcje walutowe

Do zarządzania ryzykiem kursowym w 2018 i 2017 roku stosowano terminowe transakcje typu forward na parze EUR/PLN (sprzedaż oraz zakup waluty).

Zestawienie walutowych kontraktów forward niezrealizowanych Stan na 31 grudnia 2018 roku

Podmiot Typ
transakcji
Data zawarcia
transakcji
Data rozliczenia
transakcji
Para
walut
Kwota
w walucie
bazowej
Kwota
w walucie
zmiennej
Wartość
godziwa
aktywów
Wartość
godziwa
zobowiązań
Santander forward 05/2017 – 12/2018 01/2019 – 02/2020 EUR/PLN 9,2 40,3 0,2 -
mBank forward 01/2017 – 12/2018 01/2019 – 12/2020 EUR/PLN 14,2 63,3 0,8 0,1
Pekao forward 06/2017 – 12/2018 01/2019 – 08/2020 EUR/PLN 10,2 45,2 0,6 -
PKO BP forward 01/2017 – 11/2018 01/2019 – 11/2020 EUR/PLN 19,2 85,3 1,3 0,1
Credit
Agricole
forward 02/2017 – 07/2018 01/2019 – 06/2020 EUR/PLN 3,2 14,2 0,2 -
Suma 56,0 248,3 3,1 0,2

Stan na 31 grudnia 2017 roku

Podmiot Typ
transakcji
Data zawarcia
transakcji
Data rozliczenia
transakcji
Para walut Kwota
w walucie
bazowej
Kwota
w walucie
zmiennej
Wartość
godziwa
aktywów
BZ WBK forward 06/2016 – 10/2017 01/2018 – 10/2019 EUR/PLN 2,6 11,5 0,7
mBank forward 11/2016 – 12/2017 01/2018 – 12/2019 EUR/PLN 8,6 38,4 1,6
Pekao forward 06/2016 – 10/2017 01/2018 – 10/2019 EUR/PLN 9,6 43,6 2,6
PKO BP forward 05/2016 – 12/2017 01/2018 – 12/2019 EUR/PLN 17,7 79,7 4,5
RCB forward 10/2016 – 11/2016 01/2018 – 11/2018 EUR/PLN 1,0 4,5 0,3
Credit Agricole forward 01/2017 – 12/2017 07/2018 – 12/2019 EUR/PLN 4,6 20,5 0,8
Suma 44,1 198,2 10,5

Zarządzanie ryzykiem stóp procentowych

Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka narażona była na ryzyko zmienności przepływów pieniężnych z tytułu stopy procentowej wynikające z kredytów bankowych, umów leasingowych opartych o zmienne stopy procentowe. Odsetki od umów leasingowych naliczane były według stóp referencyjnych powiększonych o marżę finansującego. Stopą referencyjną dla umów leasingowych denominowanych w EUR jest EURIBOR 6M natomiast dla umów zawartych w PLN – WIBOR 1M. Odsetki od umów kredytowych naliczane były według stopy referencyjnej WIBOR 1M i 3M oraz EURIBOR 3M powiększonych o marżę banków. Ryzyko stopy procentowej w umowach kredytowych i leasingowych realizuje się poprzez waloryzację rat w okresach miesięcznych, kwartalnych i półrocznych, w zależności od umowy.

Posiadane przez Spółkę na dzień 31 grudnia 2018 roku środki pieniężne stanowiły głównie lokaty bankowe o stałym oprocentowaniu, które były zawierane w horyzoncie czasowym uzależnionym od potrzeb płynnościowych Spółki. W przyszłych okresach w wyniku zmian oprocentowania lokat, pozycja środków pieniężnych może być narażona na ryzyko zmian stóp procentowych.

Spółka w 2018 roku oraz 2017 roku nie wykorzystywała instrumentów pochodnych w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem zmiany stóp procentowych.

Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania

Aktywa finansowe według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku były oprocentowane według stałej stopy procentowej.

31/12/2018 31/12/2017
Lokaty bankowe 201,1 250,8
Cash pool - 22,9
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 222,4 295,9
Razem 423,5 569,6
31/12/2018 31/12/2017
Oprocentowane Oprocentowane
Zobowiązania finansowe wg stałej
stopy
wg zmiennej
stopy
Razem wg stałej
stopy
wg zmiennej
stopy
Razem
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1,6 1 231,1 1 232,7 2,2 1 462,7 1 464,9
Zobowiązania z tytułu zakupu
środków trwałych
195,8 - 195,8 0,6 - 0,6
Razem 197,4 1 231,1 1 428,5 2,8 1 462,7 1 465,5

Wrażliwość na wahania stóp procentowych

Przedstawione poniżej analizy wrażliwości oparto o stopień narażenia na ryzyko stóp procentowych instrumentów finansowych na dzień bilansowy. W przypadku zobowiązań o oprocentowaniu zmiennym zakłada się na potrzeby analizy, że kwota zobowiązań niespłaconych na dzień bilansowy będzie niezapłacona przez cały rok. Spółka identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych głównie dla WIBOR i EURIBOR. Odchylenia stóp procentowych skalkulowano na podstawie obserwacji średnich wahań stóp procentowych. Przedstawiona poniżej analiza wrażliwości nie obejmuje naliczonych na dzień bilansowy odsetek. Wyniki analizy przedstawiono jako efekt brutto (przed podatkiem).

