AI assistant
Hagar — Annual Report 2022
Apr 28, 2022
2196_rns_2022-04-28_ed1fde21-72eb-4ab0-94ab-101c99a84635.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
Hagar hf.
Ársreikningur samstæðunnar
- febrúar 2022
Hagar hf.
Hagasmára 1
201 Kópavogur
Kt. 670203-2120
Emisylfirlit
Samstæðursreikningur Haga hf. 28. februar 2022
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra ... 3
Áritun óháðs endurskoðanda ... 7
Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu ... 12
Efnahagsreikningur ... 13
Eiginfjáryfirlit ... 14
Sjóðstreymisyfirlit ... 15
Skýringar ... 16
Viðaukar - óendurskoðuð fylgiskjöl:
Ársfjórðungayfirlit ... 42
Stjórnarháttayfirlýsing ... 43
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf ... 50
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Hagar hf. („félagið“) er verslunarfyrirtæki með starfsemi á Íslandi en félagið er leiðandi á íslenskum dagvöru- og eldsneytismarkaði. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 37 matvöruverslanir, 25 Olís bjónustustöðvar, 42 ÓBstöðvar, eina sérvoruverslun, eina birgðaverslun, tvö vöruhús og tvær framleiðslustöðvar. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði verslunar með dagvöru og eldsneyti og tengdrar starfsemi vöruhúsa.
Ársreikningur samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði laga um ársreikninga. Ársreikningur 28. febrúar 2022 samanstendur af samstæðuársreikningi Haga hf. og dótturfélaga, sem vísað er til sem samstæðunnar.
Rekstur ársins og fjárhagsleg staða
Samkvæmt rekstrarreikningi og yfirliti um heildarafkomu var hagnaður af rekstri samstæðunnar að fjárhæð 4.001 millj. kr. (2020/21: 2.519). Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) var 10.518 millj. kr. (2020/21: 8.805). Samkvæmt efnahagsreikningi námu eignir samstæðunnar 65.192 millj. kr. (2020/21: 61.648). Eigið fé í lok reikningsársins nam 26.726 millj. kr. (2020/21: 25.189) og var eiginfjárhlutfall 41,0% (2020/21: 40,9%). Fjöldi ársverka á árinu voru 1.402 (2020/21: 1.473) og kynjahlutfall starfsmanna var 57% karlar og 43% konur (2020/21: 55% karlar, 45%, konur).
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið sem nú er liðið gerði ráð fyrir að rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) yrði 10.000-10.500 millj. kr., að meðtöldum hagnaði af sölu rekstrareininga. Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) er 10.518 millj. kr. og því litillega umfram útgefna áætlun.
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið 2022/23 sem nú var að hefjast gerir ráð fyrir að rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) verði á bilinu 9.900-10.400 millj. kr., sem er að teknu tilliti til einskiptisliða svipuð eða heldur umfram afkomu síðastliðins rekstrarárs. Fjárhagsleg staða samstæðu Haga hf. er sterk og er félagið vel í stakk búið til að takast á við krefjandi aðstæður í íslensku efnahagslífi. Fjármögnun samstæðunnar er tryggð til langs tíma og er aðgangur að skammtímafjármögnun í formi lánalína að fjárhæð 4,5 ma. kr. og USD 12,5 millj. einnig tryggður.
Í samræmi við sambykkt aðalfundar þann 3. júní 2021 var tilkynnt þann 6. júlí 2021 að gengið hefði verið frá samningum um kauprétti sem ná til tiltekinna lykilstarfsmanna félagsins. Alls voru veittir 11.806.246 hlutir eða um 1,0% hlutafjár í félaginu, þar af 6.800.398 til framkvæmdastjórnar. Áfallinn og gjaldfærður kostnaður vegna kaupréttarsamninganna á tímabilinu er 12,1 millj. kr. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 6.
Áhrif COVID-19 faraldursins á afkomu og stöðu samstæðunnar
Undanfarin tvö rekstrarár hefur COVID-19 heimsfaraldurinn haft tölverð áhrif á Haga og dótturfélög, en starfsemin hefur litast af aðgerðum til að takmarka neikvæðar afleiðingar faraldursins og tryggja öryggi starfsfólks, viðskiptavina og annarra samstarfsaðila samstæðunnar. Áhrif faraldursins hafa frekar verið jákvæð á dagvöruhluta samstæðunnar þar sem velta og afkoma hafa heldur aukist. Áhrif á rekstur í eldsneytishluta samstæðunnar hafa hins vegar frekar verið neikvæð, þá sér í lagi á fyrsta ársfjörðungi síðasta rekstrarárs, en velta og afkoma er nú farin að nálgast það sem vænta má í eðlilegra árferði. Vegna ýmissa hnökra í framleiðslu matvöru og í aðfangakeðju þá hefur verð á aðfögum í starfsemi Haga hækkæð tölverð á undanförnum misserum. Gert er ráð fyrir áframhaldandi verðhækkunum, bæði vegna eftirstöðva COVID-19 faraldursins og einnig vegna afleiðinga stríðsåtaka á milli Rüsslands og Úkrainu, sem hófust í febrúar 2022. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 22.
Fjárhagsleg áhættustýring
Í skýringu 27 er fjallað um helstu fjárhagslegu áhættur sem samstæðan býr við og þá áhættustýringu sem samstæðan beitir.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Sala á Reykjavíkur Apóteki ehf. og rekstri Útilífs
Í mars og apríl 2021 var skrifað undir samninga um sölu á 90% eignarhlut Haga hf. í Reykjavíkur Apóteki ehf., sem og sölu á eignum tengdum rekstri Reykjavíkur Apóteks í Skeifunni 11. Afhending á eignum tengdum rekstri í Skeifunni 11 fór fram þann 21. maí 2021 og afhending á eignarhlut Haga í Reykjavíkur Apóteki fór fram þann 18. júní 2021 en viðmiðunardagur uppgjörs viðskiptanna var 31. maí 2021. Afkomuáhrif vegna sölunnar komu fram í rekstrarreikningi fyrsta ársfjörðungs.
Þann 31. mars 2021 var skrifað undir samning um sölu á rekstri og eignum tengdum smásöluversluninni Útilíf. Afhending fór fram þann 31. ágúst 2021 og komu afkomuáhrif vegna sölunnar fram á öðrum ársfjörðungi. Nánari upplýsingar um breytingar á samstæðunni á árinu má finna í skýringu 23.
Hagar undirrita samning um kaup á nýju hlutafé í Klasa ehf.
Þann 3. desember 2021 undirrituðu Hagar samning um áskrift að hlutafé í fasteignaþróunarfélaginu Klasa ehf. en líkt og tilkynnt var þann 24. september 2021 undirrituðu Hagar hf., Reginn hf., Klasi ehf. og KLS eignarhaldsfélag ehf. viljayfirlýsingu um frekari uppbýggingu og rekstur fasteignaþróunarfélagsins Klasa ehf. Kaupin eru gerð með fyrirvara um samþykki Samkeppniseftirlitsins sem ekki liggur fyrir. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 25.
Samningar Haga og Olís við Reykjavíkurborg
Þann 25. júní 2021 skrifuðu Hagar og Olís undir rammasamkomulag við Reykjavíkurborg vegna fækkunar eldsneytisstöðva innan borgarmarkanna, sem og framtíðaruppbýggingar Haga á lóðum í Mjóddinni. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 24.
Atburðir eftir lok reikningsárs - Kaup á Eldum rétt ehf.
Í mars 2022, eftir lok reikningsskilaárs, náðu Hagar samkomulagi við eigendur Eldum rétt ehf. um kaup Haga á öllu hlutafé Eldum rétt. Kaupin eru gerð með fyrirvara um samþykki Samkeppniseftirlitsins. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 26.
Hluthafar
Hluthafar voru 784 í byrjun rekstrarársins og 986 í lok þess. Tíu stærstu hluthafar í árslok eru eftirfarandi:
| Fjöldi hluta í þúsundum króna | Fjöldi hluta | Fjöldi hluta | ||
|---|---|---|---|---|
| 28.2.2022 | Fjöldi hluta % | 28.2.2021 | Fjöldi hluta % | |
| Gildi - lífeyrissjóður | 216.348 | 18,74% | 200.190 | 16,96% |
| Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (LSR) | 153.000 | 13,26% | 140.000 | 11,86% |
| Lífeyrissjóður verzlunarmanna | 120.388 | 10,43% | 130.888 | 11,09% |
| Birta lífeyrissjóður | 90.563 | 7,85% | 82.109 | 6,95% |
| Brú lífeyrissjóður starfsmanna sveitarfélaga | 71.285 | 6,18% | 38.007 | 3,22% |
| Stapi lífeyrissjóður | 53.189 | 4,61% | 66.524 | 5,63% |
| Samherji hf. | 51.212 | 4,44% | 51.212 | 4,34% |
| Festa lífeyrissjóður | 47.539 | 4,12% | 49.375 | 4,18% |
| Söfnunarsjóður lífeyrisréttinda | 33.357 | 2,89% | 32.857 | 2,78% |
| Íslensk verðbréf - safnreikningur | 30.436 | 2,64% | 40.542 | 3,43% |
| 10 stærstu hluthafar samtals | 867.317 | 75,14% | 831.704 | 70,45% |
| Aðrir hluthafar | 272.049 | 23,57% | 322.529 | 27,32% |
| Hagar - eigin hlutir | 14.867 | 1,29% | 26.392 | 2,24% |
| Samtals | 1.154.233 | 100,00% | 1.180.625 | 100,00% |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Hlutafé og sambykktir
Skráð hlutafé félagsins nam í lok reikningsárs 1.154 millj. kr. Hver hlutur er ein króna að nafnverði. Allir hlutir eru í sama flokki og njóta sömu réttinda. Eigin hlutir í upphafi árs námu 26,4 millj. kr. að nafnverði en í lok árs á félagið 14,9 millj. kr. eigin hluti að nafnverði. Nánari upplýsingar um eigin hluti, endurkaup o.fl. má finna í skýringu 18.
Samkvæmt 8. gr. í sambykktum félagsins kemur fram að sambykktum verður einungis breytt, umfram það sem hlutafélagalög leyfa, á lögmætum hluthafafundi. Ákvörðun um breytingar á sambykktum verður því aðeins gild að hún hljóti sambykki minnst 2/3 hluta greiddra atkvæða svo og sambykki hluthafa sem ráða yfir a.m.k. 2/3 hlutum þess hlutafjár sem farið er með atkvæði fyrir á hluthafafundinum.
Pann 3. júní 2021 sambykkti aðalfundur félagsins að greiddur yrði arður til hluthafa vegna síðastliðins árs sem nemur 1,27 krónum á hlut eða 1.466 millj. kr. Arðurinn var greiddur þann 16. júní 2021. Aðalfundur sambykkti einnig að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 26,4 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 3. júli 2021 og lækkaði hlutafé Haga því úr 1.181 millj. kr. að nafnverði í 1.154 millj. kr. að nafnverði.
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2022 að greiddur verði 2,00 kr. arður á hlut til hluthafa á árinu 2022, samtals um 2.265 millj. kr. eða um 56,8% af heildarhagnaði ársins. Nánari upplýsingar má finna í eiginfjáryfirliti og skýringu 18.
Stjórnarhættir
Stjórnarhættir Haga hf. mótast af lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, sambykktum félagsins og starfsreglum stjórnar. Hagar hf. fylgja, án frávika, leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu frá árinu 2021, gefnum út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ OMX Iceland hf. og Samtökum atvinnulífsins. Leiðbeiningarnar eru aðgengilegar á heimasíðu Viðskiptaráðs Íslands, www.vi.is, og á www.leidbeiningar.is.
Stjórn Haga hf. hefur útbúið ítarlega yfirlýsingu um stjórnarhætti félagsins, sem útbúin er í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, og er hana að finna í sérstökum viðauka á bls. 43, auk þess sem hún er birt í sérstökum kafla í ársskýrslu félagsins.
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf
Ófjárhagslegar upplýsingar sem nauðsynlegar eru til að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfis-, félags- og starfsmannamál, sem og stefnu félagsins í mannréttindamálum, mútu- og spillingarmálum, eru birtar í sérstökum viðauka á bls. 50.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Samkvæmt bestu vitneskju er það álit okkar að samstæðuársreikningur félagsins gefi glögga mynd af rekstrarafkomu samstæðunnar fyrir reikningsárið sem lauk 28. febrúar 2022, eignum, skuldum og fjárhagsstöðu hennar þann 28. febrúar 2022 og breytingum á handbæru fé á reikningsárinu, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningurinn með skráarheitið 635400DZBUIMTBCXGA12-2022-02-28-is hafi verið gerður í samræmi við kröfur laga um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu nr. 20/2021 um sameiginleg rafræn skýrslusnið og reglugerð Evrópusambandsins nr. 2019/815 (ESEF reglur).
Jafnframt er það álit okkar að samstæðuársreikningurinn og skýrsla stjórnar og forstjóra geymi glöggt yfirlit um þróun og árangur í rekstri samstæðunnar, stöðu hennar, og lýsi helstu áhættuþáttum og óvissu sem samstæðan býr við.
Stjórn og forstjóri Haga hf. hafa í dag farið yfir samstæðuársreikning félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022 og staðfesta hann með undirritun sinni. Stjórn og forstjóri leggja til við aðalfund félagsins að samþykkja samstæðuársreikninginn.
Kópavogi, 28. apríl 2022
Stjórn:
Davíð Harðarson, formaður
Eirikur S. Jóhannsson, varaformaður
Eva Bryndís Helgadóttir, meðstjórnandi
Jensína Kristín Böðvarsdóttir, meðstjórnandi
Katrín Olga Jóhannesdóttir, meðstjórnandi
Forstjóri:
Finnur Oddsson
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Áritun óháðs endurskoðanda
Til stjórnar og hluthafa Haga hf.
Álit
Við höfum endurskoðað meðfylgjandi samstæðuársreikning Haga hf. og dótturfélaga (samstæðan) fyrir reikningsárið 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022, að undanskilinni skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningurinn gefi glögga mynd af afkomu samstæðunnar á reikningsárinu 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022, efnahag hennar 28. febrúar 2022 og breytingu á handbæru fé á reikningsárinu 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga.
Álit okkar er í samræmi við skýrslu okkar til endurskoðunarnefndar.
Samstæðuársreikningurinn innifelur
- Skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
- Rekstrarreikning og yfirlit um heildarafkomu 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022.
- Efnahagsreikning 28. febrúar 2022.
- Eiginfjáryfirlit 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022.
- Sjóðstreymisyflit 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022.
- Skýringar, sem innifela helstu reikningsskilaaðferðir og aðrar skýringar.
Skýrsla stjórnar og yfirlýsing stjórnar og forstjóra er undanskilin endurskoðun, sbr. kafla um aðrar upplýsingar.
Grundvöllur álits
Endurskoðað var í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla. Ábyrgð okkar samkvæmt stöðlunum er nánar útskýrð í kaflanum um ábyrgð endurskoðenda.
Óhæði
Við erum óháð samstæðunni samkvæmt ákvæðum laga um endurskoðendur og endurskoðun og siðareglna sem gilda um endurskoðendur á Íslandi og varða endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar. Við uppfyllum jafnframt aðrar kröfur um starf okkar sem endurskoðendur í samræmi við ákvæði siðareglna.
Samkvæmt okkar bestu vissu, lýsum við yfir að önnur þjónusta sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar er í samræmi við ákvæði íslenskra laga og reglna og að við höfum ekki veitt þjónustu sem óheimilt er að veita samkvæmt ákvæðum 5.1. gr. Evrópureglugerðar nr. 537/2014.
Gerð er grein fyrir annarri þjónustu sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar, á tímabilinu 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022, í skýringu nr. 30.
Við teljum að við endurskoðunina höfum við aflað nægjanlegra og viðeigandi gagna til að byggja álit okkar á.
Lykilatriði endurskoðunarinnar
Lykilatriði endurskoðunarinnar eru þau atriði sem að okkar faglega mati höfðu mesta þýðingu í endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar reikningsárið 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022. Sem hluti af endurskoðun okkar á samstæðuársreikningnum voru þessi lykilatriði skoðuð sérstaklega. Við látum ekki í ljós sérstakt álit varðandi þessi lykilatriði, einungis er látið í ljós álit á samstæðuársreikningnum í heild.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
| Lykilatriði endurskoðunarinnar | Endurskoðunaraðgerðir |
|---|---|
| Mat viðskiptavildar |
Viðskiptavild samstæðunnar nemur kr. 9.894 milljónum í lok febrúar 2022 og er um 15% af heildareignum samstæðunnar og um 37% af eigin fé samstæðunnar.
Mat á virðisrýrnun er háð faglegu mati og byggir m.a. á áætlunum stjórnenda um afkomu og framtíðarvöxt.
Sjá nánar umfjöllun í skýringum nr. 3f og 3h um reikningsskilaaðferðir gagnvart viðskiptavild og virðisrýrnun og skýringu nr. 13 um óefnislegar eignir.
Viðskiptavild er verulegur liður í reikningsskilum samstæðunnar og vegna óvissu í mati tengt forsendum stjórnenda og öðrum forsendum sem virðisrýrnunarpróf byggja á er þessi liður lykilatriði í endurskoðun okkar. | Endurskoðun á mati á viðskiptavild fölst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Mat á virðisrýrnun viðskiptavildar samstæðunnar var yfirfarið og virðisrýrnunarpróf endurreiknað.
- Forsendur rekstrar- og sjóðstreymisáætlana til næstu fimm ára voru yfirfarnar. Í þeirri vinnu fölst að lagt var mat á forsendur um tekjur, rekstarkostnað, framlegð og fjárfestingar fyrir spátimabilið m.a. á grundvelli sögulegra upplýsinga og áætlana.
- Forsendur um framtíðarvöxt voru yfirfarnar.
- Ávöxtunarkrafa (WACC) sem notuð er við núvirðingu fyrir einstaka fjárskapandi einingar var borin saman við fjármagnskostnað samstæðunnar og aðrar markaðsforsendur.
Verðmatssérfræðingar PwC aðstoðuðu við endurskoðun viðskiptavildar.
Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar. |
| Lykilatriði endurskoðunarinnar | Endurskoðunaraðgerðir |
| --- | --- |
| Mat vörubirgða
Vörubirgðir nema kr. 10.707 milljónum í lok febrúar 2022 og nema um 16% af heildareignum og um 40% af eigin fé samstæðunnar.
Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluverði, hvort sem lægra reynist. Á hverjum reikningsskiladegi leggja stjórnendur mat á vörubirgðir. Við mat á vörubrigðum horfa stjórnendur m.a. til söluhæfis birgðanna og vænts söluverðs.
Sjá nánar umfjöllun í skýringu nr. 3g um reikningsskilaaðferðir gagnvart vörubirgðum og skýringu nr. 15 um vörubirgðir.
Vegna óvissu um endanlega niðurstöðu er mat vörubirgða lykilatriði í endurskoðun okkar. | Endurskoðun á mati vörubirgða fölst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Birgðaferillinn var yfirfarinn.
- Afstemmingar á bókfærðri stöðu vörubirgða við viðeigandi undirkerfi og talningar voru yfirfarnar.
- Aðferðafræði og forsendur stjórnenda við mat vörubirgða voru yfirfarnar.
- Réttmæti kostnaðarverðs vörubirgða var sannreynt með úrtakspröfunum.
- Úrtakspröfunum á söluverði með samanburði við kostnaðarverð.
Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar. |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
Aðrar upplýsingar, þ.m.t. skýrsla og yfirlýsing stjórnar
Stjórn og forstjóri bera ábyrgð á öðrum upplýsingum. Aðrar upplýsingar eru skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra og viðaukar við ársreikning samstæðunnar, ársfjörðungayfirlit, stjórnarháttayfirlýsing og ófjárhagsleg upplýsingagjóf, sem lágu fyrir við áritun okkar.
Aðrar upplýsingar eru jafnframt ársskýrsla félagsins. Ársskýrsla liggur ekki fyrir við áritun okkar á samstæðuársreikninginn en við búumst við að fá hana afhenta til yfirferðar áður en hún verður gefin út.
Álit okkar á samstæðuársreikningnum nær ekki til annarra upplýsinga, þ.m.t. skýrslu stjórnar og við staðfestum þær ekki á neinn hátt.
Í tengslum við endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar ber okkur að yfirfara aðrar upplýsingar, sem tilgreindar eru hér að ofan, þegar þær liggja fyrir og meta hvort þær eru í verulegu ósamræmi við samstæðuársreikninginn eða skilning sem við höfum aflað við endurskoðunina eða ef svo virðist að verulegar rangfærslur séu í þeim. Ef við, á grundvelli vinnu okkar, ályktum að verulegar rangfærslur séu í öðrum upplýsingum ber okkur að skýra frá því. Við höfum ekki greint atriði sem ber að greina sérstaklega frá.
Hvað varðar skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra höfum við, í samræmi við ákvæði 104. gr. laga um ársreikninga nr. 3/2006, yfirfarið að skýrsla stjórnar hafi að geyma þær upplýsingar sem þar ber að veita í samræmi við lög um ársreikninga komi þær ekki fram annars staðar í samstæðuársreikningnum.
Ábyrgð stjórnar og forstjóra á samstæðuársreikningnum
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga. Stjórn og forstjóri eru einnig ábyrg fyrir því innra eftirliti sem nauðsynlegt er að sé til staðar varðandi gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins, þannig að hann sé án verulegra annmarka hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Við gerð samstæðuársreikningsins ber stjórnendum samstæðunnar að meta hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi. Stjórnendum ber að semja ársreikning samstæðunnar á þeirri forsendu að um áframhaldandi starfsemi sé að ræða, nema stjórnendur ætli að leysa samstæðuna upp eða hætta rekstri hennar, eða hafi ekki raunhæft val um annað en að hætta starfsemi samstæðunnar. Stjórnendum samstæðunnar ber að setja fram viðeigandi skýringar varðandi hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi ef við á og hvers vegna stjórnendur beita forsendunni um áframhaldandi starfsemi við gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Stjórn og endurskoðunarnefnd skulu hafa eftirlit með gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Ábyrgð endurskoðenda á endurskoðun samstæðuársreikningsins
Markmið okkar er að afla nægjanlegrar vissu um að samstæðuársreikningurinn sé án verulegra annmarka, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka og gefa út áritun með áliti okkar. Nægjanleg vissa er mikil vissa en ekki trygging þess að endurskoðun, sem framkvæmd er í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla, muni ávallt leiða í ljós alla verulega annmarka séu þeir til staðar. Annmarkar geta stafað af sviksemi eða mistökum og eru metnir verulegir ef þeir, einir og sér eða samanlagðir, gætu haft áhrif á fjárhagslegar ákvarðanir notenda sem grundvallaðar eru á samstæðuársreikningnum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
Endurskoðun í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla byggir á faglegu mati og faglegri tortryggni. Við framkvæmum einnig eftirfarandi:
Greinum og metum áhættuna af verulegum annmörkum, vegna sviksemi eða mistaka, og skipuleggjum endurskoðunaraðgerðir til að mæta þessari áhættu og öflum endurskoðunargagna sem eru nægjanleg og viðeigandi grunnur fyrir áliti okkar. Áhættan af því að greina ekki verulega annmarka sem stafa af sviksemi er meiri en áhætta af annmörkum vegna mistaka, þar sem sviksemi getur stafað af fölsun, misvísandi framsetningu samstæðuársreiknings, að mikilvægum atriðum sé viljandi sleppt, samanteknum ráðum eða að innra eftirlit sé sniðgengið.
