AI assistant
Hagar — Annual Report 2021
May 10, 2021
2196_rns_2021-05-10_6aa56905-1169-4506-bf34-9b2dc846b5fb.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
Hagar hf.
Ársreikningur samstæðunnar
- febrúar 2021
Hagar hf.
Hagasmára 1
201 Kópavogur
Kt. 670203-2120
Emisylfirlit
Samstæðursreikningur Haga hf. 28. februar 2021
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra ... 3
Áritun óháðs endurskoðanda ... 7
Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu ... 11
Efnahagsreikningur ... 12
Eiginfjáryfirlit ... 13
Sjóðstreymisyflit ... 14
Skýringar ... 15
Viðaukar - óendurskoðuð fylgiskjól:
Ársfjórðungayfirlit ... 41
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf ... 42
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Hagar hf. („félagið“) er verslunarfyrirtæki með starfsemi á Íslandi en félagið er leiðandi á íslenskum matvöru-, sérvöru- og eldsneytismarkaði. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 39 matvöruverslanir, 26 Olís bjónustustöðvar, 43 ÓB-stöðvar, tvær birgðaverslanir, þrjár sérvöruverslanir, tvö apótek, tvö vöruhús og tvær framleiðslustöðvar. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði matvöru og tengdra vöruhúsa, auk eldsneytissölu.
Ársreikningur samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu. Ársreikningur 28. febrúar 2021 samanstendur af samstæðuársreikningi Haga hf. og dótturfélaga, sem vísað er til sem samstæðunnar.
Breyting á framkvæmdastjórn
Þann 1. júlí 2020 tók Finnur Oddsson við starfi forstjóra Haga hf. Finnur Árnason, fyrverandi forstjóri, sagði starfi sínu lausu þann 30. apríl 2020 og lét af störfum þann 30. júní 2020. Fjallað er um fjárhagsleg áhrif vegna starfslokanna í skýringu 26 um tengda aðila.
Í janúar 2021 hóf Eiður Eiðsson störf hjá Högum sem framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni en það er ný staða innan samstæðunnar. Í febrúar 2021 tók Magnús Magnússon til starfa sem framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar sem einnig er ný staða innan Haga.
Áhrif COVID-19 faraldursins á afkomu og stöðu samstæðunnar
Áhrifa faraldursins fór strax að gæta í rekstri samstæðunnar í upphafi rekstrarársins, þegar velta í dagvöruhluta samstæðunnar fór að aukast, velta í eldsneytishlutunum dróst verulega saman og framlegð minnkaði. Áhrifin voru hvað mest á fyrsta ársfjörðungi þegar gengisfall íslensku krónunnar og lækkun á heimsmarkaðsverði á olíu höfðu mikil áhrif á framlegð ásamt verðhækkunum frá birgjum. Rekstur á öðrum ársfjörðungi gekk vel, þar sem aukin verslun innanlands hafði jákvæð áhrif á afkomu allra rekstrareininga. Þriði ársfjörðungur var lakari þar sem framlegð var heldur undir væntingum, auk þess sem rekstarkostnaður hækkaði nokkuð vegna faraldursins. Afkoma fjörða ársfjörðungs var svo umfram væntingar með ágætri veltuaukningu og bættri framlegð. Afkoma ársins í heild er lítillega yfir efri mörkum útgefinnar afkomuspár og er það niðurstaða stjórnar og stjórnenda að vel hafi tekist til á árinu þrátt fyrir ófyrirsjáanleika og almennt mjög krefjandi aðstæður til rekstrar. Þar á starfsfólk Haga og dótturfélaga sérstakar þakkir skildar fyrir ósérhlífni og dugnað.
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið 2021/22 sem nú er hafið gerir ráð fyrir að EBITDA afkoma félagsins verði 8.600-9.100 millj.kr. Gert er ráð fyrir að áhrifa af faraldrinum muni gæta á rekstur samstæðunnar fram á mitt rekstrarár 2021/22. Nánari upplýsingar um áhrif COVID-19 má finna í skýringu 22.
Rekstur ársins og fjárhagsleg staða
Samkvæmt rekstrarreikningi og yfirliti um heildarafkomu var hagnaður af rekstri samstæðunnar að fjárhæð 2.519 millj. kr. Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) var 8.805 millj. kr. Samkvæmt efnahagsreikningi námu eignir samstæðunnar 61.648 millj. kr. Eigið fé í lok reikningsársins nam 25.187 millj. kr. og var eiginfjárhlutfall 40,9%. Fjöldi ársverka á árinu voru 1.473 (2019/20: 1.522).
Áætlun stjórnenda fyrir rekstrarárið sem nú er liðið gerði ráð fyrir að rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) yrði 8.100-8.600 millj. kr. Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) er 8.805 millj. kr. og því lítillega umfram útgefna áætlun.
Sala á Reykjavíkur Apóteki ehf. og rekstri Útilífss
Eftir lok reikningstímabilsins var skrifað undir kaupsamning um sölu á rekstri og eignum tengdum smásöluversluninni Útilíf. Einnig hefur verið skrifað undir kaupsamning um sölu á 90% eignarhluta félagsins í Reykjavíkur Apóteki ehf. Afhending hefur ekki farið fram. Áhrif samninganna eru óveruleg á afkomu, eignir og skuldir samstæðunnar. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 23.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Hluthafar
Hluthafar voru 684 í byrjun rekstrarársins og 784 í lok þess. Tíu stærstu hluthafar í árslok eru eftirfarandi:
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
|---|---|---|
| Gildi - lífeyrissjóður | 16,96% | 14,56% |
| Lífeyrissjóður verzlunarmanna | 11,09% | 9,95% |
| Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (LSR) | 11,86% | 14,01% |
| Birta lífeyrissjóður | 6,95% | 6,41% |
| Stapi lífeyrissjóður | 5,63% | 4,99% |
| Samherji hf. | 4,34% | 4,22% |
| Festa - lífeyrissjóður | 4,18% | 3,86% |
| Íslensk verðbréf - safnreikningur | 3,43% | 4,02% |
| Brú Lífeyrissjóður starfsmanna sveitarfélaga | 3,22% | 0,88% |
| Söfnunarsjóður lífeyrisréttinda | 2,78% | 2,70% |
Hlutafé og sambykktir
Skráð hlutafé félagsins nam í lok reikningsárs 1.181 millj. kr. Hver hlutur er ein króna að nafnverði. Allir hlutir eru í sama flokki og njóta sömu réttinda. Eigin hlutir í upphafi árs námu 24 millj. kr. að nafnverði en í lok árs á félagið 26,4 millj. kr. eigin hluti að nafnverði. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 18.
Samkvæmt 8. gr. í sambykktum félagsins kemur fram að sambykktum verður einungis breytt, umfram það sem hlutafélagalög leyfa, á lögmætum hluthafafundi. Ákvörðun um breytingar á sambykktum verður því aðeins gild að hún hljóti sambykki minnst 2/3 hluta greiddra atkvæða svo og sambykki hluthafa sem ráða yfir a.m.k. 2/3 hlutum þess hlutafjár sem farið er með atkvæði fyrir á hluthafafundinum.
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 3. júní nk. að greiddur verði 1,27 kr. arður á hlut til hluthafa á árinu 2021, samtals 1.500 millj. kr. Vísað er í ársreikning um breytingar á eigin fé.
Stjórnarhættir
Stjórnarhættir Haga hf. mótast af lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, sambykktum félagsins og starfsreglum stjórnar. Hagar hf. fylgja, án frávika, leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja, 5. útgáfu frá árinu 2015, gefnum út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ OMX Iceland hf. og Samtökum atvinnulífsins.
Útskýringar má sjá í ítarlegri yfirlýsingu um stjórnarhætti félagsins, sem er útbúin í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja og er aðgengileg á vefsíðu félagsins, www.hagar.is. Leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja má nálgast á heimasíðu Viðskiptaráðs Íslands, www.vi.is, og á www.leidbeiningar.is.
Í tengslum við gerð ársreiknings hefur félagið komið á innra eftirliti og stýrir áhættu með viðeigandi starfaað greiningu og vel skilgreindum ábyrgðarsviðum. Stjórn félagsins fær einnig reglulega skýrslur um fjárhagslegar áhættar félagsins sem og skýrslur um einstaka deildir til að fylgjast með árangri. Ferlar eru til staðar til að tryggja eftirlit með tekjuskráningu, rekstrarkostnaði og öðrum þáttum sem hafa áhrif á ársreikning félagsins. Enn fremur hefur endurskoðunarnefnd vakandi auga með fyrirkomulagi og virkni innra eftirlits. Frekari upplýsingar um áhættustýringu félagsins er að finna í skýringu 24.
Stjórn félagsins skipa fimm stjórnarmenn en hún var kjörin á hluthafafundi félagsins þann 9. júní 2020. Davíð Harðarson er formaður stjórnar, Eiríkur S. Jóhannsson er varaformaður og aðrir stjórnarmenn eru Eva Bryndís Helgadóttir, Jensína Kristín Böðvarsdóttir og Katrín Olga Jóhannesdóttir. Í stjórn eru þrjár konur og tveir karlar. Stjórnarmenn hafa viðtæka reynslu úr atvinnulífinu og fjölbreytta menntun að baki. Meirihluti stjórnarmanna teljast vera óháðir félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthöfum þess. Ítarlegar upplýsingar um stjórnarmenn má finna á heimasíðu félagsins, www.hagar.is.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Stjórnarhættir, frh.:
Stjórn félagsins hefur sett sér sérstakar starfsreglur sem eru yfirfarnar árlega. Starfsreglurnar taka mið af fyrirmælum sáttar félagsins við Samkeppniseftirlitið frá 11. september 2018. Starfsreglur stjórnar eru aðgengilegar á vefsíðu félagsins, www.hagar.is, þar sem verkefni stjórnar eru sett fram. Stjórnarfundir voru haldnir að minnsta kosti mánaðarlega á rekstrarárinu 2020/21. Fundina sitja auk stjórnarmanna forstjóri, framkvæmdastjóri fjármálasviðs og framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar félagsins. Einfaldur meirihluti stjórnarmanna ræður afgreiðslu mála á stjórnarfundum. Stjórn metur árlega eigin störf.
Lykilstjórnendur Haga hf. eru Finnur Oddsson, forstjóri Haga, Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga, Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga, Guðmundur Marteinsson, framkvæmdastjóri Bónus, Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Jón Ólafur Halldórsson, framkvæmdastjóri Olís, Kjartan Már Friðsteinsson, framkvæmdastjóri Banana og Lárus Óskarsson, framkvæmdastjóri Aðfanga.
Á aðalfundi félagsins, þann 9. júní 2020, kusu hluthafar sér tilnefningarnefnd. Hlutverk tilnefningarnefndar er að meta tilvonandi stjórnarmenn út frá hæfni, reynslu og þekkingu og að tilnefna einstaklinga til stjórnarsetu. Tilnefningarnefnd skipa nú Símon Á. Gunnarsson, formaður nefndar, Ásta Bjarnadóttir og Björg Sigurðardóttir. Meirihluti nefndarmanna er óháður félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthófum þess.
Í starfsreglum tilnefningarnefndar, sem samþykktar voru á aðalfundi félagsins þann 7. júní 2019, er lýsing á stefnu um fjölbreytileika í stjórn félagsins. Er þar m.a. kveðið á um að markmið félagsins sé að stjórn beri með sér fjölbreytni og breidd í hæfni, reynslu og þekkingu og beri með sér í ásýnd og reynd samkeppnislegt sjálfstæði stjórnar, auk þess að tryggja að kynjahlutföll séu sem jöfnust.
Stjórn Haga hf. hefur kosið endurskoðunarnefnd og starfskjaranefnd. Hlutverk endurskoðunarnefndar er m.a. að fara yfir fjárhagslegar upplýsingar og fyrirkomulag upplýsingagjafar frá stjórnendum. Endurskoðunarnefndina skipa nú Eva Bryndís Helgadóttir, Katrín Olga Jóhannesdóttir og Anna Þórðardóttir sem er formaður nefndarinnar. Nefndarmenn eru óháðir endurskoðendum Haga hf., daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthófum þess. Endurskoðunarnefnd skal yfirfara mikilvæg atriði varðandi reikningsskil félagsins, þ.m.t. flókin og óvenjuleg viðskipti og matskennda liði. Hlutverk starfskjaranefndar er að undirbúa tillögu að starfskjarastefnu félagsins, tillögu til hluthafafundar um starfskjór stjórnarmanna og framkvæmd starfssamninga við forstjóra og aðra þá starfsmenn er heyra undir stjórn félagsins. Þá skal starfskjaranefnd hafa eftirlit með framfylgd starfskjarastefnunnar og útbúa skýrslu um framkvæmd hennar. Starfskjaranefnd skipa Jensína Kristín Böðvarsdóttir, formaður nefndarinnar, Davíð Harðarson og Eiríkur S. Jóhannsson. Meirihluti nefndarmanna eru óháðir daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthófum þess.
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf
Ófjárhagslegar upplýsingar sem nauðsynlegar eru til að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfis-, félags- og starfsmannamál, sem og stefnu félagsins í mannréttindamálum, mútu- og spillingarmálum, eru birtar í sérstökum viðauka á bls. 42.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Samkvæmt bestu vitneskju er það álit okkar að samstæðuársreikningur félagsins gefi glögga mynd af rekstrarafkomu samstæðunnar fyrir reikningsárið sem lauk 28. febrúar 2021, eignum, skuldum og fjárhagsstöðu hennar þann 28. febrúar 2021 og breytingum á handbæru fé á reikningsárinu, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu.
Jafnframt er það álit okkar að samstæðuársreikningurinn og skýrsla stjórnar og forstjóra geymi glöggt yfirlit um þróun og árangur í rekstri samstæðunnar, stöðu hennar, og lýsi helstu áhættuþáttum og óvissu sem samstæðan býr við.
Stjórn og forstjóri Haga hf. hafa í dag farið yfir samstæðuársreikning félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021 og staðfesta hann með undirritun sinni. Stjórn og forstjóri leggja til við aðalfund félagsins að samþykkja samstæðuársreikninginn.
Kópavogi, 10. maí 2021
Stjórn:
Davíð Harðarson, formaður
Eiríkur S. Jóhannsson, varaformaður
Eva Bryndís Helgadóttir, meðstjórnandi
Jensina Kristín Böðvarsdóttir, meðstjórnandi
Katrín Olga Jóhannesdóttir, meðstjórnandi
Forstjóri:
Finnur Oddson
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Áritun óháðs endurskoðanda
Til stjórnar og hluthafa Haga hf.
Álit
Við höfum endurskoðað meðfylgjandi samstæðuársreikning Haga hf. og dótturfélaga (samstæðan) fyrir reikningsárið 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021, að undanskilinni skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningurinn gefi glögga mynd af afkomu samstæðunnar á reikningsárinu 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021, efnahag hennar 28. febrúar 2021 og breytingu á handbæru fé á reikningsárinu 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga.
Álit okkar er í samræmi við skýrslu okkar til endurskoðunarnefndar.
Samstæðuársreikningurinn innifelur
- Skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
- Rekstrarreikning og yfirlit um heildarafkomu 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021.
- Efnahagsreikning 28. febrúar 2021.
- Eiginfjáryfirlit 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021.
- Sjóðstreymisyflrit 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021.
- Skýringar, sem innifela helstu reikningsskilaaðferðir og aðrar skýringar.
Skýrsla stjórnar og yfirlýsing stjórnar og forstjóra er undanskilin endurskoðun, sbr. kafla um aðrar upplýsingar.
Grundvöllur álits
Endurskoðað var í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla. Ábyrgð okkar samkvæmt stöðlunum er nánar útskýrð í kaflanum um ábyrgð endurskoðenda.
Óhæði
Við erum óháð samstæðunni samkvæmt ákvæðum laga um endurskoðendur og endurskoðun og síðareglna sem gilda um endurskoðendur á Íslandi og varða endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar. Við uppfyllum jafnframt aðrar kröfur um starf okkar sem endurskoðendur í samræmi við ákvæði síðareglna.
Samkvæmt okkar bestu vissu, lýsum við yfir að önnur þjónusta sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar er í samræmi við ákvæði íslenskra laga og reglna og að við höfum ekki veitt þjónustu sem óheimilt er að veita samkvæmt ákvæðum 5.1. gr. Evrópureglugerðar nr. 537/2014.
Gerð er grein fyrir annarri þjónustu sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar, á tímabilinu 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021 í skýringu 27.
Við teljum að við endurskoðunina höfum við aflað nægilegra og viðeigandi gagna til að byggja álit okkar á.
Lykilatriði endurskoðunarinnar
Lykilatriði endurskoðunarinnar eru þau atriði sem að okkar faglega mati höfðu mesta þýðingu í endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar reikningsárið 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021. Sem hluti af endurskoðun okkar á samstæðuársreikningnum voru þessi lykilatriði skoðuð sérstaklega. Við látum ekki í ljós sérstakt álit varðandi þessi lykilatriði, einungis er látið í ljós álit á samstæðuársreikningnum í heild.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
| Lykilatriði endurskoðunarinnar | Endurskoðunaraðgerðir |
|---|---|
| Mat viðskiptavildar |
Viðskiptavild samstæðunnar nemur kr. 10.095 milljónum í lok febrúar 2021 og er um 16% af heildareignum samstæðunnar og um 40% af eigin fé samstæðunnar.