Ryzyko stopy procentowej
Wartość WIBOR
wpływ na wynik
EURIBOR
wpływ na wynik
31/12/2018 pozycji
w PLN + 50 pb - 50 pb + 50 pb - 50 pb
KAPIAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 999,9 (2,9) 2,9 (2,1) 2,1
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 230,5 (0,9) 0,9 (0,2) 0,2
Łączny efekt brutto (3,8) 3,8 (2,3) 2,3
Wartość
pozycji
Ryzyko stopy procentowej
WIBOR EURIBOR
wpływ na wynik
31/12/2017 wpływ na wynik
w PLN - 50 pb + 50 pb - 50 pb
KAPIAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 214,5 (3,8) 3,8 (2,3) 2,3
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 247,4 (0,9) 0,9 (0,3) 0,3
Łączny efekt brutto (4,7) 4,7 (2,6) 2,6

Zarządzanie ryzykiem kredytowym

Poniższa tabela przedstawia pozycje jednostkowego sprawozdania z sytuacji finansowej narażone na ryzyko kredytowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych:

31/12/2018 31/12/2017
Należności handlowe 479,4 461,0
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 222,4 295,9
Lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy 201,1 250,8
Cash pool - 22,9
Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych 0,8 -
Razem 903,7 1 030,6

Spółka prowadząc działalność handlową realizuje sprzedaż usług dla podmiotów gospodarczych z odroczonym terminem płatności, w wyniku czego może powstać ryzyko nieotrzymania należności od kontrahentów za zrealizowane usługi. W celu zminimalizowania ryzyka kredytowego Spółka zarządza ryzykiem poprzez obowiązującą procedurę oceny wiarygodności kredytowej klienta. Ocena ta jest przeprowadzana w stosunku do wszystkich klientów, którzy korzystają z odroczonego terminu płatności. Spółka w ramach wewnętrznej polityki warunkuje stosowanie odroczonego terminu płatności, w przypadku akceptowalnej kondycji kontrahenta oraz pozytywnej historii współpracy. Koncentracja ryzyka związanego z należnościami handlowymi jest ograniczona ze względu na dużą liczbę kontrahentów z kredytem kupieckim rozproszonych w różnych sektorach gospodarki.

Struktura podmiotowa należności handlowych

31/12/2018 31/12/2017
Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym 9,7% 11,5%
Podmioty powiązane z Grupy PKP 20,0% 19,9%
Pozostałe podmioty powiązane ze Skarbem Państwa 26,9% 25,0%
Pozostali 43,4% 43,6%
Razem 100,0% 100,0%

Ponadto w celu zmniejszenia ryzyka nieodzyskania należności handlowych Spółka przyjmuje od swoich odbiorców zabezpieczenie w postaci między innymi: gwarancji bankowych / ubezpieczeniowych, cesji z kontraktów oraz weksli. Na dzień 31 grudnia 2018 roku 7,6% należności handlowych było zabezpieczonych.

Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi jest uważane jako niskie. Wszystkie podmioty, w których Spółka lokuje wolne środki pieniężne działają w sektorze finansowym. Należą do nich banki krajowe, banki zagraniczne oraz oddziały banków zagranicznych o wysokiej wiarygodności kredytowej. Koncentracja ryzyka związanego z posiadanymi środkami pieniężnymi oraz lokatami bankowymi powyżej 3 miesięcy została zaprezentowana w poniższej tabeli.

Bank Agencja ratingowa Rating 31/12/2018
Bank A Moody's A2 26,1%
Bank B Fitch A- 23,8%
Bank C Moody's Baa1 23,7%
Bank D Moody's Baa2 11,8%
Bank E Moody's A2 11,9%
Bank F Moody's Baa1 2,7%
Razem 100,0%

7. Noty pozostałe

7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi

Transakcje ze Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku oraz w roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2017 roku Skarb Państwa był dla Spółki podmiotem dominującym wyższego szczebla. W związku z powyższym wszystkie spółki należące do Skarbu Państwa (bezpośrednio i pośrednio) są podmiotami powiązanymi ze Spółką i są prezentowane w podziale na podmioty powiązane z Grupy PKP oraz pozostałe podmioty powiązane ze Skarbem Państwa. Zarząd ujawnił w niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym transakcje z istotnymi podmiotami powiązanymi, które zostały zidentyfikowane jako podmioty powiązane na podstawie jego najlepszej wiedzy.