Öflum skilnings á innra eftirliti sem er viðeigandi fyrir endurskoðun okkar í þeim tilgangi að hanna endurskoðunaraðgerðir, en ekki til þess að gefa álit á virkni innra eftirlits samstæðunnar.
Metum hvort val stjórnenda á reikningsskilaaðferðum sé viðeigandi og hvort matsaðferðir þeirra séu raunhæfar. Einnig skoðum við hvort tengdar skýringar séu við hæfi.
Ályktum um notkun stjórnenda á forsendunni um áframhaldandi starfsemi og metum á grundvelli endurskoðunarinnar hvort verulegur vafi leiki á rekstrarhæfi samstæðunnar eða hvort aðstæður séu til staðar sem gætu valdið verulegum efasemdu um rekstrarhæfi hennar. Ef við teljum að veruleg óvissa ríki, ber okkur að vekja sérstaka athygli á viðeigandi skýringum í samstæðuársreikningnum um óvissuna og ef þær upplýsingar eru ekki nægjanlegar að okkar mati, víkjum við frá fyrirvaralausu áliti. Niðurstaða okkar byggir á þeim endurskoðunargögnum sem við höfum aflað fram að dagsetningu áritunar okkar. Engu að síður geta atburðir eða aðstæður í framtíðinni leitt til þess að samstæðan verði ekki lengur rekstrarhæf.
Metum framsetningu, gerð og innihald samstæðuársreikningsins í heild, að meðtöldum skýringum og hvort hann grundvallast á fyrirliggjandi færslum og atburðum og gefi glögga mynd samanber álit okkar.
Öflum nægjanlegra endurskoðunargagna vegna fjárhagspupplýsinga félaga og eininga innan samstæðunnar og gefum út álit á samstæðuársreikningnum. Við erum ábyrg fyrir skipulagi, umsjón og framgangi endurskoðunar samstæðunnar. Við berum ábyrgð á áliti okkar.
Við upplýsum stjórn og endurskoðunarnefnd meðal annars um áætlað umfang og tímasetningu endurskoðunarinnar og veruleg atriði sem upp geta komið í endurskoðun okkar, þar á meðal verulega annmarka í innra eftirliti ef við á.
Við höfum lýst því yfir við stjórn og endurskoðunarnefnd að við uppfyllum nauðsynleg síðferðis- og óhæðisskilyrði og við munum láta þeim í té allar upplýsingar um hugsanleg tengsl og önnur atriði sem gætu haft áhrif á óhæði okkar og trúnað.
Við höfum lagt mat á hvaða atriði, af þeim atriðum sem við höfum upplýst stjórn og endurskoðunarnefnd um, höfðu mesta þýðingu á yfirstandandi ári og eru það lykilatriði endurskoðunarinnar. Við lýsum þessum lykilatriðum í áritun okkar nema lög og reglur leyfi ekki að upplýst sé opinberlega um tiltekin atriði eða í algjórum undantekningartilfellum þegar mat okkar er að neikvæðar afleiðingar af birtingu slíkra upplýsinga vegi þyngra en ávinningur almennings af birtingu upplýsinganna.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
Önnur atriði samkvæmt ákvæðum laga og reglna
Áritun vegna rafræns skýrslusniðs (e. European Single Electronic Format - ESEF reglur)
Í tengslum við endurskoðun okkar á samstæðuársreikningi Haga hf. framkvæmdum við aðgerðir til að geta gefið álit á það hvort samstæðuársreikningur Haga hf. fyrir reikningsárið 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022 með skráarheitið 635400DZBUIMTBCXGA12-2022-02-28-is hafi í meginatriðum verið gerður í samræmi við kröfur laga um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu nr. 20/2021 um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format) og reglugerð Evrópusambandsins nr. 2019/815 (ESEF reglur) sem innihalda skilyrði sem tengjast gerð samstæðuársreiknings á XHTML formi og íXBRL merkingum samstæðuársreikningsins.
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við lög um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu. Í þeirri ábyrgð felst meðal annars að útbúa samstæðuársreikning á XHTML formi í samræmi við ákvæði reglugerðar Evrópusambandsins nr. 2019/815, um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format).
Ábyrgð okkar er að afla hæfilegrar vissu um hvort samstæðuársreikningurinn, byggt á þeim gögnum sem við höfum aflað, sé í öllum meginatriðum í samræmi við ESEF reglur og gefa út áritun með áliti okkar. Eðli, tímasetning og umfang aðgerða sem valdar eru byggja á mati endurskoðandans, þar á meðal mati á áhættunni að vikið sé í verulegum atriðum frá kröfum sem fram koma í ESEF reglum, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningur Haga hf. fyrir reikningsárið 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022 með skráarheitið 635400DZBUIMTBCXGA12-2022-02-28-is hafi í öllum meginatriðum verið gerður í samræmi við ákvæði reglugerðar Evrópusambandsins nr. 2019/815, um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format).
Kosning endurskoðanda
Við vorum kosin endurskoðendur á aðalfundi Haga hf. þann 7. júní 2017. Kosning okkar hefur verið endurnýjuð árlega á aðalfundi félagsins og höfum við því verið endurskoðendur félagsins samfellt í fimm ár.
Reykjavík, 28. apríl 2022.
PricewaterhouseCoopers ehf.
Bryndís Björk Guðjónsdóttir
löggiltur endurskoðandi
Vignir Rafn Gíslason
löggiltur endurskoðandi
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu
- mars 2021 til 28. februar 2022
| Skýr. | 2021/22 | 2020/21 | |
|---|---|---|---|
| Vörusala | 135.758 | 119.582 | |
| Kostnaðarverð seldra vara | ( 107.317) | ( 93.067) | |
| Framlegð | 28.441 | 26.515 | |
| Aðrar rekstrartekjur | 5 | 874 | 409 |
| Laun og launatengd gjöld | 6 | ( 12.992) | ( 12.812) |
| Annar rekstrarkostnaður | 7 | ( 5.805) | ( 5.307) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir | 10.518 | 8.805 | |
| Afskriftir | 8 | ( 4.241) | ( 4.258) |
| Rekstrarhagnaður | 6.277 | 4.547 | |
| Fjármunatekjur | 34 | 53 | |
| Fjármagnsgjöld | ( 1.537) | ( 1.606) | |
| Hrein fjármagnsgjöld | 9 | ( 1.503) | ( 1.553) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 3j | 209 | 125 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 4.983 | 3.119 | |
| Tekjuskattur | 10 | ( 982) | ( 600) |
| Heildarhagnaður ársins | 4.001 | 2.519 | |
| Skipting hagnaðar: | |||
| Hluthafar móðurfélags | 3.991 | 2.522 | |
| Hlutdeild minnihluta | 10 | ( 3) | |
| 4.001 | 2.519 | ||
| Hagnaður á hlut: | |||
| Grunnhagnaður á hlut | 19 | 3,47 | 2,15 |
| Þynntur hagnaður á hlut | 19 | 3,43 | 2,15 |
| Starfspáttayfirlit, skýring | 33 |
Skýringar á blaðsíðum 16 til 41 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. februar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Efnahagsreikningur 28. februar 2022
| Skýr. | 28.2.2022 | 28.2.2021 | |
|---|---|---|---|
| Eignir | |||
| Rekstrarfjármunir | 11 | 21.215 | 23.444 |
| Fjárfestingarfasteignir | 12 | 3.474 | 4.326 |
| Õefnislegar eignir | 13 | 10.723 | 10.547 |
| Leigueignir | 14 | 8.151 | 8.255 |
| Eignarhlutir í hlutdeildarfélögum | 3j | 1.443 | 1.202 |
| Eignarhlutir í öðrum félögum | 3i | 40 | 41 |
| Skuldabréfaeign | 3c | 18 | 1 |
| Fastafjármunir samtals | 45.064 | 47.816 | |
| Vörubirgðir | 15 | 10.707 | 8.791 |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 16 | 4.871 | 3.219 |
| Viðskiptakröfur - greiðslukortakröfur | 16 | 1.379 | 1.434 |
| Handbært fé | 17 | 783 | 388 |
| Veltufjármunir samtals | 17.740 | 13.832 | |
| Eignir til sölu | 25 | 2.388 | 0 |
| Eignir samtals | 65.192 | 61.648 | |
| Eigið fé | |||
| Hlutafé | 1.139 | 1.154 | |
| Yfirverðsreikningur hlutafjár | 1.147 | 2.132 | |
| Lögbundinn varasjóður | 285 | 289 | |
| Bundnir eiginfjárreikningar | 5.286 | 4.433 | |
| Óráðstafað eigið fé | 18.869 | 17.181 | |
| Samtals | 18 | 26.726 | 25.189 |
| Hlutdeild minnih luta | 0 | (2) | |
| Eigið fé samtals | 26.726 | 25.187 | |
| Skuldir | |||
| Vaxtaberandi langtímaskuldir | 20 | 11.720 | 9.368 |
| Leiguskuldir | 14 | 6.918 | 7.010 |
| Tekjuskattsskuldbinding | 10 | 2.312 | 2.214 |
| Langtímaskuldir samtals | 20.950 | 18.592 | |
| Vaxtaberandi skammtímaskuldir | 20 | 451 | 2.957 |
| Skuldir við lánastofinanir | 20 | 0 | 601 |
| Tekjuskattur til greiðslu | 10 | 770 | 471 |
| Leiguskuldir | 14 | 1.966 | 2.019 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 21 | 14.329 | 11.821 |
| Skammtímaskuldir samtals | 17.516 | 17.869 | |
| Skuldir samtals | 38.466 | 36.461 | |
| Eigið fé og skuldir samtals | 65.192 | 61.648 | |
| Stýring fjármálalegar áhættu, skýring | 27 | ||
| Aðrar upplýsingar, skýringar | 22-24,26,28-32 |
Skýringar á blaðsiðum 16 til 41 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. februar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Eiginfjáryfirlit
1. mars 2021 til 28. febrúar 2022
| Skýr. | Hlutafé | Yfirverös-reikningur hlutafjár | Lögbundinn varasjóður | Bundinn hlutdeildar-reikningur | Bundinn eiginfjár-reikningur | Óráðstafað eigið fé | Samtals | Hlutdeild minníhluta | Eigið fé samtals | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Breytingar á eigin fé 2021/22 | ||||||||||
| Eigið fé 1. mars 2021 | 1.154 | 2.132 | 289 | 4.433 | 0 | 17.181 | 25.189 | ( 2 ) | 25.187 | |
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 15 ) | ( 985 ) | ( 1.000 ) | ( 1.000 ) | ||||||
| Heildarhagnaður ársins | 3.991 | 3.991 | 10 | 4.001 | ||||||
| Breyting á varasjóð | ( 4 ) | 4 | 0 | 0 | ||||||
| Flutt á bundinn hlutdeildarreikning | 841 | ( 841 ) | 0 | 0 | ||||||
| Áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga | 6 | 12 | 12 | 12 | ||||||
| Hlutdeild minníhluta við sölu á dötturfélagi | 0 | ( 8 ) | ( 8 ) | |||||||
| Greiddur arður, 1,27 kr. á hlut | ( 1.466 ) | ( 1.466 ) | ( 1.466 ) | |||||||
| Eigið fé 28. febrúar 2022 | 18 | 1.139 | 1.147 | 285 | 5.274 | 12 | 18.869 | 26.726 | 0 | 26.726 |
| Breytingar á eigin fé 2020/21 | ||||||||||
| Eigið fé 1. mars 2020 | 1.189 | 4.017 | 297 | 5.947 | 0 | 13.136 | 24.586 | 1 | 24.587 | |
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 35 ) | ( 1.885 ) | ( 1.920 ) | ( 1.920 ) | ||||||
| Heildarhagnaður ársins | 2.522 | 2.522 | ( 3 ) | 2.519 | ||||||
| Breyting á varasjóð | ( 8 ) | 8 | 0 | 0 | ||||||
| Flutt af bundnum hlutdeildarreikning | ( 1.514 ) | 1.514 | 0 | 0 | ||||||
| Eigið fé 28. febrúar 2021 | 18 | 1.154 | 2.132 | 289 | 4.433 | 0 | 17.181 | 25.189 | ( 2 ) | 25.187 |
Skýringar á blaðsiðum 16 til 41 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Sjóðstreymisyfirlit
- mars 2021 til 28. febrúar 2022
| Skýr. | 2021/22 | 2020/21 | |
|---|---|---|---|
| Rekstrarhreýfingar | |||
| Hagnaður ársins | 4.001 | 2.519 | |
| Rekstrarliðir sem hafa ekki áhrif á fjárstreymi: | |||
| Söluhagnaður rekstrarfjármuna | ( 147) | ( 14) | |
| Afskriftir | 8 | 4.241 | 4.258 |
| Hrein fjármagnsgjöld | 9 | 1.503 | 1.553 |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 3j | ( 209) | ( 125) |
| Áðrir liðir | 12 | 0 | |
| Tekjuskattur | 10 | 982 | 600 |
| Veltufé frá rekstri | 10.383 | 8.791 | |
| Breýtingar á rekstrartengdum eignum | ( 3.678) | ( 513) | |
| Breýtingar á rekstrartengdum skuldum | 2.389 | 68 | |
| Handbært fé frá rekstri fyrir vexti og tekjuskatt | 9.094 | 8.346 | |
| Innheimtar vaxtatekjur | 32 | 64 | |
| Greidd vaxtagjöld | ( 1.146) | ( 1.211) | |
| Greiddur tekjuskattur | ( 569) | ( 572) | |
| Handbært fé frá rekstri | 7.411 | 6.627 | |
| Fjárfestingarhreýfingar | |||
| Stofnframlag til dótturfélaga | ( 2) | 0 | |
| Fjárfesting í fasteignum | 11 | ( 129) | ( 1.835) |
| Fjárfesting í fjárfestingarfasteignum | 12 | ( 51) | ( 35) |
| Fjárfesting í áhöldum og innréttingum | 11 | ( 1.651) | ( 2.040) |
| Fjárfesting í óefnislegum eignum | 13 | ( 368) | ( 53) |
| Söluverð áhalda og innréttinga | 132 | 256 | |
| Seldur eignarhlutur í dótturfélagi | 141 | 0 | |
| Fjárfesting í öðrum félögum | 0 | ( 1) | |
| Fjárfesting í hlutdeildarfélögum | 3j | ( 156) | 0 |
| Móttekinn arður frá hlutdeildarfélögum | 3j | 124 | 89 |
| Skuldabréfaeign, breýting | 96 | 28 | |
| Fjárfestingarhreýfingar | ( 1.864) | ( 3.591) | |
| Fjármögnunarhreýfingar | |||
| Afborganir vaxtaberandi skulda | ( 2.958) | ( 535) | |
| Breýting á lánalínu | ( 601) | ( 672) | |
| Greiddur arður | ( 1.466) | 0 | |
| Nýjar vaxtaberandi skuldir | 2.500 | 0 | |
| Keypt eigin bréf | ( 1.000) | ( 1.920) | |
| Leiguskuld afborganir | 14 | ( 1.627) | ( 1.753) |
| Fjármögnunarhreýfingar | ( 5.152) | ( 4.880) | |
| Hækkun (lækkun) á handbæru fé | 395 | ( 1.844) | |
| Handbært fé í ársbyrjun | 388 | 2.232 | |
| Handbært fé í lok árs | 17 | 783 | 388 |
Skýringar á blaðsíðum 16 til 41 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar
- Félagið
Hagar hf. („félagið“) er íslensk hlutafélag og er lögheimili þess að Hagasmára 1, Kópavogi. Samstæðuársreikningur félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2021 til 28. febrúar 2022 hefur að geyma ársreikning félagsins og dótturfélaga þess, sem vísað er til í heild sinni sem „samstæðunnar“ og til einstakra félaga sem „samstæðufélaga“. Aðalstarfsemi félagsins er rekstur smásöluverslana og tengdra vöruhúsa, ásamt sölu á eldsneyti.
- Grundvöllur reikningsskilanna
a. Yfirlýsing um að alþjóðlegum reikningsskilastöðlum sé fylgt
Ársreikningur samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu. Ársreikningurinn er jafnframt í samræmi við viðeigandi ákvæði laga um ársreikninga nr. 3/2006.
Stjórn félagsins staðfesti ársreikninginn 28. apríl 2022.
b. Grundvöllur matsaðferða
Samstæðuársreikningurinn er gerður á grundvelli kostnaðarverðs, að því undanskildu að afleiðusamningar eru færðir á gangvírði.
c. Starfrækslu- og framsetningargjaldmiðill
Samstæðuársreikningurinn er birtur í íslenskum krónum sem er starfrækslugjaldmiðill samstæðunnar. Allar fjárhæðir eru birtur í milljónum króna.
d. Mat og ákvarðanir
Gerð samstæðuársreiknings í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla krefst þess að stjórnendur taki ákvarðanir, meti og gefi sér forsendur sem hafa áhrif á beitingu reikningsskilaaðferða og birtur fjárhæðir eigna, skulda, tekna og gjalda. Endanlegar niðurstöður kunna að vera frábrugðnar þessu mati.
Mat og forsendur þess eru í stöðugri endurskoðun. Breytingar á reikningshaldslegu mati eru færðar á því tímabili sem breytingin á sér stað og þeim framtíðartímabilum sem breytingarnar hafa áhrif á.
Upplysingar um mikilvæg atriði, þar sem óvissa í mati og mikilvægi ákvarðana um reikningsskilaaðferðir hafa mest áhrif á skráðar fjárhæðir í reikningsskilunum, er að finna í skýringu 13 um mat á endurheimtanlegum fjárhæðum fjárskapandi eigna.
Vörubirgðir eru einnig háðar matsaðferðum stjórnenda. Upplysingar um matsaðferðir þeirra er að finna í skýringu 3.g.
Áætlaður nýtingartími rekstrarfjármuna og fjárfestingarfasteigna er háður mati stjórnenda, sjá umfjöllun í skýringu 3.e. Mat á viðskiptakröfum og virðisrýrnun þeirra er háð mati stjórnenda, sjá umfjöllun í skýringu 3.h. og 27.b.
- Mikilvægar reikningsskilaaðferðir
Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtur á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtur í skýringum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaøferðir, frh.:
a. Grundvöllur samstæðu
(i) Dótturfélög
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplysingar um dótturfélög er að finna í skýringu 31.
(ii) Viðskipti felld út við gerð samstæðureiknings
Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiði á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað.
Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu eru bókfærð meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
c. Fjármálagerningar
(i) Fjáreignir
Skuldabréf, viðskiptakröfur, afleiðusamningar og aðrar kröfur eru fjáreignir með föstum eða ákvarðanalegum greiðslum sem eru ekki skráðar á virkum markaði. Slíkar eignir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti, að frádreginni virðisrýrnun þegar við á.
Peningamarkaðsinnlán, sjöður og óbundnar bankainnstæður teljast til handbærs fjár.
(ii) Fjárskuldir
Fjárskuldir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti.
Fjáreignum og fjárskuldum er jafnað saman og nettó fjárhæð sýnd í efnahagsreikningi þegar lagalegur réttur er til staðar um jöfnun og fyrirhugað er að gera upp með jöfnun fjáreigna og fjárskulda eða innleysa eignina og greiða skuldina á sama tíma.
d. Rekstrarfjármunir
(i) Færsla og mat
Rekstrarfjármunir eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Fasteignir og lóðir Olís ehf. hafa verið endurmetnar til gangvirðis og er bókfært verð þeirra þann 28. febrúar 2022 7.106 millj. kr. Endurmatsreikningur Olís stendur í 4.324 millj. kr. þann 28. febrúar 2022. Endurmatið fór fram fyrir kaup Haga á Olís.
Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartímann.
Hagnaður eða tap af sölu rekstrarfjármuna er munurinn á söluverði og bókfærðu verði eignarinnar og er söluhagnaður færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrartekná og sölutap fært meðal annars rekstrarkostnaðar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
d. Rekstrarfjármunir, frh.:
(ii) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta rekstrarfjármuna er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar til hans er stofnað.
(iii) Afskriftir
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áæltaðan nýtingartíma einstakra hluta rekstrarfjármuna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Áæltaður nýtingartími greinist þannig:
Fasteignir ... 20-50 ár
Áhöld og innréttingar ... 3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi.
e. Fjárfestingarfasteignir
(i) Færsla og mat
Samstæðan leigir út fasteignir eða hluta fasteigna með tilheyrandi innréttingum og tækjum til lengri eða skemmri tíma þegar slík notkun á húsnæði er hagkvæm eða fellur vel að öðrum rekstri hennar. Fasteignir til leigu geta verið nýjar eða verið endurflokkaðar af fastafjármunum til eigin nota. Endurflokkun á sér stað yfir á fjárfestingarfasteignir þegar leiga hefur verið sambykkt og er færð til baka ef eignirnar eru aftur teknar til eigin nota.
Fjárfestingarfasteignir eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Endurflokkun af eða á fastafjármuni til eigin nota er á bóktærðu kostnaðarverði á þeim tíma.
Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Þegar fjárfestingarfasteignir eru samsettar úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar að greindar og afskrifaðar miðað við nýtingartímann.
Hagnaður eða tap af sölu fjárfestingarfasteigna er munurinn á söluverði og bóktærðu verði eignarinnar og er söluhagnaður færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrartekná og sölutap fært meðal annars rekstrakosntaðar.
(ii) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta fjárfestinga er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar til hans er stofnað.
(iii) Afskriftir
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áæltaðan nýtingartíma einstakra hluta fjárfestingarfasteigna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Áæltaður nýtingartími greinist þannig:
Fasteignir ... 20-50 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaøferðir, frh.:
f. Óefnislegar eignir
(i) Viðskiptavild
Viðskiptavild verður til við yfirtöku á rekstrareiningum og kaupum á dótturfélögum og er færð á meðal óefnislegra eigna.
Viðskiptavild er mismunur á kostnaði við yfirtöku eða kaupum félags og gangvirði yfirtekinna eigna, skulda og óvissra skulda.
(ii) Síðara mat
Viðskiptavild er færð á kostnaðarverði að frádreginni uppsafnaðri virðisrýrnun.
(iii) Aðrar óefnislegar eignir
Aðrar óefnislegar eignir með takmarkaðan líftíma eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun.
