Kruk S.A. — Annual Report 2019

Mar 5, 2020

Grupa Kapitałowa KRUK Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2019 r.

Sporządzone według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską

Grupa Kapitałowa KRUK

31 grudnia 2019

Spis treści

Strona

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW LUB STRAT 3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM 6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 7
OPIS PRZYJĘTYCH ZASAD RACHUNKOWOŚCI I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE8

Skonsolidowane sprawozdanie z zysków lub strat

Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2019 r.

w tysiącach złotych

	Nota	01.01.2019 -	01.01.2018 -
		31.12.2019	31.12.2018
Działalność kontynuowana
Przychody	5	1 251 057	1 164 811
w tym przychody odsetkowe od pakietów wierzytelności obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej		976 883	873 403
w tym przychody odsetkowe od pozostałych instrumentów finansowych obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej		87 444	14 459
Pozostałe przychody operacyjne	6	8 687	4 876
		1 259 743	1 169 687
Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych	9	(356 998)	(309 694)
Amortyzacja	13,14	(44 043)	(19 923)
Usługi obce	7	(152 389)	(152 035)
Pozostałe koszty operacyjne	8	(265 974)	(209 764)
		(819 404)	(691 416)
Zysk na działalności operacyjnej		440 339	478 271
Przychody finansowe	1 0	211	148
Koszty finansowe	1 0	(126 341)	(125 879)
Koszty finansowe netto		(126 129)	(125 731)
Zysk przed opodatkowaniem		314 210	352 540
Podatek dochodowy	1 1	(37 153)	(22 128)
Zysk netto za okres sprawozdawczy		277 057	330 412
Zysk netto przypadający na:
Akcjonariuszy jednostki dominującej		276 390	330 016
Udziały niekontrolujące		667	396
Zysk netto za okres sprawozdawczy		277 057	330 412
Zysk przypadający na 1 akcję
Podstawowy (zł)	2 3	14,61	17,51
Rozwodniony (zł)	2 3	14,30	17,09

Skonsolidowane sprawozdanie z zysków lub strat należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2019 r.

w tysiącach złotych

	Nota	01.01.2019 -	01.01.2018 -
		31.12.2019	31.12.2018
Zysk netto za okres sprawozdawczy		277 057	330 412
Inne całkowite dochody
Pozycje, które mogą w przyszłości zostać
przekwalifikowane do wyniku finansowego
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek
działających za granicą	1 0	(23 550)	(2 850)
Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne		3 947	(11 131)
Podatek dochodowy od instrumentów pochodnych		-	1 380
Inne całkowite dochody netto za okres sprawozdawczy		(19 603)	(12 601)
Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy		257 454	317 811
Całkowite dochody ogółem przypadające na:
Akcjonariuszy jednostki dominującej		256 787	317 415
Udziały niekontrolujące		667	396
Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy		257 454	317 811
Całkowity dochód/ (Strata) przypadający na 1 akcję
Podstawowy (zł)		13,61	16,87
Rozwodniony (zł)		13,32	16,46

Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

Na dzień 31 grudnia 2019 r.

w tysiącach złotych

	Nota	31.12.2019	31.12.2018
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	2 0	150 274	147 302
Należności z tytułu dostaw i usług	1 9	23 988	28 143
Inwestycje	1 6	4 411 438	4 121 782
Nieruchomości inwestycyjne	1 7	34 655	35 188
Pozostałe należności	1 9	31 852	23 088
Zapasy		3 7	197
Rzeczowe aktywa trwałe	1 3	82 973	26 354
Wartość firmy	1 5	47 206	62 010
Inne wartości niematerialne	1 4	50 252	33 877
Instrumenty pochodne	2 5	4 219	1 450
Pozostałe aktywa	2 1	3 020	2 786
Aktywa ogółem		4 839 914	4 482 177
Kapitały i zobowiązania
Zobowiązania
Instrumenty pochodne	2 5	3 924	3 870
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	2 7	101 303	176 054
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	2 6	49 539	44 678
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		6 673	15 600
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych
papierów wartościowych oraz leasingu	2 4	2 705 727	2 500 043
Rezerwy	2 8	7 156
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	1 8	6 498	- 9 182
Zobowiązania ogółem		2 880 821	2 749 427
Kapitał własny
Kapitał akcyjny	2 2	18 972	18 887
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej		307 192	300 097
Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów		7 8	(3 869)
zabezpieczających
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za		(30 219)	(53 769)
granicą
Pozostałe kapitały rezerwowe		104 582	94 924
Zyski zatrzymane		1 557 821	1 376 084
Kapitał własny akcjonariuszy jednostki dominującej		1 958 426	1 732 354
Udziały niekontrolujące		667	396
Kapitał własny ogółem		1 959 093	1 732 750
Kapitały i zobowiązania ogółem		4 839 914	4 482 177

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2019 r. w tysiącach złotych			Kapitał z emisji akcji	Kapitał rezerwowy	Różnice kursowe z przeliczenia			Kapitał własny
			powyżej ich	z wyceny	jednostek	Pozostałe		właścicieli
		Kapitał	wartości	instrumentów	działających za	kapitały	Zyski	jednostki	Udziały	Kapitał własny
	Nota	akcyjny	nominalnej	zabezpieczających	granicą	rezerwowe	zatrzymane	dominującej	niekontrolujące	ogółem
Kapitał własny ogółem na dzień 31 grudnia 2017 r.		18 808	293 581	5 882	(56 619)	86 806	1 111 961	1 460 418	104	1 460 523
Korekta przejścia na MSSF 9		-	-	-	-	-	28 147	28 147	-	28 147
Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2018 r. po zmianie zasad rachunkowości		18 808	293 581	5 882	(56 619)	86 806	1 140 108	1 488 565	104	1 488 670
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy
Zysk netto za okres sprawozdawczy Inne całkowite dochody		-	-	-	-	-	330 016	330 016	396	330 412 -
- Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą		-	-	-	2 850	-	-	2 850	-	2 850
-Wycena instrumentów zabezpieczających		-	-	(9 751)	-	-	-	(9 751)	-	(9 751)
Inne całkowite dochody ogółem		-	-	(9 751)	2 850	-	-	(6 901)	-	(6 901)
Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy		-	-	(9 751)	2 850	-	330 016	323 115	396	323 511
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli
- Wypłata dywidendy		-	-	-	-	-	(94 040)	(94 040)	(104)	(94 144)
- Emisja akcji własnych		7 9	6 516	-	-	-	-	6 595	-	6 595
- Płatności w formie akcji		-	-	-	-	8 118	-	8 118	-	8 118
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli ogółem		7 9	6 516	-	-	8 118	(94 040)	(79 327)	(104)	(79 431)
Kapitał własny ogółem na dzień 31 grudnia 2018 r.		18 887	300 097	(3 869)	(53 769)	94 924	1 376 084	1 732 353	396	1 732 750
Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2019 r.		18 887	300 097	(3 869)	(53 769)	94 924	1 376 084	1 732 353	396	1 732 750
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy
Zysk netto za okres sprawozdawczy Inne całkowite dochody		-	-	-	-	-	276 390	276 390	667	277 057
- Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą		-	-	-	23 550	-	-	23 550	-	23 550
-Wycena instrumentów zabezpieczających		-	-	3 947	-	-	-	3 947	-	3 947
Inne całkowite dochody ogółem		-	-	3 947	23 550	-	-	27 497	-	27 497
Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy		-	-	-	23 550	-	276 390	303 887	667	304 554
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli
- Wypłata dywidendy	2 3	-	-	-	-	-	(94 653)	(94 653)	(396)	(95 049)
- Emisja akcji własnych	2 2	-	7 095	-	-	-		7 095	-	7 095
- Płatności w formie akcji	3 1	8 5	-	-	-	9 658	-	9 743	-	9 743
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli ogółem		8 5	7 095	-	-	9 658	(94 653)	(77 815)	(396)	(78 211)
Kapitał własny ogółem na dzień 31 grudnia 2019 r.		18 972	307 192	7 8	(30 219)	104 582	1 557 821	1 958 425	667	1 959 093

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2019 r.

w tysiącach złotych	Nota	01.01.2019 -	01.01.2018 -
		31.12.2019	31.12.2018
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk netto za okres		277 057	330 412
Korekty
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	1 3	32 154	11 206
Amortyzacja wartości niematerialnych	1 4	11 889	8 717
Odpisy aktualizujące wartość firmy		13 112	-
Koszty finansowe netto		115 181	110 255
(Zysk) /strata ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych		(287)	(1 547)
Płatności w formie akcji własnych rozliczane w instrumentach	3 1
kapitałowych		9 658	8 118
Podatek dochodowy	1 1	37 153	22 128
Zmiana stanu udzielonych pożyczek	1 6	(89 480)	(19 192)
Zmiana stanu inwestycji w pakiety wierzytelności i nieruchomości	16,17	(92 201)	(955 235)
Zmiana stanu zapasów		160	297
Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych	1 9	(4 609)	47 393
Zmiana stanu pozostałych aktywów	2 1	(234)	15 256
Zmiana stanu zobowiązań z tyt. dostaw i usług oraz pozostałych	2 7	(71 751)	32 605
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych	2 6	4 861	15 963
Zmiana stanu rezerw	2 8	7 156	-
Udział w zyskach mniejszości		(667)	-
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej w nowo nabytych
spółkach		-	(2 235)
Podatek zapłacony		(40 512)	(26 191)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		208 642	(402 050)
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Odsetki otrzymane	1 0	211	148
Wpływy z tytułu sprzedaży wartości niematerialnych oraz rzeczowych
aktywów trwałych		3 175	7 776
Wydatki na nabycie spółek zależnych	1 5	(92 325)	(5 772)
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 13,14		(48 040)	(28 356)
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		(136 978)	(26 204)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wpływy netto z emisji akcji	2 2	7 095	6 595
Wpływy z emisji dłużnych papierów wartościowych	2 4	215 000	65 000
Zaciągnięcie kredytów	2 4	1 738 898	2 036 525
Wydatki na spłatę kredytów	2 4	(1 589 672)	(1 398 074)
Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego	2 4	(18 593)	(2 606)
	2 3	(95 049)	(94 144)
Wypłata dywidendy	2 4	(211 388)	(115 000)
Wykup dłużnych papierów wartościowych		(114 983)	(96 025)
Odsetki zapłacone Środki pieniężne netto z działalności finansowej
		(68 692)	402 271
Przepływy pieniężne netto, ogółem		2 972	(25 982)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu		147 302	173 284
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu	2 0	150 274	147 302

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Opis przyjętych zasad rachunkowości i inne informacje objaśniające

1.	Dane Jednostki Dominującej	12
2.	Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego	15
2.1.	Oświadczenie zgodności	15
2.2.	Podstawa wyceny	15
2.3.	Waluta funkcjonalna i prezentacyjna	15
2.4.	Dokonane osądy i szacunki	15
3.	Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości	19
3.1.	Zmiany zasad rachunkowości	20
3.2.	Zasady konsolidacji	24
3.2.1.	Nabycia jednostek	24
3.2.2.	Połączenie jednostek	25
3.2.3.	Jednostki zależne	25
3.3.	Waluty obce	25
3.3.1.	Transakcje w walucie obcej	25
3.3.2.	Przeliczanie jednostki działającej za granicą	26
3.4.	Instrumenty finansowe	26
3.4.1.	Aktywa finansowe	26
3.4.2.	Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi	35
3.4.3.	Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń	36
3.5.	Rzeczowe aktywa trwałe	39
3.5.1.	Ujęcie oraz wycena	39
3.5.2.	Nakłady ponoszone w terminie późniejszym	40
3.5.3.	Amortyzacja	40
3.5.4.	Składniki rzeczowych aktywów trwałych użytkowane na podstawie umów leasingu	40
3.6.	Nieruchomości inwestycyjne	41

26.	Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	96
27.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	96
28.	Rezerwy	97
29.	Zarządzanie ryzykiem wynikającym z instrumentów finansowych	97
29.1.	Ryzyko kredytowe	98
29.2.	Ryzyko płynności	105
29.3.	Ryzyko rynkowe	106
29.4.	Zarządzanie kapitałem	112
30.	Transakcje z podmiotami powiązanymi	112
31.	Płatności w formie akcji	113
32.	Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań
	finansowych	113
33.	Zobowiązania warunkowe	114
34.	Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego	116

1. Dane Jednostki Dominującej

Nazwa jednostki dominującej: KRUK Spółka Akcyjna (dalej "KRUK S.A." lub "Jednostka Dominująca")

Siedziba jednostki dominującej: ul. Wołowska 8 51-116 Wrocław

Rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym:

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, ul. Poznańska 16-17, 53-230 Wrocław Data rejestracji: 7 września 2005 r. Numer rejestru: KRS 0000240829

Przedmiot działalności jednostki dominującej oraz jej jednostek zależnych

Jednostka Dominująca oraz większość jej jednostek zależnych zajmuje się restrukturyzacją i odzyskiwaniem wierzytelności nabywanych przez podmioty z Grupy oraz wierzytelności powierzanych przez instytucje finansowe i inne podmioty. Niektóre jednostki zależne prowadzą ponadto działalność w zakresie udzielania pożyczek konsumenckich.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres sprawozdawczy kończący się 31 grudnia 2019 r. obejmuje sprawozdania finansowe Jednostki Dominującej oraz jej jednostek zależnych (zwanych łącznie "Grupą", "Grupą KRUK").

Grupę kapitałową tworzą KRUK S.A. z siedzibą we Wrocławiu oraz 23 jednostki zależne:

Podmiot zależny	Siedziba	Podstawowy przedmiot działalności
Kancelaria Prawna RAVEN P. Krupa sp. k.	Wrocław	Kompleksowa obsługa postępowań sądowo
		egzekucyjnych na potrzeby procesu windykacyjnego
		Grupy KRUK oraz jej partnerów.
ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A.	Warszawa	Gromadzenie, przetwarzanie oraz udostępnianie
		informacji o osobach fizycznych i podmiotach
		gospodarczych.
KRUK ROMANIA S.r.l.	Bukareszt	Zarządzanie wierzytelnościami nabytymi przez
		podmioty z Grupy KRUK oraz na zlecenie podmiotów
		zewnętrznych.
Secapital S.a r.l.	Luksemburg	Spółka sekurytyzacyjna specjalnego przeznaczenia,
		inwestująca w wierzytelności lub aktywa związane
		z wierzytelnościami.
Fundusz sekurytyzacyjny Prokura NS FIZ	Wrocław	Fundusz oparty na profesjonalnych metodach oceny
		ryzyka i zarządzania wierzytelnościami.
Secapital Polska sp. z.o.o.	Wrocław	Zarządzanie wierzytelnościami sekurytyzowanymi.
ERIF Business Solutions sp. z o.o.	Wrocław	Pośrednictwo finansowe i agencyjne oraz usługi
		wspomagające dla sektora Małych i Średnich
		Przedsiębiorstw.
NOVUM FINANCE sp. z o.o.	Wrocław	Udzielanie pożyczek konsumenckich.

Podmiot zależny	Siedziba	Podstawowy przedmiot działalności
KRUK Česka a Slovenska republika s.r.o.	Hradec	Zarządzanie wierzytelnościami nabytymi przez
	Kralove	podmioty z Grupy KRUK oraz na zlecenie podmiotów
		zewnętrznych.
KRUK Towarzystwo Funduszy	Wrocław	Zarządzanie funduszami Prokura NS FIZ, P.R.E.S.C.O.
Inwestycyjnych S.A.		Investment I NS FIZ oraz Bison NS FIZ.
InvestCapital Ltd.	Malta	Spółka sekurytyzacyjna specjalnego przeznaczenia,
		inwestująca w wierzytelności lub aktywa związane
		z wierzytelnościami.
RoCapital IFN S.A.	Bukareszt	Udzielanie pożyczek konsumenckich.
KRUK Deutschland GmbH	Berlin	Zarządzanie wierzytelnościami nabytymi przez
		podmioty z Grupy KRUK oraz na zlecenie podmiotów
		zewnętrznych.
KRUK Italia S.r.l	Mediolan	Windykacja wierzytelności na zlecenie oraz
		windykacja pakietów wierzytelności nabytych przez
		podmioty z Grupy Kapitałowej KRUK na terenie
		Włoch i innych krajów europejskich.
ItaCapital S.r.l	Mediolan	Inwestowanie w wierzytelności lub aktywa związane
		z wierzytelnościami.
KRUK Espana S.L.	Madryt	Windykacja wierzytelności na zlecenie oraz
		windykacja pakietów wierzytelności nabytych przez
		podmioty z Grupy Kapitałowej KRUK na terenie
		Hiszpanii i innych krajów europejskich, a także obrót
ProsperoCapital S.a r.l.	Luksemburg	wierzytelnościami. Spółka sekurytyzacyjna specjalnego przeznaczenia,
		inwestująca w wierzytelności lub aktywa związane
		z wierzytelnościami.
Fundusz sekurytyzacyjny P.R.E.S.C.O.	Wrocław	Fundusz oparty na profesjonalnych metodach oceny
Investment I NS FIZ		ryzyka i zarządzania wierzytelnościami. Posiadaczem
		certyfikatów emitowanych przez fundusz jest w 100%
		spółka Presco Investments S.a r.l.
Presco Investments S.a r.l.	Luksemburg	Spółka sekurytyzacyjna specjalnego przeznaczenia,
		inwestująca w wierzytelności lub aktywa związane
		z wierzytelnościami.
Elleffe Capital S.r.l.	La Spezia	Inwestowanie w wierzytelności lub aktywa związane
		z wierzytelnościami.
Agecredit S.r.l.	Cesena	Spółka prowadząca działalność w zakresie windykacji
		wierzytelności na zlecenie na terenie Włoch.
Bison NS FIZ	Wrocław	Fundusz oparty na profesjonalnych metodach oceny
		ryzyka i zarządzania wierzytelnościami. Posiadaczem
		certyfikatów emitowanych przez fundusz jest w 100%
		spółka KRUK S.A.
Wonga.pl sp. z o.o.	Warszawa	Spółka prowadząca działalność w zakresie udzielania
		pożyczek konsumenckich.

Jednostka Dominująca posiada jedenaście biur terenowych zlokalizowanych odpowiednio w Poznaniu, Warszawie, Krakowie, Katowicach, Bydgoszczy, Łodzi, Elblągu, Szczecinie, Stalowej Woli, Szczawnie-Zdroju oraz Pile.

Jednostką Dominującą najwyższego szczebla jest KRUK S.A. Wykaz jednostek zależnych został przedstawiony poniżej:

	Udział w kapitale %
	Kraj	31.12.2019	31.12.2018
Secapital S.a.r.l. 1	Luksemburg	100%	100%
ERIF Business Solutions Sp. z o.o.	Polska	100%	100%
Secapital Polska Sp. z o.o.	Polska	100%	100%
ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A.	Polska	100%	100%
Novum Finance Sp. z o.o.	Polska	100%	100%
KRUK Romania S.r.l.	Rumunia	100%	100%
Kancelaria Prawna Raven P. Krupa Spółka komandytowa	Polska	98%	98%
KRUK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.	Polska	100%	100%
KRUK Česká a Slovenská republika s.r.o.	Czechy	100%	100%
Prokura NS FIZ 1	Polska	100%	100%
InvestCapital Ltd 1	Malta	100%	100%
RoCapital IFN S.A.	Rumunia	100%	100%
Kruk Deustschland Gmbh	Niemcy	100%	100%
KRUK Italia S.r.l	Włochy	100%	100%
ItaCapital S.r.l	Włochy	100%	100%
KRUK Espana S.r.l	Hiszpania	100%	100%
ProsperoCapital S.a.r.l. 2	Luksemburg	100%	100%
Presco Investments S.a.r.l.	Luksemburg	100%	100%
Presco Investments I NS FIZ 1	Polska	100%	100%
BISON NS FIZ	Polska	100%	100%
Elleffe Capital S.r.l.1	Włochy	100%	100%
Corbul S.r.l 3	Rumunia	-	-
Agecredit S.r.l.	Włochy	100%	100%
Zielona Perła Sp. z o.o.4	Polska	-	100%
Wonga.pl Sp. z o.o.5	Polska	100%	-

1 Podmioty zależne, w których Spółka posiada pośrednio 100% udziału w kapitale

2 Spółka ProsperoCapital S.a.r.l jest stroną wspólnego ustalenia umownego (nota 16)

3 Jednostka Dominująca sprawuje kontrolę nad spółką poprzez powiązanie osobowe

4 W dniu 15.07.2019 r. zawarto transakcję sprzedaży spółki zależnej Zielona Perła Sp. z o.o.

5 W dniu 30.04.2019 r. zawarto transakcję zakupu udziałów spółki Wonga.pl Sp. z o.o.

2. Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

2.1.Oświadczenie zgodności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej ("MSSF") zatwierdzonymi przez Unię Europejską ("UE").

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki Dominującej ("Zarząd") w dniu 4 marca 2020 r.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy.

2.2.Podstawa wyceny

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone za okres sprawozdawczy od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Dane porównawcze zostały zaprezentowane na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o koncepcje wyceny:

• według zamortyzowanego kosztu ustalonego przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej
  • z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości dla aktywów będących aktywami dotkniętymi utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe,
  • dla aktywów finansowych będących częścią modelu biznesowego, którego celem jest osiąganie korzyści z pozyskiwania kontraktowych przepływów pieniężnych

oraz

• dla pozostałych zobowiązań finansowych,
• według wartości godziwej dla instrumentów pochodnych,
• według kosztu historycznego dla aktywów i zobowiązań niefinansowych.

2.3.Waluta funkcjonalna i prezentacyjna

Dane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zostały zaprezentowane w złotych polskich, po zaokrągleniu do pełnych tysięcy. Złoty polski jest walutą funkcjonalną Jednostki Dominującej.

2.4.Dokonane osądy i szacunki

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu osądów, szacunków i założeń, wpływających na stosowanie przyjętych zasad rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, zobowiązań, przychodów oraz kosztów, których rzeczywiste wartości mogą różnić się od wartości szacowanej.

Szacunki i związane z nimi założenia podlegają bieżącej weryfikacji. Zmiany szacunków księgowych są ujmowane prospektywnie począwszy od okresu, w którym dokonano zmiany szacunku.

Informacja na temat szacunków i osądów dotyczących zastosowania zasad rachunkowości, które mają najbardziej istotny wpływ na wartości ujęte w sprawozdaniu finansowym:

Pozycja	Wartość pozycji której dotyczy szacunek		Nr noty	Przyjęte założenia i kalkulacja szacunków
	2018 (tys. zł)	2019 (tys. zł)
Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 077 718	4 196 821	3.4 16 29.1 29.3	Wartość nabytych pakietów wierzytelności na dzień wyceny ustala się przy zastosowaniu modelu estymacji opartego na szacunkach w zakresie zdyskontowanych oczekiwanych wpływów pieniężnych. Szacowanie wartości oczekiwanych wpływów pieniężnych zostało dokonane przy pomocy metod analitycznych lub w oparciu o analizę prawną i ekonomiczną poszczególnych wierzytelności lub osób zadłużonych (analiza indywidualna). Wybór metody estymacji przepływów z pakietu wierzytelności dokonywany jest w oparciu o posiadane dane na temat portfela charakterystyk wierzytelności oraz danych historycznych zebranych w trakcie obsługi pakietów. Grupa Kruk opracowuje projekcje odzysków z pakietów wierzytelności niezależenie dla poszczególnych rynków. W prognozach uwzględniane są między innymi: historyczne realizacje procesu odzyskiwania wierzytelności na portfelach, obowiązujące i planowane regulacje prawne, rodzaj i charakter wierzytelności oraz zabezpieczeń, jak również aktualna strategia windykacyjna.
Wartość firmy	62 010	47 206	3.7.1 3.10.2 15	Test wartości firmy pod kątem utraty wartości szacowany jest na bazie zdyskontowanych planowanych przepływów pieniężnych generowanych przez ośrodek generujący przepływy. Stopa dyskontowa wykorzystana do przeprowadzenia testów na utratę wartości wartości firmy odzwierciedla bieżącą rynkową ocenę ryzyka aktywów dla branży windykacyjnej. W raportowanym okresie wystąpiła utrata wartości firmy w wysokości 13 112 tys. zł.

Pozycja	Wartość pozycji której dotyczy szacunek		Nr noty	Przyjęte założenia i kalkulacja szacunków
	2018 (tys. zł)	2019 (tys. zł)
Udzielone pożyczki	44 064	214 617	3.4 16 29.1 29.3	Wartość pożyczek w Grupie Kruk wyceniana jest według metody zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej i ujmowana po pomniejszeniu o straty kredytowe z tytułu utraty wartości. Efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na podstawie pierwotnie oczekiwanego przepływu, wynikającego bezpośrednio z pierwotnego harmonogramu. Przychody odsetkowe są kalkulowane według efektywnej stopy procentowej. Oczekiwane straty kredytowe oszacowane są na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych. Zmiany stanu strat kredytowych uwzględnione są w przychodach. 30 kwietnia 2019 Grupa Kruk dokonała akwizycji spółki Wonga co jest głownym powodem znaczącego wzrostu wartości pożyczek na koniec roku 2019 w stosunku do wartości pożyczek na koniec 2018.
Zobowiązania z tyt. leasingu oraz aktywów z tyt. prawa do użytkowania	n/d	55 964	24	Wdrożenie MSSF 16 wymagało dokonania szacunków i wyliczeń, które miały wpływ na wycenę zobowiązań z tytułu leasingu oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania. Obejmują one m. in.: • wykonanie przeglądu umów wynajmu długoterminowego i ustalenie umów objętych MSSF 16, • ustalenie pozostałego okresu obowiązywania leasingu w stosunku do umów zawartych przed 1 stycznia 2019 r. (w tym dla umów z nieokreślonym terminem lub z możliwością przedłużenia), • ustalenie krańcowych stóp procentowych stosowanych do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych, • wskazanie okresów użyteczności i ustalenie stawek amortyzacyjnych praw do użytkowania składników aktywów.

Pozycja	Wartość pozycji której dotyczy szacunek		Nr noty	Przyjęte założenia i kalkulacja szacunków
	2018 (tys. zł)	2019 (tys. zł)
Rezerwy	n/d	7 156	25	Na dzień 31 grudnia 2019 r. Grupa dokonała oceny ryzyka prawnego wynikającego z wyroku TSUE dotyczącego kredytów konsumenckich i oszacowała możliwą kwotę wypływu środków pieniężnych tytułem zwrotu prowizji do klienta w związku

z niepewnością.

z przedterminową spłatą kredytów konsumenckich. Przeprowadzone szacunki wymagały przyjęcia przez Grupę eksperckich założeń dotyczących przede wszystkim skali reklamacji i kwot zwracanych dla pożyczek przedpłaconych przed wyrokiem TSUE oraz oczekiwanej skali przedpłat i zwrotów w przyszłości dla ekspozycji bilansowych i wiążą się one

Pozycja	Wartość pozycji której dotyczy osąd		Nr noty	Przyjęte założenia osądów
	2018 (tys. zł)	2019 (tys. zł)
Aktywa i rezerwy z tyt. podatku odroczonego	9 182	6 498	3.17	Grupa Kruk posiada kontrolę nad realizacją różnic przejściowych, dlatego tworzy rezerwy na podatek odroczony w wysokości kwoty podatku dochodowego, przewidywanego do zapłaty w przyszłości (okres 3 lat). Dodatnie różnice przejściowe wpłyną w przyszłości na zwiększenia podstawy obliczenia podatku dochodowego.
Inwestycje	116 200	96 936	16	Grupa Kruk oceniła zawartą w 2016 r. ze współinwestorem umowę na nabycie pakietów wierzytelności na rynku rumuńskim jako transakcję spełniającą definicję wspólnego działania a nie wspólnego przedsięwzięcia, a tym samym ujęła w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym tą transakcję jako proporcjonalny udział w aktywach i zobowiązaniach spółki a nie metodą praw własności.
Waluta funkcjonalna w spółce InvestCapital	(53 769)	7 121	10	Spółka InvestCapital przeprowadza istotne transakcje w trzech różnych walutach: EUR, PLN i RON. Grupa Kruk dokonuje oceny prawidłowości dostosowania waluty funkcjonalnej do przeprowadzanych transakcji w okreach kwartalnych biorąc pod uwagę zarówno historyczne jak i planowane transakcje. Walutą funkcjonalną spółki InvestCapital jest EUR.

3. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości

3.1.Zmiany zasad rachunkowości

Zasady (polityka) rachunkowości przedstawione poniżej stosowane były w odniesieniu do wszystkich okresów zaprezentowanych w sprawozdaniu finansowym za wyjątkiem zmiany związanej z wdrożeniem nowego standardu MSSF 16 oraz zmiany prezentacji pozycji w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Implementacja MSSF 16

Grupa przyjęła nowy standard MSSF 16 Leasing od wymaganej daty wejścia w życie tj. od 1 stycznia 2019 r. MSSF 16 zastępuje MSR 17 Leasing i dotyczy ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawniania leasingu. Grupa zastosowała do swoich umów leasingowych zmodyfikowane podejście retrospektywne tj. bez przekształcania danych porównawczych. Z początkiem 2019 r. Grupa zakończyła ocenę skutków wpływu wejścia w życie tego standardu we wszystkich aspektach.

Zgodnie z wymogami MSSF 16 Grupa klasyfikuje umowy wynajmu długoterminowego jako leasing ujawniając w sprawozdaniu finansowym aktywa z tytułu prawa do użytkowania (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "Rzeczowe aktywa trwałe") oraz zobowiązania leasingowe (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz inne zobowiązania finansowe") wyceniane w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty począwszy od 1 stycznia 2019 r. W dniu pierwszego zastosowania wartość przyszłych opłat leasingowych została zdyskontowana przy użyciu średnioważonej krańcowej stopy leasingobiorcy w wysokości 3,00% - 3,88%. Wartość aktywów z tytułu prawa do użytkowania została wykazana w tej samej wysokości co zobowiązania leasingowe ze względu na brak wystąpienia zapisów umownych, które mogłyby spowodować utworzenie rezerw na dodatkowe obciążenia czy rezerw związanych z demontażem wynajmowanych obiektów czy przedmiotów.

Grupa zastosowała uproszczenie dopuszczone przez standard dotyczącze umów leasingów krótkoterminowych (do 12 miesięcy) oraz leasingów aktywów o niskiej wartości (do 20 tys. zł), dla których nie ujmuje zobowiązań finansowych i odnośnych aktywów z tytułu prawa do użytkowania, a opłaty leasingowe z tego tytułu ujmowane są jako koszty metodą liniową w trakcie okresu leasingu w pozycji pozostałe koszty operacyjne w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat.

Grupa ujmuje umowę leasingu jako składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania i odpowiadające mu zobowiązanie z tytułu leasingu w dacie, gdy przedmiot leasingu jest dostępny do wykorzystania.

Zobowiązanie z tytułu leasingu zawiera bieżącą wartość następujących opłat leasingowych:

• stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,
• zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki,
• kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,

• cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji,

oraz

• kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.

Składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania są wyceniane według kosztu, obejmującego:

• kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
• wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,
• wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę (tj. koszty krańcowe uzyskania leasingu)

oraz

• szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, jeżeli leasingobiorca zaciąga zobowiązanie w odniesieniu do tych kosztów.

