AI assistant
Hagar — Annual Report 2023
May 10, 2023
2196_rns_2023-05-10_e9941419-7130-4879-94f3-7da950daadc7.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
hagar
ÁRSREIKNINGUR SAMSTÆDUNNAR
- FEBRÚAR 2023
Alarjebia
Bananar
BÓNUS
ELDUM
RÉTT
HAGKAUP
olis
STÓRKAUP
Z.V.A.
Hagar hf. • Holtavegi 10 • 104 Reykjavík • Ísland • kt: 670203-2120 • hagar.is • 530-5500
Samstæðursreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
EFNISYFIRLIT
bls.
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra ... 3
Áritun óháðs endurskoðanda ... 6
Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu ... 11
Efnahagsreikningur ... 12
Eiginfjáryfirlit ... 13
Sjóðstreymisyflit ... 14
Skýringar ... 15
Skýr.
- Félagið ... 15
- Grundvöllur reikningsskilanna ... 15
- Mat og ákvarðanir ... 15
- Starfsbáttayfirlit ... 16
- Aðrar rekstrartekjur ... 17
- Laun og launatengd gjöld ... 17
- Annar rekstarkostnaður ... 18
- Þóknun til endurskoðenda ... 18
- Afskriftir ... 18
- Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld ... 18
- Tekjuskattur ... 18
- Rekstrarfjármunir ... 19
- Fjárfestingarfasteignir ... 20
- Óefnislegar eignir ... 21
- Leigueignir ... 22
- Hlutdeildarfélög ... 22
- Aðrar langtímaeignir ... 24
- Vörubirgðir ... 24
Skýr.
- Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur ... 24
- Handbært fé ... 24
- Eigið fé ... 25
- Hagnaður á hlut ... 26
- Vaxtaberandi skuldir ... 26
- Leiguskuldir ... 27
- Tekjuskattsskuldbinding ... 28
- Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir 28
- Stýring fjármálalegrar áhættu ... 29
- Tengdir aðilar ... 33
- Dótturfélög ... 34
- Breytingar á samstæðunni á árinu ... 35
- Önnur mál ... 35
- Kennitölur ... 35
- Mikilvægar reikningsskilaaðferðir 36
Viðaukar - óendurskoðuð fylgiskjöl:
Ársfjörðungayfirlit ... 44
Stjórnarháttayfirlýsing ... 45
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf ... 53
SKÝRSLA OG YFIRLÝSING STJÖRNAR OG FORSTJÕRA
Hagar hf. ("félagið") er verslunarfyrirtæki með starfsemi á Íslandi en félagið er leiðandi á íslenskum dagvöru- og eldsneytismarkaði. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 38 matvöruverslanir, 22 Olís þjónustustöðvar, 45 ÓBstöðvar, tvö vöruhús, eina framleiðslustöð, eina netverslun með matarpakka, eina birgðaverslun og eina sérvoruverslun. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði matvöru og tengdra vöruhúsa, auk eldsneytissölu.
Ársreikningar samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði laga um ársreikninga. Ársreikningar 28. febrúar 2023 samanstendur af samstæðuársreikningi Haga hf. og dótturfélaga, sem vísað er til sem samstæðunnar.
Rekstur ársins og fjárhagsleg staða
Samkvæmt rekstrarreikningi og yfirliti um heildarafkomu var hagnaður af rekstri samstæðunnar að fjárhæð 4.949 millj. kr. (2021/22: 4.001 millj. kr.). Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) var 12.041 millj. kr. (2021/22: 10.518 millj. kr.). Samkvæmt efnahagsreikningi námu eignir samstæðunnar 72.007 millj. kr. (2021/22: 65.192 millj. kr.). Eigið fé í lok reikningsársins nam 27.931 millj. kr. (2021/22: 26.726 millj. kr.) og var eiginfjárhlutfall 38,8% (2021/22: 41,0%). Fjöldi ársverka á árinu voru 1.454 (2021/22: 1.402) og kynjahlutfall starfsmanna var 58% karlar og 42% konur (2021/22: 57% karlar, 43%, konur).
Árið sem nú var að liða einkenndist af miklum hækkunum á hrávörumörkuðum, þá einkum vegna striðsátaka í Úkrainu. Umrót á mörkuðum síðastliðin þrjú ár, fyrst vegna heimsfaraldurs og nú vegna striðsátaka, hefur valdið hnökrum í framleiðslu matvöru og í aðfangakveðjunni allri. Hefur þetta leitt til mikilla hækkana á verði aðfanga. Í róstursömu og krefjandi umhverfi hækkandi vaxtakostnaðar, mikilla verðhækkana og verðbólgu hefur velta aukist í krónum talið en á sama tíma hefur framlegðarhlutfall lækkað nokkuð, einkum í eldsneytishluta samstæðunnar. Hagar hafa lagt mikla áherslu á að sporna við hækkandi vöruverði til neytenda, sem endurspeglast í lækkuðu framlegðarhlutfalli félagsins, og þannig lagt sitt af mörkum til að tryggja viðskiptavinum sínum vörur og þjónustu á sem hagkvæmasta verði. Um leið hafa Hagar lagt lóð á vogarskálar til að halda aftur af verðbólgu.
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið sem nú er liðið gerði ráð fyrir að rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) yrði á bilinu 10.200–10.700 millj. kr., ef frá eru talin áhrif einskiptisliða sem tengjast sölu á eignum til Klasa og endurgreiðsla flutningsjöfnunargjalds. Áhrif einskiptisliða á EBITDA samstæðunnar voru á öðrum ársfjörðungi um 966 millj. kr. vegna sölu á eignum til Klasa og á þriðja ársfjörðungi 451 millj. kr. vegna endurgreiðslu flutningsjöfnunargjalds. Rekstrarhagnaður ársins fyrir afskriftir (EBITDA) án áhrifa skilgreindra einskiptisliða er 10.624 millj. kr. og er innan útgefinnar afkomuspár.
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið 2023/24 sem nú var að hefjast gerir ráð fyrir að rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) verði á bilinu 11.000–11.500 millj. kr., sem er að teknu tilliti til einskiptisliða 2022/23 nokkuð umfram afkomu síðastliðins rekstrarárs. Fjárhagsleg staða samstæðu Haga hf. er sterk og er félagið vel í stakk búið til að takast á við krefjandi aðstæður í íslensku efnahagslífi. Fjármögnun samstæðunnar er tryggð til langs tíma og er aðgangur að skammtímafjármögnun í formi lánalina að fjárhæð 4,5 ma. kr. og USD 12,5 millj. einnig tryggður. Þá hefur félagið undanfarið nýtt sér skammtímafjármögnun í formi víxlaútgáfu en útgáfá víxlanna er í samræmi við grunnlýsingu 10 ma. kr. útgáfuramma sem stjórn félagsins hefur samþykkt. Gera má ráð fyrir að félagið horfi í meira mæli til markaðsfjármögnunar á næstu misserum.
Undanfarin ár hafa Hagar lagt aukna áherslu á sjálfbærni í rekstri og náð m.a. góðum árangri í minnkun úrgangs frá starfseminní auk minni orkunotkunar. Í aðdraganda aðalfundar þann 1. júní 2023 verður gefið út sjálfbærniuppgjör árins 2022 auk þess sem stærstu rekstrareiningar gefa út samfélagsskýrlur. Upplysingarnar verða aðgengilegar á vefsíðu Haga, www.hagar.is.
Fjárhagsleg áhættustýring
Í skýringu 27 er fjallað um helstu fjárhagslegu áhættur sem samstæðan býr við og þá áhættustýringu sem samstæðan beitir.
Kaup á nýju hlutafé í Klasa ehf.
Þann 3. desember 2021 undirrituðu Hagar samning um áskrift að hlutafé í fasteignapróunarfélaginu Klasa ehf. en samruninn og áhrif viðskiptanna komu til framkvæmda í lok annars ársfjörðungs, þann 31. ágúst 2022. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 16.
Samstæðuársreikningar Haga hf. 28. febrúar 2023
SKÝRSLA OG YFIRLÝSING STJÓRNAR OG FORSTJÓRA, FRH.:
Kaup á Eldum rétt ehf.
Í mars 2022 náðu Hagar samkomulagi við eigendur Eldum rétt ehf. um kaup Haga á öllu hlutafé Eldum rétt ehf. Kaupin voru gerð með fyrirvara um samþykki Samkeppniseftirlitsins sem samþykkti samrunann þann 17. október 2022. Hagar tóku við rekstri félagsins þann 1. nóvember 2022. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 30.
Kaup á heildversluninni Dista ehf.
Í janúar 2023 náðu Hagar samkomulagi við eigendur Dista ehf. um kaup Haga á öllu hlutafé Dista ehf. Kaupin eru gerð með fyrirvara um niðurstöðu áreiðanleikakönnunar og samþykki Samkeppniseftirlitsins. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 31.
Hluthafar
Hluthafar voru 986 í byrjun rekstrarársins og 1.055 í lok þess. Tíu stærstu hluthafar í árslok eru eftirfarandi:
| Fjöldi hluta í þúsundum króna | Fjöldi hluta | Fjöldi hluta | ||
|---|---|---|---|---|
| 28.2.2023 | Fjöldi hluta % | 28.2.2022 | Fjöldi hluta % | |
| Gildi - lífeyrissjóður | 219.359 | 19,37% | 216.348 | 18,74% |
| Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (LSR) | 154.062 | 13,60% | 153.000 | 13,26% |
| Lífeyrissjóður verzlunarmanna | 118.718 | 10,48% | 120.388 | 10,43% |
| Birta lífeyrissjóður | 93.141 | 8,22% | 90.563 | 7,85% |
| Brú lífeyrissjóður starfsmanna sveitarfélaga | 88.761 | 7,84% | 71.285 | 6,18% |
| Kaldbakur ehf. (Samherji hf.*) | 51.212 | 4,52% | 51.212 | 4,44% |
| Festa lífeyrissjóður | 47.339 | 4,18% | 47.539 | 4,12% |
| Stapi lífeyrissjóður | 46.296 | 4,09% | 53.189 | 4,61% |
| Söfnunarsjóður lífeyrisréttinda | 33.357 | 2,94% | 33.357 | 2,89% |
| Íslensk verðbréf - safnreikningur | 30.436 | 2,69% | 30.436 | 2,64% |
| 10 stærstu hluthafar samtals | 882.681 | 77,93% | 867.317 | 75,14% |
| Aðrir hluthafar | 236.058 | 20,84% | 272.049 | 23,57% |
| Hagar - eigin hlutir | 13.937 | 1,23% | 14.867 | 1,29% |
| Samtals | 1.132.676 | 100,00% | 1.154.233 | 100,00% |
*Kaldbakur ehf. er dótturfélag Samherja hf. og var eignarhlutur fluttur á milli félaga á árinu.
Hlutafé og samþykktir
Skráð hlutafé félagsins nam í lok reikningsárs 1.133 millj. kr. Hver hlutur er ein króna að nafnverði. Allir hlutir eru í sama flokki og njóta sömu réttinda. Eigin hlutir í upphafi árs námu 14,9 millj. kr. að nafnverði en í lok árs á félagið 13,9 millj. kr. eigin hluti að nafnverði. Nánari upplýsingar um eigin hluti, endurkaup, kaupréttarkerfi starfsmanna o.fl. má finna í skýringu 21.
Samkvæmt 8. gr. í samþykktum félagsins kemur fram að samþykktum verður einungis breytt, umfram það sem hlutafélagalög leyfa, á lögmætum hluthafafundi. Ákvörðun um breytingar á samþykktum verður því aðeins gild að hún hljóti samþykki minnst 2/3 hluta greiddra atkvæða svo og samþykki hluthafa sem ráða yfir a.m.k. 2/3 hlutum þess hlutafjár sem farið er með atkvæði fyrir á hluthafafundinum.
Þann 1. júní 2022 samþykkti aðalfundur félagsins að greiddur yrði arður til hluthafa vegna síðastliðins árs sem nemur 2,0 krónum á hlut eða 2.265 millj. kr. Arðurinn var greiddur þann 15. júní 2022. Aðalfundur samþykkti einnig að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 21,6 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 21. júní 2022 og lækkaði hlutafé Haga því úr 1.154 millj. kr. að nafnverði í 1.133 millj. kr. að nafnverði.
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2023 að greiddur verði arður til hluthafa á árinu 2023 sem nemur 50,0% af heildarhagnaði ársins eða um 2,2 kr. arður á hlut útistandandi hlutafjár. Nánari upplýsingar má finna í eiginfjáryfirliti og skýringu 21.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
SKÝRSLA OG YFIRLÝSING STJÓRNAR OG FORSTJÓRA, FRH.:
Stjórnarhættir
Stjórnarhættir Haga hf. mótast af lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, samþykktum félagsins og starfsreglum stjórnar. Hagar hf. fylgja, án greindra frávika, leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu frá árinu 2021, gefnum út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ Iceland og Samtökum atvinnulífsins.
Stjórn Haga hf. hefur útbúið ítarlega yfirlýsingu um stjórnarhætti félagsins, sem útbúin er í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, og er hana að finna í sérstökum viðauka á bls. 45, auk þess sem hún er birt í sérstökum kafla í ársskýrslu félagsins.
Í stjórn Haga hf. sitja þrjár konur og tveir karlar.
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf
Ófjárhagslegar upplýsingar sem nauðsynlegar eru til að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfis-, félags- og starfsmannamál, sem og stefnu félagsins í mannréttindamálum, mútu- og spillingarmálum, eru birtar í sérstökum viðauka á bls. 53.
Yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Samkvæmt bestu vitneskju er það álit okkar að samstæðuársreikningur félagsins gefi glögga mynd af rekstrarafkomu samstæðunnar fyrir reikningsárið sem lauk 28. febrúar 2023, eignum, skuldum og fjárhagsstöðu hennar þann 28. febrúar 2023 og breytingum á handbæru fé á reikningsárinu, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningurinn með skráarheitið 635400TICHH43JJTNP54-2023-02-28-is hafi verið gerður í samræmi við kröfur laga um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu nr. 20/2021 um sameiginleg rafræn skýrslusnið og reglugerð Evrópusambandsins nr. 2019/815 (ESEF reglur).
Jafnframt er það álit okkar að samstæðuársreikningurinn og skýrsla stjórnar og forstjóra geymi glöggt yfirlit um þróun og árangur í rekstri samstæðunnar, stöðu hennar, og lýsi helstu áhættupáttum og óvissu sem samstæðan býr við.
Stjórn og forstjóri Haga hf. hafa í dag farið yfir samstæðuársreikning félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023 og staðfesta hann með undirritun sinni. Stjórn og forstjóri leggja til við aðalfund félagsins að samþykka samstæðuársreikninginn.
Ársreikningurinn er undirritaður með rafrænum hætti í samræmi við lög nr. 55/2019, um rafræna auðkenningu og traustþjónustu um rafræn viðskipti.
Reykjavík, 27. apríl 2023
Stjórn:
Davíð Harðarson, formaður
Eva Bryndís Helgadóttir, varaformaður
Eiríkur S. Jóhannsson, meðstjórnandi
Jensína Kristín Böðvarsdóttir, meðstjórnandi
Sigriður Olgeirsdóttir, meðstjórnandi
Forstjóri:
Finnur Oddsson
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÁRITUN ÓHÁÐS ENDURSKOÐANDA
Til stjórnar og hluthafa Haga hf.
Álit
Við höfum endurskoðað meðfylgjandi samstæðuársreikning Haga hf. og dótturfélaga (samstæðan) fyrir reikningsárið 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023, að undanskilinni skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningurinn gefi glögga mynd af afkomu samstæðunnar á reikningsárinu 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023, efnahag hennar 28. febrúar 2023 og breytingu á handbæru fé á reikningsárinu 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga.
Álit okkar er í samræmi við skýrslu okkar til endurskoðunarnefndar.
Samstæðuársreikningurinn innifelur
- Skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
- Rekstrarreikning og yfirlit um heildarafkomu 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023.
- Efnahagsreikning 28. febrúar 2023.
- Eiginfjáryfirlit 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023.
- Sjóðstreymisyflrit 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023.
- Skýringar, sem innifela helstu reikningsskilaaðferðir og aðrar skýringar.
Skýrsla stjórnar og yfirlýsing stjórnar og forstjóra er undanskilin endurskoðun, sbr. kafla um aðrar upplýsingar.
Grundvöllur álits
Endurskoðað var í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla. Ábyrgð okkar samkvæmt stöðlunum er nánar útskýrð í kaflanum um ábyrgð endurskoðenda.
Óhæði
Við erum óháð samstæðunni samkvæmt ákvæðum laga um endurskoðendur og endurskoðun og síðareglna sem gilda um endurskoðendur á Íslandi og varða endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar. Við uppfyllum jafnframt aðrar kröfur um starf okkar sem endurskoðendur í samræmi við ákvæði síðareglna.
Samkvæmt okkar bestu vissu, lýsum við yfir að önnur þjónusta sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar er í samræmi við ákvæði íslenskra laga og reglna og að við höfum ekki veitt þjónustu sem óheimilt er að veita samkvæmt ákvæðum 5.1. gr. Evrópureglugerðar nr. 537/2014.
Gerð er grein fyrir annarri þjónustu sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar, á tímabilinu 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023, í skýringu nr. 8.
Við teljum að við endurskoðunina höfum við aflað nægjanlegra og viðeigandi gagna til að byggja álit okkar á.
Lykilatriði endurskoðunarinnar
Lykilatriði endurskoðunarinnar eru þau atriði sem að okkar faglega mati höfðu mesta þýðingu í endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar reikningsárið 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023. Sem hluti af endurskoðun okkar á samstæðuársreikningnum voru þessi lykilatriði skoðuð sérstaklega. Við látum ekki í ljós sérstakt álit varandi þessi lykilatriði, einungis er látið í ljós álit á samstæðuársreikningnum í heild.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÁRITUN ÓHÁBS ENDURSKOBANDA, FRH.:
Sykilatriði endurskoðunarinnar
Endurskoðunaraðgerðir
Mat viðskiptavildar
Viðskiptavild samstæðunnar nemur kr. 11.060 milljónum í lok febrúar 2023 og er um 15% af heildareignum samstæðunnar og um 40% af eigin fé samstæðunnar.
Mat á virðisrýrnun er háð faglegu mati og byggir m.a. á áætlinum stjórnenda um afkomu og framtíðarvöxt.
Sjá nánar umfjöllun í skýringum nr. 33f og 33h um reikningsskilaaðferðir gagnvart viðskiptavild og virðisrýrnun og skýringu nr. 14 um óefnislegar eignir.
Viðskiptavild er verulegur liður í reikningsskilum samstæðunnar og vegna óvissu í mati tengt forsendum stjórnenda og öðrum forsendum sem virðisrýrnunarpróf byggja á er þessi liður lykilatriði í endurskoðun okkar.
Endurskoðun á mati á viðskiptavild fólst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Mat á virðisrýrnun viðskiptavildar samstæðunnar var yfirfarið og virðisrýrnunarpróf endurreiknað.
- Forsendur rekstrar- og sjóðstreymisáætlana til næstu fimm ára voru yfirfarnar. Í þeirri vinnu fólst að lagt var mat á forsendur um tekjur, rekstarkostnað, framlegð og fjárfestingar fyrir spátímabilið m.a. á grundvelli sögulegra upplýsinga og áætlana.
- Forsendur um framtíðarvöxt voru yfirfarnar.
- Ávöxtunarkrafa (WACC) sem notuð er við núvirðingu fyrir einstaka fjárskapandi einingar var borin saman við fjármagnskostnað samstæðunnar og aðrar markaðsforsendur.
Verðmatssérfræðingar PwC aðstoðuðu við endurskoðun viðskiptavildar.
Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar.
Lykilatriði endurskoðunarinnar
Endurskoðunaraðgerðir
Mat vörubirgða
Vörubirgðir nema kr. 12.717 milljónum í lok febrúar 2023 og nema um 18% af heildareignum og um 46% af eigin fé samstæðunnar.
Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluverði, hvort sem lægra reynist. Á hverjum reikningsskiladegi leggja stjórnendur mat á vörubirgðir. Við mat á vörubrigðum horfa stjórnendur m.a. til söluhæfis birgðanna og vænts söluverðs.
Sjá nánar umfjöllun í skýringu nr. 33g um reikningsskilaaðferðir gagnvart vörubirgðum og skýringu nr. 18 um vörubirgðir.
Vegna óvissu um endanlega niðurstöðu er mat vörubirgða lykilatriði í endurskoðun okkar.
Endurskoðun á mati vörubirgða fólst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Birgðafærlinn var yfirfarinn.
- Afstemmingar á bókfærðri stöðu vörubirgða við viðeigandi undirkerfi.
- Talningar voru yfirfarnar og framkvæmdar sjálfstæðar talningar.
- Aðferðafræði og forsendur stjórnenda við mat vörubirgða voru yfirfarnar.
- Réttmæti kostnaðarverðs vörubirgða var sannreynt með úrtaksprófunum.
- Úrtaksprófunum á söluverði með samanburði við kostnaðarverð.
Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÁRITUN ÓHÁBS ENDURSKOBANDA, FRH.:
Aðrar upplýsingar, þ.m.t. skýrsla og yfirlýsing stjórnar
Stjórn og forstjóri bera ábyrgð á öðrum upplýsingum. Aðrar upplýsingar eru skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra og viðaukar við ársreikning samstæðunnar, ársfjörðungayfirlit, stjórnarháttayfirlýsing og ófjárhagsleg upplýsingagjöf, sem lágu fyrir við áritun okkar.
Álit okkar á samstæðuársreikningnum nær ekki til annarra upplýsinga, þ.m.t. skýrslu stjórnar og við staðfestum þær ekki á neinn hátt.
Í tengslum við endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar ber okkur að yfirfara aðrar upplýsingar, sem tilgreindar eru hér að ofan, þegar þær liggja fyrir og meta hvort þær eru í verulegu ósamræmi við samstæðuársreikninginn eða skilning sem við höfum aflað við endurskoðunina eða ef svo virðist að verulegar rangfærslur séu í þeim. Ef við, á grundvelli vinnu okkar, ályktum að verulegar rangfærslur séu í öðrum upplýsingum ber okkur að skýra frá því. Við höfum ekki greint atriði sem ber að greina sérstaklega frá.
Hvað varðar skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra höfum við, í samræmi við ákvæði 104. gr. laga um ársreikninga nr. 3/2006, yfirfarið að skýrsla stjórnar hafi að geyma þær upplýsingar sem þar ber að veita í samræmi við lög um ársreikninga komi þær ekki fram annars staðar í samstæðuársreikningnum.