(iv) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður sem fellur til síðar er aðeins eignfærður ef hann eykur væntan framtíðarávinning þeirrar eignar sem hann tengist. Allur annar kostnaður, að meðtöldum þeim sem myndar viðskiptavild og vörumerki innan fyrirtækisins, er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar hann fellur til.
(v) Afskriftir
Afskriftir óefnislegra eigna, annarra en viðskiptavildar, eru færðar línulega í rekstrarreikning miðað við áætlæðan nýtingartíma þeirra. Áætlæður nýtingartími greinist þannig:
Hugbúnaður ... 5-12 ár
Leiguréttindi og langtímakostnaður ... 10-15 ár
g. Vörubirgðir
Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluvirði, hvoru sem lægra reynist. Kostnaðarverð birgða byggir á fyrst inn - fyrst út reglunni og innifelur kostnað sem fellur til við að afla birgðanna og koma þeim á þann stað og í það ástand sem þær eru í á uppgjörsdegi.
Hreint söluverð er áætlæð söluverð í venjulegum viðskiptum að frádregnum áætlæðum kostnaði við að selja vör.
h. Virðisrýrnun
(i) Fjáreignir (þar á meðal kröfur)
Á hverjum uppgjörsdegi er kannað hvort til staðar sé hlutlæg vísbending um virðisrýrnun fjáreigna sem ekki eru færðar á gangvirði. Fjáreign telst vera virðisrýrð ef hlutlægar vísbendingar eru um að einn eða fleiri atburðir sem átt hafa sér stað benda til þess að vænt framtíðarsjóðstreymi eignarinnar verði lægra en áður var talið.
Virðisrýrnun fjáreigna sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði er mismunur á bóktærðu verði þeirra annars vegar og núvirtu væntu framtíðarsjóðstreymi, miðað við upphaflega virka vexti, hins vegar.
Einstaka mikilvægar fjáreignir eru prófaðar sérstaklega með tilliti til virðisrýrnunar. Aðrar fjáreignir eru flokkaðar saman eftir lánsáhættueinkennum og hver flokkur metinn sérstaklega með tilliti til virðisrýrnunar.
Virðisrýrnun fjáreigna er færð til gjalda í rekstrarreikningi.
Virðisrýrnun er bakfærð ef hægt er að tengja hækkun á endurheimtanlegri fjárhæð á hlutlægan hátt atburði sem átti sér stað eftir að virðisrýrnun var færð. Bakfærsla fjáreigna sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði er færð í rekstrarreikning.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaøferðir, frh.:
h. Virðisrýrnun, frh:
(ii) Aðrar eignir
Bókfært verð annarra eigna samstæðunnar en peningalegra eigna, að undanskildum birgðum og skatteign, er yfirfarið á hverjum uppgjörsdegi til að meta hvort vísbending sé um virðisrýrnun. Ef eitthvað bendir til þess er endurheimtanleg fjárhæð eignarinnar áættuð. Virðisrýrnunarprófanir eru gerðar á hverjum uppgjörsdegi á viðskiptavild og óefnislegum eignum sem hafa óskilgreindan nýtingartíma eða hafa ekki verið teknar í notkun á uppgjörsdegi.
Endurheimtanleg fjárhæð eignar eða fjárskapandi einingar er hreint gangvirði þeirra eða nýtingarvirði, hvort sem hærra reynist. Nýtingarvirði er áættað framtiðarsjóðstreymi, sem er núvirt með vöxtum fyrir skatta, þar sem vextirnir endurspegla mat markaðarins á tímavirði peninga hverju sinni og þá áhættu sem fylgir eigninni. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstreymi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópum eigna. Við framkvæmd virðisrýrnunarprófs þá er viðskiptavild sem verður til við samruna færð á fjárskapandi einingar sem vænst er að muni hagnast af samlegðaráhrifum samrunans.
Virðisrýrnun er gjaldfærð þegar bókfært verð eignar eða fjárskapandi einingar er hærra en endurheimtanleg fjárhæð hennar. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstreymi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópi eigna. Virðisrýrnun fjárskapandi eininga er fyrst færð til lækkunar á tilheyrandi viðskiptavild, en síðan til hlutfallslegrar lækkunar á bókfærðu verði annarra eigna sem tilheyra einingunni. Virðisrýrnun er gjaldfærð í rekstrarreikningi.
Virðisrýrnun viðskiptavildar er ekki bakfærð. Virðisrýrnun annarra eigna er yfirfarin á hverjum uppgjörsdegi til að meta hvort vísbending er um að dregið hafi úr virðisrýrnun eignarinnar. Virðisrýrnun annarra eigna er bakfærð ef breyting hefur átt sér stað á mati sem notað var við útreikning á endurheimtanlegri fjárhæð. Virðisrýrnun er einungis bakfærð að því marki sem nemur áður færðri virðisrýrnun, að frádregnum afskriftum sem hefðu verið færðar ef engin virðisrýrnun hefði orðið.
i. Önnur félög
Eignahlutir í öðrum félögum, þar sem félagið á minna en 20% hlutafjár, eru færðir á kostnaðarverði. Arður frá þessum félögum er færður til tekna meðal fjármagnstekna þegar honum er úthlutað.
j. Hlutdeildarfélög
Hlutdeildarfélög eru þau félög þar sem félagið hefur veruleg áhrif á fjárhags- og rekstrarstefnu, en ekki yfirráð. Ársreikningurinn inniheldur hlutdeild félagsins í hagnaði eða tapi hlutdeildarfélaga frá upphafi áhrifa til loka þeirra. Verði hlutdeild félagsins í tapi meiri en bókfært verð hlutdeildarfélagsins er bókfærða verðið fært í nüll og færslu frekara taps hætt, nema félagið hafi gengist í ábyrgðir fyrir hlutdeildarfélagið eða fjármagnað það.
Eignarhlutir í hludeildarfélögum eru eignfærðir á verði sem svarar til hlutdeildar félagsins í bókfærðu eigin fé þeirra.
Samstæðan er eigandi að 40% hlut í Olíudreifingu ehf. sem annast birgðahald og dreifingu eldsneytis fyrir dótturfélag samstæðunnar, Olís ehf. Með vísan til hluthafasamkomulags í Olíudreifingu ehf. og til að gefa sem gleggstar upplýsingar um skiptingu rekstrakostnaðar á einstaka gjaldaliði er hlutdeild samstæðunnar í rekstrakostnaði Olíudreifingar ehf. færð á gjaldaliði, eins og sölu- og dreifingarkostnað, afskriftir og fjármagnskostnað í rekstrarreikningi samstæðunnar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaøferðir, frh.:
j. Hlutdeildarfélög, frh:
Hlutdeild samstæðunnar í hlutdeildarfélögum greinist pannig:
| 28. febrúar 2022 | Eignar-hlutur | Bókfært í ársbyrjun | Keypt á árinu | Afkoma í rekstur | Arður | Bókfært í árslok |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Olíudreifing ehf., Reykjavík | 40% | 960 | 0 | 182 | (124) | 1.018 |
| Fjólver ehf., Reykjavík | 33% | 9 | 0 | 1 | 0 | 10 |
| EBK ehf., Reykjavík | 25% | 139 | 0 | 4 | 0 | 143 |
| EAK ehf., Reykjavík | 33% | 85 | 0 | 17 | 0 | 102 |
| Abena Ísland ehf., Reykjavík | 45% | 9 | 0 | 0 | 0 | 9 |
| Djús ehf. | 49% | 0 | 156 | 5 | 0 | 161 |
| Eignarhlutur samtals | 1.202 | 156 | 209 | (124) | 1.443 | |
| 28. febrúar 2021 | Eignar-hlutur | Bókfært í ársbyrjun | Keypt á árinu | Afkoma í rekstur | Arður | Bókfært í árslok |
| Olíudreifing ehf., Reykjavík | 40% | 877 | 0 | 172 | (89) | 960 |
| Fjólver ehf., Reykjavík | 33% | 10 | 0 | (1) | 0 | 9 |
| EBK ehf., Reykjavík | 25% | 157 | 0 | (18) | 0 | 139 |
| EAK ehf., Reykjavík | 33% | 113 | 0 | (28) | 0 | 85 |
| Abena Ísland ehf., Reykjavík | 45% | 9 | 0 | 0 | 0 | 9 |
| Eignarhlutur samtals | 1.166 | 0 | 125 | (89) | 1.202 |
k. Hlunnindi starfsmanna
Framlög í iðgjaldatengda lífeyrissjóði
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
l. Hlutafé
(i) Almennt hlutafé
Hlutafé er flokkað sem eigið fé. Beinn kostnaður við útgáfu hlutafjár, að frádregnum skattaáhrifum, og beinn kostnaður við útgáfu kaupréttarsamninga er færður til lækkunar á eigin fé.
(ii) Kaup á eigin hlutum
Þegar hlutir sem flokkaðir eru sem eigið fé eru keyptir er fjárhæð kaupverðsins, að meðtöldum beinum kostnaði að frádregnum skattaáhrifum, færð sem lækkun á eigin fé. Kaup á eigin bréfum eru færð sem eigin hlutir og þeir færðir til lækkunar á heildar eigin fé. Þegar eigin hlutir eru seldir eða gefnir út aftur er fjárhæð sóluverðsins færð til hækkunar á eigin fé. Hagnaði eða tapi sem fellur til við sóluna er bætt við eða dregið frá yfirverðsreikningi hlutafjár.
m. Skuldbindingar
Skuldbinding er færð þegar samstæðunni ber lagaleg eða ætlaða skyldu vegna liðinna atburða og líklegt er að kostnaður, sem hægt er að meta með áreiðanlegum hætti, lendi á henni við að gera upp skuldbindinguna. Skuldbindingar eru metnar með því að núvirða áætlað framtiðarsjóðstregni með vöxtum fyrir tekjuskatt sem sýna núverandi markaðsmat tímavirðis peninga og áhættuna sem tengist skuldbindingunni.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
21
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
n. Tekjur
(i) Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti.
Tekjur samstæðunnar samanstanda af staðgreiðslusölu í verslunum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
(ii) Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
o. Leigugreiðslur
Nánast allir leigusamningar eru færðir í efnahagsreikning samstæðunnar samkvæmt IFRS 16. Eign (réttur til að nota hina leigðu eign) og skuld vegna greiðslu leigu er færð í efnahagsreikning. Eina undantekningin er leiga til skamms tíma og leiga fyrir lága fjárhæð. Sjá nánar í skýringu 14.
p. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum.
Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
q. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé.
Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára.
Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókéfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign.
Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
r. Hagnaður á hlut
Í ársreikningnum er sýndur grunnhagnaður á hlut og þynntur hagnaður á hlut fyrir almenna hluti í félaginu. Hagnaður á hlut er reiknaður með því að deila hagnaði ársins, sem úthlutað er til hluthafa félagsins, með vegnu meðaltali útistandandi hlutafjár yfir árið. Þynntur hagnaður á hlut er ákvarðaður með því að leiðréttá fjölda virkra hluta fyrir mögulegri þynningu vegna hluta sem gæti þurft að gefa út vegna kaupréttta starfsmanna.
s. Starfsþáttayfirlit
Starfsþættir samstæðunnar eru tveir, verslanir og võruhús annars vegar og Olís hins vegar. Starfsemi verslana og võruhúsa, þ.e. rekstur þeirra félaga sem mynduðu samstæðuna fyrir samruna Haga og Olís, er nær eingöngu í smásölurekstri matvöru á Íslandi. Stjórnendur hafa hingað til metið smásöluverslun eftir mismunandi tegundum verslana og landsvæðum og líta svo á að hún byggist á sambærilegum efnahagslegum einkennum, võrum, viðskiptavinum og birgjum. Heildsölurekstur matvöru og smásölurekstur sérvoru er óverulegur og undir þeim hagnaðar-, tekju-, og eignamörkum sem hafa ber til viðmiðunar við gerð starfsþáttayfirlits samstæðunnar. Starfsemi Olís er að stærstum hluta í sölu eldsneytis og þjónustu sem því tengist.
Starfsþáttayfirlitið má finna í skýringu 33.
t. Nýir reikningsskilastaðlar og túlkanir
Samstæðan hefur tekið upp alla nýja alþjóðlega reikningsskilastaðla, breytingar á þeim og túlkanir sem Evrópusambandið hefur staðfest og tóku gildi 1. janúar 2021. Upptaka nýrra staðla á árinu hefur engin áhrif á samstæðuársreikning félagsins.
u. Eignir til sölu
Samstæðan færir þá fastafjármuni sem búið er að taka ákvörðun um að selja á sérstakan lið í efnahagsreikningi, eignir til sölu. Eignirnar eru færðar á því sem lægra er, bóxfært verð eða gangvirði. Eignirnar eru ekki afskrifaðar frá þeim tíma sem endurflokkun á sér stað.
- Ákvörðun gangvirðis
Nokkrar reikningsskilaaðferðir og skýringar krefjast þess að gangvirði sé ákvarðað, bæði fyrir fjáreignir og fjárskuldir og aðrar eignir og skuldir. Gangvirði hefur verið ákvarðað vegna mats og/eða skýringa samkvæmt eftirfarandi aðferðum. Þar sem við á eru frekari upplýsingar um forsendur gangvirðis eigna eða skulda í skýringum um viðkomandi eignir eða skuldir.
a. Rekstrarfjármunir
Gangvirði rekstrarfjármuna, sem yfirteknir eru við samruna, miðast við markaðsvirði þeirra. Markaðsvirði fasteigna er sú fjárhæð sem unnt er að fá við sölu í viðskiptum milli ótengdra, viljugra og upplýstra aðila. Gangvirði tækja og innréttinga byggist á markaðsvirði sambærilegra eigna.
b. Óefnislegar eignir
Gangvirði óefnislegra eigna er byggt á núvirtu væntu framtíðarsjóðstrey mi tengdu notkun þeirra.
c. Birgðir
Gangvirði birgða sem yfirteknar eru við samruna er ákvarðað út frá væntu söluvirði í eðlilegum viðskiptum að frátöldum sölukostnaði og eðlilegri álagningu við að selja birgðirnar.
d. Viðskiptakröfur og aðrar kröfur
Gangvirði viðskiptakrafna og annarra krafna er metið sem núvirði af væntu sjóðstrey mi, núvirt miðað við markaðsvexti á uppgjörsdegi.
e. Fjárskuldir sem ekki teljast afleiður
Gangvirði fjárskulda, sem einungis er ákvarðað vegna skýringa, er reiknað núvirði framtíðarflæðis höfuðstóls og vaxta og er afvaxtað með markaðsvöxtum á uppgjörsdegi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
5. Aðrar rekstrartekjur
| Aðrar rekstrartekjur greinast þannig: | 2021/22 | 2020/21 |
|---|---|---|
| Húsaleigutekjur | 390 | 347 |
| Hagnaður af sölu rekstrareininga, sbr. skýringu 23 | 349 | 0 |
| Ýmsar aðrar rekstrartekjur | 135 | 62 |
| Aðrar rekstrartekjur samtals | 874 | 409 |
6. Laun og launatengd gjöld
| Laun og launatengd gjöld greinast þannig: | 2021/22 | 2020/21 |
|---|---|---|
| Laun | 10.800 | 10.561 |
| Mótframlag í lífeyrissjóð | 1.294 | 1.265 |
| Önnur launatengd gjöld | 886 | 986 |
| Áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga | 12 | 0 |
| Laun og launatengd gjöld samtals | 12.992 | 12.812 |
| Fjöldi ársverka | 1.402 | 1.473 |
| Fjöldi starfsmanna í árslok | 2.483 | 2.469 |
| Kynjahlutfall starfsmanna í % - fjöldi ársverka (karlar/konur) | 57/43 | 55/45 |
Í samræmi við sambykkt aðalfundar þann 3. júní 2021 var þann 6. júli sama ár gengið frá samningum um kauprétti sem ná til tiltekinna lykilstarfsmanna félagsins. Alls voru veittir 11.806.246 hlutir eða um 1,0% hlutafjár í félaginu, þar af 6.800.398 til framkvæmdastjórnar.
Nýtingarverð kaupréttanna er 60,4 kr. á hlut, þ.e. dagslokagengi hluta í Högum eins og það var skráð á Nasdaq Iceland degi fyrir úthlutun á aðalfundi þann 3. júní 2021. Nýtingarverð skal leiðrétt, til lækkunar, fyrir framtíðar arðgreiðslum og leiðrétt, til hækkunar, með 3% árlegum vöxtum ofan á áhættulausa vexti frá úthlutunardegi og fram að fyrsta mögulega nýtingardegi fyrir hvert nýtingartímabil. Ávinnsludagur er þremur árum frá úthlutun og hefst þá nýtingartímabil. Unnt verður að nýta 1/3 af kaupréttum á 1. tímabili, 1/3 á 2. tímabili og svo 1/3 á 3. tímabili en hvert tímabil spannar eitt ár.
Heildarkostnaður félagsins, skv. reiknilikani Black&Scholes vegna kaupréttarsamninganna er áætlæður um 81,8 millj. kr. á ávinnslutímanum en þar af er gjaldfærður áfallinn kostnaður vegna þeirra 12,1 millj. kr. á rekstrarárinu 2021/22.
7. Annar rekstrarkostnaður
| Annar rekstrarkostnaður greinist þannig: | 2021/22 | 2020/21 |
|---|---|---|
| Rekstrarkostnaður fasteigna | 2.237 | 2.094 |
| Ýmis annar rekstrarkostnaður | 3.568 | 3.213 |
| Annar rekstrarkostnaður samtals | 5.805 | 5.307 |
8. Afskriftir
| Afskriftir greinast þannig: | 2021/22 | 2020/21 |
|---|---|---|
| Afskrift rekstrarfjármuna, sjá skýringu 11 | 2.128 | 2.142 |
| Afskrift fjárfestingarfasteigna, sjá skýringu 12 | 89 | 95 |
| Afskrift öefnislegra eigna, sjá skýringu 13 | 278 | 116 |
| Afskrift leigueigna, sjá skýringu 14 | 1.587 | 1.761 |
| Hlutdeild í afskriftum Olíudreifingar ehf., sbr. skýringu 3j. | 159 | 144 |
| Afskriftir samtals | 4.241 | 4.258 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
9. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld greinast bannig:
| 2021/22 | 2020/21 | |
|---|---|---|
| Vaxtatekjur af innstæðum og kröfum | 21 | 53 |
| Hagnaður af sölu hlutabréfa í öðrum félögum | 13 | 0 |
| Fjármunatekjur samtals | 34 | 53 |
| Vaxtagjöld og verðbætur | ( 1.001) | ( 935) |
| Vaxtagjöld leiguskuldar, sjá skýringu 14 | ( 477) | ( 522) |
| Gengistap | ( 59) | ( 149) |
| Fjármagnsgjöld samtals | ( 1.537) | ( 1.606) |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.503) | ( 1.553) |
10. Tekjuskattur
Tekjuskattur í rekstrarreikningi greinist bannig:
| 2021/22 | 2020/21 | |
|---|---|---|
| Tekjuskattur til greiðslu | 869 | 582 |
| Breyting tekjuskattsskuldbindingar | 113 | 18 |
| Tekjuskattur færður í rekstrarreikning | 982 | 600 |
Virkur tekjuskattur greinist bannig:
| Hagnaður ársins | 4.001 | 2.519 |
|---|---|---|
| Tekjuskattur ársins | 982 | 600 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 4.983 | 3.119 |
| Tekjuskattur miðað við gildandi skatthlutfall | 20,0% | 1.000 |
| Söluhagnaður eignarhluta í félögum | 0,0% | 0,0% |
| Aðrir liðir | ( 0,4%) | ( 18) |
| Virkur tekjuskattur | 19,6% | 982 |
Breyting á tímabundnum mismun 2021/22:
| Fært í | Staða | |
|---|---|---|
| Staða 28.2.2021 | rekstrar- reikning | 28.2.2022 |
| Rekstrarfjárm. og óefnisleg. eignir | ( 2.332 ) | ( 77 ) |
| Leigueignir | ( 1.651 ) | 21 |
| Birgðir | ( 87 ) | ( 20 ) |
| Viðskipta- og aðrar skammtímakr. | ( 5 ) | 1 |
| Leiguskuldbinding | 1.806 | ( 29 ) |
| Yfirfærranlegt skattalegt tap | 23 | ( 11 ) |
| Gengismunur | 16 | 2 |
| Skuldbindingar | 17 | 0 |
| Tekjuskattsskuldbinding samtals | ( 2.214 ) | ( 113 ) |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Tekjuskattur, frh:
Breyting á tímabundnum mismun 2020/21:
| Fært í | Støba | |
|---|---|---|
| Støba 29.2.2020 | rekstrar- reikning | Selt félag 28.2.2021 |
| Rekstrarfjárm. og óefnisleg. eignir | ( 2.339 ) | 7 |
| Leigueignir | ( 1.889 ) | 238 |
| Birgðir | ( 82 ) | ( 5 ) |
| Viðskipta- og aðrar skammtímakr. | 15 | ( 20 ) |
| Leiguskuldbinding | 2.028 | ( 222 ) |
| Yfirfaranlegt skattalegt tap | 25 | ( 2 ) |
| Gengismunur | 3 | 13 |
| Skuldbindingar | 44 | ( 27 ) |
| Tekjuskattsskuldbinding samtals | ( 2.196 ) | ( 18 ) |
| Tekjuskattur til greiðslu greinist pannig: | ||
| Tekjuskattur ársins til greiðslu | ||
| Fyrirframgreiddir skattar | ||
| Tekjuskattur ársins til greiðslu samtals |
- Rekstrarfjármunir
| Rekstrarfjármunir greinast pannig: | Fasteignir | Áhöld og innréttingar | Samtals |
|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | |||
| Staða 1.3.2020 | 13.864 | 20.901 | 34.765 |
| Endurflokkað sem hugbúnaður | 0 | ( 79 ) | ( 79 ) |
| Endurflokkað af leigueign | 0 | 42 | 42 |
| Fjárfesting á árinu | 1.835 | 2.040 | 3.875 |
| Selt og aflagt | ( 20 ) | ( 1.120 ) | ( 1.140 ) |
| Staða 28.2.2021 | 15.679 | 21.784 | 37.463 |
| Endurflokkað sem fjárfestingarfasteign | ( 235 ) | 0 | ( 235 ) |
| Endurflokkað sem hugbúnaður | 0 | ( 153 ) | ( 153 ) |
| Endurflokkað | 14 | ( 14 ) | 0 |
| Endurflokkað á eignir til sölu | ( 1.339 ) | 0 | ( 1.339 ) |
| Fjárfesting á árinu | 129 | 1.651 | 1.780 |
| Selt og aflagt | 0 | ( 528 ) | ( 528 ) |
| Staða 28.2.2022 | 14.248 | 22.740 | 36.988 |
| Afskriftir | |||
| Staða 1.3.2020 | 631 | 12.149 | 12.780 |
| Afskriftir | 315 | 1.827 | 2.142 |
| Selt og aflagt | ( 15 ) | ( 888 ) | ( 903 ) |
| Staða 28.2.2021 | 931 | 13.088 | 14.019 |
| Afskriftir | 406 | 1.722 | 2.128 |
| Selt og aflagt | 0 | ( 375 ) | ( 375 ) |
| Staða 28.2.2022 | 1.337 | 14.435 | 15.772 |
| Bókfært verð | |||
| Staða 1.3.2020 | 13.233 | 8.752 | 21.985 |
| Staða 28.2.2021 | 14.748 | 8.696 | 23.444 |
| Staða 28.2.2022 | 12.911 | 8.304 | 21.215 |
Fjárfestingarfasteignir eru flokkaðar sérstaklega og má sjá í skýringu 12.