Na dzień pierwszego zastosowania standardu Grupa zdecydowała się skorzystać z możliwości zaadoptowania klauzuli praw nabytych sprowadzających się do odstąpienia od ponownej oceny czy umowa zawiera leasing. Jako konsekwencja wyboru klauzuli praw nabytych Grupa do umów leasingu podlegających pod MSSF 16 zaliczyła następujące umowy najmu, dzierżawy, użytkowania oraz inne umowy nienazwane, na mocy których w zamian za opłatę lub serie opłat leasingodawca przekazuje Grupie jako leasingobiorcy prawo do użytkowania danego składnika aktywów przez uzgodniony okres:

• najem budynków i lokali, w których podmioty wchodzące w skład Grupy prowadzą działalność,
• leasing środków transportu w postaci samochodów osobowych, który do tej pory nie spełniał kryteriów ujmowania w bilansie,
• wynajem sprzętu kserograficznego.

Grupa nie zidentyfikowała innych pozycji, których klasyfikacja lub wycena uległaby zmianie na skutek wprowadzenia MSSF 16.

Okres leasingu ustalony został z uwzględnieniem opcji przedłużenia oraz skrócenia dostępnych w zawartych kontraktach, jeżeli prawdopodobne jest skorzystanie z opcji. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania podlegają liniowej amortyzacji przez krótszy z dwóch okresów: okres użytkowania tego składnika aktywów lub okres leasingu, natomiast zobowiązania z tytułu umów leasingowych podlegają wycenie metodą zamortyzowanego kosztu.

Poniżej zaprezentowano wpływ wdrożenia MSSF 16 na poszczególne pozycje skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, na skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat oraz na skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych:

w tysiącach złotych

	01.01.2019 Dane po wdrożeniu MSSF 16	Wpływ MSSF 16	31.12.2018
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	147 302	-	147 302
Należności z tytułu dostaw i usług	28 143	-	28 143
Inwestycje	4 156 970	-	4 156 970
Pozostałe należności	23 088	-	23 088
Zapasy	197	-	197
Rzeczowe aktywa trwałe	93 032	66 678	26 354
Wartość firmy	62 010	-	62 010
Inne wartości niematerialne	33 877	-	33 877
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	-	-	-
Pozostałe instrumenty pochodne	1 450	-	1 450
Pozostałe aktywa	2 786	-	2 786
Aktywa ogółem	4 548 855	66 678	4 482 177

w tysiącach złotych

	01.01.2019
	Dane po wdrożeniu
	MSSF 16	Wpływ MSSF 16	31.12.2018
Zobowiązania
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego			13 905
Pochodne instrumenty zabezpieczające	3 870	-	3 870
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	176 054	-	176 054
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	44 678	-	44 678
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego	15 600	-	15 600
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz inne zobowiązania finansowe	2 566 721	66 678	2 500 043
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	9 182	-	9 182
Zobowiązania ogółem	2 816 105	66 678	2 749 427
Kapitał własny
Kapitał akcyjny	18 887	-	18 887

300 097	-	300 097
(3 869)	-	(3 869)
(53 769)	-	(53 769)
94 924	-	94 924
1 376 084	-	1 376 084
1 732 354	-	1 732 354
396	-	396
1 732 750	-	1 732 750
4 548 855	66 678	4 482 177

Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	MSR 17	9 155
Zobowiązanie pozabilansowe z tytułu leasingu operacyjnego (bez dyskonta)	MSR 17	70 494
Razem - 31 grudnia 2018 r.		79 649
Wpływ dyskonta przy użyciu krańcowej stopy procentowej na dzień 1 stycznia 2019	MSSF 16	(3 816)
Krótkoterminowe umowy leasingu ujęte jako koszt okresu	MSSF 16	-
Umowy leasingu aktywów o niskiej wartości ujęte jako koszt okresu	MSSF 16	-
Zobowiązania z tytułu leasingu - 1 stycznia 2019 r.		75 833
w tym zobowiązanie wynikającego z MSSF 16		66 678
		01.01.2019 -
		31.12.2019
Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat
- wzrost kosztów odsetek		2 767
- wzrost kosztów amortyzacji		17 029
Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie z przepywów pieniężnych
- wzrost przepływów pieniężnych netto - działalność operacyjna		5 136
- spadek przepływów pieniężnych netto - działalność finansowa		(5 136)

Doprowadzenie do porównywalności

W celu lepszego odzwierciedlenia Grupa dokonała zmiany prezentacji aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej poprzez wydzielenie z pozycji Inwestycje nieruchomości inwestycyjnych wykazując je w osobnej pozycji. Dane zaprezentowane w opublikowanym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2018 r. zostały doprowadzone do porównywalności. Poniżej zaprezentowano wpływ dokonanej zmiany na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej:

w tysiącach złotych	31.12.2018 Dane opublikowane	Zmiana prezentacji	31.12.2018 Dane doprowadzone do porównywalności
Aktywa
Inwestycje Nieruchomości inwestycyjne	4 156 970 -	(35 188) 35 188	4 121 782 35 188

3.2.Zasady konsolidacji

Grupa konsoliduje jednostki, nad którymi sprawuje kontrolę, tj. jednostki zależne od dnia objęcia kontroli.

Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce, wtedy gdy:

• posiada władzę nad danym podmiotem,
• podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu swojego zaangażowania w danej jednostce,
• ma możliwość wykorzystania władzy w celu kształtowania poziomu generowanych zwrotów.

Wszystkie jednostki Grupy Kapitałowej KRUK konsolidowane są metodą pełną, z wyjątkiem jednostki zależnej ProsperoCapital S.a.r.l. konsolidowanej metodą proporcjonalną.

Proces konsolidacji sprawozdań finansowych jednostek zależnych metodą pełną polega na sumowaniu poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów jednostki dominującej oraz jednostek zależnych w pełnej wysokości oraz dokonaniu odpowiednich korekt i wyłączeń konsolidacyjnych.

Wyłączeniu podlega bilansowa wartość udziałów posiadanych przez Jednostkę Dominującą w jednostkach zależnych oraz kapitał własny tych jednostek na moment ich nabycia. Wyłączeniu podlegają w całości:

• 1) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,
• 2) przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,
• 3) zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów jednostek podlegających konsolidacji, za wyjątkiem strat, które wskazują na występowanie utraty wartości,
• 4) dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym jednostkom objętym konsolidacją.

3.2.1.Nabycia jednostek

Nabycia jednostek, w tym funduszy inwestycyjnych zamkniętych, są rozliczane metodą nabycia na dzień nabycia, który jest dniem, w którym Grupa obejmuje kontrolę nad jednostką nabywaną.

Grupa ujmuje wartość firmy wyliczaną jako nadwyżkę przekazanej zapłaty nad wartością godziwą nabytych aktywów netto możliwych do zidentyfikowania. W przypadku nadwyżki wartości godziwej nabytych aktywów netto nad przekazaną zapłatą, Grupa rozpoznaje zysk z okazjonalnego nabycia.

Wartość przekazanej zapłaty stanowi wartość godziwą przeniesionych aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz udziałów wyemitowanych przez Grupę. Wartość przekazanej zapłaty zawiera również wartość godziwą części zapłaty warunkowej. Jeśli nabycie jednostek powoduje wygaśnięcie wcześniejszych zobowiązań występujących pomiędzy Grupą a jednostką przejmowaną, wówczas wartość zapłaty obniża się o wynikającą z umowy cenę za wygaśnięcie zobowiązania i ujmuje się jako pozostały koszt.

Wartość godziwa wartości niematerialnych nabytych w drodze przejęcia jednostki oparta jest na zdyskontowanych przepływach pieniężnych, których oczekuje się w związku z użytkowaniem lub ewentualną sprzedażą tych aktywów.

Wartość godziwa rzeczowych aktywów trwałych nabytych w wyniku przejęcia jednostek oparta jest na ich wartości rynkowej. Wartość godziwa pozostałych składników rzeczowych aktywów trwałych jest ustalana z zastosowaniem podejścia rynkowego i metod kosztowych, które opierają się na cenach kwotowanych przez rynek dla podobnych składników, o ile informacje te są dostępne, a w uzasadnionych przypadkach opierają się na kosztach zastąpienia.

Zobowiązanie warunkowe jednostki przejmowanej jest uwzględniane przy nabyciu jednostek tylko wtedy, kiedy takie zobowiązanie stanowi obecny obowiązek, wynika z przeszłych zdarzeń oraz jego wartość godziwa może być wiarygodnie oszacowana.

Grupa wycenia wszystkie udziały niekontrolujące w proporcji do udziałów w możliwych do zidentyfikowania aktywach netto jednostki przejmowanej.

Istotne koszty transakcyjne poniesione w związku z nabyciem jednostek, takie jak opłaty z tytułu usług prawnych, due diligence oraz za inne profesjonalne usługi ujmuje się jako koszt okresu, w którym zostały poniesione.

3.2.2.Połączenie jednostek

Połączenie jednostek pod wspólną kontrolą odbywa się metodą łączenia udziałów. Łączenie metodą łączenia udziałów polega na sumowaniu poszczególnych pozycji odpowiednich aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów połączonych spółek, według stanu na dzień połączenia, po uprzednim doprowadzeniu ich wartości do jednolitych metod wyceny i dokonaniu odpowiednich wyłączeń. W wyniku połączenie nie powstaje wartość firmy.

3.2.3.Jednostki zależne

Jednostkami zależnymi są jednostki kontrolowane przez Jednostkę Dominującą, w tym fundusze inwestycyjne. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych uwzględniane są w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym począwszy od dnia uzyskania nad nimi kontroli aż do momentu jej wygaśnięcia. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały ujednolicone z zasadami przyjętymi przez Grupę.

3.3.Waluty obce

3.3.1.Transakcje w walucie obcej

Transakcje wyrażone w walutach obcych w dniu dokonania transakcji ujmowane są w walutach funkcjonalnych jednostek Grupy z zastosowaniem kursu kupna lub kursu sprzedaży walut z dnia zawarcia transakcji stosowanym przez bank, z którego usług jednostka korzysta.

Pozycje pieniężne aktywów i zobowiązań wyrażone w walucie obcej są przeliczane na koniec okresu sprawozdawczego według średniego kursu banku centralnego dla danej waluty ogłoszonego na ten dzień.

Różnice kursowe wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego stanowią różnice pomiędzy wyceną według zamortyzowanego kosztu w walucie funkcjonalnej na początku okresu sprawozdawczego, skorygowaną o naliczone odsetki i dokonane płatności w trakcie okresu sprawozdawczego, a wartością według zamortyzowanego kosztu w walucie obcej przeliczoną według średniego kursu banku centralnego na koniec okresu sprawozdawczego.

Niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań denominowane w walutach obcych wyceniane według kosztu historycznego są przeliczane według średniego kursu banku centralnego ogłoszonego w dniu dokonania transakcji.

Niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań wyrażone w walucie obcej wyceniane według wartości godziwej są przeliczane według średniego kursu banku centralnego obowiązującego na dzień szacowania wartości godziwej.

Różnice kursowe z przeliczenia na walutę funkcjonalną ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu.

3.3.2.Przeliczanie jednostki działającej za granicą

Aktywa i zobowiązania jednostek działających za granicą, włączając wartość firmy i korekty do wartości godziwej na dzień nabycia dokonywane przy konsolidacji, są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego.

Różnice kursowe powstałe przy przeliczeniu są ujmowane w innych całkowitych dochodach. W przypadku zbycia jednostek działających za granicą, częściowego lub w całości, odpowiednie kwoty ujęte w kapitale własnym są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Różnice kursowe dotyczące pozycji pieniężnych w postaci należności w stosunku do jednostki działającej za granicą, których rozliczenie nie jest planowane bądź prawdopodobne w dającej się przewidzieć przyszłości są częścią inwestycji netto w jednostce działającej za granicą i są ujmowane w innych całkowitych dochodach i prezentowane w kapitale własnym jako różnice kursowe z przeliczenia.

3.4.Instrumenty finansowe

3.4.1.Aktywa finansowe

Grupa klasyfikuje aktywa finansowe do jednej z następujących kategorii:

• wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
• wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
• wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Klasyfikacja aktywów finansowych w dniu nabycia lub powstania zależy od modelu biznesowego przyjętego przez Grupę do zarządzania daną grupą aktywów oraz charakterystyk umownych przepływów pieniężnych wynikających z pojedynczego aktywa lub grupy aktywów.

Grupa kapitałowa wyodrębnia następujące modele biznesowe:

• model "utrzymywane dla przepływów pieniężnych" model, w którym powstałe lub nabyte aktywa finansowe są utrzymywane w celu pozyskania korzyści z umownych przepływów pieniężnych,
• model "utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż" model, w którym aktywa finansowe po powstaniu lub nabyciu są utrzymywane w celu pozyskania korzyści z umownych przepływów pieniężnych, ale mogą być również sprzedawane – często i w transakcjach o wysokim wolumenie,
• model pozostały inny niż model "utrzymywane dla przepływów pieniężnych" oraz "utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż".

Ocena charakterystyki wynikających z umownych przepływów pieniężnych polega na ustaleniu, poprzez przeprowadzenie jakościowego testu płatności kwoty głównej i odsetek aktywów finansowych (SPPI ang. solely payments of principal and interest ).

Charakterystyka wynikająca z umownych przepływów pieniężnych pozostaje bez wpływu na klasyfikację składnika aktywów finansowych, jeśli:

• mogłaby mieć tylko niewielki wpływ na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu tego składnika (cecha de minimis),
• wpływa na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu instrumentu tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezwykle rzadkiego, wyjątkowo nietypowego i bardzo mało prawdopodobnego (cecha non genuine).

W celu dokonania wyżej wymienionego ustalenia uwzględnia się potencjalny wpływ charakterystyk wynikających z umownych przepływów pieniężnych w każdym okresie sprawozdawczym i łącznie w całym okresie życia instrumentu finansowego.

Test płatności kwoty głównej i odsetek aktywów finansowych jest przeprowadzany dla każdego aktywa finansowego w modelu "utrzymywane dla przepływów pieniężnych" lub "utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż" na dzień początkowego ujęcia (w tym dla modyfikacji istotnej po ponownym ujęciu aktywa finansowego) oraz na dzień zmiany charakterystyki umownych przepływów pieniężnych.

Klasyfikacji instrumentów finansowych dokonano na moment zastosowania MSSF9 po raz pierwszy, czyli na 1 stycznia 2018 r., a po tej dacie dokonuje się jej w momencie ujęcia instrumentu lub jego istotnej modyfikacji:

Aktywa finansowe	Środki pieniężne	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	Inwestycje wycenianie w wartości godziwej	Inwestycje wyceniane metodą zamortyzowanego kosztu	Udzielone pożyczki
Metoda wyceny	Zamortyzowany koszt	Zamortyzowany koszt	Zamortyzowany koszt	Zamortyzowany koszt	Zamortyzowany koszt

W momencie początkowego ujęcia, Grupa wycenia aktywa finansowe w wartości godziwej powiększonej o koszty transakcyjne bezpośrednio związane z nabyciem aktywa finansowego.

Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe, udzielone pożyczki, które nie zawierają istotnego komponentu finansowania, są wyceniane w momencie początkowego ujęcia w wysokości ceny transakcyjnej (cena nabycia).

Po początkowym ujęciu aktywa finansowe wyceniane są zgodnie z następującymi kategoriami:

• 1. Według zamortyzowanego kosztu, są wyceniane:
  2. a. Nabyte pakiety wierzytelności
  3. b. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
  4. c. Udzielone pożyczki

Nabyte Portfele wierzytelności oraz udzielone pożyczki są wyceniane w zamortyzowanym koszcie, zgodnie z MSSF 9, jeśli oba z poniższych warunków zostają spełnione:

• składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy,
• warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
• 1. Według wartości godziwej przez inne całkowite dochody

Składnik aktywów finansowych jest wyceniany według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są poniższe warunki:

• składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowych, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i na sprzedaż składników aktywów finansowych, oraz
• warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (zdany test SPPI).
• 1. Według wartości godziwej przez wynik finansowy

Wszystkie aktywa finansowe, które nie spełniają warunków klasyfikacji do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu lub aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody klasyfikowane są do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Reklasyfikacja aktywów finansowych następuje jedynie w przypadku zmiany modelu biznesowego odnoszącego się do aktywa lub grupy aktywów wynikającego z rozpoczęcia lub zakończenia istotnej części działalności. Zmiany takie mają charakter incydentalny. Zmiana klasyfikacji jest ujmowana prospektywnie, tj. bez zmiany ujętych dotychczas skutków wyceny do wartości godziwej we wcześniejszych okresach odpisów czy naliczonych odsetek.

Za zmianę modelu biznesowego nie uważa się:

• zmiany zamiarów związanych z konkretnymi aktywami finansowymi (nawet w przypadku znacznych zmian warunków rynkowych),
• tymczasowego zaniku określonego rynku aktywów finansowych,
• przeniesienia aktywów finansowych między obszarami działalności stosującymi różne modele biznesowe.

Grupa zaprzestaje ujmowania składników aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy spełnione są poniższe warunki:

• wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych,
• przenosi składnik aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania opisane poniżej.

Przenosząc składnik aktywów finansowych, spółka ocenia, w jakim stopniu zachowuje ona ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W takim przypadku:

• 1. jeśli Spółka przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia;
• 1. jeśli Spółka zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych;
• 1. jeśli Spółka nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala, czy zachowała kontrolę nad składnikiem aktywów finansowych.

W takim przypadku:

• jeśli Spółka nie zachowała kontroli, zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia;
• jeśli Spółka zachowała kontrolę, w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w stopniu, w jakim utrzymuje zaangażowanie w tym składniku.

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie

Nabyte pakiety wierzytelności

Nabyte pakiety wierzytelności są to masowe pakiety przeterminowanych zobowiązań (np. z tytułu kredytów konsumenckich, opłat za media itp.) nabywane przez Spółkę w ramach umów cesji wierzytelności za cenę znacząco niższą od wartości nominalnej tych zobowiązań (aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe).

Model biznesowy Grupy Kruk w odniesieniu do nabywanych portfeli wierzytelności polega na długoterminowym utrzymywaniu i obsłudze portfeli celem realizacji zaplanowanych przepływów generowanych przez zarządzane portfele.

Wszystkie nabywane pakiety wierzytelności Spółka klasyfikuje do kategorii instrumentów wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu. Klasyfikacja ta odzwierciedla strategię zarządzania nabytymi pakietami, która skupia się na utrzymywaniu składnika aktywów w celu maksymalizacji wartości wpłat wynikających z umowy.

Pakiety wierzytelności są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej. Początkowe ujęcie w księgach następuje w dacie zakupu, w cenie nabycia, to jest wartości godziwej uiszczonej zapłaty, powiększonej o istotne koszty transakcyjne.

Na podstawie pierwotnej prognozy oczekiwanych wpływów pieniężnych, uwzględniającej wartość początkową (cenę nabycia powiększoną o koszty transakcyjne), wyznaczana jest efektywna stopa procentowa równa wewnętrznej stopie zwrotu zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, stosowana do dyskontowania szacowanych wpływów pieniężnych, która pozostaje niezmienna przez cały okres utrzymywania portfela.

Przychody odsetkowe naliczane są od wartości portfela ustalonego na podstawie modelu zamortyzowanego kosztu zgodnie z przepisami obowiązującymi dla zakupionych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, o której mowa powyżej, i ujmowane są w bieżącym okresie w wyniku finansowym. Przychód z tytułu odsetek w całości rozpoznawany jest jako zwiększenie wartości portfela. Rzeczywiste wpłaty otrzymywane w okresie w wyniku windykacji, w całości rozpoznawane są jako zmniejszenie wartości portfela.

Szacowane przepływy pieniężne ustalane są przede wszystkim w oparciu o:

• zakładaną skuteczność stosowanych narzędzi windykacyjnych,
• skalę ich stosowania w odniesieniu do poszczególnych pakietów (dotychczasową i planowaną),
• dotychczasową historię spłat,
• warunki makroekonomiczne.

Wartość składnika aktywów na dany dzień bilansowy jest równa jego wartości początkowej (cena nabycia powiększona o koszty transakcyjne) powiększonej o przychody odsetkowe oraz pomniejszonej o rzeczywiste wpływy oraz dodatkowo zmodyfikowanej o aktualizację (zmianę) szacunków dotyczących przyszłych przepływów pieniężnych. W efekcie wartość składnika aktywów na dzień bilansowy jest równa zdyskontowanej wartości oczekiwanych wpływów pieniężnych.

Szacowane przepływy z pakietów wierzytelności obejmują część kapitałową pakietów oraz odsetki ustalone w oparciu o stopę dyskontową. Otrzymana część kapitałowa ujmowana jest jako zmniejszenie wartości księgowej pakietów natomiast część odsetkowa ujmowana jest jako przychód bieżącego okresu

Ponadto, w przychodach bieżącego okresu ujmowane są zmiany wartości portfela wynikające ze zmian szacunków co do terminów i kwot dotyczących oczekiwanych przyszłych wpływów pieniężnych dla danego portfela.

Portfele wierzytelności detalicznych na potrzeby prowadzonych analiz oraz przygotowywania prognoz wpływów podlegają grupowaniu. Prognoza wpływów opracowywana jest dla wyodrębnionych grup prognostycznych, a nie dla pojedynczych pakietów. Stosowane są trzy poziomy grupowania, wyróżnione za pomocą następujących kryteriów:

• I poziom grupowania kryterium kraju, z którego pochodzi pakiet wierzytelności,
• II poziomu grupowania kryterium zastosowanej metody wyceny (według metody zamortyzowanego kosztu),

III poziomu grupowania – kryterium daty nabycia pakietu wierzytelności.

Data nabycia pakietu wierzytelności pozwala określić stadium procesu obsługi w Spółce, w którym znajduje się pakiet wierzytelności. Grupowane są pakiety znajdujące się w zbliżonym stadium. W tym przekroju Spółka wprowadziła poniższy mechanizm podziału:

• finalnie prognoza przygotowana dla każdej z grup prognostycznych jest dzielona w obrębie grup na poszczególne portfele wierzytelności z wykorzystaniem kluczy opartych na danych historycznych,
• portfele zabezpieczone zarówno hipoteczne jak i korporacyjne nie podlegają grupowaniu. Prognoza wpłat przygotowywana jest dla każdego pakietu z osobna.

Udzielone pożyczki i należności

Pożyczki i należności to niezaliczane do instrumentów pochodnych aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. Zalicza się je do aktywów obrotowych, o ile termin ich wymagalności nie przekracza 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego. Pożyczki udzielone i należności o terminie wymagalności przekraczającym 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego zalicza się do aktywów trwałych.

Udzielone pożyczki i należności ujmowane są jako aktywa finansowe będące częścią modelu biznesowego, którego celem jest osiąganie korzyści z pozyskiwania kontraktowych przepływów.

Pożyczki w Grupie Kruk wycenianie są według metody zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej i ujmowane po pomniejszeniu o odpisy z tytułu utraty wartości. Efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na podstawie pierwotnie oczekiwanego przepływu, wynikającego bezpośrednio z pierwotnego harmonogramu. Przychody odsetkowe są kalkulowane według efektywnej stopy procentowej.

Utrata wartości należności

Grupa KRUK uzależnia sposób rozpoznawania strat oczekiwanych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu powstania należności.

Do oceny istotności wzrostu ryzyka kredytowego ekspozycji kredytowych Grupa porównuje ryzyko niewykonania zobowiązania dla danego aktywa finansowego na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego aktywa finansowego na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje.

Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat następujących zdarzeń:

• znacznych trudności finansowych klienta,
• naruszenia umowy, takiego jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie,
• staje się prawdopodobne, że nastąpi upadłość lub inna reorganizacja finansowa klienta.

Grupa KRUK , w nawiązaniu do wymogów MSSF 9, prowadziła trzy podstawowe koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych:

• Koszyk 1 w którym klasyfikowane są należności, dla których od momentu rozpoznania nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego i nie stwierdzono utraty wartości (brak opóźnień w spłacie). Dla takich należności oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy.
• Koszyk 2 w którym są klasyfikowane należności, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (opóźnienie w spłacie) i nie stwierdzono utraty wartości. Dla takich należności straty oczekiwane są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa.
• Koszyk 3 w którym są klasyfikowane należności, dla których stwierdzono utratę wartości (opóźnienie w spłacie powyżej 90 dni). Dla takich należności oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa.

Utrata wartości udzielonych pożyczek

Oczekiwane straty kredytowe oszacowane są na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych.

Dla produktów ratalnych miesięcznych Odpis na utratę wartości wyznaczany jest poprzez porównanie wartości brutto portfela pożyczek na dany dzień bilansowy z wartością bieżącą zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych spodziewanych do odzyskania z tego portfela. Wartości brutto portfela pożyczek na dany dzień bilansowy – jest to wartość udzielonego kapitału wraz z opłatami naliczonymi wg. efektywnej stopy procentowej oraz naliczonymi odsetkami karnymi pomniejszona o spłaty dokonane przez klienta wg. stanu na dany dzień bilansowy. Wartość bieżąca zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych – są to wszystkie spłaty jakie Spółka spodziewa się otrzymać z tyt. posiadanego portfela pożyczek (w tym spłaty wynikające z umowy cyklicznej sprzedaży wierzytelności, w przypadku braku spłaty pow. 180 dni przeterminowania) zdyskontowane przy użyciu efektywnej stopy procentowej do wartości bieżącej na dany dzień bilansowy. Spłaty jakie Spółka spodziewa się otrzymać (czyli przyszłe przepływy pieniężne) są wyznaczane w oparciu o "krzywe spłat", czyli tzw. Development factors (DF), które odzwierciedlają faktyczne rozkłady spłat na danych koszykach produktów. Development factors (DF) są liczone na bazie historii spłat (po miesiącach od udzielenia pożyczki, czyli tzw. MOB-ach) dla wszystkich historycznie udzielonych pożyczek.

Dla produktów krótkoterminowych sposób liczenia analogiczny jak dla ratalnych z tym, że spłaty analizowane są po tygodniach od udzielenia (tzw. WOB-y) a nie miesiącach od udzielenia jak w przypadku produktu ratalnego.

Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych prezentowane są w pozycji przychody.

Grupa KRUK uzależnia sposób rozpoznawania strat oczekiwanych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu udzielenia pożyczki. Do oceny istotności wzrostu ryzyka kredytowego ekspozycji kredytowych Grupa porównuje ryzyko niewykonania zobowiązania dla danego aktywa finansowego na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego aktywa finansowego na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje.

Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat następujących zdarzeń: naruszenia umowy, takiego jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie.

W wycenie portfela pożyczek uwzględniane są informacje dotyczące przyszłości przy określaniu oczekiwanych strat kredytowych w kalkulacji przyszłych przepływów pieniężnych. W przypadku znaczącego pogorszenia sytuacji makroekonomicznej, która miałaby istotny i wyraźny wpływ na oczekiwane przepływy (realizację spłat z przepływów pierwotnych) istnieje możliwość modyfikacji prognoz dla oczekiwanych spłat. W takim przypadku, wartość odpisów znacząco by wzrosła, obniżając tym samym wartość portfela netto. W chwili obecnej nie zaszły przesłanki do tego, aby modyfikować modelowe prognozy przepływów.

Grupa KRUK, klasyfikuje udzielone pożyczki do trzech koszyków, dla których oczekiwane straty oraz przychody odsetkowe są rozpoznawane są w poniższy sposób:

• Koszyk 1 (stage 1) – w którym klasyfikowane są udzielone pożyczki, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (brak opóźnień w spłacie) i nie stwierdzono utraty wartości. Dla takich udzielonych pożyczek i oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy. Przychody odsetkowe dla pożyczek w tym koszyku rozpoznawane są od wartości brutto szacowanych przepływów kontraktowych.

• Koszyk 2 (stage 2) – w którym są klasyfikowane udzielone pożyczki, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (opóźnienie w spłacie od daty wymaganej płatności lub wypowiedzenie umowy kredytowej). Dla takich pożyczek straty oczekiwane są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa (lifetime). Przychody odsetkowe dla pożyczek w tym koszyku rozpoznawane są od wartości brutto szacowanych przepływów kontraktowych.

• Koszyk 3 (stage 3) – w którym są klasyfikowane udzielone pożyczki, dla których stwierdzono utratę wartości, tj. opóźnienie w spłacie od daty wymaganej płatności powyżej 90 dni lub wypowiedzenie pożyczki. Dla takich udzielonych pożyczek oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa (lifetime).

Nabyte pożyczki z utratą wartości (tzw. POCI) są klasyfikowane do koszyka 3. Przychody odsetkowe dla pożyczek zaklasyfikowanych jako POCI rozpoznawane są od wartości netto tj. szacowanych przepływów kontraktowych pomniejszonych o oczekiwane straty.

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy

Do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy zalicza się składnik aktywów spełniający jeden z poniższych warunków:

• a) jest klasyfikowany jako przeznaczony do obrotu. Składniki aktywów finansowych kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu, jeśli są:
  • nabyte głównie w celu sprzedaży w krótkim terminie,
  • częścią portfela określonych instrumentów finansowych zarządzanych łącznie i co do których istnieje prawdopodobieństwo uzyskania zysku w krótkim terminie,
  • instrumentami pochodnymi, z wyłączeniem instrumentów pochodnych będących elementem rachunkowości zabezpieczeń oraz umów gwarancji finansowych,
• b) został wyznaczony do tej kategorii w momencie początkowego ujęcia (opcja wyceny do wartości godziwej przez wynik finansowy).

Zysk lub stratę na aktywach wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ujmuje się w wyniku finansowym.

Aktywa finansowe mogą być przy pierwotnym ujęciu wyznaczone do kategorii wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy (opcja wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat) , jeżeli taka kwalifikacja eliminuje lub znacząco obniża niespójność w zakresie ujmowania lub wyceny jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad (niedopasowanie księgowe).

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody

Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:

• a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz
• b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Zysk lub stratę na składniku aktywów finansowych wycenianym w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w innych całkowitych dochodach, z wyjątkiem przychodów odsetkowych, zysku lub straty w tytułu odpisu na oczekiwane straty kredytowe oraz zysków lub strat z tytułu różnic kursowych, do momentu zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych lub jego przeklasyfikowania. Jeśli zaprzestano ujmowania składnika aktywów finansowych, skumulowane zyski lub straty poprzednio ujęte w innych całkowitych dochodach zostają przeklasyfikowane z pozycji inne całkowite dochody do wyniku finansowego w formie korekty wynikającej z przeklasyfikowania.

3.4.2.Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi

Grupa klasyfikuje zobowiązani finansowe do jednej z następujących kategorii:

• wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
• wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Zobowiązania finansowe są ujmowane na dzień zawarcia transakcji, w której Grupa staje się stroną umowy zobowiązującej do wydania instrumentu finansowego.

Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi początkowo ujmowane są w wartości godziwej powiększonej o dające się bezpośrednio przyporządkować koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu efektywnej stopy procentowej.

Grupa posiada następujące zobowiązania: kredyty, zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych, zobowiązania z tytułu dostaw i usług, zobowiązania z tytułu leasingu oraz pozostałe zobowiązania.

Grupa prezentuje zobowiązania z tytułu zakupu pakietów w ramach zobowiązań z tytułu dostaw i usług.

Grupa wyłącza z ksiąg zobowiązanie, kiedy zostanie spłacone, umorzone lub ulegnie przedawnieniu.

Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych

Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się ze sobą i wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, wyłącznie jeśli Grupa posiada ważny prawnie tytuł do kompensaty określonych aktywów i zobowiązań finansowych oraz zamierza rozliczyć daną transakcję w wartości netto poddanych kompensacie składników aktywów i zobowiązań finansowych lub zamierza jednocześnie podlegające kompensacie aktywa finansowe zrealizować, a zobowiązania finansowe rozliczyć.