Ábyrgð stjórnar og forstjóra á samstæðuársreikningnum
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga. Stjórn og forstjóri eru einnig ábyrg fyrir því innra eftirliti sem nauðsynlegt er að sé til staðar varðandi gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins, þannig að hann sé án verulegra annmarka hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Við gerð samstæðuársreikningsins ber stjórnendum samstæðunnar að meta hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi. Stjórnendum ber að semja ársreikning samstæðunnar á þeirri forsendu að um áframhaldandi starfsemi sé að ræða, nema stjórnendur ætli að leysa samstæðuna upp eða hætta rekstri hennar, eða hafi ekki raunhæft val um annað en að hætta starfsemi samstæðunnar. Stjórnendum samstæðunnar ber að setja fram viðeigandi skýringar varðandi hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi ef við á og hvers vegna stjórnendur beita forsendunni um áframhaldandi starfsemi við gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Stjórn og endurskoðunarnefnd skulu hafa eftirlit með gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Ábyrgð endurskoðenda á endurskoðun samstæðuársreikningsins
Markmið okkar er að afla nægjanlegrar vissu um að samstæðuársreikningurinn sé án verulegra annmarka, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka og gefa út áritun með áliti okkar. Nægjanleg vissa er mikil vissa en ekki trygging þess að endurskoðun, sem framkvæmd er í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla, muni ávallt leiða í ljós alla verulega annmarka séu þeir til staðar. Annmarkar geta stafað af sviksemi eða mistökum og eru metnir verulegir ef þeir, einir og sér eða samanlagðir, gætu haft áhrif á fjárhagslegar ákvarðanir notenda sem grundvallaðar eru á samstæðuársreikningnum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÁRITUN ÓHÁBS ENDURSKOBANDA, FRH.:
Ábyrgð endurskoðenda á endurskoðun samstæðuársreikningsins, frh.:
Endurskoðun í samræmi við alpjóðlega endurskoðunarstaðla byggir á faglegu mati og faglegri tortryggni. Við framkvæmum einnig eftirfarandi:
-
Greinum og metum áhættuna af verulegum annmörkum, vegna sviksemi eða mistaka, og skipuleggjum endurskoðunaraðgerðir til að mæta þessari áhættu og öflum endurskoðunargagna sem eru nægjanleg og viðeigandi grunnur fyrir áliti okkar. Áhættan af því að greina ekki verulega annmarka sem stafa af sviksemi er meiri en áhætta af annmörkum vegna mistaka, þar sem sviksemi getur stafað af fölsun, misvísandi framsetningu samstæðuársreiknings, að mikilvægum atriðum sé viljandi sleppt, samanteknum ráðum eða að innra eftirlit sé sniðgengið.
-
Öflum skilnings á innra eftirliti sem er viðeigandi fyrir endurskoðun okkar í þeim tilgangi að hanna endurskoðunaraðgerðir, en ekki til þess að gefa álit á virkni innra eftirlits samstæðunnar.
-
Metum hvort val stjórnenda á reikningsskilaaðferðum sé viðeigandi og hvort matsaðferðir þeirra séu raunhæfar. Einnig skoðum við hvort tengdar skýringar séu við hæfi.
-
Ályktum um notkun stjórnenda á forsendunni um áframhaldandi starfsemi og metum á grundvelli endurskoðunarinnar hvort verulegur vafi leiki á rekstrarhæfi samstæðunnar eða hvort aðstæður séu til staðar sem gætu valdið verulegum efasemduðum um rekstrarhæfi hennar. Ef við teljum að veruleg óvissa ríki, ber okkur að vekja sérstaka athygli á viðeigandi skýringum í samstæðuársreikningnum um óvissuna og ef þær upplýsingar eru ekki nægjanlegar að okkar mati, víkjum við frá fyrirvaralausu áliti. Niðurstaða okkar byggir á þeim endurskoðunargögnum sem við höfum aflað fram að dagsetningu áritunar okkar. Engu að síður geta atburðir eða aðstæður í framtiðinni leitt til þess að samstæðan verði ekki lengur rekstrarhæf.
-
Metum framsetningu, gerð og innihald samstæðuársreikningsins í heild, að meðtöldum skýringum og hvort hann grundvallast á fyrirliggjandi færslum og atburðum og gefi glögga mynd samanber álit okkar.
-
Öflum nægjanlegra endurskoðunargagna vegna fjárhagspupplýsinga félaga og eininga innan samstæðunnar og gefum út álit á samstæðuársreikningnum. Við erum ábyrg fyrir skipulagi, umsjón og framgangi endurskoðunar samstæðunnar. Við berum ábyrgð á áliti okkar.
Við upplýsum stjórn og endurskoðunarnefnd meðal annars um áætlað umfang og tímasetningu endurskoðunarinnar og veruleg atriði sem upp geta komið í endurskoðun okkar, þar á meðal verulega annmarka í innra eftirliti ef við á.
Við höfum lýst því yfir við stjórn og endurskoðunarnefnd að við uppfyllum nauðsynleg síðferðis- og óhæðisskilyrði og við munum láta þeim í té allar upplýsingar um hugsanleg tengsl og önnur atriði sem gætu haft áhrif á óhæði okkar og trúnað.
Við höfum lagt mat á hvaða atriði, af þeim atriðum sem við höfum upplýst stjórn og endurskoðunarnefnd um, höfðu mesta þýðingu á yfirstandandi ári og eru það lykilatriði endurskoðunarinnar. Við lýsum þessum lykilatriðum í áritun okkar nema lög og reglur leyfi ekki að upplýst sé opinberlega um tiltekin atriði eða í algjörum undantekningartilfellum þegar mat okkar er að neikvæðar afleiðingar af birtingu slíkra upplýsinga vegi þyngra en ávinningur almennings af birtingu upplýsinganna.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÁRITUN ÓHÁBS ENDURSKOBANDA, FRH.:
Önnur atriði samkvæmt ákvæðum laga og reglna
Áritun vegna rafræns skýrslusniðs (e. European Single Electronic Format - ESEF reglur)
Í tengslum við endurskoðun okkar á samstæðuársreikningi Haga hf. framkvæmdum við aðgerðir til að geta gefið álit á það hvort samstæðuársreikningur Haga hf. fyrir reikningsárið 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023 með skráarheitið 635400TICHH43JJTNP54-2023-02-28-is hafi í meginatriðum verið gerður í samræmi við kröfur laga um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu nr. 20/2021 um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format) og reglugerð Evrópusambandsins nr. 2019/815 (ESEF reglur) sem innihalda skilyrði sem tengjast gerð samstæðuársreiknings á XHTML formi og iXBRL merkingum samstæðuársreikningsins.
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við lög um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu. Í þeirri ábyrgð felst meðal annars að útbúa samstæðuársreikning á XHTML formi í samræmi við ákvæði reglugerðar Evrópusambandsins nr. 2019/815, um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format).
Ábyrgð okkar er að afla hæfilegrar vissu um hvort samstæðuársreikningurinn, byggt á þeim gögnum sem við höfum aflað, sé í öllum meginatriðum í samræmi við ESEF reglur og gefa út áritun með áliti okkar. Eðli, tímasetning og umfang aðgerða sem valdar eru byggja á mati endurskoðandans, þar á meðal mati á áhættunni að vikið sé í verulegum atriðum frá kröfum sem fram koma í ESEF reglum, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningur Haga hf. fyrir reikningsárið 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023 með skráarheitið 635400TICHH43JJTNP54-2023-02-28-is hafi í öllum meginatriðum verið gerður í samræmi við ákvæði reglugerðar Evrópusambandsins nr. 2019/815, um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format).
Kosning endurskoðanda
Við vorum kosin endurskoðendur á aðalfundi Haga hf. þann 7. júní 2017. Kosning okkar hefur verið endurnýjuð árlega á aðalfundi félagsins og höfum við því verið endurskoðendur félagsins samfellt í sex ár.
Reykjavík, 27. apríl 2023.
PricewaterhouseCoopers ehf.
Bryndís Björk Guðjónsdóttir
löggiltur endurskoðandi
Vignir Rafn Gíslason
löggiltur endurskoðandi
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
REKSTRARREIKNINGUR OG YFIRLIT UM HEILDARAFKOMU
1. MARS 2022 TIL 28. FEBRÚAR 2023
| Skýr. | 2022/23 | 2021/22 | |
|---|---|---|---|
| Vörusala | 161.992 | 135.758 | |
| Kostnaðarverð seldra vara | ( 131.005) | ( 107.317) | |
| Framlegð | 30.987 | 28.441 | |
| Aðrar rekstrartekjur | 5 | 1.997 | 874 |
| Laun og launatengd gjöld | 6 | ( 14.345) | ( 12.992) |
| Annar rekstarkostnaður | 7 | ( 6.598) | ( 5.805) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | 12.041 | 10.518 | |
| Afskriftir | 9 | ( 4.453) | ( 4.241) |
| Rekstrarhagnaður | 7.588 | 6.277 | |
| Hrein fjármagnsgjöld | 10 | ( 1.887) | ( 1.503) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 16 | 392 | 209 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 6.093 | 4.983 | |
| Tekjuskattur | 11 | ( 1.144) | ( 982) |
| Heildarhagnaður ársins | 4.949 | 4.001 | |
| Skipting hagnaðar: | |||
| Hluthafar móðurfélags | 4.949 | 3.991 | |
| Hlutdeild minnihluta | 0 | 10 | |
| 4.949 | 4.001 | ||
| Hagnaður á hlut: | |||
| Grunnhagnaður á hlut | 22 | 4,40 | 3,47 |
| Þynntur hagnaður á hlut | 22 | 4,32 | 3,43 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningar Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
EFNAHAGSREIKNINGUR 28. FEBRÚAR 2023
| Skýr. | 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
|---|---|---|---|
| Eignir | |||
| Rekstrarfjármunir | 12 | 21.236 | 21.215 |
| Fjárfestingarfasteignir | 13 | 3.402 | 3.474 |
| Óefnislegar eignir | 14 | 12.430 | 10.723 |
| Leigueignir | 15 | 8.287 | 8.151 |
| Eignarhlutir í hlutdeildarfélögum | 16 | 5.064 | 1.443 |
| Aðrar langtímaeignir | 17 | 83 | 58 |
| Fastafjármunir samtals | 50.502 | 45.064 | |
| Vörubirgðir | 18 | 12.717 | 10.707 |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 19 | 5.919 | 6.250 |
| Handbært fé | 20 | 2.869 | 783 |
| Veltufjármunir samtals | 21.505 | 17.740 | |
| Eignir til sölu | 16 | 0 | 2.388 |
| Eignir samtals | 72.007 | 65.192 | |
| Eigið fé | |||
| Hlutafé | 1.119 | 1.139 | |
| Yfirverðsreikningur hlutafjár | 0 | 1.147 | |
| Lögbundinn varasjóður | 283 | 285 | |
| Bundnir eignifjárreikningar | 7.007 | 5.286 | |
| Óráðstafað eigið fé | 19.522 | 18.869 | |
| Eigið fé samtals | 21 | 27.931 | 26.726 |
| Skuldir | |||
| Vaxtaberandi langtímaskuldir | 23 | 11.829 | 11.720 |
| Leiguskuldir | 24 | 7.056 | 6.918 |
| Tekjuskattsskuldbinding | 25 | 2.216 | 2.312 |
| Langtímaskuldir samtals | 21.101 | 20.950 | |
| Vaxtaberandi skammtímaskuldir | 23 | 3.325 | 451 |
| Leiguskuldir | 24 | 2.012 | 1.966 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 26 | 17.638 | 15.099 |
| Skammtímaskuldir samtals | 22.975 | 17.516 | |
| Skuldir samtals | 44.076 | 38.466 | |
| Eigið fé og skuldir samtals | 72.007 | 65.192 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningar Haga hf. 28. február 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
EIGINFJÁRYFIRLIT
1. MARS 2022 TIL 28. FEBRUAR 2023
| Skýr. | Hlutafé | Yfirverös-reikningur hlutafjár | Lögbundinn varasjóður | Bundinn hlutdeildar-reikningur | Bundinn eiginfjár-reikningur | Óráðstafað eigið fé | Samtals | Hlutdeild minnih luta | Eigið fé samtals | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Breytingar á eigin fé 2021/22 | ||||||||||
| Eigið fé 1. mars 2021 | 1.154 | 2.132 | 289 | 4.433 | 0 | 17.181 | 25.189 | ( 2 ) | 25.187 | |
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 15 ) | ( 985 ) | ( 1.000 ) | ( 1.000 ) | ||||||
| Heildarhagnaður ársins | 3.991 | 3.991 | 10 | 4.001 | ||||||
| Breyting á varasjóð | ( 4 ) | 4 | 0 | 0 | ||||||
| Breyting á hlutdeildarreikning | 841 | ( 841 ) | 0 | 0 | ||||||
| Áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga | 12 | 12 | 12 | |||||||
| Hlutdeild minnih luta við sölu á dótturfélagi | 0 | ( 8 ) | ( 8 ) | |||||||
| Greiddur arður, 1,27 kr. á hlut | ( 1.466 ) | ( 1.466 ) | ( 1.466 ) | |||||||
| Eigið fé 28. febrúar 2022 | 21 | 1.139 | 1.147 | 285 | 5.274 | 12 | 18.869 | 26.726 | 0 | 26.726 |
| Breytingar á eigin fé 2022/23 | ||||||||||
| Eigið fé 1. mars 2022 | 1.139 | 1.147 | 285 | 5.274 | 12 | 18.869 | 26.726 | 0 | 26.726 | |
| Endurkaup á eigin bréfum - ógild | ( 6 ) | ( 494 ) | ( 500 ) | ( 500 ) | ||||||
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 14 ) | ( 653 ) | ( 333 ) | ( 1.000 ) | ( 1.000 ) | |||||
| Heildarhagnaður ársins | 4.949 | 4.949 | 4.949 | |||||||
| Breyting á varasjóð | ( 2 ) | 2 | 0 | 0 | ||||||
| Breyting á hlutdeildarreikning | 1.700 | ( 1.700 ) | 0 | 0 | ||||||
| Áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga | 21 | 21 | 21 | |||||||
| Greiddur arður, 2,00 kr. á hlut | ( 2.265 ) | ( 2.265 ) | ( 2.265 ) | |||||||
| Eigið fé 28. febrúar 2023 | 21 | 1.119 | 0 | 283 | 6.974 | 33 | 19.522 | 27.931 | 0 | 27.931 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SJÓDSTREYMISYFIRLIT
1. MARS 2022 TIL 28. FEBRUAR 2023
| Skýr. | 2022/23 | 2021/22 | |
|---|---|---|---|
| Rekstrarhreyfingar | |||
| Hagnaður ársins | 4.949 | 4.001 | |
| Rekstrarliðir sem hafa ekki áhrif á fjárstreymi: | |||
| Söluhagnaður | ( 1.010) | ( 147) | |
| Afskriftir | 9 | 4.453 | 4.241 |
| Hrein fjármagnsgjöld | 10 | 1.887 | 1.503 |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 16 | ( 392) | ( 209) |
| Aðrir liðir | 21 | 12 | |
| Tekjuskattur | 11 | 1.144 | 982 |
| Veltufé frá rekstri | 11.052 | 10.383 | |
| Breytingar á rekstrartengdum eignum | ( 1.796) | ( 3.678) | |
| Breytingar á rekstrartengdum skuldum | 2.253 | 2.389 | |
| Handbært fé frá rekstri fyrir vexti og tekjuskatt | 11.509 | 9.094 | |
| Innheimtar vaxtatekjur | 46 | 32 | |
| Greidd vaxtagjöld | ( 1.499) | ( 1.146) | |
| Greiddur tekjuskattur | ( 918) | ( 569) | |
| Handbært fé frá rekstri | 9.138 | 7.411 | |
| Fjárfestingarhreyfingar | |||
| Fjárfesting í rekstrarfjármunum | 12 | ( 2.301) | ( 1.780) |
| Söluverð rekstrarfjármuna | 143 | 132 | |
| Fjárfesting í fjárfestingarfasteignum | 13 | ( 6) | ( 51) |
| Fjárfesting í óefnislegum eignum | 14 | ( 709) | ( 368) |
| Fjárfesting í hlutdeildarfélögum | 16 | 0 | ( 156) |
| Móttekinn arður frá hlutdeildarfélögum | 16 | 174 | 124 |
| Fjárfesting í dótturfélagi að frádregnu yfirteknu handbæru fé | ( 1.275) | 0 | |
| Stofnframlag til dótturfélaga | 0 | ( 2) | |
| Seldur eignarhlutur í dótturfélagi | 50 | 141 | |
| Langtímakröfur, breyting | ( 38) | 96 | |
| Fjárfestingarhreyfingar | ( 3.962) | ( 1.864) | |
| Fjármögnunarhreyfingar | |||
| Keypt eigin bréf | 21 | ( 1.500) | ( 1.000) |
| Greiddur arður | ( 2.265) | ( 1.466) | |
| Nýjar vaxtaberandi langtímaskuldir | 23 | 0 | 2.500 |
| Afborganir vaxtaberandi langtímaskulda | 23 | ( 492) | ( 2.958) |
| Vaxtaberandi skammtímaskuldir, breyting | 2.880 | ( 601) | |
| Leiguskuld afborganir | 24 | ( 1.713) | ( 1.627) |
| Fjármögnunarhreyfingar | ( 3.090) | ( 5.152) | |
| Hækkun á handbæru fé | 2.086 | 395 | |
| Handbært fé í ársbyrjun | 783 | 388 | |
| Handbært fé í lok árs | 20 | 2.869 | 783 |
| Fjármögnunarhreyfingar án greiðsluáhrifa | |||
| Söluverð fasteigna | 16 | 3.403 | 0 |
| Fjárfesting í hlutdeildarfélögum | 16 | ( 3.403) | 0 |
Skyringar á blaðsiðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. február 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR
- Félagið
Hagar hf. („félagið“) er íslensk hlutafélag og er lögheimili þess að Holtavegi 10, Reykjavík. Samstæðuársreikningur félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2022 til 28. febrúar 2023 hefur að geyma ársreikning félagsins og dótturfélaga þess, sem vísað er til í heild sinni sem „samstæðunnar“ og til einstakra félaga sem „samstæðufélaga“. Aðalstarfsemi félagsins er rekstur smásöluverslana og tengdra vöruhúsa, ásamt sölu á eldsneyti.
- Grundvöllur reikningsskilanna
a. Yfirlýsing um að alþjóðlegum reikningsskilastöðlum sé fylgt
Ársreikningur samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastæða (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu. Ársreikningurinn er jafnframt í samræmi við viðeigandi ákvæði laga um ársreikninga nr. 3/2006.
Stjórn félagsins staðfesti ársreikninginn 27. apríl 2023.
b. Rekstrarhæfi
Stjórnendur hafa metið rekstrarhæfi samstæðunnar. Það er mat þeirra að áframhaldandi rekstur hennar sé tryggður og fjárhagsleg staða samstæðu Haga hf. er sterk og er félagið vel í stakk búið að takast á við krefjandi aðstæður í íslensku efnahagslífi.
c. Grundvöllur matsaðferða
Samstæðuársreikningurinn er gerður á grundvelli kostnaðarverðs, að því undanskildu að afleiðusamningar eru færðir á gangvirði.
d. Starfrækslu- og framsetningargjaldmiðill
Samstæðuársreikningurinn er birtur í íslenskum krónum sem er starfrækslugjaldmiðill félagsins. Allar fjárhæðir eru birtur í milljónum króna.
- Mat og ákvarðanir
Gerð samstæðuársreiknings í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastæða krefst þess að stjórnendur taki ákvarðanir, meti og gefi sér forsendur sem hafa áhrif á beitingu reikningsskilaafærða og birtur fjárhæðir eigna, skulda, tekna og gjalda. Endanlegar niðurstöður kunna að vera frábrugðnar þessu mati.
Mat og forsendur þess eru í stöðugri endurskoðun. Breytingar á reikningshaldslegu mati eru færðar á því tímabili sem breytingin á sér stað og þeim framtiðartímabilum sem breytingarnar hafa áhrif á.
Upplysingar um mikilvægar ákvarðanir um mat er að finna í eftirfarandi skýringum:
a. Öefnislegar eignir
Upplysingar um mikilvæg atriði, þar sem óvissa í mati og mikilvægi ákvarðana um reikningsskilaafærðir hafa mest áhrif á skráðar fjárhæðir í reikningsskilunum, er að finna í skýringu 14 um mat á endurheimtanlegum fjárhæðum fjárskapandi eigna og í skýringu 33h.
b. Rekstrarfjármunir og fjárfestingareignir
Áætlaður nýtingartími rekstrarfjármuna og fjárfestingarfasteigna er háður mati stjórnenda, sjá umfjöllun í skýringu 33d og 33e.
c. Birgðir
Vörubirgðir eru einnig háðar matsaðferðum stjórnenda. Upplysingar um matsaðferðir þeirra er að finna í skýringu 33g.
d. Viðskiptakröfur og aðrar kröfur
Mat á viðskiptakröfum og virðisrýrnun þeirra er háð mati stjórnenda, sjá umfjöllun í skýringu 33h og 27b.
e. Gangvirði
Þar sem við á eru frekari upplysingar um forsendur gangvirðis eigna eða skulda í skýringum um viðkomandi eignir og skuldir.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
4. Starfspåttayfirlit
Starfspåttir samstæðunnar eru tveir, verslanir og vöruhús annars vegar og Olís hins vegar. Starfsemi verslana og vöruhúsa er nær eingöngu í smásölurekstri matvöru á Íslandi. Stjórnendur leggja mat á smásöluverslun eftir mismunandi tegundum verslana og landsvæðum og líta svo á að hún byggist á sambærilegum efnahagslegum einkennum, vörum, viðskiptavinum og birgjum. Heildsölurekstur matvöru og smásölurekstur sérvoru er óverulegur og undir þeim tekju-, hagnaðar- og eignamörkum sem hafa ber til viðmiðunar við gerð starfspåttayfirlits. Starfsemi Olís er að stærstum hluta í sölu eldsneytis og þjónustu sem því tengist.