Hluti fasteigna er veðsettur vegna vaxtaberandi skulda.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
11. Rekstrarfjármunir, frh:
Fasteignamat og vátryggingaverð
Vátryggingaverð, fasteignamat og bókfært verð fasteigna og lóða í lok reikningsárs nam eftirfarandi fjárhæðum:
| 28.2.2022 | 28.2.2021 | ||
|---|---|---|---|
| Fasteignamat | 8.554 | 7.272 | |
| Vátryggingaverð fasteigna | 14.262 | 15.438 | |
| Bókfært verð fasteigna | 12.911 | 14.748 | |
| Vátryggingaverð innréttinga og áhalda | 15.711 | 16.162 | |
| Bókfært verð innréttinga og áhalda | 8.304 | 8.696 | |
| 12. Fjárfestingarfasteignir | Verslunar-húsnæði | Skrifstofu-húsnæði | Samtals |
| Fjárfestingarfasteignir greinast pannig: | |||
| Kostnaðarverð | |||
| Staða 1.3.2020 | 4.559 | 55 | 4.614 |
| Fjárfesting á árinu | 35 | 0 | 35 |
| Staða 28.2.2021 | 4.594 | 55 | 4.649 |
| Fjárfesting á árinu | 51 | 0 | 51 |
| Endurflokkað af fasteignum | 235 | 0 | 235 |
| Endurflokkað á eignir til sölu | (1.049) | 0 | (1.049) |
| Staða 28.2.2022 | 3.831 | 55 | 3.886 |
| Afskriftir | |||
| Staða 1.3.2020 | 211 | 17 | 228 |
| Afskriftir | 94 | 1 | 95 |
| Staða 28.2.2021 | 305 | 18 | 323 |
| Afskriftir | 88 | 1 | 89 |
| Staða 28.2.2022 | 393 | 19 | 412 |
| Bókfært verð | |||
| Staða 1.3.2020 | 4.348 | 38 | 4.386 |
| Staða 29.2.2021 | 4.289 | 37 | 4.326 |
| Staða 28.2.2022 | 3.438 | 36 | 3.474 |
Fasteignamat og vátryggingaverð
Vátryggingaverð, fasteignamat og bókfært verð fasteigna og lóða í lok reikningsárs nam eftirfarandi fjárhæðum:
| 28.2.2022 | 28.2.2021 | |
|---|---|---|
| Fasteignamat fjárfestingarfasteigna | 1.653 | 2.436 |
| Vátryggingaverð fjárfestingarfasteigna | 3.371 | 3.940 |
| Bókfært verð fjárfestingarfasteigna | 3.474 | 4.326 |
Samstæðan hefur ekki áreiðanlegar upplýsingar um gangvirði fjárfestingarfasteigna í lok tímabilsins.
Hluti fjárfestingarfasteigna er veðsettur vegna vaxtaberandi skulda. Samstæðan hefur ekki gengist undir neinar skuldbindingar nýrra fjárfestingarfasteigna eða um viðhald eða breytingar á núverandi eignum.
| Fjárhæðir færðar í rekstrareikning vegna fjárfestingarfasteigna: | 2021/22 | 2020/21 |
|---|---|---|
| Leigutekjur | 271 | 312 |
| Beinn rekstarkostnaður tengdur leigueignum í útleigu | 91 | 78 |
| Beinn rekstarkostnaður tengdur leigueignum sem ekki eru í útleigu | 17 | 9 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
12. Fjárfestingarfasteignir, frh.:
Fjárfestingarfasteignir eru ýmist í skammtíma- eða langtímaleigu. Framtíðarleigugreiðslur leigusamninga eru að lágmarki sem hér segir:
| 28.2.2022 | 28.2.2021 | ||
|---|---|---|---|
| Innan eins árs | 286 | 288 | |
| Eftir eitt til fimm ár | 950 | 657 | |
| Eftir meira en fimm ár | 914 | 705 | |
| Rekstrarleigusamningar samtals | 2.150 | 1.650 |
13. Óefnislegar eignir
Óefnislegar eignir greinast þannig:
| Viðskiptavild | Hugbúnaður | Langtíma-kostnaður | Samtals | |
|---|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | ||||
| Staða 1.3.2020 | 10.699 | 878 | 189 | 11.766 |
| Endurflokkað af rekstrarfjármunum | 0 | 79 | 0 | 79 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 53 | 0 | 53 |
| Staða 28.2.2021 | 10.699 | 1.010 | 189 | 11.898 |
| Endurflokkað af rekstrarfjármunum | 0 | 153 | 0 | 153 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 368 | 0 | 368 |
| Selt og aflagt | ( 67 ) | 0 | 0 | ( 67 ) |
| Staða 28.2.2022 | 10.632 | 1.531 | 189 | 12.352 |
Afskriftir og virðisrýrnun
| Staða 1.3.2020 | 582 | 507 | 146 | 1.235 |
|---|---|---|---|---|
| Afskriftir | 22 | 69 | 25 | 116 |
| Staða 28.2.2021 | 604 | 576 | 171 | 1.351 |
| Afskriftir | 134 | 143 | 1 | 278 |
| Staða 28.2.2022 | 738 | 719 | 172 | 1.629 |
Bókfært verð
| Staða 1.3.2020 | 10.117 | 371 | 43 | 10.531 |
|---|---|---|---|---|
| Staða 28.2.2021 | 10.095 | 434 | 18 | 10.547 |
| Staða 28.2.2022 | 9.894 | 812 | 17 | 10.723 |
Virðisrýrnunarpróf
Viðskiptavild sem verður til við yfirtöku á rekstrareiningum eða kaupum á dótturfélögum er ekki afskrifuð heldur er gert virðisrýrnunarpróf að minnsta kosti árlega til að kanna hvort virðisrýrnun sé til staðar. Viðskiptavild sem myndast við yfirtökur eða kaup er útdeilt á flokk eigna sem eru skilgreindar sem fjárskapandi einingar af stjórnendum samstæðunnar.
Endurheimtanlegar fjárhæðir fyrir tekjuskapandi einingar eru byggðar á nýtingarvirði. Í virðisrýrnunarprófinu eru þrjár fjárskapandi einingar prófaðar, Bónus, Bananar og Olís.
Áætlanir um fjárstreymi byggjast á rauntölum og 5 ára rekstraráætun hverrar einingar. Í fjárstreyminu er gert ráð fyrir að framtíðarnafnvöxtur eininganna verði að meðaltali 0,1% til 7,5% á árunum 2022/23 til 2026/27 (2020/21: 0,7% til 5,5%). Áætlaður framtíðarnafnvöxtur allra eininga að loknu 5 ára spätímabili er 2,5% (2020/21: 2,5%).
Ávöxtunarkrafa heildarfjármagns eftir tekjuskatt var 8,9% hjá Bónus og Banönum (2020/21: 9,1%) og 9,2% hjá Olís (2020/21: 9,2%). Við útreikning á ávöxtunarkrófu var stuðst við ávöxtunarkrófu sambærilegra félaga. Hjá Bónus og Banönum var miðað við 22,5% (2020/21: 22,8%) skuldsetningu á markaðsvöxtunum 4,4% (2020/21: 3,5%). Hjá Olís var miðað við 39,4% (2020/21: 39,8%) skuldsetningu á markaðsvöxtunum 4,4% (2020/21: 3,5%). Ávöxtunarkrafan er reiknuð út frá fjármagnskostnaði samstæðunnar eftir tekjuskatt.
Næmigreining leiðir í ljós að ekki er vísbending um virðisrýrnun þó helstu áhrifapættir, líkt og ávöxtunarkrafa, áætluð afkoma og framtíðarvöxtur, breytist nokkuð.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
14. Leigueignir og leiguskuldir
Leigueignir og leiguskuldir samstæðunnar sem leigutaka eru eingöngu vegna húsnæðis. Leigueignir og leiguskuldir vegna lóðaleigusamninga eru ekki færðar. Við útreikning fjárhæða leigueigna og leiguskulda var lagt mat á leigutíma og vexti á nýju lánsfé enda var ekki unnt að ákvarða innbyggða vexti í leigusamningum með áreiðanlegum hætti. Vegnir meðalvextir voru ákvarðaðir 5,45%. Við mat á leigutíma er horft til samningstíma, að teknu tilliti til áforma stjórnenda.
| Leigueignir greinast þannig frá upphafi til loka tímabilsins: | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
|---|---|---|
| Leigueignir 1. mars | 8.255 | 9.435 |
| Nýir samningar á tímabilinu | 1.442 | 55 |
| Verðbætur á tímabilinu | 463 | 347 |
| Afskriftir tímabilsins | ( 1.587) | ( 1.761) |
| Aðrar breytingar samninga á tímabilinu | ( 422) | 220 |
| Kaupleigusamningar, breytingar á tímabilinu | 0 | 41) |
| Leigueignir í lok tímabils | 8.151 | 8.255 |
| Leiguskuldir greinast þannig frá upphafi til loka tímabilsins: | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
| Leiguskuldir 1. mars | 9.029 | 10.167 |
| Nýir samningar á tímabilinu | 1.442 | 55 |
| Afborgunarþáttur leigugreiðslna | ( 1.627) | ( 1.753) |
| Verðbætur á tímabilinu | 463 | 347 |
| Aðrar breytingar samninga á tímabilinu | ( 422) | 220 |
| Kaupleigusamningar, breytingar á tímabilinu | 0 | 7) |
| Leiguskuldir í lok tímabils | 8.884 | 9.029 |
| Afborganir leiguskulda greinast þannig á næstu ár: | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
| Afborganir innan árs | 1.966 | 2.019 |
| Afborganir síðar | 6.918 | 7.010 |
| Samtals | 8.884 | 9.029 |
Heildarleigugreiðslur sem tengjast þeim leigusamningum sem færðir eru samkvæmt leigustaðli IFRS 16 námu 2.104 millj. kr. (2020/21: 2.253 millj. kr.). Vaxtagreiðslur sem tengjast leigusamningum sem færðir eru samkvæmt leigustaðli IFRS 16 námu 477 millj. kr. (2020/21: 522 millj. kr.). Vextir eru færðir til gjalda samanber skýringu 9.
15. Vörubirgðir
| Vörubirgðir greinast þannig: | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
|---|---|---|
| Matvara | 5.115 | 4.255 |
| Sérvara | 1.885 | 2.068 |
| Eldsneyti | 3.316 | 2.003 |
| Vörur í flutningi | 391 | 465 |
| Vörubirgðir samtals | 10.707 | 8.791 |
| Niðurfærsla birgða í lok reikningsárs | 258 | 184 |
| Vátryggingaverð birgða | 8.102 | 7.892 |
Hluti eldsneytisbirgða samstæðunnar eru í geymslurými í birgðastöð Olíudreifingar ehf. (ODR), sem er hlutdeildarfélag samstæðunnar. Þessar eldsneytisbirgðir eru vátryggðar með birgðatryggingu ODR.
Allar vörubirgðir samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Viðskiptakrófur og aðrar skammtímakrófur
Viðskiptakrófur og aðrar skammtímakrófur greinast þannig:
| | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
| --- | --- | --- |
| Viðskiptakrófur | 4.877 | 2.993 |
| Niðurfærsla viðskiptakrafna | ( 273) | ( 188) |
| Aðrar skammtímakrófur | 267 | 433 |
| Niðurfærslur annarra skammtímakrafna | 0 | ( 53) |
| Afleiðusamningur | 0 | 34 |
| Viðskiptakrófur og aðrar skammtímakrófur | 4.871 | 3.219 |
| Greiðslukortakrófur | 1.379 | 1.434 |
| Viðskiptakrófur og aðrar skammtímakrófur samtals | 6.250 | 4.653 |
Gjaldfallnar viðskiptakrófur eru óverulegur hluti viðskiptakrafna.
Allar viðskiptakrófur samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
-
Handbært fé
Handbært fé greinist þannig:
| | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
| --- | --- | --- |
| Óbundnar bankainnstæður | 715 | 300 |
| Sjóður | 68 | 88 |
| Handbært fé samtals | 783 | 388 | -
Eigið fé
Hlutafé
I milljónum hluta:
| | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
| --- | --- | --- |
| Útistandandi hlutir í ársbyrjun | 1.154 | 1.189 |
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 15) | ( 35) |
| Útistandandi hlutir í árslok | 1.139 | 1.154 |
Pann 3. júní 2021 samþykkti aðalfundur að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 26,4 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 6. júli 2021 og lækkaði útgefið hlutafé Haga því úr 1.181 millj. kr. að nafnverði 1.154 millj. kr. að nafnverði. Heildarhlutafé félagsins samkvæmt samþykktum þess er því 1.154 millj. kr. í lok reikningsársins. Eitt atkvæði fylgir hverjum einnar krónu hlut í félaginu. Eigendur hluta í félaginu eiga rétt til arðis í hlutfalli við eign sína við arðsúthlutun sem samþykkt er á aðalfundi félagsins. Félagið á eigin hluti að nafnverði 14,9 millj. kr. í lok reikningsárs eða samtals 1,29% af útgefnu hlutafé.
Á aðalfundi Haga sem haldinn var þann 3. júní 2021 var samþykkt að heimila félaginu að kaupa á næstu 18 mánuðum allt að 10% af heildarhlutafé í þeim tilgangi að koma á viðskiptavakt með hluti í félaginu og/eða til að setja upp formlega endurkaupaáætlun. Settar voru í framkvæmd tvær endurkaupaáætlanir á grundvelli fyrrgreindrar samþykktar. Endurkaupin á rekstrarárinu námu 14,9 millj. hluta fyrir samtals 1.000 millj. kr.
Yfirverðsreikningur hlutafjár / lögbundinn varasjóður
Yfirverðsreikningur innborgaðs hlutafjár sýnir það sem hluthafar félagsins hafa greitt umfram nafnverð hlutafjár sem félagið hefur selt. Samkvæmt lögum um hlutafélög skal félagið binda 10% af hagnaði ársins og allt að 25% af nafnverði hlutafjár í varasjóði sem má ekki nota til að greiða hluthófum arð.
Bundið eigið fé
Samkvæmt lögum nr. 3/2006 ber félögum að færa hlutdeild í afkomu dóttur- eða hlutdeildarfélaga, sem færð er í rekstrarreikning og er umfram móttekinn arð eða þann arð sem ákveðið hefur verið að úthluta, á bundinn hlutdeildarreikning meðal eigin fjár. Á bundinn eiginfjárreikning er jafnframt færður áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga.
Arðgreiðslur
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2022 að greiddur verði 2,00 kr. arður á hlut til hluthafa á árinu 2022, samtals um 2.265 millj. kr. eða 56,8% af heildarhagnaði ársins (2021: 1,27 kr. á hlut).
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
19. Hagnaður á hlut
Grunnhagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta á árinu og sýnir hver hagnaðurinn er á hverja krónu hlutafjár. Pynntur hagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta að teknu tilliti til þynningaráhrifa væntra útgefinna hluta vegna kaupréttta starfsmanna.
| 2021/22 | 2020/21 | |
|---|---|---|
| Hagnaður ársins til hluthafa móðurfélagsins | 3.991 | 2.522 |
| Vegið meðaltal útistandandi hlutafjár: | ||
| Hlutafé í ársbyrjun | 1.154 | 1.189 |
| Áhrif endurkaupa og ógildingar á eigin bréfum | ( 3) | ( 14) |
| Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta | 1.151 | 1.175 |
| Áhrif kaupréttasamninga | 12 | 0 |
| Vegið meðaltal útistandandi hluta á árinu fyrir þynntan hagnað | 1.163 | 1.175 |
| Grunnhagnaður á hlut | 3,47 | 2,15 |
| Pynntur hagnaður á hlut | 3,43 | 2,15 |
20. Vaxtaberandi skuldir
Vaxtaberandi skuldir greinast þannig:
| Vegið meðaltal vaxta | Eftirstöðvar | Eftirstöðvar | ||
|---|---|---|---|---|
| 28.2.2022 | 28.2.2021 | 28.2.2022 | 28.2.2021 | |
| Skuldir í ISK, óverðtryggðar | 3,80% | 2,87% | 6.569 | 6.831 |
| Skuldir í ISK, verðtryggðar | 2,80% | 2,80% | 5.602 | 5.494 |
| Lánalína ISK | - | 1,84% | 0 | 601 |
| Vaxtaberandi skuldir, þ.m.t. næsta árs afborgun | 12.171 | 12.926 | ||
| Næsta árs afborganir vaxtaberandi skulda | ( 451) | ( 3.558) | ||
| Langtímaskuldir samtals | 11.720 | 9.368 |
Afborganir vaxtaberandi skulda greinast þannig á næstu ár:
| Afborganir innan árs | 451 | 3.558 |
|---|---|---|
| Afborganir eftir 1 til 2 ár | 457 | 461 |
| Afborganir eftir 2 til 3 ár | 2.949 | 464 |
| Afborganir eftir 3 til 4 ár | 452 | 454 |
| Afborganir eftir 4 til 5 ár | 458 | 454 |
| Afborganir síðar | 7.404 | 7.535 |
| Samtals | 12.171 | 12.926 |
Gangvirði fjáreigna og fjárskulda er jafnt bókfærðu virði þeirra.
Óverðtryggður skuldabréfaflokkur, HAGA181021, að fjárhæð 2.500 millj. kr. hefur verið endurfjármagnaður með útgáfu á nýjum óverðtryggðum skuldabréfaflokki til 3ja ára, HAGA181024. Útgáfudagur skuldabréfa í hinum nýja flokki var 18. október 2021, sama dag og HAGA181021 var á gjaldaga. Skuldabréfin voru tekin til viðskipta á Aðalmarkaði Nasdaq Iceland hf. þann 29. desember 2021.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. február 2022
31
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir greinast þannig: | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
|---|---|---|
| Viðskiptaskuldir | 11.227 | 8.825 |
| Aðrar skammtímaskuldir | 3.102 | 2.996 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir samtals | 14.329 | 11.821 |
- Áhrif COVID-19 heimsfaraldursins
Undanfarin tvö rekstrarár hefur COVID-19 heimsfaraldurinn haft töluverð áhrif á Haga og dótturfélög, en starfsemin hefur litast af aðgerðum til að takmarka neikvæðar afleiðingar faraldursins og tryggja öryggi starfsfólks, viðskiptavina og annarra samstarfsaðila samstæðunnar. Áhrif faraldursins hafa frekar verið jákvæð á dagvöruhluta samstæðunnar þar sem velta og afkoma hafa heldur aukist. Áhrif á rekstur í eldsneytishluta samstæðunnar hafa hins vegar frekar verið neikvæð, þá sér í lagi á fyrsta ársfjörðungi síðasta rekstrarárs, en velta og afkoma er nú farin að nálgast það sem vænta má í eðlilegra árferði. Vegna ýmissa hnökra í framleiðslu matvöru og í aðfangakeðju þá hefur verð á aðfögum í starfsemi Haga hækkað töluvert á undanförnum misserum. Gert er ráð fyrir áframhaldandi verðhækkunum, bæði vegna eftirstöðva COVID-19 faraldursins og einnig vegna afleiðinga stríðsátaka á milli Rússlands og Úkrainu, sem hófust í febrúar 2022.
Í ljósi aðstæðna þá gekk rekstur á fyrsta ársfjörðungi 2021/22 vel. Samanburður við fyrsta ársfjörðung síðasta rekstrarárs var hagstæður þar sem sá ársfjörðungur varð fyrir höggi þegar gengisfall íslensku krónunnar og lækkun á heimsmarkaðsverði á olíu höfðu mikil áhrif á afkomu Olís og Haga. Rekstrarniðurstaða annars ársfjörðungs var umfram áætanir og nokkuð betri en á síðasta ári sem m.a. má rekja til sölu eigna tengt rektri Útillfs. Rekstur á þriðja ársfjörðungi gekk vel með heildarveltu og afkomu töluvert umfram áætanir og síðasta ár. Rekstur á fjörða ársfjörðungi var góður með veltu nokkuð umfram veltu síðasta árs en afkoman var aðeins lakari.
Fjárhagsleg staða samstæðu Haga hf. er sterk og er félagið vel í stakk búið að takast á við krefjandi aðstæður í íslensku efnahagslífi. Fjármögnun samstæðunnar er tryggð til langs tíma og er aðgangur tryggður að skammtímafjármögnun í formi lánalína að fjárhæð 4,5 ma.kr. og USD 12,5 millj.
- Breytingar á samstæðunni á árinu
Í mars og apríl 2021 var skrifað undir samninga um sölu á 90% eignarhlut Haga hf. í Reykjavíkur Apóteki ehf., sem og sölu á eignum tengdum rektri Reykjavíkur Apóteks í Skeifunni 11. Afhending á eignum tengdum rektri í Skeifunni 11 fór fram þann 21. maí 2021 og afhending á eignarhlut Haga í Reykjavíkur Apóteki fór fram þann 18. júní 2021 en viðmiðunardagur uppgjörs viðskiptanna var 31. maí 2021. Afkomuáhrif vegna sölunnar komu fram í rekstrarreikningi fyrsta ársfjörðungs, samtals að fjárhæð 76 millj. kr.
Þann 31. mars 2021 var skrifað undir samning um sölu á rektri og eignum tengdum smásöluversluninni Útillf. Afhending fór fram þann 31. ágúst 2021 og komu afkomuáhrif vegna sölunnar fram á öðrum ársfjörðungi, samtals að fjárhæð 273 millj. kr.
Í maí 2021 náðu Hagar hf. og eigendur Djús ehf. samkomulagi um kaup Haga hf. á 49% hlut í Djús ehf., sem á og rekur veitingastaði undir merkjum Lemon. Kaupin voru gerð með fyrirvara um sambykki Samkeppniseftirlitsins en fyrirvaranum var aflétt þann 2. júli 2021. Áhrif kaupanna koma því fram, í formi hlutdeildartekna, frá og með 2. júli 2021.