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku oraz w roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2017 roku nie zidentyfikowano indywidualnych transakcji przeprowadzonych pomiędzy Spółką a pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa, które byłyby znaczące ze względu na nietypowy zakres i kwotę. W okresach objętych niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym najistotniejszymi odbiorcami Spółki będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty z następujących grup kapitałowych: ENEA, JSW, PGE, Azoty, PKN Orlen oraz Węglokoks. W okresach objętych niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym nie odnotowano natomiast transakcji zakupu od pozostałych podmiotów powiązanych ze Skarbem Państwa, które byłyby istotne wartościowo.

7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi (cd.)

Transakcje z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP

W okresie objętym niniejszym Jednostkowym Sprawozdaniem Finansowym Spółka zawarła następujące transakcje handlowe z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP:

2018 31/12/2018
Sprzedaż
podmiotom
powiązanym
Zakupy od
podmiotów
powiązanych
Należności od
podmiotów
powiązanych
Zobowiązania
wobec
podmiotów
powiązanych
Jednostka dominująca 0,4 58,1 1,3 8,7
Jednostki zależne / współzależne 629,2 628,8 93,1 125,1
Jednostki stowarzyszone 1,0 - - -
Pozostałe podmioty
powiązane z Grupy PKP
12,1 690,0 1,8 59,7
2017 31/12/2017
Sprzedaż
podmiotom
powiązanym
Zakupy od
podmiotów
powiązanych
Należności od
podmiotów
powiązanych
Zobowiązania
wobec
podmiotów
powiązanych
Jednostka dominująca 0,4 56,4 1,1 7,1
Jednostki zależne / współzależne 596,4 544,1 88,1 119,2
Jednostki stowarzyszone 0,9 - 0,1 -
Pozostałe podmioty
powiązane z Grupy PKP
20,7 668,1 2,2 59,3

Transakcje zakupowe z Jednostką dominującą (PKP S.A.) dotyczą w szczególności dzierżawy i najmu nieruchomości, dostawy mediów oraz usług w zakresie medycyny pracy.

W ramach Grupy Kapitałowej PKP CARGO transakcje sprzedaży obejmowały m. in. usługi przewozu towarów, dzierżawę urządzeń, poddzierżawę nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały m. in. utrzymanie i naprawę taboru kolejowego, usługi spedycyjne, usługi przeładunkowe, przewozy intermodalne.

Transakcje sprzedaży z pozostałymi podmiotami powiązanymi Grupy PKP obejmowały m.in. obsługę trakcyjną pociągów, wynajem lokomotyw wraz z obsługą, usługi w zakresie przeprowadzania rozliczeń finansowych z obcymi KPP, usługi w zakresie utrzymania taboru kolejowego, podnajem nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały między innymi dostęp do infrastruktury kolejowej, dzierżawę nieruchomości, dostawę mediów, utrzymanie urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, zakup usług utrzymania sieci, eksploatację systemów informatycznych.

Oprócz transakcji handlowych Spółka udzieliła poręczeń dla spółek zależnych opisanych w Nocie 7.4 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Pożyczki udzielone / zaciągnięte od podmiotów powiązanych

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku Spółka nie udzieliła, ani nie zaciągnęła pożyczek od podmiotów powiązanych. Ponadto na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku Spółka posiadała rozrachunki z tytułu cash pool zaprezentowane w Nocie 5.5 i 5.10 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego

Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego zaprezentowane w niniejszej nocie obejmują kwoty wypłaconych świadczeń w danym okresie.

Wynagrodzenia Członków Zarządu 2018 2017
Świadczenia krótkoterminowe 2,4 2,4
Świadczenia po okresie zatrudnienia 0,5 1,1
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 0,1 0,4
Razem 3,0 3,9
Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej 2018 2017
Świadczenia krótkoterminowe 1,0 1,1

Razem 1,0 1,1

7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi (cd.)

Wynagrodzenia pozostałych członków kluczowego personelu kierowniczego 2018 2017
Świadczenia krótkoterminowe 6,4 6,2
Świadczenia po okresie zatrudnienia 0,7 1,1
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 0,1 0,5
Razem 7,2 7,8

W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2018 roku oraz 31 grudnia 2017 roku członkowie kluczowego personelu kierowniczego nie zawierali ze Spółką żadnych transakcji w zakresie pożyczek oraz gwarancji.

Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi były dokonywane na warunkach rynkowych.