Mat á virðisrýrnun er háð faglegu mati og byggir m.a. á áætlunum stjórnenda um afkomu og framtíðarvöxt.
Sjá nánar umfjöllun í skýringum nr. 3f og 3h um reikningsskilaaðferðir gagnvart viðskiptavild og virðisrýrnun og skýringu nr. 13 um óefnislegar eignir.
Viðskiptavild er verulegur liður í reikningsskilum samstæðunnar og vegna óvissu í mati tengt forsendum stjórnenda og öðrum forsendum sem virðisrýrnunarpróf byggja á er þessi liður lykilatriði í endurskoðun okkar. | Endurskoðun á mati á viðskiptavild fölst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Mat á virðisrýrnun viðskiptavildar samstæðunnar var yfirfarið og virðisrýrnunarpróf endurreiknað.
- Forsendur rekstrar- og sjóðstreymisáætlana til næstu fimm ára voru yfirfarnar. Í þeirri vinnu fölst að lagt var mat á forsendur um tekjur, rekstrarkostnað, framlegð og fjárfestingar fyrir spátímabilið m.a. á grundvelli sögulegra upplýsinga og áætlana.
- Forsendur um framtíðarvöxt voru yfirfarnar.
- Ávöxtunarkrafa (WACC) sem notuð er við núvirðingu fyrir einstaka fjárskapandi einingar var borin saman við fjármagnskostnað samstæðunnar og aðrar markaðsforsendur.
Verðmatssérfræðingar PwC aðstoðuðu við endurskoðun viðskiptavildar.
Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar. |
| Lykilatriði endurskoðunarinnar | Endurskoðunaraðgerðir |
| Mat vörubirgða
Vörubirgðir nema kr. 8.791 milljónum í lok febrúar 2021 og nema um 14% af heildareignum og um 35% af eigin fé samstæðunnar.
Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluverði, hvort sem lægra reynist. Á hverjum reikningsskiladegi leggja stjórnendur mat á vörubirgðir. Við mat á vörubrigðum horfa stjórnendur m.a. til söluhæfis birgðanna og vænts söluverðs.
Sjá nánar umfjöllun í skýringu nr. 3g um reikningsskilaaðferðir gagnvart vörubirgðum og skýringu nr. 15 um vörubirgðir.
Vegna óvissu um endanlega niðurstöðu er mat vörubirgða lykilatriði í endurskoðun okkar. | Endurskoðun á mati vörubirgða fölst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Birgðafærlinn var yfirfarinn.
- Afstemmingar á bókfærðri stöðu vörubirgða við viðeigandi undirkerfi og talningar voru yfirfarnar.
- Aðferðafræði og forsendur stjórnenda við mat vörubirgða voru yfirfarnar.
- Réttmæti kostnaðarverðs vörubirgða var sannreynt með úrtaksprófunum.
- Mat stjórnenda á ónýtum og/eða úreltum vörum var yfirfarið.
- Úrtaksprófanir á söluverði með samanburði við kostnaðarverð.
Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar. |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
Aðrar upplýsingar, þ.m.t. skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Stjórn og forstjóri bera ábyrgð á öðrum upplýsingum. Aðrar upplýsingar eru skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra og viðaukar við ársreikning samstæðunnar, ársfjörðungayfirlit og ófjárhagsleg upplýsingagjóf, sem lágu fyrir við áritun okkar.
Aðrar upplýsingar eru jafnframt ársskýrsla félagsins. Ársskýrsla liggur ekki fyrir við áritun okkar á samstæðuársreikninginn en við búumst við að fá hana afhenta til yfirferðar áður en hún verður gefin út.
Álit okkar á samstæðuársreikningnum nær ekki til annarra upplýsinga, þ.m.t. skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra og við staðfestum þær ekki á neinn hátt.
Í tengslum við endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar ber okkur að yfirfara aðrar upplýsingar, sem tilgreindar eru hér að ofan, þegar þær liggja fyrir og meta hvort þær eru í verulegu ósamræmi við samstæðuársreikninginn eða skilning sem við höfum aflað við endurskoðunina eða ef svo virðist að verulegar rangfærslur séu í þeim. Ef við, á grundvelli vinnu okkar, ályktum að verulegar rangfærslur séu í öðrum upplýsingum ber okkur að skýra frá því. Við höfum ekki greint atriði sem ber að greina sérstaklega frá.
Hvað varðar skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra höfum við, í samræmi við ákvæði 104. gr. laga um ársreikninga nr. 3/2006, yfirfarið að skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra hafi að geyma þær upplýsingar sem þar ber að veita í samræmi við lög um ársreikninga komi þær ekki fram annars staðar í samstæðuársreikningnum.
Ábyrgð stjórnar og forstjóra á samstæðuársreikningnum
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga. Stjórn og forstjóri eru einnig ábyrg fyrir því innra eftirliti sem nauðsynlegt er að sé til staðar varðandi gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins, þannig að hann sé án verulegra annmarka hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Við gerð samstæðuársreikningsins ber stjórnendum samstæðunnar að meta hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi. Stjórnendum ber að semja ársreikning samstæðunnar á þeirri forsendu að um áframhaldandi starfsemi sé að ræða, nema stjórnendur ætli að leysa samstæðuna upp eða hætta rekstri hennar, eða hafi ekki raunhæft val um annað en að hætta starfsemi samstæðunnar. Stjórnendum samstæðunnar ber að setja fram viðeigandi skýringar varðandi hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi ef við á og hvers vegna stjórnendur beita forsendunni um áframhaldandi starfsemi við gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Stjórn og endurskoðunarnefnd skulu hafa eftirlit með gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Ábyrgð endurskoðenda á endurskoðun samstæðuársreikningsins
Markmið okkar er að afla nægjanlegrar vissu um að samstæðuársreikningurinn sé án verulegra annmarka, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka og gefa út áritun með áliti okkar. Nægjanleg vissa er mikil vissa en ekki trygging þess að endurskoðun, sem framkvæmd er í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla, muni ávallt leiða í ljós alla verulega annmarka séu þeir til staðar. Annmarkar geta stafað af sviksemi eða mistökum og eru metnir verulegir ef þeir, einir og sér eða samanlagðir, gætu haft áhrif á fjárhagslegar ákvarðanir notenda sem grundvallaðar eru á samstæðuársreikningnum.
Endurskoðun í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla byggir á faglegu mati og faglegri tortryggni. Við framkvæmum einnig eftirfarandi:
Greinum og metum áhættuna af verulegum annmörkum, vegna sviksemi eða mistaka, og skipuleggjum endurskoðunaraðgerðir til að mæta þessari áhættu og öflum endurskoðunargagna sem eru nægjanleg og viðeigandi grunnur fyrir áliti okkar. Áhættan af því að greina ekki verulega annmarka sem stafa af sviksemi er meiri en áhætta af annmörkum vegna mistaka, þar sem sviksemi getur stafað af fölsun, misvísandi framsetningu samstæðuársreiknings, að mikilvægum atriðum sé viljandi sleppt, samanteknum ráðum eða að innra eftirlit sé sniðgengið.
Öflum skilnings á innra eftirliti sem er viðeigandi fyrir endurskoðun okkar í þeim tilgangi að hanna endurskoðunaraðgerðir, en ekki til þess að gefa álit á virkni innra eftirlits samstæðunnar.
Metum hvort val stjórnenda á reikningsskilaðferðum sé viðeigandi og hvort matsaðferðir þeirra séu raunhæfar. Einnig skoðum við hvort tengdar skýringar séu við hæfi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
Ábyrgð endurskoðenda á endurskoðun samstæðuársreikningsins, framhald
Ályktum um notkun stjórnenda á forsendunni um áframhaldandi starfsemi og metum á grundvelli endurskoðunarinnar hvort verulegur vafi leiki á rekstrarhæfi samstæðunnar eða hvort aðstæður séu til staðar sem gætu valdið verulegum efasemdum um rekstrarhæfi hennar. Ef við teljum að veruleg óvissa ríki, ber okkur að vekja sérstaka athygli á viðeigandi skýringum í samstæðuársreikningnum um óvissuna og ef þær upplýsingar eru ekki nægjanlegar að okkar mati, víkjum við frá fyrirvaralausu áliti. Niðurstaða okkar byggir á þeim endurskoðunargögnum sem við höfum aflað fram að dagsetningu áritunar okkar. Engu að síður geta atburðir eða aðstæður í framtíðinni leitt til þess að samstæðan verði ekki lengur rekstrarhæf.
Metum framsetningu, gerð og innihald samstæðuársreikningsins í heild, að meðtöldum skýringum og hvort hann grundvallast á fyrirliggjandi færslum og atburðum og gefi glögga mynd samanber álit okkar.
Öflum nægjanlegra endurskoðunargagna vegna fjárhagsupplysinga félaga og eininga innan samstæðunnar og gefum út álit á samstæðuársreikningnum. Við erum ábyrg fyrir skipulagi, umsjón og framgangi endurskoðunar samstæðunnar. Við berum ábyrgð á áliti okkar.
Við upplýsum stjórn og endurskoðunarnefnd meðal annars um áætlað umfang og tímasetningu endurskoðunarinnar og veruleg atriði sem upp geta komið í endurskoðun okkar, þar á meðal verulega annmarka í innra eftirliti ef við á.
Við höfum lýst því yfir við stjórn og endurskoðunarnefnd að við uppfyllum nauðsynleg síðferðis- og óhæðisskilyrði og við munum láta þeim í té allar upplýsingar um hugsanleg tengsl og önnur atriði sem gætu haft áhrif á óhæði okkar og trúnað.
Við höfum lagt mat á hvaða atriði, af þeim atriðum sem við höfum upplýst stjórn og endurskoðunarnefnd um, höfðu mesta þýðingu á yfirstandandi ári og eru það lykilatriði endurskoðunarinnar. Við lýsum þessum lykilatriðum í áritun okkar nema lög og reglur leyfi ekki að upplýst sé opinberlega um tiltekin atriði eða í algjörum undantekningartilfellum þegar mat okkar er að neikvæðar afleiðingar af birtingu slíkra upplýsinga vegi þyngra en ávinningur almennings af birtingu upplýsinganna.
Önnur atriði samkvæmt ákvæðum laga og reglna
Kosning endurskoðanda
Við vorum kosin endurskoðendur á aðalfundi Haga hf. þann 7. júní 2017. Kosning okkar hefur verið endurnýjuð árlega á aðalfundi félagsins og höfum við því verið endurskoðendur félagsins samfellt í fjögur ár.
Kópavogi, 10. maí 2021
PricewaterhouseCoopers ehf.
Bryndís Björk Guðjónsdóttir
löggiltur endurskoðandi
Vignir Rafn Gíslason
löggiltur endurskoðandi
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu
- mars 2020 til 28. februar 2021
| Skýr. | 2020/21 | 2019/20 | |
|---|---|---|---|
| Vörusala | 119.582 | 116.357 | |
| Kostnaðarverð seldra vara | ( 93.067) | ( 90.551) | |
| Framlegð | 26.515 | 25.806 | |
| Aðrar rekstrartekjur | 5 | 409 | 484 |
| Laun og launatengd gjöld | 6 | ( 12.812) | ( 12.087) |
| Annar rekstrarkostnaður | 7 | ( 5.307) | ( 5.313) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir | 8.805 | 8.890 | |
| Afskriftir | 8 | ( 4.258) | ( 3.927) |
| Rekstrarhagnaður | 4.547 | 4.963 | |
| Fjármunatekjur | 53 | 178 | |
| Fjármagnsgjöld | ( 1.606) | ( 1.505) | |
| Hrein fjármagnsgjöld | 9 | ( 1.553) | ( 1.327) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 3j | 125 | 139 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 3.119 | 3.775 | |
| Tekjuskattur | 10 | ( 600) | ( 721) |
| Heildarhagnaður ársins | 2.519 | 3.054 | |
| Skipting hagnaðar: | |||
| Hluthafar móðurfélags | 2.522 | 3.054 | |
| Hlutdeild minnihluta | ( 3) | 0 | |
| 2.519 | 3.054 | ||
| Hagnaður á hlut: | |||
| Grunnhagnaður og þynntur hagnaður á hlut | 19 | 2,15 | 2,54 |
| Starfsþáttayfirlit, skýring | 30 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 40 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. februar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Efnahagsreikningur 28. februar 2021
| Skýr. | 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
|---|---|---|---|
| Eignir | |||
| Rekstrarfjármunir | 11 | 23.444 | 21.985 |
| Fjárfestingarfasteignir | 12 | 4.326 | 4.386 |
| Óefnislegar eignir | 13 | 10.547 | 10.531 |
| Leigueignir | 14 | 8.255 | 9.435 |
| Eignarhlutir í hlutdeildarfélögum | 3j | 1.202 | 1.166 |
| Eignarhlutir í öðrum félögum | 3i | 41 | 39 |
| Skuldabréfaeign | 3c | 1 | 12 |
| Fastafjármunir samtals | 47.816 | 47.554 | |
| Vörubirgðir | 15 | 8.791 | 8.380 |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 16 | 3.219 | 3.510 |
| Viðskiptakröfur - greiðslukortakröfur | 16 | 1.434 | 1.032 |
| Handbært fé | 17 | 388 | 2.232 |
| Veltufjármunir samtals | 13.832 | 15.154 | |
| Eignir samtals | 61.648 | 62.708 | |
| Eigið fé | |||
| Hlutafé | 1.154 | 1.189 | |
| Yfirverðsreikningur hlutafjár | 2.132 | 4.017 | |
| Lögbundinn varasjóður | 289 | 297 | |
| Bundinn hlutdeildarreikningur | 4.433 | 5.947 | |
| Óráðstafað eigið fé | 17.181 | 13.136 | |
| Samtals | 18 | 25.189 | 24.586 |
| Hlutdeild minnihluta | ( 2) | 1 | |
| Eigið fé samtals | 25.187 | 24.587 | |
| Skuldir | |||
| Vaxtaberandi langtímaskuldir | 20 | 9.368 | 12.182 |
| Leiguskuldir | 14 | 7.010 | 7.984 |
| Tekjuskattsskuldbinding | 10 | 2.214 | 2.196 |
| Langtímaskuldir samtals | 18.592 | 22.362 | |
| Vaxtaberandi skammtímaskuldir | 20 | 2.957 | 442 |
| Skuldir við lánastofinanir | 20 | 601 | 1.273 |
| Tekjuskattur til greiðslu | 10 | 471 | 579 |
| Leiguskuldir | 14 | 2.019 | 2.183 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 21 | 11.821 | 11.146 |
| Skuldbindingar | 0 | 137 | |
| Skammtímaskuldir samtals | 17.869 | 15.760 | |
| Skuldir samtals | 36.461 | 38.122 | |
| Eigið fé og skuldir samtals | 61.648 | 62.708 | |
| Stýring fjármálalegar áhættu, skýring | 24 | ||
| Aðrar upplýsingar, skýringar | 22-23,25-30 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 40 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. februar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Eiginfjáryfirlit
1. mars 2020 til 28. febrúar 2021
| Skýr. | Hlutafé | Yfirverðs-reikningur hlutafjár | Lögbundinn varasjóður | Bundinn hlutdeildar-reikningur | Óráðstafað eigið fé | Samtals | Hlutdeild minnihulta | Eigið fé samtals | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Breytingar á eigin fé 2020/21 | |||||||||
| Eigið fé 1. mars 2020 | 1.189 | 4.017 | 297 | 5.947 | 13.136 | 24.586 | 1 | 24.587 | |
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 35 ) | ( 1.885 ) | ( 1.920 ) | ( 1.920 ) | |||||
| Heildarhagnaður ársins | 2.522 | 2.522 | ( 3 ) | 2.519 | |||||
| Breyting á varasjóð | ( 8 ) | 8 | 0 | 0 | |||||
| Flutt af bundnum hlutdeildarreikning | ( 1.514 ) | 1.514 | 0 | 0 | |||||
| Eigið fé 28. febrúar 2021 | 18 | 1.154 | 2.132 | 289 | 4.433 | 17.181 | 25.189 | ( 2 ) | 25.187 |
| Breytingar á eigin fé 2019/20 | |||||||||
| Eigið fé 1. mars 2019 | 1.213 | 5.023 | 303 | 5.092 | 12.648 | 24.279 | 0 | 24.279 | |
| IFRS 16, áhrif innleiðingar | ( 559 ) | ( 559 ) | ( 559 ) | ||||||
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 24 ) | ( 1.006 ) | ( 1.030 ) | ( 1.030 ) | |||||
| Heildarhagnaður ársins | 3.054 | 3.054 | 0 | 3.054 | |||||
| Breyting á varasjóð | ( 6 ) | 6 | 0 | 0 | |||||
| Hlutdeild minnihulta við yfirtöku á dótturfélagi | 0 | 1 | 1 | ||||||
| Greiddur arður, 0,955 kr. á hlut | ( 1.159 ) | ( 1.159 ) | ( 1.159 ) | ||||||
| Flutt á bundinn hlutdeildarreikning | 855 | ( 855 ) | 0 | 0 | |||||
| Eigið fé 29. febrúar 2020 | 18 | 1.189 | 4.017 | 297 | 5.947 | 13.136 | 24.586 | 1 | 24.587 |
Þann 9. júní 2020 samþykkti aðalfundur félagsins að ekki yrði greiddur arður til hluthafa vegna síðastliðins árs. Aðalfundur samþykkti að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 32,7 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 3. júlí 2020 og lækkaði útgefið hlutafé Haga því úr 1.213 millj. kr. að nafnverði í 1.181 millj. kr. að nafnverði.