| Rekstrarárið 2022/23 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Verslanir og vöruhús | Olís | Jöfnunar-færslur | Samtals | |
| Vörusala | 105.724 | 57.519 | ( 1.251) | 161.992 |
| Aðrar rekstrartekjur | 976 | 1.253 | ( 232) | 1.997 |
| Heildartekjur starfsþátta | 106.700 | 58.772 | ( 1.483) | 163.989 |
| Heildarreestrargjöld starfsþátta | ( 98.395) | ( 55.036) | 1.483 | ( 151.948) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) .. | 8.305 | 3.736 | 0 | 12.041 |
| Afskriftir starfsþátta | ( 3.546) | ( 907) | 0 | ( 4.453) |
| Ahrif hlutdeildarfélaga | 147 | 245 | 0 | 392 |
| Rekstrarafkoma starfsþátta | 4.906 | 3.074 | 0 | 7.980 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.641) | ( 246) | 0 | ( 1.887) |
| Tekjuskattur | ( 1.144) | |||
| Hagnaður ársins | 4.949 | |||
| 28. febrúar 2023 | ||||
| Eignir starfsþátta | 49.219 | 22.788 | 0 | 72.007 |
| Eignir samtals | 72.007 | |||
| Skuldir starfsþátta | 32.890 | 11.186 | 0 | 44.076 |
| Skuldir samtals | 44.076 | |||
| Fjárfestingar starfsþátta | 1.959 | 914 | 0 | 2.873 |
Samstæðuárssreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milfjónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
4. Starfspåttayfirlit, frh.:
| Rekstrarárið 2021/22 | Verslanir og vöruhús | Olís | Jöfnunar-færslur | Samtals |
|---|---|---|---|---|
| Vörusala | 95.624 | 41.993 | ( 1.859) | 135.758 |
| Aðrar rekstrartekjur | 1.033 | 69 | ( 228) | 874 |
| Heildartekjur starfsbátta | 96.657 | 42.062 | ( 2.087) | 136.632 |
| Heildarreestrargjöld starfsbátta | ( 88.063 ) | ( 40.138 ) | 2.087 | ( 126.114 ) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | 8.594 | 1.924 | 0 | 10.518 |
| Afskriftir starfsbátta | ( 3.237 ) | ( 1.004) | 0 | ( 4.241) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 6 | 203 | 0 | 209 |
| Rekstrarafkoma starfsbátta | 5.363 | 1.123 | 0 | 6.486 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.236 ) | ( 267) | 0 | ( 1.503) |
| Tekjuskattur | ( 982) | |||
| Hagnaður ársins | 4.001 | |||
| 28. febrúar 2022 | ||||
| Eignir starfsbátta | 44.642 | 18.162 | 0 | 62.804 |
| Eignir til sölu | 1.122 | 1.266 | 0 | 2.388 |
| Eignir samtals | 45.764 | 19.428 | 0 | 65.192 |
| Skuldir starfsbátta | 28.336 | 10.130 | 0 | 38.466 |
| Skuldir samtals | 38.466 | |||
| Fjárfestingar starfsbátta | 1.624 | 443 | 0 | 2.067 |
5. Aðrar rekstrartekjur
| Aðrar rekstrartekjur greinast pannig: | 2022/23 | 2021/22 |
|---|---|---|
| Aðstöðu- og húsalegutekjur | 425 | 390 |
| Hagnaður af sölu eigna til Klasa, sbr. skýringu 16 | 966 | 0 |
| Hagnaður af sölu rekstrareininga | 0 | 349 |
| Ýmsar aðrar rekstrartekjur | 606 | 135 |
| Aðrar rekstrartekjur samtals | 1.997 | 874 |
6. Laun og launatengd gjöld
Laun og launatengd gjöld greinast pannig:
| Laun | 11.914 | 10.800 |
|---|---|---|
| Mótframlag í lífeyrissjóð | 1.416 | 1.294 |
| Önnur launatengd gjöld | 994 | 886 |
| Áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga, sbr. skýringu 21 | 21 | 12 |
| Laun og launatengd gjöld samtals | 14.345 | 12.992 |
| Fjöldi ársverka | 1.454 | 1.402 |
| Fjöldi starfsmanna í árslok | 2.613 | 2.483 |
| Kynjahlutfall starfsmanna í % - fjöldi ársverka (karlar/konur) | 58/42 | 57/43 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
-
Annar rekstarkostnaður
2022/23 2021/22
Annar rekstarkostnaður greinist pannig:
Rekstarkostnaður fasteigna 2.300 2.237
Ýmis annar rekstarkostnaður 4.298 3.568
Annar rekstarkostnaður samtals 6.598 5.805 -
Þóknun til endurskoðenda
Þóknun til endurskoðenda vegna endurskoðunar á samstæðuársreikning og ársreikninga dótturfélaga greinist pannig:
Endurskoðun og staðfestingarvinna 42 36
Õnnur þjónusta 7 12
Samtals þóknun til endurskoðenda samstæðunnar 49 48 -
Afskriftir
Afskriftir greinast pannig:
Afskrift rekstrarfjármuna, sjá skýringu 12 2.247 2.128
Afskrift fjárfestingarfasteigna, sjá skýringu 13 78 89
Afskrift óefnislegra eigna, sjá skýringu 14 234 278
Afskrift leigueigna, sjá skýringu 15 1.761 1.587
Hlutdeild í afskriftum Olíudreifingar ehf. 133 159
Afskriftir samtals 4.453 4.241 -
Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld greinast pannig:
Vaxtatekjur af innstæðum og kröfum 44 21
Hagnaður af sölu hlutabréfa í öðrum félögum 0 13
Gengishagnaður 139 0
Fjármunatekjur samtals 183 34
Vaxtagjöld og verðbætur ( 1.570 ) ( 1.001 )
Vaxtagjöld leiguskuldar, sjá skýringu 24 ( 500 ) ( 477 )
Gengistap 0 ( 59 )
Fjármagnsgjöld samtals ( 2.070 ) ( 1.537 )
Hrein fjármagnsgjöld ( 1.887 ) ( 1.503 ) -
Tekjuskattur
Tekjuskattur í rekstrarreikningi greinist pannig: 2022/23 2021/22
Tekjuskattur til greiðslu 1.298 869
Breyting tekjuskattsskuldbindingar ( 154 ) 113
Tekjuskattur færður í rekstrarreikning 1.144 982
Virkur tekjuskattur greinist pannig:
Hagnaður ársins 4.949 4.001
Tekjuskattur ársins 1.144 982
Hagnaður fyrir tekjuskatt 6.093 4.983
Tekjuskattur miðað við gildandi skatthlutfall 20,0% 1.219 20,0% 997
Öfrádráttarbær kostnaður 0,3% 17 0,0% 0
Óskattskyldar tekjur ( 1,3%) ( 78 ) ( 0,8%) ( 41 )
Aðrar breytingar ( 0,2%) ( 14 ) 0,5% 26
Virkur tekjuskattur 18,8% 1.144 19,6% 982
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milfjónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
- Rekstrarfjármunir
| Rekstrarfjármunir greinast pannig: | Fasteignir | Áhöld og innréttingar | Samtals |
|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | |||
| Staða 1.3.2021 | 15.679 | 21.784 | 37.463 |
| Endurflokkað sem fjárfestingarfasteign | ( 235) | 0 | ( 235) |
| Endurflokkað sem hugbúnaður | 0 | ( 153) | ( 153) |
| Endurflokkað | 14 | ( 14) | 0 |
| Endurflokkað á eignir til sólu | ( 1.339) | 0 | ( 1.339) |
| Fjárfesting á árinu | 129 | 1.651 | 1.780 |
| Selt og aflagt | 0 | ( 528) | ( 528) |
| Staða 28.2.2022 | 14.248 | 22.740 | 36.988 |
| Endurflokkað sem hugbúnaður | 0 | ( 9) | ( 9) |
| Yfirtekíð vegna kaupa á dótturfélagi | 97 | 13 | 123 |
| Fjárfesting á árinu | 92 | 2.209 | 2.301 |
| Selt og aflagt | ( 6) | ( 661) | ( 667) |
| Staða 28.2.2023 | 14.431 | 24.292 | 38.736 |
| Afskriftir | |||
| Staða 1.3.2021 | 931 | 13.088 | 14.019 |
| Afskriftir | 406 | 1.722 | 2.128 |
| Selt og aflagt | 0 | ( 375) | ( 375) |
| Staða 28.2.2022 | 1.337 | 14.435 | 15.772 |
| Afskriftir | 387 | 1.860 | 2.247 |
| Selt og aflagt | 0 | ( 533) | ( 533) |
| Staða 28.2.2023 | 1.724 | 15.762 | 17.486 |
| Bókfært verð | |||
| Staða 1.3.2021 | 14.748 | 8.696 | 23.444 |
| Staða 28.2.2022 | 12.911 | 8.304 | 21.215 |
| Staða 28.2.2023 | 12.707 | 8.529 | 21.236 |
Fjárfestingarfasteignir eru flokkaðar sérstaklega. Greiningu á þeim má sjá í skýringu 13.
Fasteignir móðurfélags samstæðu, sem eru á bókfærðu verði 9.775 millj. kr., eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda. Meirihluti fasteigna dótturfélaga er einnig veðsettur vegna vaxtaberandi skulda.
Fasteignamat og vátryggingaverð
| Vátryggingaverð, fasteignamat og bókfært verð fasteigna og lóða í lok reikningsárs nam eftirfarandi fjárhæðum: | ||
|---|---|---|
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
| Fasteignamat | 9.013 | 8.554 |
| Vátryggingaverð fasteigna | 18.700 | 14.262 |
| Bókfært verð fasteigna | 12.707 | 12.911 |
| Vátryggingaverð innréttinga og áhalda | 17.628 | 15.711 |
| Bókfært verð innréttinga og áhalda | 8.529 | 8.304 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
- Fjárfestingarfasteignir
| Fjárfestingarfasteignir greinast pannig: | Verslunar-húsnæði | Skrifstofu-húsnæði | Samtals |
|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | |||
| Staða 1.3.2021 | 4.594 | 55 | 4.649 |
| Fjárfesting á árinu | 51 | 0 | 51 |
| Endurflokkað af fasteignum | 235 | 0 | 235 |
| Endurflokkað á eignir til sölu | ( 1.049) | 0 | ( 1.049) |
| Staða 28.2.2022 | 3.831 | 55 | 3.886 |
| Fjárfesting á árinu | 5 | 1 | 6 |
| Staða 28.2.2023 | 3.836 | 56 | 3.892 |
| Afskriftir | |||
| Staða 1.3.2021 | 305 | 18 | 323 |
| Afskriftir | 88 | 1 | 89 |
| Staða 28.2.2022 | 393 | 19 | 412 |
| Afskriftir | 77 | 1 | 78 |
| Staða 28.2.2023 | 470 | 20 | 490 |
| Bókfært verð | |||
| Staða 1.3.2021 | 4.289 | 37 | 4.326 |
| Staða 28.2.2022 | 3.438 | 36 | 3.474 |
| Staða 28.2.2023 | 3.366 | 36 | 3.402 |
Fasteignamat og vátryggingaverð
| Vátryggingaverð, fasteignamat og bókfært verð fasteigna og lóða í lok reikningsárs nam eftirfarandi fjárhæðum: | ||
|---|---|---|
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
| Fasteignamat fjárfestingarfasteigna | 2.058 | 1.653 |
| Vátryggingaverð fjárfestingarfasteigna | 3.695 | 3.371 |
| Bókfært verð fjárfestingarfasteigna | 3.402 | 3.474 |
Samstæðan hefur ekki áreiðanlegar upplýsingar um gangvirði fjárfestingarfasteigna í lok tímabilsins.
Fjárfestingarfasteignir móðurfélags eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda og meirihluti fjárfestingarfasteigna dótturfélaga einnig. Samstæðan hefur ekki gengist undir neinar skuldbindingar nýrra fjárfestingarfasteigna eða um viðhald eða breytingar á núverandi eignum.
| Fjárhæðir færðar í rekstrareikning vegna fjárfestingarfasteigna: | 2022/23 | 2021/22 |
|---|---|---|
| Leigutekjur | 371 | 271 |
| Beinn rekstarkostnaður tengdur leigueignum í útleigu | 132 | 91 |
| Beinn rekstarkostnaður tengdur leigueignum sem ekki eru í útleigu | 4 | 17 |
Fjárfestingarfasteignir eru ýmist í skammtíma- eða langtimaleigu. Framtíðarleigugreiðslur leigusamninga eru að lágmarki sem hér segir:
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
|---|---|---|
| Innan eins árs | 311 | 286 |
| Eftir eitt til fimm ár | 968 | 950 |
| Eftir meira en fimm ár | 784 | 914 |
| Rekstrarleigusamningar samtals | 2.063 | 2.150 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
- Óefnislegar eignir
| Óefnislegar eignir greinast þannig: | Viðskiptavild | Hugbúnaður | Langtíma-kostnaður | Samtals |
|---|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | ||||
| Staða 1.3.2021 | 10.699 | 1.010 | 189 | 11.898 |
| Endurflokkað af rekstrarfjármunum | 0 | 153 | 0 | 153 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 368 | 0 | 368 |
| Selt og aflagt | ( 67) | 0 | 0 | ( 67) |
| Staða 28.2.2022 | 10.632 | 1.531 | 189 | 12.352 |
| Endurflokkað af rekstrarfjármunum | 0 | 9 | 0 | 9 |
| Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi | 1.264 | 49 | 0 | 1.313 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 709 | 0 | 709 |
| Selt og aflagt | ( 90) | 0 | 0 | ( 90) |
| Staða 28.2.2023 | 11.806 | 2.298 | 189 | 14.293 |
| Afskriftir og virðisrýrnun | ||||
| Staða 1.3.2021 | 604 | 576 | 171 | 1.351 |
| Afskriftir | 134 | 143 | 1 | 278 |
| Staða 28.2.2022 | 738 | 719 | 172 | 1.629 |
| Afskriftir | 8 | 209 | 17 | 234 |
| Staða 28.2.2023 | 746 | 928 | 189 | 1.863 |
| Bókfært verð | ||||
| Staða 1.3.2021 | 10.095 | 434 | 18 | 10.547 |
| Staða 28.2.2022 | 9.894 | 812 | 17 | 10.723 |
| Staða 28.2.2023 | 11.060 | 1.370 | 0 | 12.430 |
Virðisrýrnuarpróf
Viðskiptavild sem verður til við yfirtöku á rekstrareiningum eða kaupum á dótturfélögum er ekki afskrifuð heldur er gert virðisrýrnuarpróf að minnsta kosti árlega til að kanna hvort virðisrýrnun sé til staðar. Viðskiptavild sem myndast við yfirtökur eða kaup er útdeilt á flokk eigna sem eru skilgreindar sem fjárskapandi einingar af stjórnendum samstæðunnar.
Endurheimtanlegar fjárhæðir fyrir tekjuskapandi einingar eru byggðar á nýtingarvirði. Í virðisrýrnuarprófinu eru fjórar fjárskapandi einingar prófaðar, Bónus, Bananar, Eldum rétt og Olís.
Áætlanir um fjárstreymi byggjast á rauntölum og 5 ára rekstraráætun hverrar einingar. Í fjárstreyminu er gert ráð fyrir að framtíðarnafnvöxtur eininganna verði að meðaltali 1,7% til 10,0% á árunum 2023/24 til 2027/28 (2021/22: 0,1% til 7,5%). Áætlaður framtíðarnafnvöxtur eininga að loknu 5 ára spátímabili er á bilinu 2,0% til 5,0% (2021/22: 2,5%).
Ávöxtunarkrafa heildarfjármagns eftir tekjuskatt var 10,8% hjá Bónus, Banönum og Eldum rétt (2021/22: 8,9%) og 11,1% hjá Olís (2021/22: 9,2%). Við útreikning á ávöxtunarkrófu var stuðst við ávöxtunarkrófu sambærilegra félaga. Hjá Bónus, Banönum og Eldum rétt var miðað við 24,1% (2021/22: 22,5%) skuldsetningu á markaðsvöxtunum 6,0% (2021/22: 4,4%). Hjá Olís var miðað við 40,5% (2021/22: 39,4%) skuldsetningu á markaðsvöxtunum 6,2% (2021/22: 4,4%). Ávöxtunarkrafan er reiknuð út frá fjármagnskostnaði samstæðunnar eftir tekjuskatt.
Næmigreining leiðir í ljós að ekki er vísbending um virðisrýrnun þó helstu áhrifapættir, líkt og ávöxtunarkrafa, áætluð afkoma og framtíðarvöxtur, breytist nokkuð.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
15. Leigueignir
Leigueignir og leiguskuldir samstæðunnar sem leigutaka eru eingöngu vegna húsnæðis. Leigueignir og leiguskuldir vegna lóðaleigusamninga eru ekki færðar. Upplysingar um leiguskuldir má finna í skýringu 24.
| Leigueignir greinast þannig: | 28.2.2023 | 28.2.2022 |
|---|---|---|
| Leigueignir 1. mars | 8.151 | 8.255 |
| Nýir leigusamningar | 974 | 1.442 |
| Verðbætur | 886 | 463 |
| Afskriftir | ( 1.761) | ( 1.587) |
| Aðrar breytingar | 37 | ( 422) |
| Leigueignir samtals | 8.287 | 8.151 |
16. Hlutdeildarfélög
Hlutdeild samstæðunnar í hlutdeildarfélögum greinist þannig:
| 28. febrúar 2023 | Eignar-hlutur | Bókfært verð í ársbyrjun | Keypt á árinu | Afkoma færð í rekstur | Arður | Bókfært verð í árslok | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olíudreifing ehf., RVK ... | 40% | 1.018 | 0 | 182 | ( | 154) | 1.046 |
| Fjölver ehf., RVK ... | 33% | 10 | 0 | ( | 1) | 0 | 9 |
| EBK ehf., RVK ... | 25% | 143 | 0 | 20 | 0 | 163 | |
| EAK ehf., RVK ... | 33% | 102 | 0 | 44 | ( | 20) | 126 |
| Abena Ísland ehf., RVK ... | 45% | 9 | 0 | 0 | 0 | 9 | |
| Djús ehf., RVK ... | 49% | 161 | 0 | 1 | 0 | 162 | |
| Klasi ehf., RVK ... | 33% | 0 | 3.403 | 146 | 0 | 3.549 | |
| Eignarhlutur samtals ... | 1.443 | 3.403 | 392 | ( | 174) | 5.064 | |
| 28. febrúar 2022 | Eignar-hlutur | Bókfært verð í ársbyrjun | Keypt á árinu | Afkoma færð í rekstur | Arður | Bókfært verð í árslok | |
| Olíudreifing ehf., RVK ... | 40% | 960 | 0 | 182 | ( | 124) | 1.018 |
| Fjölver ehf., RVK ... | 33% | 9 | 0 | 1 | 0 | 10 | |
| EBK ehf., RVK ... | 25% | 139 | 0 | 4 | 0 | 143 | |
| EAK ehf., RVK ... | 33% | 85 | 0 | 17 | 0 | 102 | |
| Abena Ísland ehf., RVK ... | 45% | 9 | 0 | 0 | 0 | 9 | |
| Djús ehf., RVK ... | 49% | 0 | 156 | 5 | 0 | 161 | |
| Eignarhlutur samtals ... | 1.202 | 156 | 209 | ( | 124) | 1.443 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
22
SKYRINGAR, FRH.:
16. Hlutdeildarfelög, frh.:
Sala á próunareignum og fjárfesting í Klasa ehf.
Þann 3. desember 2021 undirrituðu Hagar hf. samning um áskrift að hlutafé í fasteignaþróunarfélaginu Klasa ehf. en líkt og tilkynnt var þann 24. september 2021 undirrituðu Hagar hf., Reginn hf., Klasi ehf. og KLS eignarhaldsfélag ehf. viljayfirlýsingu um frekari uppbyggingu og rekstur fasteignaþróunarfélagsins Klasa. Þann 10. júní 2022 undirrituðu Hagar sátt við Samkeppniseftirlitið vegna kaupanna, með þremur skilyrðum sem Hagar skuldbinda sig til að hlíta.
Framlag Haga í viðskiptunum eru fasteignir og lóðir og er metið á 3.912 millj. kr. Eignarhlutur Haga í Klasa er 1/3 af útgefnu hlutafé, líkt og eignarhlutur Regins og KLS eignarhaldsfélags. Heildareignir Klasa ehf. samkvæmt ársreikningi félagsins þann 31.12.2022 voru 15.375 millj. kr. og eiginfjárhlutfall 79%.
Viðskiptin komu til framkvæmda í lok annars ársfjörðungs, þann 31. ágúst 2022, þegar öllum fyrirvörum hafði verið aflétt. Fjárhagsleg áhrif viðskiptanna koma fram á öðrum ársfjörðungi. Þar sem viðskiptin tengjast framlagi verðmæta í hlutdeildarfélag Haga er óheimilt samkvæmt alþjóðlegum reikningsskilastöðlum að innleysa í rekstrarreikningi þann hluta sölihagnaðarins sem nemur eignarhlutdeild samstæðu Haga í Klasa. Af því leiðir að 33,3% af fjárhæð sölihagnaðarins er færður til lækkunnar á bókfærðu verði eignarhlutarins í Klasa. Áhrif sölihagnaðar á EBITDA samstæðunnar, að frádregnum söliukostnaði, nemur 966 millj. kr. Bókfærður eignarhlutur Haga í Klasa í lok árs nemur 3.549 millj. kr., að frádregnum óinnleystum sölihagnaði eigna að fjárhæð 509 millj. kr., sem færður er sem eignarhlutur í hlutdeildarfélagi í efnahagsreikningi.
Fasteignir sem seldar voru inn í Klasa voru í lok árs 2021/22 endurflokkaðar og settar fram sem eignir til sölu í efnahagsreikningi.
Eignarhlutur í Olíudreifingu ehf.
Samstæðan er eigandi að 40% hlut í Olíudreifingu ehf. sem annast birgðahald og dreifingu eldsneytis fyrir dótturfélag samstæðunnar, Olís ehf. Með vísan til hluthafasamkomulags í Olíudreifingu ehf. og til að gefa sem gleggstar upplýsingar um skiptingu rekstrarkostnaðar á einstaka gjaldaliði er hlutdeild samstæðunnar í rekstrarkostnaði Olíudreifingar ehf. færð á gjaldaliði, eins og sölu- og dreifingarkostnað, afskriftir og fjármagnskostnað í rekstrarreikningi samstæðunnar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
23
SKYRINGAR, FRH.:
- Aðrar langtímaeignir
| Aðrar langtímaeignir greinast pannig: | 28.2.2023 | 28.2.2022 |
|---|---|---|
| Eignarhlutir í öðrum félögum | 42 | 40 |
| Skuldabréfaeign | 41 | 18 |
| Aðrar langtímaeignir samtals | 83 | 58 |
- Vörubirgðir
Vörubirgðir greinast pannig:
| Matvara | 5.637 | 5.115 |
|---|---|---|
| Sérvara | 1.922 | 1.885 |
| Eldsneyti | 4.999 | 3.316 |
| Vörur í flutningi | 159 | 391 |
| Vörubirgðir samtals | 12.717 | 10.707 |
| Niðurfærsla birgða í lok reikningsárs | 222 | 258 |
| --- | --- | --- |
| Vátryggingaverð birgða | 9.815 | 8.102 |
Hluti eldsneytisbirgða samstæðunnar eru í geymslurými í birgðastöð Olíudreifingar ehf. (ODR), sem er hlutdeildarfélag samstæðunnar. Þessar eldsneytisbirgðir eru vátryggðar með birgðatryggingu ODR.