Wartość godziwa dla celów ujawnienia w sprawozdaniu finansowym

Wartość godziwa, szacowana dla celów ujawnienia, jest obliczana na podstawie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu zwrotu kwoty głównej i zapłaty odsetek, zdyskontowanych z zastosowaniem rynkowej stopy procentowej obowiązującej na koniec okresu sprawozdawczego. W przypadku leasingu, rynkową stopę procentową ustala się przez odniesienie do podobnych umów leasingowych. Zobowiązania o krótkim terminie płatności oraz zobowiązania, dla których stopy procentowe są na bieżąco aktualizowane o zmiany stóp bazowych nie są dyskontowane, ponieważ ich wartość księgowa odpowiada w przybliżeniu ich wartości godziwej.

3.4.3.Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń

Stosowanie rachunkowości zabezpieczeń

Warunkiem stosowania rachunkowości zabezpieczeń przez Spółkę jest spełnienie wszystkich wymogów wymienionych poniżej:

a) powiązanie zabezpieczające obejmuje wyłącznie kwalifikujące się instrumenty zabezpieczające i kwalifikujące się pozycje zabezpieczane;

b) w momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem przez jednostkę oraz strategię dokonywania zabezpieczenia. Dokumentacja ta zawiera określenie instrumentu zabezpieczającego, pozycji zabezpieczanej, charakteru zabezpieczanego ryzyka oraz sposobu, w jaki jednostka będzie oceniać, czy powiązanie zabezpieczające spełnia wymogi efektywności zabezpieczenia (w tym przeprowadzoną przez jednostkę analizę źródeł nieefektywności zabezpieczenia oraz opis sposobu, w jaki ustala ona wskaźnik zabezpieczenia);

c) powiązanie zabezpieczające spełnia wszystkie następujące wymogi efektywności zabezpieczenia:

• między pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym istnieje powiązanie ekonomiczne;
• ryzyko kredytowe nie ma przeważającego wpływu na zmiany wartości wynikające ze wspomnianego powiązania ekonomicznego;
• wskaźnik zabezpieczenia powiązania zabezpieczającego jest taki sam jak wskaźnik wynikający z wielkości pozycji zabezpieczanej, którą jednostka faktycznie zabezpiecza, oraz wielkości instrumentu zabezpieczającego, którą jednostka faktycznie stosuje do zabezpieczenia tejże wielkości pozycji zabezpieczanej. Takie wyznaczenie nie może odzwierciedlać jednak braku równowagi między współczynnikami ważenia pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego, który to brak powodowałby nieefektywność zabezpieczenia (niezależnie od tego, czy zostałaby ona ujęta, czy nie) mogącą prowadzić do wyniku księgowego, który byłby niezgodny z celem rachunkowości zabezpieczeń.

Zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń

Spółka przestaje stosować prospektywnie rachunkowość zabezpieczeń jedynie wtedy, gdy powiązanie zabezpieczające (lub część powiązania zabezpieczającego) przestaje spełniać kryteria kwalifikacyjne. Obejmuje to przypadki, w których instrument zabezpieczający wygasa lub zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany. W tym celu zastąpienia jednego instrumentu zabezpieczającego drugim lub przedłużenia terminu ważności danego instrumentu zabezpieczającego nie uważa się za wygaśnięcie lub rozwiązanie, jeśli takie zastąpienie lub przedłużenie terminu ważności stanowi część udokumentowanego przez jednostkę celu zarządzania ryzykiem i jest z nim spójne.

Zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń może wpływać na całość powiązania zabezpieczającego albo jedynie na jego część (w którym to przypadku rachunkowość zabezpieczeń stosuje się nadal dla pozostałej części powiązania zabezpieczającego).

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

Zabezpieczenie przed zmiennością przepływów pieniężnych w związku z zidentyfikowanym rodzajem ryzyka, związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem, lub z wysoce prawdopodobną przyszłą transakcją, i które mogłyby wpływać na rachunek zysków i strat, jest zabezpieczeniem przepływów pieniężnych.

Dopóki zabezpieczenie przepływów pieniężnych spełnia kryteria kwalifikacyjne określone w punktach powyżej powiązanie zabezpieczające ujmuje się w następujący sposób:

a) oddzielny składnik kapitału własnego związany z pozycją zabezpieczaną (rezerwę z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych) koryguje się o niższą spośród następujących kwot (w wartościach bezwzględnych):

• skumulowane od momentu ustanowienia zabezpieczenia zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym,
• skumulowaną od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmianę wartości godziwej (obecnej wartości) pozycji zabezpieczanej (tj. obecną wartość skumulowanej zmiany zabezpieczanych oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych);

b) część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą określono jako skuteczne zabezpieczenie (tj. część, którą kompensuje się ze zmianą rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczoną zgodnie z pkt a)), ujmuje się w innych całkowitych dochodach;

c) wszelkie pozostałe zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym (lub wszelkie zyski lub straty wymagane do zrównoważenia zmiany rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczonej zgodnie z punktem a)) stanowią nieefektywność zabezpieczenia, którą ujmuje się w wyniku finansowym;

d) kwotę skumulowaną w ramach rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych zgodnie z pkt a) ujmuje się w następujący sposób:

• jeżeli w wyniku zabezpieczanej planowanej transakcji następuje później ujęcie składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego, lub gdy zabezpieczana planowana transakcja dotycząca składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego przekształca się w uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie, w stosunku do którego stosuje się rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej, jednostka usuwa tę kwotę z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych i uwzględnia ją bezpośrednio w koszcie początkowym lub innej wartości bilansowej składnika aktywów lub zobowiązania,
• w odniesieniu do zabezpieczeń przepływów pieniężnych innych niż zabezpieczenia objęte podpunktem powyżej przeprowadza się przeklasyfikowanie tej kwoty z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania w tym samym okresie lub okresach, w których zabezpieczane oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wpływają na wynik finansowy,
• jeżeli jednak kwota ta stanowi stratę, a jednostka spodziewa się, że cała ta strata lub jej część nie zostanie odzyskana w co najmniej jednym z przyszłych okresów, przeprowadza ona natychmiastowe przeklasyfikowanie kwoty, której odzyskanie nie jest spodziewane, do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania.

Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych testów efektywności. Testy wykonywane są z częstotliwością kwartalną.

Zabezpieczanie inwestycji w aktywach netto w jednostce zagranicznej

W 2019 r. Grupa rozpoczęła stosowanie rachunkowości zabezpieczeń inwestycji netto w jednostce zagranicznej. Rachunkowość zabezpieczeń inwestycji netto w podmiotach zagranicznych polega na zabezpieczeniu udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego podlegającego konsolidacji w niniejszym sprawozdaniu finansowym.

Pozycję zabezpieczaną stanowi określona część udziałów w aktywach netto podmiotów zagranicznych, rozumianych jako różnica pomiędzy wartością bilansową aktywów a wartością bilansową zobowiązań oraz rezerw zagranicznego podmiotu zależnego (wyrażonych w EUR).

Z kalkulacji dopuszczonej pozycji zabezpieczanej są wyłączone takie pozycje monetarne (należności i/lub zobowiązania wewnątrzgrupowe pomiędzy Spółką a zależnym podmiotem zagranicznym), które mają określony termin zapadalności (tj. w określonym terminie w przyszłości skonwertują się na rozrachunki (w tym – należności / zobowiązania handlowe, z tytułu kwot zwindykowanych, z tytułu odsprzedaży udziałów itd.).

Grupa, w celu zwiększenia efektywności ekonomicznej zabezpieczenia, wyznaczała powiązania zabezpieczające z częstotliwością miesięczną, tj. każda transakcja FX Forward / FX Swap z 1-miesięcznym terminem zapadalności była wiązana z wyznaczoną pozycją zabezpieczaną – na okres 1 miesiąca, zakładając, że nominalna część udziałów w aktywach netto wyznaczona na pozycję zabezpieczaną jest stała w trakcie miesiąca.

Grupa dokonuje pomiaru efektywności ex-ante na datę ustanowienia powiązania zabezpieczającego oraz na każdą kolejną datę pomiaru efektywności (dzień kończący okres sprawozdawczy).

W ramach prospektywnej oceny efektywności zabezpieczenia, Grupa weryfikuje spełnienie trzech warunków umożliwiających utworzenie i kontynuowanie powiązania zabezpieczającego:

• Warunek 1 – istnienie powiązania ekonomicznego,
• Warunek 2 – brak dominacji ryzyka kredytowego nad ryzykiem zabezpieczanym,
• Warunek 3 – zgodność wskaźnika zabezpieczenia (hedge ratio).

Grupa ujmuje zabezpieczenia inwestycji netto w jednostce zagranicznej, w tym zabezpieczenie pozycji pieniężnej ujmowanej jako część inwestycji netto, podobnie do zabezpieczeń przepływów pieniężnych:

• a) część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą określono jako skuteczne zabezpieczenie, ujmuje się w innych całkowitych dochodach; oraz
• b) część, która nie stanowi skutecznego zabezpieczenia, ujmuje się w wyniku finansowym.

Grupa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w jednym z następujących przypadków:

• instrument zabezpieczający wygasa, zostanie sprzedany lub przedterminowo rozliczony,
• wartość aktywów netto w podmiocie zagranicznym spada poniżej wartości nominalnej instrumentu zabezpieczającego (w tym przypadku następuje jedynie częściowe zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń dla nadwyżkowej części instrumentu zabezpieczającego),
• nie są spełnione kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń, w szczególności kryteria oceny efektywności zabezpieczenia,
• Grupa zmienia strategię zarządzania ryzykiem na taką, z którą dotychczasowe powiązanie zabezpieczające nie jest zgodne.

Po zaprzestaniu stosowania rachunkowości zabezpieczeń dla danego powiązania zabezpieczającej skumulowane zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym związane ze skuteczną częścią zabezpieczenia, które zostały skumulowane w ramach rezerwy z tytułu przewalutowania, przeklasyfikowuje się z kapitału własnego do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania zgodnie z wymogami standardu MSR 21 dotyczącymi zbycia lub częściowego zbycia jednostki zagranicznej w momencie wystąpienia takiego zdarzenia.

3.5.Rzeczowe aktywa trwałe

3.5.1.Ujęcie oraz wycena

Składniki rzeczowych aktywów trwałych ujmuje się w księgach według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości.

Cena nabycia obejmuje cenę zakupu składnika majątku oraz koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku i składowania, a także wynagrodzeń bezpośrednich (w przypadku wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych we własnym zakresie). Rabaty, upusty oraz inne podobne zmniejszenia i odzyski zmniejszają cenę nabycia składnika aktywów. Koszt wytworzenia składnika środków trwałych oraz środków trwałych w budowie obejmuje ogół kosztów poniesionych w okresie jego budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia poniesionych do dnia przyjęcia takiego składnika majątkowego do używania (lub do końca okresu sprawozdawczego, jeśli składnik nie został jeszcze oddany do używania). Koszt wytworzenia obejmuje również w przypadkach gdy jest to wymagane, wstępny szacunek kosztów demontażu i usunięcia składników rzeczowych aktywów trwałych oraz przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym się znajdował. Zakupione oprogramowanie, które jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania związanego z nim urządzenia jest aktywowane jako część tego urządzenia.

Koszty finansowania zewnętrznego związane z nabyciem lub wytworzeniem określonych aktywów zwiększają cenę nabycia lub koszt wytworzenia tych aktywów.

W przypadku, gdy określony składnik rzeczowych aktywów trwałych składa się z odrębnych i istotnych części składowych o różnym okresie użytkowania, części te są traktowane jako odrębne składniki aktywów.

Zyski i straty ze zbycia składnika rzeczowych aktywów określa się na podstawie porównania przychodów ze zbycia z wartością księgową zbytych aktywów i ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu w pozycji pozostałe przychody lub koszty operacyjne.

3.5.2.Nakłady ponoszone w terminie późniejszym

Aktywowaniu podlegają poniesione w późniejszym okresie koszty części składnika rzeczowych aktywów trwałych, które można wiarygodnie oszacować i jest prawdopodobne, że Grupa osiągnie korzyści ekonomiczne związane z tymi składnikami rzeczowych aktywów trwałych. Wartość bieżąca usuniętych części składnika rzeczowych aktywów trwałych jest wyłączana z ksiąg. Nakłady ponoszone w związku z bieżącym utrzymaniem składników rzeczowych aktywów trwałych są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu w momencie poniesienia.

3.5.3.Amortyzacja

Wysokość odpisów amortyzacyjnych ustala się w oparciu o cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, pomniejszoną o jego wartość rezydualną.

Koszt amortyzacji ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody liniowej w odniesieniu do oszacowanego przez Grupę okresu użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych, co możliwie najlepiej odzwierciedla sposób realizacji przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z użytkowaniem danego składnika aktywów. Składniki aktywów użytkowanych na podstawie umowy leasingu finansowego lub innej umowy o podobnym charakterze amortyzuje się przez krótszy z dwóch okresów: okres trwania umowy leasingu lub okres użytkowania, chyba że Grupa posiada wystarczającą pewność, że uzyska tytuł własności przed upływem okresu leasingu. Grunty nie są amortyzowane.

Grupa zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii rzeczowych aktywów trwałych:

Budynki (inwestycje w obcych obiektach)	10-40	lat
Urządzenia techniczne i maszyny	3-10	lat
Środki transportu	4-5	lat

Poprawność stosowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji oraz wartości rezydualnych rzeczowych aktywów trwałych jest weryfikowana na koniec każdego rocznego okresu sprawozdawczego i w uzasadnionych przypadkach korygowana.

3.5.4.Składniki rzeczowych aktywów trwałych użytkowane na podstawie umów leasingu

Grupa klasyfikuje umowy wynajmu długoterminowego jako leasing ujawniając w sprawozdaniu finansowym aktywa z tytułu prawa do użytkowania (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "Rzeczowe aktywa trwałe") oraz zobowiązania leasingowe (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz inne zobowiązania finansowe") wyceniane w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty. Zasady rachunkowości dotyczące składników rzeczowych aktywów trwałych użytkowanych na podstawie umów leasingu oraz zobowiązania z tytuły leasingu zostały szczegółowo opisane w punkcie 3.1 w części Implementacja MSSF 16.

3.6.Nieruchomości inwestycyjne

Grupa w ramach prowadzonego procesu windykacji pakietów własnych dokonuje przejęcia wybranych nieruchomości. Nieruchomości przejęte utrzymywane są ze względu na przyrost wartości, pozyskanie przychodów z przyszłych umów najmu bądź przychody ze sprzedaży. Wartość nieruchomości ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie uzyskania praw do rozporządzania nieruchomością, tj. w momencie prawomocnego orzeczenia sądu i zalicza na poczet zadłużenia dłużnika. Nieruchomości inwestycyjne wycenia się początkowo według ceny nabycia z uwględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjne wykazywane są w wartości godziwej. Zyski lub straty wynikające ze zmiany wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnej są ujmowane w zysku lub stracie biężącego okresu. Wycena do wartości godziwej dokonywana jest raz na rok przez wewnętrznego rzeczoznawcę. Wycena rzeczoznawcy zostaje skorygowana o procent realizacji wyników sprzedaży, bazujący na historii.

Nieruchomości inwestycyjne zaprzestaje ujmować się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie stwierdzenia braku uzyskiwania korzyści ekonomicznych lub sprzedaży. Różnica pomiędzy wartością księgową a przychodem ze sprzedaży ujmowana jest w rachunku zysków i strat bieżącego okresu.

3.7.Wartości niematerialne

3.7.1.Wartość firmy

Wartość firmy powstaje w związku z przejęciem jednostek zależnych. Metody wyceny wartości firmy w momencie jej początkowego ujęcia zostały opisane w nocie 3.2.1.

Wycena po początkowym ujęciu

Po początkowym ujęciu wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Wartość firmy nie jest amortyzowana. Co najmniej raz na rok wartość firmy jest testowana pod kątem utraty wartości. Szacunki i osądy wykorzystywane do określenia odpisów z tytułu utraty wartości zaprezentowano w nocie 3.10.2.

3.7.2.Pozostałe wartości niematerialne

Pozostałe nabyte lub wytworzone we własnym zakresie przez Grupę wartości niematerialne o określonym okresie użyteczności ekonomicznej wykazywane są w oparciu o ich cenę nabycia lub koszt wytworzenia, pomniejszoną o odpisy amortyzacyjne oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Grupa zalicza do wartości niematerialnych i prawnych koszty zakończonych prac rozwojowych. Warunki zaliczania do aktywów kosztów prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione przed zastosowaniem nowej technologii są następujące:

• program lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone;
• techniczna przydatność programu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie Grupa podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii;

• koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze stosowania tych pogramów lub technologii.

3.7.3.Nakłady poniesione w terminie późniejszym

Późniejsze wydatki na składniki istniejących wartości niematerialnych podlegają aktywowaniu tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne związane z danym składnikiem. Pozostałe nakłady, w tym nakłady na wytworzone we własnym zakresie: znaki towarowe, wartość firmy i markę są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu w momencie poniesienia.

3.7.4.Amortyzacja

Wysokość odpisów amortyzacyjnych ustala się w oparciu o cenę nabycia danego składnika aktywów, pomniejszoną o jego wartość rezydualną.

Koszt amortyzacji ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody liniowej w odniesieniu do oszacowanego przez Grupę okresu użytkowania danego składnika wartości niematerialnych, innego niż wartość firmy, od momentu stwierdzenia jego przydatności do użytkowania, co możliwie najlepiej odzwierciedla sposób realizacji przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z użytkowaniem danego składnika aktywów.

Grupa zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii wartości niematerialnych:

Oprogramowanie	5 lat
Koszty prac rozwojowych	1-5 lat

Poprawność stosowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji oraz wartości rezydualnych wartości niematerialnych jest weryfikowana na koniec każdego rocznego okresu sprawozdawczego i w uzasadnionych przypadkach korygowana.

3.7.5.Aktywa rozliczane w czasie

Grupa ujmuje nakłady związane z długoterminowym procesem wytwarzania wartości niematerialnych (zwłaszcza nakłady na budowę systemów komputerowych) jako wartości niematerialne w budowie. Nakłady podlegające aktywowaniu to nakłady spełniające definicję wartości niematerialnych. Nakłady ponoszone na konfigurację oraz modyfikacje systemów komputerowych znajdujących się na serwerach producenta (w tzw. Chmurze) są również ujmowane jako wartości niematerialne w budowie do czasu oddania systemu do użytkowania. Po oddaniu do użytkowania aktywa te jak i zapłacone z góry opłaty subskrypcyjne są rozliczane w koszty proporcjonalnie do długości trwania umowy z dostawcą.

3.8.Inwestycje

Inwestycje obejmują:

• Pakiety wierzytelności wyceniane według metody zamortyzowanego kosztu, dla których zasady wyceny opisane są w punkcie 3.4.1 oraz 3.10.1;
• Udzielone pożyczki, dla których zasady wyceny opisane są w punkcie 3.4.1 oraz 3.10.1.

3.9.Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pienięzne i ich ekwiwalenty obejmują w szczególności środki pieniężne w banku i w kasie oraz lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nieprzekraczającym trzech miesięcy. Środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. W przypadku środków zgromadzonych na rachunkach bankowych wartość nominalna na koniec okresu sprawozdawczego obejmuje naliczone odsetki.

3.10. Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów

3.10.1.Aktywa finansowe

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego dokonywana jest ocena, czy zaistniały obiektywne przesłanki świadczące o utracie wartości składników aktywów finansowych innych niż wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy. Uznaje się, że składnik aktywów finansowych utracił wartość, gdy po jego początkowym ujęciu pojawiły się obiektywne przesłanki wystąpienia zdarzenia, mogącego mieć negatywny, wiarygodnie oszacowany wpływ na wartość przyszłych przepływów pieniężnych związanych z danym składnikiem aktywów.

Zgodnie z przestawionym w punkcie 3.4.1 opisem koszyków rozpoznawania strat, w przypadku należności i udzielonych pożyczek do obiektywnych przesłanek utraty wartości aktywów finansowych zalicza się niespłacenie albo zaleganie w spłacie długu przez osobę zadłużoną; restrukturyzację długu osoby zadłużonej, na którą Grupa wyraziła zgodę ze względów ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych osoby zadłużonej, a której w innym wypadku Grupa by nie udzieliła; okoliczności świadczące o wysokim poziomie prawdopodobieństwa bankructwa osoby zadłużonej lub emitenta; zanik aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych.

Grupa ocenia przesłanki świadczące o utracie wartości na poziomie pojedynczego składnika aktywów.

Dokonując oceny utraty wartości portfeli wierzytelności Grupa wykorzystuje historyczne trendy w zakresie realizacji wpłat i działań na portfelach, uwzględniając przewidywaną realizację w przyszłości.

Utrata wartości w odniesieniu do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu szacowana jest jako różnica między ich wartością księgową, a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych wpływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu pierwotnej efektywnej stopy procentowej. Wszelkie straty ujmowane są w zysku lub stracie bieżącego okresu i zmniejszają wartość bieżącą aktywów finansowych, przy czym Grupa kontynuuje naliczanie odsetek od zaktualizowanych aktywów. Jeżeli późniejsze okoliczności świadczą o ustaniu przesłanek powodujących powstanie utraty wartości, wówczas odwrócenie odpisu aktualizującego ujmowane jest w zysku lub stracie bieżącego okresu.

3.10.2.Aktywa niefinansowe

Wartość księgowa aktywów niefinansowych, innych niż zapasy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego poddawana jest ocenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego w celu stwierdzenia, czy występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. W przypadku wystąpienia takich przesłanek Grupa dokonuje szacunku wartości odzyskiwalnej poszczególnych aktywów lub ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne. Wartość odzyskiwalna wartości firmy, nieruchomości inwestycyjnych, wartości

niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania oraz wartości niematerialnych, które nie są jeszcze zdatne do użytkowania jest szacowana każdego roku w tym samym terminie.

Wartość odzyskiwalna aktywów lub ośrodków wypracowujących środki pieniężne (OWSP) definiowana jest jako większa z ich wartości netto możliwej do uzyskania ze sprzedaży oraz ich wartości użytkowej. Przy szacowaniu wartości użytkowej przyszłe przepływy pieniężne dyskontowane są przy użyciu stopy procentowej, która odzwierciedla aktualną rynkową ocenę wartości pieniądza w czasie oraz czynniki ryzyka charakterystyczne dla danego składnika aktywów. Ze względu na zmieniające się otoczenie rynkowe Grupa uznała, że stopa dyskontowa dla potrzeb modelu DCF (discounted cash flow) wykorzystywanego w testach na utratę wartości firmy i aktywów powinna odzwierciedlać bieżącą rynkową ocenę ryzyka aktywów dla branży windykacyjnej. Dlatego w kalkulacjach stopy dyskontowej spółka zastosowała średni ważony koszt kapitału dla branży windykacyjnej. Do obliczenia kosztu kapitału własnego spółka wykorzystała model CAPM (Capital Asset Pricing Model) bazując na danych finansowych spółek z branży windykacyjnej działających na rynkach światowych.

Dla celów przeprowadzania testów na utratę wartości, aktywa grupuje się do najmniejszych możliwych do określenia zespołów aktywów generujących wpływy pieniężne w znacznym stopniu niezależnie od innych aktywów i grup aktywów.

Grupa dokonuje oceny utraty wartości ujętej wartości firmy grupując ośrodki wypracowujące środki pieniężne tak, aby szczebel organizacji, nie wyższy niż wyodrębniony segment operacyjny, na którym przeprowadza się tę ocenę odzwierciedlał najniższy szczebel organizacji, na którym Grupa monitoruje wartość firmy dla potrzeb wewnętrznych.

Dla celów testów na utratę wartości, wartość firmy nabytą w procesie połączenia jednostek gospodarczych alokuje się do tych ośrodków generujących środki pieniężne, dla których spodziewane jest uzyskanie efektów synergii z połączenia.

Aktywa wspólne (korporacyjne) Grupy nie generują osobnych wpływów pieniężnych. Jeśli występuje przesłanka utraty wartości aktywów korporacyjnych, wówczas wartość odzyskiwalna jest ustalana dla tych ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których przynależą aktywa korporacyjne.

Odpis z tytułu utraty wartości ujmowany jest w momencie, kiedy wartość księgowa składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Odpisy z tytułu utraty wartości są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu. Utrata wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest w pierwszej kolejności ujmowana jako zmniejszenie wartości firmy przypisanej do tego ośrodka (grupy ośrodków), a następnie jako zmniejszenie wartości księgowej pozostałych aktywów tego ośrodka (grupy ośrodków) na zasadzie proporcjonalnej.

Odpis wartości firmy z tytułu utraty wartości nie jest odwracany. W odniesieniu do innych aktywów, odpisy z tytułu utraty wartości rozpoznane w poprzednich okresach, są poddawane na każdy koniec okresu sprawozdawczego ocenie, czy zaszły przesłanki wskazujące na zmniejszenie utraty wartości lub jej całkowite odwrócenie. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest odwracany, jeżeli zmieniły się szacunki zastosowane do określenia wartości odzyskiwalnej. Odpis z tytułu utraty wartości odwracany jest tylko do wysokości wartości początkowej składnika aktywów pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne, jaka byłaby wykazana w sytuacji, gdyby odpis z tytułu utraty wartości nie został ujęty.

3.11. Kapitał własny

Akcje zwykłe ujmuje się w kapitale własnym w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Koszty bezpośrednio związane z emisją akcji zwykłych i opcji na akcje, skorygowane o wpływ podatków, pomniejszają wartość kapitału.

Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest w wysokości różnicy pomiędzy ceną emisyjną a wartością nominalną wyemitowanych akcji.

Kapitał rezerwowy tworzony jest z zysków zatrzymanych zgodnie z celem określonym w uchwle.

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą są ujmowane zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 3.3.2.

3.12. Zobowiązania z tyt. dostaw i usług oraz z tyt. kredytów i pożyczek

Zasady wyceny zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych zobowiązań finansowych zostały opisane w punkcie 3.4.2.

3.13. Świadczenia pracownicze

3.13.1. Program określonych składek

Programy określonych składek to programy świadczeń po okresie zatrudnienia, na mocy których Grupa wpłaca składki w ustalonej wysokości do odrębnego podmiotu i nie będzie ciążył na niej prawny ani zwyczajowo oczekiwany obowiązek zapłacenia dodatkowych składek. Zobowiązanie do wniesienia składek do programu emerytalnego określonych składek jest ujmowane jako koszt świadczeń pracowniczych obciążając zysk lub stratę okresu, w którym pracownicy świadczyli pracę. Kwoty zapłacone z góry ujmuje się jako składnik aktywów jeśli takie opłacenie kosztów z góry doprowadzi do obniżenia przyszłych płatności lub ich refundacji. Składki należne w ramach programu określonych składek, które są wymagalne w okresie dłuższym niż 12 miesięcy po zakończeniu okresu, w którym pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę, dyskontuje się do ich wartości bieżącej.

3.13.2. Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Zobowiązania z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych są wycenianie bez uwzględnienia dyskonta i są odnoszone w koszty w okresie wykonania świadczenia.

Grupa ujmuje zobowiązanie w ciężar kosztów w wysokości przewidzianych płatności dla pracowników z tytułu krótkoterminowych premii pieniężnych lub planów podziału zysku, jeśli na Grupie ciąży prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek takich wypłat na podstawie usług świadczonych przez pracowników w przeszłości, a zobowiązanie to może zostać wiarygodnie oszacowane.

3.13.3. Płatności w formie akcji własnych (program opcji menadżerskich)

Wartość przyznanych pracownikom praw do nabycia akcji Jednostki Dominującej po określonej cenie (opcji) jest ujmowana jako koszt w korespondencji ze wzrostem kapitału własnego. Wartość programu jest początkowo szacowana na dzień przyznania go pracownikom. Ujmowanie wartości opcji w wyniku Grupy

rozłożone jest na okres, w którym pracownicy nabywają bezwarunkowo prawa do nabycia akcji. Wartość programu jest weryfikowana na koniec każdego okresu sprawozdawczego i na dzień ostatecznego nabycia uprawnień do otrzymania opcji, poprzez zmianę liczby opcji, do których realizacji zgodnie z oczekiwaniami Grupy nabyte zostaną bezwarunkowe prawa. Wszystkie zmiany w wartości programu są ujmowane jako korekta poprzednich księgowań w bieżącym okresie. Wartość pojedynczego prawa nie zmienia się, chyba że nastąpi istotna modyfikacja warunków programu, np. ceny realizacji, liczby przyznanych praw, warunków nabycia uprawnień, itp. W takim przypadku wartość pojedynczego prawa może się jedynie zwiększyć.

W wycenie programu wykorzystano model Blacka-Scholesa. Wybrany model uwzględnia główne czynniki wpływające na koszt ujmowany przez Grupę:

• przewidywany kurs akcji w momencie realizacji opcji (w oparciu o kursy historyczne i ich zmienność),
• okres nabywania uprawnień do opcji,
• termin i warunki realizacji opcji,
• stopę wolną od ryzyka.

Wyceniając program przyjęto, że wszystkie warunki przydziału opcji zostaną spełnione oraz że wszyscy uprawnieni obejmą przyznane opcje, a następnie je zrealizują tj. wykupią odpowiadające im akcje w pierwszym dniu po zakończeniu okresu nabywania uprawnień. Programy opcji menadżerskich został opisany w nocie 23.

3.14. Rezerwy

Rezerwa zostaje ujęta wtedy, gdy na Grupie ciąży wynikający z przeszłych zdarzeń obecny prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek, którego wartość można wiarygodnie oszacować i prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku wiązać się będzie z wypływem korzyści ekonomicznych. Rezerwy są ustalane poprzez dyskontowanie oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych z zastosowaniem stopy przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżącą rynkową wartość pieniądza w czasie oraz ryzyko związane z danym zobowiązaniem. Odwracanie dyskonta ujmowane jest jako koszt finansowy.

3.15. Przychody

3.15.1. Przychody z windykacji

Przychody z windykacji obejmują przychody ze sprzedaży usług windykacyjnych (windykacja na zlecenie) oraz przychody z nabytych pakietów wierzytelności.

Przychody z windykacji pakietów zleconych

Przychody z pakietów zleconych stanowią prowizje należne za zwindykowane wierzytelności. Przychody takie są rozpoznawane memoriałowo w okresie świadczenia usługi na podstawie procenta od zwindykowanych kwot.

Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności

Przychody z pakietów wierzytelności

Na podstawie pierwotnej prognozy wpływów pieniężnych, uwzględniającej wartość początkową (cenę nabycia powiększoną o koszty transakcyjne), wyznaczana jest efektywna stopa procentowa, stosowana do dyskontowania szacowanych wpływów pieniężnych, która pozostaje niezmienna przez cały okres utrzymywania pakietu.

Przychody odsetkowe naliczane są od wartości portfela ustalonego na podstawie modelu zamortyzowanego kosztu zgodnie z przepisami obowiązującymi dla zakupionych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe , o której mowa powyżej, i ujmowane są w bieżącym okresie w wyniku finansowym. Przychód z tytułu odsetek w całości rozpoznawany jest jako zwiększenie wartości portfela. Rzeczywiste wpłaty otrzymywane w okresie w wyniku windykacji, w całości rozpoznawane są jako zmniejszenie wartości portfela. Ponadto, w przychodach bieżącego okresu ujmowane są zmiany wartości pakietu wynikające ze zmian szacunków co do terminów i kwot dotyczących oczekiwanych przyszłych wpływów pieniężnych dla danego pakietu.