- Samningar Haga og Olís við Reykjavíkurborg
Þann 25. júní 2021 skrifuðu Hagar og Olís undir samkomulag við Reykjavíkurborg vegna fækkunar eldsneytisstöðva innan borgarmarkanna, sem og framtíðaruppbyggingar Haga á lóðum í Mjóddinni. Nánar tiltekíð er um að ræða rammasamkomulag vegna fyrirhugaðra breytinga á aðstöðu eldsneytisstöðva Olís og ÓB og samkomulag vegna fyrirhugaðrar uppbyggingar á lóðunum að Álfabakka 7, Álfheimum 49, Egilsgöta 5 og Stekkjarbakka 4-6. Samningarnir hafa í fór með sér fækkun á eldsneytisdælum og þjónustustöðvum hjá Olís og ÓB á næstu fimm árum en samkomulagið inniheldur einnig ýmis atriði varðandi framtíðar uppbyggingu Haga, m.a. nýir lóðaleigusamningar og leyfi fyrir matvöruverslun í Stekkjarbakka.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
32
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Hagar undirrita samning um kaup á nýju hlutafé í Klasa ehf.
Pann 3. desember 2021 undirrituðu Hagar samning um áskrift að hlutafé í fasteignapróunarfélaginu Klasa ehf. en líkt og tilkynnt var þann 24. september 2021 undirrituðu Hagar hf., Reginn hf., Klasi ehf. og KLS eignarhaldsfélag ehf. viljayfirlýsingu um frekari uppbyggingu og rekstur fasteignapróunarfélagsins Klasa ehf.
Hagar munu greiða fyrir eignarhlut sinn í Klasa með þróunareignum sem ekki eru hluti af kjarnastarfsemi félagsins en eignirnar eru Stekkjarbakki 4-6, Álfabakki 7, Klettagarðar 27, Álfheimar 49, Egilsgata 5, Tjarnarvellir 5 og Nýbýlavegur 1. Framlag Haga í viðskiptunum er metið á rúmlega 3,9 ma. kr. og verður eignarhlutur Haga í Klasa 1/3 af útgefnu hlutafé, líkt og eignarhlutur Regins og KLS eignarhaldsfélags. Verðmæti eigna Klasa eftir viðskiptin verður um 14,8 ma. kr. og eiginfjárhlutfall félagsins í upphafi 79%. Fyrirhuguð viðskipti eru gerð með fyrirvara um samþykki Samkeppniseftirlitsins, sem ekki liggur fyrir við undirritun ársreikningsins, en áreiðanleikakönnunum er nú lokið.
Áhrif af áættuðum innleystum söluhagnaði eigna Haga, að frádregnum áættuðum sölukostnaði, á EBITDA afkomu eru um 940 millj. kr. og áættuð jákvæð áhrif á hagnað félagsins eftir skatta eru um 750 millj. kr. Fjárhagsleg áhrif eru ekki komin fram í ársreikningi félagsins en endanleg timasetning viðskiptanna er háð fyrirvara um samþykki Samkeppniseftirlitsins. Í efnahagsreikningi 28. febrúar 2022 eru eignirnar endurflokkaðar af rekstrarfjármunum og fjárfestingarfasteignum sem eignir til sölu.
- Atburðir eftir lok reikningsárs - Kaup á Eldum rétt ehf.
Í mars 2022 náðu Hagar samkomulagi við eigendur Eldum rétt ehf. um kaup Haga á öllu hlutafé Eldum rétt. Eldum rétt sérhæfir sig í gerð matarpakka sem viðskiptavinir geta pantað á netinu en í hverri víku geta viðskiptavinir valið á milli nýrra uppskrifta. Eldum rétt var stofnað árið 2013 en stjórnendur og starfsfólk fyrirtækisins hafa skapað sterkt vörumerki á skömmum tíma. Kaupin eru gerð með fyrirvara um samþykki Samkeppniseftirlitsins sem ekki liggur fyrir við undirritun ársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
33
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu
a. Yfirlit
Eftirfarandi áhættur fylgja fjármálagerningum samstæðunnar:
- Lánsáhætta
- Lausafjáráhætta
- Markaðsáhætta (gjaldmiðlaáhætta, vartaáhætta, olíuverðsáhætta)
- Rekstraráhætta
Hér eru veittar upplýsingar um framangreindar áhættur, markmið, stefnu og aðferðir félagsins við að meta og draga úr áhættunni, auk upplýsinga um eiginfjárstýringu þess. Jafnframt eru veittar tölulegar upplýsingar víðar í ársreikningnum.
Stjórn félagsins ber ábyrgð á innleiðingu og eftirliti með fjármálalegri áhættu samstæðunnar.
Markmið samstæðunnar með áhættustýringu er að uppgötva og greina áhættu sem hún býr við, setja viðmið um áhættutöku og hafa eftirlit með henni. Þá er markmiðið enn fremur að stýra áhættu á skilvirkan hátt og miðast áhættustýring við að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og er þannig stuðlað að auknum stöðugleika og langtíma arðsemi. Áhættustýring samstæðunnar og aðferðir eru yfirfarnar reglulega til að greina breytingar á markaði og starfsemi samstæðunnar. Með starfsmannapjálfun og starfsreglum stefnir samstæðan að öguðu eftirliti þar sem allir starfsmenn eru meðvitaðir um hlutverk sitt og skyldur.
b. Lánsáhætta
Lánsáhætta er hættan á fjárhagslegu tapi samstæðunnar ef viðskiptamaður eða mótaðili í fjármálagerningi getur ekki staðið við umsamdar skuldbindingar sínar. Lánsáhætta félagsins er einkum vegna viðskiptakrafna og annarra krafna.
Viðskiptakröfur og aðrar kröfur
Lánsáhætta samstæðunnar ræðst einkum af aldri viðskiptakrafna, fjárhagsstöðu og starfsemi einstakra viðskiptavina, auk stöðu þeirra atvinnugreina sem stærstu viðskiptavinir samstæðunnar starfa í. Að baki viðskiptakrafna samstæðunnar stendur fjölmennur hópur viðskiptavina sem er dreifður meðal einstaklinga og fyrirtækja í einstökum atvinnugreinum, sjávarútvegur þar stærstur. Að mati samstæðunnar stendur hún ekki frammi fyrir verulegri lánsáhættu vegna viðskiptavina á smásölustigi. Samstæðan myndar hins vegar niðurfærslu vegna áætaðrar virðisrýmunar viðskiptakrafna og annarra krafna. Niðurfærslan er í meginatriðum sérstök niðurfærsla vegna einstakra viðskiptamanna og sameiginleg niðurfærsla með tilliti til aldurs krafna, sem ekki hefur verið tengd einstökum viðskiptamönnum. Sameiginlega niðurfærslan er ákveðin með tilliti til innheimtusögu sambærilegra krafna. Um 52,3% (2020/21: 34,4%) af stöðu viðskiptakrafna þann 28. febrúar 2022 er vegna 30 stærstu viðskiptavina samstæðunnar. Þar af nam staða stærsta viðskiptavinar 11,8% (2020/21: 3,9%).
Félagið hefur sett sér reglur um lánsviðskipti, þar sem leitast er við að lágmarka áhættu þar sem horft er til fjárhagsstöðu, lánshæfismats og starfsemi einstakra viðskiptavina auk stöðu atvinnugreina stærstu viðskiptavina. Allir viðskiptavinir félagsins sem eru í lánsviðskiptum eru með lánamörk á viðskiptareikningi sem þeir geta ekki farið yfir. Auk þess er algengt að farið sé fram á tryggingar gegin lánsviðskiptum.
Mögulegt tap vegna lánsáhættu
Mesta mögulega tap samstæðunnar vegna fjáreigna er bókfært verð þeirra, sem var eftirfarandi á reikningsskiladegi:
| Skýring | 28.2.2022 | 28.2.2021 | |
|---|---|---|---|
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 16 | 4.871 | 3.219 |
| Viðskiptakröfur - greiðslukortakröfur | 16 | 1.379 | 1.434 |
| Mesta mögulega tap vegna viðskiptakrafna | 6.250 | 4.653 | |
| Handbært fé | 17 | 783 | 388 |
| Mesta mögulega tap vegna fjáreigna | 7.033 | 5.041 |
Allar viðskiptakröfur samstæðunnar eru veðsettar vegna vartaðerandi skulda.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
b. Lánsáhætta, frh.:
Aldursgreining viðskiptakrafna og niðurfærsla
Aldur viðskiptakrafna, niðurfærsla og niðurfærsluhlutfall var eftirfarandi í árslok:
| 28. febrúar 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Nafnverð | Niðurfærsla | Bókfært verð | Niðurfærslu-hlutfall | |
| Ógjaldfallið | 3.478 | (113) | 3.365 | 3,2% |
| Gjaldfallið innan 30 daga | 496 | (35) | 461 | 7,1% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | 412 | (52) | 360 | 12,6% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | 491 | (73) | 418 | 14,9% |
| Viðskiptakröfur samtals | 4.877 | (273) | 4.604 | 5,6% |
| 28. febrúar 2021 | ||||
| Nafnverð | Niðurfærsla | Bókfært verð | Niðurfærslu-hlutfall | |
| Ógjaldfallið | 2.270 | (65) | 2.205 | 2,9% |
| Gjaldfallið innan 30 daga | 288 | (29) | 259 | 10,1% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | 216 | (41) | 175 | 19,0% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | 219 | (53) | 166 | 24,2% |
| Viðskiptakröfur samtals | 2.993 | (188) | 2.805 | 6,3% |
Auk niðurfærslu viðskiptakrafna eru til staðar greiðslutryggingar frá viðskiptamönnum sem nema um 9,7% af nafnverði viðskiptakrafna.
c. Lausafjáráhætta
Lausafjáráhætta er hættan á því að samstæðan geti ekki staðið við fjárhagsskuldbindingar sínar eftir því sem þær gjaldfalla. Samstæðan veitir viðskiptamönnum sínum greiðslufrest til að fjármagna kaup sín, t.d. með reikningsviðskiptum og mottóku greiðslukorta, en þarf að greiða skammtímaskuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum innan tiltekins greiðslufrests. Af þeim sökum fylgir henni lausafjáráhætta.
Til þess að mæta skammtímasveiflum í rekstri samstæðunnar og standa við skuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum hefur samstæðan veltufjármögnun hjá viðskiptabanka sínum, bæði í íslenskum krónum og Bandaríkjadollar (USD). Veltufjármögnun er samstæðunni mjög mikilvæg, sérstaklega fyrir jólavertiðina þegar tímabundin birgðasöfnun á sér stað. Markmið samstæðunnar er að stýra lausafé þannig að hún hafi ávallt nægt lausafé til að mæta skuldbindingum sínum eftir því sem þær gjaldfalla, hvort heldur sem er við venjulegar eða óvenjulegar aðstæður, og forðast þannig að samstæðan verði fyrir óásættanlegu tapi eða að orðspor þess skaðist. Pá hefur samstæðan aukið lausafjárstöðu sína með breyttum samningi um færsluhirðingu þar sem uppgjör kreditkorta er nú daglegt (T+1), í stað þess að vera mánaðarlegt áður.
Samningsbundnar greiðslur vegna fjárskulda, þar með taldar væntanlegar vaxtagreiðslur, greinast þannig:
Fjárskuldir
| 28. febrúar 2022 | Bókfært verð | Samnings-bundið sjóðsflæði | Innan árs | Eftir 1-5 ár | Eftir meira en 5 ár |
|---|---|---|---|---|---|
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir | 6.569 | 8.064 | 494 | 4.207 | 3.363 |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir | 5.602 | 6.653 | 357 | 1.370 | 4.926 |
| Leiguskuldir | 8.884 | 11.327 | 2.081 | 6.393 | 2.853 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 14.329 | 14.329 | 14.329 | 0 | 0 |
| 35.384 | 40.373 | 17.261 | 11.970 | 11.142 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
c. Lausafjáráhætta, frh.:
| Fjárskuldir, frh.: | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| 28. febrúar 2021 | Bókfært verð | Samnings-bundið sjóðsflæði | Innan árs | Eftir 1-5 ár | Eftir meira en 5 ár |
| Överðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 7.432 | 8.160 | 3.532 | 1.328 | 3.300 |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 5.494 | 6.641 | 343 | 1.318 | 4.980 |
| Leiguskuldir ... | 9.029 | 10.992 | 2.069 | 5.506 | 3.417 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir ... | 11.821 | 11.821 | 11.821 | 0 | 0 |
| 33.776 | 37.614 | 17.765 | 8.152 | 11.697 |
Til viðbótar við samningsbundið sjóðsflæði þá nemur tekjuskattur til greiðslu og skammtíma skuldbindingar alls 770 millj. kr. (2020/21: 471 millj. kr.).
d. Markaðsáhætta
Markaðsáhætta er hættan á verðsveiflum á fjármálamörkuðum sem hafa slæm áhrif á afkomu samstæðunnar eða virði fjármálagerninga, s.s. breyting á gengi gjaldmiðla, vöxtum eða oliuverði. Markmið með stýringu markaðsáhættu er að stýra og takmarka áhættu við skilgreind mörk, jafnframt því sem ábati er hámarkaður.
(i) Gjaldmiðlaáhætta
Samstæðan býr við gengisáhættu vegna innkaupa og lántöku í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum (ISK). Þeir gjaldmiðlar sem einkum skapa gengisáhættu eru evra (EUR) og bandaríkjadollar (USD).
Tapshætta vegna gjaldmiðlaáhættu
Eignir og skuldir í erlendri mynt voru í árslok sem hér segir:
| 28. febrúar 2022 | USD | EUR | Aðrar myntir | Samtals |
|---|---|---|---|---|
| Viðskiptakröfur | 371 | 49 | 152 | 572 |
| Handbært fé | 277 | 25 | 14 | 316 |
| Viðskiptaskuldir | ( 1.077) | ( 528) | ( 302) | ( 1.907) |
| Áhætta í efnahagsreikningi | ( 429) | ( 454) | ( 136) | ( 1.019) |
| 28. febrúar 2021 | USD | EUR | Aðrar myntir | Samtals |
| Viðskiptakröfur | 54 | 16 | 20 | 90 |
| Skammtímakröfur | 34 | 0 | 0 | 34 |
| Handbært fé | 29 | 2 | 3 | 34 |
| Viðskiptaskuldir | ( 65) | ( 337) | 178 | ( 224) |
| Skammtímaskuldir | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Áhætta í efnahagsreikningi | 52 | ( 319) | 201 | ( 66) |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
d. Markaðsáhætta, frh.:
(i) Gjaldmiðlaáhætta, frh.:
Næmnigreining
10% veiking íslensku krónunnar gagnvart erlendum gjaldmiðlum í febrúarlok 2022 hefði aukið (minnkað) eigið fé og afkomu eftir tekjuskatt um eftirfarandi fjárhæðir.
| 28.2.2022 | 28.2.2021 | |
|---|---|---|
| USD | ( 34) | 4 |
| EUR | ( 36) | ( 26) |
| Aðrar myntir | ( 11) | 16 |
| Samtals | ( 81) | ( 6) |
10% styrking krónunnar gagnvart þessum gjaldmiðlum hefði haft sömu áhrif en í gagnstæða átt.
(ii) Vaxtaáhætta
Samstæðan býr við vaxtaáhættu vegna vaxtaberandi skulda samstæðunnar. Í lok rekstrarárs báru um 33% af lánum samstæðunnar breytilega vexti (2020/21: 38%), eða að fjárhæð 4.069 millj. kr., og felst áhætta samstæðunnar í mögulegri hækkun vaxta, sem leitt getur til aukins fjármagnskostnaðar og neikvæðra áhrifa á sjóðstrey mi.
Breyting í vöxtum skulda með breytilega vexti um 1% í lok reikningsárs myndu hækka (lækka) eigið fé og afkomu um 33 millj. kr. (2020/21: 39 millj. kr.) eftir tekjuskatt.
(iii) Olíuverðsáhætta
Breyting á heimsmarkaðsverði á olíu getur haft mikil áhrif á rekstur samstæðunnar, þá sér í lagi hjá dótturfélaginu Olís. Áhættan myndast frá þeim tíma sem innkaup á olíu eiga sér stað og þar til hún er seld til viðskiptavinar. Mismunur á innkaups- og söluverði getur haft bein áhrif á framlegð félagsins. Pá getur hátt verð á olíu í einhverjum tilfellum dregið úr eftirspurn og þannig haft áhrif á afkomu félagsins. Stýring olíuverðsáhættu felur í sér að draga úr afkomusveillum og verjast óhagstæðri þróun með samningum við stærstu viðskiptavini félagsins. Pá er leitast við að lágmarka birgðir á hverjum tíma og þannig draga úr þeim áhrifum sem verðsveillur geta valdið. Ekki hefur verið notast við afleiðusamninga til að verjast óhagstæðri þróun olíuverðs.
Á meðal viðskiptakrafna og viðskiptaskulda samstæðunnar eru afleiðusamningar að fjárhæð 102 millj. kr. Olís hefur milligöngu um afleiðusamningana fyrir stærstu viðskiptavini sína en markmið þeirra er að draga úr verðáhættu viðskiptavinarins.
e. Rekstraráhætta
Rekstraráhætta er hættan á beinu eða óbeinu tapi eða tjóni af völdum margra þátta í starfseminni en þar ber helst að nefna ranga viðskiptastefnu, vinnu starfsfólks, tækni, ófullnægjandi eða gallaða innri ferla eða ytri atburða.
Til að draga úr rekstraráhættu hefur verið gripið til ýmissa ráðstafana. Þar ber helst að nefna vinnu við stefnumótun og ítarlega greiningu á rekstrar- og samkeppnissumhverfi Haga, lögð er áhersla á góð starfsskilyrði og samkeppnishæf laun, áhersla er á kostnaðargreiningar, áætlanagerð, frávikagreiningar og uppgjör, innleiddir hafa verið verkferlar á mörgum sviðum starfseminnar ásamt því að gerð hefur verið úttekt á umhverfi upplýsingatækni í samstæðunni og þeim tækifærum sem felast í að viðskiptavinum sé í auknum mæli þjónað með stafrænum leiðum.
f. Eiginfjárstýring
Það er stefna stjórnar að eiginfjárstaða samstæðunnar sé sterk til að viðhalda trausti fjárfesta, lánastofnana og annarra markaðsaðila ásamt því að stýðja við stöðugleika í framtíðarþróun starfseminnar. Stjórn Haga hf. hefur markað félaginu þá stefnu að lögð skuli áhersla á að félagið skili til hluthafa sinna, beint eða óbeint, þeim verðmætum sem skapast í rekstrinum á hverju ári, umfram nauðsynlegar fjárfestingar til vaxtar og viðhalds félagsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
27. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
f. Eiginfjárstyring, frh.:
Stefna stjórnar félagsins er að greiða hluthöfum þess árlegan arð, sem nemi að lágmarki 50% hagnaðar síðasta rekstrarárs. Að auki mun félagið kaupa eigin bréf samkvæmt formlegri endurkaupaáætlun í þeim tilgangi að lækka hlutafé félagsins. Þá stefnir stjórn Haga að því að eiginfjárhlutfall félagsins verði um 35%.
28. Gangvirði
Gangvirði fjáreigna og fjárskulda samanborið við bókfært verð eins og það er sett fram í efnahagsreikningi greinist þannig:
| 28.2.2022 | 28.2.2021 | |||
|---|---|---|---|---|
| Bókfært verð | Gangvirði | Bókfært verð | Gangvirði | |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 6.250 | 6.250 | 4.653 | 4.653 |
| Handbært fé | 783 | 783 | 388 | 388 |
| Vaxtaberandi skuldir | (12.171) | (12.171) | (12.926) | (12.926) |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | (14.329) | (14.329) | (11.821) | (11.821) |
| (19.467) | (19.467) | (19.706) | (19.706) |
Fjallað er um forsendur við ákvörðun gangvirðis í skýringu 4.
29. Tengdir aðilar
Skilgreining tengdra aðila
Tengdir aðilar félagsins eru stórir hluthafar í félaginu, hlutdeildarfélög þess, lykilstjórnendur og stjórnarmenn. Viðskipti á milli félagsins og dótturfélaga þess, sem eru skilgreind sem tengdir aðilar, hafa verið færð út í samstæðureikningsskilum og eru ekki hluti af þessari skýringu.
Viðskipti við tengda aðila
| Viðskipti við tengda aðila greinast þannig: | 2021/22 | 2020/21 |
|---|---|---|
| Seldar vörur og þjónusta | 197 | 51 |
| Keyptar vörur og þjónusta | (1.550) | (1.369) |
| Viðskiptakröfur í lok rekstrarárs | 18 | 16 |
| Viðskiptaskuldir í lok rekstrarárs | (7) | (7) |
Stjórn og lykilstjórnendur
Laun, hlunnindi og árangurstengd laun stjórnar og lykilstjórnenda og eignarhlutur í árslok að nafnverði greinast þannig:
| 2021/22 | Laun | Hlunnindi | Árangurstengd laun | Framlag í lifeyrissjóð | Eignahlutur í árslok* |
|---|---|---|---|---|---|
| Davið Harðarson, stjórnarformaður | 9,4 | 0,0 | 0,0 | 1,1 | 0,3 |
| Eiríkur S. Jóhannsson, varaform. | 7,2 | 0,0 | 0,0 | 1,0 | 51,3 |
| Eva Bryndís Helgadóttir, meðstj. | 5,2 | 0,0 | 0,0 | 0,6 | 0,0 |
| Katrín Olga Jóhannesdóttir, meðstj. | 5,2 | 0,0 | 0,0 | 0,7 | 0,0 |
| Jensína K. Böðvarsdóttir, meðstj. | 6,3 | 0,0 | 0,0 | 0,7 | 0,0 |
| Finnur Oddsson, forstjóri | 49,0 | 0,8 | 14,8 | 12,3 | 0,3 |
| Lykilstjórnendur** | 259,1 | 16,3 | 53,0 | 42,4 | 0,5 |
Katrín Olga og Eva Bryndís eru nefndarmenn í endurskoðunarnefnd. Jensína, Davíð og Eiríkur eru nefndarmenn í starfskjaranefnd.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Tengdir aðilar, frh.:
Stjórn og lykilstjórnendur, frh.:
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
**Lykilstjórnendur eru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga, Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga, Guðmundur Marteinsson, framkvæmdastjóri Bónus, Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Frosti Ólafsson, framkvæmdastjóri Olís (frá september 2021), Jón Ólafur Halldórsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Olís (til september 2021), Lárus Óskarsson, framkvæmdastjóri Aðfanga, Jóhanna Þ Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Banana (frá september 2021) og Kjartan Már Friðsteinsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Banana (til september 2021).