Allar vörubirgðir samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
- Víðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur
| Víðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur greinast pannig: | 28.2.2023 | 28.2.2022 |
|---|---|---|
| Víðskiptakröfur | 5.187 | 4.877 |
| Niðurfærsla víðskiptakrafna | ( 200) | ( 273) |
| Aðrar skammtímakröfur | 267 | 267 |
| Víðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 5.254 | 4.871 |
| Greiðslukortakröfur | 665 | 1.379 |
| Víðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur samtals | 5.919 | 6.250 |
Allar víðskiptakröfur samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
- Handbært fé
Handbært fé greinist pannig:
| Óbundnar bankainnstæður | 2.808 | 715 |
|---|---|---|
| Sjóður | 61 | 68 |
| Handbært fé samtals | 2.869 | 783 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
21. Eigio fé
a. Hlutafé
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
|---|---|---|
| Hlutafé í ársbyrjun | 1.154 | 1.181 |
| Eigin bréf í ársbyrjun | ( 15) | ( 27) |
| Útistandandi hlutir í ársbyrjun | 1.139 | 1.154 |
| Endurkaup á eigin bréfum - ógild | ( 6) | 0 |
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 14) | ( 15) |
| Útistandandi hlutir í árslok | 1.119 | 1.139 |
Þann 1. júní 2022 samþykkti aðalfundur að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 21,6 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 21. júní 2022 og lækkaði útgefíð hlutafé Haga því úr 1.154 millj. kr. að nafnverði í 1.133 millj. kr. að nafnverði. Heildarhlutafé félagsins samkvæmt samþykkum þess er því 1.133 millj. kr. í lok reikningsársins. Eitt atkvæði fylgir hverjum einnar krónu hlut í félaginu. Eigendur hluta í félaginu eiga rétt til arðs í hlutfalli við eign sína við arðsúthlutun sem samþykkt er á aðalfundi félagsins. Félagín á eigin hluti að nafnverði 13,9 millj. kr. í lok reikningsárs eða samtals 1,23% af útgefnu hlutafé.
Á aðalfundi Haga sem haldinn var þann 1. júní 2022 var samþykkt að heimila félaginu að kaupa á næstu 18 mánuðum allt að 10% af heildarhlutafé í þeim tilgangi að koma á viðskiptavakt með hluti í félaginu og/eða til að setja upp formlega endurkaupaáætlun. Settar voru í framkvæmd tvær endurkaupaáætlannir á grundvelli fyrrgreindrar samþykktar. Endurkaupin á rekstrarárinu námu 20,6 millj. hluta fyrir samtals 1.500 millj. kr.
b. Yfirverðsreikningur hlutafjár / lögbundinn varasjóður
Yfirverðsreikningur innborgaðs hlutafjár sýnir það sem hluthafar félagsins hafa greitt umfram nafnverð hlutafjár sem félagín hefur selt. Samkvæmt lögum um hlutafélög skal félagín bindar 10% af hagnaði ársins og allt að 25% af nafnverði hlutafjár í varasjóðí sem má ekki nota til að greiða hluthöfum arð.
c. Bundið eigið fé
Samkvæmt lögum nr. 3/2006 ber félögum að færa hlutdeild í afkomu dóttur- eða hlutdeildarfélaga, sem færð er í rekstrarreikning og er umfram móttekinn arð eða þann arð sem ákveðið hefur verið að úthluta, á bundinn hlutdeildarreikning meðal eigin fjár. Á bundinn eiginfjárreikning er jafnframt færður áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga.
d. Arðgreiðslur
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2023 að greiddur verði arður til hluthafa á árinu 2023 sem nemur 50,0% af heildarhagnaði ársins eða um 2,2 kr. arður á hlut útistandandi hlutafjár (2022: 2,0 kr. á hlut).
e. Kaupréttarsamningar
Í samræmi við samþykkt aðalfundar þann 3. júní 2021 var þann 6. júlí sama ár gengið frá samningum um kauprétti sem ná til tiltekinna lykilstarfsmanna félagsins. Alls voru veittir 11.806.246 hlutir eða um 1,0% hlutafjár í félaginu, þar af 6.800.398 til framkvæmdastjórnar.
Nýtingarverð kaupréttanna er 60,4 kr. á hlut, þ.e. dagslokagengi hluta í Högum eins og það var skráð á Nasdaq Iceland degi fyrir úthlutun á aðalfundi þann 3. júní 2021. Nýtingarverð skal leiðrétt, til lækkunar, fyrir framtíðar arðgreiðslum og leiðrétt, til hækkunar, með 3% árlegum vöxtum ofan á áhættulausa vexti frá úthlutunardegi og fram að fyrsta mögulega nýtingardegi fyrir hvert nýtingartímabil. Ávinnsludagur er þremur árum frá úthlutun og hefst þá nýtingartímabil. Unnt verður að nýta 1/3 af kaupréttum á 1. tímabili, 1/3 á 2. tímabili og svo 1/3 á 3. tímabili en hvert tímabil spannar eitt ár.
Heildarkostnaður félagsins, skv. reiknilikani Black&Scholes vegna kaupréttarsamninganna er áætláður um 81,8 millj. kr. á ávinnslutímanum en þar af er gjaldfærður áfallinn kostnaður vegna þeirra 21,0 millj. kr. á rekstrarárinu 2022/23.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKÝRINGAR, FRH.:
22. Hagnaður á hlut
Grunnhagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta á árinu og sýnir hver hagnaðurinn er á hverja krónu hlutafjár. Þynntur hagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta að teknu tilliti til þynningaráhrifa væntra útgefinna hluta vegna kauprétta starfsmanna.
| 2022/23 | 2021/22 | |
|---|---|---|
| Hagnaður ársins til hluthafa móðurfélagsins | 4.949 | 3.991 |
| Vegið meðaltal útistandandi hlutafjár: | ||
| Hlutafé í ársbyrjun | 1.154 | 1.181 |
| Áhrif endurkaupa og ógildingar á eigin bréfum | (29) | (30) |
| Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta | 1.125 | 1.151 |
| Áhrif kaupréttasamninga | 21 | 12 |
| Vegið meðaltal útistandandi hluta á árinu fyrir þynntan hagnað | 1.146 | 1.163 |
| Grunnhagnaður á hlut | 4,40 | 3,47 |
| Þynntur hagnaður á hlut | 4,32 | 3,43 |
23. Vaxtaberandi skuldir
| Vaxtaberandi skuldir greinast þannig: | Vegið meðaltal vaxta | Eftirstöðvar | Eftirstöðvar | |
|---|---|---|---|---|
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
| Langtímaskuldir í ISK, óverðtryggðar | 6,17% | 3,80% | 6.336 | 6.569 |
| Langtímaskuldir í ISK, verðtryggðar | 2,80% | 2,80% | 5.938 | 5.602 |
| Víxilskuldir í ISK | 7,25% | - | 1.080 | 0 |
| Lánalína í ISK | 8,10% | - | 1.800 | 0 |
| Vaxtaberandi skuldir, þ.m.t. næsta árs afborgun | 15.154 | 12.171 | ||
| Næsta árs afborganir vaxtaberandi skulda | (3.325) | (451) | ||
| Langtímaskuldir samtals | 11.829 | 11.720 | ||
| Afborganir vaxtaberandi skulda greinast þannig á næstu ár: | ||||
| Afborganir innan árs | 3.325 | 451 | ||
| Afborganir eftir 1 til 2 ár | 2.940 | 457 | ||
| Afborganir eftir 2 til 3 ár | 446 | 2.949 | ||
| Afborganir eftir 3 til 4 ár | 456 | 452 | ||
| Afborganir eftir 4 til 5 ár | 466 | 458 | ||
| Afborganir síðar | 7.521 | 7.404 | ||
| Samtals | 15.154 | 12.171 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
26
SKÝRINGAR, FRH.:
- Vaxtaberandi skuldir, frh.:
| Breyting vaxtaberandi skulda á árinu greinist pannig: | ||
|---|---|---|
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
| Vaxtaberandi skuldir 1. mars | 12.171 | 12.926 |
| Ný lántaka langtímalána | 0 | 2.500 |
| Afborganir ársins | ( 492) | ( 2.958) |
| Breyting á vixilskuldum | 1.080 | 0 |
| Breyting á lánalínu | 1.800 | ( 601) |
| Verðbætur | 595 | 304 |
| Vaxtaberandi skuldir samtals | 15.154 | 12.171 |
Gangvirði fjáreigna og fjárskulda er jafnt bókfærðu virði þeirra.
Ílánaskilmálum eru kvaðir um ákveðin fjárhagsleg skilyrði sem stóðust prófun í lok rekstrarárs.
Stjórn Haga hf. samþykkti þann 23. nóvember 2022 útgáfuramma um útgáfu skuldabréfa og vixla að fjárhæð 10.000 millj. kr. Undanfarið hefur samstæðan nýtt sér skammtímafjármögnun í formi vixlaútgáfu, í samræmi við útgáfurammann, en gera má ráð fyrir að horft verði í meira mæli til markaðsfjármögnunar á næstu misserum.
- Leiguskuldir
Leigueignir og leiguskuldir samstæðunnar sem leigutaka eru eingöngu vegna húsnæðis. Leigueignir og leiguskuldir vegna lóðaleigusamninga eru ekki færðar. Upplysingar um leigueignir má finna í skýringu 15.
| Leiguskuldir greinast pannig frá upphafi til loka tímabilsins: | ||
|---|---|---|
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
| Leiguskuldir 1. mars | 8.884 | 9.029 |
| Nýir samningar | 974 | 1.442 |
| Afborgunarþáttur leigugreiðslna | ( 1.713) | ( 1.627) |
| Verðbætur | 886 | 463 |
| Aðrar breytingar samninga | 37 | ( 422) |
| Leiguskuldir, þ.m.t. næsta árs afborgun | 9.068 | 8.884 |
| Næsta árs afborganir leiguskulda | ( 2.012) | ( 1.966) |
| Leiguskuldir til langtíma samtals | 7.056 | 6.918 |
Afborganir leiguskulda greinast pannig á næstu ár:
| Afborganir innan árs | 2.012 | 1.966 |
|---|---|---|
| Afborganir eftir 1 til 2 ár | 1.712 | 1.647 |
| Afborganir eftir 2 til 3 ár | 1.537 | 1.394 |
| Afborganir eftir 3 til 4 ár | 1.238 | 1.241 |
| Afborganir eftir 4 til 5 ár | 877 | 980 |
| Afborganir síðar | 1.692 | 1.656 |
| Samtals | 9.068 | 8.884 |
Heildarleigugreiðslur sem tengjast þeim leigusamningum sem færðir eru samkvæmt leigustaðli IFRS 16 námu 2.213 millj. kr. (2021/22: 2.104 millj. kr.). Vaxtagreiðslur sem tengjast leigusamningum sem færðir eru samkvæmt leigustaðli IFRS 16 námu 500 millj. kr. (2021/22: 477 millj. kr.). Vextir eru færðir til gjalda samanber skýringu 10.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
25. Tekjuskattsskuldbinding
Tekjuskattsskuldbinding greinast pannig á einstaka liði:
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
|---|---|---|
| Rekstrarfjármunir og óefnislegar eignir | ( 2.196) | ( 2.396) |
| Leigueignir | ( 1.657) | ( 1.630) |
| Birgðir | ( 120) | ( 107) |
| Viðskipta- og aðrar skammtímakröfur | ( 43) | ( 4) |
| Leiguskuldbinding | 1.814 | 1.777 |
| Skuldbindingar | 18 | 17 |
| Gengismunur | ( 15) | 18 |
| Aðrir liðir | ( 17) | 12 |
| Tekjuskattsskuldbinding samtals | ( 2.216) | ( 2.312) |
Tekjuskattur til greiðslu greinist pannig:
| Tekjuskattur ársins til greiðslu | 1.298 | 869 |
|---|---|---|
| Fyrirframgreiddir skattar | ( 148) | ( 99) |
| Tekjuskattur ársins til greiðslu samtals | 1.150 | 770 |
26. Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir
Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir greinast pannig:
| Tekjuskattur til greiðslu | 1.150 | 770 |
|---|---|---|
| Gjaldmiðlaskiptasamningur | 14 | 0 |
| Viðskiptaskuldir | 13.141 | 11.227 |
| Aðrar skammtímaskuldir | 3.333 | 3.102 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir samtals | 17.638 | 15.099 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu
a. Yfirlit
Eftirfarandi áhættur fylgja fjármálagerningum samstæðunnar:
- Lánsáhætta
- Lausafjáráhætta
- Markaðsáhætta
- Rekstraráhætta
Hér eru veittar upplýsingar um framangreindar áhættur, markmið, stefnu og aðferðir félagsins við að meta og draga úr áhættunni, auk upplýsinga um eiginfjárstýringu þess. Jafnframt eru veittar tölulegar upplýsingar víðar í ársreikningnum.
Stjórn félagsins ber ábyrgð á innleiðingu og eftirliti með fjármálalegri áhættu samstæðunnar.
Markmið samstæðunnar með áhættustýringu er að uppgötva og greina áhættu sem hún býr við, setja viðmið um áhættutöku og hafa eftirlit með henni. Þá er markmiðið enn fremur að stýra áhættu á skilvirkan hátt og miðast áhættustýring við að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og er þannig stuðlað að auknum stöðugleika og langtíma arðsemi. Áhættustýring samstæðunnar og aðferðir eru yfirfarnar reglulega til að greina breytingar á markaði og starfsemi samstæðunnar. Með starfsmannapjálfun og starfsreglum stefnir samstæðan að öguðu eftirliti þar sem allir starfsmenn eru meðvitaðir um hlutverk sitt og skyldur.
b. Lánsáhætta
Lánsáhætta er hættan á fjárhagslegu tapi samstæðunnar ef viðskiptamaður eða mótaðili í fjármálagerningi getur ekki staðið við umsamdar skuldbindingar sínar. Lánsáhætta félagsins er einkum vegna viðskiptakrafna og annarra krafna.
Viðskiptakröfur og aðrar kröfur
Lánsáhætta samstæðunnar ræðst einkum af aldri viðskiptakrafna, fjárhagsstöðu og starfsemi einstakra viðskiptavina, auk stöðu þeirra atvinnugreina sem stærstu viðskiptavinir samstæðunnar starfa í. Að baki viðskiptakrafna samstæðunnar stendur fjölmennur hópur viðskiptavina sem er dreifður meðal einstaklinga og fyrirtækja í einstökum atvinnugreinum, sjávarútvegur þar stærstur. Að mati samstæðunnar stendur hún ekki frammi fyrir verulegri lánsáhættu vegna viðskiptavina á smásölustigi. Samstæðan myndar hins vegar niðurfærslu vegna áætaðrar virðisrýrnunar viðskiptakrafna og annarra krafna. Niðurfærslan er í meginatriðum sérstök niðurfærsla vegna einstakra viðskiptamanna og sameiginleg niðurfærsla með tilliti til aldurs krafna, sem ekki hefur verið tengd einstökum viðskiptamönnum. Sameiginlega niðurfærslan er ákveðin með tilliti til innheimtusögu sambærilegra krafna. Um 46,0% (2021/22: 52,3%) af stöðu viðskiptakrafna þann 28. febrúar 2023 er vegna 30 stærstu viðskiptavina samstæðunnar. Þar af nam staða stærsta viðskiptavinar 4,4% (2021/22: 11,8%).
Félagið hefur sett sér reglur um lánsviðskipti, þar sem leitast er við að lágmarka áhættu þar sem horft er til fjárhagsstöðu, lánshæfismats og starfsemi einstakra viðskiptavina auk stöðu atvinnugreina stærstu viðskiptavina. Allir viðskiptavinir félagsins sem eru í lánsviðskiptum eru með lánamörk á viðskiptareikningi sem þeir geta ekki farið yfir. Auk þess er algengt að farið sé fram á tryggingar gegin lánsviðskiptum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
29
SKYRINGAR, FRH.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
b. Lánsáhætta, frh.:
Mögulegt tap vegna lánsáhættu
Mesta mögulega tap samstæðunnar vegna fjáreigna er bókfært verð þeirra, sem var eftirfarandi á reikningsskiladegi:
| Skýring | 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
|---|---|---|---|
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 19 | 5.254 | 4.871 |
| Greiðslukortakröfur | 19 | 665 | 1.379 |
| Mesta mögulega tap vegna viðskiptakrafna | 5.919 | 6.250 | |
| Handbært fé | 20 | 2.869 | 783 |
| Mesta mögulega tap vegna fjáreigna | 8.788 | 7.033 |
Allar viðskiptakröfur samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
Aldursgreining viðskiptakrafna og niðurfærsla
Aldur viðskiptakrafna, niðurfærsla og niðurfærsluhlutfall var eftirfarandi í árslok:
28. febrúar 2023
| Nafnverð | Niðurfærsla | Bókfært verð | Niðurfærslu- hlutfall | |
|---|---|---|---|---|
| Ógjaldfallið | 3.563 | (35) | 3.528 | 1,0% |
| Gjaldfallið innan 30 daga | 475 | (34) | 441 | 7,2% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | 600 | (55) | 545 | 9,2% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | 549 | (76) | 473 | 13,8% |
| Viðskiptakröfur samtals | 5.187 | (200) | 4.987 | 3,9% |
28. febrúar 2022
| Ógjaldfallið | 3.478 | (113) | 3.365 | 3,2% |
|---|---|---|---|---|
| Gjaldfallið innan 30 daga | 496 | (35) | 461 | 7,1% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | 412 | (52) | 360 | 12,6% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | 491 | (73) | 418 | 14,9% |
| Viðskiptakröfur samtals | 4.877 | (273) | 4.604 | 5,6% |
Auk niðurfærslu viðskiptakrafna eru til staðar greiðslutryggingar frá viðskiptamönnum sem nema um 7,8% af nafnverði viðskiptakrafna.
c. Lausafjáráhætta
Lausafjáráhætta er hættan á því að samstæðan geti ekki staðið við fjárhagsskuldbindingar sínar eftir því sem þær gjaldfalla. Samstæðan veitir viðskiptamönnum sínum greiðslufrest til að fjármagna kaup sín, t.d. með reikningsviðskiptum og móttöku greiðslukorta, en þarf að greiða skammtímaskuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum innan tiltekins greiðslufrests. Af þeim sökum fylgir henni lausafjáráhætta.
Til þess að mæta skammtímasveiflum í rekstri samstæðunnar og standa við skuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum hefur samstæðan veltufjármögnun hjá viðskiptabanka sínum, bæði í íslenskum krónum og Bandaríkjadollar (USD). Félagið er einnig útgefandi 5-6 mánaða vixlaflokka sem skráðir hafa verið í Kauphöll og eykur það enn frekar lausafjárstöðu félagsins til skamms tíma. Veltufjármögnun er samstæðunni mjög mikilvæg, sérstaklega fyrir jólavertiðina þegar tímabundin birgðasöfnun á sér stað. Markmið samstæðunnar er að stýra lausafé þannig að hún hafi ávallt nægt lausafé til að mæta skuldbindingum sínum eftir því sem þær gjaldfalla, hvort heldur sem er við venjulegar eða óvenjulegar aðstæður, og forðast þannig að samstæðan verði fyrir óásættanlegu tapi eða að orðspor þess skaðist. Þá er uppgjör á færsluhirðingu kreditkorta daglegt (T+1), í stað mánaðarlegs uppgjör sem tíðkast alla jafna, sem eykur einnig lausafjárstöðu félagsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
c. Lausafjáráhætta, frh.:
Samningsbundnar greiðslur vegna fjárskulda, þar með taldar væntanlegar vaxtagreiðslur, greinast þannig:
| 28. febrúar 2023 | Bókfært verð | Samnings-bundið sjóðsflæði | Innan árs | Eftir 1-5 ár | Eftir meira en 5 ár |
|---|---|---|---|---|---|
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir . | 9.216 | 11.747 | 3.565 | 4.501 | 3.681 |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 5.938 | 6.924 | 386 | 1.482 | 5.057 |
| Leiguskuldir | 9.068 | 10.522 | 2.061 | 6.243 | 2.218 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 16.488 | 16.488 | 16.488 | 0 | 0 |
| 40.710 | 45.681 | 22.500 | 12.226 | 10.956 |
28. febrúar 2022
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir . | 6.569 | 8.064 | 494 | 4.207 | 3.363 |
|---|---|---|---|---|---|
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 5.602 | 6.653 | 357 | 1.370 | 4.926 |
| Leiguskuldir | 8.884 | 11.327 | 2.081 | 6.393 | 2.853 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 14.329 | 14.329 | 14.329 | 0 | 0 |
| 35.384 | 40.373 | 17.261 | 11.970 | 11.142 |
Til viðbótar við samningsbundið sjóðsflæði þá nemur tekjuskattur til greiðslu 1.150 millj. kr. (2021/22: 770 millj. kr.).
d. Markaðsáhætta
Markaðsáhætta er hættan á verðsveiflum á fjármálamörkuðum sem hafa slæm áhrif á afkomu samstæðunnar eða virði fjármálagerninga, s.s. breyting á gengi gjaldmiðla, vöxtum eða oliuverði. Markmið með stýringu markaðsáhættu er að stýra og takmarka áhættu við skilgreind mörk, jafnframt því sem ábati er hámarkaður.
(i) Gjaldmiðlaáhætta
Samstæðan býr við gengisáhættu vegna innkaupa og lántöku í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum (ISK). Þeir gjaldmiðlar sem einkum skapa gengisáhættu eru evra (EUR) og bandaríkjadollar (USD).
Tapshætta vegna gjaldmiðlaáhættu
Eignir og skuldir í erlendri mynt voru í árslok sem hér segir:
| 28. febrúar 2023 | ||||
|---|---|---|---|---|
| USD | EUR | Aðrar myntir | Samtals | |
| Viðskiptakröfur | 243 | 20 | 198 | 461 |
| Handbært fé | 768 | 47 | 78 | 893 |
| Viðskiptaskuldir | (1.753) | (594) | (331) | (2.678) |
| Áhætta í efnahagsreikningi | (742) | (527) | (55) | (1.324) |
28. febrúar 2022
| Viðskiptakröfur | 371 | 49 | 152 | 572 |
|---|---|---|---|---|
| Handbært fé | 277 | 25 | 14 | 316 |
| Viðskiptaskuldir | (1.077) | (528) | (302) | (1.907) |
| Áhætta í efnahagsreikningi | (429) | (454) | (136) | (1.019) |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
d. Markaðsáhætta, frh.:
(i) Gjaldmiðlaáhætta, frh.:
Næmnigreining
10% veiking íslensku krónunnar gagnvart erlendum gjaldmiðlum í febrúarlok 2023 hefði aukið (minnkað) eigið fé og afkomu eftir tekjuskatt um eftirfarandi fjárhæðir.
| 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
|---|---|---|
| USD | ( 59) | ( 34) |
| EUR | ( 42) | ( 36) |
| Aðrar myntir | ( 4) | ( 11) |
| Samtals | ( 105) | ( 81) |
10% styrking krónunnar gagnvart þessum gjaldmiðlum hefði haft sömu áhrif en í gagnstæða átt.
(ii) Vaxtaáhætta
Samstæðan býr við vaxtaáhættu vegna vaxtaberandi skulda samstæðunnar. Í lok rekstrarárs báru um 31% af langtímalánum samstæðunnar breytilega vexti (2021/22: 33%), eða að fjárhæð 3.835 millj. kr., og felst áhætta samstæðunnar í mögulegri hækkun vaxta, sem leitt getur til aukins fjármagnskostnaðar og neikvæðra áhrifa á sjóðstreymi.
Breyting í vöxtum skulda með breytilega vexti um 1% í lok reikningsárs myndu hækka (lækka) eigið fé og afkomu um 31 millj. kr. (2021/22: 33 millj. kr.) eftir tekjuskatt.
(iii) Gangvirði
Það er mat stjórnenda að ekki sé verulegur munur á bókfærðu virði fjáreigna og fjárskulda og gangvirði þeirra í reikningsskilunum.