Skýringar á blaðsíðum 15 til 40 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Sjóðstreymisyfirlit
- mars 2020 til 28. febrúar 2021
| Skýr. | 2020/21 | 2019/20 | |
|---|---|---|---|
| Rekstrarhreyfingar | |||
| Hagnaður ársins | 2.519 | 3.054 | |
| Rekstrarliðir sem hafa ekki áhrif á fjárstreymi: | |||
| Sóluhagnaður rekstrarfjármuna | ( 14) | ( 50) | |
| Afskriftir | 8 | 4.258 | 3.927 |
| Hrein fjármagnsgjöld | 9 | 1.553 | 1.327 |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 3j | ( 125) | ( 139) |
| Tekjuskattur | 10 | 600 | 721 |
| Veltufé frá rekstri | 8.791 | 8.840 | |
| Breytingar á rekstrartengdum eignum | ( 513) | 1.851 | |
| Breytingar á rekstrartengdum skuldum | 68 | 1.230 | |
| Handbært fé frá rekstri fyrir vexti og tekjuskatt | 8.346 | 11.921 | |
| Innheimtar vaxtatekjur | 64 | 107 | |
| Greidd vaxtagjöld | ( 1.211) | ( 1.440) | |
| Greiddur tekjuskattur | ( 572) | ( 760) | |
| Handbært fé frá rekstri | 6.627 | 9.828 | |
| Fjárfestingarhreýfingar | |||
| Kaup á dótturfélögum, að frádregnu yfirteknu handbæru fé | 0 | ( 323) | |
| Fjárfesting í fasteignum | 11 | ( 1.835) | ( 2.486) |
| Fjárfesting í fjárfestingarfasteignum | 12 | ( 35) | ( 454) |
| Fjárfesting í áhöldum og innréttingum | 11 | ( 2.040) | ( 2.136) |
| Fjárfesting í óefnislegum eignum | 13 | ( 53) | ( 45) |
| Fjárfesting í eignarhlutum | ( 1) | 0 | |
| Seld fasteign | 0 | 21 | |
| Söluverð áhalda og innréttinga | 256 | 94 | |
| Skuldabréfaeign, breyting | 28 | ( 38) | |
| Móttekinn arður frá hlutdeildarfélögum | 3j | 89 | 144 |
| Móttekinn arður frá öðrum félögum | 0 | 2 | |
| Fjárfestingarhreýfingar | ( 3.591) | ( 5.221) | |
| Fjármögnunarhreýfingar | |||
| Afborganir vaxtaberandi skulda | ( 535) | ( 7.721) | |
| Breyting á lánalínu | ( 672) | 473 | |
| Greiddur arður | 0 | ( 1.159) | |
| Nýjar vaxtaberandi skuldir | 0 | 8.000 | |
| Keypt eigin bréf | ( 1.920) | ( 1.030) | |
| Leiguskuld afborganir | 14 | ( 1.753) | ( 1.674) |
| Fjármögnunarhreýfingar | ( 4.880) | ( 3.111) | |
| (Lækkun) hækkun á handbæru fé | ( 1.844) | 1.496 | |
| Handbært fé í ársbyrjun | 2.232 | 736 | |
| Handbært fé í lok árs | 17 | 388 | 2.232 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 40 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar
- Félagið
Hagar hf. („félagið“) er íslensk hlutafélag og er lögheimili þess að Hagasmára 1, Kópavogi. Samstæðuársreikningur félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2020 til 28. febrúar 2021 hefur að geyma ársreikning félagsins og dótturfélaga þess, sem vísað er til í heild sinni sem „samstæðunnar“ og til einstakra félaga sem „samstæðufélaga“. Aðalstarfsemi félagsins er rekstur smásöluverslana og tengdra vöruhúsa, ásamt sölu á eldsneyti.
- Grundvöllur reikningsskilanna
a. Yfirlýsing um að alþjóðlegum reikningsskilastöðlum sé fylgt
Ársreikningur samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu. Ársreikningurinn er jafnframt í samræmi við lög og innihald ársreikninga og samstæðureikninga.
Stjórn félagsins staðfesti ársreikninginn 10. maí 2021.
b. Grundvöllur matsaðferða
Samstæðuársreikningurinn er gerður á grundvelli kostnaðarverðs, að því undanskildu að afleiðusamningar eru færðir á gangvírði.
c. Starfrækslu- og framsetningargjaldmiðill
Samstæðuársreikningurinn er birtur í íslenskum krónum sem er starfræksluggaldmiðill samstæðunnar. Allar fjárhæðir eru birtur í milljónum króna.
d. Mat og ákvarðanir
Gerð samstæðuársreiknings í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla krefst þess að stjórnendur taki ákvarðanir, meti og gefi sér forsendur sem hafa áhrif á beitingu reikningsskilaaðferða og birtur fjárhæðir eigna, skulda, tekna og gjalda. Endanlegar niðurstöður kunna að vera frábrugðnar þessu mati.
Mat og forsendur þess eru í stöðugri endurskoðun. Breytingar á reikningshaldslegu mati eru færðar á því tímabili sem breytingin á sér stað og þeim framtíðartímabilum sem breytingarnar hafa áhrif á.
Upplysingar um mikilvæg atriði, þar sem óvissa í mati og mikilvægi ákvarðana um reikningsskilaaðferðir hafa mest áhrif á skráðar fjárhæðir í reikningsskilunum, er að finna í skýringu 13 um mat á endurheimtanlegum fjárhæðum fjárskapandi eigna.
Vörubirgðir eru einnig háðar matsaðferðum stjórnenda. Upplysingar um matsaðferðir þeirra er að finna í skýringu 3.g.
Áætlaður nýtingartími rekstrarfjármuna er háður mati stjórnenda, sjá umfjöllun í skýringu 3.d. Mat á viðskiptakröfum og virðisrýrnun þeirra er háð mati stjórnenda, sjá umfjöllun í skýringu 3.h. og 24.b.
- Mikilvægar reikningsskilaaðferðir
Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
Til að auka upplysingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtur á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að uplysingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtur í skýringum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
a. Grundvöllur samstæðu
(i) Dótturfélög
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur.
(ii) Viðskipti felld út við gerð samstæðureiknings
Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjørsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað.
Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu eru bókfærð meðal kostnaðarverðs seldra vara.
c. Fjármálagerningar
(i) Fjáreignir
Skuldabréf, viðskiptakröfur, afleiðusamningar og aðrar kröfur eru fjáreignir með föstum eða ákvarðanalegum greiðslum sem eru ekki skráðar á virkum markaði. Slíkar eignir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti, að frádreginni virðisrýrnun þegar við á.
Peningamarkaðsinnlán, sjóður og óbundnar bankainnstæður teljast til handbærs fjár.
(ii) Fjárskuldir
Fjárskuldir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti.
Fjáreignum og fjárskuldum er jafnað saman og nettó fjárhæð sýnd í efnahagsreikningi þegar lagalegur réttur er til staðar um jöfnun og fyrirhugað er að gera upp með jöfnun fjáreigna og fjárskulda eða innleysa eignina og greiða skuldina á sama tíma.
d. Rekstrarfjármunir
(i) Færsla og mat
Rekstrarfjármunir eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Fasteignir og lóðir Olíuverzlunar Íslands ehf. (Olís) hafa verið endurmetnar til gangvirðis og er bókfært verð þeirra þann 28. febrúar 2021 10.564 millj. kr. Endurmatsreikningur Olís stendur í 4.324 millj. kr. þann 28. febrúar 2021.
Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartímann.
Hagnaður eða tap af sölu rekstrarfjármuna er munurinn á söluverði og bókfærðu verði eignarinnar og er færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrartekná.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
d. Rekstrarfjármunir, frh.:
(ii) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta rekstrarfjármuna er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar til hans er stofnað.
(iii) Afskriftir
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áætlaðan nýtingartíma einstakra hluta rekstrarfjármuna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
Fasteignir ... 20-50 ár
Áhöld og innréttingar ... 3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi.
e. Fjárfestingarfasteignir
(i) Færsla og mat
Samstæðan leigir út fasteignir eða hluta fasteigna með tilheyrandi innréttingum og tækjum til lengri eða skemmri tíma þegar slík notkun á húsnæði er hagkvæm eða fellur vel að öðrum rektri hennar. Fasteignir til leigu geta verið nýjar eða verið endurflokkaðar af fasta fjármunum til eigin nota. Endurflokkun á sér stað yfir á fjárfestingarfasteignir þegar leiga hefur verið samþykkt og er færð til baka ef eignirnar eru aftur teknar til eigin nota.
Fjárfestingarfasteignir eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Endurflokkun af eða á fasta fjármuni til eigin nota er á bókéfærðu kostnaðarverði á þeim tíma.
Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Þegar fjárfestingarfasteignir eru samsettar úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar að greindar og afskrifaðar miðað við nýtingartímann.
Hagnaður eða tap af sölu fjárfestingarfasteigna er munurinn á söluverði og bókéfærðu verði eignarinnar og er færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrarteikna.
(ii) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta fjárfestinga er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar til hans er stofnað.
(iii) Afskriftir
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áætlaðan nýtingartíma einstakra hluta fjárfestingarfasteigna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
Fasteignir ... 20-50 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi.
Samstæðúrsreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
f. Óefnislegar eignir
(i) Viðskiptavild
Viðskiptavild verður til við yfirtöku á rekstrareiningum og kaupum á dótturfélögum og er færð á meðal óefnislegra eigna.
Viðskiptavild er mismunur á kostnaði við yfirtöku eða kaupum félags og gangvirði yfirtekinna eigna, skulda og óvissra skulda.
(ii) Síðara mat
Viðskiptavild er færð á kostnaðarverði að frádreginni uppsafnaðri virðisrýrnun.
(iii) Aðrar óefnislegar eignir
Aðrar óefnislegar eignir með takmarkaðan líftíma eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun.
(iv) Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður sem fellur til síðar er aðeins eignfærður ef hann eykur væntan framtíðarávinning þeirrar eignar sem hann tengist. Allur annar kostnaður, að meðtöldum þeim sem myndar viðskiptavild og vörumerki innan fyrirtækisins, er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar hann fellur til.
(v) Afskriftir
Afskriftir óefnislegra eigna, annarra en viðskiptavildar, eru færðar línulega í rekstrarreikning miðað við áætlæðan nýtingartíma þeirra. Áætlæður nýtingartími greinist þannig:
Hugbúnaður ... 5-12 ár
Leiguréttindi ... 10-15 ár
g. Vörubirgðir
Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluvirði, hvoru sem lægra reynist. Kostnaðarverð birgða byggir á fyrst inn - fyrst út reglunni og innífelur kostnað sem fellur til við að afla birgðanna og koma þeim á þann stað og í það ástand sem þær eru í á uppgjörsdegi.
Hreint söluverð er áætlæð söluverð í venjulegum viðskiptum að frádregnum áætlæðum kostnaði við að selja vör.
h. Virðisrýrnun
(i) Fjáreignir (þar á meðal kröfur)
Á hverjum uppgjörsdegi er kannað hvort til staðar sé hlutlæg vísbending um virðisrýrnun fjáreigna sem ekki eru færðar á gangvirði. Fjáreign telst vera virðisrýrð ef hlutlægar vísbendingar eru um að einn eða fleiri atburðir sem átt hafa sér stað benda til þess að vænt framtíðarsjóðstremi eignarinnar verði lægra en áður var talið.
Virðisrýrnun fjáreigna sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði er mismunur á bókfærðu verði þeirra annars vegar og núvirtu væntu framtíðarsjóðstremi, miðað við upphaflega virka vexti, hins vegar.
Einstaka mikilvægar fjáreignir eru prófaðar sérstaklega með tilliti til virðisrýmunar. Aðrar fjáreignir eru flokkaðar saman eftir lánsáháttueinkennum og hver flokkur metinn sérstaklega með tilliti til virðisrýmunar.
Virðisrýrnun fjáreigna er færð til gjalda í rekstrarreikningi.
Virðisrýrnun er bakfærð ef hægt er að tengja hækkun á endurheimtanlegri fjárhæð á hlutlægan hátt atburði sem átti sér stað eftir að virðisrýrnun var færð. Bakfærsla fjáreigna sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði er færð í rekstrarreikning.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
h. Virðisrýrnun, frh:
(ii) Aðrar eignir
Bókfært verð annarra eigna samstæðunnar en peningalegra eigna, að undanskildum birgðum og skatteign, er yfirfarið á hverjum uppgjörsdegi til að meta hvort vísbending sé um virðisrýrnun. Ef eitthvað bendir til þess er endurheimtanleg fjárhæð eignarinnar áættuð. Virðisrýmunarprófanir eru gerðar á hverjum uppgjörsdegi á viðskiptavild og óefnislegum eignum sem hafa óskilgreindan nýtingartíma eða hafa ekki verið teknar í notkun á uppgjörsdegi.
Endurheimtanleg fjárhæð eignar eða fjárskapandi einingar er hreint gangvirði þeirra eða nýtingarvirði, hvort sem hærra reynist. Nýtingarvirði er áættað framtíðarsjóðstremi, sem er núvirt með vöxtum fyrir skatta, þar sem vextimir endurspegla mat markaðarins á tímavirði peninga hverju sinni og þá áhættu sem fylgir eigninni. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstremi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópum eigna. Við framkvæmd virðisrýrnunarprófs þá er viðskiptavild sem verður til við samruna færð á fjárskapandi einingar sem vænst er að muni hagnast af samlegðaráhrifum samrunans.
Virðisrýrnun er gjaldfærð þegar bókfært verð eignar eða fjárskapandi einingar er hærra en endurheimtanleg fjárhæð hennar. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstremi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópi eigna. Virðisrýrnun fjárskapandi eininga er fyrst færð til lækkunar á tilheyrandi viðskiptavild, en síðan til hlutfallslegrar lækkunar á bókfærðu verði annarra eigna sem tilheyra einingunni. Virðisrýrnun er gjaldfærð í rekstrarreikningi.
Virðisrýrnun viðskiptavildar er ekki bakfærð. Virðisrýrnun annarra eigna er yfirfarin á hverjum uppgjörsdegi til að meta hvort vísbending er um að dregið hafi úr virðisrýrnun eignarinnar. Virðisrýrnun annarra eigna er bakfærð ef breyting hefur átt sér stað á mati sem notað var við útreikning á endurheimtanlegri fjárhæð. Virðisrýrnun er einungis bakfærð að því marki sem nemur áður færðri virðisrýrnun, að frádregnum afskriftum sem hefðu verið færðar ef engin virðisrýrnun hefði orðið.
i. Önnur félög
Eignahlutir í öðrum félögum, þar sem félagö á minna en 20% hlutafjár, eru færðir á kostnaðarverði. Arður frá þessum félögum er færður til tekna meðal fjármagnstekna þegar honum er úthlutað.
j. Hlutdeildarfélög
Hlutdeildarfélög eru þau félög þar sem félagö hefur veruleg áhrif á fjárhags- og rekstrarstefnu, en ekki yfirráð. Ársreikningurinn inniheldur hlutdeild félagsins í hagnaði eða tapi hlutdeildarfélaga frá upphafi áhrifa til loka þeirra. Verði hlutdeild félagsins í tapi meiri en bókfært verð hlutdeildarfélagsins er bókfærða verðið fært í nüll og færslu frekara taps hætt, nema félagö hafi gengist í ábyrgðir fyrir hlutdeildarfélagö eða fjármagnað það.
Eignarhlutir í hludeildarfélögum eru eignfærðir á verði sem svarar til hlutdeildar félagsins í bókfærðu eigin fé þeirra.
Samstæðan er eigandi að 40% hlut í Olíudreifingu ehf. sem annast birgðahald og dreifingu eldsneytis fyrir dötturfélag samstæðunnar, Olíuverzlun Íslands ehf. Með vísan til hluthafasamkomulags í Olíudreifingu ehf. og til að gefa sem gleggstar upplýsingar um skiptingu rekstrarkostnaðar á einstaka gjaldaliði er hlutdeild samstæðunnar í rekstrarkostnaði Olíudreifingar ehf. færð á gjaldaliði, eins og sölu- og dreifingarkostnað, afskriftir og fjármagnskostnað í rekstrarreikningi samstæðunnar.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
j. Hlutdeildarfélög, frh:
Hlutdeild samstæðunnar í hlutdeildarfélögum greinist þannig:
| 28. febrúar 2021 | Eignar-hlutur | Bókfært verð i ársbyrjun | Afkoma færð i rekstur | Arður | Bókfært i árslok |
|---|---|---|---|---|---|
| Olíudreifing ehf., Reykjavík | 40% | 877 | 172 | (89) | 960 |
| Fjölver ehf., Reykjavík | 33% | 10 | (1) | 0 | 9 |
| EBK ehf., Reykjavík | 25% | 157 | (18) | 0 | 139 |
| EAK ehf., Reykjavík | 33% | 113 | (28) | 0 | 85 |
| Abena Ísland ehf., Reykjavík | 45% | 9 | 0 | 0 | 9 |
| Eignarhlutur samtals | 1.166 | 125 | (89) | 1.202 | |
| 29. febrúar 2020 | Eignar-hlutur | Bókfært verð i ársbyrjun | Afkoma færð i rekstur | Arður | Bókfært i árslok |
| Olíudreifing ehf., Reykjavík | 40% | 876 | 101 | (100) | 877 |
| Fjölver ehf., Reykjavík | 33% | 9 | 1 | 0 | 10 |
| EBK ehf., Reykjavík | 25% | 164 | 17 | (20) | 161 |
| EAK ehf., Reykjavík | 33% | 113 | 20 | (24) | 109 |
| Abena Ísland ehf., Reykjavík | 45% | 9 | 0 | 0 | 9 |
| Eignarhlutur samtals | 1.171 | 139 | (144) | 1.166 |
k. Hlunnindi starfsmanna
Framlög í iðgjaldatengda lífeyrissjóði
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjöðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
l. Hlutafé
(i) Almennt hlutafé
Hlutafé er flokkað sem eigið fé. Beinn kostnaður við útgáfu hlutafjár og kaupréttarsamninga er færður til lækkunar á eigin fé, að frádregnum skattaáhrifum.