Til viðbótar hafa verið gjaldfærð laun vegna starfsloka fyrverandi framkvæmdastjóra Olís og Banana sem nema 96,8 millj. kr. og voru þau færð að fullu til gjalda á öðrum ársfjörðungi 2021/22 en koma til greiðslu á tímabilinu september 2021 til febrúar 2023.
| 2020/21 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Laun | Hlunnindi | Árangurs-tengd laun | Framlag í lifeyrissjóð | Eignahlutur í árslok* | |
| Davíð Harðarson, stjórnarformaður | 8,3 | 0,0 | 0,0 | 0,9 | 0,1 |
| Eiríkur S. Jóhannsson, varaform. | 6,5 | 0,0 | 0,0 | 0,8 | 51,3 |
| Eva Bryndís Helgadóttir, meðstj. | 3,7 | 0,0 | 0,0 | 0,4 | 0,0 |
| Katrín Olga Jóhannesdóttir, meðstj. | 5,0 | 0,0 | 0,0 | 0,6 | 0,0 |
| Jensina K. Böðvarsdóttir, meðstj. | 4,4 | 0,0 | 0,0 | 0,5 | 0,0 |
| Erna Gísladóttir, fv. stjórnarform. | 2,8 | 0,0 | 0,0 | 0,2 | - |
| Stefán Á. Auðólfsson, fv. meðstj. | 1,4 | 0,0 | 0,0 | 0,1 | - |
| Finnur Oddsson, forstjóri (frá 1.6.20) | 36,7 | 0,8 | 7,4 | 8,1 | 0,1 |
| Finnur Árnason, fv. forstjóri** | 12,9 | 0,7 | 25,6 | 7,7 | - |
| Lykilstjórnendur*** | 195,7 | 13,8 | 35,1 | 41,8 | 0,1 |
Katrín Olga og Eva Bryndís eru nefndarmenn í endurskoðunarnefnd. Jensina, Davíð og Eiríkur eru nefndarmenn í starfskjaranefnd.
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
**Til viðbótar voru gjaldfærð laun vegna starfsloka fyrverandi forstjóra að fjárhæð 86,4 millj. kr. og voru þau færð til gjalda á fyrsta ársfjörðungi 2020/21 en komu til greiðslu á tímabilinu júli 2020 til júni 2021.
***Lykilstjórnendur eru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga (frá febrúar 2021), Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga (frá janúar 2021), Guðmundur Marteinsson, framkvæmdastjóri Bónus, Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Jón Ólafur Halldórsson, framkvæmdastjóri Olís, Lárus Óskarsson, framkvæmdastjóri Aðfanga og Kjartan Már Friðsteinsson, framkvæmdastjóri Banana.
| 2021/22 | 2020/21 | |
|---|---|---|
| Kynjahlutfall lykilstjórnenda í % - fjöldi ársverka (karlar/konur) | 83/17 | 89/11 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
30. Póknun til endurskoðenda
Póknun til endurskoðenda greinist pannig:
| Endurskoðun og könnun árs- og árshlutareiknings samstæðunnar og dótturfélaga: | 2021/22 | 2020/21 |
|---|---|---|
| Endurskoðandi samstæðunnar | 36,0 | 31,7 |
| Samtals endurskoðunarkostnaður | 36,0 | 31,7 |
| Önnur þjónusta, endurskoðendur samstæðunnar | 12,3 | 7,5 |
| Samtals önnur þjónusta endurskoðenda | 12,3 | 7,5 |
| Samtals póknun til endurskoðenda | 48,3 | 39,2 |
31. Dótturfélög
Dótturfélög í samstæðu Haga hf. voru sex í lok reikningsárs. Dótturfélögin eru eftirfarandi:
| Staðsetning | Eignarhlutur | ||
|---|---|---|---|
| 28.2.2022 | 28.2.2021 | ||
| Hagar verslanir ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Olís ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Bananar ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Noron ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Stórkaup ehf. | Ísland | 100% | - |
| Mjöll Frigg ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| FKV ehf. (áður Ferskar kjötvörur ehf.) | Ísland | - | 100% |
| Reykjavíkur Apótek ehf. | Ísland | - | 90% |
Mjöll Frigg ehf. er dótturfélag Olís. Dótturfélaginu FKV ehf. var slitið pann 28. febrúar 2022.
32. Kennitölur
Helstu kennitölur samstæðunnar eru eftirfarandi:
| 2021/22 | 2020/21 | |
|---|---|---|
| Rekstur: | 1.3.-28.2. | 1.3.-28.2. |
| Rekstrarhagnaðarhlutfall (rekstrarhagnaður fyrir afskriftir / vörusölu) | 7,7% | 7,4% |
| Launahlutfall (laun og launatengd gjöld / vörusölu) | 9,6% | 10,7% |
| Kostnaðarhlutfall (annar rekstrarkostnaður / vörusölu) | 4,3% | 4,4% |
| Veltuhraði birgða (kostnaðarverð seldra vara / meðalbirgðastaða) | 11,0 | 10,8 |
| Innheimtutími viðskiptakrafna í dögum | 11,2 | 10,3 |
| Efnahagur: | 28.2.2022 | 28.2.2021 |
| --- | --- | --- |
| Veltufjárhlutfall (veltufjármunir / skammtímaskuldir) | 1,15 | 0,77 |
| Lausafjárhlutfall ((veltufjármunir-birgðir) / skammtímaskuldir) | 0,54 | 0,28 |
| Skuldsetning (nettó vaxtaberandi skuldir / rekstrarhagnaður fyrir afskriftir) | 1,9 | 2,4 |
| Eiginfjárhlutfall (eigið fé / heildareignir) | 41,0% | 40,9% |
| Innra virði hlutafjár (eigið fé / hlutafé) | 23,46 | 21,83 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Starfspåttayfirlit
| Verslanir og vöruhús | Olís | Jöfnunar-færslur | Samtals | |
|---|---|---|---|---|
| Rekstrarárió 2021/22 | ||||
| Vörusala | 95.624 | 41.993 | ( 1.859) | 135.758 |
| Aðrar rekstrartekjur | 1.033 | 69 | ( 228) | 874 |
| Heildartekjur starfspátta | 96.657 | 42.062 | ( 2.087) | 136.632 |
| Heildarreestrargjöld starfspátta | (88.063) | (40.138) | 2.087 | (126.114) |
| EBITDA starfspátta | 8.594 | 1.924 | 0 | 10.518 |
| Afskriftir starfspátta | ( 3.237) | ( 1.004) | ( 4.241) | |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 6 | 203 | 0 | 209 |
| Rekstrarafkoma starfspátta | 5.363 | 1.123 | 0 | 6.486 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.236) | ( 267) | ( 1.503) | |
| Tekjuskattur | ( 982) | |||
| Hagnaður ársins | 4.001 | |||
| 28. febrúar 2022 | ||||
| Eignir starfspátta | 44.642 | 18.162 | 0 | 62.804 |
| Eignir til sölu | 1.122 | 1.266 | 0 | 2.388 |
| Eignir samtals | 45.764 | 19.428 | 0 | 65.192 |
| Skuldir starfspátta | 28.336 | 10.130 | 0 | 38.466 |
| Skuldir samtals | 38.466 | |||
| Fjárfestingar starfspátta | 1.624 | 443 | 0 | 2.067 |
| Verslanir og vöruhús | Olís | Jöfnunar-færslur | Samtals | |
| Rekstrarárió 2020/21 | ||||
| Vörusala | 91.196 | 30.402 | ( 2.016) | 119.582 |
| Aðrar rekstrartekjur | 477 | 142 | ( 235) | 384 |
| Heildartekjur starfspátta | 91.673 | 30.544 | ( 2.251) | 119.966 |
| Heildarreestrargjöld starfspátta | (84.158) | (29.254) | 2.251 | (111.161) |
| EBITDA starfspátta | 7.515 | 1.290 | 0 | 8.805 |
| Afskriftir starfspátta | ( 3.157) | ( 1.101) | 0 | ( 4.258) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 0 | 125 | 0 | 125 |
| Rekstrarafkoma starfspátta | 4.358 | 314 | 0 | 4.672 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.237) | ( 316) | 0 | ( 1.553) |
| Tekjuskattur | ( 600) | |||
| Hagnaður ársins | 2.519 | |||
| 28. febrúar 2021 | ||||
| Eignir starfspátta | 44.754 | 16.894 | 0 | 61.648 |
| Eignir til sölu | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Eignir samtals | 44.754 | 16.894 | 0 | 61.648 |
| Skuldir starfspátta | 28.252 | 8.207 | 0 | 36.459 |
| Skuldir samtals | 36.459 | |||
| Fjárfestingar starfspátta | 3.036 | 671 | 0 | 3.707 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Ársfjórðungayfirlit (óendurskoðað)
| Rekstrarárið 2021/22 | 1. árs-fjórðungur | 2. árs-fjórðungur | 3. árs-fjórðungur | 4. árs-fjórðungur | Samtals |
|---|---|---|---|---|---|
| Vörusala | 32.034 | 34.885 | 33.551 | 35.288 | 135.758 |
| Kostnaðarverð seldra vara | (25.185) | (27.501) | (26.635) | (27.996) | (107.317) |
| Framlegð | 6.849 | 7.384 | 6.916 | 7.292 | 28.441 |
| Aðrar rekstrartekjur | 184 | 394 | 125 | 171 | 874 |
| Laun og launatengd gjöld | (3.250) | (3.182) | (3.132) | (3.428) | (12.992) |
| Annar rekstrarkostnaður | (1.505) | (1.333) | (1.374) | (1.593) | (5.805) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir | 2.278 | 3.263 | 2.535 | 2.442 | 10.518 |
| Afskriftir | (1.005) | (897) | (1.105) | (1.234) | (4.241) |
| Rekstrarhagnaður | 1.273 | 2.366 | 1.430 | 1.208 | 6.277 |
| Fjármunatekjur | 7 | 7 | 5) | 25 | 34 |
| Fjármagnsgjöld | (397) | (348) | (368) | (424) | (1.537) |
| Hrein fjármagnsgjöld | (390) | (341) | (373) | (399) | (1.503) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 31 | 90 | 23 | 65 | 209 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 914 | 2.115 | 1.080 | 874 | 4.983 |
| Tekjuskattur | (187) | (406) | (239) | (150) | (982) |
| Heildarhagnaður tímabilsins | 727 | 1.709 | 841 | 724 | 4.001 |
| Rekstrarárið 2020/21 | 1. árs-fjórðungur | 2. árs-fjórðungur | 3. árs-fjórðungur | 4. árs-fjórðungur | Samtals |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vörusala | 28.241 | 30.924 | 29.787 | 30.630 | 119.582 |
| Kostnaðarverð seldra vara | (22.412) | (23.657) | (23.392) | (23.606) | (93.067) |
| Framlegð | 5.829 | 7.267 | 6.395 | 7.024 | 26.515 |
| Aðrar rekstrartekjur | 98 | 85 | 96 | 130 | 409 |
| Laun og launatengd gjöld | (3.276) | (3.064) | (3.197) | (3.275) | (12.812) |
| Annar rekstrarkostnaður | (1.354) | (1.269) | (1.347) | (1.337) | (5.307) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir | 1.297 | 3.019 | 1.947 | 2.542 | 8.805 |
| Afskriftir | (1.024) | (1.068) | (1.038) | (1.128) | (4.258) |
| Rekstrarhagnaður | 273 | 1.951 | 909 | 1.414 | 4.547 |
| Fjármunatekjur | 17 | 16 | 9 | 11 | 53 |
| Fjármagnsgjöld | (448) | (435) | (390) | (333) | (1.606) |
| Hrein fjármagnsgjöld | (431) | (419) | (381) | (322) | (1.553) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 30 | 95 | 25 | (25) | 125 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | (128) | 1.627 | 553 | 1.067 | 3.119 |
| Tekjuskattur | 32 | (306) | (105) | (221) | (600) |
| Heildarhagnaður tímabilsins | (96) | 1.321 | 448 | 846 | 2.519 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Stjórnarháttayfirlýsing (óendurskoðað)
1. Hlutafélagið Hagar hf.
Hagar eru fjölskylda af fyrirtækjum sem að starfa á íslenskum matvöru-, sérvöru- og eldsneytismarkaði. Öll fyrirtæki Haga hafa það markmið að veita framúrskarandi þjónustu, selja gæða vörur á sanngjörnu verði og hafa um leið eins jákvæð áhrif á umhverfi og samfélag og mögulegt er. Gildi Haga endurspegla þessi leiðarljós í rekstrinum en þau eru þjónustulund, samvinna, hagkvæmni og framsækni.
1.1 Fylgni við leiðbeiningar um stjórnarhætti, lög og reglur
Stjórnarhættir Haga eru markaðir af lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, samþykktum félagsins og starfsreglum stjórnar. Í samþykktum er kveðið á um tilgang félagsins í kafla 1, hlutafél í kafla 2, hluthafafundi í kafla 3, um stjórn og forstjóra í kafla 4 og 5 og um reikningshald og endurskoðun í kafla 6. Gildandi starfsreglur, sem voru samþykktar af stjórn þann 7. apríl 2022, eru settar skv. 5. mgr. 70. gr. laga um hlutafélög og eru samþykktum félagsins til fyllingar, samanber grein 4.20 í samþykktum. Gildandi starfskjarastefna Haga var staðfest á aðalfundi félagsins þann 3. júní 2021, en hún nær til allra helstu þátta í starfs- og launakjörum stjórnarmanna félagsins, forstjóra og annarra æðstu stjórnenda samstæðunnar. Endurskoðu starfskjarastefna verður lögð fyrir næsta aðalfund félagsins þann 1. júní 2022.
Helstu lög sem gilda um starfsemi Haga eru lög um hlutafélög nr. 2/1995, lög um ársreikninga nr. 3/2006, samkeppnislög nr. 44/2005, lög um verðbréfaviðskipti nr. 108/2007, lög um aðgerðir gegn markaðssvikum nr. 60/2021 og lög um tekjuskatt nr. 90/2003. Þá tryggja Hagar öryggi persónuupplýsinga sem unnið er með í starfseminni, í samræmi við lög nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga. Lögin eru aðgengileg á vef Alþingis, www.althingi.is.
Stjórn Haga telur stjórnarhætti félagsins vera í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu 2021, gefnum út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ Iceland og Samtökum atvinnulifsins, sem félaginu ber að fylgja sem útgefanda skráðra verðbréfa. Leiðbeiningarnar má finna á vefsíðu Viðskiptaráðs Íslands, www.vi.is og á www.leidbeiningar.is.
Hagar birta reglur og annað efni sem Leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja gera ráð fyrir að félög birti á vefsíðu sinni á sérstöku svæði fyrir fjárfesta á vef félagsins, www.hagar.is. Þar má meðal annars finna starfsreglur stjórnar og undirnefnda, starfskjarastefnu og arðgreiðslustefnu. Yfirlýsing þessi er einnig aðgengileg á vef félagsins, auk þess sem hún er birt í styttri útgáfu í skýrslu stjórnar í ársreikningi og í sérstökum kafla í ársskýrslu félagsins.
Æðsta vald í málefnum félagsins er í höndum hluthafa þess, sem hittast á hluthafafundum að minnsta kosti einu sinni á ári. Hlutabréf félagsins eru rafræn og skráð hjá Nasdaq CSD, sem jafnframt hýsir hlutaskrána. Hlutaskráin er aðgengileg hluthöfum á skrifstofu félagsins. Fundargerðir hluthafafunda, sem haldnir hafa verið eftir að hlutir félagsins voru teknir til viðskipta á aðalmarkaði Nasdaq Iceland, eru aðgengilegar á vefsíðu félagsins innan sjö daga frá hluthafafundi.
1.2 Frávik frá leiðbeiningum um stjórnarhætti
Stjórn Haga telur stjórnarhætti félagsins vera að fullu leyti í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu 2021, og telur stjórn félagsins að hvergi sé vikið frá leiðbeiningunum.
1.3 Tilvisanir í reglur og önnur viðmið sem farið er eftir
Stjórn Haga hefur sett félaginu og dótturfélögum þess ýmsar reglur og stefnur sem fara ber eftir í starfsemi samstæðunnar með það að markmiði að tileinka sér góða stjórnarhætti og þannig efla traust til félagsins og styrkja innviði þess.
Jafnréttis- og mannréttindastefna
Í september 2021 endurskoðaði stjórn Haga jafnréttis- og mannréttindastefnu félagsins og samþykkti hana með breytingum en stefnan byggir á lögum nr. 150/2020. Markmið stefnunnar er að stuðla að jafnri stöðu kynjanna innan félagsins og jöfnum tækifærum einstaklinga á sem flestum sviðum, óháð kyni, uppruna, þjóðerni, litarhætti o.s.frv. Jafnréttis- og mannréttindastefnuna má sjá í heild sinni á vef félagsins, www.hagar.is, en hana skal endurskoða minnst á þriggja ára fresti.
Öll dótturfélög Haga hafa lokið jafnlaunavottun, sbr. breytingu á lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla sem lögfest var í júní 2017, og hafa þau innleitt jafnlaunakerfi sbr. staðal ÍST 85 um jafnlaunavottun. Móðurfélag Haga mun ljúka jafnlaunavottun fyrir lok árs 2022.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
Siðareglur
Stjórn Haga hefur sett félaginu siðareglur en þær gilda um stjórn Haga og allt starfsfolk félagsins og dótturfélaga þess. Siðareglurnar voru endurskoðaðar á stjórnarfundi þann 7. apríl 2022 og eru þær aðgengilegar á vef félagsins, www.hagar.is.
Sjálfbærni og samfélagsleg ábyrgð
Stjórn Haga hefur sett félaginu stefnu um samfélagslega ábyrgð sem endurskoðuð var á stjórnarfundi þann 15. apríl 2021. Hagar hafa alla tíð lagt mikinn metnað í að sinna vel samfélagslegum skyldum, bæði gagnvart starfsfólki sínu, viðskiptavinum, samstarfsæðilum og öðrum hagsmunaaðilum. Hagar er stórt félag og ábyrgð gagnvart bæði umhverfis og samfélagslegum þáttum því mikil. Félagið vill láta gott af sér leiða og hefur lagt samfélaginu lið með ýmsum hætti í gegnum tíðina. Þessu til staðfestingar hefur stjórn Haga sett félaginu umhverfisstefnu sem síðast var endurskoðuð í apríl 2021. Þá hafa Hagar og öll rekstrarfélögin í samvinnu við Klappir Grænar lausnir hf. innleitt umhverfisstjórnunarkerfi Klappa og unnið að greiningu á mælanlegum árangri samstæðunnar í umhverfismálum og öðrum málum tengdum sjálfbærni. Frá árinu 2019 hafa Hagar birt samfélagsuppgjör samstæðunnar skv. UFS leiðbeiningum Nasdaq. Hagar eru aðilar að Festu, miðstöð um samfélagsábyrgð og bakhjarlar Grænvangs, samstarfsvettvangs stjórnvalda og atvinnulifs um loftslagsmál og grænar lausnir. Nánari upplýsingar um stefnu Haga tengda sjálfbærni má finna á heimasiðu félagsins, www.hagar.is.
Starfsemi Haga fellur undir ákvæði ársreikningalaga um ófjárhagslega upplýsingagjóf en þar eru settar fram upplýsingar til að hægt sé að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfismál, félags- og starfsmannamál, sem og stefnu félagsins í mannréttindamálum og mútu- og spillingarmálum. Ófjárhagslegar upplýsingar Haga má finna í sérstökum viðauka í ársreikningi samstæðu Haga.
Aðgerðir gegn peningapvætti og fjármögnun hryðjuverka
Á rekstrarárinu 2020/21 vann félagið að áhættumati vegna aðgerða gegn peningapvætti og fjármögnun hryðjuverka, sem samþykkt var af stjórn félagsins þann 26. mars 2021. Markmið áhættumatsins er að greina og meta þá áhættupætti sem samstæðan stendur frammi fyrir og beita ráðstöfunum til að draga úr hættu á að félagið verði notað í tengslum við glæpastarfsemi. Auk þess telur félagið það vera samfélagslega ábyrgt að taka af festu á þessum málalflokki.
Upplýsingastefna
Stjórn Haga hefur mótáð sér stefnu um birtingu upplýsinga. Markmið upplýsingastefnunnar er að tryggja jafnan aðgang hagsmunaaðila að réttum, tímanlegum og áreiðanlegum upplýsingum um starfsemi félagsins á hverjum tíma, í samræmi við lög og reglur sem félaginu ber að fylgja sem útgefandi skráðra verðbréfa, s.s. lög um verðbréfaviðskipti. Stefnuna má finna í heild sinni á vef félagsins, www.hagar.is.
Samkeppnisstefna
Samkeppnisstefna Haga var samþykkt á aðalfundi félagsins í júní 2019. Í stefnunni er kveðið á um háttsemi stjórnar og starfsmanna félagsins, skyldur félagsins samkvæmt sátt Haga við Samkeppniseftirlitið frá 2018 og skyldur samkvæmt samkeppnisögum. Jafnframt felur stefnan í sér hátternisreglur fyrir hluthafa Haga. Samkeppnisstefna Haga er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is.
2. Innra eftirlit og áhættustjórnun
2.1 Innra eftirlit og áhættustýring
Félagið kappkostar að hafa fullnægjandi innra eftirlit á hinum ýmsu sviðum. Innra eftirlit Haga felst í eftirliti með starfsemi félagsins í því skyni að fyrirbyggja og greina hugsanleg mistök og sviksemi birgja, starfsmanna og viðskiptavina félagsins. Félagið hefur lagt áherslu á að efla eftirlit og auka öryggisráðstafanir. Hjá Högum er m.a. í þessu skyni starfrækt sérstök öryggisdeild sem hefur á að skipa sérhæfðu starfsfólki í eftirliti með öllu sem viðkemur rekstri verslana félagsins. Einnig er starfandi á aðalskrifstofu Haga starfsmaður sem hefur innra eftirlit að sínu aðalstarfi og heyrir hann undir forstjóra félagsins. Hlutverk innra eftirlits og öryggisdeildar Haga er að hafa eftirlit með því að viðeigandi verklagsreglum sé fylgt í daglegum rekstri félagsins. Í því skyni er m.a. beitt sérhæfðum upplýsingakerfum. Stjórn Haga hefur falið endurskoðunarnefnd að hafa vakandi auga með fyrirkomulagi og virkni innra eftirlits. Þá hefur stjórn félagsins skilgreint áhættupætti í rekstri Haga og miðast áhættustýringin að því að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og er þannig stuðlað að auknum stöðugleika og langtíma arðsemi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
2.2 Ytri endurskoðun
Endurskoðendur félagsins eru kosnir til eins árs í senn á aðalfundi. Endurskoðendur Haga eða aðilar þeim tengdir mega ekki eiga hlutabréf í félaginu. Endurskoðendur skulu endurskoða reikningsskil félagsins á grundvelli alþjóðlegra endurskoðunarstaðla. Þeir gera ýmsar kannanir á bókhaldi félagsins og hafa ávallt óhindraðan aðgang að bókhaldi og öllum gögnum félaga í samstæðu Haga. Stjórn félagsins fær árlega í hendur sérstaka endurskoðunarskýrslu frá endurskoðendum þess þar sem fram koma helstu athugasemdir þeirra við reikningsskilin.
Endurskoðandi Haga er PricewaterhouseCoopers ehf. Bryndís Björk Guðjónsdóttir og Vignir Rafn Gíslason, löggiltir endurskoðendur, bera ábyrgð á endurskoðun félagsins fyrir hönd PricewaterhouseCoopers.