(iv) Olíuverðsáhætta
Breyting á heimsmarkaðsverði á olíu getur haft mikil áhrif á rekstur samstæðunnar, þá sér í lagi hjá dótturfélaginu Olís. Áhættan myndast frá þeim tíma sem innkaup á olíu eiga sér stað og þar til hún er seld til viðskiptavinar. Mismunur á innkaups- og söluverði getur haft bein áhrif á framlegð félagsins. Þá getur hátt verð á olíu í einhverjum tilfellum dregið úr eftirspurn og þannig haft áhrif á afkomu félagsins. Stýring olíuverðsáhættu felur í sér að draga úr afkomusveiflum og verjast óhagstæðri þróun með samningum við stærstu viðskiptavini félagsins. Þá er leitast við að stýra birgðum eftir aðstæðum á hverjum tíma og þannig draga úr þeim áhrifum sem verðsveiflur geta valdið. Ekki hefur verið notast við afleiðusamninga til að verjast óhagstæðri þróun olíuverðs.
e. Rekstraráhætta
Rekstraráhætta er hættan á beinu eða óbeinu tapi eða tjóni af völdum margra þátta í starfseminní en þar ber helst að nefna ranga viðskiptastefnu, vinnu starfsfólks, tækni, ófullnægjandi eða gallaða innri ferla eða ytri atburða.
Til að draga úr rekstraráhættu hefur verið gripið til ýmissa ráðstafana. Þar ber helst að nefna vinnu við stefnumótun og ítarlega greiningu á rekstrar- og samkeppnisumhverfi Haga, lögð er áhersla á góð starfsskilyrði og samkeppnishæf laun, áhersla er á kostnaðargreiningar, áætanagerð, frávikagreiningar og uppgjör. Innleiddir hafa verið verkferlar á mörgum sviðum starfseminnar ásamt því að gerð hefur verið úttekt á umhverfi upplýsingatækni í samstæðunni og þeim tækifærum sem felast í að viðskiptavinum sé í auknum mæli þjónað með stafrænum leiðum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
1. Eiginfjárstyring
Það er stefna stjórnar að eiginfjárstaða samstæðunnar sé sterk til að viðhalda trausti fjárfesta, lánastofnana og annarra markaðsaðila ásamt því að styðja við stöðugleika í framtíðarþróun starfseminnar. Stjórn Haga hf. hefur markað félaginu þá stefnu að lögð skuli áhersla á að félagið skili til hluthafa sinna, beint eða óbeint, þeim verðmætum sem skapast í rekstrinum á hverju ári, umfram nauðsynlegar fjárfestingar til vaxtar og viðhalds félagsins.
Stefna stjórnar félagsins er að greiða hluthöfum þess árlegan arð, sem nemi að lágmarki 50% hagnaðar síðasta rekstrarárs. Að auki mun félagið kaupa eigin bréf samkvæmt formlegri endurkaupaáætlun í þeim tilgangi að lækka hlutafé félagsins. Þá stefnir stjórn Haga að því að eiginfjárhlutfall félagsins verði um 35%.
28. Tengdir aðilar
Skilgreining tengdra aðila
Tengdir aðilar félagsins eru stórir hluthafar í félaginu, hlutdeildarfélög þess, lykilstjórnendur og stjórnarmenn. Viðskipti á milli félagsins og dótturfélaga þess, sem eru skilgreind sem tengdir aðilar, hafa verið færð út í samstæðureikningsskilum og eru ekki hluti af þessari skýringu.
Viðskipti við tengda aðila
Viðskipti við tengda aðila eru við hlutdeildafélög og greinast þannig:
| 2022/23 | 2021/22 | |
|---|---|---|
| Seldar vörur og þjónusta | 247 | 197 |
| Keyptar vörur og þjónusta | ( 1.962) | ( 1.550) |
| Viðskiptakröfur í lok rekstrarárs | 16 | 18 |
| Viðskiptaskuldir í lok rekstrarárs | ( 248) | ( 7) |
Stjórn og lykilstjórnendur
Laun, hlunnindi og árangurstengd laun stjórnar og lykilstjórnenda og eignarhlutur í árslok að nafnverði greinast þannig:
| 2022/23 | Laun | Hlunnindi | Árangurs-tengd laun | Framlag í lífeyrissjóð | Eignahlutur í árslok* |
|---|---|---|---|---|---|
| Davíð Harðarson, stjórnarformaður ... | 9,8 | 0,0 | 0,0 | 1,1 | 0,36 |
| Eva Bryndís Helgadóttir, varaform. ... | 7,0 | 0,0 | 0,0 | 0,8 | 0,00 |
| Eiríkur S. Jóhannsson, meðstj. ... | 5,9 | 0,0 | 0,0 | 0,8 | 51,29 |
| Jensína K. Böðvarsdóttir, meðstj. ... | 6,5 | 0,0 | 0,0 | 0,8 | 0,00 |
| Sigríður Olgeirsdóttir, meðstj. ... | 4,1 | 0,0 | 0,0 | 0,6 | 0,04 |
| Katrín O. Jóhannesdóttir, fv. meðstj. | 1,3 | 0,0 | 0,0 | 0,2 | 0,00 |
| Finnur Oddsson, forstjóri ... | 50,1 | 3,9 | 16,0 | 14,2 | 0,26 |
| Lykilstjórnendur** ... | 257,0 | 21,2 | 59,8 | 49,4 | 0,61 |
Eva Bryndís og Sigríður eru nefndarmenn í endurskoðunarnefnd. Jensína, Davíð og Eiríkur eru nefndarmenn í starfskjaranefnd.
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
28. Tengdir aðilar, frh.:
Stjórn og lykilstjórnendur, frh.:
Lykilstjórnendur eru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga, Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga, Guðmundur Marteinsson, framkvæmdastjóri Bónus, Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Frosti Ólafsson, framkvæmdastjóri Olís, Lárus Óskarsson, framkvæmdastjóri Aðfanga og Jóhanna Þ. Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Banana.
| 2021/22 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Laun | Hlunnindi | Árangurs-tengd laun | Framlag í lífeyrissjóð | Eignahlutur í árslok* | |
| Davíð Harðarson, stjórnarformaður ... | 9,4 | 0,0 | 0,0 | 1,1 | 0,29 |
| Eiríkur S. Jóhannsson, varaform. ... | 7,2 | 0,0 | 0,0 | 1,0 | 51,29 |
| Eva Bryndís Helgadóttir, meðstj. ... | 5,2 | 0,0 | 0,0 | 0,6 | 0,00 |
| Katrín Olga Jóhannesdóttir, meðstj. . | 5,2 | 0,0 | 0,0 | 0,7 | 0,00 |
| Jensína K. Böðvarsdóttir, meðstj. ... | 6,3 | 0,0 | 0,0 | 0,7 | 0,00 |
| Finnur Oddsson, forstjóri ... | 49,0 | 0,8 | 14,8 | 12,3 | 0,26 |
| Lykilstjórnendur** ... | 259,1 | 16,3 | 53,0 | 42,4 | 0,54 |
Katrín Olga og Eva Bryndís voru nefndarmenn í endurskoðunarnefnd. Jensína, Davíð og Eiríkur voru nefndarmenn í starfskjaranefnd.
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
Lykilstjórnendur voru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga, Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga, Guðmundur Marteinsson, framkvæmdastjóri Bónus, Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Frosti Ólafsson, framkvæmdastjóri Olís (frá september 2021), Jón Ólafur Halldórsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Olís (til september 2021), Lárus Óskarsson, framkvæmdastjóri Aðfanga, Jóhanna Þ. Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Banana (frá september 2021) og Kjartan Már Friðsteinsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Banana (til september 2021).
Til viðbótar voru á fyrra ári gjaldfærð laun vegna starfsloka fyrverandi framkvæmdastjóra Olís og Banana sem nema 96,8 millj. kr. Laun vegna starfslokanna komu til greiðslu á tímabilinu september 2021 til febrúar 2023.
| 2022/23 | 2021/22 | |
|---|---|---|
| Kynjahlutfall lykilstjórnenda í % - fjöldi ársverka (karlar/konur) | 78/22 | 83/17 |
29. Dótturfélög
Dótturfélög í samstæðu Haga hf. voru sex í upphafi og lok reikningsárs. Dótturfélögin eru eftirfarandi:
| Eignarhlutur | |||
|---|---|---|---|
| Staðsetning | 28.2.2023 | 28.2.2022 | |
| Hagar verslanir ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Olís ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Bananar ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Noron ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Stórkaup ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Eldum rétt ehf. | Ísland | 100% | 0% |
| Mjöll Frigg ehf. | Ísland | 0% | 100% |
Mjöll Frigg ehf., dótturfélag Olís ehf., var selt 1. ágúst 2022 og er ekki hluti af samstæðunni frá þeim tíma. Eldum rétt ehf. er hluti af samstæðunni frá og með 1. nóvember 2022.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
34
SKÝRINGAR, FRH.:
30. Breytingar á samstæðunni á árinu
Sala á Mjöll Frigg ehf.
Á öðrum ársfjórðungi 2022/23 var Mjöll Frigg ehf., dótturfélag Olís ehf., selt út úr samstæðunni. Fjárhagsleg áhrif viðskiptanna voru sölutap að fjárhæð 84 millj. kr.
Kaup á Eldum rétt ehf.
Þann 17. október 2022 sambykkti Samkeppniseftirlitið kaup Haga hf. á öllu hlutafé í Eldum rétt ehf. Eldum rétt sérhæfir sig í gerð matarpakka sem viðskiptavinir geta pantað á netinu en í hverri viku geta viðskiptavinir valið á milli nýrra uppskrifta. Eldum rétt var stofnað árið 2013 en stjórnendur og starfsfólk fyrirtækisins hafa skapað sterkt vörumerki á skómmum tíma. Afhending fór fram þann 1. nóvember 2022 og greiðsla kaupverðsins að fjárhæð 1.613 millj. kr. var greitt með handbæru fé á árinu. Mat eigna á kaupaupí var byggt á bókfærðu virði eigna félagsins við afhendingu og yfirverðið að fjárhæð 1.264 millj. kr. er fært sem viðskiptavild í samstæðu.
31. Önnur mál
Hagar hafa skuldbundið sig til að kaupa fasteign á höfuðborgarsvæðinu. Áætluð afhending er á fyrsta ársfjórðungi 2023/24 og kaupverð nemur um 1.010 millj. kr. auk vísitölubreytingar.
Á þriðja ársfjórðungi barst félaginu endurgreiðsla flutningsjöfnunargjalds að upphæð 451 millj. kr. með vöxtum sem færð er meðal annarra rekstrartekná hjá dótturfélaginu Olís á fjórðungnum.
Í janúar 2023 náðu Hagar samkomulagi við eigendur Dista hf. um kaup Haga á öllu hlutafé Dista. Dista er heildverslun með áfengar og óáfengar drykkjarvörur og var stofnuð árið 2000. Kaupin eru gerð með fyrirvara um niðurstöðu áreiðanleikakönnunar og sambykkti Samkeppniseftirlitsins. Þegar fyrirvaranum verður afléttt munu áhrif viðskiptanna verða færð í reikningsskil samstæðunnar.
32. Kennitölur
Helstu kennitölur samstæðunnar eru eftirfarandi:
| 2022/23 | 2021/22 | |
|---|---|---|
| Rekstur: | 1.3.-28.2. | 1.3.-28.2. |
| Rekstrarhagnaðarhlutfall (rekstrarhagnaður fyrir afskriftir / vörusölu) | 7,4% | 7,7% |
| Launahlutfall (laun og launatengd gjöld / vörusölu) | 8,9% | 9,6% |
| Kostnaðarhlutfall (annar rekstrarkostnaður / vörusölu) | 4,1% | 4,3% |
| Veltuhraði birgða (kostnaðarverð seldra vara / meðalbirgðastaða) | 11,2 | 11,0 |
| Innheimtutími viðskiptakrafna í dögum | 11,1 | 11,7 |
| Efnahagur: | 28.2.2023 | 28.2.2022 |
| Veltufjárhlutfall (veltufjármunir / skammtímaskuldir) | 0,94 | 1,15 |
| Lausafjárhlutfall ((veltufjármunir-birgðir) / skammtímaskuldir) | 0,38 | 0,54 |
| Skuldsetning (nettó vaxtaberandi skuldir / rekstrarhagnaður fyrir afskriftir) | 1,8 | 1,9 |
| Eiginfjárhlutfall (eigið fé / heildareignir) | 38,8% | 41,0% |
| Innra virði hlutafjár (eigið fé / hlutafé) | 24,96 | 23,46 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
35
SKYRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir
Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtar á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtar í skýringum.
a. Grundvöllur samstæðu
(i) Dótturfélög
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 29.
(ii) Viðskipti felld út við gerð samstæðureiknings
Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjørsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað.
Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu eru bókfærð meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
c. Fjármálagerningar
(i) Fjáreignir
Skuldabréf, viðskiptakröfur, afleiðusamningar og aðrar kröfur eru fjáreignir með föstum eða ákvarðanalegum greiðslum sem eru ekki skráðar á virkum markaði. Slikar eignir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti, að frádreginni virðisrýrnun þegar við á.
Peningamarkaðsinnlán, sjóður og óbundnar bankainnstæður teljast til handbærs fjár.
(ii) Fjárskuldir
Fjárskuldir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti.
Fjáreignum og fjárskuldum er jafnað saman og nettó fjárhæð sýnd í efnahagsreikningi þegar lagalegur réttur er til staðar um jöfnun og fyrirhugað er að gera upp með jöfnun fjáreigna og fjárskulda eða innleysa eignina og greiða skuldina á sama tíma.
Samstæðuársreikningar Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna 36
SKYRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
d. Rekstrarfjármunir
(i) Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Pegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartímann.
Hagnaður eða tap af sölu rekstrarfjármuna er munurinn á söluverði og bókfærðu verði eignarinnar og er söluhagnaður færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrartekna og sölutap fært meðal annars rekstrarkostnaðar.
(ii) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta rekstrarfjármuna er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikning þegar til hans er stofnað.
(iii) Afskriftir
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áætlaðan nýtingartíma einstakra hluta rekstrarfjármuna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
Fasteignir ... 20-50 ár
Áhöld og innréttingar ... 3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi.
e. Fjárfestingarfasteignir
(i) Færsla og mat
Samstæðan leigir út fasteignir eða hluta fasteigna með tilheyrandi innréttingum og tækjum til lengri eða skemmri tíma þegar slík notkun á húsnæði er hagkvæm eða fellur vel að öðrum rekstri hennar. Fasteignir til leigu geta verið nýjar eða verið endurflokkaðar af fastafjármunum til eigin nota. Endurflokkun á sér stað yfir á fjárfestingarfasteignir þegar leiga hefur verið samþykkt og er færð til baka ef eignirnar eru aftur teknar til eigin nota.
Fjárfestingarfasteignir eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Endurflokkun af eða á fastafjármuni til eigin nota er á bókfærðu kostnaðarverði á þeim tíma.
Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Þegar fjárfestingarfasteignir eru samsettar úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartímann.
Hagnaður eða tap af sölu fjárfestingarfasteigna er munurinn á söluverði og bókfærðu verði eignarinnar og er söluhagnaður færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrartekna og sölutap fært meðal annars rekstrarkostnaðar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna 37
SKYRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
e. Fjárfestingarfasteignir, frh.:
(ii) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta fjárfestinga er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar til hans er stofnað.
(iii) Afskriftir
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áætlaðan nýtingartíma einstakra hluta fjárfestingarfasteigna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
Fasteignir ... 20-50 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjørsdegi.
f. Öefnislegar eignir
(i) Viðskiptavild
Viðskiptavild verður til við yfirtöku á rekstrareiningum og kaupungin á dótturfélögum og er færð á meðal óefnislegra eigna.
Viðskiptavild er mismunur á kostnaði við yfirtöku eða kaupungin félags og gangvirði yfirtekinna eigna, skulda og óvissra skulda.
(ii) Síðara mat
Viðskiptavild er færð á kostnaðarverði að frádreginni uppsafnaðri virðisrýrnun.
(iii) Aðrar óefnislegar eignir
Aðrar óefnislegar eignir, þ.e. hugbúnaður, leiguréttindi og langtímakostnaður með takmarkaðan líftíma, eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun.
(iv) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður sem fellur til síðar er aðeins eignfærður ef hann eykur væntan framtíðarávinning þeirrar eignar sem hann tengist. Allur annar kostnaður, að meðtöldum þeim sem myndar viðskiptavild og vörumerki innan fyrirtækisins, er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar hann fellur til.
(v) Afskriftir
Afskriftir óefnislegra eigna, annarra en viðskiptavildar, eru færðar línulega í rekstrarreikning miðað við áætlaðan nýtingartíma þeirra. Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
Hugbúnaður ... 5-12 ár
Leiguréttindi og langtímakostnaður ... 10-15 ár
g. Vörubirgðir
Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluvirði, hvoru sem lægra reynist. Kostnaðarverð birgða byggir á fyrst inn – fyrst út reglunni og innifelur kostnað sem fellur til við að afla birgðanna og koma þeim á þann stað og í það ástand sem þær eru í á uppgjørsdegi.
Gangvirði birgða sem yfirteknar eru við samruna er ákvarðað út frá væntu söluvirði í eðlilegum viðskiptum að frátöldum sölukostnaði og eðlilegri álagningu við að selja birgðirnar.
Hreint söluverð er áætlað söluverð í venjulegum viðskiptum að frádregnum áætluðum kostnaði við að selja vöru.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
SKÝRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
h. Virðisrýrnun
(i) Fjáreignir (bar á meðal kröfur)
Á hverjum uppgjørsdegi er kannað hvort til staðar sé hlutlæg vísbending um virðisrýrnun fjáreigna sem ekki eru færðar á gangvirði. Fjáreign telst vera virðisrýrð ef hlutlægar vísbendingar eru um að einn eða fleiri atburðir sem átt hafa sér stað benda til þess að vænt framtíðarsjóðstreymi eignarinnar verði lægra en áður var talið.
Virðisrýrnun fjáreigna sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði er mismunur á bókfærðu verði þeirra annars vegar og núvirtu væntu framtíðarsjóðstreymi, miðað við upphaflega virka vexti, hins vegar.
Einstaka mikilvægar fjáreignir eru prófaðar sérstaklega með tilliti til virðisrýrnunar. Aðrar fjáreignir eru flokkaðar saman eftir lánsáhættueinkennum og hver flokkur metinn sérstaklega með tilliti til virðisrýrnunar.
Virðisrýrnun fjáreigna er færð til gjalda í rekstrarreikningi.
Virðisrýrnun er bakfærð ef hægt er að tengja hækkun á endurheimtanlegri fjárhæð á hlutlægan hátt atburði sem átti sér stað eftir að virðisrýrnun var færð. Bakfærsla fjáreigna sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði er færð í rekstrarreikning.
(ii) Aðrar eignir
Bókfært verð annarra eigna samstæðunnar en peningalegra eigna, að undanskildum birgðum og skatteign, er yfirfarið á hverjum uppgjørsdegi til að meta hvort vísbending sé um virðisrýrnun. Ef eitthvað bendir til þess er endurheimtanleg fjárhæð eignarinnar áættuð. Virðisrýrnunarprófanir eru gerðar á hverjum uppgjørsdegi á viðskiptavild og óefnislegum eignum sem hafa óskilgreindan nýtingartíma eða hafa ekki verið teknar í notkun á uppgjørsdegi.
Endurheimtanleg fjárhæð eignar eða fjárskapandi einingar er hreint gangvirði þeirra eða nýtingarvirði, hvort sem hærra reynist. Nýtingarvirði er áætlað framtíðarsjóðstreymi, sem er núvirt með vöxtum fyrir skatta, þar sem vextirnir endurspegla mat markaðarins á tímavirði peninga hverju sinni og þá áhættu sem fylgir eigninni. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstreymi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópum eigna. Við framkvæmd virðisrýrnunarprófs þá er viðskiptavild sem verður til við samruna færð á fjárskapandi einingar sem vænst er að muni hagnast af samlegðaráhrifum samrunans.
Virðisrýrnun er gjaldfærð þegar bókfært verð eignar eða fjárskapandi einingar er hærra en endurheimtanleg fjárhæð hennar. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstreymi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópi eigna. Virðisrýrnun fjárskapandi eininga er fyrst færð til lækkunar á tilheyrandi viðskiptavild, en síðan til hlutfallslegrar lækkunar á bókfærðu verði annarra eigna sem tilheyra einingunni. Virðisrýrnun er gjaldfærð í rekstrarreikningi.
Virðisrýrnun viðskiptavildar er ekki bakfærð. Virðisrýrnun annarra eigna er yfirfarin á hverjum uppgjørsdegi til að meta hvort vísbending er um að dregið hafi úr virðisrýrnun eignarinnar. Virðisrýrnun annarra eigna er bakfærð ef breyting hefur átt sér stað á mati sem notað var við útreikning á endurheimtanlegri fjárhæð. Virðisrýrnun er einungis bakfærð að því marki sem nemur áður færðri virðisrýrnun, að frádregnum afskriftum sem hefðu verið færðar ef engin virðisrýrnun hefði orðið.
i. Önnur félög
Eignahlutir í öðrum félögum, þar sem félagið á minna en 20% hlutafjár, eru færðir á kostnaðarverði sem talið er að endurspegli gangvirði. Arður frá þessum félögum er færður til tekna meðal fjármagnstekna þegar honum er úthlutað.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milijónum króna
39
SKYRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
j. Blutdeildarfélög
Hlutdeildarfélög eru þau félög þar sem félagið hefur veruleg áhrif á fjárhags- og rekstrarstefnu, en ekki yfirráð. Ársreikningurinn inniheldur hlutdeild félagsins í hagnaði eða tapi hlutdeildarfélaga frá upphafi áhrifa til loka þeirra. Verði hlutdeild félagsins í tapi meiri en bókfært verð hlutdeildarfélagsins er bókfærða verðið fært í nüll og færslu frekara taps hætt, nema félagið hafi gengist í ábyrgðir fyrir hlutdeildarfélagið eða fjármagnað það.
Eignarhlutir í hludeildarfélögum eru eignfærðir á verði sem svarar til hlutdeildar félagsins í bókfærðu eigin fé þeirra.
k. Hlunnindi starfsmanna
Framlög í iðgjaldatengda lífeyrissjóði
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
l. Blutafé
(i) Almennt hlutafé
Hlutafé er flokkað sem eigið fé. Beinn kostnaður við útgáfu hlutafjár, að frádregnum skattaáhrifum, og beinn kostnaður við útgáfu kaupréttarsamninga er færður til lækkunar á eigin fé.