(ii) Kaup á eigin hlutum
Þegar hlutir sem flokkaðir eru sem eigið fé eru keyptir er fjárhæð kaupverðsins, að meðtöldum beinum kostnaði að frádregnum skattaáhrifum, færð sem lækkun á eigin fé. Kaup á eigin bréfum eru færð sem eigin hlutir og þeir færðir til lækkunar á heildar eigin fé. Þegar eigin hlutir eru seldir eða gefnir út aftur er fjárhæð sóluverðsins færð til hækkunar á eigin fé. Hagnaði eða tapi sem fellur til við sóluna er bætt við eða dregið frá yfirverðsreikningi hlutafjár.
m. Skuldbindingar
Skuldbinding er færð þegar samstæðunni ber lagaleg eða ætluð skylda vegna liðinna atburða og líklegt er að kostnaður, sem hægt er að meta með áreiðanlegum hætti, lendi á henni við að gera upp skuldbindinguna. Skuldbindingar eru metnar með því að núvirða áætlað framtíðarsjóðstremmi með vöxtum fyrir tekjuskatt sem sýna núverandi markaðsmat tímavirðis peninga og áhættuna sem tengist skuldbindingunni.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
3. Mikilvægar reikningsskilaøferðir, frh.:
n. Tekjur
(i) Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti.
Tekjur samstæðunnar samanstanda af staðgreiðslusölu í verslunum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
(ii) Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
o. Leigugreiðslur
Nánast allir leigusamningar eru færðir í efnahagsreikning samstæðunnar samkvæmt IFRS 16. Eign (réttur til að nota hina leigðu eign) og skuld vegna greiðslu leigu er færð í efnahagsreikning. Eina undantekningin er leiga til skamms tíma og leiga fyrir lága fjárhæð. Sjá nánar í skýringu 14.
p. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum.
Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
q. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé.
Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára.
Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókéfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign.
Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
21
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
r. Hagnaður á hlut
Í ársreikningnum er sýndur grunnhagnaður á hlut og þynntur hagnaður á hlut fyrir almenna hluti í félaginu. Hagnaður á hlut er reiknaður með því að deila hagnaði ársins, sem úthlutað er til hluthafa félagsins, með vegnu meðaltali útistandandi hlutafjár yfir árið. Þynntur hagnaður á hlut er ákvarðaður með því að leiðréttá fjölda virkra hluta fyrir mögulegri þynningu vegna hluta sem gæti þurft að gefa út.
s. Starfsþáttayfirlit
Starfsþættir samstæðunnar eru tveir, verslanir og vöruhús annars vegar og Olíuverzlun Íslands (Olís) hins vegar. Starfsemi verslana og vöruhúsa, þ.e. rekstur þeirra félaga sem mynduðu samstæðuna fyrir samruna Haga og Olís, er nær eingöngu í smásölurekstri matvöru á Íslandi. Stjórnendur hafa hingað til metið smásöluverslun eftir mismunandi tegundum verslana og landsvæðum og líta svo á að hún byggist á sambærilegum efnahagslegum einkennum, vörum, viðskiptavinum og birgjum. Heildsölurekstur matvöru og smásölurekstur sérvoru er óverulegur og undir þeim tekju-, hagnaðar- og eignamörkum sem hafa ber til viðmiðunar við gerð starfsþáttayfirlits samstæðunnar. Starfsemi Olís er að stærstum hluta í sölu eldsneytis og þjónustu sem því tengist.
Starfsþáttayfirlitið má finna í skýringu 30.
t. Nýir reikningsskilaðar og túlkanir
Samstæðan hefur tekið upp alla nýja alþjóðlega reikningsskilaða, breytingar á þeim og túlkanir sem Evrópusambandið hefur staðfest og tóku gildi 1. janúar 2020. Upptaka nýrra staðla á árinu hefur engin áhrif á samstæðuársreikning félagsins.
- Ákvörðun gangvirðis
Nokkrar reikningsskilaaðferðir og skýringar krefjast þess að gangvirði sé ákvarðað, bæði fyrir fjáreignir og fjárskuldir og aðrar eignir og skuldir. Gangvirði hefur verið ákvarðað vegna mats og/eða skýringa samkvæmt eftirfarandi aðferðum. Þar sem við á eru frekari upplýsingar um forsendur gangvirðis eigna eða skulda í skýringum um viðkomandi eignir eða skuldir.
a. Rekstrarfjármunir
Gangvirði rekstrarfjármuna, sem yfirteknir eru við samruna, miðast við markaðsvirði þeirra. Markaðsvirði fasteigna er sú fjárhæð sem unnt er að fá við sölu í viðskiptum milli ótengdra, viljugra og upplýstra aðila. Gangvirði tækja og innréttinga byggist á markaðsvirði sambærilegra eigna.
b. Óefnislegar eignir
Gangvirði óefnislegra eigna er byggt á núvirtu væntu framtíðarsjóðstrey mi tengdu notkun þeirra.
c. Birgðir
Gangvirði birgða sem yfirteknar eru við samruna er ákvarðað út frá væntu söluvirði í eðlilegum viðskiptum að frátöldum sölukostnaði og eðlilegri álagningu við að selja birgðirnar.
d. Viðskiptakröfur og aðrar kröfur
Gangvirði viðskiptakrafna og annarra krafna er metið sem núvirði af væntu sjóðstrey mi, núvirt miðað við markaðsvexti á uppgjörsdegi.
e. Fjárskuldir sem ekki teljast afleiður
Gangvirði fjárskulda, sem einungis er ákvarðað vegna skýringa, er reiknað núvirði framtíðarflæðis höfuðstóls og vaxta og er afvaxtað með markaðsvöxtum á uppgjörsdegi.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
| 5. | Aðrar rekstrartekjur | ||
|---|---|---|---|
| Aðrar rekstrartekjur greinast þannig: | 2020/21 | 2019/20 | |
| Húsaleigutekjur | 347 | 281 | |
| Ýmsar aðrar rekstrartekjur | 62 | 203 | |
| Aðrar rekstrartekjur samtals | 409 | 484 | |
| 6. | Laun og launatengd gjöld | ||
| Laun og launatengd gjöld greinast þannig: | 2020/21 | 2019/20 | |
| Laun | 10.561 | 9.938 | |
| Mötframlag í lífeyrissjóð | 1.265 | 1.203 | |
| Önnur launatengd gjöld | 986 | 946 | |
| Laun og launatengd gjöld samtals | 12.812 | 12.087 | |
| Fjöldi ársverka | 1.473 | 1.522 | |
| Fjöldi starfsmanna í árslok | 2.469 | 2.627 | |
| 7. | Annar rekstrarkostnaður | ||
| Annar rekstrarkostnaður greinist þannig: | 2020/21 | 2019/20 | |
| Húsaleiga og rekstrarkostnaður fasteigna | 2.094 | 2.083 | |
| Ýmis annar rekstrarkostnaður | 3.213 | 3.230 | |
| Annar rekstrarkostnaður samtals | 5.307 | 5.313 | |
| 8. | Afskriftir | ||
| Afskriftir greinast þannig: | 2020/21 | 2019/20 | |
| Afskrift rekstrarfjármuna, sjá skýringu 11 | 2.142 | 1.871 | |
| Afskrift fjárfestingarfasteigna, sjá skýringu 12 | 95 | 92 | |
| Afskrift öefnislegra eigna, sjá skýringu 13 | 116 | 108 | |
| Afskrift leigueigna, sjá skýringu 14 | 1.761 | 1.720 | |
| Hlutdeild í afskriftum Olíudreifingar ehf., sbr. skýringu 3j. | 144 | 136 | |
| Afskriftir samtals | 4.258 | 3.927 | |
| 9. | Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld | ||
| Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld greinast þannig: | 2020/21 | 2019/20 | |
| Vaxtatekjur af innstæðum og kröfum | 53 | 126 | |
| Gengishagnaður | 0 | 52 | |
| Fjármunatekjur samtals | 53 | 178 | |
| Vaxtagjöld og verðbætur | ( 935) | ( 941) | |
| Vaxtagjöld leiguskuldar, sjá skýringu 14 | ( 522) | ( 564) | |
| Gengistap | ( 149) | 0 | |
| Fjármagnsgjöld samtals | ( 1.606) | ( 1.505) | |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.553) | ( 1.327) |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Tekjuskattur
| Tekjuskattur í rekstrarreikningi greinist pannig: | 2020/21 | 2019/20 |
|---|---|---|
| Tekjuskattur til greiðslu | 582 | 654 |
| Breyting tekjuskattsskuldbindingar | 18 | 67 |
| Tekjuskattur færður í rekstrarreikning | 600 | 721 |
Virkur tekjuskattur greinist pannig:
| Hagnaður ársins | 2.519 | 3.054 |
|---|---|---|
| Tekjuskattur ársins | 600 | 721 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 3.119 | 3.775 |
| Tekjuskattur miðað við gildandi skatthlutfall | 20,0% | 624 20,0% 755 |
| Söluhagnaður eignarhluta í félögum | 0,0% | 0 0,0% (28) |
| Aðrir liðir | (0,8%) | (24) (0,3%) (6) |
| Virkur tekjuskattur | 19,2% | 600 19,7% 721 |
Breyting á timabundnum mismun 2020/21:
| Staða 29.2.2020 | Fært í rekstrar- reikning | Yfirtekið við kaup á félagi | Áhrif innl. IFRS16 | Staða 28.2.2021 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Rekstrarfjárm. og óefnisleg. eignir ... | ( 2.339 ) | 7 | 0 | 0 | ( 2.332 ) |
| Leigueignir | ( 1.889 ) | 238 | 0 | 0 | ( 1.651 ) |
| Birgðir | ( 82 ) | ( 5 ) | 0 | 0 | ( 87 ) |
| Viðskipta- og aðrar skammtímakr. ... | 15 | ( 20 ) | 0 | 0 | ( 5 ) |
| Leigsskuldbinding | 2.028 | ( 222 ) | 0 | 0 | 1.806 |
| Yfirfaðranlegt skattalegt tap | 25 | ( 2 ) | 0 | 0 | 23 |
| Gengismunur | 3 | 13 | 0 | 0 | 16 |
| Skuldbindingar | 44 | ( 27 ) | 0 | 0 | 17 |
| Tekjuskattsskuldbinding samtals | ( 2.196 ) | ( 18 ) | 0 | 0 | ( 2.214 ) |
Breyting á timabundnum mismun 2019/20:
| Staða 28.2.2019 | Fært í rekstrar- reikning | Yfirtekið við kaup á félagi | Áhrif innl. IFRS16 | Staða 29.2.2020 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Rekstrarfjárm. og óefnisleg. eignir ... | ( 2.263 ) | ( 76 ) | 0 | 0 | ( 2.339 ) |
| Leigueignir | 0 | 344 | 0 | ( 2.233 ) | ( 1.889 ) |
| Birgðir | ( 78 ) | ( 4 ) | 0 | 0 | ( 82 ) |
| Viðskipta- og aðrar skammtímakr. ... | ( 26 ) | 41 | 0 | 0 | 15 |
| Leigsskuldbinding | 0 | ( 334 ) | 0 | 2.362 | 2.028 |
| Yfirfaðranlegt skattalegt tap | 10 | ( 10 ) | 25 | 0 | 25 |
| Gengismunur | 0 | 3 | 0 | 0 | 3 |
| Skuldbindingar | 75 | ( 31 ) | 0 | 0 | 44 |
| Tekjuskattsskuldbinding samtals | ( 2.283 ) | ( 67 ) | 25 | 129 | ( 2.196 ) |
| Tekjuskattur til greiðslu greinist pannig: | 28.2.2021 | 29.2.2020 | |||
| --- | --- | --- | |||
| Tekjuskattur ársins til greiðslu | 582 | 654 | |||
| Fyrirframgreiddir skattar | ( 111 ) | ( 75) | |||
| Tekjuskattur ársins til greiðslu samtals | 471 | 579 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Rekstrarfjármunir
Rekstrarfjármunir greinast bannig:
| Fasteignir | Ánóld og innréttingar | Samtals | |
|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | |||
| Staða 1.3.2019 | 11.553 | 19.017 | 30.570 |
| Endurflokkað sem fjárfestingarfasteign | ( 336 ) | 0 | ( 336 ) |
| Endurflokkað af fjárfestingarfasteign | 175 | 0 | 175 |
| Yfirtaka á Reykjavíkur Apóteki og Mjöll Frigg | 0 | 27 | 27 |
| Fjárfesting á árinu | 2.486 | 2.136 | 4.622 |
| Selt og aflagt | ( 14 ) | ( 279 ) | ( 293 ) |
| Staða 29.2.2020 | 13.864 | 20.901 | 34.765 |
| Endurflokkað sem hugbúnaður | 0 | ( 79 ) | ( 79 ) |
| Endurflokkað af leigueign | 0 | 42 | 42 |
| Fjárfesting á árinu | 1.835 | 2.040 | 3.875 |
| Selt og aflagt | ( 20 ) | ( 1.120 ) | ( 1.140 ) |
| Staða 28.2.2021 | 15.679 | 21.784 | 37.463 |
| Afskriftir | |||
| Staða 1.3.2019 | 367 | 10.773 | 11.140 |
| Afskriftir | 274 | 1.597 | 1.871 |
| Selt og aflagt | ( 10 ) | ( 221 ) | ( 231 ) |
| Staða 29.2.2020 | 631 | 12.149 | 12.780 |
| Afskriftir | 315 | 1.827 | 2.142 |
| Selt og aflagt | ( 15 ) | ( 888 ) | ( 903 ) |
| Staða 28.2.2021 | 931 | 13.088 | 14.019 |
| Bókfært verð | |||
| Staða 1.3.2019 | 11.186 | 8.244 | 19.430 |
| Staða 29.2.2020 | 13.233 | 8.752 | 21.985 |
| Staða 28.2.2021 | 14.748 | 8.696 | 23.444 |
Fjárfestingarfasteignir hafa verið endurflokkaðar í sér lið í efnahagsreikningi, sjá nánar í skýringu 12.
Hluti fasteigna er veðsettur vegna vaxtaberandi skulda.