3.15.2. Przychody z tytułu udzielonych pożyczek

Przychody z tytułu udzielonych pożyczek są kalkulowane według efektywnej stopy procentowej. Oczekiwane straty kredytowe oszacowane są na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych. Zmiany netto odpisów na oczekiwane straty kredytowe uwzględnione są w przychodach z tytułu udzielonych pożyczek.

3.15.3. Sprzedaż pozostałych usług

Przychody ze sprzedaży pozostałych usług wykazywane są w wysokości odpowiadającej wartości godziwej otrzymanej zapłaty, pomniejszonej o wartość zwrotów, opustów i rabatów.

3.16. Opłaty leasingowe

Opłaty z tytułu leasingu ujmowane są według MSSF 16 zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 3.3.2. Minimalne opłaty leasingowe są rozdzielane na część stanowiącą koszty finansowe oraz część zmniejszającą stan niespłaconego zobowiązania. Część stanowiąca koszt finansowy jest przypisywana do poszczególnych okresów w czasie trwania umowy leasingu w taki sposób, aby uzyskać stałą okresową stopę procentową w stosunku do stanu niespłaconego zobowiązania.

3.17. Przychody i koszty finansowe

Przychody finansowe obejmują przychody odsetkowe związane z zainwestowanymi przez Grupę środkami (za wyjątkiem przychodów dotyczących nabytych pakietów wierzytelności, patrz 3.4 oraz przychodów dotyczących pożyczek udzielonych w ramach działalności operacyjnej,(patrz 3.4), należne dywidendy oraz odwrócenie odpisów aktualizujących wartość aktywów finansowych. Przychody odsetkowe ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu, z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Dywidendę ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu na dzień, kiedy Grupa nabywa prawo do jej otrzymania.

Koszty finansowe obejmują koszty odsetkowe związane z finansowaniem zewnętrznym, odwracanie dyskonta od ujętych rezerw oraz odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych. Koszty finansowania zewnętrznego nie dające się bezpośrednio przypisać do nabycia, wytworzenia, budowy lub produkcji określonych aktywów są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Zyski i straty z tytułu różnic kursowych wykazuje się w kwocie netto.

3.18. Podatek dochodowy

Podatek dochodowy obejmuje część bieżącą i część odroczoną. Bieżący i odroczony podatek dochodowy ujmowany jest w zysku lub stracie bieżącego okresu, z wyjątkiem sytuacji, kiedy dotyczy połączenia jednostek oraz pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym lub jako inne całkowite dochody.

Przy ustalaniu kwoty podatku bieżącego i odroczonego Grupa bierze pod uwagę wpływ niepewności dotyczących możliwości powstania dodatkowych zobowiązań podatkowych. Niemniej fakty i okoliczności, które mogą zaistnieć w przyszłości, mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości istniejących lub przeszłych zobowiązań podatkowych.

Podatek bieżący jest to oczekiwana kwota zobowiązań lub należności z tytułu podatku od dochodu do opodatkowania za dany rok, ustalona z zastosowaniem stawek podatkowych obowiązujących prawnie lub faktycznie na dzień sprawozdawczy oraz korekty zobowiązania podatkowego dotyczącego lat poprzednich.

Podatek odroczony ujmuje się w związku z różnicami przejściowymi pomiędzy wartością wykazywaną w sprawozdaniu z sytuacji finansowej a ich wartością ustalaną dla celów podatkowych. Odroczony podatek dochodowy nie jest ujmowany w przypadku następujących różnic przejściowych:

• różnic przejściowych wynikających z początkowego ujęcia aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie jest połączeniem jednostek gospodarczych i nie wpływa ani na zysk lub stratę bieżącego okresu ani na dochód do opodatkowania,
• różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych i współkontrolowanych w zakresie, w którym nie jest prawdopodobne, że zostaną one zbyte w dającej się przewidzieć przyszłości.
• różnic przejściowych powstałych w związku z początkowym ujęciem wartości firmy.

Podatek odroczony jest wyceniany z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane wtedy, gdy przejściowe różnice odwrócą się, przy czym za podstawę przyjmowane są przepisy podatkowe obowiązujące prawnie lub faktycznie do dnia sprawozdawczego.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego są kompensowane, jeżeli Grupa posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzania kompensaty bieżących zobowiązań i aktywów podatkowych i pod warunkiem, że aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatku dochodowego nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika lub na różnych podatników, którzy zamierzają rozliczyć zobowiązania i należności z tytułu podatku dochodowego w kwocie netto lub jednocześnie zrealizować należności i rozliczyć zobowiązanie.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego związane z nierozliczoną stratą podatkową, niewykorzystaną ulgą podatkową i ujemnymi różnicami przejściowymi, są ujmowane do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na ich zrealizowanie. Aktywa z tytułu podatku

Grupa nie tworzy rezerwy na podatek odroczony od zysków zatrzymanych w spółkach powiązanych, w których posiada kontrolę nad terminami odwracania się różnic przejściowych w dającej się przewidzieć przyszłości i prawdopodobne jest, że te różnice nie odwrócą się w najbliższej przyszłości.

3.19. Zysk na jedną akcję

Grupa prezentuje podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję dla akcji zwykłych. Podstawowy zysk na jedną akcję jest wyliczany przez podzielenie zysku lub straty przypadającej posiadaczom akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w okresie, skorygowaną o posiadane przez Grupę akcje własne. Rozwodniony zysk na jedną akcję jest wyliczany przez podzielenie skorygowanego zysku lub straty przypadającej dla posiadaczy akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych skorygowaną o posiadane akcje własne oraz o efekty rozwadniające potencjalnych akcji.

3.20. Raportowanie segmentów działalności

Segment operacyjny jest częścią Grupy zaangażowaną w działalność gospodarczą, w związku z którą może uzyskiwać przychody oraz ponosić koszty, w tym przychody i koszty związane z transakcjami z innymi częściami Grupy. Wyniki operacyjne każdego segmentu operacyjnego są regularnie przeglądane przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w Grupie, który decyduje o alokacji zasobów do segmentu i ocenia jego wyniki działalności, przy czym dostępne są oddzielne informacje finansowe o każdym segmencie.

Wyniki operacyjne każdego segmentu, które są raportowane do organu odpowiedzialnego za podejmowanie decyzji operacyjnych w jednostce dominującej, obejmują zarówno pozycje, które mogą zostać bezpośrednio przypisane do danego segmentu, jak i te mogące być przypisane pośrednio, na podstawie uzasadnionych przesłanek. Pozycje nieprzyporządkowane dotyczą głównie aktywów wspólnych (korporacyjnych) (głównie dotyczące zarządu jednostki), kosztów związanych z siedzibą jednostki, aktywów i zobowiązań z tytułu podatku dochodowego.

3.21. Nowe standardy i interpretacje nie zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym

Szereg nowych Standardów, zmian do Standardów i Interpretacji nie jest jeszcze obowiązujących dla okresów rocznych kończących się 31 grudnia 2019 r. i nie zostały one zastosowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Spośród nowych Standardów, zmian do Standardów i Interpretacji te zamieszczone poniżej mogą mieć wpływ na sprawozdanie finansowe. Grupa ma zamiar zastosować je dla okresów, dla których są obowiązujące po raz pierwszy.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

3.21.1. Zmiany obowiązujących standardów i interpretacji które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę

Następujące zmiany do Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej oraz interpretacji, zatwierdzonych przez Unię Europejską ("MSSF UE") mają zastosowanie do okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 roku lub później:

Standardy i Interpretacje zatwierdzone przez UE	Rodzaj przewidywanej zmiany w zasadach rachunkowości	Ewentualny wpływ na sprawozdanie finansowe	Data wejścia w życie dla okresów rozpoczynających się w dniu oraz później
Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych oraz MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów	Zmiany ujednolicają i wyjaśniają definicję "Istotny" oraz zawierają wytyczne w celu zwiększenia spójności stosowania tego konceptu w międzynarodowych standardach sprawozdawczości finansowej.	Grupa nie oczekuje, aby zmiany miały znaczący wpływ na jej skonsolidowane sprawozdanie finansowe.	1 stycznia 2020 r.
Zmiany do MSSF 9 Instrumenty Finansowe, MSR 39 Instrumenty Finansowe	Zmiany są obowiązkowe i mają zastosowanie do wszystkich powiązań zabezpieczających, na które ma wpływ niepewność wynikająca z reformy wskaźników stóp procentowych. Zmiany wprowadzają czasowe zwolnienie ze	Grupa oczekuje, że w momencie początkowego zastosowania, Zmiany będą	1 stycznia 2020 r.

oraz MSSF 7 Instrumenty	stosowania określonych wymogów rachunkowości zabezpieczeń, w taki sposób,	wymagały dodatkowych
Finansowe: Ujawnienie	aby reforma wskaźników stóp procentowych nie powodowała rozwiązania	ujawnień o powiązaniach
Informacji	rachunkowości zabezpieczeń. Kluczowe zwolnienia wynikające ze Zmian dotyczą:	zabezpieczających, na które
	• wymogu aby przepływy były "wysoce prawdopodobne"	wpływ ma niepewność wynikająca z reformy
	• komponentów ryzyka	wskaźników stóp
	• oceny prospektywnej	procentowych.
	• retrospektywnego testu efektywności (dotyczy MSR 39)
	• przeklasyfikowania rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
	Zmiany wymagają również aby jednostki ujawniły inwestorom dodatkowe informacje o powiązaniach zabezpieczających, na które mają wpływ powyższe niepewności.

3.21.2. Standardy i interpretacje opublikowane, ale jeszcze nie przyjęte

Standardy i Interpretacje oczekujące na zatwierdzenie przez UE	Rodzaj przewidywanej zmiany w zasadach rachunkowości	Ewentualny wpływ na sprawozdanie finansowe	Data wejścia w życie dla okresów rozpoczynających się w dniu oraz później
Sprzedaż lub Przekazanie Aktywów Pomiędzy Inwestorem a Spółką Stowarzyszoną lub Wspólnym Przedsięwzięciem (Zmiany do MSSF 10 Skonsolidowane Sprawozdania Finansowe oraz do MSR 28 Jednostki Stowarzyszone)	Zmiany wyjaśniają, że w przypadku transakcji dokonanej ze spółką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem zakres, w jakim należy ująć związany z transakcję zysk lub stratę, zależy od tego czy przekazane lub sprzedane aktywa stanowiły przedsięwzięcie: • całość zysku lub straty jest rozpoznawana w przypadku, gdy przeniesione aktywa spełniają definicję przedsięwzięcia (niezależnie czy przedsięwzięcie ma formę jednostki zależnej czy też nie), • część zysku lub straty jest rozpoznawana w przypadku, gdy transakcja dotyczy aktywów nie stanowiących przedsięwzięcia, nawet jeśli te aktywa znajdowały się w jednostce zależnej.	Grupa nie oczekuje, aby zmiany miały znaczący wpływ na jej skonsolidowane sprawozdanie finansowe.	1 stycznia 2016 r. (Komisja Europejska podjęła decyzję o odroczeniu zatwierdzenia tych zmian na czas nieokreślony)

MSSF 17 Umowy Ubezpieczeniowe	MSSF 17, który zastępuje przejściowy standard MSSF 4 Umowy Ubezpieczeniowe który został wprowadzony w 2004 r. MSSF 4 dawał jednostkom możliwość kontynuowania ujmowania umów ubezpieczeniowych według zasad rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach, co w rezultacie oznaczało stosowanie wielu różnych rozwiązań. MSSF 17 rozwiązuje problem porównywalności stworzony przez MSSF 4 poprzez wymóg spójnego ujmowania wszystkich umów ubezpieczeniowych, co będzie korzystne zarówno dla inwestorów jak i ubezpieczycieli. Zobowiązania wynikające z umów będą ujmowane w wartościach bieżących, zamiast kosztu historycznego.	Grupa nie oczekuje, aby zmiany miały znaczący wpływ na jej skonsolidowane sprawozdanie finansowe.	1 stycznia 2021 r.
Zmiany do MSSF 3 Połączenia przedsięwzięć	Zmiany zawężają i wyjaśniają definicję przedsięwzięcia. Umożliwiają również przeprowadzenie uproszczonej oceny czy zespół aktywów i działań stanowi grupę aktywów a nie przedsięwzięcie.	Grupa nie oczekuje, aby zmiany miały znaczący wpływ na jej skonsolidowane sprawozdanie finansowe.	1 stycznia 2020 r.

4. Segmenty sprawozdawcze oraz informacje o obszarach geograficznych

Informacje o segmentach sprawozdawczych

Grupa wyodrębnia przedstawione poniżej podstawowe segmenty sprawozdawcze. Podstawą wskazanego poniżej podziału jest kryterium istotności przychodów w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat. Nie rzadziej niż raz na kwartał Zarząd Jednostki Dominującej dokonuje przeglądu wewnętrznych raportów kierownictwa każdej wyodrębnionej działalności gospodarczej. Działalność operacyjna poszczególnych segmentów sprawozdawczych Grupy jest następująca:

• pakiety nabyte: windykacja zakupionych pakietów wierzytelności;
• pakiety zlecone: windykacja pakietów prowadzona na zlecenie, w imieniu klienta;
• pozostałe: pośrednictwo finansowe, udzielanie pożyczek, udostępnianie informacji gospodarczych.

Informacje odnośnie wyników każdego segmentu sprawozdawczego przedstawiono poniżej. Podstawowymi miarami efektywności każdego segmentu sprawozdawczego jest marża pośrednia i EBITDA, które zostały podane w wewnętrznych raportach kierownictwa analizowanych przez Prezesa Zarządu Jednostki Dominującej. Marża pośrednia i EBITDA segmentu wykorzystywane są do pomiaru jego efektywności, gdyż kierownictwo jest przekonane, że takie informacje są najbardziej odpowiednie dla oceny wyniku danego segmentu w porównaniu do innych jednostek działających w tej branży.

Działalność operacyjna skupiona jest na kilku obszarach geograficznych – w Polsce, Rumunii, Czechach, na Słowacji oraz w Niemczech, Hiszpanii i we Włoszech. Na początku 2019 r. został dokonany przegląd wszystkich kosztów ogólnych w Polsce, co wpłynęło na zmianę sposobu alokowania kosztów ogólnych Centrali na poszczególne kraje ze skutkiem od stycznia 2019 r.

Ze względu na miejsce prowadzenia działalności wyróżniono cztery główne obszary geograficzne:

• Polska,
• Rumunia,
• Włochy,
• Pozostałe rynki zagraniczne.

W przypadku prezentowania informacji w podziale na obszary geograficzne, przychód obszaru jest oparty na geograficznym rozmieszczeniu oddziałów windykacyjnych.

Przychody z usług windykacyjnych oraz przychody z pozostałych produktów pochodzą od klientów zewnętrznych.

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

¹ Marża pośrednia = przychody operacyjne – koszty operacyjne

² EBITDA = zysk operacyjny – amortyzacja

³ Dane Wonga.pl od daty umowy zakupu udziałów, tj. 30 kwietnia 2019 r.

Na początku 2019 r. został dokonany przegląd wszystkich kosztów ogólnych w Polsce, co wpłynęło na zmianę sposobu alokowania kosztów ogólnych Centrali na poszczególne kraje ze skutkiem od stycznia 2019. EBITDA za rok 2019 zawiera efekt wdrożenia MSSF 16.

Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2018 r.

	Polska Polska		Rumunia	Włochy	Pozostałe rynki zagraniczne	Centrala	RAZEM
	z wyłączeniem Wonga.pl 3	Wonga.pl 3
Przychody	591 085	-	424 688	68 929	80 109	-	1 164 811
Nabyte pakiety wierzytelności	537 972	-	413 947	57 866	60 212	-	1 069 997
w tym aktualizacja wyceny pakietów wierzytelności	80 439	-	155 154	(87 122)	(41 045)	-	107 427
Usługi windykacyjne	26 123	-	10 320	11 063	19 897	-	67 403
Pozostałe produkty	26 990		421	-	-	-	27 411
Koszty bezpośrednie i pośrednie							(500 918)
Nabyte pakiety wierzytelności	-	-	-	-	-	-	(437 328)
Usługi windykacyjne	-	-	-	-	-	-	(52 602)
Pozostałe produkty	-	-	-	-	-	-	(10 988)
Marża pośrednia 1							663 893
Nabyte pakiety wierzytelności	-	-	-	-	-	-	632 669
Usługi windykacyjne	-	-	-	-	-	-	14 801
Pozostałe produkty	-	-	-	-	-	-	16 423
Koszty ogólne	-	-	-	-	-	-	(160 981)
EBITDA 2	330 615	-	328 019	(66 102)	(30 942)	(58 678)	502 911
Amortyzacja	-	-	-	-	-	-	(19 923)
Pozostałe przychody operacyjne	-	-	-	-	-	-	4 876
Pozostałe koszty operacyjne (nieprzypisane)	-	-	-	-	-	-	(9 594)
Przychody/koszty finansowe	-	-	-	-	-	-	(125 731)
Zysk przed opodatkowaniem	-	-	-	-	-	-	352 540
Podatek dochodowy	-	-	-	-	-	-	(22 128)
Zysk netto	-	-	-	-	-	-	330 412
Wartość bilansowa pakietów wierzytelności	1 841 927	-	932 228	742 915	560 648	-	4 077 718
Wartość bilansowa udzielonych pożyczek	40 807	-	3 257				44 064
Wpłaty od osób zadłużonych	767 508	-	527 700	126 021	155 546	-	1 576 775

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

¹ Marża pośrednia = przychody operacyjne – koszty operacyjne

² EBITDA = zysk operacyjny – amortyzacja

³ Dane Wonga.pl od daty umowy zakupu udziałów, tj. 30 kwietnia 2019 r.

5. Przychody

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności	1 138 338	1 069 997
Przychody z usług windykacyjnych	52 098	67 403
Przychody z pozostałych usług	60 621	27 411
	1 251 057	1 164 811

Przychody od aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności	1 138 338	1 069 997
Przychody z tytułu udzielonych pożyczek	49 293	14 876
	1 187 631	1 084 873

Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności i przychody z tytułu udzielonych pożyczek (prezentowane w pozycji przychodów z pozostałych usług) są obliczone od aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnejj stopy procentowej.

Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
Przychody odsetkowe	976 883	873 403
Inne przychody z nabytych pakietów wierzytelności(*)	71 394	61 134
Aktualizacja wyceny pakietów wierzytelności	60 964	107 427
Zysk/(strata) ze sprzedaży wierzytelności	4 408	4 264
Przejęcie nieruchomości	25 678	25 271
Zysk/(strata) ze sprzedaży nieruchomości	(989)	(1 502)
	1 138 338	1 069 997

* Inne przychody z nabytych pakietów wierzyleności - odchylenia wpłat rzeczywistych, zmniejszenia z tytułu wcześniejszej realizacji wpłat na sprawach zabezpieczonych, koszty wyceny programu lojalnościowego, koszty rezerwy na nadpłaty, wpłaty od pierwotnego wierzyciela

Aktualizacja wyceny pakietów wierzytelności

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
Weryfikacja prognozy wpływów	78 924	106 347
Zyski/(straty) z różnic kursowych	(17 960)	1 080
	60 964	107 427

Grupa na koniec każdego kwartału dokonuje aktualizacji, o ile jest to zasadne, następujących parametrów stanowiących podstawę szacowania oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych pakietów wierzytelności wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu:

• a. premia za ryzyko,
• b. okres, za który oszacowano przepływy pieniężne,
• c. wartość oczekiwanych, przyszłych przepływów w oparciu o dostępne aktualne informacje oraz aktualnie wykorzystywane narzędzia windykacji.

Założenia przyjęte przy wycenie pakietów wierzytelności

	31.12.2019	31.12.2018
Stopa dyskontowa
- premia za ryzyko *	8,10% - 113,17%	8,10% - 420,22%
Okres, za który oszacowano wpływy	styczeń 2020 -	styczeń 2019 -
	grudzień 2034	grudzień 2034
Wartość niezdyskontowanych zakładanych przyszłych wpływów	7 563 217	7 239 219
*dotyczy 99% wartości pakietów wierzytelności

Zakładany, szacunkowy harmonogram wpływów z pakietów wierzytelności (wartość niezdyskontowana)

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Okres
Do 12 miesięcy	1 662 753	1 610 716
Od 1 do 2 lat	1 585 210	1 502 131
Od 2 do 3 lat	1 277 781	1 255 767
Od 3 do 4 lat	938 026	966 812
Od 4 do 5 lat	706 581	647 285
Powyżej 5 lat	1 392 865	1 256 508
	7 563 217	7 239 219

Dodatkowe istotne informacje o aktualizacji na dzień 31.12.2019 r.

w tysiącach złotych

Segment sprawozdawczy	Aktualizacja na całości segmentu sprawozdawczego	Dodatkowa informacja
Polska	35 709
Rumunia	103 783	(23 961) Aktualizacja na portfelach zabezpieczonych w Rumunii
Włochy	(13 995)
Pozostałe rynki zagraniczne	(64 533)	(22 364) Aktualizacja na portfelach detaliczych w Słowacji
		(45 646) Aktualizacja na portfelach detaliczych w Hiszpanii
Centrala	-

Przychody z tytułu udzielonych pożyczek

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
Przychody odsetkowe	87 444	14 459
Odpis na oczekiwane straty kredytowe	(37 949)	417
Zyski/(straty) z różnic kursowych	(201)	-
	49 293	14 876

Przychody odsetkowe z tytułu udzielonych pożyczek zostały pomniejszone o 9 051 tys. zł w związku z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości UE oraz opublikowanymi decyzjami UOKiK z okresu styczeń - luty 2020 wobec instytucji finansowych i stanowiska urzędu ws. liniowej metody zwrotów.

Wzrost odpisu na oczekiwane straty kredytowe w 2019 r. wynika przede wszystkim z objęcia skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wyników spółki Wonga, nabytej przez Grupę w kwietniu 2019 r.

Przychody z usług windykacyjnych

Na przychody z usług windykacyjnych składają się prowizje, które wynoszą od 2% do 49% windykowanych kwot. Wysokość prowizji zależy od przeterminowania sprawy oraz ewentualnej wcześniejszej windykacji. Najistotniejszy partner biznesowy Grupy generuje 2% przychodów z windykacji pakietów zleconych (2018 r.: 3 %).

6. Pozostałe przychody operacyjne

w tysiącach złotych	Nota	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Powiązane		523	436
Refakturowane koszty usług i opłat sądowych		2 188	1 117
Zysk z okazjonalnego nabycia		1 981
Zwrot odszkodowań z tytułu szkód komunikacyjnych		644	672
Odzysk spisanych należności i kosztów		2 444	-
Umowa o zakazie konkurencji		366	-
Zysk ze zbycia rzeczowych aktywów trwałych		287	1 547
Rozwiązanie odpisu aktualizującego wartość należności	29.1	7 7	7 0
Pozostałe		700	1 470
		8 687	4 876

Zysk z okazjonalnego nabycia powstał w wyniku rozliczenia transakcji nabycia spółki Wonga. Szczegóły dotyczące transakcji nabycia opisano w nocie 15.

7. Usługi obce

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
Usługi windykacyjne	(31 710)	(25 528)
Usługi wsparcia administracyjnego i księgowego	(23 885)	(21 748)
Uslugi wsparcia prawnego	(18 566)	(20 539)
Usługi pocztowe i kurierskie	(17 040)	(16 719)
Usługi informatyczne	(14 630)	(6 779)
Usługi bankowe	(9 918)	(10 147)
Usługi marketingowe i zarządzania	(9 305)	(3 729)
Wynajem pomieszczeń i eksploatacja	(8 304)	(23 249)
Usługi łączności	(7 171)	(6 838)
Usługi drukowania	(3 530)	(2 417)
Usługi pomocnicze pozostałe	(2 329)	(4 554)
Ochrona	(1 743)	(1 628)
Naprawa samochodów	(1 299)	(1 044)
Usługi rekrutacyjne	(1 243)	(938)
Najem pozostały	(906)	(5 347)
Usługi remontowo-konserwacyjne	(404)	(375)
Usługi pakowania	(367)	(397)
	(152 389)	(152 035)

* koszty wynajmu pomieszczeń i eksploatacji w 2019 r. są niższe w wyniku wdrożenia przepisów MSSF 16 skutkującego zaprzestaniem ujmowania opłat za wynajem powierzchni w pozycji kosztów Usługi obce - wynajem pomieszczeń i eksploatacja, a rozpoznaniem kosztów amortyzacji aktywów z tyt. prawa do użytkowania w kwocie 16 903 tys. zł i kosztów finansowych z tytułu zobowiązania z tytułu leasingu w kwocie 2 755 tys. zł ; w okresie sprawozdawczym zakończonym 31 grudnia 2019 r. pozycja obejmuje jedynie koszty eksploatacji powierzchni wynajmowanych

8. Pozostałe koszty operacyjne

31.12.2019 31.12.2018 Opłaty sądowe (167 668) (136 996) Podatki i opłaty (43 827) (33 154)
(12 618) (4 798) Reklama
Zużycie materiałów i energii (12 009) (11 770)
Rezerwa na ewentualne różnice z tytułu rozliczenia liniowego (7 156)	-
Podróże służbowe (5 894) (6 010)
Szkolenie pracowników (4 029) (3 710)
(2 065) (3 008) Koszty reprezentacji
Refakturowane koszty usług (1 546) (1 817)
Ubezpieczenia samochodów (1 108) (1 590)
Ubezpieczenia majątkowe (812)	(760)
Zwrot kosztów procesu (616)	-
Straty z tytułu szkód komunikacyjnych (531)	(758)
Pozostałe usługi doradcze (493)	-
Vat niepodlegający odliczeniu (440)	(573)
Umowy o zakazie konkurencji (414)	(256)
Składki członkowskie (414)	-
Odpisy aktualizujące wartość należności (147) 29.1	(966)
Pozostałe (4 187) (3 598)
(265 974) (209 764)

9. Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych

w tysiącach złotych	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Wynagrodzenia Ubezpieczenia emerytalne i rentowe (programy określonych składek)	(282 149) (20 756)	(237 142) (18 699)
Ubezpieczenia społeczne pozostałe	(42 713)	(44 217)
Składka na PFRON	(1 722)	(1 518)
Koszt programu opcji rozliczany w instrumentach kapitałowych	(9 658)	(8 118)
	(356 998)	(309 694)

W ramach pozycji Ubezpieczenie emerytalne i rentowe ujęta została rezerwa na odprawy emerytalne (program określonych składek) w wysokości 3 642 tys. zł w roku 2019 oraz 6 240 tys. zł w roku 2018.

10. Przychody i koszty finansowe

Ujęte jako zysk lub strata bieżącego okresu

Przychody finansowe

w tysiącach złotych	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Przychody z tytułu odsetek od lokat bankowych	211	148
	211	148

Koszty finansowe

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
tytułu dotyczących zobowiązań odsetek i prowizji Koszty z finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu	(115 417)	(90 551)
Różnice kursowe netto	(11 781)	(38 670)
Koszty/przychody tytułu instrumentów odsetek od z zabezpieczających	1 872	1 892
Nieefektywna część przeszacowania instrumentów	(1 016)	1 450
	(126 341)	(125 879)

Koszty/przychody finansowe prezentowane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych nie zawierają różnic kursowych z transakcji wewnątrzgrupowych.

Wzrost kosztów finansowych wynika między innymi z wdrożenia MSSF 16 Leasing. W 2019 r. koszty leasingu wynikające z wdrożenia MSSF 16 wyniosły 2 755 tys. zł.

Ujęte w innych całkowitych dochodach

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą

w tysiącach złotych	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Różnice kursowe z przeszacowania jednostek działających za granicą	(23 550)	(2 850)
Przypadające na: Akcjonariuszy jednostki dominującej	(23 550)	(2 850)
Udziały niekontrolujące Koszt finansowy rozpoznany bezpośrednio w innych całkowitych	- (23 550)	- (2 850)

11. Podatek dochodowy

Podatek dochodowy wykazany w zysku lub stracie oraz w całkowitych dochodach za dany okres

w tysiącach złotych	Nota	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Bieżący podatek dochodowy
Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego		(31 872) -	(25 223) -
Korekta podatku dochodowego za rok 2014 Odroczony podatek dochodowy
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	1 8	(5 282)	3 095
Podatek dochodowy ujęty w zysku lub stracie		(37 153)	(22 128)
Odroczony podatek dochodowy
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	1 8	-	1 380
Podatek dochodowy ujęty w innych całkowitych dochodach		-	1 380
		(37 153)	(20 748)

Uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej

Efektywna stawka podatkowa odbiega od obowiązujących stawek podatkowych przede wszystkim z uwagi na fakt, że konsolidacją są objęte jednostki, których działalność podlega odroczonemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym w momencie realizacji dochodu lub w momencie wypłaty dywidendy.

w tysiącach złotych	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Zysk przed opodatkowaniem	314 210	359 706
Podatek wyliczony wg. stawki Jednostki Dominującej (19%)	(59 700)	(68 344)
Skutek stosowania innych stawek podatkowych za granicą oraz wpływu podatku odroczonego	7 738	(6 179)
Wpływ kosztów/przychodów niestanowiących podstawy opodatkowania	14 809	52 395
Podatek dochodowy wykazany w sprawozdaniu z zysków lub strat	(37 153)	(22 128)
Efektywna stopa podatkowa (%)	11,82%	6,15%

Ryzyko podatkowe

Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej, w których Grupa prowadzi działalność. Te częste zmiany powodują brak odpowiednich punktów odniesienia, niespójne interpretacje oraz nieliczne ustanowione precedensy, które mogłyby mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami.

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien wraz z relatywnie wysokimi odsetkami, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z wysokimi odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce i w wybranych innych krajach, w których Grupa prowadzi działalność, jest większe niż w krajach o bardziej dojrzałym systemie podatkowym.

W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej.

Grupa uważa, że zapłaciła w terminie wszystkie należne podatki, kary i odsetki karne.

Dla wszystkich niepewnych pozycji podatkowych, w przypadku których obecne prawodawstwo oraz komunikacja z urzędami skarbowymi nie udziela wystarczających wskazówek, Grupa przeprowadziła analizę aktualnych przepisów podatkowych i interpretacji oraz dokonała prawidłowego ich zastosowania.

Rozliczenia podatkowe mogą zostać poddane kontroli przez okres czterech lat w Hiszpanii, pięciu lat w Polsce, Czechach i Niemczech, sześciu lat we Włoszech oraz przez okres siedmiu lat w Rumunii i na Słowacji. W efekcie kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym mogą ulec zmianie w późniejszym terminie po ostatecznym ustaleniu ich wysokości przez organa skarbowe.