(ii) Kaup á eigin hlutum
Þegar hlutir sem flokkaðir eru sem eigið fé eru keyptir er fjárhæð kaupverðsins, að meðtöldum beinum kostnaði að frádregnum skattaáhrifum, færð sem lækkun á eigin fé. Kaup á eigin bréfum eru færð sem eigin hlutir og þeir færðir til lækkunar á heildar eigin fé. Þegar eigin hlutir eru seldir eða gefnir út aftur er fjárhæð söluverðsins færð til hækkunar á eigin fé. Hagnaði eða tapi sem fellur til við sölna er bætt við eða dregið frá yfirverðsreikningi hlutafjár.
m. Skuldbindingar
Skuldbinding er færð þegar samstæðunni ber lagaleg eða ætlaða skyldu vegna liðinna atburða og líklegt er að kostnaður, sem hægt er að meta með áreiðanlegum hætti, lendi á henni við að gera upp skuldbindinguna. Skuldbindingar eru metnar með því að núvirða áætlað framtíðarsjóðstremi með vöxtum fyrir tekjuskatt sem sýna núverandi markaðsmat tímavirðis peninga og áhættuna sem tengist skuldbindingunni.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milijónum króna
SKYRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
n. Leigusamningar
Við upphaf samnings leggur samstæðan mat á það hvort samningur eða hluti hans feli í sér leigusamning. Samningur er leigusamningur að hluta eða heild ef hann felur í sér rétt til yfirráða tiltekinnar eignar á tilteknu tímabili í skiptum fyrir endurgjald. Við mat á því hvort leigusamningur felur í sér yfirráð tiltekinnar eignar notar samstæðan skilgreiningu leigusamnings í IFRS 16.
(i) Samstæðan sem leigutaki
Allir leigusamningar samstæðunnar eru um fasteignir og þá hefur samstæðan kosið að aðgreina ekki leiguhluta frá öðrum hlutum samningsins og færir þá sem einn leigusamning.
Samstæðan færir leigueign og leiguskuld við upphaf leigusamnings. Leigueignin er upphaflega færð á kostnaðarverði, sem er upphafleg fjárhæð leigueignarinnar að teknu tilliti til leigugreiðslna sem hafa fallið til fyrir eða á upphafsdegi samningsins, beins kostnaðar við öflun leigueignarinnar og áætlaðs kostnaðar við að taka niður og fjarlægja eignina, eða til þess að færa eignina eða umhverfi hennar í samt horf að loknum leigusamningi, og að frádregnum leiguilvilnunum sem samstæðan hefur fengið.
Leigueignin er afskrifuð línulega frá upphafi til loka leigusamningsins, nema þegar eignarhald flyst yfir til samstæðunnar í lok leigutímabilins eða ef kostnaðarverð leigueignarinnar endurspeglar að samstæðan muni nýta sér kauprétt í lok leigutímabilins. Í þeim tilfellum er leigueignin afskrifuð á nýtingartíma eignarinnar, sem er ákvarðaður með sömu aðferð og notuð er fyrir aðra fastaðjármuni samstæðunnar. Jafnframt er virði leigueignar lækkað reglubundið um sem nemur virðisrýrnun hennar, ef einhver er, og leiðrétt vegna endurmats leiguskuldarinnar.
Leiguskuld er upphaflega færð við núvirði ógreiddra leigugreiðslna á upphafsdegi leigusamningsins. Greiðslurnar eru núvirtar með því að nota innbyggða vexti leigusamningsins, séu þeir tiltækir, en annars notar samstæðan þá vexti sem hún fær af nýju lánsfé. Að jafnaði notar samstæðan vexti á nýju lánsfé til núvirðingar.
Leigugreiðslur sem eru innifaldar í ákvörðun fjárhæðar leiguskuldar fela í sér fastar leigugreiðslur og breytilegar leigugreiðslur tengdar vísitölu.
Leiguskuldin er færð á afskrifuðu kostnaðarverði með því að nota aðferð virkra vaxta. Hún er endurmetin þegar breyting verður á framtíðarleigugreiðslum vegna breytinga á vísitölu eða vöxtum, ef breyting verður á mati samstæðunnar á fjárhæð sem hún væntir að verði greidd samkvæmt hrakvirðistryggingu, ef samstæðan breytir mati sínu á því hvort hún muni nýta kaupréttarákvæði, heimildir til framlengingar eða uppsagnar leigusamnings eða þegar breyting verður á fjárhæð leigugreiðslu sem er í eðli sínu föst.
Þegar leiguskuldin er endurmetin með þessum hætti er samsvarandi leiðrétting gerð á bókéfærðu verði leigueignarinnar, eða leiðrétting færð í rekstrarreikning samstæðunnar ef bókéfærð virði leigueignarinnar hefur verið fært niður í nüll.
Leigueignir eru sérgreindar í efnahagsreikningi meðal fastaðjármuna. Leiguskuldir eru sérgreindar í efnahagsreikningi og skipt í langtíma- og skammtímahluta skulda. Afskriftir af leigueignum eru í rekstrarreikningi undir afskriftum og vaxtagjöld af leiguskuldum eru í rekstrarreikningi undir fjármagnsgjöldum.
(ii) Samstæðan sem leigusali
Samstæðan leigir fasteignir og færir leigugreiðslur vegna rekstrarleigusamninga línulega yfir leigutímabilið meðal annarra teknu í rekstrarreikningi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
41
SKYRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
o. Tekjur
(i) Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti. Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum.
(ii) Sala í verslunum og vöruhúsum
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
(iii) Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
(iv) Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
p. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum.
Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
42
SKÝRINGAR, FRH.:
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
q. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé.
Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára.
Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bóbfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign.
Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
r. Hagnaður á hlut
Í ársreikningnum er sýndur grunnhagnaður á hlut og þynntur hagnaður á hlut fyrir almenna hluti í félaginu. Hagnaður á hlut er reiknaður með því að deila hagnaði ársins, sem úthlutað er til hluthafa félagsins, með vegnu meðaltali útistandandi hlutafjár yfir árið. Þynntur hagnaður á hlut er ákvarðaður með því að leiðréttig fjölda virkra hluta fyrir mögulegri þynningu vegna hluta sem gæti þurft að gefa út vegna kaupréttta starfsmanna.
s. Eignir til sölu
Samstæðan færir þá fastafjármuni sem búið er að taka ákvörðun um að selja á sérstakan lið í efnahagsreikningi, eignir til sölu. Eignirnar eru færðar á því sem lægra er, bóbfært verð eða gangvirði. Eignirnar eru ekki afskrifaðar frá þeim tíma sem endurflokkun á sér stað.
t. Nýir reikningsskilastaðlar og túlkanir
Samstæðan hefur tekið upp alla nýja alþjóðlega reikningsskilastaðla, breytingar á þeim og túlkanir sem Evrópusambandið hefur staðfest og tóku gildi 1. janúar 2022. Upptaka nýrra staðla á árinu hefur engin áhrif á samstæðúársreikning félagsins.
Samstæðúársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
ÁRSFJÓRBUNGAYFIRLIT (ÓENDURSKODAB)
Rekstrarárið 2022/23
| 1. árs-fjórðungur | 2. árs-fjórðungur | 3. árs-fjórðungur | 4. árs-fjórðungur | Samtals | |
|---|---|---|---|---|---|
| Vörusala | 38.213 | 43.399 | 40.220 | 40.160 | 161.992 |
| Kostnaðarverð seldra vara | ( 30.649) | ( 35.016) | ( 32.919) | ( 32.421) | ( 131.005) |
| Framlegð | 7.564 | 8.383 | 7.301 | 7.739 | 30.987 |
| Aðrar rekstrartekjur | 202 | 1.029 | 587 | 179 | 1.997 |
| Laun og launatengd gjöld | ( 3.443) | ( 3.438) | ( 3.578) | ( 3.886) | ( 14.345) |
| Annar rekstrarkostnaður | ( 1.655) | ( 1.605) | ( 1.712) | ( 1.626) | ( 6.598) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) ... | 2.668 | 4.369 | 2.598 | 2.406 | 12.041 |
| Afskriftir | ( 1.021) | ( 1.099) | ( 1.085) | ( 1.248) | ( 4.453) |
| Rekstrarhagnaður | 1.647 | 3.270 | 1.513 | 1.158 | 7.588 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 544) | ( 426) | ( 414) | ( 503) | (1.887) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 44 | 94 | 34 | 220 | 392 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 1.147 | 2.938 | 1.133 | 875 | 6.093 |
| Tekjuskattur | ( 221) | ( 560) | ( 223) | ( 140) | ( 1.144) |
| Heildarhagnaður tímabilsins | 926 | 2.378 | 910 | 735 | 4.949 |
Rekstrarárið 2021/22
| Vörusala | 32.034 | 34.885 | 33.551 | 35.288 | 135.758 |
|---|---|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð seldra vara | ( 25.185) | ( 27.501) | ( 26.635) | ( 27.996) | ( 107.317) |
| Framlegð | 6.849 | 7.384 | 6.916 | 7.292 | 28.441 |
| Aðrar rekstrartekjur | 184 | 394 | 125 | 171 | 874 |
| Laun og launatengd gjöld | ( 3.250) | ( 3.182) | ( 3.132) | ( 3.428) | ( 12.992) |
| Annar rekstrarkostnaður | ( 1.505) | ( 1.333) | ( 1.374) | ( 1.593) | ( 5.805) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) ... | 2.278 | 3.263 | 2.535 | 2.442 | 10.518 |
| Afskriftir | ( 1.005) | ( 897) | ( 1.105) | ( 1.234) | ( 4.241) |
| Rekstrarhagnaður | 1.273 | 2.366 | 1.430 | 1.208 | 6.277 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 390) | ( 341) | ( 373) | ( 399) | ( 1.503) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 31 | 90 | 23 | 65 | 209 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 914 | 2.115 | 1.080 | 874 | 4.983 |
| Tekjuskattur | ( 187) | ( 406) | ( 239) | ( 150) | ( 982) |
| Heildarhagnaður tímabilsins | 727 | 1.709 | 841 | 724 | 4.001 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Fjárhæðir eru í milljónum króna
STJÓRNARHÁTTAYFÍRLYSING (ÓENDURSKODAÐ)
1. Hlutafélagið Hagar hf.
Hagar eru fjölskylda af fyrirtækjum sem að starfa á íslenskum matvöru-, sérvoru- og eldsneytismarkaði. Öll fyrirtæki Haga hafa það markmið að veita framúrskarandi þjónustu, selja gæða vörur á sanngjörnu verði og hafa um leið eins jákvæð áhrif á umhverfi og samfélag og mögulegt er. Gildi Haga endurspegla þessi leiðarljós í rekstrinum en þau eru þjónustulund, samvinna, hagkvæmni og framsækni.
1.1 Fylgni við leiðbeiningar um stjórnarhætti, lög og reglur
Stjórnarhættir Haga eru markaðir af lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, samþykktum félagsins og starfsreglum stjórnar. Í samþykktum er kveðið á um tilgang félagsins í kafla 1, hlutafé í kafla 2, hluthafafundi í kafla 3, um stjórn og forstjóra í kafla 4 og 5 og um reikningshald og endurskoðun í kafla 6. Gildandi starfsreglur, sem voru samþykktar af stjórn þann 24. mars 2023, eru settar skv. 5. mgr. 70. gr. laga um hlutafélög og eru samþykktum félagsins til fyllingar, samanber grein 4.20 í samþykktum. Gildandi starfskjarastefna Haga var staðfest á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2022, en hún nær til allra helstu þátta í starfs- og launakjörum stjórnarmanna félagsins, forstjóra og annarra æðstu stjórnenda samstæðunnar. Endurskoðuð starfskjarastefna verður lögð fyrir næsta aðalfund félagsins þann 1. júní 2023.
Helstu lög sem gilda um starfsemi Haga eru lög um hlutafélög nr. 2/1995, lög um ársreikninga nr. 3/2006, samkeppnislög nr. 44/2005, lög um verðbréfaviðskipti nr. 108/2007, lög um aðgerðir gegin markaðssvikum nr. 60/2021 og lög um tekjuskatt nr. 90/2003. Þá tryggja Hagar öryggi persónuupplýsinga sem unnið er með í starfseminni, í samræmi við lög nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga. Lögin eru aðgengileg á vef Alþingis, www.althingi.is.
Stjórn Haga telur stjórnarhætti félagsins vera í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu 2021, gefnum út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ Iceland og Samtökum atvinnulifsins, sem félaginu ber að fylgja sem útgefanda skráðra verðbréfa. Leiðbeiningarnar má finna á vefsíðu Viðskiptaráðs Íslands, www.vi.is og á www.leidbeiningar.is.
Hagar birta reglur og annað efni sem Leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja gera ráð fyrir að félög birti á vefsíðu sinni á sérstöku svæði fyrir fjárfesta á vef félagsins, www.hagar.is. Þar má meðal annars finna starfsreglur stjórnar og undirnefnda, starfskjarastefnu og arðgreiðslustefnu. Yfirlýsing þessi er einnig aðgengileg á vef félagsins, auk þess sem hún er birt í styttri útgáfu í skýrslu stjórnar í ársreikningi og í sérstökum kafla í ársskýrslu félagsins.
Æðsta vald í málefnum félagsins er í höndum hluthafa þess, sem hittast á hluthafafundum að minnsta kosti einu sinni á ári. Hlutabréf félagsins eru rafræn og skráð hjá Nasdaq CSD, sem jafnframt hýsir hlutaskrána. Hlutaskráin er aðgengileg hluthöfum á skrifstofu félagsins. Fundargerðir hluthafafunda, sem haldnir hafa verið eftir að hlutir félagsins voru teknir til viðskipta á aðalmarkaði Nasdaq Iceland, eru aðgengilegar á vefsíðu félagsins innan sjö daga frá hluthafafundi.
1.2 Frávik frá leiðbeiningum um stjórnarhætti
Stjórn Haga telur stjórnarhætti félagsins vera að fullu leyti í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu 2021, og telur stjórn félagsins að hvergi sé vikið frá leiðbeiningunum.
1.3 Tilvisanir í reglur og önnur viðmið sem farið er eftir
Stjórn Haga hefur sett félaginu og dótturfélögum þess ýmsar reglur og stefnur sem fara ber eftir í starfsemi samstæðunnar með það að markmiði að tileinka sér góða stjórnarhætti og þannig efla traust til félagsins og styrkja innviði þess.
Jafnréttis- og mannréttindastefna
Í september 2021 endurskoðaði stjórn Haga jafnréttis- og mannréttindastefnu félagsins og samþykkti hana með breytingum en stefnan byggir á lögum nr. 150/2020. Markmið stefnunnar er að stuðla að jafnri stöðu kynjanna innan félagsins og jöfnum tækifærum einstaklinga á sem flestum sviðum, óháð kyni, uppruna, þjóðerni, litarhætti o.s.frv. Jafnréttis- og mannréttindastefnuna má sjá í heild sinni á vef félagsins, www.hagar.is, en hana skal endurskoða minnst á þriggja ára fresti.
Öll dótturfélög Haga hafa lokið jafnlaunavottun, sbr. breytingu á lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla sem lögfest var í júní 2017, og hafa þau innleitt jafnlaunakerfi sbr. staðal IST 85 um jafnlaunavottun. Móðurfélag Haga lauk jafnlaunastaðfestingu í lok árs 2022.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
STJÓRNARHÁTTAYFIRLÝSING, FRH.:
Síðareglur
Stjórn Haga hefur sett félaginu síðareglur en þær gilda um stjórn Haga og allt starfsfólk félagsins og dótturfélaga þess. Síðareglurnar voru endurskoðaðar á stjórnarfundi þann 7. apríl 2022 og eru þær aðgengilegar á vef félagsins, www.hagar.is.
Sjálfbærni og samfélagsleg ábyrgð
Stjórn Haga hefur sett félaginu stefnu um samfélagslega ábyrgð sem endurskoðuð var á stjórnarfundi þann 15. apríl 2021. Hagar hafa alla tíð lagt mikinn metnað í að sinna vel samfélagslegum skyldum, bæði gagnvart starfsfólki sínu, viðskiptavinum, samstarfsaðilum og öðrum hagsmunaaðilum. Hagar er stórt félag og ábyrgð gagnvart bæði umhverfis- og samfélagslegum þáttum því mikil. Félagið vill láta gott af sér leiða og hefur lagt samfélaginu lið með ýmsum hætti í gegnum tíðina. Þessu til staðfestingar hefur stjórn Haga sett félaginu umhverfisstefnu sem síðast var endurskoðuð í apríl 2021. Þá hafa Hagar og öll rekstrarfélögin í samvinnu við Klappir Grænar lausnir hf. innleitt umhverfisstjórnunarkerfi Klappa og unnið að greiningu á mælanlegum árangri samstæðunnar í umhverfismálum og öðrum málum tengdum sjálfbærni. Frá árinu 2019 hafa Hagar birt samfélagsuppgjör samstæðunnar skv. UFS leiðbeiningum Nasdaq. Hagar eru aðilar að Festu, miðstöð um samfélagsábyrgð og bakhjarlar Grænvangs, samstarfsvettvangs stjórnvalda og atvinnulifs um loftslagsmál og grænar lausnir. Nánari upplýsingar um stefnu Haga tengda sjálfbærni má finna á heimasíðu félagsins, www.hagar.is.
Starfsemi Haga fellur undir ákvæði ársreikningalaga um ófjárhagslega upplýsingagjóf en þar eru settar fram upplýsingar til að hægt sé að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfismál, félags- og starfsmannamál, sem og stefnu félagsins í mannréttindamálum og mútu- og spillingarmálum. Ófjárhagslegar upplýsingar Haga má finna í sérstökum viðauka í ársreikningi samstæðu Haga.
Aðgerðir gegn peningapvætti og fjármögnun hryðjuverka
Á rekstrarárinu 2020/21 vann félagið að áhættumati vegna aðgerða gegn peningapvætti og fjármögnun hryðjuverka, sem samþykkt var af stjórn félagsins þann 26. mars 2021. Markmið áhættumatsins er að greina og meta þá áhættupætti sem samstæðan stendur frammi fyrir og beita ráðstöfunum til að draga úr hættu á að félagið verði notað í tengslum við glæpastarfsemi. Auk þess telur félagið það vera samfélagslega ábyrgt að taka af festu á þessum málaflokki.
Upplýsingastefna
Stjórn Haga hefur mótáð sér stefnu um birtingu upplýsinga. Markmið upplýsingastefnunnar er að tryggja jafnan aðgang hagsmunaaðila að réttum, tímanlegum og áreiðanlegum upplýsingum um starfsemi félagsins á hverjum tíma, í samræmi við lög og reglur sem félaginu ber að fylgja sem útgefandi skráðra verðbréfa, s.s. lög um verðbréfaviðskipti. Stefnuna má finna í heild sinni á vef félagsins, www.hagar.is.
Samkeppnisstefna
Samkeppnisstefna Haga var samþykkt á aðalfundi félagsins í júní 2019. Í stefnunni er kveðið á um háttsemi stjórnar og starfsmanna félagsins, skyldur félagsins samkvæmt sátt Haga við Samkeppniseftirlitið frá 2018 og skyldur samkvæmt samkeppnislögum. Jafnframt felur stefnan í sér hátternisreglur fyrir hluthafa Haga. Samkeppnisstefna Haga er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is.
2. Innra eftirlit og áhættustjórnun
2.1 Innra eftirlit og áhættustýring
Félagið kappkostar að hafa fullnægjandi innra eftirlit á hinum ýmsu sviðum. Innra eftirlit Haga felst í eftirliti með starfsemi félagsins í því skyni að fyrirbyggja og greina hugsanleg mistök og sviksemi birgja, starfsmanna og viðskiptavina félagsins. Félagið hefur lagt áherslu á að efla eftirlit og auka öryggisráðstafanir. Hjá Högum er m.a. í þessu skyni starfrækt sérstök öryggisdeild sem hefur á að skipa sérhæfðu starfsfólki í eftirliti með öllu sem viðkemur rekstri verslana félagsins. Einnig er starfandi á aðalskrifstofu Haga starfsmaður sem hefur innra eftirlit að sínu aðalstarfi og heyrir hann undir forstjóra félagsins. Hlutverk innra eftirlits og öryggisdeildar Haga er að hafa eftirlit með því að viðeigandi verklagsreglum sé fylgt í daglegum rekstri félagsins. Í því skyni er m.a. beitt sérhæfðum upplýsingakerfum. Stjórn Haga hefur falið endurskoðunarnefnd að hafa vakandi auga með fyrirkomulagi og virkni innra eftirlits. Þá hefur stjórn félagsins skilgreint áhættupætti í rekstri Haga og miðast áhættustýringin að því að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og er þannig stuðlað að auknum stöðugleika og langtíma arðsemi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
STJÓRNARHÁTTAYFIRLÝSING, FRH.:
2.2 Ytri endurskoðun
Endurskoðendur félagsins eru kosnir til eins árs í senn á aðalfundi. Endurskoðendur Haga eða aðilar þeim tengdir mega ekki eiga hlutabréf í félaginu. Endurskoðendur skulu endurskoða reikningsskil félagsins á grundvelli alþjóðlegra endurskoðunarstaðla. Þeir gera ýmsar kannanir á bókhaldi félagsins og hafa ávallt óhindraðan aðgang að bókhaldi og öllum gögnum félaga í samstæðu Haga. Stjórn og endurskoðunarnefnd félagsins fær árlega í hendur sérstaka endurskoðunarskýrslu frá endurskoðendum þess þar sem fram koma helstu athugasemdir þeirra við reikningsskilin.
Endurskoðandi Haga er PricewaterhouseCoopers ehf. Bryndís Björk Guðjónsdóttir og Vignir Rafn Gíslason, löggiltir endurskoðendur, bera ábyrgð á endurskoðun félagsins fyrir hönd PricewaterhouseCoopers ehf.
2.3 Regluvarsla
Stjórn félagsins hefur skipað regluvörð þess. Hlutverk regluvarðar er m.a. að hafa umsjón með því að lögum um aðgerðir gegin markaðssvikum og reglugerð MAR sé fylgt í starfsemi félagsins. Regluvörður félagsins er Guðrún Eva Gunnarsdóttir og staðgengill regluvarðar er Ólafur Arinbjörn Sigurðsson.
3. Stefna um fjölbreytileika
Stefnu um fjölbreytileika er lýst í gildandi jafnréttis- og mannréttindastefnu félagsins, sbr. umfjöllun í gr. 1.3. hér að framan en tilgangur stefnunnar er m.a. sá að stuðla að því að hlutur kynjanna verði eins jafn og unnt er í stjórnunar- og áhrifastöðum, auk þess sem stefnan miðar að jöfnum réttindum og sömu tækifærum einstaklinga í starfi. Þá er viðar í stjórnarháttum Haga tekið á málaflokknum en í samþykktum félagsins er m.a. kveðið á um að tryggja beri að hlutfall hvors kyns í stjórn félagsins sé ekki lægra en 40%, í samræmi við lög um kynjakvóta í stjórnum. Tilnefningarnefnd hefur verið skipað af hluthöfum félagsins og ber henni skv. starfsreglum m.a. að huga vel að samsetningu stjórnar, fjölbreytni og kynjahlutföllum og starfar hún auk þess eftir leiðbeiningum um stjórnarhætti. Nánar er fjallað um tilnefningarnefnd Haga í 7. gr. leiðbeininga þessara.