Fasteignamat og vátryggingaverð
Vátryggingaverð, fasteignamat og bókfært verð fasteigna og lóða í lok reikningsárs nam eftirfarandi fjárhæðum:
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
|---|---|---|
| Fasteignamat | 7.272 | 7.398 |
| Vátryggingaverð fasteigna | 15.483 | 12.491 |
| Bókfært verð fasteigna | 14.748 | 13.233 |
| Vátryggingaverð innréttinga og áhalda | 16.162 | 14.865 |
| Bókfært verð innréttinga og áhalda | 8.696 | 8.752 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
| 12. Fjárfestingarfasteignir | Verslunar-húsnæði | Skrifstofu-húsnæði | Samtals |
|---|---|---|---|
| Fjárfestingarfasteignir greinast þannig: | |||
| Kostnaðarverð | |||
| Staða 1.3.2019 | 3.829 | 170 | 3.999 |
| Fjárfesting á árinu | 454 | 0 | 454 |
| Endurflokkað sem fjárfestingarfasteign | 336 | 0 | 336 |
| Endurflokkað sem rekstrarfjármunir | ( 60 ) | ( 115 ) | ( 175 ) |
| Staða 29.2.2020 | 4.559 | 55 | 4.614 |
| Fjárfesting á árinu | 35 | 0 | 35 |
| Staða 28.2.2021 | 4.594 | 55 | 4.649 |
| Afskriftir | |||
| Staða 1.3.2019 | 121 | 15 | 136 |
| Afskriftir | 90 | 2 | 92 |
| Staða 29.2.2020 | 211 | 17 | 228 |
| Afskriftir | 94 | 1 | 95 |
| Staða 28.2.2021 | 305 | 18 | 323 |
| Bókfært verð | |||
| Staða 1.3.2019 | 3.708 | 155 | 3.863 |
| Staða 29.2.2020 | 4.348 | 38 | 4.386 |
| Staða 28.2.2021 | 4.289 | 37 | 4.326 |
| Fasteignamat og vátryggingaverð | |||
| Vátryggingaverð, fasteignamat og bókfært verð fasteigna og lóða í lok reikningsárs nam eftirfarandi fjárhæðum: | |||
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | ||
| Fasteignamat fjárfestingarfasteigna | 2.436 | 2.310 | |
| Vátryggingaverð fjárfestingarfasteigna | 3.940 | 3.353 | |
| Bókfært verð fjárfestingarfasteigna | 4.326 | 4.386 | |
| Samstæðan hefur ekki áreiðanlegar upplýsingar um gangvirði fjárfestingarfasteigna í lok tímabilsins. | |||
| Hluti fjárfestingarfasteigna er veðsettur vegna vaxtaberandi skulda. Samstæðan hefur ekki gengist undir neinar skuldbindingar nýrra fjárfestingarfasteigna eða um viðhald eða breytingar á núverandi eignum. | |||
| Fjárhæðir færðar í rekstrareikning vegna fjárfestingarfasteigna: | 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
| Leigutekjur | 312 | 268 | |
| Beinn rekstrarkostnaður tengdur leigueignum í útleigu | 78 | 132 | |
| Beinn rekstrarkostnaður tengdur leigueignum sem eru ekki í útleigu | 9 | 8 | |
| Fjárfestingarfasteignir eru ýmist í skammtíma- eða langtímaleigu. Framtíðarleigugreiðslur leigusamninga eru að lágmarki sem hér segir: | |||
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | ||
| Innan eins árs | 288 | 283 | |
| Eftir eitt til fimm ár | 657 | 720 | |
| Eftir meira en fimm ár | 705 | 961 | |
| Rekstrarleigusamningar samtals | 1.650 | 1.964 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
| 13. Óefnislegar eignir | ||||
|---|---|---|---|---|
| Óefnislegar eignir greinast þannig: | Viðskiptavild | Hugbúnaður | Langtima-kostnaður | Samtals |
| Kostnaðarverð | ||||
| Staða 1.3.2019 | 10.430 | 859 | 161 | 11.450 |
| Endurflokkaý yfir á hugbúnað | ( 2 ) | 2 | 0 | 0 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 17 | 28 | 45 |
| Viðskiptavild Reykjavíkur Apótek og Mjöll Frigg | 271 | 0 | 0 | 271 |
| Staða 29.2.2020 | 10.699 | 878 | 189 | 11.766 |
| Endurflokkaý yfir á hugbúnað | 0 | 79 | 0 | 79 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 53 | 0 | 53 |
| Staða 28.2.2021 | 10.699 | 1.010 | 189 | 11.898 |
| Afskriftir og virðisrýrnun | ||||
| Staða 1.3.2019 | 568 | 414 | 145 | 1.127 |
| Afskriftir | 14 | 93 | 1 | 108 |
| Staða 29.2.2020 | 582 | 507 | 146 | 1.235 |
| Afskriftir | 22 | 69 | 25 | 116 |
| Staða 28.2.2021 | 604 | 576 | 171 | 1.351 |
| Bókfært verð | ||||
| Staða 1.3.2019 | 9.862 | 445 | 16 | 10.323 |
| Staða 29.2.2020 | 10.117 | 371 | 43 | 10.531 |
| Staða 28.2.2021 | 10.095 | 434 | 18 | 10.547 |
Virðisrýrnnarpróf
Viðskiptavild sem verður til við yfirtöku á rekstrareiningum eða kaupum á dótturfélögum er ekki afskrifuð heldur er gert virðisrýrnnarpróf að minnsta kosti árlega til að kanna hvort virðisrýrnun sé til staðar. Viðskiptavild sem myndast við yfirtökur eða kaup er útdeilt á flokk eigna sem eru skilgreindar sem fjárskapandi einingar af stjórnendum samstæðunnar.
Endurheimtanlegar fjárhæðir fyrir tekjuskapandi einingar eru byggðar á nýtingarvirði. Í virðisrýrnnarprófinu eru þrjár fjárskapandi einingar prófaðar, Bónus, Bananar og Olís.
Áætlanir um fjárstreymi byggjast á rauntölum og 5 ára rekstraráætlun hverrar einingar. Í fjárstreyminu er gert ráð fyrir að framtíðarnafnvöxtur eininganna verði að meðaltali 0,7% til 5,5% á árunum 2021/22 til 2025/26 (2019/20: 2,5%). Áætlaður framtíðarnafnvöxtur allra eininga að loknu 5 ára spätimabili er 2,5% (2019/20: 2,5%).
Ávöxtunarkrafa heildarfjármagns eftir tekjuskatt var 9,1% hjá Bónus og Banönum (2019/20: 9,1%) og 9,2% hjá Olís (2019/20: 8,4%). Við útreikning á ávöxtunarkrófu var stuðst við ávöxtunarkrófu sambærilegra félaga. Hjá Bónus og Banönum var miðað við 22,8% (2019/20: 22,1%) skuldsetningu á markaðsvöxtunum 3,5% (2019/20: 4,2%). Hjá Olís var miðað við 39,8% (2019/20: 40%) skuldsetningu á markaðsvöxtunum 3,5% (2019/20: 3,1%). Ávöxtunarkrafan er reiknuð út frá fjármagnskostnaði samstæðunnar eftir tekjuskatt.
Næmigreining leiðir í ljós að ekki er hætta á virðisrýrnun þó helstu áhrifapættir, líkt og ávöxtunarkrafa, áætluð afkoma og framtíðarvöxtur, breytist nokkuð.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
14. Leigueignir og leiguskuldir
Leigueignir og leiguskuldir samstæðunnar sem leigutaka eru eingöngu vegna húsnæðis. Leigueignir og leiguskuldir vegna lóðaleigusamninga eru ekki færðar. Við útreikning fjárhæða leigueigna og leiguskulda var lagt mat á leigutíma og vexti á nýju lánsfé enda var ekki unnt að ákvarða innbyggða vexti í leigusamningum með áreiðanlegum hætti. Vegnir meðalvextir voru ákvarðaðir 5,45%. Við mat á leigutíma er horft til samningstíma, að teknu tilliti til áforma stjórnenda.
| Leigueignir greinast þannig frá upphafi til loka tímabilsins: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
|---|---|---|
| Leigueignir 1. mars | 9.435 | 9.732 |
| Nýir samningar á tímabilinu | 55 | 841 |
| Verðbætur á tímabilinu | 347 | 245 |
| Afskriftir tímabilsins | ( 1.761) | ( 1.720) |
| Aðrar breytingar samninga á tímabilinu | 220 | 295 |
| Kaupleigusamningar, breytingar á tímabilinu | ( 41) | 42 |
| Leigueignir í lok tímabils | 8.255 | 9.435 |
| Leiguskuldir greinast þannig frá upphafi til loka tímabilsins: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
| Leiguskuldir 1. mars | 10.167 | 10.431 |
| Nýir samningar á tímabilinu | 55 | 841 |
| Afborgunarþáttur leigugreiðslna | ( 1.753) | ( 1.674) |
| Verðbætur á tímabilinu | 347 | 245 |
| Aðrar breytingar samninga á tímabilinu | 220 | 295 |
| Kaupleigusamningar, breytingar á tímabilinu | ( 7) | 29 |
| Leiguskuldir í lok tímabils | 9.029 | 10.167 |
| Afborganir leiguskulda greinast þannig á næstu ár: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
| Afborganir innan árs | 2.019 | 2.183 |
| Afborganir síðar | 7.010 | 7.984 |
| Samtals | 9.029 | 10.167 |
Heildarleigugreiðslur sem tengjast þeim leigusamningum sem færðir eru samkvæmt IFRS 16 námu 2.253 millj. kr. (2019/20: 2.238 millj. kr.).
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
- Vörubirgðir
| Vörubirgðir greinast þannig: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
|---|---|---|
| Matvara | 4.255 | 4.111 |
| Sérvara | 2.068 | 1.839 |
| Eldsneyti | 2.003 | 2.130 |
| Vörur í flutningi | 465 | 300 |
| Vörubirgðir samtals | 8.791 | 8.380 |
| Niðurfærsla birgða í lok reikningsárs | 184 | 168 |
| Vátryggingaverð birgða | 7.892 | 6.940 |
Hluti eldsneytisbirgða samstæðunnar eru í geymslurými í birgðastöð Olíudreifingar ehf. (ODR), sem er hlutdeildarfélag samstæðunnar. Þessar eldsneytisbirgðir eru vátryggðar með birgðatryggingu ODR.
- Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur greinast þannig: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
|---|---|---|
| Viðskiptakröfur | 2.993 | 2.908 |
| Niðurfærsla viðskiptakrafna | ( 188) | ( 231) |
| Aðrar skammtímakröfur | 433 | 770 |
| Niðurfærslur annarra skammtímakrafna | ( 53) | ( 52) |
| Afleiðusamningar | 34 | 115 |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 3.219 | 3.510 |
| Greiðslukortakröfur | 1.434 | 1.032 |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur samtals | 4.653 | 4.542 |
Gjaldfallnar viðskiptakröfur eru óverulegur hluti viðskiptakrafna.
- Handbært fé
| Handbært fé greinist þannig: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
|---|---|---|
| Peningamarkaðsinnlán | 0 | 1.600 |
| Óbundnar bankainnstæður | 300 | 534 |
| Sjóður | 88 | 98 |
| Handbært fé samtals | 388 | 2.232 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
18. Eigið fé
Hlutafé
Í milljónum hluta:
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
|---|---|---|
| Útistandandi hlutir í ársbyrjun | 1.189 | 1.213 |
| Endurkaup á eigin bréfum | ( 35) | ( 24) |
| Útistandandi hlutir í árslok | 1.154 | 1.189 |
Þann 9. júní 2020 samþykkti aðalfundur að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 32,7 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 3. júli 2020 og lækkaði hlutafé Haga því úr 1.213 millj. kr. að nafnverði í 1.181 millj. kr. að nafnverði. Heildarhlutafé félagsins samkvæmt samþykkum þess er því 1.181 millj. kr. í lok reikningsársins. Eitt atkvæði fylgir hverjum einnar krónu hlut í félaginu. Eigendur hluta í félaginu eiga rétt til arðs í hlutfalli við eign sína við arðsúthlutun sem samþykkt er á aðalfundi félagsins. Félagið á eigin hluti að nafnverði 26,4 millj. kr. í lok reikningsárs eða samtals 2,24% af útgefnu hlutafé.
Á aðalfundi Haga sem haldinn var þann 9. júní 2020 var samþykkt að heimila félaginu að kaupa á næstu 18 mánuðum allt að 10% af heildarhlutafé í þeim tilgangi að koma á viðskiptavakt með hluti í félaginu og/eða til að setja upp formlega endurkaupaáætlun. Settar voru í framkvæmd þrjár endurkaupaáætlunir á grundvelli fyrrgreindrar samþykktar. Endurkaupin námu 26,4 millj. hluta fyrir samtals 1.500 millj. kr. Heildarendurkaup rekstrarársins námu hins vegar 35 millj. hluta fyrir samtals 1.920 millj. kr. en hluti þeirra byggði á samþykkt aðalfundar frá 2019 og var hluti þeirra eigin bréfa sem voru ógilt á aðalfundi 2020.
Yfirverðsreikningur hlutafjár / lögbundinn varasjóður
Yfirverðsreikningur innborgaðs hlutafjár sýnir það sem hluthafar félagsins hafa greitt umfram nafnverð hlutafjár sem félagið hefur selt. Samkvæmt lögum um hlutafélög skal félagið binda 10% af hagnaði ársins og allt að 25% af nafnverði hlutafjár í varasjóði sem má ekki nota til að greiða hluthöfum arð.
Bundið eigið fé
Samkvæmt lögum nr. 3/2006 ber félögum að færa hlutdeild í afkomu dóttur- eða hlutdeildarfélaga, sem færð er í rekstrarreikning og er umfram móttekinn arð eða þann arð sem ákveðið hefur verið að úthluta, á bundinn hlutdeildarreikning meðal eigin fjár.
Arðgreirðslur
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 3. júní nk. að greiddur verði 1,27 kr. arður á hlut til hluthafa á árinu 2021, samtals 1.500 millj. kr. (0 kr. á hlut 2020).
19. Hagnaður á hlut
Grunnhagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og veginn meðalfjölda virkra hluta á árinu og sýnir hver hagnaðurinn er á hverja krónu hlutafjár. Þynntur hagnaður á hlut er hinn sami og grunnhagnaður á hlut, þar sem ekki hafa verið gefnir út kaupréttir til starfsmanna né annarra og félagið hefur ekki tekið lán sem er breytanlegt í hlutafé.
| 2020/21 | 2019/20 | |
|---|---|---|
| Hagnaður ársins til hluthafa móðurfélagsins | 2.522 | 3.054 |
| Vegið meðaltal útistandandi hlutafjár: | ||
| Hlutafé í ársbyrjun | 1.189 | 1.213 |
| Áhrif endurkaupa og ógildingar á eigin bréfum | ( 14) | ( 11) |
| Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta | 1.175 | 1.202 |
| Grunnhagnaður á hlut | 2,15 | 2,54 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
20. Vaxtaberandi skuldir
Vaxtaberandi skuldir greinast þannig:
| Vegið meðaltal vaxta | Eftirstöðvar | Eftirstöðvar | ||
|---|---|---|---|---|
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
| Skuldir í ISK, óverðtryggðar | 2,87% | 4,17% | 6.831 | 7.171 |
| Skuldir í ISK, verðtryggðar | 2,80% | 2,80% | 5.494 | 5.453 |
| Lánalína ISK | 1,84% | - | 601 | 0 |
| Lánalína USD | - | 5,10% | 0 | 1.273 |
| Vaxtaberandi skuldir, þ.m.t. næsta árs afborgun | 12.926 | 13.897 | ||
| Næsta árs afborganir vaxtaberandi skulda | ( 3.558) | ( 1.715) | ||
| Langtímaskuldir samtals | 9.368 | 12.182 |
Afborganir vaxtaberandi skulda greinast þannig á næstu ár:
| Afborganir innan árs | 3.558 | 1.715 |
|---|---|---|
| Afborganir eftir 1 til 2 ár | 461 | 2.946 |
| Afborganir eftir 2 til 3 ár | 464 | 452 |
| Afborganir eftir 3 til 4 ár | 454 | 458 |
| Afborganir eftir 4 til 5 ár | 454 | 449 |
| Afborganir síðar | 7.535 | 7.877 |
| Samtals | 12.926 | 13.897 |
Gangvirði fjáreigna og fjárskulda er jafnt bókfærðu virði þeirra.
Óverðtryggðar skuldabréfaflokkur, HAGA181021, að upphæð 2.500 millj. kr. er á gjaldaga í október nk. Flokkurinn ber fasta 4,65% vexti en unnið er að endurfjármögnun hans. Samstæðan hefur auk þess að gang að skammtímafjármögnun í formi lánalína að fjárhæð 4,5 ma.kr. og USD 12,5 millj.
21. Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir greinast þannig: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
|---|---|---|
| Viðskiptaskuldir | 8.825 | 8.926 |
| Aðrar skammtímaskuldir | 2.996 | 2.105 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir samtals | 11.821 | 11.031 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
22. Áhrif COVID-19 faraldursins á afkomu og stöðu samstæðunnar
Rekstrarárið sem nú var að líða einkenndist að mestu af áhrifum COVID-19 faraldursins og aðgerðum til að takmarka afleiðingar hans á ýmsa vegu. Sérstaklega var lögð áhersla á að tryggja öryggi starfsfólks, viðskiptavina og annarra samstarfsaðila samstæðunnar. Aðgerðirnar skipta miklu máli því stór hluti af starfsemi samstæðunnar, s.s. matvöruverslanir og tengd vöruhús, ásamt sölustöðum eldsneytis, gegna stóru hlutverki í innviðastarfsemi landsins, sérstaklega í krefjandi aðstæðum sem þessum. Mikið og gott samstarf hefur verið við birgja, stjórnvöld og fleiri hagaðila sem komið hefur í veg fyrir margvísleg vandamál líkt og vöruskort.
Áhrifa faraldursins fór strax að gæta í rekstri samstæðunnar í upphafi rekstrarársins, þegar velta í dagvöruhluta samstæðunnar fór að aukast, velta í eldsneytishlutanum dróst verulega saman og framlegð minnkaði. Áhrifin voru hvað mest á fyrsta ársfjörðungi þegar gengisfall íslensku krónunnar og lækku á heimsmarkaðsverði á olíu höfðu mikil áhrif á framlegð ásamt verðhækkunum frá birgjum. Rekstur á öðrum ársfjörðungi gekk vel, þar sem aukin verslun innanlands hafði jákvæð áhrif á afkomu allra rekstrareininga. Þriðji ársfjörðungur var lakari þar sem framlegð var heldur undir væntingum, auk þess sem rekstarkostnaður hækkæði nokkuð vegna faraldursins. Afkoma fjörða ársfjörðungs var svo umfram væntingar með ágætri veltuaukningu og bættri framlegð. Afkoma ársins í heild er lítillega yfir efri mörkum útgefinnar afkomuspár og er það niðurstaða stjórnar og stjórnenda að vel hafi tekist til á árinu þrátt fyrir ófyrirsjáanleika og almennt mjög krefjandi aðstæður til rekstrar. Þar á starfsfólk Haga og dótturfélaga sérstakar þakkir skildar fyrir ósérhlífni og dugnað.
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið 2021/22 sem nú er hafið gerir ráð fyrir að EBITDA afkoma samstæðunnar verði 8.600-9.100 millj. kr. Gert er ráð fyrir að áhrifa af faraldrinum muni gæta á rekstur samstæðunnar fram á mitt rekstrarár 2021/22.
Fjárhagsleg staða samstæðu Haga er sterk og er félagíð vel í stakk búið til að takast á við ögrandi aðstæður í íslensku efnahagslífi. Fjármögnun samstæðunnar er tryggð til langs tíma og er aðgangur að skammtímafjármögnun, að fjárhæð um 6,2 ma. kr., hjá viðskiptabanka einnig tryggð.