7.2 Umowy leasingu operacyjnego

Spółka jako leasingobiorca

Według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku umowy leasingu operacyjnego obejmują głównie umowy dzierżawy nieruchomości, wagonów towarowych oraz lokomotyw. Kluczowe umowy dzierżawy nieruchomości są zawarte na okres długoterminowy z możliwością ich wcześniejszego wypowiedzenia w określonych terminach umownych. Okres obowiązywania umów dzierżawy wagonów towarowych oraz lokomotyw przypada na lata 2019 - 2023, w zależności od umowy.

Spółka jako przyszłe minimalne opłaty leasingowe prezentuje opłaty, do zapłaty których zobowiązana jest w okresie wypowiedzenia tych umów, jeżeli umowa zawiera taką możliwość.

Dla części umów dzierżawy nieruchomości Spółka zawarła z jednostkami powiązanymi umowy subleasingu, przekazując na ich rzecz prawo do korzystania z przedmiotowych nieruchomości w zamian za określone w umowach opłaty.

Wzrost przyszłych minimalnych opłat leasingowych na dzień 31 grudnia 2018 roku jest efektem zawartych w trakcie 2018 roku nowych umów dzierżawy lokomotyw oraz wagonów towarowych.

Opłaty leasingowe ujęte jako koszt danego okresu

2018 2017
Minimalne opłaty leasingowe 87,9 64,6
Opłaty otrzymane z tytułu podnajmu (subleasing) (13,0) (11,6)
Razem 74,9 53,0

Przyszłe minimalne opłaty leasingowe z tytułu nieodwołalnych umów leasingu operacyjnego

2018 2017
Do roku 70,6 46,0
Od 1 roku do 5 lat 56,3 27,5
Razem 126,9 73,5
Przyszłe minimalne opłaty do otrzymania z tytułu nieodwołalnych umów subleasingu
2018 2017
Do roku 7,2 4,1
Razem 7,2 4,1

7.3 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe

Struktura zobowiązań do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe

31/12/2018 31/12/2017
Zobowiązania umowne z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych 1 277,0 120,4
Razem 1 277,0 120,4

Na dzień 31 grudnia 2018 roku wartość przyszłych zobowiązań inwestycyjnych Spółki obejmowała głównie zobowiązania wynikające z:

  • umowy zawartej ze spółką PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. na wykonanie około 21.000 napraw okresowych wagonów towarowych, z okresem realizacji do grudnia 2020 roku. Umowa jest w trakcie realizacji, a pozostała do realizacji wartość umowy wynosiła na dzień 31 grudnia 2018 roku 629,5 milionów złotych,
  • umowy zawartej ze spółką NEWAG S.A. na modernizacje 60 lokomotyw serii SM48, z okresem realizacji do maja 2021 roku. Umowa jest w trakcie realizacji, a pozostała do realizacji wartość umowy wynosiła na dzień 31 grudnia 2018 roku 260,7 milionów złotych,
  • umowy zawartej ze spółką Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz S.A. na wykonanie napraw na piątym poziomie utrzymania 38 lokomotyw serii ST44 o łącznej wartości 176,3 milionów złotych, z okresem realizacji od stycznia 2019 roku do września 2020 roku,
  • umowy zawartej ze spółką PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. na wykonanie napraw głównych lokomotyw serii ET41, z okresem realizacji do grudnia 2019 roku. Umowa jest w trakcie realizacji, a pozostała do realizacji wartość umowy wynosiła na dzień 31 grudnia 2018 roku 100,5 milionów złotych.

Pozostała część zobowiązań inwestycyjnych Spółki dotyczyła głównie umów na naprawy i przeglądy okresowe wagonów o wartości 59,8 milionów złotych oraz umowy na zakup wagonów o wartości 47,4 milionów złotych.

W dniu 28 stycznia 2019 roku Spółka zawarła z konsorcjum firm Siemens Mobility Sp. z o.o. oraz Siemens Mobility GmbH aneks dotyczący skorzystania z określonego w umowie i przysługującego Spółce prawa opcji zwiększenia przedmiotu dostawy o dostawę 5 sztuk fabrycznie nowych lokomotyw wielosystemowych Siemens VECTRON wraz ze świadczeniem usług dodatkowych. Harmonogram zakłada dostawę 3 sztuk lokomotyw w terminie do lipca 2019 roku oraz 2 sztuk lokomotyw w terminie do stycznia 2020 roku. Łączna szacunkowa wartość aneksu wynosi około 26 milionów euro netto, co stanowi równowartość 111,8 milionów złotych.

7.4 Zobowiązania warunkowe

Stosowane zasady rachunkowości

Zgodnie z zasadami rachunkowości Spółki zobowiązanie warunkowe jest:

  • a) możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli jednostki lub
  • b) obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ani sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków zawierających zawierających w sobie korzyści ekonomicznych w celu wypełnienia zobowiązania lub kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie.

ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Pozycje zobowiązań warunkowych objęte istotnymi szacunkami dotyczą roszczeń zgłoszonych wobec Spółki dochodzonych na drodze sądowej. Decyzja co do ujęcia danego roszczenia jako rezerwy bądź zobowiązania warunkowego jest uzależniona od oceny prawdopodobieństwa przegrania postępowania sądowego określonego przez wewnętrzne służby prawne lub zewnętrzne kancelarie prawne. Ocena szacunku może ulec zmianie

w kolejnych okresach, w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych, a tym samym może wystąpić konieczność rozpoznania rezerwy i obciążenia wyniku finansowego Spółki.

Struktura zobowiązań warunkowych
31/12/2018 31/12/2017
Poręczenia dla spółek zależnych 1,5 1,5
Gwarancje wystawione na zlecenie PKP CARGO S.A. 38,1 18,4
Pozostałe zobowiązania warunkowe 110,2 110,4
Razem 149,8 130,3

Udzielone poręczenia dla spółek zależnych

Na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku obowiązywało poręczenie umowy pożyczki udzielone przez Spółkę dla PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. Udzielone poręczenie zostało zabezpieczone wekslem in blanco.

7.4 Zobowiązania warunkowe (cd.)

Gwarancje wystawione na zlecenie PKP CARGO S.A.

Na dzień 31 grudnia 2018 roku obowiązywały gwarancje wystawione przez banki na zlecenie Spółki na rzecz kontrahentów handlowych. Gwarancje obejmowały gwarancje przetargowe (o wartości 13,9 milionów złotych), gwarancje należytego wykonania umów handlowych (o wartości 17,8 milionów złotych) oraz gwarancje płatności (o wartości 6,3 milionów złotych). Na dzień 31 grudnia 2017 roku obowiązywały gwarancje przetargowe (o wartości 1,7 miliona złotych), gwarancje należytego wykonania umów handlowych (o wartości 14,3 milionów złotych) oraz gwarancje płatności (o wartości 2,4 milionów złotych).

Pozostałe zobowiązania warunkowe

Pozycja obejmuje zgłoszone w ramach postępowań sądowych roszczenia wobec Spółki, w przypadku których prawdopodobieństwo wypływu środków pieniężnych oceniane jest jako niewielkie oraz roszczenia, w przypadku których nie jest możliwe dokonanie wiarygodnego szacunku kwoty do zapłaty w przyszłości przez Spółkę. Kwoty zaprezentowane w niniejszej Nocie odpowiadają wartościom pełnych roszczeń zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne. Ocena szacunku może ulec zmianie w kolejnych okresach w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych.

7.5 Ujawnienia wynikające z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym

Zgodnie z art. 36g ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym PKP CARGO S.A., będąc jednocześnie przewoźnikiem kolejowym oraz operatorem obiektów infrastruktury usługowej, zobowiązana jest do sporządzenia regulacyjnej informacji finansowej poprzez ujawnienie w informacji dodatkowej do niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego odpowiednich pozycji bilansu (sprawozdania z sytuacji finansowej) oraz rachunku zysków i strat (sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów) odrębnie dla działalności polegającej na zarządzaniu obiektami infrastruktury usługowej. W ramach niniejszej noty Spółka prezentuje sprawozdanie z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów z oraz sprawozdanie z sytuacji finansowej w podziale na określone rodzaje działalności.

Zasady alokacji pozycji sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów oraz sprawozdania z sytuacji finansowej

Sprawozdanie z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów

Spółka dokonuje alokacji pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie ewidencji księgowej. Spółka prowadzi ewidencję kosztów w układzie rodzajowym przy użyciu MPK (Miejsc Powstawania Kosztów) oraz zleceń kontrolingowych. Prowadzona ewidencja analityczna obiektów kontrolingowych pozwala na wyodrębnienie i właściwe przyporządkowanie pozycji przychodów ze sprzedaży oraz kosztów działalności operacyjnej do poszczególnych rodzajów prowadzonej działalności.

Pozycje pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych podlegają szczegółowej identyfikacji na podstawie ewidencji księgowej. Z uwagi na fakt, iż Spółka nie zidentyfikowała istotnych pozycji dotyczących działalności związanej z infrastrukturą usługową pozycje te zostały w całości przyporządkowane do pozostałej działalności Spółki.

Pozycje przychodów i kosztów finansowych podlegają wyłączeniu z podziału, za wyjątkiem kosztów rozliczenia dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze, które są alokowane do poszczególnych działalności na podstawie klucza podziałowego. Wyłączeniu z podziału podlegają również pozycje podatku dochodowego oraz pozostałych całkowitych dochodów. Pozycje te podlegają wyłączeniu z podziału, z uwagi na fakt, że dotyczą one działalności całej Spółki.