4. Stjórn Haga
4.1 Samsetning og starfsemi stjórnar
Stjórn Haga hf. fer með æðsta vald í málefnum félagsins á milli hluthafafunda og ber meginábyrgð á rekstri þess. Stjórn var kjörin á aðalfundi þann 1. júní 2022. Stjórnina skipað Davíð Harðarson (formaður), Eva Bryndís Helgadóttir (varaformaður), Eiríkur S. Jóhannsson, Jensína Kristín Böðvarsdóttir og Sigríður Olgeirsdóttir. Stjórnarmenn hafa lagt fram persónulegar upplýsingar, svo sem um trúnaðarstörf fyrir aðra aðila, stjórnarsetu í öðrum félögum og möguleg hagsmunatengsl til að auðvelda mat á hæfi þeirra. Allir stjórnarmenn teljast vera óháðir félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthöfum þess. Samsetning stjórnar uppfyllir skilyrði hlutafélagalaga um kynjakvóta sem tóku gildi 1. september 2013. Nánari upplýsingar um stjórn félagsins má finna í gr. 4.2. í yfirlýsingu þessari.
Stjórn félagsins hefur sett sér sérstakar starfsreglur sem eru yfirfarnar árlega og voru gildandi starfsreglur samþykktar af stjórn þann 24. mars 2023. Starfsreglurnar taka mið af fyrirmaðum sáttar félagsins við Samkeppniseftirlitið frá 11. september 2018. Í starfsreglunum er meðal annars kveðið á um störf stjórnarinnar, ábyrgð hennar og verkaskiptingu. Sérstaklega er fjallað um skyldur formanns stjórnar í reglunum, en þar er hvorki getið um að stjórn útbúi sérstaka starfslyðingu fyrir formann né aðra stjórnarmenn. Samkvæmt starfsreglunum kýs stjórn sér formann og varaformann á fyrsta fundi. Ekki er kjörö til annarra embætta. Samkvæmt starfsreglunum ber stjórn að hittast a.m.k. einu sinni á ári án formanns til að meta frammistöðu hans. Henni ber einnig að meta árlega sín eigin störf, störf forstjóra og undirnefnda. Árangursmat stjórnar (sjálfsmatíð) er lagt til grundvallar til að bæta störf stjórnar enn frekar á komandi starfsári. Í febrúar 2023 var ráðgjafi fenginn til aðstoðar við gerð árangursmats stjórnar, mat á frammistöðu formanns og forstjóra, sem og mat á störfum undirnefnda stjórnar. Hvorki stjórnarmenn né forstjóri mega taka þátt í ákvörðunum þar sem þeir sjálfir hafa verulegra hagsmuna að gæta.
Stjórnarfundir eru að jafnaði haldnir á aðalskrifstofu Haga hf., mánaðarlega hið minnsta. Árlega er samþykkt fundaáætlun ár fram í tímann. Fundina sitja, auk stjórnarmanna, forstjóri, framkvæmdastjóri fjármálasvið og framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar. Einfaldur meirihluti stjórnarmanna ræður kjör í stjórnarfundum. Séu atkvæði jöfn skal atkvæði formanns ráða. Fundargerðir stjórnarfunda ritar framkvæmdastjóri fjármálasvið. Fundargerðir eru afhentar stjórnarmönnum á stjórnarvef innan nokkurra daga frá fundi og eru þær staðfestar á næsta stjórnarfundi á eftir.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
STJÓRNARHÁTTAYFIRLÝSING, FRH.:
Starfsárió 2022-2023, p.e. tímabiliő milli aőalfunda, hafa veriő haldnir 11 stjórnarfundir og eru áætlaőir tveir fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Meirihluti stjórnar var mættur í öllum tilfellum. Stjórnarmenn voru í einhverjum tilvikum viðstaddir fund í gegnum fjarskiptabúnað.
4.2 Stjórn Haga
Davíð Harðarson (f. 1976)
Davíð er formaður stjórnar en hann var fyrst kjörinn í stjórn Haga þann 6. júní 2018. Davíð er með M.Sc- gráðu í fjármálum frá University of Florida, Cand.Oecon- gráðu í fjármálum frá Háskóla Íslands og próf í verðbréfaviðskiptum. Davíð starfar sem fjármálastjóri Travel Connect hf. Hann var forstöðumaður viðskiptapróunar hjá Nordic Visitor 2017, framkvæmdastjóri rekstar hjá Tommi's Burger Joint 2016, fjármálastjóri Elkem Ísland 2013-2016 og verkefnastjóri á fjármálasviði Elkem Ísland 2009-2013. Frá árinu 2004 til 2009 starfaði Davíð sem framkvæmdastjóri á eignastýringarsviði Landsbanka Íslands og sem sjóðsstjóri á árunum 2000-2003. Davíð situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Nordic Visitor ehf., Magmahótel ehf., Travel Connect hf., Terra Nova ehf., Iceland Travel ehf., Corivo ehf., Forest Cat Travel ehf., WAYWF ehf. og Libra Investment ehf. Davíð á 356.485 hluti í Högum hf. Engir aðilar fjárhagslega tengdir honum eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Eva Bryndís Helgadóttir (f. 1972)
Eva er varaformaður stjórnar. Hún var kjörin í stjórn Haga hf. þann 9. júní 2020. Hún er menntaður lögfræðingur (Cand. Jur.) frá Háskóla Íslands og hefur verið starfandi lögmaður frá útskrift, þar af sjálfstætt starfandi frá árinu 2003. Eva öðlaðist réttindi til málflutnings fyrir Hæstarétti árið 2007. Eva starfar á lögmannsstofunni LMG slf., þar sem hún er einn eigenda. Hún hefur gegnt margvíslegum stjórnunarstörfum, þar á meðal verið stjórnarformaður Tryggingamiðstöðvarinnar hf. Eva situr í stjórn Jarðborana hf. og Kassetta ehf. og er varaformaður Lögmannafélags Íslands. Hvorki Eva né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Eiríkur S. Jóhannsson (f. 1968)
Eiríkur var kjörinn í stjórn Haga hf. þann 18. janúar 2019. Hann er með B.Sc.-gráðu í hagfræði frá Háskóla Íslands 1991 og lagði hann stund á framhaldsnám í fjármálum og alþjóðahagfræði við Vanderbilt University á árunum 1992-1994. Eiríkur er framkvæmdastjóri Kaldbaks ehf. Þar áður var Eiríkur forstjóri Slippsins á Akureyri 2015 til loka árs 2021. Áður var hann framkvæmdastjóri Steinvirkis hf., dótturfélags Glitnis banka frá 2008, og þar áður forstöðumaður og framkvæmdastjóri hjá Baugi Group hf. Á árunum 2004-2005 var Eiríkur forstjóri Og Vodafone hf. og Dagsbrúnar hf. Áður hefur hann starfað sem forstjóri Fjárfestingafélagsins Kaldbaks, Kaupfélags Eyfirðinga sem og verið svæðisstjóri Landsbanka Íslands. Eiríkur er stjórnarformaður Samherja hf., Samherja Holding ehf. og Slippsins Akureyri ehf. auk félaga innan samstæðu þeirra. Hann er stjórnarformaður Látrafjalla ehf. og í stjórn og varastjórn Litá ehf., Heir ehf. og Fjárhúsa ehf. Eiríkur á engin hlutabréf í Högum hf. beint. Hann er fjárhagslega tengdur Kaldbaki ehf. sem á 51.211.948 hluti í Högum hf. Aðrir aðilar fjárhagslega tengdir Eiríki eiga 74.500 hluti í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins og samkeppnisaðila.
Jensína Kristín Böðvarsdóttir (f. 1969)
Jensína var kjörin í stjórn Haga hf. þann 9. júní 2020. Hún er með MBA-gráðu frá University of San Diego, með áherslu á markaðsmál og neytendahegðun, og B.Sc.-gráðu í auglýsingafræði frá San Jose State University. Jensína hefur verið framkvæmdastjóri og meðeigandi Vinnvinn ehf. frá 2020. Áður var hún Associate Partner hjá Valcon consulting frá 2019 – 2020. Jensína var framkvæmdastjóri hjá Alvogen, VP Global Strategic Planning & HR, 2015-2019. Þar áður var hún framkvæmdastjóri þróunar og mannauðs hjá Landsbankanum 2010-2015 og forstöðumaður söl u á einstaklingssviði Símans 2007-2010. Hún var einnig markaðsstjóri Globus 2004-2007 og framkvæmdastjóri hjá IMG (siðar Capacent) 2001-2004. Jensína situr í stjórn Íslandssjóða hf. og Vinnvinn ehf. og er auk þess framkvæmdastjóri og stjórnarmaður hjá Sunnuvegi 13 ehf. Jensína er formaður tilnefningarnefnda Símans og VÍS. Áður var Jensína í stjórn Frumtaks 2010-2016, varamaður í stjórn Framtakssjóðs Íslands 2011-2015 og stjórnarmaður og lengst af stjórnarformaður Reiknistofu bankanna 2010-2012. Hvorki Jensína né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
STJÓRNARHÁTTAYFIRLÝSING, FRH.:
Sigríður Olgeirsdóttir (f. 1960)
Sigríður var kjörin í stjórn Haga hf. þann 1. júní 2022. Hún er með AMP gráðu frá Harvard Business School, MBA gráðu frá Háskólanum í Reykjavík, rekstar- og viðskiptanám hjá Endurmenntun HÍ og kerfisfræði frá EDB-skolen í Danmörku. Sigríður hefur verið stjórnandi í hugbúnaðar- og hátæknigeiranum og Íslandsbanka. Var sviðsstjóri þjónustu hjá Völku ehf. 2019-2021, framkvæmdastjóri Rekstrar- og upplýsingatæknisviðs Íslandsbanka 2010-2019, sjálfstætt starfandi og í stjórnarstörfum 2008-2010, forstjóri Humac ehf. (Apple umboðið á Íslandi auk 4 dótturfélaga á Norðurlöndunum) 2007-2008, framkvæmdastjóri Skipta/Símans 2006-2007 og áður framkvæmdastjóri hjá Ax hugbúnaðarhúsi, Ax Business Intelligence AS og Tæknival hf. Sigríður er stjórnarformaður Nova, stjórnarmaður í Íslandshótelum og Opnum kerfum, situr í tilnefningarnefnd Sjóvá og er varamaður í bankaráði Landsbanka Íslands. Sigríður á 35.000 hluti í Högum hf. Engir aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
4.3 Fyrirkomulag samskipta hluthafa og stjórnar
Bein samskipti hluthafa við stjórn skulu vera við formann stjórnar. Stjórn félagsins skal upplýst um tillögur, spurningar eða athugasemdir hluthafa utan hluthafafunda til stjórnar og stjórn félagsins skal hafa yfirumsjón með viðbrögðum félagsins við þeim. Hluthafar geta komið tillögum, fyrirspurnum og athugasemdum á framfæri við stjórn félagsins í gegnum netfangið [email protected]. Allir stjórnarmenn fá sjálfkrafa afrit af tölvupóstum sem berast á netfang stjórnar.
5. Framkvæmdastjórn Haga
5.1 Forstjóri Haga
Forstjóri er ráðinn af stjórn og ber ábyrgð á daglegum rekstri félagsins í samræmi við stefnu og fyrirmæli stjórnar, lög, samþykktir félagsins og starfsreglur stjórnar. Starfslýsing forstjóra kemur fram í ráðningarsamningi hans.
Forstjóri skal sjá um að bókhald félagsins sé fært í samræmi við lög og venjur og fjárreiður þess séu með tryggum hætti. Forstjóri kemur fram fyrir hönd félagsins í öllum málum sem varða venjulegan rekstur.
Forstjóri Haga hf. er Finnur Oddsson. Staðgengill forstjóra er Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga hf. Nánari upplýsingar um forstjóra má finna í gr. 5.2.
5.2 Framkvæmdastjórn Haga
Framkvæmdastjórn Haga samanstendur af forstjóra auk þriggja framkvæmdastjóra hjá móðurfélagi og fimm framkvæmdastjórum stærstu rekstrareininga Haga. Að jafnaði eru haldnir 10 framkvæmdastjórnarfundir á ári hverju.
Finnur Oddsson (f. 1970)
Finnur er forstjóri Haga en hann tók við starfinu þann 1. júli 2020. Hann er með BA próf í sálfræði frá Háskóla Íslands, M.A. og Ph.D. gráðu í sömu grein frá West Virginia University í Bandaríkjunum og auk þess AMP í viðskiptafræði frá IESE Viðskiptaháskólanum í Barcelona. Á árunum 2013 til 2020 var Finnur forstjóri hjá upplýsingatæknifyrirtækinu Origo hf. Hann starfaði um árabil sem lektor við Háskólann í Reykjavík og stýrði þar meðal annars uppbyggingu á MBA námi HR og Stjórnendaskóla HR. Hann sat í háskólaráði HR frá 2009 til 2017 og var formaður ráðsins til ársins 2014. Þá starfaði Finnur um fimm ára skeið sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs. Finnur situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Hagar verslanir ehf., Olís ehf., Noron ehf., Eldum rétt ehf., Stórkaup ehf., Klasi ehf., Effectus ehf. og Norðurver ehf. Finnur á 255.000 hluti í Högum hf. Aðilar honum fjárhagslega tengdir eiga ekki hluti í félaginu. Finnur á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta – eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
STJÓRNARHÁTTAYFIRLÝSING, FRH.:
Guðrún Eva Gunnarsdóttir (f. 1978)
Guðrún Eva er framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga. Hún er með MBA-gráðu frá Háskóla Íslands og B.Sc.-gráðu í viðskiptafræði frá Háskólanum í Reykjavík. Guðrún Eva var ráðin í maí 2010. Þá hafði hún gegnt starfi fjármálastjóra Hagkaups frá árinu 2007 og starfi fjármálastjóra Banana og Ferska kjötvara 2006-2007. Fram að þeim tíma starfaði hún á aðalskrifstofu Haga 2005-2006 en í fjárhagsdeild 10-11 og sérvörusviðs Haga (áður Baugs) árin 2001-2005. Guðrún Eva situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Hagar verslanir ehf., Noron ehf., Stórkaup ehf., Olís ehf. (varamaður), Eldum rétt ehf. (varamaður) og Record Records ehf. (varamaður). Hvorki Guðrún Eva né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Guðrún Eva á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Magnús Magnússon (f. 1988)
Magnús er framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar hjá Högum en hann hóf störf þann 1. febrúar 2021. Magnús er með M.Eng. gráðu í íðnaðarverkfræði og aðgerðagreiningu frá UC Berkeley í Kaliforniu, og B.Sc. gráðu í íðnaðarverkfræði frá Háskóla Íslands. Magnús hefur mikla reynslu af stefnumótun og almennum rekstri, bæði hérlands og erlands. Á árinu 2020 starfaði hann sem sjálfstæður ráðgjafi, eftir að hafa leitt stefnumótunarteymi Marel árin þar á undan. Þar áður starfaði Magnús sem ráðgjafi hjá alþjóðlega ráðgjafafyrirtækinu McKinsey & Company þar sem hann aðstoðaði fjölda alþjóðlegra fyrirtækja með stefnumótun, rekstrarumbætur og stærri umbreytingar, og enn áður hjá hugbúnaðarfyrirtækinu AGR Dynamics. Magnús situr í stjórnum 2M ehf., Djús ehf. og Stórkaups ehf., auk þess sem hann situr í stjórn Viðskiptaráðs Íslands. Magnús á enga hluti í Högum beint en er fjárhagslega tengdur 2M ehf. sem á 100.000 hluti í félaginu. Magnús á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Eiður Eiðsson (f. 1968)
Eiður er framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni hjá Högum. Hann hóf störf í janúar 2021. Eiður er viðskiptafræðingur að mennt og hefur áralanga reynslu í upplýsingatækni og stafrænnni þróun þar sem hann hefur komið að bæði grunnrekstri í upplýsingatækni og eins stafrænnni umbreytingu fyrirtækja eins og Arion banka og VÍS. Eiður á 100.000 hluti í Högum hf. Eiður á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Guðmundur Marteinsson (f. 1965)
Guðmundur er framkvæmdastjóri Bónus. Hann er menntaður vélstjóri frá Vélskóla Íslands og stúdent frá Verslunarskóla Íslands. Guðmundur hóf störf hjá Bónus árið 1992 og hefur gengið þar í öll störf. Hann tók við starfi framkvæmdastjóra árið 1998. Guðmundur á 157.000 hluti í Högum hf. Guðmundur á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Sigurður Reynaldsson (f. 1966)
Sigurður er framkvæmdastjóri Hagkaups. Hann er með B.Sc.-gráðu í viðskiptafræði frá Háskólanum á Bifröst. Hann var ráðinn framkvæmdastjóri Hagkaups og sérverslana Haga árið 2019. Hann var áður framkvæmdastjóri þróunarsviðs Haga 2011-2019 og framkvæmdastjóri verslunarkeðjunnar 10-11 á árunum 2008-2011. Sigurður var innkaupastjóri matvöru í Hagkaup 1999-2008 en hann hóf störf í Hagkaup árið 1990 og starfaði lengst af sem verslunarstjóri til ársins 1999. Sigurður situr í stjórnum eftirtalinna fyrirtækja: Hagar verslanir ehf., Noron ehf., Múrbúðin ehf. og KS smiði ehf. (varamaður). Hvorki Sigurður né aðilar honum fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Sigurður á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
STJÓRNARHÁTTAYFIRLÝSING, FRH.:
Frosti Ólafsson (f. 1982)
Frosti er framkvæmdastjóri Olís ehf. en hann hóf störf í september 2021. Frosti hefur lokið MBA námi frá London Business School og er með B.Sc.-gráðu í hagfræði frá Háskóla Íslands. Frosti býr að víðtækri reynslu sem stjórnandi og ráðgjafi, hérlendis og erlendis, og hefur á síðustu árum m.a. starfað sem forstjóri ORF líftækni og framkvæmdastjóri Víðskiptaráðs Íslands. Áður starfaði Frosti sem ráðgjafi hjá ráðgjafafyrirtækinu McKinsey & Company þar sem hann vann að stefnumótun, rekstrargreiningum og umbreytingarverkefnum fyrir fjölda alþjóðlegra stórfyrirtækja. Frosti situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Controlant hf., Íslandsbanki hf., Garður ehf. og Óson ehf. Frosti á enga hluti í Högum beint en er fjárhagslega tengdur Óson ehf. sem á 100.000 hluti í félaginu. Frosti á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu víðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Lárus Óskarsson (f. 1960)
Lárus er framkvæmdastjóri Aðfanga og hefur sinnt því starfi frá árinu 1998. Fram að því var Lárus innkaupa- og markaðsstjóri matvöru hjá Hagkaup frá 1993, en hafði áður sinnt innkaupum og rekstri ávaxta- og grænmetislagers Hagkaups frá 1991 og innkaupum matvöru og sérvoru fyrir Hagkaup frá 1988. Hann annaðist rekstur vöruhúss og dreifingar, sem og innkaup, hjá Sláturfélagi Suðurlands 1980-1988. Lárus á 151.000 hluti í Högum hf. Lárus á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu víðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Jóhanna Þ. Jónsdóttir (f. 1970)
Jóhanna er framkvæmdastjóri Banana ehf. en hún hóf störf í september 2021. Jóhanna er með MBA-gráðu frá Háskólanum í Reykjavík og B.Sc.-gráðu í víðskiptafræði frá Tækniháskóla Íslands. Jóhanna hefur víðtæká reynslu af stjórnun og stefnumótun, einkum á sviði aðfangastýringar, rekstri vöruhúsa og innkaupa. Hún hefur undanfarin ár starfað sem framkvæmdastjóri aðfangakeðju Innnes ehf. Þar áður vann hún hjá Dística hf., Bláa Lóninu hf. og Óssuri hf. Jóhanna situr í stjórn Vörustjórnunarfélags Íslands. Hvorki Jóhanna né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu víðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
6. Undirnefndir stjórnar Haga
Stjórn Haga hefur skipað tvær undirnefndir stjórnar, endurskoðunarnefnd og starfskjara nefnd. Nefndarmenn skulu vera þrír í hvorri nefnd fyrir sig. Að minnsta kosti tveir nefndarmenn í undirnefndum stjórnar þurfa að vera óháðir félaginu og stjórnendum þess.
6.1 Endurskoðunarnefnd
Hlutverk endurskoðunarnefndar er m.a. að hafa eftirlit með vinnuferli við gerð reikningsskila. Nefndinni ber að fara yfir fjárhagslegar upplýsingar og fyrirkomulag upplýsingagjafar stjórnenda til stjórnar félagsins. Endurskoðunarnefnd skal yfirfara mikilvæg atriði varandi reikningsskil félagsins, þ.m.t. flókin og óvenjuleg víðskipti og matskennda liði. Endurskoðunarnefnd skal skila skýrslu um störf sín til stjórnar árlega. Endurskoðunarnefnd hefur sett sér starfsreglur sem samþykktar voru af stjórn þann 23. mars 2023. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef Haga, www.hagar.is.
Endurskoðunarnefnd skipa nú Anna Þórbardóttir, endurskoðandi, sem er formaður nefndarinnar, Eva Bryndís Helgadóttir, stjórnarmaður í Högum og Sigríður Olgeirsdóttir, stjórnarmaður í Högum. Allir nefndarmenn eru óháðir endurskoðendum Haga, daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthöfum þess.
Á starfsárinu 2022/23, þ.e. eftir skipun nefndarinnar eftir aðalfund 2022, hafa verið haldnir þrír fundir hjá endurskoðunarnefnd og eru áætláðir þrír fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Mættu allir nefndarmenn á alla fundina.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
STJÓRNARHÁTTAYFIRLÝSING, FRH.:
6.2 Starfskjaranefnd
Starfskjaranefnd annast það hlutverk stjórnar að undirbúa tillögu að starfskjarastefnu félagsins, tillögu til hluthafafundar um starfskjór stjórnarmanna og framkvæmd starfssamninga við forstjóra og aðra þá starfsmenn er heyra undir stjórn félagsins. Þá skal starfskjaranefnd hafa eftirli með framfylgd starfskjarastefnunnar og útbúa skýrslu um framkvæmd hennar. Starfskjaranefnd skal skila skýrslu um störf sín til stjórnar árlega. Starfskjaranefnd hefur sett sér starfsreglur sem samþykktar voru af stjórn þann 7. apríl 2022. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef Haga, www.hagar.is.
Starfskjaranefnd skipa nú Jensína Kristín Böðvarsdóttir, stjórnarmaður í Högum, Davíð Harðarson, stjórnarmaður í Högum, og Eiríkur S. Jóhannsson, stjórnarmaður í Högum. Jensína er formaður nefndarinnar. Allir nefndarmenn eru óháðir daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthöfum þess.
Á starfsárinu 2022/23, þ.e. eftir skipun nefndarinnar eftir aðalfund 2022, hafa verið haldnir þrír fundir hjá starfskjaranefnd og eru áætlæðir 2-3 fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Mættu allir nefndarmenn á alla fundina.
6.3 Starfskjarastefna
Starfskjarastefna Haga var samþykkt á aðalfundi þann 1. júní 2022. Tilgangur starfskjarastefnunnar er að félagið og dótturfélög þess séu samkeppnishæf um starfsfólk. Starfskjarastefnan er einn liður í að tryggja langtímahagsmuni eigenda félagsins, starfsfólks og annarra hagumunaaðila.