23. Atburðir eftir lok reikningsárs
Þann 31. mars 2021 var skrifað undir kaupsamning um rekstur og eignir tengdum smásöluversluninni Útilíf. Samningurinn var gerður með fyrirvara um samþykki Samkeppniseftirlitsins og því hefur afhending ekki farið fram.
Í mars og apríl 2021 var skrifað undir samninga um sölu á 90% eignarhlut félagsins í Reykjavíkur Apóteki ehf., sem og sölu á eignum tengdu rekstri Reykjavíkur Apóteks í Skeifunni 11. Samningarnir eru ekki tilkynningarskyldir til Samkeppniseftirlitsins en afhending mun fara fram seinni part maí mánaðar.
Áhrif af sölu þessara eigna hefur óveruleg áhrif á afkomu, eignir og skuldir samstæðunnar og er söluverð eignanna samtals umfram bókfært verð þeirra.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
24. Stýring fjármálalegrar áhættu
a. Yfirlit
Eftirfarandi áhættur fylgja fjármálagerningum samstæðunnar:
- Lánsáhætta
- Lausafjáráhætta
- Markaðsáhætta (gjaldmiðlaáhætta, vartaáhætta, olíuverðsáhætta)
- Rekstraráhætta
Hér eru veittar upplýsingar um framangreindar áhættur, markmið, stefnu og aðferðir félagsins við að meta og draga úr áhættunni, auk upplýsinga um eiginfjárstýringu þess. Jafnframt eru veittar tölulegar upplýsingar viðar í ársreikningnum.
Stjórn félagsins ber ábyrgð á innleiðingu og eftirliti með fjármálalegri áhættu samstæðunnar.
Markmið samstæðunnar með áhættustýringu er að uppgötva og greina áhættu sem hún býr við, setja viðmið um áhættutöku og hafa eftirlit með henni. Þá er markmiðið enn fremur að stýra áhættu á skilvirkan hátt og miðast áhættustýring við að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og er þannig stuðlað að auknum stöðugleika og langtíma arðsemi. Áhættustýring samstæðunnar og aðferðir eru yfirfarnar reglulega til að greina breytingar á markaði og starfsemi samstæðunnar. Með starfsmannapjálfun og starfsreglum stefnir samstæðan að öguðu eftirliti þar sem allir starfsmenn eru meðvitaðir um hlutverk sitt og skyldur.
b. Lánsáhætta
Lánsáhætta er hættan á fjárhagslegu tapi samstæðunnar ef viðskiptamaður eða mótaðili í fjármálagerningi getur ekki staðið við umsamdar skuldbindingar sínar. Lánsáhætta félagsins er einkum vegna viðskiptakrafna og annarra krafna.
Viðskiptakröfur og aðrar kröfur
Lánsáhætta samstæðunnar ræðst einkum af aldri viðskiptakrafna, fjárhagsstöðu og starfsemi einstakra viðskiptavina, auk stöðu þeirra atvinnugreina sem stærstu viðskiptavinir samstæðunnar starfa í. Að baki viðskiptakrafna samstæðunnar stendur fjölmennur hópur viðskiptavina sem er dreifður meðal einstaklinga og fyrirtækja í einstökum atvinnugreinum, sjávarútvegur þar stærstur. Að mati samstæðunnar stendur hún ekki frammi fyrir verulegri lánsáhættu vegna viðskiptavina á smásölustigi. Samstæðan myndar hins vegar niðurfærslu vegna áætaðrar virðisrýrnunar viðskiptakrafna og annarra krafna. Niðurfærslan er í meginatriðum sérstök niðurfærsla vegna einstakra viðskiptamanna og sameiginleg niðurfærsla með tilliti til aldurs krafna, sem ekki hefur verið tengd einstökum viðskiptamönnum. Sameiginlega niðurfærslan er ákveðin með tilliti til innheimtusögu sambærilegra krafna. Um 34,4% (2019/20: 37,3%) af stöðu viðskiptakrafna þann 28. febrúar 2021 er vegna 30 stærstu viðskiptavina samstæðunnar. Þar af nam staða stærsta viðskiptavinar 3,9% (2019/20: 3,8%).
Félagið hefur sett sér reglur um lánsviðskipti, þar sem leitast er við að lágmarka áhættu þar sem horft er til fjárhagsstöðu, lánshæfismats og starfsemi einstakra viðskiptavina auk stöðu atvinnugreina stærstu viðskiptavina. Allir viðskiptavinir félagsins sem eru í lánsviðskiptum eru með lánamörk á viðskiptareikningi sem þeir geta ekki farið yfir. Auk þess er algengt að farið sé fram á tryggingar gegin lánsviðskiptum.
Mögulegt tap vegna lánsáhættu
Mesta mögulega tap samstæðunnar vegna fjáreigna er bókfært verð þeirra, sem var eftirfarandi á reikningsskiladegi:
| Skýring | 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
|---|---|---|---|
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 16 | 3.219 | 3.510 |
| Viðskiptakröfur - greiðslukortakröfur | 16 | 1.434 | 1.032 |
| Mesta mögulega tap vegna viðskiptakrafna | 4.653 | 4.542 | |
| Handbært fé | 17 | 388 | 2.232 |
| Mesta mögulega tap vegna fjáreigna | 5.041 | 6.774 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
24. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
b. Lánsáhætta, frh.:
Aldursgreining viðskiptakrafna og niðurfærsla
Aldur viðskiptakrafna, niðurfærsla og niðurfærsluhlutfall var eftirfarandi í árslok:
| 28. febrúar 2021 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Nafnverð | Niðurfærsla | Bókfært verð | Niðurfærsluhlutfall | |
| Ógjaldfallið | 2.270 | (65) | 2.205 | 2,9% |
| Gjaldfallið innan 30 daga | 288 | (29) | 259 | 10,1% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | 216 | (41) | 175 | 19,0% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | 219 | (53) | 166 | 24,2% |
| Viðskiptakröfur samtals | 2.993 | (188) | 2.805 | 6,3% |
| 29. febrúar 2020 | ||||
| Nafnverð | Niðurfærsla | Bókfært verð | Niðurfærsluhlutfall | |
| Ógjaldfallið | 1.737 | (66) | 1.671 | 3,8% |
| Gjaldfallið innan 30 daga | 253 | (30) | 223 | 11,9% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | 530 | (80) | 450 | 15,1% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | 388 | (55) | 333 | 14,2% |
| Viðskiptakröfur samtals | 2.908 | (231) | 2.677 | 7,9% |
Auk niðurfærslu viðskiptakrafna eru til staðar greiðslutryggingar frá viðskiptamönnum sem nema um 11% af nafnverði viðskiptakrafna.
c. Lausafjáráhætta
Lausafjáráhætta er hættan á því að samstæðan geti ekki staðið við fjárhagsskuldbindingar sínar eftir því sem þær gjaldfalla. Samstæðan veitir viðskiptamönnum sínum greiðslufrest til að fjármagna kaup sín, t.d. með reikningsviðskiptum og móttóku greiðslukorta, en þarf að greiða skammtímaskuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum innan tiltekins greiðslufrests. Af þeim sökum fylgir henni lausafjárhætta.
Til þess að mæta skammtímasveiflum í rekstri samstæðunnar og standa við skuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum hefur samstæðan veltufjármögnun hjá viðskiptabanka sínum, bæði í íslenskum krónum og Bandaríkjadollar (USD). Veltufjármögnun er samstæðunni mjög mikilvæg, sérstaklega fyrir jólavertiðina þegar tímabundin birgðasöfnun á sér stað. Markmið samstæðunnar er að stýra lausafé þannig að hún hafi ávallt nægt lausafé til að mæta skuldbindingum sínum eftir því sem þær gjaldfalla, hvort heldur sem er við venjulegar eða óvenjulegar aðstæður, og forðast þannig að samstæðan verði fyrir óásættanlegu tapi eða að orðspor þess skaðist. Þá hefur samstæðan aukið lausafjárstöðu sína með breyttum samningi um færsluhirðingu þar sem uppgjör kreditkorta er nú daglegt (T+1), í stað þess að vera mánaðarlegt áður.
Samningsbundnar greiðslur vegna fjárskulda, þar með taldar væntanlegar vaxtagreiðslur, greinast þannig:
Fjárskuldir
| 28. febrúar 2021 | Bókfært verð | Samnings-bundið sjóðsflæði | Innan árs | Eftir 1-5 ár | Eftir meira en 5 ár |
|---|---|---|---|---|---|
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 7.432 | 8.160 | 3.532 | 1.328 | 3.300 |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 5.494 | 6.641 | 343 | 1.318 | 4.980 |
| Leiguskuldir | 9.029 | 10.992 | 2.069 | 5.506 | 3.417 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 11.821 | 11.821 | 11.821 | 0 | 0 |
| 33.776 | 37.614 | 17.765 | 8.152 | 11.697 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
24. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
c. Lausafjáráhætta, frh.:
| Fjárskuldir, frh.: | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| 29. febrúar 2020 | Bókfært verð | Samnings-bundið sjóðsflæði | Innan árs | Eftir 1-5 ár | Eftir meira en 5 ár |
| Överðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 8.444 | 8.954 | 552 | 4.258 | 4.144 |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir ... | 5.453 | 6.704 | 334 | 1.285 | 5.085 |
| Leiguskuldir | 10.167 | 12.455 | 2.229 | 6.061 | 4.166 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 11.146 | 11.146 | 11.146 | 0 | 0 |
| 35.210 | 39.259 | 14.261 | 11.604 | 13.395 |
Til viðbótar við samningsbundið sjóðsflæði þá nemur tekjuskattur til greiðslu og skammtíma skuldbindingar alls 471 millj. kr. (2019/20: 716 millj. kr.).
d. Markaðsáhætta
Markaðsáhætta er hættan á verðsveiflum á fjármálamörkuðum sem hafa slæm áhrif á afkomu samstæðunnar eða virði fjármálagerninga, s.s. breyting á gengi gjaldmiðla, vöxtum eða oliuverði. Markmið með stýringu markaðsáhættu er að stýra og takmarka áhættu við skilgreind mörk, jafnframt því sem ábati er hámarkaður.
(i) Gjaldmiðlaáhætta
Samstæðan býr við gengisáhættu vegna innkaupa og lántöku í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum (ISK). Þeir gjaldmiðlar sem einkum skapa gengisáhættu eru evra (EUR) og bandaríkjadollar (USD).
Tapshætta vegna gjaldmiðlaáhættu
Eignir og skuldir í erlendri mynt voru í árslok sem hér segir:
| 28. febrúar 2021 | USD | EUR | Aðrar myntir | Samtals |
|---|---|---|---|---|
| Viðskiptakröfur | 54 | 16 | 20 | 90 |
| Skammtímakröfur | 34 | 0 | 0 | 34 |
| Handbært fé | 29 | 2 | 3 | 34 |
| Viðskiptaskuldir | ( 65) | ( 337) | 178 | ( 224) |
| Skammtímaskuldir | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Áhætta í efnahagsreikningi | 52 | ( 319) | 201 | ( 66) |
| 29. febrúar 2020 | USD | EUR | Aðrar myntir | Samtals |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Viðskiptakröfur | 605 | 5 | 65 | 675 |
| Skammtímakröfur | 116 | 0 | 0 | 116 |
| Handbært fé | 284 | 0 | 1 | 285 |
| Viðskiptaskuldir | ( 313) | ( 311) | ( 169) | ( 793) |
| Skammtímaskuldir | ( 116) | 0 | 0 | ( 116) |
| Lánalína | ( 1.273) | 0 | 0 | ( 1.273) |
| Áhætta í efnahagsreikningi | ( 697) | ( 306) | ( 103) | ( 1.106) |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
24. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
d. Markaðsáhætta, frh.:
(i) Gjaldmiðlaáhætta, frh.:
Næmnigreining
10% veiking íslensku krónunnar gagnvart erlendum gjaldmiðlum í febrúarlok 2021 hefði aukið (minnkað) eigið fé og afkomu eftir tekjuskatt um eftirfarandi fjárhæðir.
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | |
|---|---|---|
| USD | 4 | ( 56) |
| EUR | ( 26) | ( 24) |
| Aðrar myntir | 16 | ( 8) |
| Samtals | ( 6) | ( 88) |
10% styrking krónunnar gagnvart þessum gjaldmiðlum hefði haft sömu áhrif en í gagnstæða átt.
(ii) Vaxtaáhætta
Samstæðan býr við vaxtaáhættu vegna vaxtaberandi skulda samstæðunnar. Í lok rekstrarárs báru um 38% af lánum samstæðunnar breytilega vexti (2019/20: 43%), eða að fjárhæð 4.932 millj. kr., og felst áhætta samstæðunnar í mögulegri hækkun vaxta, sem leitt getur til aukins fjármagnskostnaðar og neikvæðra áhrifa á sjóðstrey mi.
Breyting í vöxtum skulda með breytilega vexti um 1% í lok reikningsárs myndu hækka (lækka) eigið fé og afkomu um 39 millj. kr. (2019/20: 47 millj. kr.) eftir tekjuskatt.
(iii) Olíuverðsáhætta
Breyting á heimsmarkaðsverði á olíu getur haft mikil áhrif á rekstur samstæðunnar, þá sér í lagi hjá dótturfélaginu Olís. Áhættan myndast frá þeim tíma sem innkaup á olíu eiga sér stað og þar til hún er seld til viðskiptavinar. Mismunur á innkaups- og söluverði getur haft bein áhrif á framlegð félagsins. Þá getur hátt verð á olíu í einhverjum tilfellum dregið úr eftirspurn og þannig haft áhrif á afkomu félagsins. Stýring olíuverðsáhættu felur í sér að draga úr afkomusveiflum og verjast óhagstæðri þróun með samningum við stærstu viðskiptavini félagsins. Þá er leitast við að lágmarka birgðir á hverjum tíma og þannig draga úr þeim áhrifum sem verðsveiflur geta valdið. Ekki hefur verið notast við afleiðusamninga til að verjast óhagstæðri þróun olíuverð.
Á meðal viðskiptakrafna og viðskiptaskulda samstæðunnar eru afleiðusamningar að fjárhæð 34 millj. kr. Olís hefur milligöngu um afleiðusamningana fyrir stærstu viðskiptavini sína en markmið þeirra er að draga úr verðáhættu viðskiptavinarins.
e. Rekstraráhætta
Rekstraráhætta er hættan á beinu eða óbeinu tapi eða tjóni af völdum margra þátta í starfseminni en þar ber helst að nefna ranga viðskiptastefnu, vinnu starfsfólks, tækni, ófullnægjandi eða gallaðra innri ferla eða ytri atburða.
Til að draga úr rekstraráhættu hefur verið gripið til ýmissa ráðstafana. Þar ber helst að nefna vinnu við stefnumótun og ítarlega greiningu á rekstrar- og samkeppnissumhverfi Haga, lögð er áhersla á góð starfsskilyrði og samkeppnishæf laun, áhersla er á kostnaðargreiningar, áætlanagerð, frávikagreiningar og uppgjör, innleiddir hafa verið verkferlar á mörgum sviðum starfseminnar ásamt því að gerð hefur verið úttekt á umhverfi upplýsingatækni í samstæðunni og þeim tækifærum sem felast í að viðskiptavinum sé í auknum mæli þjónað með stafrænum leiðum.
f. Eiginfjárstýring
Það er stefna stjórnar að eiginfjárstaða samstæðunnar sé sterk til að viðhalda trausti fjárfesta, lánastofnana og annarra markaðsaðila ásamt því að styðja við stöðugleika í framtíðarþróun starfseminnar. Stjórn Haga hf. hefur markað félaginu þá stefnu að lögð skuli áhersla á að félagið skili til hluthafa sinna, beint eða óbeint, þeim verðmætum sem skapast í rekstrinum á hverju ári, umfram nauðsynlegar fjárfestingar í rekstrarfjármunum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
24. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
f. Eiginfjárstyring, frh.:
Stefna stjórnar félagsins er greiða hluthöfum þess árlegan arð, sem nemi að lágmarki 50% hagnaðar næstliðins rekstrarárs. Að auki mun félagið, ef tækífæri gefast, kaupa eigin bréf og kaupa fasteignir á hagstæðu verði sem nýtast félaginu í starfsemi sinni. Félagið stefnir að reglubundnum arðgreiðslum og kaupum á eigin bréfum, samkvæmt formlegri endurkaupaáætlun, í þeim tilgangi að lækka hlutafé félagsins, sé svigrúm til þess.
25. Gangvirði
Gangvirði fjáreigna og fjárskulda samanborið við bókfært verð eins og það er sett fram í efnahagsreikningi greinist þannig:
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | |||
|---|---|---|---|---|
| Bókfært verð | Gangvirði | Bókfært verð | Gangvirði | |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur | 4.653 | 4.653 | 4.542 | 4.542 |
| Handbært fé | 388 | 388 | 2.232 | 2.232 |
| Vaxtaberandi skuldir | (12.926) | (12.926) | (13.897) | (13.897) |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | (11.821) | (11.821) | (11.146) | (11.146) |
| (19.706) | (19.706) | (18.269) | (18.269) |
Fjallað er um forsendur við ákvörðun gangvirðis í skýringu 4.
26. Tengdir aðilar
Skilgreining tengdra aðila
Tengdir aðilar félagsins eru stórir hluthafar í félaginu, hlutdeildarfélög þess, lykilstjórnendur og stjórnarmenn. Viðskipti á milli félagsins og dótturfélaga þess, sem eru skilgreind sem tengdir aðilar, hafa verið færð út í samstæðureikningsskilum og eru ekki hluti af þessari skýringu.