Szczegółowa informacja w zakresie zasad alokacji pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów zaprezentowano poniżej:

Nazwa pozycji klucz alokacji
Przychody z tytułu umów z klientami metoda szczegółowej identyfikacji
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego metoda szczegółowej identyfikacji
Usługi dostępu do infrastruktury metoda szczegółowej identyfikacji
Pozostałe usługi metoda szczegółowej identyfikacji
Koszty świadczeń pracowniczych metoda szczegółowej identyfikacji
Pozostałe koszty metoda szczegółowej identyfikacji
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości metoda szczegółowej identyfikacji
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne metoda szczegółowej identyfikacji
Koszty z tytułu rozliczenia dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze metoda proporcjonalna
Przychody i (koszty) finansowe wyłączone z podziału
Podatek dochodowy w rachunku wyniku wyłączone z podziału
Pozostałe całkowite dochody wyłączone z podziału

Pozycje przychodów z tytułu umów z klientami prezentowane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową obejmują przychody osiągnięte od podmiotów zewnętrznych. Natomiast pozycje kosztów prezentowane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową obejmują wszystkie koszty generowane przez Spółkę w ramach tej działalności, bez względu czy zostały wygenerowane na potrzeby usług wykonywanych dla podmiotów zewnętrznych czy na własne potrzeby Spółki.

Sprawozdanie z sytuacji finansowej

Spółka dokonuje alokacji pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie:

a) szczegółowej identyfikacji poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej,

Szczegółowej identyfikacji podlegają przede wszystkim pozycje rzeczowych aktywów trwałych (tabor kolejowy i pozostałe), aktywów niematerialnych, zapasów, pozostałych aktywów niefinansowych, należności i zobowiązań handlowych oraz zakupu i sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych, rozrachunków z pracownikami oraz pozostałych rezerw.

W przypadku pozycji rzeczowych aktywów trwałych Spółka dokonała szczegółowej identyfikacji poszczególnych składników wykorzystywanych w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową. Na dzień 31 grudnia 2018 roku zidentyfikowane składniki majątku wykorzystywane w ramach kilku wyodrębnionych działalności zostały przypisane do rodzaju działalności, której dotyczą one w przeważającej części. Na dzień 31 grudnia 2017 roku zidentyfikowane składniki wykorzystywane w ramach kilku wyodrębnionych działalności zostały przyporządkowane do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie klucza podziałowego związanego ze stopniem wykorzystania danego składnika w ramach tej działalności. Zmiana w zakresie alokacji jest efektem opublikowanych przez Urząd Transportu Kolejowego wytycznych dotyczących sporządzenia informacji finansowej regulacyjnej zgodnie z wymogami ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Wytyczne zostały potraktowane prospektywnie i Spółka nie dokonywała przekształcenia danych porównawczych.

W przypadku pozycji zapasów Spółka dokonała szczegółowej identyfikacji poszczególnych składników, które mogą być wykorzystywane w ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową. Zidentyfikowane składniki zostały w całości przyporządkowane do działalności związanej z infrastrukturą usługową. Z uwagi na ogólne zastosowania poszczególnych składników niewykluczone, że w przyszłości część z nich może zostać wykorzystana w ramach pozostałej działalności Spółki. W przypadku należności i zobowiązań handlowych oraz rozrachunków z pracownikami Spółka dokonała ich alokacji do poszczególnych pozycji na podstawie ewidencji księgowej. W przypadku pozostałych wyżej wymienionych pozycji Spółka nie zidentyfikowała istotnych pozycji z działalności związanej z infrastrukturą usługową, dlatego całość tych pozycji została przyporządkowana do pozostałej działalności Spółki.

b) na podstawie klucza podziałowego,

Alokacji na podstawie klucza podziałowego podlegają rezerwy na świadczenia pracownicze. Pozycja ta została zalokowana do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie klucza podziałowego opartego na liczbie pracowników przypisanych do działalności infrastruktury usługowej oraz pozostałej działalności.

c) wyłączenia część pozycji z podziału.

Część pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej nie podlega przyporządkowaniu do określonych rodzajów działalności i zostały wyłączone z podziału z uwagi na fakt, że dotyczą one działalności całej Spółki. Wyłączone z podziału podlegają głównie pozycje finansowe, takie jak: udziały, środki pieniężne i ekwiwalenty, pozostałe aktywa finansowe, zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek, leasingów oraz pozostałych zobowiązań finansowych. Wyłączeniu z podziału podlegają również aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego, oraz rozrachunki z tytułu podatku dochodowego oraz VAT.