12. Podział pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej na krótkoterminowe i długoterminowe

Na dzień 31 grudnia 2019 r.
w tysiącach złotych	Nota	31.12.2019	31.12.2018
Aktywa
Aktywa długoterminowe
Rzeczowe aktywa trwałe	1 3	82 973	26 354
Inne wartości niematerialne	14,15	50 252	33 877
Wartość firmy	1 5	47 206	62 010
Instrumenty pochodne	2 5	4 219	1 450
Aktywa długoterminowe ogółem		184 650	123 691
Aktywa krótkoterminowe
Zapasy		3 7	197
Inwestycje	1 6	4 411 438	4 121 782
Nieruchomości inwestycyjne	1 7	34 655	35 188
Należności z tytułu dostaw i usług	1 9	23 988	28 143
Pozostałe należności	2 0	31 852	23 088
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	2 0	150 274	147 302
Pozostałe aktywa	2 1	3 020	2 786
Aktywa krótkoterminowe ogółem		4 655 264	4 358 486
Aktywa ogółem		4 839 914	4 482 177
Kapitały i zobowiązania
Kapitał własny
Kapitał akcyjny	2 2	18 972	18 887
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej		307 192	300 097
Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających		7 8	(3 869)
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą		(30 219)	(53 769)
Pozostałe kapitały rezerwowe		104 582	94 924
Zyski zatrzymane		1 557 821	1 376 084
Kapitał własny akcjonariuszy jednostki dominującej		1 958 426	1 732 354
Udziały niekontrolujące		667	396
Kapitał własny ogółem		1 959 093	1 732 750
Zobowiązania długoterminowe
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	1 8	6 498	9 182
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów
wartościowych oraz leasingu	2 4	2 458 269	2 201 652
Instrumenty pochodne	2 5	3 924	3 870
Zobowiązania długoterminowe ogółem		2 468 691	2 214 704
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów
wartościowych oraz leasingu	2 4	247 458	298 391
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	2 7	101 303	176 054
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		6 673	15 600
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	2 6	49 539	44 678
Rezerwy	2 8	7 156	-
Zobowiązania krótkoterminowe ogółem		412 130	534 723
Zobowiązania ogółem		2 880 821	2 749 427
Kapitały i zobowiązania ogółem		4 839 914	4 482 177

Powyższy podział pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej na krótkoterminowe i długoterminowe prezentowany jest według przepływów kontraktowych. Inwestycje w pakiety wierzytelności to przeterminowane, wymagalne wierzytelności, które Grupa KRUK prezentuje w pozycji Aktywa krótkoterminowe.

13. Rzeczowe aktywa trwałe

Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych

w tysiącach złotych

w tysiącach złotych					Rzeczowe aktywa
	Budynki	Maszyny	Środki	Inne rzeczowe	trwałe
	i budowle	i urządzenia	transportu	aktywa trwałe	w budowie	Ogółem
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2018 r.	779	29 141	27 211	4 890	3 100	65 121
Nabycie w wyniku połączenia jednostek gospodarczych	-	6 0	-	101	-	161
Nabycie	2 0	4 420	4 007	1 077	4 280	13 806
Sprzedaż / Likwidacja	(130)	(2 055)	(8 757)	(1 347)	(3 339)	(15 629)
rzeczowych aktywów trwałych w budowie Przeniesienie	-	-	-	2 696	(2 696)	-
Wpływ zmiany kursu wymiany walut	(0)	(130)	(17)	(170)	(16)	(334)
Wartość brutto na dzień grudnia 31 2018 r.	669	31 436	22 443	248 7	1 329	63 125

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

w tysiącach złotych

w tysiącach złotych	Rzeczowe aktywa
	Budynki	Maszyny	Środki	Inne rzeczowe	trwałe
	i budowle	i urządzenia	transportu	aktywa trwałe	w budowie	Ogółem
Wartość brutto na dzień grudnia 31 2018 r.	669	31 436	22 443	248 7	329 1	63 125
Wpływ MSSF 16	56 079	492	10 107	-	-	66 678
Wartość brutto na dzień stycznia 2019 1 r.	56 748	31 928	32 550	7 248	1 329	129 803
Nabycie w wyniku połączenia jednostek gospodarczych	3 734	141	-	-	-	3 875
Nabycie	885 4	8 085	6 211	338	2 075	21 594
/ Sprzedaż Likwidacja	(68)	(1 586)	(1 845)	(47)	(2 712)	(6 258)
rzeczowych aktywów trwałych w budowie Przeniesienie	-	-	-	-	-	-
Wpływ zmiany kursu wymiany walut	(709)	(69)	(64)	(61)	(4)	(907)
Wartość brutto na dzień grudnia 31 2019 r.	64 591	38 499	36 853	7 478	687	148 107

Umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości

w tysiącach złotych

w tysiącach złotych					Rzeczowe aktywa
	Budynki	Maszyny	Środki	Inne rzeczowe	trwałe
	i budowle	i urządzenia	transportu	aktywa trwałe	w budowie	Ogółem
Umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości na dzień stycznia 1 2018 r.	(138)	(17 573)	(15 512)	(3 229)	-	(36 452)
Zwiększenia w wyniku połączenia jednostek						-
Amortyzacja	(49)	(5 253)	(4 943)	(961)	-	(11 206)
/ w wyniku sprzedaży likwidacji Zmniejszenia	130	1 987	7 896	818	-	10 831
Wpływ kursu walut zmiany wymiany	0	5 3	3 2	(31)		5 5
z tytułu utraty wartości na dzień Umorzenie oraz odpisy 31 grudnia 2018 r.	(57)	(20 785)	(12 527)	(3 403)	-	(36 772)

					Rzeczowe aktywa
	Budynki	Maszyny	Środki	Inne rzeczowe	trwałe
w tysiącach złotych	i budowle	i urządzenia	transportu	aktywa trwałe	w budowie	Razem
utraty wartości na dzień Umorzenie oraz odpisy z tytułu 1 stycznia 2019 r.	(57)	(20 785)	(12 527)	(3 403)	-	(36 772)
Zwiększenia w wyniku połączenia jednostek	-	-	-	-	-	-
Amortyzacja	(16 127)	(5 804)	(8 884)	(1 340)	-	(32 154)
/ Zmniejszenia w wyniku sprzedaży likwidacji	1 7	1 563	1 522	140		3 243
Wpływ kursu walut zmiany wymiany	143	209	132	6 4		549
oraz odpisy z tytułu utraty wartości na dzień grudnia Umorzenie 31 2019 r.	(16 024)	(24 817)	(19 755)	(4 538)	-	(65 134)

w tysiącach złotych	Budynki	Maszyny	Środki	Inne rzeczowe	Rzeczowe aktywa trwałe
Wartość netto	i budowle	i urządzenia	transportu	aktywa trwałe	w budowie	Ogółem
dzień stycznia 2018 Na 1 r.	641	11 568	11 699	1 661	3 100	28 669
dzień grudnia Na 31 2018 r.	612	10 651	9 917	3 845	1 329	26 354
Wpływ MSSF 16	56 079	492	10 107	-	-	66 678
dzień Na 1 stycznia 2019 r.	56 691	11 143	20 024	3 845	1 329	93 032
dzień 31 grudnia 2019 Na r.	48 567	13 682	17 097	2 940	687	82 972

Prawo do użytkowania

w tysiącach złotych	31.12.2019
Wartość bilansową aktywów z tytułu prawa do użytkowania na koniec okresu
sprawozdawczego w podziale na klasy bazowego składnika aktywów na dzień 1 stycznia 2019
Budynki i budowle	56 079
Urządzenia techniczne i maszyny	492
Środki transportu	18 788
	75 359
Koszt amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podziale na
klasy bazowego składnika aktywów
Budynki i budowle	(16 063)
Urządzenia techniczne i maszyny	(182)
Środki transportu	(8 872)
	(25 118)
9 916
Zwiększenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania	11 097
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania na dzień przejęcia Wonga.pl	3 734
Zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania	(254)
Różnice kursowe z przeliczenia	(511)
Wartość bilansową aktywów z tytułu prawa do użytkowania na koniec okresu
sprawozdawczego w podziale na klasy bazowego składnika aktywów na dzień 31 grudnia 2019
Budynki i budowle	48 598
Urządzenia techniczne i maszyny	308
Środki transportu	16 423
	65 329
Koszt odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu	2 767
Koszt związany ze zmiennymi opłatami leasingowymi nieujętymi w wycenie zobowiązań z tytułu
leasingu	3 3
Całkowity wypływ środków pieniężnych z tytułu leasingów	18 593

14. Inne wartości niematerialne

w tysiącach złotych	Oprogramowanie			Aktywa
	komputerowe,		WNIP w	rozliczane w
	koncesje, licencje	Pozostałe	budowie	czasie	Ogółem
Wartość brutto wartości niematerialnych
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2018 r.	48 329	369	-	-	48 698
Nabycie w wyniku nabycia jednostek	8 881	-	-	-	8 881
Wytworzenie we własnym zakresie	6 106	-	-	-	6 106
Pozostałe zwiększenia	1 950	-	425	-	2 375
Zmniejszenia	(3 455)	-	-	-	(3 455)
Wpływ zmian kursu wymiany walut	(138)	-	-	-	(138)
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2018 r.	61 674	369	425	-	62 468
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2019 r.	61 674	369	425	-	62 468
Nabycie w wyniku nabycia jednostek	14 688	-	-	-	14 688
Wytworzenie we własnym zakresie	7 181	-	-	-	7 181
Pozostałe zwiększenia	5 272	-	-	976	6 248
Zmniejszenia	(7 452)	-	(356)	-	(7 808)
Wpływ zmian kursu wymiany walut	(303)	-	-	-	(303)
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2019 r.	81 060	369	6 9	976	82 474

w tysiącach złotych	Oprogramowanie			Aktywa
	komputerowe,	Pozostałe	WNIP w budowie	rozliczane w czasie	Ogółem
Umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości	koncesje, licencje
Umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2018 r.	(21 500)	(369)	-	-	(21 869)
Amortyzacja	(8 717)	-	-	-	(8 717)
Zmniejszenia	2 023	-	-	-	2 023
Wpływ zmian kursu wymiany walut	(28)	-	-	-	(28)
Umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2018 r.	(28 222)	(369)	-	-	(28 591)
Umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2019 r.	(28 222)	(369)	-	-	(28 591)
Amortyzacja	(11 889)	-	-	-	(11 889)
Zmniejszenia	8 106	-	-	-	8 106
Wpływ zmian kursu wymiany walut	152				152
Umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2019 r.	(31 853)	(369)	-	-	(32 222)

w tysiącach złotych	Oprogramowanie komputerowe,		WNIP w	Aktywa rozliczane w
	koncesje, licencje	Pozostałe	budowie	czasie	Ogółem
Wartość netto
Na dzień 1 stycznia 2018 r.	26 830	-	-	-	26 830
Na dzień 31 grudnia 2018 r.	33 452	-	425	-	33 877
Na dzień 1 stycznia 2019 r.	33 452	-	425	-	33 877
Na dzień 31 grudnia 2019 r.	49 207	-	6 9	976	50 252

-

15. Wartość firmy i rozliczenie nabycia jednostki zależnej

w tysiącach złotych	Kancelaria Prawna RAVEN	Kruk Italia S.r.l	Kruk Espana S.L.	ERIF BIG S.A.	AgeCredit S.r.l	Ogółem
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2018 r.	299	5 002	47 977	725	-	54 003
Zwiększenia	-	-	-	-	8 007	8 007
Zmniejszenia	-	-	-	-	-	-
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2018 r.	299	5 002	47 977	725	8 007	62 010
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2019 r.	299	5 002	47 977	725	8 007	62 010
Zwiększenia	-	-	-	-	-	-
Zmniejszenia	-	-	-	-	-	-
Różnice kursowe z przeliczenia	-	(81)	(1 795)	-	184	(1 692)
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2019 r.	299	4 921	46 182	725	8 191	60 318
Odpisy z tytułu utraty wartości
Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2018 r.	-	-	-	-	-	-
Zwiększenia	-	-	-	-	-	-
Zmniejszenia	-	-	-	-	-	-
Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2018 r.	-	-	-	-	-	-
Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2019 r.	-	-	-	-	-	-
Zwiększenia	-	(4 921)	-	-	(8 191)	(13 112)
Zmniejszenia	-	-	-	-	-	-
Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2019 r.	-	(4 921)	-	-	(8 191)	(13 112)
Wartość netto
Na dzień 1 stycznia 2018 r.	299	5 002	47 977	725	-	54 003
Na dzień 31 grudnia 2018 r.	299	5 002	47 977	725	8 007	62 010
Na dzień 1 stycznia 2019 r.	299	5 002	47 977	725	8 007	62 010
Na dzień 31 grudnia 2019 r.	299	-	46 182	725	-	47 206

Jednostka Dominująca KRUK S.A. zakupiła 30 kwietnia 2019 r. na podstawie umowy 100% udziałów Wonga.pl Sp. z.o.o. od Wonga Worldwide Limited (in administration). Wonga.pl specjalizuje się w udzielaniu krótkoterminowych i ratalnych pożyczkach online na rynku polskim. Zgodnie z treścią ekonomiczną transakcja jest nabyciem spółki. Przeniesienie kontroli na rzecz Grupy KRUK nastąpiło w momencie podpisania umowy.

Przez zakup Wonga Grupa KRUK chce zwiększyć swój udział w rynku pożyczek konsumenckich na terenie Polski. Rozliczenie nabycia spółki zostało przeprowadzone zgodnie z MSSF 3. W wyniku transakcji rozliczenia brak jest udziałów niekontrolujących w jednostce przejmowanej.

Umowa nabycia zawiera element finansowania bieżących zobowiązań spółki przejętej. W ramach umowy nabycia Kruk udzielił pożyczki dla Wonga.pl na spłatę bieżących zobowiązań wobec Wonga Worldwide Limited (in administration).

Na 31 grudnia 2019 r. dokonano prowizorycznego rozliczenia nabycia. Grupa ma 12 miesięcy od momentu nabycia na ostateczne rozliczenie alokacji ceny nabycia.

Poniżej przedstawiono prowizoryczne rozliczenie nabycia dla spółki Wonga.pl:

w tysiącach złotych

AKTYWA	Dane Wonga PL sp. z o.o. na dzień 30.04.2019 r. (wg wartości ze sprawozdania finansowego)	Korekta z tytułu wyceny do wartości godziwej	Wartość godziwa na dzień przejęcia 30.04.2019 r.
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	4 144	-	4 144
Należności z tytułu dostaw i usług	746	(41)	705
Inwestycje w udzielone pożyczki	95 872	(8 499)	87 373
Rzeczowe aktywa trwałe	3 882	-	3 882
Wartości niematerialne	14 688	-	14 688
Inwestycje w jednostkach zależnych	10	(10)	-
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego	6 631	1 621	8 252
Pozostałe aktywa	550	-	550
SUMA AKTYWÓW	126 523	(6 929)	119 594
ZOBOWIĄZANIA	Dane Wonga PL sp. z o.o. na dzień 30.04.2019 r. (wg wartości ze sprawozdania finansowego)	Korekta z tytułu wyceny do wartości godziwej	Wartość godziwa na dzień przejęcia 30.04.2019 r.
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
oraz pozostałe	10 065	-	10 065
Zobowiązania z tytułu świadczeń
pracowniczych Zobowiązania z tytułu kredytów,	443	80	523
pożyczek oraz inne zobowiązania	106 127	64	106 191
SUMA ZOBOWIĄZAŃ	116 635	144	116 779

Wycenie do wartości godziwej podlegały przejęte aktywa oraz zobowiązania.

W wyniku rozliczenia nabycia Wonga Polska Sp. z o.o. wystąpił zysk z okazjonalnego nabycia w wysokości 1 981 tys. zł (ujęty w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strata w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych). Spółka KRUK dokonała płatności 835 tys. zł środków pieniężnych (cena nabycia) na rzecz spółki Wonga Worldwide Limited (in adminisration) w zamian za 100% udziałów w aktywach własnych, których wartość godziwa na dzień nabycia wyniosła 2 815 tys. zł.

Dodatkowo w ramach nabycia spółki Wonga.pl otrzymała pożyczkę w wysokości 96 191 tys. zł na spłatę bieżących zobowiązań wobec Wonga Worldwide Limited.

W ramach nabycia spółki przejęto:

• wartość brutto kwot pożyczek wynikających z zawartych umów w kwocie 113 117 tys. zł; najlepszy szacunek na dzień przejęcia określonych w umowach przepływów pieniężnych, których wpływu nie można oczekiwać z uwzględnieniem efektu dyskontowania przy zastosowaniu rynkowych stóp dyskontowych ustalonych w oparciu o nowo udzielone pożyczki wynosi 25 743 tys. zł; wartość godziwa pożyczek to 87 373 tys. zł,
• wartość brutto kwot należności w kwocie 746 tys. zł; najlepszy szacunek na dzień przejęcia określonych w umowach przepływów pieniężnych, których wpływu nie można oczekiwać wynosi 41 tys. zł; wartość godziwa należności to 705 tys. zł.

Udział przychodów oraz straty Wonga.pl za okres od dnia przejęcia do końca okresu sprawozdawczego w wynikach Grupy wyniósł odpowiednio: 36 032 tys. zł oraz -18 462 tys. zł.

Wartość przychodów oraz straty Wonga.pl zgodne z zasadami statutowymi za okres od początku roku do końca okresu sprawozdawczego wyniosły odpowiednio: 69 835 tys. zł oraz -20 192 tys. zł.

Dane jednostki nabytej zostały ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy KRUK według stanu na dzień nabycia tj. 30 kwietnia 2019 r.

Grupa oszacowała, że gdyby nabycie odbyło się 1 stycznia 2019 r., wartość skonsolidowanych przychodów oraz skonsolidowanego zysku Grupy za okres od początku roku do końca okresu sprawozdawczego wyniosłyby odpowiednio: 1 268 394 tys. zł oraz 267 912 tys. zł. Szacując powyższe kwoty, założono, że korekta do wartości godziwej, która została ujęta na dzień nabycia, byłaby taka sama na dzień 1 stycznia 2019 r.

Weryfikacja utraty wartości ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne zawierających wartość firmy

Testy na utratę wartości przeprowadza się poprzez porównanie wartości bilansowej ośrodków wypracowujących środki pieniężne ("CGU") z ich wartością odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna jest liczona w oparciu o wartość użytkową ("Value in Use").

Dla celów weryfikacji utraty wartości, wartość firmy została przyporządkowana do działów operacyjnych Grupy, będących najmniejszymi jednostkami generującymi przepływy pieniężne (nie większymi niż segmenty operacyjne Grupy opisane w nocie 4), na poziomie których wartość firmy jest monitorowana dla wewnętrznych celów zarządczych.

Wartość odzyskiwalna wartości firmy dla wymienionych powyżej ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne oparta jest na oszacowaniu wartości użytkowej. Wartość użytkowa to szacunkowa bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez te ośrodki. W celu przeprowadzenia testów na utratę wartości firmy w pierwszej kolejności określono ośrodki generujące środki pieniężne powiązane z daną wartością firmy. Zarówno w przypadku spółek KRUK Espana S.L., KRUK Italia S.r.l jak i Agecredit S.r.l. uznano, że jest to działalność inkaso (usługi windykacji dla podmiotów niepowiązanych), ponieważ taki był profil działalności tych spółek przed zakupem i ta działalność jest kontynuowana. Kluczowym założeniem przyjętym przy kalkulacji wartości odzyskiwalnej jest poziom marży osiąganej na działalności inkaso dla

klientów zewnętrznych. Przyjęte założenia są oparte na podstawie historycznych wyników, aktualnej wiedzy dotyczącej rynku inkaso oraz potencjale struktur operacyjnych.

W kolejnym kroku zaprognozowano przepływy pieniężne związane z tą działalnością na okres 5 lat. W kalkulacjach stopy dyskontowej Grupa stosuje średni ważony koszt kapitału dla branży windykacyjnej. Do obliczenia kosztu kapitału własnego Grupa wykorzystała model CAPM (Capital Asset Pricing Model) bazując na danych finansowych spółek z branży windykacyjnej działających na rynkach światowych (średnioważony koszt kapitału dla branży windykacyjnej na dzień 31.12.2019 r.: 6,82%). W celu wyznaczenia wartości rezydualnej przyjęto stopę wzrostu wyliczoną jako średnia prognozowana stopa inflacji w okresie prognozy dla danego kraju, która wyniosła 1,49% dla Hiszpanii oraz 1,28% dla Włoch.

Wysokość marży pośredniej jest szacunkiem wpływającym na bieżącą wartość przyszłych przepływów pieniężnych ośrodków generujących przepływy pieniężne. W przypadku KRUK Espana S.L. spadek EBITDA w okresie prognozy odpowiednio o 30% spowodowałby konieczność utworzenia odpisu z tytułu utraty wartości firmy. W roku 2019 w wyniku zmiany kwot szacunkowych przyszłych przepływów pieniężnych w związku z niższą rentownością z prowadzonej działalności operacyjnej wartość firmy AgeCredit and Kruk Italia została objęta odpisem z tytułu utraty wartości.

16. Inwestycje

Inwestycje wyceniane według zamortyzowanego kosztu

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 196 821	4 077 718
Udzielone pożyczki	214 617	44 064
	4 411 438	4 121 782

Pakiety wierzytelności

Zasady wyceny nabytych pakietów wierzytelności opisano w nocie 3.4.1. Nabyte pakiety wierzytelności dzielą się na następujące najważniejsze kategorie:

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Portfele niezabezpieczone	3 381 998	3 279 395
Portfele zabezpieczone	814 823	798 323
	4 196 821	4 077 718

Portfele niezabezpieczone to portfele detaliczne, niezabezpieczone. Na pozycji portfele zabezpieczone prezentowana są portfele: hipoteczne, korporacyjne zabezpieczone i niezabezpieczone.

Przy wycenie pakietów wierzytelności przyjęto poniższe założenia:

	31.12.2019	31.12.2018
Stopa dyskontowa
- premia za ryzyko *	8,10% - 113,17%	8,10% - 420,22%
Okres, za który oszacowano wpływy	styczeń 2020 -	styczeń 2019 -
	grudzień 2034	grudzień 2034
Wartość niezdyskontowanych zakładanych przyszłych wpływów	7 563 217	7 239 219
*dotyczy 99% wartości pakietów wierzytelności

Zakładany, szacunkowy harmonogram wpływów z pakietów wierzytelności (wartość niezdyskontowana):

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Okres
Do 12 miesięcy	1 662 753	1 610 716
Od 1 do 2 lat	1 585 210	1 502 131
Od 2 do 3 lat	1 277 781	1 255 767
Od 3 do 4 lat	938 026	966 812
Od 4 do 5 lat	706 581	647 285
Powyżej 5 lat	1 392 865	1 256 508
	7 563 217	7 239 219

Część pakietów wierzytelności jest zabezpieczona wpisem do hipoteki (pakiety kredytów hipotecznych) lub zastawem rejestrowym (pakiety kredytów samochodowych).

Grupa na koniec każdego kwartału dokonuje aktualizacji, o ile jest to zasadne, następujących parametrów stanowiących podstawę szacowania oczekiwanych przyszłych wpływów pieniężnych w przypadku pakietów wierzytelności wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu:

• premia za ryzyko,
• okres, za który oszacowano przepływy pieniężne,
• wartość oczekiwanych, przyszłych wpływów w oparciu o dostępne aktualne informacje oraz aktualnie wykorzystywane narzędzia windykacji.

Analiza wrażliwości – weryfikacja prognozy

w tysiącach złotych		Zysk lub strata bieżącego okresu	Kapitał własny bez zysku lub straty
	wzrost odzysków o 100 pb	spadek odzysków o 100 pb	wzrost odzysków o 100 pb	spadek odzysków o 100 pb
31 grudnia 2019 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności	36 007	(36 007)	-	-
31 grudnia 2018 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności	34 664	(34 664)	-	-

Analiza wrażliwości – horyzont czasowy

w tysiącach złotych		Zysk lub strata bieżącego okresu	bieżącego okresu	Kapitał własny bez zysku lub straty
	wydłużenie o rok	skrócenie o rok	wydłużenie o rok	skrócenie o rok
31 grudnia 2019 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności	1 977	(6 166)	-	-
31 grudnia 2018 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 474	(8 542)	-	-

Ekspozycja Grupy na ryzyka kredytowe, walutowe i stopy procentowej w odniesieniu do inwestycji oraz odpisy aktualizujące wartość udzielonych pożyczek opisane zostały w nocie 29.

Zmiany wartości księgowej netto nabytych pakietów wierzytelności kształtowały się następująco:

w tysiącach złotych
Wartość nabytych pakietów wierzytelności na dzień 31.12.2017	3 120 562
Wpływ zmian zasad rachunkowości w związku z wdrożeniem MSSF 9	29 582
Wartość nabytych pakietów wierzytelności na dzień 01.01.2018	3 150 144
Zakup pakietów	1 394 581
Korekta ceny nabycia z tytułu dyskonta	(245)
Wpłaty od osób zadłużonych	(1 576 775)
Wzrost/(spadek) zobowiązań wobec osób zadłużonych z tytułu nadpłat	589
Wycena programu lojalnościowego	6 283
Wpłaty od pierwotnego wierzyciela	(5 452)
Przychody z windykacji pakietów nabytych (odsetki oraz aktualizacja)	1 069 997
Różnice z przeliczenia wartości pakietów wierzytelności	38 596
Wartość nabytych pakietów wierzytelności na dzień 31.12.2018	4 077 718
Wartość nabytych pakietów wierzytelności na dzień 01.01.2019	4 077 718
Zakup pakietów	780 998
Korekta ceny nabycia z tytułu dyskonta Wpłaty od osób zadłużonych	- (1 782 443)
Wzrost/(spadek) zobowiązań wobec osób zadłużonych z tytułu nadpłat	4 988
Wycena programu lojalnościowego	4 456
Przychody z windykacji pakietów nabytych (odsetki oraz aktualizacja)	1 138 338
Różnice z przeliczenia wartości pakietów wierzytelności	(27 234)
Wartość nabytych pakietów wierzytelności na dzień 31.12.2019	4 196 821

Wspólne ustalenia umowne

W dniu 29 lipca 2016 r. Grupa KRUK, działając poprzez swoje spółki powiązane ProsperoCapital S.à.r.l z siedzibą w Luxemburgu "ProsperoCapital" oraz Invest Capital Ltd. z siedzibą na Malcie "ICM" zawarła umowę z International Finance Corporation (jednostka powiązana z Bankiem Światowym) "IFC" o wspólny zakup pakietów wierzytelności na rynku rumuńskim, zlecenie serwisowania zakupionych pakietów wspólnie wybranej jednostce zgodnie zatwierdzoną przez obie strony strategią serwisowania. Umowa obowiązuje do dnia 3 sierpnia 2022 r. z możliwością przedłużenia o kolejne 4 lata. Zawarta umowa ma znaczenie dla Grupy KRUK, ponieważ umożliwiła istotne zwiększenie udziału rynkowego w Rumunii. Umowa spełnia

warunki klasyfikacji jej do wspólnego ustalenia umownego i ma formę wspólnego działania, które podlega ujęciu w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym na zasadzie proporcjonalnego udziału w aktywach i zobowiązaniach.

Grupa KRUK przy ocenie czy umowa spełnia warunki współkontroli nie opierała się na ocenach subiektywnych. Zasady współkontroli nad spółką ProsperoCapital zostały zawarte w podpisanych między współkontrolującymi umowach:

• Grupa KRUK posiada 67% a IFC 33% praw do aktywów i zobowiązań spółki ProsperoCapital;
• zakup pakietu wierzytelności został sfinansowany poprzez emisję obligacji przez ProsperoCapital, które zostały objęte w 67% przez ICM i w 33% przez IFC; Wszystkie ryzyka oraz korzyści są przyporządkowane podmiotowi obejmującemu obligacje,
• wszystkie istotne decyzje są podejmowane przy jednogłośnej zgodzie obu stron:
  • obie strony muszą zatwierdzić aktualizowaną co pół roku strategię serwisowania wierzytelności oraz biznes plan
  • żadna ze stron jednostronnie nie może wprowadzić żadnych istotnych zmian do struktury spółki, jej organów zarządzających
• wpływy z pakietu stanowiące spłatę obligacji są dystrybuowane proporcjonalnie do posiadanych przez strony praw do aktywów
• po upływie okresu umownego strony zgodnie ze strategią dzielą się zakupionymi wierzytelnościami wycenionymi na dzień rozwiązania umowy.

Grupa KRUK przy ocenie że transakcja spełnia warunki wspólnego działania a nie wspólnego przedsięwzięcia wzięła pod uwagę:

• treść ekonomiczną zawartej transakcji, zgodnie z którą Grupa KRUK zainwestowała w zakup pakietów wierzytelności a nie w obligacje w spółce ProsperoCapital
• charakter płatności obligacji wskazujący na transakcję typu "pass through" zgodnie z którą spłaty obligacji są ściśle powiązane z wpływami pieniężnymi z zakupionych pakietów wierzytelności
• zgodnie z zawartą umową strony wspólnego działania nie mają prawa do aktywów netto ale do cesji wierzytelności z zakupionego portfela tytułem zaspokojenia niespłaconych kwot obligacji po wygaśnięciu okresu na który została zawarta umowa.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. wartość inwestycji Grupy KRUK z tytułu wyżej wymienionego wspólnego działania wykazana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wynosi 96 936 tys. zł., z kolei wartość przychodów wykazana w sprawozdaniu z zysków lub strat 50 617 tys.zł (nota 2.4).

Udzielone pożyczki

W 2019 r. Grupa kontynuowała udzielanie pożyczek osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Wartość jednej pożyczki nie przekracza 20 tys. zł, a okres kredytowania wynosi od 3 do 60 miesięcy przy stałym oprocentowaniu. Dodatkowe przychody obejmują prowizje i opłaty przygotowawcze.

Zgodnie z podziałem na koszyki opisanym w punkcie 3.4.1, struktura udzielonych pożyczek na koniec okresów sprawozdawczych przedstawia się następująco:

Klasyfikacja MSSF 9	Wartość na dzień 3 1.1 2.2019	Wartość na dzień 3 1.1 2.2018
Inwestycje (Udzielone pożyczki)
Koszyk 1	186 183	-
Koszyk 2	34 789	38 577
Koszyk 3	52 556	19 845
POCI	2 408	-
	275 937	58 422
Odpis na oczekiwane straty kredytowe
Koszyk 1	21 298	-
Koszyk 2	6 730	3 480
Koszyk 3	33 293	10 878
POCI	-	-
	61 320	14 358
Wartość netto
	214 617	44 064

Zmiany wartości księgowej netto udzielonych pożyczek kształtowały się następująco:

w tysiącach złotych
Wartość udzielonych pożyczek na dzień 0 1.0 1.2018	31 884
Uruchomienia nowych pożyczek	36 079
Spłata udzielonych pożyczek	(40 437)
Przychody z tytuły udzielonych pożyczek	14 884
Odpis na oczekiwane straty kredytowe	(1 700)
Różnice kursowe z przeliczenia wartości pożyczek	9 7
Wartość udzielonych pożyczek na dzień 3 1.1 2.2018	40 807
Wartość udzielonych pożyczek na dzień 0 1.0 1.2019	40 807
Przejęcie pożyczek w ramach nabycia Wonga.pl Sp. z o.o. w
wartości godziwej	87 373
Uruchomienia nowych pożyczek	327 599
Spłata udzielonych pożyczek	(290 167)
Przychody z tytuły udzielonych pożyczek	87 444
Odpis na oczekiwane straty kredytowe	(30 603)
Sprzedaż udzielonych pożyczek	(7 346)
Różnice kursowe z przeliczenia wartości pożyczek	(490)
Wartość udzielonych pożyczek na dzień 3 1.1 2.2019	214 617

	01.01.2019 - 31.12.2019			01.01.2018 - 31.12.2018
w tysiącach złotych	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3
Wartość odpisu na dzień 1 stycznia	-	3 480	10 878	-	2 926	9 476
Odpis na oczekiwane straty kredytowe
ujęty w okresie sprawozdawczym	33 556	19 175	-	-	557	1 402
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 2	(4 967)	4 967	-	-	-	-
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 3	(7 291)	-	7 291	-	-	-
Przesunięcie koszyk 2 do koszyk 3		(20 893)	20 893	-	-	-
Rozwiązanie odpisu na oczekiwane
straty kredytowe	-	-	(5 769)	-	(3)	-
Wykorzystanie odpisu	-	-	-	-	-	-
Wartość odpisu na dzień 31 grudnia	21 298	6 730	33 293	-	3 480	10 878

Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe kształtowały się następująco:

Wysokość odpisu ustalana jest w podziale na koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych udzielonych pożyczek w oparciu o szacunki uwzględniające ryzyko poniesienia oczekiwanej straty, tworzone z uwzględnieniem stopnia ich przeterminowania (nota 3.4.1). Wartość odpisu na koniec okresu sprawozdawczego pokrywa 22,2% wartości brutto udzielonych pożyczek.