Viðskipti við tengda aðila
| Viðskipti við tengda aðila greinast þannig: | ||
|---|---|---|
| 2020/21 | 2019/20 | |
| Seldar vörur og þjónusta | 51 | 69 |
| Keyptar vörur og þjónusta | (1.369) | (1.478) |
| Viðskiptakröfur í lok rekstrarárs | 16 | 1 |
| Viðskiptaskuldir í lok rekstrarárs | (7) | (144) |
Stjórn og lykilstjórnendur
Laun, kaupaukar og hlunnindi stjórnar og lykilstjórnenda og eignarhlutur þeirrra að nafnvirði, eða aðila þeim fjárhagslega tengdur, greinast þannig:
| 2020/21 | Laun, kaupaukar og hlunnindi | Framlag í lífeyrissjóð | Eignahlutur í árslok* |
|---|---|---|---|
| Davið Harðarson, stjórnarformaður | 8,3 | 0,9 | 0,1 |
| Eiríkur S. Jóhannsson, varaformaður | 6,5 | 0,8 | 51,3 |
| Eva Bryndís Helgadóttir, stjórnarmaður (frá 9. júní 2020) | 3,7 | 0,4 | 0,0 |
| Katrín Olga Jóhannesdóttir (stjórnarmaður) | 5,0 | 0,6 | 0,0 |
| Jensína Kristín Böðvarsdóttir, stjórnarmaður (frá 9. júní 2020) | 4,4 | 0,5 | 0,0 |
| Erna Gísladóttir, stjórnarformaður (til 9. júní 2020) | 2,8 | 0,2 | - |
| Stefán Árni Auðólfsson, stjórnarmaður (til 9. júní 2020) | 1,4 | 0,1 | - |
| Finnur Oddsson, forstjóri (frá 1. júní 2020) | 44,9 | 8,1 | 0,1 |
| Finnur Árnason, fyrrv. forstjóri (til 30. júní 2020)** | 39,2 | 7,7 | - |
| Lykilstjórnendur (8)*** | 244,6 | 41,8 | 0,1 |
Katrín Olga og Eva Bryndís eru nefndarmenn í endurskoðunarnefnd. Jensína Kristín, Davíð og Eiríkur eru nefndarmenn í starfskjaranefnd.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
26. Tengdir aðilar, frh.:
Stjórn og lykilstjórnendur, frh.:
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
**Til viðbótar hafa verið gjaldfærð laun vegna starfsloka fyrverandi forstjóra sem nema 86,4 millj. kr. og voru þau færð til gjalda á fyrsta ársfjörðungi 2020/21 en koma til greiðslu á tímabilinu júlí 2020 til júní 2021.
***Átta lykilstjórnendur eru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga (hóf störf 1. febrúar 2021), Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga (hóf störf 18. janúar 2021), Guðmundur Marteinsson, framkvæmdastjóri Bónus, Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Jón Ólafur Halldórsson, framkvæmdastjóri Olíuverzlunar Íslands ehf., Kjartan Már Friðsteinsson, framkvæmdastjóri Banana ehf. og Lárus Óskarsson framkvæmdastjóri Aðfanga.
Áhrif vegna lotunar á samningsbundum starfslokakostnaði í samstæðunni, ef frá er talinn kostnaður vegna starfsloka fyrverandi forstjóra, nema 128,2 millj. kr. á rekstrarárinu og er það gjaldfært meðal launa og launatengdra gjalda.
| 2019/20 | Laun, kaupaukar og hlunnindi | Framlag í lifeyrissjóð | Eignahlutur í árslok* |
|---|---|---|---|
| Erna Gísladóttir, stjórnarformaður | 10,1 | 0,8 | 9,2 |
| Davíð Harðarson, stjórnarmaður | 7,0 | 0,6 | 0,1 |
| Eiríkur S. Jóhannsson, stjórnarmaður | 5,0 | 0,5 | 51,2 |
| Katrín Olga Jóhannesdóttir, stjórnarmaður | 5,0 | 0,5 | 0,0 |
| Stefán Árni Auðólfsson, stjórnarmaður | 5,0 | 0,4 | 0,0 |
| Finnur Árnason, forstjóri | 69,7 | 13,6 | 4,2 |
| Lykilstjórnendur (8)** | 238,1 | 36,9 | 0,1 |
Katrín Olga og Stefán voru nefndarmenn í endurskoðunarnefnd. Erna, Davíð og Eiríkur voru nefndarmenn í starfskjara nefnd.
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
**Átta lykilstjórnendur eru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri rekstrar og samstæðu Haga, Steingrímur H. Pétursson, fv. framkvæmdastjóri fjármála og viðskiptapróunar Haga (september 2019 til janúar 2020), Guðmundur Marteinsson, framkvæmdastjóri Bónus, Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups (september 2019 til febrúar 2020), Gunnar Ingi Sigurðsson, fv. framkvæmdastjóri Hagkaups (mars 2019 til ágúst 2019), Jón Ólafur Halldórsson, framkvæmdastjóri Olíuverzlunar Íslands ehf., Kjartan Már Friðsteinsson, framkvæmdastjóri Banana ehf. og Lárus Óskarsson framkvæmdastjóri Aðfanga.
27. Þóknun til endurskoðenda
Þóknun til endurskoðenda greinist þannig:
| Endurskoðun árshlutareiknings og ársreiknings samstæðunnar og dótturfélaga: | ||
|---|---|---|
| 2020/21 | 2019/20 | |
| Endurskoðandi samstæðunnar | 31,7 | 17,0 |
| Aðrir endurskoðendur | 0,0 | 8,5 |
| Samtals endurskoðunarkostnaður | 31,7 | 25,5 |
| Önnur þjónusta, endurskoðendur samstæðunnar | 7,5 | 8,5 |
| Samtals önnur þjónusta endurskoðenda | 7,5 | 8,5 |
| Samtals þóknun til endurskoðenda | 39,2 | 34,0 |
Samstæðúrsreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
28. Dótturfélög
Dótturfélög í samstæðu Haga hf. voru sjö í lok reikningsárs. Dótturfélögin eru eftirfarandi:
| Staðsetning | Eignarhlutur | ||
|---|---|---|---|
| 28.2.2021 | 29.2.2020 | ||
| Hagar verslanir ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Olíuverzlun Íslands ehf. (Olís) | Ísland | 100% | 100% |
| Bananar ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Noron ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| FKV ehf. (áður Ferskar kjötvörur ehf.) | Ísland | 100% | 100% |
| Mjöll Frigg ehf. | Ísland | 100% | 100% |
| Reykjavíkur Apótek ehf. | Ísland | 90% | 90% |
Mjöll Frigg ehf. er dótturfélag Olís. Engin starfsemi er í FKV ehf.
29. Kennitölur
Helstu kennitölur samstæðunnar eru eftirfarandi:
| 2020/21 | 2019/20 | |
|---|---|---|
| Rekstur: | 1.3.-28.2. | 1.3.-29.2. |
| Rekstrarhagnaðarhlutfall (rekstrarhagnaður fyrir afskriftir / vörusölu) | 7,4% | 7,6% |
| Launahlutfall (laun og launatengd gjöld / vörusölu) | 10,7% | 10,4% |
| Kostnaðarhlutfall (annar rekstarkostnaður / vörusölu) | 4,4% | 4,6% |
| Veltuhraði birgða (kostnaðarverð seldra vara / meðalbirgðastaða) | 10,8 | 11,2 |
| Innheimtutími viðskiptakrafna í dögum | 10,3 | 13,6 |
| Efnahagur: | 28.2.2021 | 29.2.2020 |
| --- | --- | --- |
| Veltufjárhlutfall (veltufjármunir / skammtímaskuldir) | 0,77 | 0,96 |
| Lausafjárhlutfall ((veltufjármunir-birgðir) / skammtímaskuldir) | 0,28 | 0,43 |
| Skuldsetning (nettó vaxtaberandi skuldir / rekstrarhagnaður fyrir afskriftir) | 2,4 | 2,5 |
| Eiginfjárhlutfall (eigið fé / heildareignir) | 40,9% | 39,2% |
| Innra virði hlutafjár (eigið fé / hlutafé) | 21,83 | 20,70 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Skýringar, frh.:
| 30. Starfsþáttayfirlit | Verslanir og vöruhús | Olíuverzlun Íslands | Jöfnunar-færslur | Samtals |
|---|---|---|---|---|
| Rekstrarárið 2020/21 | ||||
| Vörusala | 91.196 | 30.402 | ( 2.016) | 119.582 |
| Aðrar rekstrartekjur | 477 | 142 | ( 235) | 384 |
| Heildartekjur starfsþátta | 91.673 | 30.544 | ( 2.251) | 119.966 |
| Heildarreletrargjöld starfsþátta | (84.158) | (29.254) | 2.251 | (111.161) |
| EBITDA starfsþátta | 7.515 | 1.290 | 0 | 8.805 |
| Afskriftir starfsþátta | ( 3.157) | ( 1.101) | ( 4.258) | |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 0 | 125 | 0 | 125 |
| Rekstrarafkoma starfsþátta | 4.358 | 314 | 0 | 4.672 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.237) | ( 316) | ( 1.553) | |
| Tekjuskattur | ( 600) | |||
| Hagnaður ársins | 2.519 | |||
| 28. febrúar 2021 | ||||
| Eignir starfsþátta | 44.754 | 16.894 | 0 | 61.648 |
| Eignir samtals | 0 | |||
| Skuldir starfsþátta | 28.252 | 8.207 | 0 | 36.459 |
| Skuldir samtals | 0 | |||
| Fjárfestingar starfsþátta | 3.036 | 671 | 0 | 3.707 |
| Verslanir og vöruhús | Olíuverzlun Íslands | Jöfnunar-færslur | Samtals | |
| Rekstrarárið 2019/20 | ||||
| Vörusala | 80.393 | 36.847 | ( 883) | 116.357 |
| Aðrar rekstrartekjur | 442 | 67 | ( 25) | 484 |
| Heildartekjur starfsþátta | 80.835 | 36.914 | ( 908) | 116.841 |
| Heildarreletrargjöld starfsþátta | (73.905) | (34.954) | 908 | (107.951) |
| EBITDA starfsþátta | 6.930 | 1.960 | 0 | 8.890 |
| Afskriftir starfsþátta | ( 3.016) | ( 911) | 0 | ( 3.927) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 0 | 139 | 0 | 139 |
| Rekstrarafkoma starfsþátta | 3.914 | 1.188 | 0 | 5.102 |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 1.065) | ( 262) | 0 | ( 1.327) |
| Tekjuskattur | ( 721) | |||
| Hagnaður ársins | 3.054 | |||
| 29. febrúar 2020 | ||||
| Eignir starfsþátta | 43.778 | 18.930 | 0 | 62.708 |
| Eignir samtals | 62.708 | |||
| Skuldir starfsþátta | 27.846 | 10.276 | 0 | 38.122 |
| Skuldir samtals | 38.122 | |||
| Fjárfestingar starfsþátta | 3.585 | 1.421 | 0 | 5.006 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Ársfjórðungayfirlit (óendurskoðað)
| Rekstrarárið 2020/21 | 1. árs-fjórðungur | 2. árs-fjórðungur | 3. árs-fjórðungur | 4. árs-fjórðungur | Samtals |
|---|---|---|---|---|---|
| Vörusala | 28.241 | 30.924 | 29.787 | 30.630 | 119.582 |
| Kostnaðarverð seldra vara | ( 22.412) | ( 23.657) | ( 23.392) | ( 23.606) | ( 93.067) |
| Framlegð | 5.829 | 7.267 | 6.395 | 7.024 | 26.515 |
| Aðrar rekstrartekjur | 98 | 85 | 96 | 130 | 409 |
| Laun og launatengd gjöld | ( 3.276) | ( 3.064) | ( 3.197) | ( 3.275) | ( 12.812) |
| Annar rekstrarkostnaður | ( 1.354) | ( 1.269) | ( 1.347) | ( 1.337) | ( 5.307) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir | 1.297 | 3.019 | 1.947 | 2.542 | 8.805 |
| Afskriftir | ( 1.024) | ( 1.068) | ( 1.038) | ( 1.128) | ( 4.258) |
| Rekstrarhagnaður | 273 | 1.951 | 909 | 1.414 | 4.547 |
| Fjármunatekjur | 17 | 16 | 9 | 11 | 53 |
| Fjármagnsgjöld | ( 448) | ( 435) | ( 390) | ( 333) | ( 1.606) |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 431) | ( 419) | ( 381) | ( 322) | ( 1.553) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 30 | 95 | 25 | ( 25) | 125 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | ( 128) | 1.627 | 553 | 1.067 | 3.119 |
| Tekjuskattur | 32 | ( 306) | ( 105) | ( 221) | ( 600) |
| Heildarhagnaður ársins | ( 96) | 1.321 | 448 | 846 | 2.519 |
| Rekstrarárið 2019/20 | 1. árs-fjórðungur | 2. árs-fjórðungur | 3. árs-fjórðungur | 4. árs-fjórðungur | Samtals |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vörusala | 28.590 | 30.914 | 28.240 | 28.613 | 116.357 |
| Kostnaðarverð seldra vara | ( 22.158) | ( 24.244) | ( 21.970) | ( 22.179) | ( 90.551) |
| Framlegð | 6.432 | 6.670 | 6.270 | 6.434 | 25.806 |
| Aðrar rekstrartekjur | 108 | 156 | 121 | 99 | 484 |
| Laun og launatengd gjöld | ( 3.058) | ( 2.965) | ( 2.991) | ( 3.073) | ( 12.087) |
| Annar rekstrarkostnaður | ( 1.448) | ( 1.372) | ( 1.187) | ( 1.306) | ( 5.313) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir | 2.034 | 2.489 | 2.213 | 2.154 | 8.890 |
| Afskriftir | ( 933) | ( 936) | ( 1.013) | ( 1.045) | ( 3.927) |
| Rekstrarhagnaður | 1.101 | 1.553 | 1.200 | 1.109 | 4.963 |
| Fjármunatekjur | 56 | 57 | 25 | 40 | 178 |
| Fjármagnsgjöld | ( 354) | ( 374) | ( 465) | ( 312) | ( 1.505) |
| Hrein fjármagnsgjöld | ( 298) | ( 317) | ( 440) | ( 272) | ( 1.327) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 23 | 67 | 21 | 28 | 139 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | 826 | 1.303 | 781 | 865 | 3.775 |
| Tekjuskattur | ( 161) | ( 247) | ( 153) | ( 160) | ( 721) |
| Heildarhagnaður ársins | 665 | 1.056 | 628 | 705 | 3.054 |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Fjárhæðir eru í milljónum króna
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf (óendurskoðað)
Um starfsemi Haga
Hagar hf. er leiðandi verslunarfyrirtæki sem starfar á íslenskum matvöru-, sérvöru- og eldsneytismarkaði en félagið var stofnað í núverandi mynd árið 2003. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 39 matvöruverslanir, 26 Olís þjónustustöðvar, 43 ÓB-stöðvar, tvær birgðaverslanir, þrjár sérvöruverslanir, tvö apótek, tvö vöruhús og tvær framleiðslustöðvar. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði matvöru og tengdra vöruhúsa, auk eldsneytissölu. Starfsmenn samstæðunnar í árslok voru 2.469 talsins og meðalfjöldi stöðugilda ársins var 1.473. Hagar eru skráðir á aðallista NASDAQ OMX Iceland og er eignarhald dreift en í lok árs voru hluthafar 784 talsins.
Fyrirtæki Haga voru starfrækt í sex dótturfélögum á rekstrarárinu. Fyrirtækin eru rekin sem sjálfstæðar rekstrareiningar en Hagar veita aðhald í rekstri og stuðning með miðlægri þjónustu þar sem markmiðið er að ná fram kostnaðarhagræði, bæta þjónustu við viðskiptavini og styrkja þannig tekjumyndun og samkeppnisstöðu. Þannig skapa Hagar virði fyrir hluthafa.
Hagar hafa það að markmiði að starfrækja og þróa leiðandi vörumerki á smásölumarkaði sem standast væntingar viðskiptavina sinna og hafa burði til að vaxa. Markmiðið er einnig að halda einfalldeika í starfsemi allra rekstrareininga sem og að reka hverja einingu sem sjálfstætt og arðbært fyrirtæki með öllum eiginleikum hefðbundins fyrirtækis. Markmið Haga er enn fremur að hámarka virði hverrar rekstrareiningar með aukinni þekkingu á viðskiptum og smásölu.
Stefna Haga er að verslanir félagsins verði ávallt fyrsti valkostur neytenda á grundvelli verðs, gæða, úrvals og þjónustu. Verkefni félagsins er að efla hag neytenda með framúrskarandi verslun og þjónustu og skapa eftirsóknarverðan vinnustað. Þannig ná Hagar markmiðum um að skila hluthöfum sanngjarnri ávöxtun. Gildi Haga eru hagkvæmni, samvinna, þjónustulund og framsækni.
Megin áhættupættir
Hjá Högum hefur verið unnið ítarlegt áhættumat þar sem skilgreindir hafa verið helstu áhættupættir í rekstri samstæðunnar. Tilgangur áhættumatsins er að greina áhættu á atburðum sem líklegar eru til að koma í veg fyrir að samstæðan nái markmiðum sínum. Áhættupættirnir hafa verið greindir og settar fram verklagsreglur til að koma í veg fyrir eða til að draga úr áhrifum þeirra.