Stjórnarmönnum er greidd föst, mánaðarleg þóknun. Fjárhæð hennar er nú kr. 368.000. Laun formanns stjórnar eru tvöföld sú fjárhæð eða kr. 735.000 og þóknun varaformanns er kr. 541.000. Þóknun til stjórnarmanna er ákveðin á aðalfundi ár hvert.
Starfskjór forstjóra eru tilgreind í skriflegum ráðningarsamningi við hann. Þar koma fram helstu skyldur hans og ábyrgðarsvið, föst laun, árangurstengdar greiðslur, lífeyrisréttindi, orlof og önnur hlunnindi. Starfskjór annarra æðstu stjórnenda eru á sama hátt tilgreind í skriflegum ráðningarsamningum. Þá má finna í starfskjarastefnunni upplýsingar um breytileg starfskjór forstjóra og æðstu stjórnenda ásamt upplýsingum um kaupréttarkerfi.
Starfskjarastefnan er tekin til endurskoðunar ár hvert og borin undir aðalfund félagsins til samþykktar eða synjunar. Gera skal grein fyrir launum og öðrum starfskjórum stjórnar og æðstu stjórnenda í ársskýrslu félagsins.
7. Tilnefningarnefnd
Hluthafar Haga kusu sér tilnefningarnefnd á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2022. Í nefndinni skulu sitja að lágmarki þrír einstaklingar en stjórnarmenn Haga skulu ekki mynda meirihluta hennar.
Hlutverk tilnefningarnefndar er að meta tilvonandi stjórnarmenn út frá hæfni, reynslu og þekkingu og að tilnefna einstaklinga til stjórnarsetu. Starfsreglur nefndarinnar voru samþykktar á aðalfundi félagsins þann 3. júní 2021. Starfsreglurnar taka m.a. mið af fyrirmælum sáttar Samkeppniseftirlitsins frá 11. september 2018. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef félagsins, www.hagar.is.
Tilnefningarnefnd skipa nú Björg Sigurðardóttir, formaður nefndar, Ásta Bjarnadóttir og Björn Ágúst Björnsson. Meirihluti nefndarmanna er óháður félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthöfum þess.
8. Helstu úrskurðir og dómar tengdir Högum
Undanfarið ár hafa nokkrir úrskurðir og dómar fallið er varða Haga, eins og eðlilegt er hjá stóru félagi. Ekkert þessara mála hafði áhrif á starfsemi eða rekstrarafkomu félagsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÓFJÁRHAGSLEG UPPLÝSINGAGJÖF (ÓENDURSKODAD)
Um starfsemi Haga
Hagar hf. er leiðandi verslunarfyrirtæki sem starfar á íslenskum matvöru-, sérvoru- og eldsneytismarkaði en félagið var stofnað í núverandi mynd árið 2003. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 38 matvöruverslanir, 22 Olís þjónustustöðvar, 45 ÓB-stöðvar, tvö vöruhús, eina framleiðslustöð, eina netverslun með matarpakka, eina birgðaverslun og eina sérvoruverslun. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði verslunar með dagvöru og eldsneyti og tengdrar starfsemi vöruhúsa. Starfsmenn samstæðunnar í árslok voru 2.613 talsins og meðalfjöldi stöðugilda ársins var 1.454. Hagar eru skráðir á aðallista NASDAQ OMX Iceland og er eignarhald dreift en í lok árs voru hluthafar 1.055 talsins.
Fyrirtæki Haga voru starfrækt í sex dótturfélögum á rekstrarárinu. Fyrirtækin eru rekin sem sjálfstæðar rekstrareiningar en Hagar veita aðhald í rekstri og stuðning með miðlægri þjónustu þar sem markmiðið er að ná fram kostnaðarhagræði, þæta þjónustu við viðskiptavini og styrkja þannig tekjumyndun og samkeppnisstöðu. Þannig skapa Hagar virði fyrir hluthafa.
Hagar hafa það að markmiði að starfrækja og þróa leiðandi vörumerki á smásölumarkaði sem standast væntingar viðskiptavina sinna og hafa burði til að vaxa. Markmiðið er einnig að halda einfaldleika í starfsemi allra rekstrareininga sem og að reka hverja einingu sem sjálfstætt og arðbært fyrirtæki með öllum eiginleikum hefðbundins fyrirtækis. Markmið Haga er enn fremur að hámarka virði hverrar rekstrareiningar með aukinni þekkingu á viðskiptum og smásölu.
Stefna Haga er að verslanir félagsins verði ávallt fyrsti valkostur neytenda á grundvelli verðs, gæða, úrvals og þjónustu. Verkefni félagsins er að efla hag neytenda með framúrskarandi verslun og þjónustu og skapa eftirsóknarverðan vinnustað. Þannig ná Hagar markmiðum um að skila hluthöfum sanngjarnri ávöxtun. Gildi Haga eru hagkvæmni, samvinna, þjónustulund og framsækni.
Megin áhættuþættir
Hjá Högum hefur verið unnið ítarlegt áhættumat þar sem skilgreindir hafa verið helstu áhættuþættir í rekstri samstæðunnar. Tilgangur áhættumatsins er að greina áhættu á atburðum sem líklegir eru til að koma í veg fyrir að samstæðan nái markmiðum sínum. Áhættuþættirnir hafa verið greindir og settar fram verklagsreglur til að koma í veg fyrir eða til að draga úr áhrifum þeirra.
Sá áhættuþáttur sem viðkemur hvað mest ófjárhagslegri upplýsingagjóf og þeim málefnum sem hér um ræðir er orðsporsáhætta. Orðsporsáhætta er hættan á því að ímynd félagsins verði fyrir skaða vegna neikvæðrar umfjöllunar um viðskiptahætti þess sem getur síðan leitt til tekjutaps. Slík neikvæð umfjöllun getur komið upp ef félaginu verða á mistök í rekstri eða ef félagið eða tengdur aðili félagsins er sakaður um eða dæmdur fyrir athæfi sem samrýmist ekki lögum. Ef orðspor, ímynd eða trúverðugleiki félagsins biður tjón vegna opinberrar eða almennrar umræðu, getur það skert möguleika félagsins til vaxtar og haft neikvæð áhrif á framtíðartekjur, viðskiptasambönd, samkeppnishæfni o.fl. Samstæðan hefur um árabil unnið markvisst að málum tengt sjálfbarni og samfélagslegri ábyrgð sem, til viðbótar við þann mikilvæga samfélagslega ávinning sem af slíkri vinnu hlyst, minnkar líkur á neikvæðri umfjöllun og að orðspor verði fyrir hnekki. Þá er unnið að gerð og framkvæmd viðbragðsáætlnar þar sem einnig er tekið til þátta á við samfélagslega ábyrgð, jafnréttis- og umhverfismál, stjórnar- og samfélagshætti og fleira. Einnig er í mótun samskiptastefna félagsins.
Dótturfélög Haga
Í lok rekstrarársins 2022/23 voru dótturfélög í samstæðu Haga sex talsins, þ.e. Hagar verslanir ehf., Olís ehf., Bananar ehf., Noron ehf., Stórkaup ehf. og Eldum rétt ehf.
Undir hatti Haga verslana ehf. eru fyrirtækin Bónus, Hagkaup og Aðföng. Bónus og Hagkaup eru tvær af stærstu matvöruverslunarkæðjum landsins en vöruhúsið Aðföng sinnir stoðþjónustu við matvörukeðjurnar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÓFJÁRHAGSLEG UPPLYSINGAGJÖF, FRH.:
Dótturfélög Haga, frh:
Olís ehf. sérhæfir sig, auk annars, í sölu og þjónustu með eldsneyti. Olís rekur 22 þjónustustöðvar og 45 ÓB sjálsafgreiðslustöðvar.
Bananar ehf. er stærsti dreifingaraðili á fersku grænmeti og ávöxtum á Íslandi en stærstu viðskiptavinir Banana eru matvöruverslanir Haga. Noron ehf. rekur tískuvöruverslunina ZARA í Smáralind. Stórkaup ehf. þjónar stórnotendum með vörur á borð hreinlætis-, heilbrigðis- og rekstrarvörur. Eldum rétt ehf. rekur netverslun með tilbúna matarpakka.
Samfélagsleg máléfni
Árið 2017 setti stjórn Haga félaginu stefnu um samfélagslega ábyrgð en hún var endurskoðuð með breytingum á stjórnarfundi í apríl 2021. Hagar hafa valið 6 af 17 heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem styðja stefnustoðir félagsins og er ætlað að virkja stjórnendur til innleiðingar á stefnu og framkvæmd á verkefnum.
Stefnuna má finna á vef félagsins, www.hagar.is/um-haga/samfelagsleg-abyrgd/, en hún tekur á flestum þeim þáttum sem hér eru til umfjöllunar. Þá er sérstakur kafli í ársskýrslu félagsins sem helgaður er máláflokknum. Hagar eru aðilar að Festu, miðstöð um samfélagsábyrgð og eru bakhjarlar Grænvangs, samstarfsvettvangs stjórnvalda og atvinnulífs um loftslagsmál og grænar lausnir.






Í lok árs 2019 skrifuðu Hagar, fyrir hönd allrar samstæðunnar, undir samning við Klappir Grænar lausnir hf. en markmið með samningnum er að ná mælanlegum árangri í umhverfismálum og málum tengdum sjálfbærni. Samhliða því gáfu Hagar í fyrsta sinn út samfélagsuppgjör samstæðunnar fyrir árið 2019, skv. UFS leiðbeiningum Nasdaq (e. ESG Reporting Guide 2.0). Þrjú af stærstu fyrirtækjum samstæðunnar, Bónus, Hagkaup og Olís, hófu sína vegferð með Klöppum árið 2018 þegar fyrirtækin kolefnisjöfnuðu rekstur verslana sinna í fyrsta sinn. Allar rekstrareiningar hafa innleitt umhverfisstjórnunarkerfi Klappa, að frátöldu Eldum rétt sem er nýtt í samstæðu Haga. Rekstur samstæðunnar hefur verið kolefnisjafnaður undanfarin ár sem mótvægisaðgerð við þau umhverfisáhrif sem verða af rekstri samstæðunnar og er það markmið samstæðunnar að gera það áfram með ábyrgum hætti. Bónus, Hagkaup og Olís hafa undanfarin ár gefið út samfélagsskýrslur en þar má finna ítarlega samantekt á helstu sjálfbærni og samfélags verkefnum félaganna og árangri á árinu ásamt markmiðum. Samfélagsskýrslurnar verða gefnar út í aðdraganda aðalfundar 2023 þann 1. júní 2023.
Samfélagsuppgjör samstæðu Haga verður birt í ársskýrslu félagsins, í kafla um sjálfbærni og samfélagslega ábyrgð, og á heimasiðu Haga, www.hagar.is. Vísað er til niðurstöðu skýrslunnar hvað varðar þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfis-, félags- og starfsmannamál.
Hagar leggja samfélaginu m.a. lið með því að bjóða neytendum hagstæðustu kjör hverju sinni og vera í forystu í baráttumálum fyrir hönd neytenda. Þá styður félagið ýmis samfélagsleg máléfni hvort sem er í formi fjárhagslegra styrkja eða samstarfsverkefna.
Hagar veita fjárhagslega styrki til ýmissa góðgerðarmála og hafa gert alla tíð. Um er að ræða styrki, stóra sem smáa, þar sem áherslurnar hafa aðallega verið á hjálparstofnanir, forvarnarstarf, æskulýðsstarf íþróttafélaganna og styrki til tækjakaupa á Landspítalanum.
Hagar leggja áherslu á lýðheilsu í starfsemi sinni, með það að markmiði að bæta hag samfélagsins alls, neytenda og starfsmanna, og um leið hag félagsins sjálfs. Hagar kappkosta að bjóða upp á marga og hagstæða valkosti sem bæta heilbrigði neytenda.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÓFJÁRHAGSLEG UPPLYSINGAGJÓF, FRH.:
Samfélagsleg málefni, frh.:
Hagar hafa átt gott samstarf við Vinnumálastofnun um árabil en nokkur af fyrirtækjum félagsins taka þátt í verkefni þar sem fólki með skerta starfsgetu vegna andlegrar og/eða líkamlegrar fótlunar er veitt vinna hjá fyrirtækinu. Samstarfið, sem oft er kallað „Atvinna með stuðningi“, leggur áherslu á góða samvinnu við Vinnumálastofnun þar sem færni starfsmannsins er hófð að leiðarljósi.
Umhverfismál
Hagar leggja áherslu á að þekkja þau neikvæðu áhrif sem starfsemi félagsins hefur á umhverfið og leitast við að draga úr þeim eftir fremsta megni. Um árabil hefur sérstök áhersla verið lögð á að draga úr matarsóun, minnkun sorps og umhverfisvæna orkugjafa.
Hagar hafa um langt skeið lagt mikla áherslu á umhverfismál í daglegri starfsemi sinni en formleg umhverfisstefna fyrir Haga og dótturfélög var samþykkt af stjórn félagsins í apríl 2020. Umhverfisstefnuna má finna á heimasíðu Haga, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/.
Meginmarkmið stefnunnar er að félagið leggi sitt af mörkum í þágu sjálfbærrar þróunar og samfélagslegrar ábyrgðar og styðji við mikilvægi þess að starfsfólk sé meðvitað um aðgerðir félagsins í þágu umhverfisins. Hagar vilja nýta auðlindir landsins á sjálfbærn hátt í þágu atvinnulífsins, landsmanna og komandi kynslóða til efnahagslegs og félagslegs ábata og jafnframt stuðla að sjálfbærni auðlinda eins og hægt er.
Sérstaklega er hugað að aðgerðum hvað varðar vatn, orku og endurvinnslu í allri starfsemi Haga, hvort sem er á skrifstofum, í verslunum, á starfsstöðvum og í framkvæmdum á vegum félagsins. Hagar og dótturfyrirtæki hafa flokkað sorp frá skrifstofu og verslunum í lengri tíma. Þar sem verið er að endurnýja tækni- og tækjabúnað er almennt leitast við að nota umhverfisvænar og orkusparandi lausnir. Til að mynda hefur LED lýsingu verið komið upp í flestum verslunum, kælimiðlum skipt úr freoni í íslenskt og vistvænt koldíoxið og kælum lokað þar sem kostur er. Sérstök áhersla hefur verið á að minnka notkun á plasti í allri framleiðslu og starfsemi Haga. Almennt hefur verið leitast við að verslanir Haga séu eins umhverfisvænar, vistvænar og orkusparandi og hægt er og verður unnið áfram að því markmiði.
Hagar og dótturfélög notast við umhverfisstjórnunarkerfi frá Klöppum Grænum lausnum hf. og er markmiðið að ná mælanlegum árangri í umhverfismálum og málum tengdum sjálfbærni. Kerfið gerir félaginu kleift að vakta og fylgjast með t.d. eldsneytisnotkun, magni af úrgangi, endurvinnslu, rafmagns- og vatnsnotkun og fleira sem skráð er á félagið og dótturfélög þess.
Þá hefur Olís staðfest þátttöku sína í loftlagssamningi Festu og Reykjavíkurborgar með undirritun þann 8. desember 2017 en loftslagsmarkmið Olís eru að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda.
Starfsmannamál
Hagar kappskosta að tryggja velliðan og öryggi starfsfólks, og hafa m.a. í því tilliti innleitt mánaðarlegar viðhorfskannanir meðal starfsfólks. Jafnrétti er haft að leiðarljósi í öllum ákvörðunum og skapar félagið virði fyrir atvinnulífið með menntun og þjálfun starfsfólks.
Jafnréttis- og mannréttindastefna Haga var endurskoðuð og samþykkt af stjórn félagsins í september 2021. Stefna Haga er að gætt skuli fyllsta jafnréttis milli kynjanna og að allt starfsfólk Haga og dótturfélaga þess sé metið að eigin verðleikum, óháð kyni, aldri, kynhneigð og uppruna. Allt starfsfólk skal njóta sömu virðingar og skulu kynin hafa jafna stöðu innan fyrirtækisins. Hvers konar mismunun er óheimil og verður ekki liðin og er það stefna fyrirtækisins að koma í veg fyrir að slíkt ranglæti eigi sér stað. Jafnréttis- og mannréttindastefnan er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
ÓFJÁRHAGSLEG UPPLYSINGAGJÖF, FRH.:
Starfsmannamál, frh.:
Öll dótturfélög Haga hafa lokið vinnu við jafnlaunavottun, sbr. breytingu á lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna sem lögfest var í júní 2017. Hafa þau nú öll innleitt jafnlaunakerfi sbr. staðal ÍST 85 um jafnlaunavottun.
Stjórn Haga hefur sett félaginu starfskjarastefnu sem hefur það að markmiði við gerð samninga um starfskjör, að félagið sé samkeppnishæft um starfsfólk og stjórnendur. Til að svo megi verða skal félagið bjóða samkeppnishæf laun við það sem tíðkast hjá sambærilegum fyrirtækjum. Hagar telja nauðsynlegt að hlúa vel að kjörum stjórnenda félagsins þannig að félagið njóti starfskrafta þeirra og hæfileika sem allra best þannig að hagur þeirra og félagsins fari saman. Við ákvörðun um starfskjör er horft til ábyrgðar og árangurs og gætt að viðurkenndum jafnréttissjónarmiðum. Starfskjarastefnan er líður í að tryggja langtímahagsmuni eigenda félagsins, stjórnenda og annarra hagsmunaaðila, með skipulegum, einföldum og gagnsæjum hætti. Starfskjarastefnan er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/, en hún var samþykkt á aðalfundi Haga þann 1. júní 2022.
Spillinga- og mútumál
Hagar starfa eftir þeim lögum og reglum sem félaginu ber að fylgja, sem og leiðbeiningum um góða stjórnarhaætti. Auk þess hefur félagið sett sér síða- og samskiptareglur sem fylgt er í hvívetna í starfseminni.
Í síðareglum Haga og dótturfélaga, sem endurskoðaðar og samþykktar voru af stjórn í apríl 2022, er lögð áhersla á að stjórn og starfsfólk skuli ávallt fara að lögum og almennum viðmiðum um síðferði í viðskiptum og að fylgt sé þeim reglum sem félagið setur á hverjum tíma. Kveðið er á um að óheimilt er að misnota aðstöðu sína í starfi, þannig að félagið beri skaða af og eru starfsmenn hvattir til að tilkynna næsta yfirmanni ef þeir verða vitni að spillingu eða óreiðu innan félagsins. Síðareglur þessar leggja einnig áherslu á að forða starfsmönnum frá að taka ákvarðanir sem skapað geta hagsmunaárekstra en meginreglan er sú að hagsmunir starfsmanna og félagsins skuli fari saman. Þá er óheimilt að taka við gjöfum, boðsferðum eða annars konar fríðindum frá viðskiptamönnum félagsins nema með samþykki yfirmanns. Síðareglur félagsins má finna á vefsíðu Haga, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/.
Hjá samstæðunni hefur verið unnið áhættumat vegna aðgerða gegn peningapvætti og fjármögnun hryðjuverka sem stjórn félagsins hefur samþykkt. Markmið áhættumatsins er að greina og meta þá áhættupætti sem samstæðan stendur frammi fyrir og beita ráðstöfunum til að draga úr hættu á að félagið verði notað í tengslum við glæpastarfsemi, m.a. með innleiðingu verkferla. Þá er til staðar hjá samstæðunni verklag við uppljóstrun starfsmanna um lögbrot eða aðra ámælisverða háttsemi, sbr. lög nr. 40/2020 um vernd uppljóstrara.
Mannréttindi
Hagar leggja sig alla fram um að virða almenn mannréttindi í allri starfsemi félagsins líkt og kveður á um í Mannréttindasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Að sama skapi gerir félagið þær kröfur að hagsmunaaðilar virði mannréttindi. Þá er barnaprælkun, nauðungarvinna, sem og þrælahald, ekki líðin innan félagsins. Þessu til stuðnings er í gildi jafnréttis- og mannréttindastefna Haga og síðareglur sem fjallað er um hér að framan. Þá eru Hagar með í gildi viðauka við alla verksamninga félagsins þar sem aðalverktakar lýsa því yfir að þeir muni ávallt og í hvívetna virða lög- og samningsbundin réttindi þeirra aðila sem þeir ráða til sinna starfa, hvort sem um ræðir launpega, starfsmenn starfsmannaleiga, aðra verktaka og/eða undirverktaka. Aðalverktaki lýsir því yfir að starfsemi hans uppfylli ávallt þær kröfur sem íslensk lög, reglur og venjur á vinnumarkaði gera hverju sinni. Aðalverktaki lýsir því einnig yfir að hann beri svokallaða keðjuábyrgð, þ.e.a.s. hann ábyrgist að aðrir verktakar og/eða undirverktakar sem hann hefur ráðið til sinna starfa uppfylli sömu kröfur þannig að réttindi allra þeirra starfsmanna sem að verki koma séu tryggð.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2023
Undirritunarsíða
Stjórnarformaður
Davíð Harðarson

Undirritað af:
Davíð Harðarson
1710764129
Dags: 27.04.2023
Tími: 15:25:30
Ástæða: Sambykkt
Signet ID: 3edc0c74-0673-43a4-bf22-b9bd546fcd54
Vea Bryndís Helgadóttir

Undirritað af:
Eva Bryndís Helgadóttir
1905723909
Dags: 27.04.2023
Tími: 15:26:23
Ástæða: Sambykkt
Signet ID: 3edc0c74-0673-43a4-bf22-b9bd546fcd54
Meðstjórnandi
Eiríkur S Jóhannsson

Undirritað af:
Eiríkur S Jóhannsson
0802684839
Dags: 27.04.2023
Tími: 15:37:09
Ástæða: Sambykkt
Signet ID: 3edc0c74-0673-43a4-bf22-b9bd546fcd54
Meðstjórnandi
Jensína Kristín Böðvarsdóttir

Undirritað af:
Jensína Kristín
Böðvarsdóttir
1903694049
Dags: 27.04.2023
Tími: 15:29:20
Ástæða: Sambykkt
Signet ID: 3edc0c74-0673-43a4-bf22-b9bd546fcd54
Leóggiltur endurskoðandi - PWC
Vignir Rafn Gíslason

Undirritað af:
Vignir Rafn Gíslason
1404675379
Dags: 27.04.2023
Tími: 15:38:27
Ástæða: Sambykkt
Signet ID: 3edc0c74-0673-43a4-bf22-b9bd546fcd54
Forstjóri
Finnur Oddsson

Undirritað af:
Finnur Oddsson
0810704159
Dags: 27.04.2023
Tími: 15:34:54
Ástæða: Sambykkt
Signet ID: 3edc0c74-0673-43a4-bf22-b9bd546fcd54
Löggiltur endurskoðandi - PWC
Bryndís Björk Guðjónsdóttir

Undirritað af:
Bryndís Björk
Guðjónsdóttir
2812654079
Dags: 27.04.2023
Tími: 15:39:20
Ástæða: Sambykkt
Signet ID: 3edc0c74-0673-43a4-bf22-b9bd546fcd54