Szczegółowe informacje w zakresie zasad alokacji zaprezentowano poniżej:
-------------------------------------------------------------------------- --
Nazwa pozycji klucz alokacji
AKTYWA
Tabor kolejowy metoda szczegółowej identyfikacji
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe metoda szczegółowej identyfikacji
Inwestycje w jednostkach powiązanych wyłączone z podziału
Należności handlowe metoda szczegółowej identyfikacji
Aktywa finansowe wyłączone z podziału
Pozostałe aktywa:
Aktywa niefinansowe metoda szczegółowej identyfikacji
Pozostałe należności:
Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych metoda szczegółowej identyfikacji
Należności publiczno-prawne wyłączone z podziału
Inne należności wyłączone z podziału
Aktywa niematerialne metoda szczegółowej identyfikacji
Zapasy metoda szczegółowej identyfikacji
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wyłączone z podziału
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyłączone z podziału
Nazwa pozycji klucz alokacji
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał własny, z wyjątkiem zysku za okres sprawozdawczy wyłączone z podziału
Zobowiązania z tytułu zadłużenia wyłączone z podziału
Zobowiązania handlowe metoda szczegółowej identyfikacji
Zobowiązania inwestycyjne metoda szczegółowej identyfikacji
Pozostałe zobowiązania:
Zobowiązania z tytułu VAT wyłączone z podziału
Zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego wyłączone z podziału
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, PIT i ZUS metoda szczegółowej identyfikacji
Inne zobowiązania wyłączone z podziału
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych metoda proporcjonalna
Pozostałe rezerwy metoda szczegółowej identyfikacji
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyłączone z podziału

Podział sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów oraz sprawozdania z sytuacji finansowej za lata 2017 - 2018 na poszczególne rodzaje działalności:

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Działalność
związana z
infrastrukturą
usługową
Eliminacja
kosztów
kapitalizowanych
Pozostała
działalność
Pozycje
wyłączone
2018
Przychody z tytułu umów z klientami 6,1 - 3 904,7 - 3 910,8
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego - - (549,7) - (549,7)
Usługi dostępu do infrastruktury - - (733,6) - (733,6)
Pozostałe usługi (38,7) 8,1 (399,4) - (430,0)
Koszty świadczeń pracowniczych (142,5) 26,4 (1 149,1) - (1 265,2)
Pozostałe koszty (102,1) 45,9 (114,0) - (170,2)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne - - 9,1 - 9,1
Zysk / (strata) operacyjny bez
uwzględniania amortyzacji (EBITDA)
(277,2) 80,4 968,0 - 771,2
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (9,3) - (443,7) - (453,0)
Zysk / (strata) na działalności
operacyjnej (EBIT)
(286,5) 80,4 524,3 - 318,2
Przychody i (koszty) finansowe (2,3) - (15,3) 20,1 2,5
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (288,8) 80,4 509,0 20,1 320,7
Podatek dochodowy - - - (66,7) (66,7)
ZYSK / (STRATA) NETTO (288,8) 80,4 509,0 (46,6) 254,0

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Działalność
związana z
infrastrukturą
usługową
Eliminacja
kosztów
kapitalizowanych
Pozostała
działalność
Pozycje
wyłączone
2017
Przychody z tytułu umów z klientami 5,4 - 3 558,2 - 3 563,6
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego - - (484,6) - (484,6)
Usługi dostępu do infrastruktury - - (714,5) - (714,5)
Pozostałe usługi (37,0) 8,5 (422,2) - (450,7)
Koszty świadczeń pracowniczych (133,3) 24,3 (1 041,7) - (1 150,7)
Pozostałe koszty (86,7) 35,1 (112,4) - (164,0)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne - - (8,8) - (8,8)
Zysk / (strata) operacyjny bez
uwzględniania amortyzacji (EBITDA)
(251,6) 67,9 774,0 - 590,3
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (8,7) - (431,9) - (440,6)
Zysk / (strata) na działalności operacyjnej
(EBIT)
(260,3) 67,9 342,1 - 149,7
Przychody i (koszty) finansowe (2,9) - (14,4) (6,9) (24,2)
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (263,2) 67,9 327,7 (6,9) 125,5
Podatek dochodowy - - - (31,5) (31,5)
ZYSK / (STRATA) NETTO (263,2) 67,9 327,7 (38,4) 94,0

W ramach działalności związanej z infrastrukturą usługową zostały poniesione koszty w związku z usługami realizowanymi na potrzeby działalności podstawowej Spółki, które wyniosły około 290 milionów złotych w 2018 roku i około 264 milionów złotych w 2017 roku.