W związku z nabyciem spółki WONGA, Grupa nabyła między innymi pożyczki przeterminowane powyżej 90 dni, które zaklasyfikowała jako aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (ang. "Purchased or Originated Credit Impaired" – POCI). Ujęcie początkowe tych aktywów następuje w wartości netto (tj. bez odpisów aktualizujących) odpowiadającej ich wartości godziwej na dzień nabycia. Grupa wycenia aktywa zaklasyfikowane jako POCI według zamortyzowanego kosztu. Na dzień nabycia spółki WONGA wartość brutto aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe oraz odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych wynosiły odpowiednio 13 487 tys. zł oraz 8 441 tys. zł. Na dzień 31 grudnia 2019 r. wartość brutto oraz odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla ww. aktywów wyniosły odpowiednio 10 611 tys. zł i 8 203 tys. zł.

Analiza wrażliwości – weryfikacja prognozy

w tysiącach złotych		Zysk lub strata bieżącego okresu	Kapitał własny bez zysku lub straty
	wzrost odzysków o 100 pb	spadek odzysków o 100 pb	wzrost odzysków o 100 pb	spadek odzysków o 100 pb
31 grudnia 2019 r. Inwestycje w udzielone pożyczki	2 143	(2 144)	-	-
31 grudnia 2018 r. Inwestycje w udzielone pożyczki	405	(406)	-	-

Analiza wrażliwości – horyzont czasowy

w tysiącach złotych	Zysk lub strata bieżącego okresu		Kapitał własny bez zysku lub straty
	wydłużenie o miesiąc	skrócenie o miesiąc	wydłużenie o miesiąc	skrócenie o miesiąc
31 grudnia 2019 r. Inwestycje w udzielone pożyczki	(3 395)	1 848	-	-
31 grudnia 2018 r. Inwestycje w udzielone pożyczki	(1 852)	1 236	-	-

Ekspozycja Grupy na ryzyka kredytowe, walutowe i stopy procentowej w odniesieniu do inwestycji oraz odpisy aktualizujące wartość udzielonych pożyczek opisane zostały w nocie 29.

17. Nieruchomości inwestycyjne

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Nieruchomości inwestycyjne	34 655	35 188

W ramach działalności operacyjnej Grupa przejmuje nieruchomości stanowiące zabezpieczenie nabytych wierzytelności. Część wpłat zrealizowanych z pakietów pochodzi ze sprzedaży na otwartym rynku przejętych wcześniej nieruchomości.

w tysiącach złotych
Wartość nieruchomości posiadanych na 01.01.2018	23 869
Wartość przejętych nieruchomości	25 190
Wartość sprzedanych nieruchomości	(12 118)
Przychody ze sprzedaży nieruchomości	(1 753)
Wartośc nieruchomości posiadanych na 31.12.2018	35 188
Wartość nieruchomości posiadanych na 01.01.2019	35 188
Wartość przejętych nieruchomości	25 548
Wartość sprzedanych nieruchomości	(25 092)
Przychody ze sprzedaży nieruchomości	(989)
Wartośc nieruchomości posiadanych na 31.12.2019	34 655

Nieruchomości inwestycyjne wycenia się w wartości godziwej.

18. Podatek odroczony

Aktywa oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Aktywa oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego zostały ujęte w odniesieniu do poniższych pozycji aktywów i zobowiązań:

w tysiącach złotych	Aktywa		Rezerwy		Wartość netto
	31.12.2019	31.12.2018	31.12.2019	31.12.2018	31.12.2019	31.12.2018
aktywa trwałe Rzeczowe	4 513	1 321	(4 909)	(1 742)	(396)	(421)
Wartości niematerialne	-	-	(4 841)	(2 627)	(4 841)	(2 627)
Straty podatkowe podlegające odliczeniu
w przyszłych okresach	11 323	1 482	-		11 323	1 482
Należności z tytułu usług oraz pozostałe dostaw i	121	-	(243)	(173)	(122)	(173)
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz
innych instrumentów dłużnych	18 496	10 675	-	-	18 496	10 675
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	2 391	2 001	-	-	2 391	2 001
zobowiązania Rezerwy i	3 656	2 265	-	-	3 656	2 265
Inwestycje	21 429	3 267	(58 435)	(25 651)	(37 006)	(22 384)
Pochodne zabezpieczające instrumenty		-	-	-	-	-
/ Aktywa rezerwy z tytułu odroczonego podatku
dochodowego	61 930	21 011	(68 428)	(30 193)	(6 498)	(9 182)
Kompensata	(61 930)	(21 011)	61 930	21 011	-	-
/ Aktywa rezerwy z tytułu odroczonego podatku
dochodowego wykazane w sprawozdaniu z
sytuacji finansowej	-	-	(6 498)	(9 182)	(6 498)	(9 182)

Zmiana różnic przejściowych w okresie

w tysiącach złotych		różnic Zmiana przejściowych ujęta jako zysk	Zmiana różnic przejściowych			różnic Zmiana przejściowych ujęta jako zysk
		lub strata	związna z			lub strata
	Stan na	bieżącego	nabyciem spółki	Stan na	Stan na	bieżącego	Stan na
	01.01.2019	okresu	Wonga.pl.	31.12.2019	01.01.2018	okresu	31.12.2018
Rzeczowe aktywa trwałe	(421)	2 5	-	(396)	(116)	(305)	(421)
Wartości niematerialne	(2 627)	(2 214)	-	(4 841)	(2 395)	(232)	(2 627)
Straty podatkowe podlegające odliczeniu w przyszłych okresach	1 482	9 842	-	11 323	-	1 482	1 482
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	(173)	5 1	-	(122)	(10 338)	10 165	(173)
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów
dłużnych	10 675	7 821	-	18 496	2 005	8 670	10 675
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	2 001	390	-	2 391	890	1 112	2 001
Rezerwy i zobowiązania	2 265	1 391	-	3 656	1 211	1 054	2 265
Inwestycje	(22 384)	(22 861)	8 239	(37 006)	(4 322)	(18 062)	(22 384)
	(9 182)	(5 282)	8 239	(6 498)	(13 064)	3 095	(9 182)
w tysiącach złotych		Zmiana różnic				Zmiana różnic
		przejściowych				przejściowych
		w innych ujęta				w innych ujęta
	Stan na	całkowitych		Stan na	Stan na	całkowitych	Stan na
	01.01.2019	dochodach		31.12.2019	01.01.2018	dochodach	31.12.2018
Pochodne instrumenty zabezpieczające	-	-	-	-	(1 380)	1 380	-
	-	-	-	-	(1 380)	1 380	-

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Zmiana z tytułu różnic przejściowych ujęta jako zysk lub strata bieżącego okresu wyniosła -5 282 tys. zł i jest różna od kwoty wskazanej powyżej o 8 239 tys. zł, co jest równoważne z kwotą przejętego aktywa z tytułu podatku odroczonego w ramach transakcji nabycia spółki Wonga.pl.

Grupa korzysta z regulacji MSR 12 i nie tworzy rezerwy na podatek odroczony od zysków zatrzymanych w spółkach powiązanych, w których posiada kontrolę nad terminami odwracania się różnic przejściowych w dającej się przewidzieć przyszłości i prawdopodobne jest, że te różnice nie odwrócą się w najbliższej przyszłości. Łączna kwota różnic przejściowych stanowiących podstawę nieujętej rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego od zysków zatrzymanych na dzień 31.12.2019 r. wynosi 1 250 455 tys. zł (na dzień 31.12.2018 r.: 1 223 280 tys. zł).

Nieutworzone aktywo z tytułu podatku odroczonego ze względu na stratę podatkową

Strata podatkowa za rok obrotowy może zostać rozliczona przez okres 5 lat począwszy od roku następującego po roku, w którym została poniesiona. Zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi do 50% straty może zostać rozliczone w każdym z tych 5 lat.

Straty podatkowe (spółek Erif Bussines Solution i Secapital Polska) i okresy, w których mogą zostać rozliczone kształtują się następująco:

w tysiącach złotych	Data przedawnienia się
	straty	31.12.2019	31.12.2018
Strata podatkowa z 2014 r.	31 grudnia 2019 r.	-	1 277
Strata podatkowa z 2015 r.	31 grudnia 2020 r.	698	698
Strata podatkowa z 2016 r.	31 grudnia 2021 r.	265	265
Strata podatkowa z 2017 r.	31 grudnia 2022 r.	1 8	1 8
Strata podatkowa z 2018 r.	31 grudnia 2023 r.	6 4	6 4
Strata podatkowa z 2019 r.	31 grudnia 2024 r.	6 2	-
		1 106	2 322
Obowiązująca stawka podatkowa		19%	19%
Potencjalna korzyść z tytułu strat podatkowych		210	441

Aktywa z tyt. podatku odroczonego o wartości 210 tys. zł (2018 r.: 441 tys. zł) nie zostały ujęte w kalkulacji podatku odroczonego z uwagi na istniejącą niepewność odnośnie ich wykorzystania.

19. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

Należności z tytułu dostaw i usług

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Należności z tytułu dostaw i usług	23 988	28 143
	23 988	28 143
Długoterminowe	-	-
Krótkoterminowe	23 988	28 143
	23 988	28 143
Pozostałe należności
w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Należności z tytułu podatków innych niż podatek dochodowy	16 341	12 297
Należności z tytułu kaucji i wadiów	9 488	7 150
Należności z tytułu kwot zwindykowanych	5 365	2 925
Inne należności	573	448
Należności z tytułu opłat sądowych i skarbowych	8 5	268
	31 852	23 088

Pozycja należności z tytułu podatków innych niż podatek dochodowy to należność z tytułu podatku VAT.

Ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe i ryzyko walutowe oraz odpisy aktualizujące wartość należności przedstawione zostały w nocie 29.

20. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Środki pieniężne w kasie	233	57
Środki pieniężne na rachunkach bieżących	150 041	147 245
	150 274	147 302

Ekspozycja Grupy na ryzyko stopy procentowej oraz analiza wrażliwości dla finansowych aktywów i zobowiązań, została przedstawiona w nocie 29.

21. Pozostałe aktywa

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Koszty następnych okresów sprawozdawczych	1 342	1 015
Ubezpieczenia	866	878
Pozostałe	574	407
Rozliczenie prac rozwojowych	238	486
	3 020	2 786

22. Kapitał własny

Kapitał zakładowy

	2019	2018
w tysiącach akcji
Ilość akcji na 1 stycznia	18 887	18 808
Emisja akcji	8 5	7 9
Ilość akcji na koniec okresu (w pełni opłacone)	18 972	18 887
w złotych
Wartość nominalna 1 akcji	1,00	1,00
w tysiącach złotych
Wartość nominalna kapitału zakładowego na 1 stycznia	18 887	18 808
Wartość nominalna na 31 grudnia	18 972	18 887

Struktura własności kapitału zakładowego Jednostki Dominującej na dzień 31 grudnia 2019 r.

	Wartość nominalna
Akcjonariusz	Ilość akcji akcji (w tysiącach sztuk)		udział (%)
Piotr Krupa	1 886 666	1 887	9,94%
NN PTE (*)	2 055 000	2 055	10,83%
Aviva OFE	1 740 000	1 740	9,17%
PZU OFE	1 056 178	1 056	5,57%
Pozostali członkowie Zarządu	217 705	218	1,15%
Pozostali Akcjonariusze	12 016 262	12 016	63,34%
	18 971 811	18 972	100%

Na dzień 31 grudnia 2019 r. zarejestrowany kapitał zakładowy składał się z 18 972 tys. akcji. (31.12.2018 r.: 18 887 tys.).

Pozostałe kapitały rezerwowe

Pozostałe kapitały rezerwowe powstają na skutek uchwały Walnego Zgromadzenia Jednostki Dominującej, które jest upoważnione do decydowania o ich przeznaczeniu. Ponadto kapitały rezerwowe tworzone są również na skutek przyznania pracownikom świadczeń wynikających z płatności w formie akcji.

Płatności w formie akcji własnych

Program motywacyjny na lata 2015-2019

W dniu 28 maja 2014 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie KRUK S.A. podjęło uchwałę nr 26/2014 w sprawie ustalenia zasad przeprowadzenia przez Spółkę programu motywacyjnego na lata 2015-2019, warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego Spółki oraz emisji warrantów subskrypcyjnych z wyłączeniem w całości prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy Spółki w odniesieniu do akcji emitowanych w ramach kapitału warunkowego i warrantów subskrypcyjnych oraz zmiany Statutu Spółki (Program 2015-2019). Program 2015- 2019 adresowany jest do kluczowych członków kadry menedżerskiej Spółki oraz spółek wchodzących w skład Grupy.

Program 2015-2019 jest drugim programem motywacyjnym w historii działalności Grupy KRUK. Szczegóły poprzedniego Programu motywacyjnego na lata 2011-2014 zostały opisane między innymi w ramach Sprawozdania zarządu KRUK S.A. z działalności Grupy KRUK za 2015 r.

W ramach Programu 2015-2019 osoby uprawnione uzyskują możliwość nabycia akcji Spółki Serii F na preferencyjnych warunkach określonych w uchwale. Grono Osób Uprawnionych stanowią członkowie Zarządu, w tym Prezes Zarządu, i pracownicy Spółki oraz spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej, pod warunkiem pozostawania ze Spółką lub spółką zależną w stosunku pracy lub innym stosunku prawnym świadczenia usług przez okres minimum 12 miesięcy w roku kalendarzowym poprzedzającym rok złożenia oferty objęcia warrantów subskrypcyjnych.

W związku z realizacją Programu 2015-2019 Walne Zgromadzenie uchwaliło warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego Spółki o nie więcej niż 847 950 zł w drodze emisji nie więcej niż 847 950 akcji zwykłych na okaziciela serii F. Celem warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego jest przyznanie praw do objęcia akcji serii F posiadaczom warrantów subskrypcyjnych, które mają być wyemitowane w ramach Programu 2015-2019. Posiadacze warrantów subskrypcyjnych będą uprawnieni do wykonania wynikających z nich praw do objęcia akcji serii F po cenie emisyjnej stanowiącej równowartość średniego kursu zamknięcia akcji Spółki ze wszystkich dni notowań akcji spółki w okresie od 27 lutego 2014 r. do 27 maja 2014 r. Posiadacze warrantów subskrypcyjnych nie będący Członkami Zarządu Spółki będą uprawnieni do wykonania wynikających z warrantów subskrypcyjnych praw do objęcia Akcji Serii F nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od daty objęcia warrantów subskrypcyjnych, zaś posiadacze będący Członkami Zarządu KRUK - po upływie 12 miesięcy od daty objęcia warrantów (lock-up na prawo do objęcia Akcji Serii F przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych). Wszyscy posiadacze warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych w ramach Transzy I będą uprawnieni do wykonania wynikających z nich praw nie wcześniej, niż po upływie 12 miesięcy od daty ich objęcia. Prawo do objęcia akcji serii F może zostać przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych zrealizowane nie później niż do dnia 31 grudnia 2021 r.

Warranty mają zostać wyemitowane w pięciu transzach, po jednej za każdy rok z kolejnych lat okresu referencyjnego, tj. za lata obrotowe 2015-2019.

Warunkiem zaoferowania Osobom Uprawnionym warrantów za dany rok obrotowy jest wzrost wskaźnika EPS, obliczonego na podstawie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy KRUK, o co najmniej 13 proc. średniorocznie w stosunku do roku bazowego.

Program ustanawia możliwość finansowania przez Spółkę nabywania akcji Spółki serii F przez Osoby Uprawnione na zasadach określonych w uchwale.

Warranty Subskrypcyjne nie mogą być obciążane, podlegają dziedziczeniu oraz nie są zbywalne.

Ilość opcji	31.12.2019	31.12.2018
Ilość opcji wycenionych w ramach Programu 2015-2019 na początek okresu
sprawozdawczego*:	818 208	784 229
Ilość opcji wycenionych w ramach Programu 2015-2019 w trakcie roku
sprawozdawczego*:	19 768	33 979
Ilość opcji wycenionych w ramach Programu 2015-2019 na koniec okresu
sprawozdawczego*:	837 976	818 208
Ilość opcji umorzonych w ramach Programu 2015-2019 w trakcie roku
sprawozdawczego**:	8 294	19 308
Ilość opcji zrealizowanych w ramach Programu 2015-2019 w trakcie roku
sprawozdawczego:	84 950	78 961
Ilość opcji dostępnych do zrealizowania w ramach Programu 2015-2019 na
koniec okresu sprawozdawczego:	160 984	105 737
Cena emisyjna opcji w Programie 2015-2019	83,52	83,52

*ilość opcji wycenionych uwzględnia wszystkie opcje wycenione w ramach Programu, łącznie z opcjami umorzonymi **przez opcje umorzone rozumie się opcje wycenione, które nie zostaną wydane z przyczyn przewidzianych w Regulaminie Programu Opcji

Transza I

W dniu 9 czerwca 2016 r. przyjęta została uchwała Rady Nadzorczej KRUK S.A. stwierdzająca spełnienie warunku określonego w Programie Opcji dla zaoferowania Warrantów Subskrypcyjnych przypadających w Transzy I za 2015 rok. W dniu 17 czerwca 2016 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, nie będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy I za 2015 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019.

Na tej podstawie w dniu 22 czerwca 2016 r. Zarząd złożył Osobom Uprawnionym, nie będącym członkami Zarządu, oferty objęcia warrantów I Transzy. Wydanie warrantów subskrypcyjnych Osobom Uprawnionym nastąpiło w dniu 1 lipca 2016 r. w ilości 86 435 szt.

W dniu 27 sierpnia 2016 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy I za 2015 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. Przedmiotowa Lista została zmieniona uchwałą Zarządu z dnia 24 października 2016 r. Uchwała ta została zaakceptowana uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 27 października 2016r. Na tej podstawie Rada Nadzorcza złożyła członkom Zarządu oferty objęcia warrantów w I Transzy Programu Managerskiego na lata 2015-2019. Wydanie warrantów Osobom Uprawnionym, będącym członkami Zarządu, nastąpiło w dniu 27 października 2016 r. w ilości 20 000 szt.

Do dnia publikacji niniejszego raportu na nowo wyemitowane akcje Spółki serii F zamienione zostało 82 574 szt. Warrantów wyemitowanych w ramach Transzy I. Tym samym w posiadaniu osób uprawnionych pozostaje 23 861 szt. warrantów z Transzy I, uprawniających do objęcia takiej samej liczby akcji serii F, z czego 13 500 szt. pozostaje w posiadaniu członków Zarządu.

Transza II

Uchwałą, która weszła w życie w dniu 5 czerwca 2017 r. Rada Nadzorcza Spółki stwierdziła, iż spełniony został warunek określony w Programie Opcji dla zaoferowania Warrantów Subskrypcyjnych przypadających w Transzy II za 2016 rok.

W dniu 20 czerwca 2017 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, nie będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy II za 2016 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019.

Na tej podstawie w dniu 4 lipca 2017 r. Zarząd złożył Osobom Uprawnionym, nie będącym członkami Zarządu, oferty objęcia warrantów II Transzy. Wydanie warrantów subskrypcyjnych Osobom Uprawnionym nastąpiło w dniu 7 lipca 2017 r. w ilości 91 467 szt.

W dniu 1 sierpnia 2017 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie zmiany listy Osób Uprawnionych, będących członkami Zarządu Spółki, do uczestnictwa w Programie Opcji na lata 2015-2019, zaakceptowaną przez Radę Nadzorczą z dniem 7 sierpnia 2017 r. Z kolei uchwałą z dnia 10 sierpnia 2017 r. Zarząd Spółki ustalił listę Osób Uprawnionych, będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy II za 2016 rok. Na tej podstawie Rada Nadzorcza złożyła członkom Zarządu oferty objęcia warrantów w II Transzy Programu 2015-2019. Wydanie warrantów Osobom Uprawnionym, będącym członkami Zarządu, nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2017 r. w ilości 50 480 szt.

Do dnia publikacji niniejszego raportu na nowo wyemitowane akcje Spółki serii F zamienione zostało 94 308 szt. Warrantów z Transzy II. W posiadaniu osób uprawnionych pozostaje w dalszym ciągu 47 639 szt. warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych w ramach Transzy II, uprawniających do objęcia takiej samej liczby akcji serii F, z czego 30 650 szt. pozostaje w posiadaniu członków Zarządu.

Transza III

Uchwałą z dnia 11 maja 2018 r. Rada Nadzorcza Spółki stwierdziła, iż spełniony został warunek określony w Programie Opcji dla zaoferowania Warrantów Subskrypcyjnych przypadających w Transzy III za 2017 rok. W dniu 15 maja 2018 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, nie będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy III za 2017 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. Na tej podstawie w dniu 20 czerwca 2018 r. Zarząd złożył Osobom Uprawnionym, nie będącym członkami Zarządu, oferty objęcia warrantów w III Transzy. Wydanie warrantów

subskrypcyjnych Osobom Uprawnionym nastąpiło w dniu 3 lipca 2018 r. w ilości 85 853 szt.

W dniu 11 września 2018 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy III za 2017 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. Na tej podstawie Rada Nadzorcza złożyła członkom Zarządu oferty objęcia warrantów w III Transzy Programu Managerskiego na lata 2015-2019. Wydanie warrantów Osobom Uprawnionym, będącym członkami Zarządu, nastąpiło w dniu 17 września 2018 r. w ilości 54 344 szt.

Do dnia publikacji niniejszego raportu na nowo wyemitowane akcje Spółki serii F zamienione zostało 50 713 szt. Warrantów z Transzy III. W posiadaniu osób uprawnionych pozostaje w dalszym ciągu 102 741 szt. warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych w ramach Transzy III, uprawniających do objęcia takiej samej liczby akcji serii F, z czego 54 344 szt. pozostają w posiadaniu członków Zarządu.

Transza IV

Uchwałą z dnia 15 lipca 2019 r. Rada Nadzorcza Spółki stwierdziła, iż spełniony został warunek określony w Programie Opcji dla zaoferowania Warrantów Subskrypcyjnych przypadających w Transzy IV za 2018 rok. W dniu 16 lipca 2019 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy IV za 2018 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. W dniu 22 lipca 2019 r. Rada Nadzorcza podjęła uchwałę w sprawie akceptacji uchwały Zarządu nr 235/2019 w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy IV za 2018 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. W dniu 24 lipca 2019 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy Osób Uprawnionych, nie będących członkami Zarządu, do objęcia Warrantów Subskrypcyjnych w Transzy IV za 2018 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. Na tej podstawie w dniu 25 lipca 2019 r. Zarząd złożył Osobom Uprawnionym, nie będącym członkami Zarządu, oferty objęcia warrantów w IV Transzy. Wydanie warrantów subskrypcyjnych Osobom Uprawnionym nastąpiło w dniu 27 sierpnia 2019 r. w ilości 115 528 szt.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz na dzień publikacji niniejszego sprawozdania, Członkowie Zarządu Spółki nie posiadają innych uprawnień do akcji KRUK niż wskazane poniżej warranty subskrypcyjne.

Imię i Nazwisko	Stanowisko	Liczba posiadanych warrantów w ramach Transzy I, II, III i IV za rok 2015, 2016, 2017, 2018
Piotr Krupa	Prezes Zarządu	52 940
Agnieszka Kułton	Członek Zarządu	40 413
Urszula Okarma	Członek Zarządu	40 413
Iwona Słomska	Członek Zarządu	27 248
Michał Zasępa	Członek Zarządu	27 248

Liczba posiadanych warrantów przez Członków Zarządu na dzień 31.12.2019 r.

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych obejmują różnice kursowe wynikające z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek działających za granicą.

w tysiącach złotych	01.01.2019 -	01.01.2018 -
	31.12.2019	31.12.2018
InvestCapital Ltd.	19 456	(207)
Secapital S.a.r.l.	2 345	13 686
Kruk Italia	(285)	(10 607)
Kruk Deustschland GmbH	(639)	1 705
Kruk Espana S.L.	(320)	(3 218)
KRUK Romania S.r.l.	(253)	804
Itacapital S.r.l	457	(980)
KRUK Česká a Slovenská republika s.r.o.	194	1 215
ProsperoCapital S.a.r.l.	2 403	-
Pozostałe	192	452
	23 550	2 850

23. Zysk przypadający na jedną akcję

Podstawowy zysk przypadający na akcję

Kalkulacja podstawowego zysku przypadającego na jedną akcję na 31 grudnia 2019 r. dokonana została w oparciu o zysk netto przypadający na akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej w kwocie 276 390 tys. zł (2018 r.: 330 016 tys. tys. zł) oraz o średnią ważoną liczbę akcji w okresie objętym sprawozdaniem finansowym w liczbie 18 916 tys. szt. (2018 r.: 18 843 tys. szt.). Wielkości te zostały ustalone w sposób przedstawiony poniżej:

Zysk netto przypadający na akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej

w tysiącach złotych		01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Zysk netto za okres sprawozdawczy Udziały niekontrolujące		277 057	330 412
Zysk netto akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej		(667) 276 390	(396) 330 016
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
w tysiącach akcji	Nota	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Ilość akcji zwykłych na dzień 1 stycznia	2 2	18 887	18 808

Wpływ umorzenia i emisji	2 9	3 5
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie kończącym się 31 grudnia	18 916	18 843

w złotych
Zysk przypadający na 1 akcję	14,61	17,51

Wypłacona dywidenda przypadająca na jedną akcję

w tysiącach złotych	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Wypłacona dywidenda z zysku oraz zysków zatrzymanych	94 653	94 040
w złotych Dywidenda przypadający na 1 akcję	5,00	5,00

Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję

Kalkulacja rozwodnionego zysku przypadającego na jedną akcję na 31 grudnia 2019 r. dokonana została w oparciu o zysk netto przypadający na akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej w kwocie 276 390 tys. zł oraz o średnią ważoną rozwodnioną liczbę akcji w okresie objętym sprawozdaniem finansowym w liczbie 19 326 tys. szt. Wielkości te zostały ustalone w sposób przedstawiony poniżej:

Średnia ważona liczba akcji zwykłych (rozwodniona)

w tysiącach akcji	31.12.2019	31.12.2018
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie kończącym się 31 grudnia	18 916	18 843
Wpływ emisji niezarejestrowanych i nieobjętych akcji	410	465
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie kończącym się 31
grudnia (rozwodniona)	19 326	19 308
w złotych
Zysk przypadający na 1 akcję (rozwodniony)	14,30	17,09

24. Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu

Nota prezentuje dane o zobowiązaniach Grupy z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Informacje odnośnie ekspozycji Grupy na ryzyko kursowe, ryzyko płynności i ryzyko stopy procentowej przedstawia nota 29.

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Zobowiązania długoterminowe
Zabezpieczone kredyty i pożyczki	1 145 889	1 057 384
Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone)	1 267 601	1 142 906
Zobowiązania z tytułu leasingu	44 779	1 362
	2 458 269	2 201 652
Zobowiązania krótkoterminowe
Krótkoterminowa część zabezpieczonych kredytów i pożyczek	134 353	73 632
Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone)	93 575	216 966
Krótkoterminowa część zobowiązań z tytułu leasingu	19 530	7 793
	247 458	298 391

Warunki oraz harmonogram spłat kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu

			Rok
w tysiącach złotych	Waluta	Nominalna stopa	zapadalności	31.12.2019	31.12.2018
Kredyty i pożyczki zabezpieczone na majątku Grupy	EUR/PLN	WIBOR 1M + marża 1,0-2,25 p.p.; EURIBOR 1M + marża 2,2-2,40 p.p; EURIBOR 3M + marża 2,40 p.p	2024	1 280 242	1 131 016
Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone)	PLN	WIBOR 3M + marża 3,0-4,0 p.p.	2023	1 361 176	1 359 872
Zobowiązania z tytułu leasingu	EUR/PLN	WIBOR 3M lub EURIBOR 1M + marża 1,6-4 p.p.	2022	64 309	9 155

2 705 727 2 500 043

Harmonogram spłat zobowiązań z tytułu leasingu

w tysiącach złotych			Bieżąca wartość
	Przyszłe		przyszłych
	minimalne		minimalnych
	płatności z tytułu		płatności z tytułu
	leasingu	Odsetki	leasingu
Na dzień 31 grudnia 2019 r.
do roku	20 186	656	19 530
od 1 do 5 lat	46 309	1 530	44 779
	66 495	2 186	64 309
Na dzień 31 grudnia 2018 r.
do roku	5 817	6 7	5 750
od 1 do 5 lat	3 551	146	3 405
	9 368	213	9 155

Ustanowione zabezpieczenia na majątku

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Zastaw rejestrowy na zakupionych pakietach wierzytelności, wraz z przelewem wierzytelności, finansowanych kredytem, zastaw rejestrowy na udziałach w spółce Secapital S.a.r.l., zastaw rejestrowy na
obligacjach Itacapital S.rl.	2 451 924	1 875 306
Rzeczowe aktywa trwałe w leasingu	8 345	9 155
	2 460 269	1 884 461

Ustanowione zabezpieczenia zostały opisane w nocie 33.

25. Instrumenty pochodne

Pochodne instrumenty desygnowane do rachunkowości zabezpieczeń

Zabezpieczenie ryzyka stóp procentowych

Ekspozycja na ryzyko stóp procentowych Spółki powstaje głównie na zobowiązaniach finansowych z tytułu otrzymanych kredytów, pożyczek, wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych (nota 24 oraz 29.3).

Za jeden z elementów koniecznych dla skutecznego wdrożenia strategii rozwoju Spółki uznano właściwą politykę zarządzania ryzykiem zmiany stóp procentowych.

Polityka zarządzania ryzykiem stóp procentowych obejmuje następujące zagadnienia:

• cele Spółki w zakresie ryzyka stóp procentowych,
• metody monitorowania ryzyka stóp procentowych,
• dopuszczalny stopień ekspozycji Spółki na ryzyko stóp procentowych,
• zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnej ekspozycji Spółki na ryzyko stóp procentowych,
• zasady zarządzania ryzykiem stóp procentowych Spółki,

Celem zarządzania ryzykiem stóp procentowych spółka zawiera kontrakty IRS.

W 2017 r. Grupa zawarła dwa kontrakty zamiany stóp procentowych (IRS), w których Grupa płaci kupon oparty o stałą stopę procentową PLN, a otrzymuje kupon oparty na zmiennej stopie PLN. Kontrakty zabezpieczają ryzyko stopy procentowej.

Kontrakt pierwszy: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 2,5%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 2 marca 2022 r.

Kontrakt drugi: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 2,5%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 4 maja 2022 r.