Sá áhættupáttur sem viðkemur hvað mest ófjárhagslegri upplýsingagjóf og þeim málefnum sem hér um ræðir er orðsporsáhetta. Orðsporsáhetta er hættan á því að ímynd félagsins verði fyrir skaða vegna neikvæðrar umfjöllunar um viðskiptahætti þess sem getur síðan leitt til tekjutaps. Slík neikvæð umfjöllun getur komið upp ef félaginu verða á mistök í rekstri eða ef félagið eða tengdur aðili félagsins er sakaður um eða dæmdur fyrir athæfi sem samrýmist ekki lögum. Ef orðspor, ímynd eða trúverðugleiki félagsins bíður tjón vegna opinberrar eða almennrar umræðu, getur það skert möguleika félagsins til vaxtar og haft neikvæð áhrif á framtíðartekjur, viðskiptasambönd, samkeppnishæfni o.fl. Samstæðan hefur um árabil unnið markvisst að málum tengt sjálfbæmi og samfélagslegri ábyrgð sem, til viðbótar við þann mikilvæga samfélagslega ávinning sem af slíkri vinnu hlyst, minnkar líkur á neikvæðri umfjöllun og að orðspor verði fyrir hnekki. Þá er unnið að gerð og framkvæmd viðbragðsáæt Lunar þar sem einnig er tekið til þátta á við samfélagslega ábyrgð, jafnréttis- og umhverfismál, stjórnar- og samfélagshætti og fleira. Unnið er að samskiptastefnu félagsins.
Stefnt er að því á árinu 2022 að birta niðurstöður UFS áhættumats vegna ársins 2021 til að Hagar geri sér betur grein fyrir þeim áhættupáttum sem samstæðan stendur frammi fyrir sem snúa að umhverfis-, samfélags- og stjórnarháttum og samanburði við aðra innlenda atvinnurekendur.
Dótturfélög Haga
Í lok rekstrarársins 2020/21 voru dótturfélög í samstæðu Haga sjö talsins, þ.e. Hagar verslanir ehf., Olíuverzlun Íslands ehf. (Olís), Bananar ehf., Noron ehf., Reykjavíkur Apótek ehf., Mjöll Frigg ehf. (dótturfélag Olís) og FKV ehf. (engin starfsemi).
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf, frh.:
Dótturfélög Haga, frh.:
Undir hatti Haga verslana ehf. eru fyrirtækin Bónus, Hagkaup, Aðföng og Útilíf. Bónus og Hagkaup eru tvær af stærstu matvöruverslunarkeðjum landsins en vöruhúsið Aðföng sinnir stoðþjónustu við matvörukeðjurnar. Útilíf er smásölufyrirtæki með íþrótta- og útivistarvörur sem rekur tvær verslanir á höfuðborgarsvæðinu.
Olíuverzlun Íslands ehf. sérhæfir sig, auk annars, í sölu og þjónustu með eldsneyti. Olís rekur 26 þjónustustöðvar og 43 ÓB sjálfsafgreiðslustöðvar. Olís rekur einnig verslunina Rekstrarland og verslun Stórkaups. Mjöll Frigg er dótturfélag Olís.
Bananar ehf. er stærsti dreifingaraðili á fersku grænmeti og ávöxtum á Íslandi en stærstu viðskiptavinir Banana eru matvöruverslanir Haga. Noron ehf. rekur tískuvöruverslunina ZARA í Smáralind. Reykjavíkur Apótek er í 90% eigu Haga en fyrirtækið rekur tvö apótek í Reykjavík.
Eftir lok reikningstímabils var skrifað undir kaupsamning um sölu á rekstri rekstri og eignum tengdum Útilíf og Reykjavíkur Apótek ehf. Einnig var tekin ákvörðun um að rekstri Stórkaups yrði hætt og var verslun lokað í byrjun maí. Nánari upplýsingar um dótturfélög Haga má finna á heimasíðu félagsins, http://www.hagar.is/fyrirtaekin/.
Samfélagsleg málefni
Árið 2017 setti stjórn Haga félaginu stefnu um samfélagslega ábyrgð en hún var endurskoðuð með breytingum á stjórnarfundi í apríl 2021. Hagar hafa valið 6 af 17 heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem styðja stefnustoðir félagsins og er ætlað að virkja stjórnendur til innleiðingar á stefnu og framkvæmd á verkefnum. Stefnuna má finna á vef félagsins, http://www.hagar.is/um-haga/samfelagsleg-abyrgd/, en hún tekur á flestum þeim þáttum sem hér eru til umfjöllunar. Þá er sérstakur kafli í ársskýrslu félagsins sem helgaður er málaflokknum. Hagar eru aðilar að Festu, miðstöð um samfélagsábyrgð.
Í lok árs 2019 skrifuðu Hagar, fyrir hönd allrar samstæðunnar, undir samning við Klappir Grænar lausnir ehf. en markmið með samningnum er að ná mælanlegum árangri í umhverfismálum og málum tengdum sjálfbærni. Samhliða því gáfu Hagar í fyrsta sinn út samfélagsuppgjör samstæðunnar fyrir árið 2019, skv. UFS leiðbeiningum Nasdaq (e. ESG Reporting Guide 2.0). Þrjú af stærstu fyrirtækjum samstæðunnar, Bónus, Hagkaup og Olís, höfu sína vegferð með Klöppum árið 2018 þegar fyrirtækin kolefnisjófnuðu rekstur verslana sinna. Nú er innleiðingu umhverfisstjórnunarkerfisins lokið hjá öðrum rekstrareiningum samstæðunnar og var allur rekstur árið 2019 kolefnisjafnaður, sem mótvægisaðgerð við þau umhverfisáhrif sem verða af rekstri samstæðunnar. Unnið er að skilgreiningu ófjárhagslegra lykilmælikvarða og markmiðasetningu nú þegar samfélagsuppgjör ársins 2020 liggur fyrir.
Samfélagsuppgjörð verður birt í ársskýrslu félagsins, í kafla um samfélagslega ábyrgð, og á heimasíðu Haga, www.hagar.is. Vísað er til niðurstöðu skýrslunnar hvað varðar þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfis- félags- og starfsmannamál.
Hagar leggja samfélaginu m.a. lið með því að bjóða neytendum hagstæðustu kjör hverju sinni og vera í forystu í baráttumálum fyrir hönd neytenda. Þá styður félagið ýmis samfélagsleg málefni hvort sem er í formi fjárhagslegra styrkja eða samstarfsverkefna.
Hagar veita fjárhagslega styrki til ýmissa góðgerðarmála og hafa gert alla tíð. Um er að ræða styrki, stóra sem smáa, þar sem áherslurnar hafa aðallega verið á hjálparstofnanir, forvarnarstarf, æskulýðsstarf íþróttafélaganna og styrki til tækjakaupa á Landspítalanum.
Hagar leggja áherslu á lýðheilsu í starfsemi sinni, með það að markmiði að bæta hag samfélagsins alls, neytenda og starfsmanna, og um leið hag félagsins sjálfs. Hagar kappkosta að bjóða upp á marga og hagstæða valkosti sem bæta heilbrigði neytenda.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf, frh.:
Samfélagsleg málefni, frh.:
Hagar hafa átt gott samstarf við Vinnumálastofnun um árabil en nokkur af fyrirtækjum félagsins taka þátt í verkefni þar sem fólki með skerta starfsgetu vegna andlegrar og/eða líkamlegrar fótlunar er veitt vinna hjá fyrirtækinu. Samstarfið, sem oft er kallað „Atvinna með stuðningi“, leggur áherslu á góða samvinnu við Vinnumálastofnun þar sem færni starfsmannsins er höfð að leiðarljósi.
Umhverfismál
Hagar leggja áherslu á að þekkja þau neikvæðu áhrif sem starfsemi félagsins hefur á umhverfið og leitast við að draga úr þeim eftir fremsta megni. Um árabil hefur sérstök áhersla verið lögð á að draga úr matarsóun, minnkun sorps og umhverfisvæna orkugjafa.
Hagar hafa um langt skeið lagt mikla áherslu á umhverfismál í daglegri starfsemi sinni en formleg umhverfisstefna fyrir Haga og dótturfélög var samþykkt af stjórn félagsins í apríl 2020. Umhverfisstefnuna má finna á heimasíðu Haga, http://www.hagar.is/um-haga/umhverfisstefna/.
Meginmarkmið stefnunnar er að félagið leggi sitt af mörkum í þágu sjálfbærrar þróunar og samfélagslegrar ábyrgðar og styðji við mikilvægi þess að starfsfólk sé meðvitað um aðgerðir félagsins í þágu umhverfisins. Hagar vilja nýta auðlindir landsins á sjálfbærran hátt í þágu atvinnulífsins, landsmanna og komandi kynslóða til efnahagslegs og félagslegs ábata og jafnframt stuðla að sjálfbærni auðlinda eins og hægt er.
Sérstaklega er hugað að aðgerðum hvað varðar vatn, orku og endurvinnslu í allri starfsemi Haga, hvort sem er á skrifstofum, í verslunum, á starfsstöðvum og í framkvæmdum á vegum félagsins. Hagar og dótturfyritæki hafa flokkað sorp frá skrifstofu og verslunum í lengri tíma. Þar sem verið er að endurnýja tækni- og tækjabúnað er almennt leitast við að nota umhverfisvænar og orkusparandi lausnir. Til að mynda hefur LED lýsingu verið komið upp í flestum verslunum, kælimiðlum skipt úr freoni í íslenskt og vistvænt koldíoxið og kælum lokað þar sem kostur er. Sérstök áhersla hefur verið á að minnka notkun á plasti í allri framleiðslu og starfsemi Haga. Almennt hefur verið leitast við að verslanir Haga séu eins umhverfisvænar, vistvænar og orkusparandi og hægt er og verður unnið harðar að því markmiði á næstunni.
Hagar og dótturfélög notast við umhverfisstjórnunarkerfi frá Klöppum Grænum lausnum ehf. og er markmiðið að ná mælanlegum árangri í umhverfismálum og málum tengdum sjálfbærni. Kerfið gerir félaginu kleift að vakta og fylgjast með t.d. eldsneytisnotkun, magni af úrgangi, endurvinnslu, rafmagns- og vatnsnotkun og fleira sem skráð er á félagið og dótturfélög þess. Hafin er innleiðing á uppsetningu búnáðar og tækja sem þarf til að auðvelda álestur innan fasteigna Haga og er sú vinna enn í gangi.
Á árinu 2020 var sett á laggirnar umhverfisráð Haga sem í er a.m.k. einn aðili úr hverju dótturfélagi en hlutverk umhverfisráðsins er að stuðla að fræðslu fyrir starfsfólk með það að markmiði að efla umhverfisvitund innan starfseininga. Einnig að samræma aðgerðir innan dótturfélaga eins og kostur er. Umhverfisráðinu er einnig ætlað að gera aðgerðaáætlun hvað varðar umhverfismál og gildir áætlunin til tveggja ára í senn. Í þeirri áætlun skal m.a. útlista leiðir að markmiðum og þær aðgerðir sem fara þarf í til að ná settum markmiðum.
Þá hefur Olís staðfest þátttöku sína í loftlagssamningi Festu og Reykjavíkurborgar með undirritun þann 8. desember 2017 en loftslagsmarkmið Olís eru að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda.
Starfsmannamál
Hagar kappskosta að tryggja velliðan og öryggi starfsfólks, og hafa m.a. í því tilliti innleitt mánaðarlegar viðhorfskannanir meðal starfsfólks. Jafnrétti er haft að leiðarljósi í öllum ákvörðunum og skapar félagið virði fyrir atvinnulífið með menntun og þjálfun starfsfólks.
Jafnréttis- og mannréttindastefna Haga var endurskoðuð og samþykkt af stjórn félagsins í apríl 2020 en unnið er að frekari endurskoðun stefnunnar til samræmis við ný lög nr. 150/2020. Stefna Haga er að gætt skuli fyllsta jafnréttis milli kynjanna og að allt starfsfólk Haga og dótturfélaga þess sé metið að eigin verðleikum, óháð kyni, aldri, kynhneigð og uppruna. Allt starfsfólk skal njóta sömu virðingar og skulu kynin hafa jafna stöðu innan fyrirtækisins. Hvers konar mismunun er óheimil og verður ekki liðin og er það stefna fyrirtækisins að koma í veg fyrir að slíkt ranglæti eigi sér stað. Jafnréttis- og mannréttindastefnan er aðgengileg á vef félagsins, http://www.hagar.is/um-haga/jafnrettisstefna-haga/.
Samstæðúrsreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021
Ófjárhagsleg upplýsingagjóf, frh.:
Starfsmannamál, frh.:
Öll dótturfélög Haga hafa lokið vinnu við jafnlaunavottun, sbr. breytingu á lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna sem lögfest var í júní 2017. Hafa þau nú öll innleitt jafnlaunakerfi sbr. staðal ÍST 85 um jafnlaunavottun.
Stjórn Haga hefur sett félaginu starfskjarastefnu sem hefur það að markmiði við gerð samninga um starfskjör, að félagið sé samkeppnishæft um starfsfólk og stjórnendur. Til að svo megi verða skal félagið bjóða samkeppnishæf laun við það sem tíðkast hjá sambærilegum fyrirtækjum. Hagar telja nauðsynlegt að hlúa vel að kjörum stjórnenda félagsins þannig að félagið njóti starfskrafta þeirra og hæfileika sem allra best þannig að hagur þeirra og félagsins fari saman. Við ákvörðun um starfskjör er horft til ábyrgðar og árangurs og gætt að viðurkenndum jafnréttissjónarmiðum. Starfskjarastefnan er liður í að tryggja langtímahagsmuni eigenda félagsins, stjórnenda og annarra hagsmunaaðila, með skipulegum, einföldum og gagnsæjum hætti. Starfskjarastefnan er aðgengileg á vef félagsins, http://www.hagar.is/fjarfestaupplysingar/adrar-upplysingar/, en hún var sambýkkt á aðalfundi Haga þann 9. júní 2020.
Spillinga- og mútumál
Hagar starfa eftir þeim lögum og reglum sem félaginu ber að fylgja, sem og leiðbeiningum um góða stjórnarhætti. Auk þess hefur félagið sett sér síða- og samskiptareglur sem fylgt er í hvívetna í starfseminni.
Í síðareglum Haga og dótturfélaga, sem endurskoðaðar og sambýkktar voru af stjórn í apríl 2021, er lögð áhersla á að stjórn og starfsfólk skuli ávallt fara að lögum og almennum viðmiðum um síðferði í viðskiptum og að fylgt sé þeim reglum sem félagið setur á hverjum tíma. Kveðið er á um að óheimilt er að misnota aðstöðu sína í starfi, þannig að félagið beri skaða af og eru starfsmenn hvattir til að tilkynna næsta yfirmanni ef þeir verða vitni að spillingu eða óreiðu innan félagsins. Síðareglur þessar leggja einnig áherslu á að forða starfsmönnum frá að taka ákvarðanir sem skapað geta hagsmunaárekstra en meginreglan er sú að hagsmunir starfsmanna og félagsins skuli fari saman. Þá er óheimilt að taka við gjöfum, boðsferðum eða annars konar fríðindum frá viðskiptamönnum félagsins nema með sambýkki yfirmanns. Síðareglur félagsins má finna á vefsíðu Haga, http://www.hagar.is/um-haga/sidareglur-haga/.
Á rekstrarárinu 2020/21 vann félagið að áhættumati vegna aðgerða gegin peningapvætti og fjármögnun hryðjuverka, sem sambýkkt var af stjórn félagsins í mars 2021. Markmið áhættumatsins er að greina og meta þá áhættupætti sem samstæðan stendur frammi fyrir og beita ráðstöfunum til að draga úr hættu á að félagið verði notað í tengslum við glæpastarfsemi, m.a. með innleiðingu verkferla.
Hafin er innleiðing á verklagi við uppljóstrun starfsmanna um lögbrot eða aðra ámælisverða háttsemi, sbr. lög nr. 40/2020 um vernd uppljóstrara.
Mannréttindi
Hagar leggja sig alla fram um að virða almenn mannréttindi í allri starfsemi félagsins líkt og kveður á um í Mannréttindasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Að sama skapi gerir félagið þær kröfur að hagsmunaaðilar virði mannréttindi. Þá er barnaprælkun, nauðungarvinna, sem og þrælahald, ekki liðin innan félagsins. Þessu til stuðnings er í gildi jafnréttis- og mannréttindastefna Haga og síðareglur sem fjallað er um hér að framan. Þá eru Hagar með í gildi viðauka við alla verksamninga félagsins þar sem aðalverktakar lýsa því yfir að þeir muni ávallt og í hvívetna virða lög- og samningsbundin réttindi þeirra aðila sem þeir ráða til sinna starfa, hvort sem um ræðir launpega, starfsmenn starfsmannaleiga, aðra verktaka og/eða undirverktaka. Aðalverktaki lýsir því yfir að starfsemi hans uppfylli ávallt þær kröfur sem íslensk lög, reglur og venjur á vinnumarkaði gera hverju sinni. Aðalverktaki lýsir því einnig yfir að hann beri svokallaða keðjuábyrgð, þ.e.a.s. hann ábyrgist að aðrir verktakar og/eða undirverktakar sem hann hefur ráðið til sinna starfa uppfylli sömu kröfur þannig að réttindi allra þeirra starfsmanna sem að verki koma séu tryggð.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 28. febrúar 2021