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

Działalność
związana z
infrastrukturą
usługową
Działalność
pozostała
Pozycje
wyłączone
31/12/2018
AKTYWA
Tabor kolejowy - 3 425,7 - 3 425,7
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 137,6 405,5 - 543,1
Inwestycje w jednostkach powiązanych - - 805,5 805,5
Aktywa finansowe - - 5,7 5,7
Pozostałe aktywa - 35,3 - 35,3
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 87,2 87,2
Aktywa trwałe razem 137,6 3 866,5 898,4 4 902,5
Zapasy 49,8 34,4 - 84,2
Należności handlowe 1,1 478,3 - 479,4
Aktywa finansowe - - 203,4 203,4
Pozostałe aktywa - 42,0 48,4 90,4
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - 222,4 222,4
Aktywa obrotowe razem 50,9 554,7 474,2 1 079,8
AKTYWA RAZEM 188,5 4 421,2 1 372,6 5 982,3
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy - - 2 239,3 2 239,3
Kapitał zapasowy - - 596,7 596,7
Pozostałe składniki kapitału własnego - - (32,7) (32,7)
Zyski zatrzymane - - 511,3 511,3
Razem kapitał własny - - 3 314,6 3 314,6
Zobowiązania z tytułu zadłużenia - - 999,9 999,9
Zobowiązania inwestycyjne - 109,7 - 109,7
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 68,8 460,0 - 528,8
Pozostałe rezerwy - 14,2 - 14,2
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - - -
Zobowiązania długoterminowe razem 68,8 583,9 999,9 1 652,6
Zobowiązania z tytułu zadłużenia - - 231,3 231,3
Zobowiązania handlowe 14,7 277,9 - 292,6
Zobowiązania inwestycyjne - 225,5 - 225,5
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 10,8 81,8 - 92,6
Pozostałe rezerwy - 19,4 - 19,4
Pozostałe zobowiązania finansowe - - 1,7 1,7
Pozostałe zobowiązania 15,2 54,2 82,6 152,0
Zobowiązania krótkoterminowe razem 40,7 658,8 315,6 1015,1
Zobowiązania razem 109,5 1 242,7 1 315,5 2 667,7
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 109,5 1 242,7 4 630,1 5 982,3

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

Działalność
związana z
infrastrukturą
usługową
Działalność
pozostała
Pozycje
wyłączone
2017
AKTYWA
Tabor kolejowy - 3 056,0 - 3 056,0
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 115,6 439,6 - 555,2
Inwestycje w jednostkach powiązanych - - 804,7 804,7
Aktywa finansowe - - 8,6 8,6
Pozostałe aktywa - 44,1 - 44,1
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 94,0 94,0
Aktywa trwałe razem 115,6 3 539,7 907,3 4 562,6
Zapasy 42,1 44,3 - 86,4
Należności handlowe 0,9 460,1 - 461,0
Aktywa finansowe - - 281,6 281,6
Pozostałe aktywa - 28,0 25,6 53,6
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - 295,9 295,9
Aktywa obrotowe razem 43,0 532,4 603,1 1 178,5
AKTYWA RAZEM 158,6 4 072,1 1 510,4 5 741,1
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy - - 2 239,3 2 239,3
Kapitał zapasowy - - 589,2 589,2
Pozostałe składniki kapitału własnego - - 6,0 6,0
Zyski zatrzymane - - 254,4 254,4
Razem kapitał własny - - 3 088,9 3 088,9
Zobowiązania z tytułu zadłużenia - - 1 214,5 1 214,5
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 76,4 443,6 - 520,0
Pozostałe rezerwy - 14,2 - 14,2
Zobowiązania długoterminowe razem 76,4 457,8 1 214,5 1 748,7
Zobowiązania z tytułu zadłużenia - - 250,4 250,4
Zobowiązania handlowe 14,6 261,5 - 276,1
Zobowiązania inwestycyjne - 127,8 - 127,8
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 10,1 75,8 - 85,9
Pozostałe rezerwy - 16,9 - 16,9
Pozostałe zobowiązania 16,3 48,5 81,6 146,4
Zobowiązania krótkoterminowe razem 41,0 530,5 332,0 903,5
Zobowiązania razem 117,4 988,3 1 546,5 2 652,2
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 117,4 988,3 4 635,4 5 741,1

7.6 Zdarzenia po dniu bilansowym

W dniu 4 stycznia 2019 roku Spółka zawarła umowy ze spółkami Grupy PGE na przewóz węgla i sorbentów wapiennych o łącznej maksymalnej masie 16,7 milionów ton. Umowy zostały zawarte na okres od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2021 roku. Szacunkowa maksymalna łączna wartość umów w okresie ich obowiązywania wynosi netto 541,2 milionów złotych.

Ponadto informacja o zdarzeniach po dacie bilansu została opisana w Nocie 7.3 niniejszego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego.

Pozostałe zdarzenia, które wystąpiły po dniu bilansowym zostały opisane w Sprawozdaniu Zarządu z Działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok obrotowy 2018 w Rozdziale 6.1.

7.7 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 20 marca 2019 roku.

Zarząd Spółki

Czesław Warsewicz Prezes Zarządu

Leszek Borowiec Członek Zarządu

Grzegorz Fingas Członek Zarządu

Witold Bawor Członek Zarządu

Zenon Kozendra Członek Zarządu

Warszawa, dnia 20 marca 2019 roku