Celem ich było zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez zobowiązania w PLN z tytułu zmian referencyjnych stóp procentowych WIBOR 3M (zabezpieczenie kuponu odsetkowego dla 150 mln zł obligacji serii AA2 oraz 50 mln zł obligacji serii AC1). Spółka emituje obligacje, których oprocentowanie jest oparte na stopie bazowej WIBOR 3M powiększonej o marżę. Wyznaczony komponent ryzyka obejmuje średnio 33% z całej pozycji. Zabezpieczeniu podlega wyłącznie jeden komponent ryzyka stanowiący stawkę WIBOR 3M w całym oprocentowaniu obligacji.

Grupa oczekuje wystąpienia przepływów pieniężnych oraz wywarcia przez nie wpływu na wyniki w okresie do 2022 r.

Grupa ustala powiązanie ekonomiczne na podstawie zgodności kluczowych warunków instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej, tj. zgodności stawki bazowej, zgodności częstotliwości przeszacowania stawki bazowej, zgodności długości i dat końca okresów odsetkowych, zgodności daty zapadalności i zgodności wyznaczonej kwoty nominalnej.

Wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego.

Współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0 (tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej).

Źródłem nieefektywności zabezpieczenia może być wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta na wartość godziwą kontraktów terminowych na stopę procentową, które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej.

W 2019 r. Grupa zawarła sześć kontraktów zamiany stóp procentowych (IRS), w których Grupa płaci kupon oparty o stałą stopę procentową PLN, a otrzymuje kupon oparty na zmiennej stopie PLN. Kontrakty zabezpieczające ryzyko stopy procentowej.

Kontrakt pierwszy: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,58%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 28 września 2024 r.

Kontrakt drugi: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,58%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 27 września 2024 r.

Kontrakt trzeci: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,61%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 12 października 2024 r.

Kontrakt czwarty: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,65%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 6 luty 2024 r.

Kontrakt piąty: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,65%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 27 listopada 2024 r.

Kontrakt szósty: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,67%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 18 października 2022 r.

Celem ich było zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez zobowiązania w PLN z tytułu zmian referencyjnych stóp procentowych WIBOR 3M (zabezpieczenie kuponu odsetkowego dla 50 mln zł obligacji serii AH1; 115 mln zł obligacji serii AE4; 35 mln zł obligacji serii AE3; 75 mln zł obligacji serii

AA4; 25 mln zł obligacji serii AG2; 30 mln zł obligacji serii AG1). Spółka emituje obligacje, których oprocentowanie jest oparte na stopie bazowej WIBOR 3M powiększonej o marżę. Wyznaczony komponent ryzyka obejmuje średnio 33% z całej pozycji. Zabezpieczeniu podlega wyłącznie jeden komponent ryzyka stanowiący stawkę WIBOR 3M w całym oprocentowaniu obligacji.

Grupa oczekuje wystąpienia przepływów pieniężnych oraz wywarcia przez nie wpływu na wyniki w okresie do 2024 r.

Grupa ustala powiązanie ekonomiczne na podstawie zgodności kluczowych warunków instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej, tj. zgodności stawki bazowej, zgodności częstotliwości przeszacowania stawki bazowej, zgodności długości i dat końca okresów odsetkowych, zgodności daty zapadalności i zgodności wyznaczonej kwoty nominalnej.

Wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego.

Współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0 (tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej).

Źródłem nieefektywności zabezpieczenia może być wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta na wartość godziwą kontraktów terminowych na stopę procentową, które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej.

Zabezpieczenie ryzyka walutowego

Ekspozycja na ryzyko walutowe Spółki powstaje głównie na inwestycjach w jednostkach zależnych oraz zobowiązania finansowych wycenianych w walucie obcej (nota 29.3).

Polityka zarządzania ryzykiem walutowym obejmuje następujące zagadnienia:

• cele Grupy w zakresie zarządzania ryzykiem walutowym
• kluczowe zasady zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie
• dopuszczalny wpływ ryzyka walutowego na wyniki i kapitały Grupy (apetyt na ryzyko walutowe)
• metody pomiaru i monitorowania ryzyka walutowego oraz ekspozycji na ryzyko walutowe
• zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnego apetytu na ryzyko walutowe i określonych limitów ryzyka walutowego
• zasady zabezpieczania ryzyka walutowego
• role i obowiązki w procesie zarządzania ryzykiem walutowym.

W 2019 roku Grupa podjęła działania zabezpieczające ryzyko walutowe wynikające z przeliczenia aktywów netto w jednostce zagranicznej poprzez zawarcie przez spółki z Grupy transakcji zabezpieczających. Celem Grupy jest ograniczenie wpływu różnic kursowych w skonsolidowanym sprawozdaniu z tytułu konsolidacji zależnych podmiotów zagranicznych. Transakcje zostały zawarte przez KRUK S.A. i rozliczone różnicami kursowymi, bez dostawy waluty.

Data zawarcia	Data rozliczenia		Kwota w EUR	Wartość w PLN
2019-02-28	2019-03-29	-	65 000 000	280 325 500
2019-03-29	2019-04-30	-	60 000 000	258 462 000
2019-04-30	2019-05-31	-	82 000 000	351 853 800
2019-05-31	2019-06-28	-	60 000 000	257 496 000
2019-05-31	2019-06-28	-	23 000 000	98 573 400
2019-06-28	2019-07-31	-	21 000 000	89 434 800
2019-06-28	2019-07-31	-	60 000 000	255 372 000
2019-07-31	2019-08-30	-	55 000 000	236 434 000
2019-07-31	2019-08-30	-	21 000 000	90 241 200
2019-08-30	2019-09-30	-	32 000 000	140 409 600
2019-08-30	2019-09-30	-	31 000 000	135 987 700
2019-09-30	2019-10-31	-	29 000 000	127 104 100
2019-09-30	2019-10-31	-	30 000 000	131 383 500
2019-10-31	2019-11-29	-	30 000 000	128 083 500
2019-10-31	2019-11-29	-	29 000 000	123 757 500
2019-11-29	2019-12-31	-	30 000 000	129 937 500
2019-11-29	2019-12-31	-	25 000 000	108 310 000

Na dzień 31 grudnia 2019 r. spółki z Grupy nie posiadają nierozliczonych transakcji terminowych.

Źródłem nieefektywności zabezpieczenia może być wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta na wartość godziwą walutowych kontraktów terminowych, które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej.

Kwoty związane z pozycjami wyznaczonymi jako instrumenty zabezpieczające

w tysiącach złotych	Wartość bilansowa/wartość godziwa instrumentów pochodnych 31.12.2019 31.12.2018
	Aktywa	Zobowiązania	Nominał transakcji	Zmiana wartości godziwej stanowiąca podstawę wyznaczania kwoty nieefektywności	Aktywa	Zobowiązania	Nominał transakcji	Zmiana wartości godziwej stanowiąca podstawę wyznaczania kwoty nieefektywności	Pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	Rodzaj zabezpieczenia
Typ instrumentu:
IRS	-	3 924	275 000 (PLN)	3 924	-	3 870	200 000 (PLN)	3 870	Instrumenty pochodne	Zabezpiecznie przyszłych przepływów pieniężnych
IRS	420	-	255 000 (PLN)	420	-	-	-	-	Instrumenty pochodne	Zabezpiecznie przyszłych przepływów pieniężnych
FORWARD	-	-	-	4 477	-	-	-	-	Instrumenty pochodne	Zabezpiecznie inwestycji w aktywa netto
	420	3 924		8 821	-	3 870		3 870

Wartość nominalna na dzień 31 grudnia 2019 r.

	Poniżej 6
	miesięcy	6-12 miesięcy	1-2 lat	2-5 lat	Powyżej 5 lat
IRS
stała płatność PLN sprzedaż	-	-	-	(530 000)	-
zmienna płatność PLN	-	-	-	530 000	-

Wartość nominalna na dzień 31 grudnia 2018 r.

	Poniżej 6
	miesięcy	6-12 miesięcy	1-2 lat	2-5 lat	Powyżej 5 lat
IRS
stała płatność PLN sprzedaż	-	-	-	(200 000)	-
zmienna płatność PLN	-	-	-	200 000	-

Ujawnienie dotyczące pozycji zabezpieczanej

	Nominał pozycji zabezpieczanej	Zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej	Kwota odłożona w kapitale z tytuł wyceny instrumentów zabezpieczających dla kontynuowanych powiązań	Kwota odłożona w kapitale z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających (nierozliczona) dla zakończonych powiązań
Zabezpiecznie przyszłych przepływów pieniężnych Zabezpiecznie inwestycji w	530 000	(3 525)	3 525	-
aktywa netto	-	(4 477)	-	3 603

w tysiącach złotych

01.01.2019-31.12.2019

Kapitał rezerwowy z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających	Zabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych (ryzyko stopy procentowej)	Zabezpieczenie inwestycji w aktywa netto (ryzyko walutowe)	Kapitał rezerwowy z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających ogółem
Kapitał rezerwowy z tytułu wyceny instrumentów
zabezpieczających na początek okresu	(3 869)	-	(3 869)
Wycena instrumentów odniesiona na kapitał rezerwowy	(1 216)	4 477	3 261
Kwota przeniesiona w okresie
do rachunku zysków i strat	1 560	(874)	686
-Przychody odsetkowe	1 560	-	1 560
-Reklasyfikacja różnic kursowych -Nieefektywna część zabezpieczenia	-	(874)-	(874)-
Kapitał rezerwowy z tytułu wyceny instrumentów
zabezpieczających na koniec okresu	(3 525)	3 603	7 8

Pozostałe instrumenty pochodne nieobjęte rachunkowością zabezpieczeń

W roku 2017 Spółka zawierała następujące rodzaje pochodnych instrumentów:

W 2017 r. Spółka zawarła dwa kontrakty walutowe transakcji zamiany stóp procentowych (CIRS), w których Spółka płaci kupon oparty o stałą stopę procentową EUR, a otrzymuje kupon oparty o zmienną stopę procentową PLN. Kontrakty zabezpieczają ryzyko walutowe oraz jednocześnie ryzyko stopy procentowej poprzez efektywną zmianę zadłużenia zaciągniętego w złotym na zobowiązania w euro.

Kontrakt pierwszy: Spółka jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 3,06%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M powiększonej o marżę 3,10%. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3-miesięcznych okresach odsetkowych.

Kontrakt drugi: Spółka jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 2,97%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M powiększonej o marżę 3,00%. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3-miesięcznych okresach odsetkowych.

Celem ich było zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez zobowiązania w PLN z tytułu zmian referencyjnych stóp procentowych (zabezpieczenie części kuponu dla 90 mln zł obligacji serii AA1 oraz 100 mln zł obligacji serii Z1) oraz aktywa denominowane w walucie wymienialnej z tytułu zmian kursu walutowego (zabezpieczenie wpływów w EUR z inwestycji w jednostkach zależnych).

Spółka oczekuje wystąpienia przepływów pieniężnych oraz wywarcia przez nie wpływu na wyniki w okresie do 2021 roku.

W roku 2018 ze względu na nieefektywność relacji zabezpieczanej i zabezpieczającej dokonano spisania wyceny w rachunek zysków i strat.

26. Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń	17 110	17 053
Zobowiązania z tytułu ZUS	11 866	11 540
Rezerwy z tyt.odpraw emerytalnych i rentowych	10 196	6 554
Rezerwy z tyt. niewykorzystanych urlopów	7 719	5 684
Zobowiązania z tytułu PIT	2 350	3 551
Fundusze specjalne	189	4 6
Rozliczenia międzyokresowe z tyt.odpraw pracowniczych	109	-
Rezerwy z tyt. wynagrodzeń (premii)	-	250
	49 539	44 678

Zmiany rozliczeń międzyokresowych z tyt. świadczeń pracowniczych

Zmiany rozliczeń międzyokresowych z tyt. niewykorzystanych urlopów
Wartość na dzień 1 stycznia 2018 r.	6 331
Zwiększenia	5 621
Wykorzystanie	(5 678)
Rozwiązanie	(590)
Wartość na dzień 31 grudnia 2018 r.	5 684
Wartość na dzień 1 stycznia 2019 r.	5 684
Zwiększenia	6 826
Wykorzystanie	(4 791)
Rozwiązanie	-
Wartość na dzień 31 grudnia 2019 r.	7 719
Zmiany rozliczeń międzyokresowych z tyt. wynagrodzeń (premii)
Wartość na dzień 1 stycznia 2018 r.	206
Zwiększenia	3 214
Wykorzystanie	(3 170)
Wartość na dzień 31 grudnia 2018 r.	250
Wartość na dzień 1 stycznia 2019 r.	250
Zwiększenia	-
Wykorzystanie	-
Rozwiązanie	(250)
Wartość na dzień 31 grudnia 2019 r.	-

27. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	45 671	76 095
Inne zobowiązania	16 829	47 542
Przychody przyszłych okresów	13 490	16 520
Rozliczenia międzyokresowe kosztów bierne	10 246	22 861
Zobowiązania z tytułu podatków i ceł	15 067	13 036
	101 303	176 054

Ekspozycja na ryzyko walutowe oraz ryzyko związane z płynnością w odniesieniu do zobowiązań została przedstawiona w nocie 29.

28. Rezerwy

w tysiącach złotych Pozostałe rezerwy

Wartość na dzień 1 stycznia 2018 r.	-
Rozwiązanie	-
Wartość na dzień 31 grudnia 2018 r.	-
Wartość na dzień 1 stycznia 2019 r.	-
Utworzenie rezerwy na ewentualne różnice z tytułu rozliczenia liniowego	7 156
Wartość na dzień 31 grudnia 2019 r.	7 156

W dniu 11 września 2019 r. po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w Lublinie, w sprawie zapytania prejudycjalnego co do wykładni art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonał wykładni ww. artykułu stwierdzając, że należy go interpretować w ten sposób, iż prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.

Spółka Wonga dokonuje zwrotów opłat z tyt. wcześniejszych spłat pożyczek od 2012 r., czyli od początku swojej działalności. W związku z opublikowanymi decyzjami UOKiK z okresu styczeń - luty 2020 wobec instytucji finansowych i stanowiska urzędu ws. liniowej metody zwrotów Spółka zawiązała rezerwę na różnicę pomiędzy stosowanym sposobem zwrotu prowizji a zwrotem liniowym. Ponadto, w odniesieniu do ekspozycji bilansowych na dzień 31 grudnia 2019 r. Grupa dokonała szacunku możliwych przedpłat tych ekspozycji w przyszłości i z zgodnie z zasadami wyznaczonymi przez MSSF 9 skorygowała przychód odsetkowy.

29. Zarządzanie ryzykiem wynikającym z instrumentów finansowych

Grupa jest narażona na następujące rodzaje ryzyka wynikające z korzystania z instrumentów finansowych:

• Ryzyko kredytowe,
• Ryzyko płynności,
• Ryzyko rynkowe.

Nota przedstawia informacje na temat ekspozycji Grupy na dany rodzaj ryzyka, cele, zasady oraz procedury pomiaru i zarządzania ryzykiem przyjęte przez Grupę, jak też informacje o zarządzaniu kapitałem przez Grupę.

Podstawowe zasady zarządzania ryzykiem

Zarząd Jednostki Dominującej ponosi odpowiedzialność za ustanowienie i nadzór nad zarządzaniem ryzykiem przez Grupę.

Zasady zarządzania ryzykiem przez Grupę mają na celu identyfikację i analizę ryzyk, na które Grupa jest narażona, określenie odpowiednich limitów i kontroli, jak też monitorowanie ryzyka i stopnia dopasowania do niego limitów. Zasady zarządzania ryzykiem i systemy podlegają regularnym przeglądom w celu uwzględnienia zmian warunków rynkowych i zmian w działalności Grupy. Poprzez odpowiednie szkolenia, przyjęte standardy i procedury zarządzania, Grupa dąży do zbudowania mobilizującego i konstruktywnego środowiska kontroli, w którym wszyscy pracownicy rozumieją swoje role i obowiązki.

29.1. Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe jest to ryzyko poniesienia straty finansowej przez Grupę w sytuacji, kiedy partner biznesowy, osoba zadłużona lub druga strona instrumentu finansowego nie spełni obowiązków wynikających z umowy. Ryzyko kredytowe związane jest przede wszystkim z udzielanymi przez Grupę pożyczkami, należnościami z tytułu świadczonych przez Grupę usług oraz nabytymi pakietami wierzytelności.

Udzielone pożyczki

W związku z przejęciem spółki Wonga.pl Sp. z o.o. większość pożyczkobiorców stanowią obecnie klienci Wonga. Produkty Wonga skierowane są do osób o dobrej wiarygodności kredytowej z dostępem do bankowości internetowej. Ponadto Grupa Kruk kontynuuje działalność pożyczkową skierowaną do osób, które spłaciły lub regularnie spłacają w swoje zobowiązanie wynikające z zawartej ugody lub zaciągniętej pożyczki w spółce Novum. Oferta w ramach działalności Novum skierowana jest przede wszystkim do grona osób korzystających już wcześniej z produktu ratalnego w Grupie Kruk. Grupa posiada doświadczenie oraz metody analityczne umożliwiające oszacowanie ryzyka kredytowego zarówno dla pożyczek oferowanym nowym klientom jak i tym powiązanym wcześniej z Grupą Kruk. Liczba pożyczek udzielonych pożyczkobiorcom, którzy nie byli wcześniej klientami Grupy Kruk stanowi obecnie znaczącą większość w portfelu pożyczek konsumenckich Grupy Kruk.

Grupa przy udzieleniu każdej pożyczki ocenia zdolność kredytową klienta, która następnie zostaje odzwierciedlona w skierowanej do niego ofercie.

Z uwagi na to, że udzielone pożyczki wyceniane są metodą zamortyzowanego kosztu, ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami odzwierciedlone jest w ich wycenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Na każdy dzień wyceny Grupa ocenia ryzyko kredytowe w oparciu o dane historyczne dotyczące wpływów z udzielonych pożyczek. Przy ocenie ryzyka kredytowego brany jest również pod uwagę stopień przeterminowania wycenianych pożyczek.

Grupa minimalizuje ryzyko weryfikując skrupulatnie klientów przed udzieleniem pożyczki, uwzględniając możliwość odzyskania zainwestowanego kapitału z kwot wypłaconych klientom i szacowane koszty niezbędne w procesie sprzedaży i obsługi. Głównym narzędziem stosowanym przez Grupę mającym na celu ograniczenie ryzyka kredytowego jest właściwa polityka kredytowa w stosunku do klientów. Obejmuje ona między innymi następujące elementy:

• ocena wiarygodności kredytowej klienta przed udzieleniem pożyczki oraz innych warunków współpracy,
• regularny monitoring terminowej spłaty należności,
• monitoring wskaźników ryzyka,
• dywersyfikacja klientów.

Ocena wiarygodności klienta odbywa się poprzez:

• weryfikację klienta w biurze informacji gospodarczej,
• weryfikację dokumentów pożyczkowych,
• weryfikację zatrudnienia,
• weryfikację telefonu kontaktowego klienta (w przypadku sprzedaży przez telefon).

W ramach polityki zarządzania ryzykiem wdrożone zostały metody w zakresie identyfikacji, pomiaru i kontroli ryzyka pozwalające na optymalizację poziomu ryzyka oraz docelowo również weryfikacji rentowności.

Wdrożone metody mają na celu pomoc w podejmowaniu racjonalnych decyzji biznesowych opartych o zasadę równoważenia ryzyka i rentowności polegających na ograniczaniu strat wynikających ze zrealizowania się nieplanowanego niekorzystnego scenariusza lub sytuacji oraz maksymalizację dochodu ze zrealizowania się nieplanowanego korzystnego scenariusza lub sytuacji.

Grupa szczegółowo analizuje i szacuje ryzyko udzielanych pożyczek wykorzystując do tego zaawansowane narzędzia ekonomiczno-statystyczne oraz wieloletnie doświadczenie w tym zakresie.

Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania Grupa KRUK nie posiada pojedynczych pożyczek udzielonych podmiotom niepowiązanym, których brak spłaty mógłby istotnie zmniejszyć płynność Grupy.

Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

Zarząd opracował politykę kredytową, według której każdy partner biznesowy jest oceniany pod kątem wiarygodności kredytowej zanim zostaną mu zaoferowane terminy płatności oraz inne warunki umowy. Przy ocenie, o ile to możliwe, brany jest pod uwagę rating partnera biznsesowego dokonany przez zewnętrzne firmy, a w niektórych przypadkach referencje bankowe. Dla każdego partnera biznsesowego jest wyznaczony limit transakcyjny, który oznacza maksymalną kwotę transakcji, dla której nie jest wymagana aprobata Zarządu.

Grupa regularnie monitoruje terminowość regulowania należności, a w razie opóźnień podejmowane są następujące działania:

• wysyłanie pism do partnerów biznesowych,
• wysyłanie wiadomości e-mail do partnerów biznesowych,
• przeprowadzanie rozmów telefonicznych z partnerami biznesowymi.

Ponad 60% partnerów biznesowych prowadzi transakcje z Grupą co najmniej od trzech lat. Straty poniesione przez Grupę w wyniku nieotrzymania płatności dotyczą niewielu przypadków. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności stanowią głównie należności z tytułu prowizji za wierzytelności windykowane na rachunek zewnętrznych partnerów biznesowych.

Narażenie Grupy na ryzyko kredytowe wynika głównie z indywidualnych cech każdego partnera biznesowego. Największy partner biznesowy Grupy generuje 2% (2018 r.: 3%) przychodów Grupy. Saldo należności od największego partnera biznesowego Grupy stanowiło 4,2% łącznej kwoty należności z tytułu dostaw i usług brutto na dzień 31 grudnia 2019 r. (31.12.2018 r.: 0,8%). W związku z tym nie występuje znacząca koncentracja ryzyka kredytowego.

Grupa tworzy odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości, które odpowiadają szacunkowej wartości oczekiwanych strat na należnościach z tytułu dostaw i usług oraz na pozostałych należnościach. Odpis obejmuje specyficzne straty związane z narażeniem na znaczące pojedyncze ryzyko.

Nabyte pakiety wierzytelności

Nabyte pakiety wierzytelności obejmują wierzytelności przeterminowane, które przed nabyciem przez Grupę podlegały niejednokrotnie procesom windykacyjnym prowadzonym przez sprzedawcę pakietu lub na zlecenie w jego imieniu. Dlatego też ryzyko kredytowe w odniesieniu do nabytych wierzytelności jest relatywnie wysokie, przy czym Grupa posiada doświadczenie oraz metody analityczne umożliwiające oszacowanie takiego ryzyka.

Na dzień nabycia pakietu wierzytelności Grupa ocenia ryzyko kredytowe związane z danym pakietem, które następnie zostaje odzwierciedlone w oferowanej cenie nabycia pakietu.

Ryzyko kredytowe związane z nabytymi pakietami wierzytelności odzwierciedlone jest również w ich wycenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego.

Na każdy dzień wyceny Grupa ocenia ryzyko kredytowe w oparciu o dane historyczne dotyczące wpływów z danego pakietu a także z pakietów o podobnej charakterystyce. Przy ocenie ryzyka kredytowego brane są również pod uwagę następujące parametry:

• cechy dotyczące wierzytelności:
  • saldo zadłużenia,
  • kwota kapitału,
  • udział kapitału w zadłużeniu,
  • kwota otrzymanego kredytu / łączna kwota faktur,
  • rodzaj produktu,
  • przeterminowanie (DPD),
  • czas trwania umowy,
  • czas od zawarcia umowy,
  • zabezpieczenie (istnienie, rodzaj, wysokość).
• cechy dotyczące osoby zadłużonej:
  • dotychczasowy poziom spłacenia kredytu / poziom spłacenia faktur,
  • czas od ostatniej wpłaty osoby zadłużonej,
  • region,
  • forma prawna osoby zadłużonej,
  • zgon lub upadłość osoby zadłużonej,
  • zatrudnienie osoby zadłużonej.
• cechy dotyczące procesowania wierzytelności przez dotychczasowego wierzyciela:
  • posiadanie poprawnych danych teleadresowych osoby zadłużonej,
  • windykacja wewnętrzna prowadzona przez dotychczasowego wierzyciela we własnym zakresie,
  • windykacja zewnętrzna obsługa wierzytelności przez firmy zewnętrzne,
  • wystawienie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego,
  • windykacja sądowa,
  • egzekucja komornicza.

Zmiany oceny ryzyka kredytowego wpływają na oczekiwania odnośnie przyszłych przepływów pieniężnych, które stanowią podstawę wyceny nabytych pakietów wierzytelności.

Grupa minimalizuje ryzyko wyceniając pakiety wierzytelności przed zakupem i po zakupie, uwzględniając możliwość odzyskania zainwestowanego kapitału z kwot windykowanych i szacowane koszty konieczne do poniesienia w trakcie procesu windykacji. Pakiety nabywane są w drodze oficjalnych przetargów i ceny zakupu oferowane przez Grupę w większości tych przetargów nie różnią się istotnie od cen oferowanych przez konkurencję. Podobna wycena pakietu dokonana przez kilka wyspecjalizowanych podmiotów jednocześnie zmniejsza prawdopodobieństwo nieprawidłowej wyceny.

Ustalanie wartości rynkowej pakietu oraz maksymalnej ceny zakupu odbywa się na podstawie analizy statystyczno-ekonomicznej. Pakiet we wstępnej fazie dzielony jest na podpakiety według kryterium wielkości wierzytelności oraz rodzaju zabezpieczenia. Celem podziału jest wyselekcjonowanie wierzytelności, dla których możliwe jest zastosowanie statystycznych metod wyceny. Pozostałe podpakiety wyceniane są według indywidualnego przeglądu w procesie due diligence na moment nabycia portfela.

Sposób szacowania wpływów oparty jest o statystyczny model zbudowany na bazie posiadanych wybranych danych referencyjnych odpowiadających danym wycenianym. Dane referencyjne dobierane są z bazy danych zawierającej informacje o uprzednio nabytych i windykowanych przez Grupę pakietach.

Po fazie szacowania skuteczności oraz narzędzi windykacyjnych następuje zebranie wszystkich parametrów, danych porównawczych do pakietu referencyjnego, procesu windykacyjnego, krzywej skuteczności oraz ryzyka. Na tym etapie uwzględniane są również dodatkowe weryfikacje parametrów w oparciu o opinie eksperckie. Powstaje wtedy jeden dokument (biznesplan) podsumowujący założenia i wynikającą z nich projekcję przepływów pieniężnych generowanych przez pakiet oraz budowany jest model finansowy. Powstały w ten sposób biznesplan służy określeniu maksymalnego poziomu możliwej do zaoferowania ceny.

Cena maksymalna ustalana jest w oparciu o oczekiwane miary efektywności inwestycji (głównie: wewnętrzna stopa zwrotu, okres zwrotu, zwrot nominalny). Oczekiwane zwroty z inwestycji zależą w znacznym stopniu od ryzyka związanego z projektem, na które istotny wpływ mają między innymi jakość danych przekazanych przez partnera biznesowego do wyceny, dopasowanie danych referencyjnych, ilość oraz jakość współczynników eksperckich o charakterze zarówno makro jak i mikroekonomicznym, użytych przy określaniu prognozy przepływów pieniężnych.

Ponadto Grupa dywersyfikuje ryzyko poprzez nabywanie wierzytelności różnego rodzaju, o różnym stopniu trudności i przeterminowania.

Głównym narzędziem stosowanym przez Grupę mającym na celu ograniczenie ryzyka kredytowego jest właściwa polityka kredytowa w stosunku do partnerów biznesowych oraz osób zadłużonych. Obejmuje ona między innymi następujące elementy:

• ocena wiarygodności kredytowej partnera biznesowego, osoby zadłużonej przed zaoferowaniem mu
• terminów płatności oraz
• innych warunków współpracy,
• regularny monitoring terminowej spłaty należności,
• dywersyfikacja odbiorców.

Grupa szczegółowo analizuje i szacuje ryzyko nabywanych pakietów wierzytelności wykorzystując do tego narzędzia ekonomiczno-statystyczne oraz wieloletnie doświadczenie w tym zakresie, nabywane są wierzytelności różnego rodzaju, o różnym stopniu trudności i przeterminowania, a weryfikacja wyceny pakietów odbywa się w okresach kwartalnych.

Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania Grupa KRUK nie posiada pojedynczych wierzytelności, których brak spłaty mógłby istotnie zmniejszyć płynność Grupy, jednak nie można takiej sytuacji wykluczyć w przyszłości.

Stosowane narzędzia w procesie odzyskiwania wierzytelności to między innymi:

• listy,
• telefony,
• SMS'y,
• częściowe umorzenia wierzytelności,
• pośrednictwo w zdobyciu alternatywnego źródła finansowania,
• wizyty bezpośrednie w miejscu zamieszkania lub pracy,
• czynności detektywistyczne,
• postępowania ugodowe,
• windykacja sądowa,
• egzekucja z zabezpieczeń.

Ekspozycja na ryzyko kredytowe

Wartości księgowe aktywów finansowych odpowiadają maksymalnej ekspozycji na ryzyko kredytowe. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe na koniec okresów sprawozdawczych przedstawia się następująco:

w tysiącach złotych	Nota	31.12.2019	31.12.2018
Inwestycje w pakiety wierzytelności	1 6	4 196 821	4 077 718
Pożyczki	1 6	214 617	44 064
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	1 9	55 840	51 231
		4 467 278	4 173 013

Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe na koniec okresów sprawozdawczych według rejonów geograficznych przedstawia się następująco:

w tysiącach złotych	31.12.2019	31.12.2018
Polska	2 117 848	1 906 078
Rumunia	1 009 917	945 558
Czechy	65 175	119 729
Włochy	820 505	751 667
Pozostałe rynki zagraniczne	453 832	449 981
	4 467 278	4 173 013

Odpisy aktualizujące

Struktura wiekowa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności na koniec okresów sprawozdawczych przedstawia się następująco:

Klasyfikacja MSSF 9	Wartość na dzień 31.12.2019	Wartość na dzień 31.12.2018
Należności z tyt. dostaw i usług oraz pozostałe należności
Koszyk 1	55 808	52 727
Koszyk 2	3 2	109
Koszyk 3	-	-
	55 840	52 836
Odpisy z tytułu utraty wartości
Koszyk 1	1 643	1 496
Koszyk 2	3 2	109
Koszyk 3	-	-
	1 675	1 605
Wartość netto
	54 165	51 231

Zmiany odpisów aktualizujących wartość należności kształtowały się następująco:

w tysiącach złotych	01.01.2019 - 31.12.2019			01.01.2018 - 31.12.2018
	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3
Wartość odpisu na dzień 1 stycznia Odpis aktualizujący ujęty w okresie	1 496	109	-	-	709	-
sprawozdawczym	147	-	-	1 496	-	-
Rozwiązanie odpisu aktualizującego	-	(77)	-	-	(600)	-
Wykorzystanie odpisu	-	-	-	-	-	-
Wartość odpisu na dzień 31 grudnia	1 643	3 2	-	1 496	109	-

Struktura udzielonych pożyczek na koniec okresów sprawozdawczych przedstawia się następująco:

	Klasyfikacja MSSF 9	Wartość na dzień 31.12.2019	Wartość na dzień 31.12.2018
Inwestycje (Udzielone pożyczki)
	Koszyk 1	186 183	-
	Koszyk 2	34 789	38 577
	Koszyk 3	52 556	19 845
	POCI	2 408	-
		275 937	58 422
Odpis na oczekiwane straty kredytowe
	Koszyk 1	21 298	-
	Koszyk 2	6 730	3 480
	Koszyk 3	33 293	10 878
	POCI	-	-
		61 320	14 358
Wartość netto
		214 617	44 064

Zmiany wartości brutto udzielonych pożyczek kształtowały się następująco:

	01.01.2019 - 31.12.2019				01.01.2018 - 31.12.2018
w tysiącach złotych	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	POCI	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3
Wartość brutto na dzień 1 stycznia	-	38 577	19 845	-	-	19 801	17 473
Nabycie	-	-	-	5 046	-	-	-
Udzielenia/spłaty	233 055	(1 678)	(16 270)	(2 638)	-	18 776	2 372
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 2	(31 349)	31 349	-	-	-	-	-
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 3	(15 523)	-	15 523	-	-	-	-
Przesunięcie koszyk 2 do koszyk 3	-	(33 458)	33 458	-	-	-	-
Wartość brutto na dzień 31 grudnia	186 183	34 789	52 556	2 408	-	38 577	19 845

Zmiany odpisów aktualizujących wartość udzielonych pożyczek kształtowały się następująco:

		01.01.2019 - 31.12.2019		01.01.2018 - 31.12.2018
w tysiącach złotych	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3
Wartość odpisu na dzień 1 stycznia	-	3 480	10 878	-	2 926	9 476
Odpis na oczekiwane straty kredytowe
ujęty w okresie sprawozdawczym	33 556	19 175	-	-	557	1 402
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 2	(4 967)	4 967	-	-	-	-
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 3	(7 291)	-	7 291	-	-	-
Przesunięcie koszyk 2 do koszyk 3		(20 893)	20 893	-	-	-
Rozwiązanie odpisu na oczekiwane
straty kredytowe	-	-	(5 769)	-	(3)	-
Wykorzystanie odpisu	-	-	-	-	-	-
Wartość odpisu na dzień 31 grudnia	21 298	6 730	33 293	-	3 480	10 878

Wartość brutto udzielonych pożyczek dla osób fizycznych wyniosła 275 937 tys. zł. na dzień 31 grudnia 2019 r. (58 422 tys. zł. na dzień 31.12.2018 r.). Grupa utworzyła odpis na oczekiwane straty kredytowe wartości pożyczek w wysokości 61 320 tys. zł na dzień 31 grudnia 2019 r. (2018 r.: 14 358 tys. zł). Wysokość odpisu ustalana jest w podziale na koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych udzielonych pożyczek w oparciu o szacunki uwzględniające ryzyko poniesienia oczekiwanej straty, tworzone z uwzględnieniem stopnia ich przeterminowania (nota 3.4.1). Wartość odpisu pokrywa 22,2% wartości brutto udzielonych pożyczek. Łączna kwota niezdyskontowanych oczekiwanych strat kredytowych dla aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe wyniosła w 2019 roku 4 946 tys. zł.