2.3 Regluvarsla
Stjórn félagsins hefur skipað regluvörð þess. Hlutverk regluvarðar er m.a. að hafa umsjón með því að lögum um aðgerðir gegn markaðssvikum og reglugerð MAR sé fylgt í starfsemi félagsins. Regluvörður félagsins er Guðrún Eva Gunnarsdóttir og staðgengill regluvarðar er Ólafur Arinbjörn Sigurðsson.
3. Stefna um fjölbreytileika
Stefnu um fjölbreytileika er lýst í gildandi jafnréttis- og mannréttindastefnu félagsins, sbr. umfjöllun í gr. 1.3. hér að framan en tilgangur stefnunnar er m.a. sá að stuðla að því að hlutur kynjanna verði eins jafn og unnt er í stjórnunar- og áhrifastöðum, auk þess sem stefnan miðar að jöfnum réttindum og sömu tækifærum einstaklinga í starfi. Þá er viðar í stjórnarháttum Haga tekið á málaflokknum en í samþykktum félagsins er m.a. kveðið á um að tryggja beri að hlutfall hvors kyns í stjórn félagsins sé ekki lægra en 40%, í samræmi við lög um kynjakvóta í stjórnum. Tilnefningarnefnd hefur verið skipuð af hluthöfum félagsins og ber henni skv. starfsreglum m.a. að huga vel að samsetningu stjórnar, fjölbreytni og kynjahlutföllum og starfar hún auk þess eftir leiðbeiningum um stjórnarhætti. Nánar er fjallað um tilnefningarnefnd Haga í 7. gr. leiðbeininga þessara.
4. Stjórn Haga
4.1 Samsetning og starfsemi stjórnar
Stjórn Haga hf. fer með æðsta vald í málefnum félagsins á milli hluthafafunda og ber meginábyrgð á rekstri þess. Stjórnin var kjörin á aðalfundi þann 3. júní 2021. Stjórnina skipa Davíð Harðarson (formaður), Eiríkur S. Jóhannsson (varaformaður), Eva Bryndís Helgadóttir, Katrín Olga Jóhannesdóttir og Jensína Kristín Böðvarsdóttir. Stjórnarmenn hafa lagt fram persónulegar upplýsingar, svo sem um trúnaðarstörf fyrir aðra aðila, stjórnarsetu í öðrum félögum og möguleg hagsmunatengsl til að auðvelda mat á hæfi þeirra. Allir stjórnarmenn teljast vera óháðir félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthöfum þess. Samsetning stjórnar uppfyllir skilyrði hlutafélagalaga um kynjakvóta sem tóku gildi 1. september 2013. Nánari upplýsingar um stjórn félagsins má finna í gr. 4.2. í yfirlýsingu þessari.
Stjórn félagsins hefur sett sér sérstakar starfsreglur sem eru yfirfarnar árlega og voru gildandi starfsreglur samþykktar af stjórn þann 7. apríl 2022. Starfsreglurnar taka mið af fyrirnælum sáttar félagsins við Samkeppniseftirlitið frá 11. september 2018. Í starfsreglunum er meðal annars kveðið á um störf stjórnarinnar, ábyrgð hennar og verkaskiptingu. Sérstaklega er fjallað um skyldur formanns stjórnar í reglunum, en þar er hvorki getið um að stjórn útbúi sérstaka starfslýsingu fyrir formann né aðra stjórnarmenn. Samkvæmt starfsreglunum kýs stjórn sér formann og varaformann á fyrsta fundi. Ekki er kjörö til annarra embætta. Samkvæmt starfsreglunum ber stjórn að hittast a.m.k. einu sinni á ári án formanns til að meta frammistöðu hans. Henni ber einnig að meta árlega sín eigin störf, störf forstjóra og undirnefnda. Árangursmat stjórnar (sjálfsmatíð) er lagt til grundvallar til að bæta störf stjórnar enn frekar á komandi starfsári. Í mars 2021 var ráðgjafi fenginn til aðstoðar við gerð árangursmats stjórnar, mat á frammistöðu formanns og forstjóra, sem og mat á störfum undirnefnda stjórnar. Hvorki stjórnarmenn né forstjóri mega taka þátt í ákvörðunum þar sem þeir sjálfir hafa verulegra hagsmuna að gæta.
Stjórnarfundir eru að jafnaði haldnir á aðalskrifstofu Haga hf., mánaðarlega hið minnsta. Árlega er samþykkt fundaáætlun ár fram í tímann. Fundina sitja, auk stjórnarmanna, forstjóri, framkvæmdastjóri fjármálasvið og framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar. Einfaldur meirihluti stjórnarmanna ræður kjör í stjórnarfundum. Séu atkvæði jöfn skal atkvæði formanns ráða. Fundargerðir stjórnarfunda ritar framkvæmdastjóri fjármálasvið. Fundargerðir eru afhentar stjórnarmönnum á stjórnarvef innan nokkurra daga frá fundi og eru þær staðfestar á næsta stjórnarfundi á eftir.
Starfsárið 2021-2022, þ.e. tímabilið milli aðalfunda, hafa verið haldnir 15 stjórnarfundir og eru áætlaðir tveir fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Meirihluti stjórnar var mættur í öllum tilfellum. Stjórnarmenn voru í einhverjum tilvikum viðstaddir fund í gegnum fjarskiptabúnað.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
4.2 Stjórn Haga
Davíð Harðarson (f. 1976)
Davíð er formaður stjórnar en hann var fyrst kjörinn í stjórn Haga þann 6. júní 2018. Davíð er með M.Sc.-gráðu í fjármálum frá University of Florida, Cand.Oecon.-gráðu í fjármálum frá Háskóla Íslands og próf í verðbréfaviðskiptum. Davíð starfar sem fjármálastjóri Nordic Visitor. Hann var forstöðumaður viðskiptaþróunar hjá Nordic Visitor 2017, framkvæmdastjóri rekstar hjá Tommi's Burger Joint 2016, fjármálastjóri Elkem Ísland 2013-2016 og verkefnastjóri á fjármálasviði Elkem Ísland 2009-2013. Frá árinu 2004 til 2009 starfaði Davíð sem framkvæmdastjóri á eignastýringarsviði Landsbanka Íslands og sem sjóðsstjóri á árunum 2000-2003. Davíð situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Magmahótel ehf., Travel Connect hf., Terra Nova ehf., Iceland Travel ehf., Corivo ehf., Forest Cat Travel ehf. og Libra Investment ehf. Davíð á 291.485 hluti í Högum hf. Engir aðilar fjárhagslega tengdir honum eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Eiríkur S. Jóhannsson (f. 1968)
Eiríkur er varaformaður stjórnar en hann var kjörinn í stjórn Haga hf. þann 18. janúar 2019. Hann er með B.Sc.-gráðu í hagfræði frá Háskóla Íslands 1991 og lagði hann stund á framhaldsnám í fjármálum og alþjóðahagfræði við Vanderbilt University á árunum 1992-1994. Eiríkur tók við sem forstjóri Slippsins á Akureyri á árinu 2015 en hann lét af störfum sem forstjóri í lok árs 2021. Áður var hann framkvæmdastjóri Steinvirkis hf., dótturfélags Glitnis banka frá 2008, og þar áður forstöðumaður og framkvæmdastjóri hjá Baugi Group hf. Á árunum 2004-2005 var Eiríkur forstjóri Og Vodafone hf. og Dagsbrúnar hf. Áður hefur hann starfað sem forstjóri Fjárfestingafélagsins Kaldbaks, Kaupfélags Eyfirðinga sem og verið svæðisstjóri Landsbanka Íslands. Eiríkur er stjórnarformaður Samherja hf. og Samherja Holding ehf. auk félaga innan samstæðu þeirra. Hann er stjórnarmaður í Dysnesi þróunarfélagi og í stjórn og varastjórn Litá ehf., Heir ehf. og Fjárhúsa ehf. Eiríkur á engin hlutabréf í Högum hf. beint. Hann er fjárhagslega tengdur Samherja hf. sem á 51.211.948 hluti í Högum hf. Aðrir aðilar fjárhagslega tengdir Eiríki eiga 74.500 hluti í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins og samkeppnisaðila.
Eva Bryndís Helgadóttir (f. 1972)
Eva var kjörin í stjórn Haga hf. þann 9. júní 2020. Hún er menntaður lögfræðingur (Cand. Jur.) frá Háskóla Íslands og hefur verið starfandi lögmaður frá útskrift, þar af sjálfstætt starfandi frá árinu 2003. Eva öðlaðist réttindi til málflutnings fyrir Hæstarétti árið 2007. Eva starfar á lögmannsstofunni LMB Mandat slf., þar sem hún er einn eigenda. Hún hefur gegnt margvíslegum stjórnunarstörfum, þar á meðal verið stjórnarformaður Tryggingamiðstöðvarinnar hf. Eva situr í stjórn Jarðborana hf. og Kassetta ehf. Hvorki Eva né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Jensína Kristín Böðvarsdóttir (f. 1969)
Jensína var kjörin í stjórn Haga hf. þann 9. júní 2020. Hún er með MBA-gráðu frá University of San Diego, með áherslu á markaðsmál og neytendahegðun, og B.Sc.-gráðu í auglýsingafræði frá San Jose State University. Jensína er framkvæmdastjóri og eigandi Vinnvinn ehf. og Associate Partner hjá Valcon consulting, alþjóðlegu ráðgjafafyrirtæki. Áður var Jensína framkvæmdastjóri hjá Alvogen, VP Global Strategic Planning & HR, 2015-2019. Þar áður var hún framkvæmdastjóri þróunar og mannaðs hjá Landsbankanum 2010-2015 og forstöðumaður sölu á einstaklingssviði Símans 2007-2010. Hún var einnig markaðsstjóri Globus 2004-2007 og framkvæmdastjóri hjá IMG (siðar Capacent) 2001-2004. Jensína situr í stjórn Íslandssjóða hf. og Vinnvinn ehf. og er varamaður í stjórn hjá Sunnuvegi 13 ehf. Jensína er auk þess formaður tilnefningarnefnda Símans og VÍS. Áður var Jensína í stjórn Frumtaks 2010-2016, varamaður í stjórn Framtakssjóðs Íslands 2011-2015 og stjórnarmaður og lengst af stjórnarformaður Reiknistofu bankanna 2010-2012. Hvorki Jensína né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Katrín Olga Jóhannesdóttir (f. 1962)
Katrín Olga var kjörin í stjórn Haga hf. þann 18. janúar 2019. Hún er með Cand.Oecon.-gráðu í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands, M.Sc.-gráðu í viðskiptum frá Odense Universitet og nám í „corporate finance" við London Business School. Hún hefur gegnt margvíslegum stjórnunarstörfum, þar á meðal sem stjórnarformaður og meðeigandi Já hf., framkvæmdastjóri stjórnunarsviðs Skipta, framkvæmdastjóri einstaklingsmarkaðs Símans, framkvæmdastjóri markaðssviðs Símans og framkvæmdastjóri Navision Software Ísland. Þá var Katrín Olga formaður Viðskiptaráðs Íslands árín 2016-2020. Katrín Olga situr í stjórnum Kauphallar Íslands hf., Landsnets hf. og Eyrir Venture Management ehf. Hún situr í háskólaráði Háskólans í Reykjavík og í fjárfestingaráði Akurs fjárfestingasjóðs. Katrín Olga hefur setið í stjórnum margra fyrirtækja, þar á meðal Icelandair Group, Ölgerðarinnar og Advania. Hvorki Katrín Olga né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Samstæðúrsreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Stjórnárháttayfirlýsing, frh.:
4.3 Fyrirkomulag samskipta hluthafa og stjórnar
Bein samskipti hluthafa við stjórn skulu vera við formann stjórnar. Stjórn félagsins skal upplýst um tillögur, spurningar eða athugasemdir hluthafa utan hluthafafunda til stjórnar og stjórn félagsins skal hafa yfirumsjón með viðbrögðum félagsins við beim. Hluthafar geta komið tillögum, fyrirspurnum og athugasemdu á framfæri við stjórn félagsins í gegnum netfangið stjó[email protected]. Allir stjórnarmenn fá sjálfkrafa afrit af tölvupóstum sem berast á netfang stjórnar.
5. Framkvæmdastjórn Haga
5.1 Forstjóri Haga
Forstjóri er ráðinn af stjórn og ber ábyrgð á daglegum rekstri félagsins í samræmi við stefnu og fyrirmæli stjórnar, lög, sambykktir félagsins og starfsreglur stjórnar. Starfslýsing forstjóra kemur fram í ráðningarsamningi hans.
Forstjóri skal sjá um að bókhald félagsins sé fært í samræmi við lög og venjur og fjárreiður þess séu með tryggum hætti. Forstjóri kemur fram fyrir hónd félagsins í öllum málum sem varða venjulegan rekstur.
Forstjóri Haga hf. er Finnur Oddsson. Staðgengill forstjóra er Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga hf. Nánari upplýsingar um forstjóra má finna í gr. 5.2.
5.2 Framkvæmdastjórn Haga
Finnur Oddsson (f. 1970)
Finnur er forstjóri Haga en hann tók við starfinu þann 1. júli 2020. Hann er með BA próf í sálfræði frá Háskóla Íslands, M.A. og Ph.D. gráðu í sömu grein frá West Virginia University í Bandaríkjunum og auk þess AMP í viðskiptafræði frá IESE Viðskiptaháskólanum í Barcelona. Á árunum 2013 til 2020 var Finnur forstjóri hjá upplýsingatæknifyrirtækinu Origo hf. Hann starfaði um árabil sem lektor við Háskólann í Reykjavík og stýrði þar meðal annars uppbyggingu á MBA námi HR og Stjórnendaskóla HR. Hann sat í háskólaráði HR frá 2009 til 2017 og var formaður ráðsins til ársins 2014. Þá starfaði Finnur um fimm ára skeið sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs. Finnur situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Hagar verslanir ehf., Olís ehf., Noron ehf., FKV ehf., Stórkaup ehf., Effectus ehf. og Mynto ehf. Finnur situr jafnframt í stjórn Startup Iceland. Finnur á 255.000 hluti í Högum hf. Aðilar honum fjárhagslega tengdir eiga ekki hluti í félaginu. Finnur á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Guðrún Eva Gunnarsdóttir (f. 1978)
Guðrún Eva er framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga. Hún er með MBA-gráðu frá Háskóla Íslands og B.Sc.-gráðu í viðskiptafræði frá Háskólanum í Reykjavík. Guðrún Eva var ráðin í mái 2010. Þá hafði hún gegnt starfi fjármálastjóra Hagkaups frá árinu 2007 og starfi fjármálastjóra Banana og Ferska kjötvara 2006-2007. Fram að beim tíma starfaði hún á aðalskrifstofu Haga 2005-2006 en í fjárhagsdeild 10-11 og sérvörusviðs Haga (áður Baugs) árin 2001-2005. Guðrún Eva situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Mjöll-Frigg ehf., Noron ehf., FKV ehf., Hagar verslanir ehf., Stórkaup ehf., Olís ehf. (varamaður) og Record Records ehf. (varamaður). Hvorki Guðrún Eva né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Guðrún Eva á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Magnús Magnússon (f. 1988)
Magnús er framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar hjá Högum en hann hóf störf þann 1. febrúar 2021. Magnús er með M.Eng. gráðu í iðnaðarverkfræði og aðgerðagreiningu frá UC Berkeley í Kaliforniu, og B.Sc. gráðu í iðnaðarverkfræði frá Háskóla Íslands. Magnús hefur mikla reynslu af stefnumótun og almennum rekstri, bæði hérlands og erlands. Á árinu 2020 starfaði hann sem sjálfstæður ráðgjafi, eftir að hafa leitt stefnumótunarteymi Marel árin þar á undan. Þar áður starfaði Magnús sem ráðgjafi hjá alþjóðlega ráðgjafafyrirtækinu McKinsey & Company þar sem hann aðstoðaði fjölda alþjóðlegra fyrirtækja með stefnumótun, rekstrarumbætur og stærri umbreytingar, og enn áður hjá hugbúnaðarfyrirtækinu AGR Dynamics. Magnús situr í stjórnum 2M ehf.. Djús ehf. og Stórkaups ehf., auk þess sem hann situr í stjórn Viðskiptaráðs Íslands. Magnús á enga hluti í Högum beint en er fjárhagslega tengdur 2M ehf. sem á 100.000 hluti í félaginu. Magnús á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Eiður Eíðsson (f. 1968)
Eiður er framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni hjá Högum. Hann hóf störf í janúar 2021. Eiður er viðskiptafræðingur að mennt og hefur áralanga reynslu í upplýsingatækni og stafræni þróun þar sem hann hefur komið að bæði grunnrekstri í upplýsingatækni og eins stafræni umbreytingu fyrirtækja eins og Arion banka og VÍS. Eiður á 100.000 hluti í Högum hf. Eiður á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
Guðmundur Marteinsson (f. 1965)
Guðmundur er framkvæmdastjóri Bónus. Hann er menntaður vélstjóri frá Vélskóla Íslands og stúdent frá Verslunarskóla Íslands. Guðmundur hóf störf hjá Bónus árið 1992 og hefur gengið þar í öll störf. Hann tók við starfi framkvæmdastjóra árið 1998. Guðmundur á 157.000 hluti í Högum hf. Guðmundur á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Sigurður Reynaldsson (f. 1966)
Sigurður er framkvæmdastjóri Hagkaups og ZARA (Noron). Hann er með B.Sc.-gráðu í viðskiptafræði frá Háskólanum á Bifröst. Hann var ráðinn framkvæmdastjóri Hagkaups og sérverslana Haga árið 2019. Hann var áður framkvæmdastjóri þróunarsviðs Haga 2011-2019 og framkvæmdastjóri verslunarkeðjunnar 10-11 á árunum 2008-2011. Sigurður var innkaupastjóri matvöru í Hagkaup 1999-2008 en hann hóf störf í Hagkaup árið 1990 og starfaði lengst af sem verslunarstjóri til ársins 1999. Sigurður situr í stjórnum eftirtalinna fyrirtækja: Hagar verslanir ehf., Noron ehf., Múrbúðin ehf. og KS smiði ehf. (varamaður). Hvorki Sigurður né aðilar honum fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Sigurður á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Frosti Ólafsson (f. 1982)
Frosti er framkvæmdastjóri Olís ehf. en hann hóf störf í september 2021. Frosti hefur lokið MBA námi frá London Business School og er með B.Sc.-gráðu í hagfræði frá Háskóla Íslands. Frosti býr að viðtækri reynslu sem stjórnandi og ráðgjafi, hérldis og erlendis, og hefur á síðustu árum m.a. starfað sem forstjóri ORF líftækni og framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands. Áður starfaði Frosti sem ráðgjafi hjá ráðgjafafyrirtækinu McKinsey & Company þar sem hann vann að stefnumótun, rekstrargreiningum og umbreytingarverkefnum fyrir fjölda alþjóðlegra stórfyrirtækja. Frosti situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Mjöll-Frigg ehf., Controlant hf., Íslandsbanki hf., Garður ehf. og Óson ehf. Frosti á enga hluti í Högum beint en er fjárhagslega tengdur Óson ehf. sem á 100.000 hluti í félaginu. Frosti á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Lárus Óskarsson (f. 1960)
Lárus er framkvæmdastjóri Aðfanga og hefur sinnt því starfi frá árinu 1998. Fram að því var Lárus innkaupa- og markaðsstjóri matvöru hjá Hagkaup frá 1993, en hafði áður sinnt innkaupum og rekstri ávaxta- og grænmetislagers Hagkaups frá 1991 og innkaupum matvöru og sérvoru fyrir Hagkaup frá 1988. Hann annaðist rekstur vöruhúss og dreifingar, sem og innkaup, hjá Sláturfélági Suðurlands 1980-1988. Lárus situr í stjórn FKV ehf. Lárus á 81.000 hluti í Högum hf. Lárus á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Jóhanna P. Jónsdóttir (f. 1970)
Jóhanna er framkvæmdastjóri Banana ehf. en hún hóf störf í september 2021. Jóhanna er með MBA-gráðu frá Háskólanum í Reykjavík og B.Sc.-gráðu í viðskiptafræði frá Tækniháskóla Íslands. Jóhanna hefur viðtæka reynslu af stjórnun og stefnumótun, einkum á sviði aðfangastýringar, rekstri vöruhúsa og innkaupa. Hún hefur undanfarin ár starfað sem framkvæmdastjóri aðfangakeðju Innnes ehf. Þar áður vann hún hjá Dística hf., Bláa Lóninu hf. og Óssuri hf. Jóhanna situr í stjórn 4K ehf. og DSN54 ehf., ásamt því að sitja í stjórn Vörustjórnunarfélags Íslands. Hvorki Jóhanna né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
- Undirnefndir stjórnar Haga
Stjórn Haga hefur skipað tvær undirnefndir stjórnar, endurskoðunarnefnd og starfskjaranefnd. Nefndarmenn skulu vera þrir í hvorri nefnd fyrir sig. Að minnsta kosti tveir nefndarmenn í undirnefndum stjórnar þurfa að vera óháðir félaginu og stjórnendum þess.
6.1 Endurskoðunarnefnd
Hlutverk endurskoðunarnefndar er m.a. að hafa eftirlit með vinnuferli við gerð reikningsskila. Nefndinni ber að fara yfir fjárhagslegar upplýsingar og fyrikumlag upplýsingagjafar stjórnenda til stjórnar félagsins. Endurskoðunarnefnd skal yfirfara mikilvæg atriði varðandi reikningsskil félagsins, þ.m.t. flókin og óvenjuleg viðskipti og matskennda liði. Endurskoðunarnefnd skal enn fremur yfirfara stjórnarháttayfirlýsingu þessa. Endurskoðunarnefnd skal skila skýrslu um störf sín til stjórnar árlega. Endurskoðunarnefnd hefur sett sér starfsreglur sem samþykktar voru af stjórn þann 7. apríl 2022. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef Haga, www.hagar.is.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
6.1 Endurskoðunarnefnd, frh.
Endurskoðunarnefnd skipa nú Anna Þórðardóttir, endurskoðandi, sem er formaður nefndarinnar, Katrín Olga Jóhannesdóttir, stjórnarmaður í Högum, og Eva Bryndís Helgadóttir, stjórnarmaður í Högum. Allir nefndarmenn eru óháðir endurskoðendum Haga, daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthöfum þess.
Á starfsárinu 2021/22, þ.e. eftir skipun nefndarinnar eftir aðalfund 2021, hafa verið haldnir þrír fundir hjá endurskoðunarnefnd og eru áætláðir tveir fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Mættu allir nefndarmenn á alla fundina.