Informacja o zmianach odpisów aktualizujących wartości inwestycji w pakiety wierzytelności wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu została przedstawiona w nocie 5.

29.2. Ryzyko płynności

Ryzyko utraty płynności to ryzyko wystąpienia sytuacji, w której Grupa nie jest w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań.

Zarządzanie ryzykiem płynności polega na zapewnieniu zdolności Grupy do regulowania zobowiązań finansowych bez narażania na ewentualne straty lub podważenie reputacji Grupy.

Główne cele zarządzania płynnością to:

• zabezpieczenie Grupy Kruk przed utratą zdolności do regulowania zobowiązań,
• zapewnienie finansowania dla bieżącej działalności i dla rozwoju Grupy,
• efektywne zarządzanie dostępnymi źródłami finansowania.

Grupa posiada opracowane Zasady zarządzania płynnością finansową, które regulują m.in. zasady zaciągania finansowania dłużnego, przeprowadzania analiz i prognoz dotyczących płynności Grupy, monitorowanie wypełniania zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych.

Bezpieczeństwo płynności Grupy analizowane jest cyklicznie poprzez analizę wrażliwości w odniesieniu do zmiany prognozowanego poziomu wpłat z portfeli wierzytelności.

Zgodnie zzasadami zarządzania płynnością, którymi kieruje się Grupa, aby nowe zadłużenie finansowe mogło być zaciągnięte przez podmiot z Grupy, muszą być spełnione następujące warunki:

• spłata zadłużenia jest możliwa z posiadanych własnych aktywów Grupy,
• zadłużenie jest zaciągane z uwzględnieniem możliwości oraz czasu i kosztów transferu środków pomiędzy spółkami,
• zaciągnięcie długu nie spowoduje przekroczenia wskaźników finansowych ustalonych w umowach kredytowych i w warunkach emisji obligacji.

Ekspozycja na ryzyko płynności

Poniżej prezentowane są umowne warunki zobowiązań finansowych:

Na dzień 31 grudnia 2019 r.

w tysiącach złotych		Przepływy pieniężne
	Wartość	wynikające z	Poniżej 6
	księgowa	umowy		miesięcy 6-12 miesięcy	1-2 lat	2-5 lat	Powyżej 5 lat
Aktywa i zobowiązania finansowe inne
niż instrumenty pochodne
Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 196 821	7 563 217	822 785	839 968	1 585 210	2 922 388	1 392 865
Udzielone pożyczki	214 617	295 526	145 903	63 957	51 102	27 336	7 228
Kredyty zabezpieczone	(1 280 242)	(1 305 176)	(26 634)	(53 769)	(40 814)	(1 183 959)	-
Niezabezpieczone wyemitowane
obligacje	(1 361 176)	(1 536 673)	(49 368)	(107 724)	(590 729)	(586 767)	(202 085)
Zobowiązania z tytułu leasingu	(64 309)	(66 761)	(12 100)	(12 594)	(18 930)	(19 429)	(3 707)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
oraz pozostałe	(101 303)	(101 303)	(101 303)	-	-	-	-
	1 604 408	4 848 830	779 283	729 837	985 839	1 159 570	1 194 301

Na dzień 31 grudnia 2018 r.

w tysiącach złotych		Przepływy pieniężne
	Wartość	wynikające z	Poniżej 6
	księgowa	umowy		miesięcy 6-12 miesięcy	1-2 lat		2-5 lat Powyżej 5 lat
Aktywa i zobowiązania finansowe inne
niż instrumenty pochodne
Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 077 718	7 239 218	794 678	816 038	1 502 130	2 869 864	1 256 508
Udzielone pożyczki	44 064	51 109	18 812	15 235	16 138	924	-
Kredyty zabezpieczone Niezabezpieczone wyemitowane	(1 131 016)	(1 549 700)	(36 374)	(39 751)	(380 668)	(235 595)	(857 312)
obligacje	(1 359 872)	(1 465 773)	(82 630)	(121 273)	(142 325)	(1 119 545)	-
Zobowiązania z tytułu leasingu	(9 155)	(9 368)	(3 256)	(2 562)	(2 249)	(1 302)	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
oraz pozostałe	(176 054)	(176 054)	(176 054)	-	-	-	-
	1 445 685	4 089 432	515 177	667 688	993 026	1 514 346	399 196

Przepływy pieniężne wynikające z umowy zostały ustalone w oparciu o stopy procentowe obowiązujące odpowiednio na dzień 31 grudnia 2018 r. i 31 grudnia 2019 r.

Grupa nie oczekuje, że spodziewane przepływy pieniężne, zawarte w analizie terminów wymagalności, mogą wystąpić znacząco wcześniej lub w znacząco innych kwotach.

Grupa posiada na dzień 31 grudnia 2019 r. dostępny niewykorzystany limit kredytu odnawialnego w wysokości 556 254 tys. zł. ( 2018 r.: 832 730 tys. zł.). Niewykorzystany limit dostępny jest do 20 grudnia 2023 r.

29.3. Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe polega na tym, że zmiany cen rynkowych, takich jak kursy walutowe, stopy procentowe i ceny akcji będą wpływać na wyniki Grupy lub na wartość posiadanych instrumentów finansowych. Celem zarządzania ryzykiem rynkowym jest utrzymanie i kontrolowanie stopnia narażenia Grupy na ryzyko rynkowe w granicach przyjętych parametrów, przy jednoczesnym dążeniu do optymalizacji stopy zwrotu.

Za jeden z kluczowych elementów koniecznych dla skutecznego wdrożenia strategii rozwoju Grupy KRUK. uznano właściwą politykę zarządzania ryzykiem zmiany stóp procentowych oraz ryzykiem walutowym. Polityka zarządzania ryzykiem stóp procentowych obejmuje następujące zagadnienia:

• cele Grupy w zakresie ryzyka stóp procentowych,
• metody monitorowania ryzyka stóp procentowych,
• dopuszczalny stopień ekspozycji Grupy na ryzyko stóp procentowych,
• zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnej ekspozycji Grupy na ryzyko stóp procentowych,
• zasady zarządzania ryzykiem stóp procentowych Grupy Kapitałowej KRUK.

Polityka zarządzania ryzykiem walutowym obejmuje następujące zagadnienia:

• cele Grupy w zakresie zarządzania ryzykiem walutowym
• kluczowe zasady zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie
• dopuszczalny wpływ ryzyka walutowego na wyniki i kapitały Grupy (apetyt na ryzyko walutowe)
• metody pomiaru i monitorowania ryzyka walutowego oraz ekspozycji na ryzyko walutowe
• zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnego apetytu na ryzyko walutowe i określonych limitów ryzyka walutowego
• zasady zabezpieczania ryzyka walutowego
• role i obowiązki w procesie zarządzania ryzykiem walutowym

Aktywa finansowe w walucie innej niż PLN stanowiły na dzień 31 grudnia 2019 r. 52% aktywów ogółem natomiast zobowiązania w walucie obcej stanowiły na ten dzień 22% pasywów ogółem (31.12.2018 r.: odpowiednio 55% i 12%).

Grupa korzysta z instrumentów finansowych w celu zabezpieczenia przed ryzykiem zmian stóp procentowych oraz ryzykiem walutowym (patrz nota 3.4.3).

Ekspozycja na ryzyko walutowe i analiza wrażliwości

Ekspozycja Grupy na ryzyko walutowe, wynikająca z ryzyka związanego z instrumentami finansowymi w walutach obcych według kursu na koniec okresu sprawozdawczego przedstawia się następująco:

w tysiącach złotych			31.12.2019		31.12.2018 31.12.2019 31.12.2018
					Ekspozycja na ryzyko walutowe					Analiza wrażliwości ekspozycji na ryzyko walutowe w przypadku wzrostu kursu walut +10%
	PLN	EUR	U RON	CZK	Razem	PLN	EUR	RON	CZK	Razem	PLN	EUR	RON	CZK	Razem	PLN	EUR	RON	CZK	Razem
			S
Należności	9	731	-	-	740	1 8	-	5 132	142	5 292	1	7 3	-	-	7 4	2	-	513	1 4	529
Aktywa finansowe	-	49 745	771 219	38 623	859 587	-		283 662 717	18 513	681 513	-	4 974	77 122	3 862	85 958	-	2 8	66 272	1 851	68 151
Środki pieniężne	234	12 704	18 605	742	32 285	362	5 519	17 390	10 827	34 098	2 3	1 270	1 861	7 4	3 228	3 6	552	1 739	1 083	3 410
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek,
dłużnych papierów wartościowych oraz
leasingu		- (284 621)	-	-	(284 621)		- (424 303)	-	-	(424 303)	-	(28 462)	-	-	(28 462)	-	(42 430)	-	-	(42 430)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz
pozostałe	227	799	(4 323)	(92)	(3 389)	(23)	(7 513)	(9 277)	(92)	(16 905)	2 3	8 0	(432)	(9)	(338)	(2)	(751)	(928)	(9)	(1 690)
Ekspozycja na ryzyko walutowe		470 (220 643)	785 502	39 273	604 602		357 (426 014) 675 962		29 390	279 695	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Wpływ na rachunek zysków lub strat	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	47	(22 065)	78 551	3 927	60 460		36 (42 601)	67 596	2 939	27 970
Należności	-	22 010	18 178	1 1	40 199	-	18 242	12 242	3	30 487	-	2 201	1 818	1	4 020	-	1 824	1 224	-	3 047
Aktywa finansowe		- 1 197 592	303 650		34 698 1 535 941		- 1 201 952 278 386			80 895 1 561 233	-	119 759	30 365		3 470 153 594		- 120 195	27 839	8 090	156 124
Środki pieniężne	-	56 002	12 839	4 507	73 349	-	54 039	33 778	4 136	91 953	-	5 600	1 284	451	7 335	-	5 404	3 378	414	9 195
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek,
dłużnych papierów wartościowych oraz
leasingu		- (675 684)	(28 752)		(2 442) (706 878)		- (530 645)	-	-	(530 645)	-	(67 568)	(2 875)		(244) (70 687)	-	(53 065)	-	-	(53 065)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz
pozostałe	-	(41 852)	(13 202)	(3 929)	(58 982)	-	(47 935)	(7 982)	(1 079)	(56 996)	-	(4 185)	(1 320)	(393)	(5 898)	-	(4 794)	(798)	(108)	(5 700)
Ekspozycja na ryzyko walutowe	-	558 069	292 714	32 845	883 629	-		695 653 316 424	83 955	1 096 032	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Wpływ na inne całkowite dochody	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	55 807	29 272	3 285	88 364	-	69 564	31 643	8 396	109 601
Ekspozycja na ryzyko walutowe	470		337 427 1 078 216		72 118 1 488 230	357				269 639 992 386 113 345 1 375 727	47		33 743 107 822		7 212 148 824	3 6	26 964	99 239	11 335	137 574
Efekt zabezpieczenia		(190 000)			(190 000)		- (190 000)	-	-	(190 000)	-	(19 000)	-	-	(19 000)	-	(19 000)	-	-	(19 000)
Ekspozycja na ryzyko walutowe z uwzględnieniem zabezpieczenia	470		147 427 1 078 216		72 118 1 298 230	357				79 639 992 386 113 345 1 185 727	47		14 743 107 822		7 212 113 233	36	7 964	99 239	11 335	113 233

Osłabienie się złotego w odniesieniu do EUR na dzień 31 grudnia 2019 r. o 10% spowodowałaby przykładowo spadek zysku o 42 601 tys. zł oraz wzrost kapitału własnego o 26 964 tys zł. Analiza zakłada, że inne zmienne, w szczególności stopy procentowe, pozostaną na stałym poziomie.

Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego zastosowano następujące kursy wymiany dla najważniejszych walut obcych:

w złotych	Średnie kursy walut		Koniec okresu sprawozdawczego (kursy spot)
	01.01.2019 -	01.01.2018 -	31.12.2019	31.12.2018
	31.12.2019	31.12.2018
1 EUR	4,3018	4,2669	4,2585	4,3000
1 USD	3,8440	3,6227	3,7977	3,7597
1 RON	0,9053	0,9165	0,8901	0,9229
1 CZK	0,1676	0,1663	0,1676	0,1673

Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej

Na koniec okresu sprawozdawczego struktura oprocentowanych instrumentów finansowych przedstawia się następująco:

w tysiącach złotych	Wartość księgowa
	31.12.2019	31.12.2018
Instrumenty finansowe o stałej stopie procentowej
Aktywa finansowe	4 467 278	4 173 013
Zobowiązania finansowe	(303 398)	(439 402)
	4 163 880	3 733 611
Efekt zabezpieczenia	(530 000)	(200 000)
	3 633 880	3 533 611
Instrumenty finansowe o zmiennej stopie procentowej
Aktywa finansowe	-	-
Zobowiązania finansowe	(2 492 027)	(2 236 695)
	(2 492 027)	(2 236 695)
Efekt zabezpieczenia	530 000	200 000
	(1 962 027)	(2 036 695)

Analiza wrażliwości wartości godziwej instrumentów finansowych o stałej stopie procentowej

Grupa nie posiada aktywów i zobowiązań finansowych o stałej stopie procentowej wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy oraz nie zawiera transakcji z wykorzystaniem instrumentów pochodnych (IRS) jako zabezpieczenie wartości godziwej. Dlatego zmiana stopy procentowej nie miałaby istotnego wpływu na zysk lub stratę bieżącego okresu z tego tytułu.

Analiza wrażliwości przepływów pieniężnych instrumentów finansowych o zmiennej stopie procentowej

Zmiana o 100 punktów bazowych w stopie procentowej zwiększyłaby (zmniejszyłaby) kapitał własny i zysk przed opodatkowaniem w całym okresie kredytowania o kwoty przedstawione poniżej. Poniższa analiza opiera się na założeniu, że inne zmienne, w szczególności kursy walutowe, pozostaną na stałym poziomie.

w tysiącach złotych

	Zysk lub strata bieżącego okresu		Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu
	spadek wzrost		wzrost	spadek
	o 100 pb	o 100 pb	o 100 pb	o 100 pb
31 grudnia 2019 r.
Aktywane finansowe o zmiennej stopie procentowej	-	-	-	-
Zobowiązania finansowe o zmiennej stopie procentowej	(24 920)	24 920	-	-
31 grudnia 2018 r.
Aktywane finansowe o zmiennej stopie procentowej	-	-
Zobowiązania finansowe o zmiennej stopie procentowej	(22 367)	22 367	-	-

Wartości godziwe

Porównanie wartości godziwych z wartościami księgowymi

Poniższa tabela zawiera porównanie wartości godziwych aktywów i zobowiązań finansowych z wartościami ujętymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej:

w tysiącach złotych	31.12.2019		31.12.2018
	Wartość	Wartość	Wartość	Wartość
	księgowa	godziwa	księgowa	godziwa
Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
Instrumenty pochodne	295	295	(2 420)	(2 420)
	295	295	(2 420)	(2 420)
Aktywa i zobowiązania finansowe niewyceniane w wartości godziwej
Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 196 821	3 820 966	4 077 718	3 692 947
Udzielone pożyczki i należności	270 457	275 389	95 295	95 295
Kredyty bankowe zabezpieczone	(1 280 242)	(1 280 242)	(1 131 016)	(1 131 016)
Niezabezpieczone wyemitowane obligacje	(1 361 176)	(1 372 989)	(1 359 872)	(1 369 712)
Zobowiązania z tytułu leasingu	(64 309)	(64 309)	(9 155)	(9 155)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	(101 303)	(101 303)	(176 054)	(176 054)
	1 660 248	1 277 512	1 496 915	1 102 305

Zasady ustalania wartości godziwych opisano w punkcie 3.4.

Stopy procentowe wykorzystywane do szacowania wartości godziwej

	31.12.2019	31.12.2018
	8,10% - 113,17%	8,10% - 420,22%
Inwestycje w pakiety wierzytelności
Kredyty i pożyczki	1,84% - 4,89%	1,84% - 4,89%
Niezabezpieczone wyemitowane obligacje	4,22% - 5,22%	4,22% - 5,22%
Zobowiązania z tytułu leasingu	1,09% - 3,9%	1,09% - 3,9%

Hierarchia instrumentów finansowych według wartości godziwej

Poniższa tabela przedstawia wartość godziwą instrumentów finansowych wycenianych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej i według metody zamortyzowanego kosztu. W zależności od poziomu wyceny zastosowano następujące dane wejściowe do modeli wyceny:

• Poziom 1: ceny kwotowane (nieskorygowane) na aktywnych rynkach dla takich samych aktywów i zobowiązań,
• Poziom 2: dane wejściowe, inne niż ceny kwotowane użyte w Poziomie 1, które są obserwowalne dla danych aktywów i zobowiązań, zarówno bezpośrednio (np. jako ceny) lub pośrednio (np. są pochodną rezerw),
• Poziom 3: dane wejściowe nie bazujące na obserwowalnych cenach rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).

Grupa nie dokonywała transferów pomiędzy poziomami w latach 2018-2019.

w tysiącach złotych		Poziom 3
	Wartość księgowa	Wartość godziwa
Stan na dzień 31 grudnia 2018 r.
Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 077 718	3 698 884
Stan na dzień 31 grudnia 2019 r.
Inwestycje w pakiety wierzytelności	4 196 821	3 820 966
w tysiącach złotych		Poziom 2
	Wartość księgowa	Wartość godziwa
Stan na dzień 31 grudnia 2018 r.
Pochodne instrumenty zabezpieczające	(2 420)	(2 420)
Stan na dzień 31 grudnia 2019 r.
Pochodne instrumenty zabezpieczające	295	295

Wartość godziwa nabytych pakietów wierzytelności wyliczana jest w oparciu o przewidywane przyszłe przepływy pieniężne związane z pakietami wierzytelności, zdyskontowane stopą odzwierciedlającą ryzyko kredytowe związane z danym pakietem. Stopa użyta do dyskontowania wyliczana jest jako wewnętrzna stopa zwrotu z inwestycji na dzień nabycia pakietu i jest weryfikowana tak, aby uwzględniała aktualną stopę wolną od ryzyka oraz premię za ryzyko związaną z ryzykiem kredytowym dla danego pakietu.

Dla udzielonych pożyczek Grupa wyznacza wartość godziwą z uwzględnieniem danych wejściowych na Poziomie 3. Dla kredytów bankowych, wyemitowanych obligacji, zobowiązań z tytułu leasingu oraz zobowiązań z tytułu dostaw i usług Grupa wyznacza wartość godziwą z uwzględnieniem danych wejściowych na Poziomie 2.

29.4. Zarządzanie kapitałem

Zarząd monitoruje poziom wskaźnika zwrotu z kapitału, który jest przez Grupę definiowany jako stosunek zysku netto do kapitału własnego, z wyłączeniem udziałów niekontrolujących.

Zarząd dąży do utrzymania równowagi pomiędzy stopą zwrotu możliwą do osiągnięcia przy wyższym poziomie zadłużenia oraz ponoszonym ryzykiem. W okresie sprawozdawczym od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. wskaźnik zwrotu z kapitału, liczony jako iloraz zysku netto za okres sprawozdawczy oraz kapitału własnego pomniejszonego o zysk netto, wyniósł 16,43 % (2018 r.: 24,07%).

Stopa zadłużenia Grupy, liczona jako relacja sumy zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, wyemitowanych obligacji oraz zobowiązań z tytułu podpisanych umów leasingu do kapitału własnego ogółem, wynosiła 1,38 na dzień 31 grudnia 2019 r. (31.12.2018 r.: 1,43).

W okresie sprawozdawczym od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. nie było zmian w podejściu Grupy do zarządzania kapitałem.

30. Transakcje z podmiotami powiązanymi

Wynagrodzenia kadry kierowniczej - Zarząd

Wynagrodzenie kluczowych członków kadry kierowniczej Spółki kształtowało się w sposób następujący:

w tysiącach złotych	01.01.2019 - 31.12.2019	01.01.2018 - 31.12.2018
Wynagrodzenie zasadnicze/ kontrakt menadżerski (brutto)	6 425	6 599
Utworzona rezerwa na premię za rok bieżący	-	250
Wynagrodzenie z tytułu płatności w formie akcji	9 658	8 118
	16 083	14 967

Pozostałe transakcje z kadrą kierowniczą

Osoby wchodzące w skład organu zarządzającego oraz osoby blisko z nimi związane na dzień 31 grudnia 2019 r. posiadały 11,09% głosów na walnym zgromadzeniu Jednostki Dominującej. (31.12.2018 r.: 11,62%).

31. Płatności w formie akcji

Koszt programu opcji przyznanych Zarządowi Jednostki Dominującej oraz pracownikom, rozliczany w instrumentach kapitałowych.

w tysiącach złotych	Wartość przynanych
	świadczeń
Okres kończący się
31 grudnia 2003 r.	226
31 grudnia 2004 r.	789
31 grudnia 2005 r.	354
31 grudnia 2006 r.	172
31 grudnia 2007 r.	587
31 grudnia 2008 r.	91
31 grudnia 2010 r.	257
31 grudnia 2011 r.	889
31 grudnia 2012 r.	2 346
31 grudnia 2013 r.	2 578
31 grudnia 2014 r.	7 335
31 grudnia 2015 r.	13 332
31 grudnia 2016 r.	7 702
31 grudnia 2017 r.	10 147
31 grudnia 2018 r.	8 118
31 grudnia 2019 r.	9 658
Suma	64 581

Szczegóły dotyczące programu opcji menadżerskich zostały opisane w nocie 22.

32. Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych

Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych

w tysiącach złotych netto	31.12.2019	31.12.2018
Badanie sprawozdań finansowych	1 496	1 227
Inne usługi poświadczające, w tym przegląd sprawozdań	501	433
	1 997	1 660

33. Zobowiązania warunkowe

Zabezpieczenie ustanowione na majątku Grupy KRUK.

Rodzaj	Beneficjent	Kwota	Termin obowiązywania	Warunki realizacji
Poręczenie za zobowiązania PROKURA NS FIZ wobec Banku Santander Bank Polska S.A. z tytułu Umowy Kredytowej udzielonej PROKURA NS FIZ	Santander Bank Polska S.A.	30 mln PLN	Do momentu realizacji wszelkich zobowiązań wynikających z Umowy Kredytowej	Niewywiązanie się PROKURA NS FIZ ze spłaty zobowiązań wynikających z Umowy Kredytowej
Poręczenie za zobowiązania PROKURA NS FIZ wobec Banku Powszechna Kasa Oszczędności BP S.A. (PKO BP S.A.) wynikające z tytułu Umowy Kredytowej udzielonej funduszowi PROKURA NS FIZ	PKO BP S.A.	52,97 mln PLN	Nie później niż do dnia 19.12.2022 r.	Niezapłacenie przez PROKURA NS FIZ kwot należnych bankowi na podstawie Umowy Kredytu
Poręczenie za zobowiązania PROKURA NS FIZ wobec Banku Powszechna Kasa Oszczędności BP S.A. (PKO BP S.A.) wynikające z tytułu Umowy Kredytowej udzielonej funduszowi PROKURA NS FIZ	PKO BP S.A.	40,14 mln PLN	Nie później niż do dnia 04.06.2024 r.	Niezapłacenie przez PROKURA NS FIZ kwot należnych bankowi na podstawie Umowy Kredytu
Poręczenie za zobowiązania PROKURA NS FIZ wobec Banku mBank z tytułu Umowy Kredytowej udzielonej PROKURA NS FIZ	mBank S.A.	210 mln PLN	Nie później niż do dnia 01.07.2026 r.	Niezapłacenie przez PROKURA NS FIZ kwot należnych bankowi na podstawie Umowy Kredytu
Weksel in blanco	Santander Bank Polska S.A.	162,40 mln PLN	Do momentu rozliczenia zawartych transakcji pochodnych i zaspokojenia wszelkich roszczeń banku z nich wynikających	Niewywiązanie się KRUK S.A. ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji skarbowych zawieranych na podstawie Umowy ramowej o trybie zawierania oraz rozliczania transakcji, zawartej w dniu 13 czerwca 2013r. z późn. zm.
Poręczenie za zobowiązania InvestCapital LTD wynikające z Transakcji zawartych na podstawie Umowy Ramowej zawartej pomiędzy KRUK S.A., InvestCapital LTD oraz Santander Bank Polska S.A.	Santander Bank S.A.	162,40 mln PLN	Nie później niż do dnia 31.10.2021 r.	Niewywiązanie się InvestCapital LTD ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji skarbowych zawieranych na podstawie Aneksu nr 3 do Umowy ramowej o trybie zawierania oraz rozliczania transakcji, zawartego w dniu 21.06.2018r.

Gwarancja wystawiona przez Kruk S.A. za zobowiązania KRUK România s.r.l. z tytułu umów leasingowych	Piraeus Leasing Romania IFN S.A.	0,5 mln EUR	Do czasu spełnienia wszystkich zobowiązań wynikających z umów leasingowych zawartych przez KRUK România s.r.l. Z Piraeus Leasing Romania IFN S.A.	Niewywiazanie się KRUK România s.r.l. ze spłaty zobowiązań wynikających z umów leasingowych zabezpieczonych wymienioną Gwarancją
Gwarancja wystawiona przez Santander Bank Polska S.A. za zobowiązania KRUK S.A. z tytułu Umowy Najmu	DEVCo Sp. Z o.o.	0,29 mln EUR oraz 192 958,93 PLN	Nie później niż do dnia 30 grudnia 2020 r.	Niewywiązanie się KRUK S.A. ze spłaty zobowiązań wynikających z umowy najmu zabezpieczonej wymienioną Gwarancją
Poręczenie za zobowiązania PROKURA NS FIZ wobec ING Bank Śląski SA wynikające z tytułu Umowy Kredytowej udzielonej funduszowi PROKURA NS FIZ	ING Bank Śląsk SA	240 mln PLN	Nie później niż do dnia 20 grudnia 2026 r.	Niezapłacenie przez PROKURA NS FIZ kwot należnych bankowi na podstawie Umowy Kredytu
Poręczenie za zobowiązania InvestCapital Ltd, Kruk Romania S.R.L., Kruk Espana S.L.U. oraz PROKURA NS FIZ wynikające z Umowy wielowalutowego kredytu rewolwingowego zawartej w dniu 3 lipca 2017 r., wraz z późn. zmianami, pomiędzy KRUK S.A., InvestCapital Ltd, Kruk Romania S.RL., Kruk Espana S.L.U. i PROKURA NS FIZ (Kredytobiorcy) a DNB Bank ASA, ING Bank Śląski S.A. oraz Santander Bank Polska S.A.,	DNB Bank ASA, ING Bank Śląski S.A. oraz Santander Bank Polska S.A.	390 mln EUR	Do czasu spełnienia wszystkich zobowiązań wynikających z Umowy Kredytowej.	Niezapłacenie przez Kredytobiorcę kwot należnych na podstawie Umowy Kredytu
Weksel in blanco	mBank S.A.	7,5 mln PLN	Do momentu rozliczenia zawartych transakcji rynku finansowego i zaspokojenia wszelkich roszczeń banku z nich wynikających	Niewywiązanie się KRUK S.A. ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji rynku finansowego zawieranych na podstawie Umowy ramowej zawartej w dniu 7 lutego 2019 r.
Poręczenie za zobowiązania InvestCapital LTD wynikające z Transakcji rynku finansowego na podstawie Umowy Ramowej zawartej pomiędzy InvestCapital LTD oraz DNB Bank Polska S.A.	DNB Bank Polska S.A.	15,3 mln EUR	Do momentu rozliczenia zawartych transakcji rynku finansowego i zaspokojenia wszelkich roszczeń banku z nich wynikających	Niewywiązanie się InvestCapital LTD ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji rynku finansowego zawieranych na podstawie Umowy Ramowej zawartej dnia 28 lutego 2019 r.

W dniu 12 października 2017 roku KRUK S.A. zawarł z Lehman Brothers Holding umowę zakupu 100% certyfikatów funduszu BISON NS FIZ. W przypadku gdy od początku okresu przejściowego do upływu pięciu lat od momentu podpisana umowy kwoty zwindykowane z portfeli należących do Funduszu BISON NS FIZ przekroczą 60 000 tys. zł , KRUK S.A. zobowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia dla pierwotnego właściciela certyfikatów inwestycyjnych. Wynagrodzenie będzie liczone w wysokości 40% kwot zwindykowanych powyżej 60 000 tys. zł.

34. Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego

Po zakończeniu okresu sprawozdawczego nie wystąpiły istotne zdarzenia wymagające ujawnienia w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

Prezes Zarządu Członek Zarządu Członek Zarządu

Piotr Krupa Agnieszka Kułton Urszula Okarma

Iwona Słomska Michał Zasępa Członek Zarządu Członek Zarządu

Monika Grudzień-Wiśniewska Hanna Stempień Osoba odpowiedzialna za prowadzenie Sporządzająca sprawozdanie ksiąg rachunkowych finansowe

Wrocław, 4 marca 2020 r.