6.2 Starfskjaranefnd
Starfskjaranefnd annast það hlutverk stjórnar að undirbúa tillögu að starfskjarastefnu félagsins, tillögu til hluthafafundar um starfskjör stjórnarmanna og framkvæmd starfssamninga við forstjóra og aðra þá starfsmenn er heyra undir stjórn félagsins. Þá skal starfskjaranefnd hafa eftirlit með framfylgd starfskjarastefnunnar og útbúa skýrslu um framkvæmd hennar. Starfskjaranefnd skal skila skýrslu um störf sín til stjórnar árlega. Starfskjaranefnd hefur sett sér starfsreglur sem samþykktar voru af stjórn þann 7. apríl 2022. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef Haga, www.hagar.is.
Starfskjaranefnd skipa nú Jensína Kristín Böðvarsdóttir, stjórnarmaður í Högum, Davíð Harðarson, stjórnarmaður í Högum, og Eiríkur S. Jóhannsson, stjórnarmaður í Högum. Jensína er formaður nefndarinnar. Allir nefndarmenn eru óháðir daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthöfum þess.
Á starfsárinu 2021/22, þ.e. eftir skipun nefndarinnar eftir aðalfund 2021, hafa verið haldnir fjórir fundir hjá starfskjaranefnd og eru áætláðir 2-3 fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Mættu allir nefndarmenn á alla fundina.
6.3 Starfskjarastefna
Starfskjarastefna Haga var samþykkt á aðalfundi þann 3. júní 2021. Tilgangur starfskjarastefnunnar er að félagið og dótturfélög þess séu samkeppnishæf um starfsfólk. Starfskjarastefnan er einn liður í að tryggja langtímahagsmuni eigenda félagsins, starfsfólks og annarra hagsmunaaðila.
Stjórnarmönnum er greidd föst, mánaðarleg þóknun. Upphæð hennar er nú kr. 350.000 á mánuði. Laun formanns stjórnar eru tvöföld sú fjárhæð. Þóknun til stjórnarmanna er ákveðin á aðalfundi ár hvert.
Starfskjör forstjóra eru tilgreind í skriflegum ráðningarsamningi við hann. Þar koma fram helstu skyldur hans og ábyrgðarsvið, föst laun, árangurstengdar greiðslur, lífeyrisréttindi, orlof og önnur hlunnindi. Starfskjör annarra æðstu stjórnenda eru á sama hátt tilgreind í skriflegum ráðningarsamningum. Þá má finna í starfskjarastefnunni upplýsingar um breytileg starfskjör forstjóra og æðstu stjórnenda ásamt upplýsingum um kaupréttarkerfi.
Starfskjarastefnan er tekin til endurskoðunar ár hvert og borin undir aðalfund félagsins til samþykktar eða synjunar. Gera skal grein fyrir launum og öðrum starfskjörum stjórnar og æðstu stjórnenda í ársskýrslu félagsins.
7. Tilnefningarnefnd
Hluthafar Haga kusu sér tilnefningarnefnd á aðalfundi félagsins þann 3. júní 2021. Í nefndinni skulu sitja að lágmarki þrír einstaklingar en stjórnarmenn Haga skulu ekki mynda meirihluta hennar.
Hlutverk tilnefningarnefndar er að meta tilvonandi stjórnarmenn út frá hæfni, reynslu og þekkingu og að tilnefna einstaklinga til stjórnarsetu. Starfsreglur nefndarinnar voru samþykktar af stjórn félagsins þann 10. maí 2021 og á aðalfundi félagsins þann 3. júní 2021. Starfsreglurnar taka m.a. mið af fyrirnælum sáttar Samkeppniseftirlitsins frá 11. september 2018. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef félagsins, www.hagar.is.
Tilnefningarnefnd skipa nú Símon Á. Gunnarsson, formaður nefndar, Ásta Bjarnadóttir og Björg Sigurðardóttir. Meirihluti nefndarmanna er óháður félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthöfum þess.
8. Helstu úrskurðir og dómar tengdir Högum
Undanfarið ár hafa nokkrir úrskurðir og dómar fallið er varða Haga, eins og eðlilegt er hjá stóru félagi. Ekkert þessara mála hafði áhrif á starfsemi eða rekstrarafkomu félagsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf (óendurskoðað)
Um starfsemi Haga
Hagar hf. er leiðandi verslunarferirtæki sem starfar á íslenskum matvöru-, sérvöru- og eldsneytismarkaði en félagið var stofnað í núverandi mynd árið 2003. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 37 matvöruverslanir, 25 Olís þjónustustöðvar, 42 ÓB-stöðvar, eina sérvöruverslun, eina birgðaverslun, tvö vöruhús og tvær framleiðslustöðvar. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði verslunar með dagvöru og eldsneyti og tengdrar starfsemi vöruhúsa. Starfsmenn samstæðunnar í árslok voru 2.483 talsins og meðalfjöldi stöðugilda ársins var 1.402. Hagar eru skráðir á aðallista NASDAQ OMX Iceland og er eignarhald dreift en í lok árs voru hluthafar 986 talsins.
Fyrirtæki Haga voru starfrækt í sex dótturfélögum á rekstrarárinu. Fyrirtækin eru rekin sem sjálfstæðar rekstrareiningar en Hagar veita aðhald í rekstri og stuðning með miðlægri þjónustu þar sem markmiðið er að ná fram kostnaðarhagræði, bæta þjónustu við viðskiptavini og styrkja þannig tekjumyndun og samkeppnisstöðu. Þannig skapa Hagar virði fyrir hluthafa.
Hagar hafa það að markmiði að starfrækja og þróa leiðandi vörumerki á smásölumarkaði sem standast væntingar viðskiptavina sinna og hafa burði til að vaxa. Markmiðið er einnig að halda einfaldleika í starfsemi allra rekstrareininga sem og að reka hverja einingu sem sjálfstætt og arðbært fyrirtæki með öllum eiginleikum hefðbundins fyrirtækis. Markmið Haga er enn fremur að hámarka virði hverrar rekstrareiningar með aukinn þekkingu á viðskiptum og smásölu.
Stefna Haga er að verslanir félagsins verði ávallt fyrsti valkostur neytenda á grundvelli verðs, gæða, úrvals og þjónustu. Verkefni félagsins er að efla hag neytenda með framúrskarandi verslun og þjónustu og skapa eftirsóknarverðan vinnustað. Þannig ná Hagar markmiðum um að skila hluthöfum sanngjarnri ávöxtun. Gildi Haga eru hagkvæmni, samvinna, þjónustulund og framsækni.
Megin áhættupættir
Hjá Högum hefur verið unnið ítarlegt áhættumat þar sem skilgreindir hafa verið helstu áhættupættir í rekstri samstæðunnar. Tilgangur áhættumatsins er að greina áhættu á atburðum sem líklegar eru til að koma í veg fyrir að samstæðan nái markmiðum sínum. Áhættupættirnir hafa verið greindir og settar fram verklagsreglur til að koma í veg fyrir eða til að draga úr áhrifum þeirra.
Sá áhættupáttur sem viðkemur hvað mest ófjárhagslegri upplýsingagjóf og þeim málefnum sem hér um ræðir er orðsporsáhætta. Orðsporsáhætta er hættan á því að ímynd félagsins verði fyrir skaða vegna neikvæðrar umfjöllunar um viðskiptahætti þess sem getur síðan leitt til tekjutaps. Slík neikvæð umfjöllun getur komið upp ef félaginu verða á mistök í rekstri eða ef félagið eða tengdur aðili félagsins er sakaður um eða dæmdur fyrir athæfi sem samrýmist ekki lögum. Ef orðspor, ímynd eða trúverðugleiki félagsins biður tjón vegna opinberrar eða almennrar umræðu, getur það skert möguleika félagsins til vaxtar og haft neikvæð áhrif á framtiðartekur, viðskiptasambönd, samkeppnishæfni o.fl. Samstæðan hefur um árabil unnið markvisst að málum tengt sjálfbærni og samfélagslegri ábyrgð sem, til viðbótar við þann mikilvæga samfélagslega ávinning sem af slíkri vinnu hlyst, minnkar líkur á neikvæðri umfjöllun og að orðspor verði fyrir hnekki. Þá er unnið að gerð og framkvæmd viðbragðsáætllunar þar sem einnig er tekið til þátta á við samfélagslega ábyrgð, jafnréttis- og umhverfismál, stjórnar- og samfélagshætti og fleira. Unnið er að samskiptastefnu félagsins.
Dótturfélög Haga
Í lok rekstrarársins 2021/22 voru dótturfélög í samstæðu Haga sex talsins, þ.e. Hagar verslanir ehf., Olís ehf., Bananar ehf., Noron ehf., Mjöll Frigg ehf. (dótturfélag Olís) og Stórkaup ehf.
Undir hattí Haga verslana ehf. eru fyrirtækin Bónus, Hagkaup og Aðfóng. Bónus og Hagkaup eru tvær af stærstu matvöruverslunarkeðjum landsins en vöruhúsið Aðfóng sinnir stoðþjónustu við matvörukeðjurnar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf, frh.:
Dótturfélög Haga, frh:
Olís ehf. sérhæfir sig, auk annars, í sölu og þjónustu með eldsneyti. Olís rekur 25 þjónustustöðvar og 42 ÓB sjálsafgreirnsslustöðvar. Olís rekur einnig verslunina Rekstrarland. Mjöll Frigg er dótturfélag Olís.
Bananar ehf. er stærsti dreifingaraðili á fersku grænmeti og ávöxtum á Íslandi en stærstu viðskiptavinir Banana eru matvöruverslanir Haga. Noron ehf. rekur tískuvöruverslunina ZARA í Smáralind. Stórkaup ehf. er nýtt félag í samstæðu Haga sem mun hefja starfsemi á fyrri hluta rekstrarárs 2022/23 en félagið mun þjóna stórnotendum með vörur á borð hreinlætis-, heilbrigðis- og rekstrarvörur.
Samfélagsleg málefn
Árið 2017 setti stjórn Haga félaginu stefnu um samfélagslega ábyrgð en hún var endurskoðuð með breytingum á stjórnarfundi í apríl 2021. Hagar hafa valið 6 af 17 heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem styðja stefnustoðir félagsins og er ætlað að virkja stjórnendur til innleiðingar á stefnu og framkvæmd á verkefnum. Stefnuna má finna á vef félagsins, www.hagar.is/um-haga/samfelagsleg-abyrgd/, en hún tekur á flestum þeim þáttum sem hér eru til umfjöllunar. Þá er sérstakur kafli í ársskýrslu félagsins sem helgaður er málaflokknum. Hagar eru aðilar að Festu, miðstöð um samfélagsábyrgð og eru bakhjarlar Grænvangs, samstarfsvettvangs stjórnvalda og atvinnulifs um loftslagsmál og grænar lausnir.
Í lok árs 2019 skrifuðu Hagar, fyrir hönd allrar samstæðunnar, undir samning við Klappir Grænar lausnir hf. en markmið með samningnum er að ná mælanlegum árangri í umhverfismálum og málum tengdum sjálfbærni. Samhliða því gáfu Hagar í fyrsta sinn út samfélagsuppgjör samstæðunnar fyrir árið 2019, skv. UFS leiðbeiningum Nasdaq (e. ESG Reporting Guide 2.0). Þrjú af stærstu fyrirtækjum samstæðunnar, Bónus, Hagkaup og Olís, höfu sína vegferð með Klöppum árið 2018 þegar fyrirtækin kolefnisjöfnuðu rekstur verslana sinna í fyrsta sinn. Nú er innleiðingu umhverfisstjórnunarkerfsins lokið hjá öðrum rekstrareiningum samstæðunnar og var allur rekstur árið 2019 og 2020 kolefnisjafnaður, sem mótvægisaðgerð við þau umhverfisáhrif sem verða af rekstri samstæðunnar. Árið 2021 gáfu Bónus, Hagkaup og Olís í fyrsta sinn út samfélagsskýrslur vegna rekstrarársins 2020/21 en þar má finna ítarlega samantekt á helstu sjálfbærni og samfélags verkefnum og árangri á árinu. Þá voru í skýrslunni einnig sett fram sjálfbærnimarkmið fyrirtækjanna fyrir árið 2021.
Samfélagsuppgjör samstæðu Haga verður birt í ársskýrslu félagsins, í kafla um samfélagslega ábyrgð, og á heimasíðu Haga, www.hagar.is. Vísað er til niðurstöðu skýrslunnar hvað varðar þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfis- félags- og starfsmannamál.
Hagar leggja samfélaginu m.a. lið með því að bjóða neytendum hagstæðustu kjör hverju sinni og vera í forystu í baráttumálum fyrir hönd neytenda. Þá styður félagið ýmis samfélagsleg málefn hvort sem er í formi fjárhagslegra styrkja eða samstarfsverkefna.
Hagar veita fjárhagslega styrki til ýmissa góðgerðarmála og hafa gert alla tíð. Um er að ræða styrki, stóra sem smáa, þar sem áherslurnar hafa aðallega verið á hjálparstofnanir, forvarnarstarf, æskulýðsstarf íþróttafélaganna og styrki til tækjakaupa á Landspítalanum.
Hagar leggja áherslu á lýðheilsu í starfsemi sinni, með það að markmiði að bæta hag samfélagsins alls, neytenda og starfsmanna, og um leið hag félagsins sjálfs. Hagar kappkosta að bjóða upp á marga og hagstæða valkosti sem bæta heilbrigði neytenda.
Hagar hafa átt gott samstarf við Vinnumálastofnun um árabil en nokkur af fyrirtækjum félagsins taka þátt í verkefni þar sem fólki með skerta starfsgetu vegna andlegrar og/eða líkamlegrar fótlunar er veitt vinna hjá fyrirtækinu. Samstarfið, sem oft er kallað „Atvinna með stuðningi“, leggur áherslu á góða samvinnu við Vinnumálastofnun þar sem færni starfsmannsins er höfð að leiðarljósi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf, frh.:
Umhverfismál
Hagar leggja áherslu á að þekkja þau neikvæðu áhrif sem starfsemi félagsins hefur á umhverfið og leitast við að draga úr þeim eftir fremsta megni. Um árabil hefur sérstök áhersla verið lögð á að draga úr matarsóun, minnkun sorps og umhverfisvæna orkugjafa.
Hagar hafa um langt skeið lagt mikla áherslu á umhverfismál í daglegri starfsemi sinni en formleg umhverfisstefna fyrir Haga og dótturfélög var samþykkt af stjórn félagsins í apríl 2020. Umhverfisstefnuna má finna á heimasíðu Haga, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/.
Meginmarkmið stefnunnar er að félagið leggi sitt af mörkum í þágu sjálfbærrar þróunar og samfélagslegrar ábyrgðar og styðji við mikilvægi þess að starfsfólk sé meðvitað um aðgerðir félagsins í þágu umhverfisins. Hagar vilja nýta auðlindir landsins á sjálfbærran hátt í þágu atvinnulífsins, landsmanna og komandi kynslóða til efnahagslegs og félagslegs ábata og jafnframt stuðla að sjálfbærni auðlinda eins og hægt er.
Sérstaklega er hugað að aðgerðum hvað varðar vatn, orku og endurvinnslu í allri starfsemi Haga, hvort sem er á skrifstofum, í verslunum, á starfsstöðvum og í framkvæmdum á vegum félagsins. Hagar og dótturfyirtæki hafa flokkað sorp frá skrifstofu og verslunum í lengri tíma. Þar sem verið er að endurnýja tækni- og tækjabúnað er almennt leitast við að nota umhverfisvænar og orkusparandi lausnir. Til að mynda hefur LED lýsingu verið komið upp í flestum verslunum, kælimiðlum skipt úr freoni í íslenskt og vistvænt koldíoxið og kælum lokað þar sem kostur er. Sérstök áhersla hefur verið á að minnka notkun á plasti í allri framleiðslu og starfsemi Haga. Almennt hefur verið leitast við að verslanir Haga séu eins umhverfisvænar, vistvænar og orkusparandi og hægt er og verður unnið áfram að því markmiði.
Hagar og dótturfélög notast við umhverfisstjórnunarkerfi frá Klöppum Grænum lausnum hf. og er markmiðið að ná mælanlegum árangri í umhverfismálum og málum tengdum sjálfbærni. Kerfið gerir félaginu kleift að vakta og fylgjast með t.d. eldsneytisnotkun, magni af úrgangi, endurvinnslu, rafmagns- og vatnsnotkun og fleira sem skráð er á félagið og dótturfélög þess. Hafin er innleiðing á uppsetningu búnaðar og tækja sem þarf til að auðvelda álestur innan fasteigna Haga og er sú vinna enn í gangi.
Á árinu 2020 var sett á laggirnar umhverfisráð Haga sem í er a.m.k. einn aðili úr hverju dótturfélági en hlutverk umhverfisráðsins er að stuðla að fræðslu fyrir starfsfólk með það að markmiði að efla umhverfisvitund innan starfseininga. Einnig að samræma aðgerðir innan dótturfélaga eins og kostur er. Umhverfisráðinu er einnig ætlað að gera aðgerðaáætlun hvað varðar umhverfismál og gildir áætlunin til tveggja ára í senn. Í þeirri áætlun skal m.a. útlista leiðir að markmiðum og þær aðgerðir sem fara þarf í til að ná settum markmiðum.
Þá hefur Olís staðfest þátttöku sína í loftlagssamningi Festu og Reykjavíkurborgar með undirritun þann 8. desember 2017 en loftslagsmarkmið Olís eru að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda.
Starfsmannamál
Hagar kappskosta að tryggja velliðan og öryggi starfsfólks, og hafa m.a. í því tilliti innleitt mánaðarlegar viðhorfskannanir meðal starfsfólks. Jafnrétti er haft að leiðarljósi í öllum ákvörðunum og skapar félagið virði fyrir atvinnulífið með menntun og þjálfun starfsfólks.
Jafnréttis- og mannréttindastefna Haga var endurskoðuð og samþykkt af stjórn félagsins í september 2021. Stefna Haga er að gætt skuli fyllsta jafnréttis milli kynjanna og að allt starfsfólk Haga og dótturfélaga þess sé metið að eigin verðleikum, óháð kyni, aldri, kynhneigð og uppruna. Allt starfsfólk skal njóta sömu virðingar og skulu kynin hafa jafna stöðu innan fyrirtækisins. Hvers konar mismunun er óheimil og verður ekki liðin og er það stefna fyrirtækisins að koma í veg fyrir að slíkt ranglæti eigi sér stað. Jafnréttis- og mannréttindastefnan er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf, frh.:
Starfsmannamál, frh.:
Öll dótturfélög Haga hafa lokið vinnu við jafnlaunavottun, sbr. breytingu á lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna sem lögfest var í júní 2017. Hafa þau nú öll innleitt jafnlaunakerfi sbr. staðal ÍST 85 um jafnlaunavottun.
Stjórn Haga hefur sett félaginu starfskjarastefnu sem hefur það að markmiði við gerð samninga um starfskjör, að félagið sé samkeppnishæft um starfsfólk og stjórnendur. Til að svo megi verða skal félagið bjóða samkeppnishæf laun við það sem tíðkast hjá sambærilegum fyrirtækjum. Hagar telja nauðsynlegt að hlúa vel að kjörum stjórnenda félagsins þannig að félagið njóti starfskrafta þeirra og hæfileika sem allra best þannig að hagur þeirra og félagsins fari saman. Við ákvörðun um starfskjör er horft til ábyrgðar og árangurs og gætt að viðurkenndum jafnréttissjónarmiðum. Starfskjarastefnan er liður í að tryggja langtímahagsmuni eigenda félagsins, stjórnenda og annarra hagsmunaaðila, með skipulegum, einföldum og gagnsæjum hætti. Starfskjarastefnan er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/, en hún var samþykkt á aðalfundi Haga þann 3. júní 2021.
Spillinga- og mútumál
Hagar starfa eftir þeim lögum og reglum sem félaginu ber að fylgja, sem og leiðbeiningum um góða stjórnarhætti. Auk þess hefur félagið sett sér síða- og samskiptareglur sem fylgt er í hvívetna í starfseminni.
Í síðareglum Haga og dótturfélaga, sem endurskoðaðar og samþykktar voru af stjórn í apríl 2022, er lögð áhersla á að stjórn og starfsfólk skuli ávallt fara að lögum og almennum viðmiðum um síðferði í viðskiptum og að fylgt sé þeim reglum sem félagið setur á hverjum tíma. Kveðið er á um að oheimilt er að misnota aðstöðu sína í starfi, þannig að félagið beri skaða af og eru starfsmenn hvattir til að tilkynna næsta yfirmanni ef þeir verða vitni að spillingu eða óreiðu innan félagsins. Síðareglur þessar leggja einnig áherslu á að forða starfsmönnum frá að taka ákvarðanir sem skapað geta hagsmunaárekstra en meginreglan er sú að hagsmunir starfsmanna og félagsins skuli fari saman. Þá er oheimilt að taka við gjöfum, boðsferðum eða annars konar fríðindum frá viðskiptamönnum félagsins nema með samþykki yfirmanns. Síðareglur félagsins má finna á vefsíðu Haga, www.hagar.is/fjarfestar/stjorn-og-stjornarhaettir/samthykktir-starfsreglur-og-stefnur/.
Á rekstrarárinu 2020/21 vann félagið að áhættumati vegna aðgerða gegn peningapvætti og fjármögnun hryðjuverka, sem samþykkt var af stjórn félagsins í mars 2021. Markmið áhættumatsins er að greina og meta þá áhættubætti sem samstæðan stendur frammi fyrir og beita ráðstöfunum til að draga úr hættu á að félagið verði notað í tengslum við glæpastarfsemi, m.a. með innleiðingu verkferla.
Hafin er innleiðing á verklagi við uppljóstrun starfsmanna um lögbrot eða aðra ámælisverða háttsemi, sbr. lög nr. 40/2020 um vernd uppljóstrara.
Mannréttindi
Hagar leggja sig alla fram um að virða almenn mannréttindi í allri starfsemi félagsins líkt og kveður á um í Mannréttindasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Að sama skapi gerir félagið þær kröfur að hagsmunaaðilar virði mannréttindi. Þá er barnaprælkun, nauðungarvinna, sem og þrælahald, ekki liðin innan félagsins. Þessu til stuðnings er í gildi jafnréttis- og mannréttindastefna Haga og síðareglur sem fjallað er um hér að framan. Þá eru Hagar með í gildi viðauka við alla verksamninga félagsins þar sem aðalverktakar lýsa því yfir að þeir muni ávallt og í hvívetna virða lög- og samningsbundin réttindi þeirra aðila sem þeir ráða til sinna starfa, hvort sem um ræðir launpega, starfsmenn starfsmannaleiga, aðra verktaka og/eða undirverktaka. Aðalverktaki lýsir því yfir að starfsemi hans uppfylli ávallt þær kröfur sem íslensk lög, reglur og venjur á vinnumarkaði gera hverju sinni. Aðalverktaki lýsir því einnig yfir að hann beri svokallaða keðjuábyrgð, þ.e.a.s. hann ábyrgist að aðrir verktakar og/eða undirverktakar sem hann hefur ráðið til sinna starfa uppfylli sömu kröfur þannig að réttindi allra þeirra starfsmanna sem að verki koma séu tryggð.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2022