AI assistant
Hagar — Annual Report (ESEF) 2024
Apr 23, 2024
Preview isn't available for this file type.
Download source fileÁrsreikningur samstæðunnar 29. febrúar 2024
Hagar hf. • Holtavegi 10 • 104 Reykjavík • Ísland • kt: 670203-2120 • hagar.is • 530-5500
bls. 3
bls. 6
bls. 11
bls. 12
bls. 13
bls. 14
bls. 15
- Félagið ....................................................... 15
- Grundvöllur reikningsskilanna .................. 15
- Mat og ákvarðanir .................................... 15
- Starfsþáttayfirlit ........................................ 15
- Vörusala ..................................................... 17
- Aðrar rekstrartekjur ................................... 17
- Laun og launatengd gjöld ......................... 17
- Annar rekstrarkostnaður ........................... 17
- Þóknun til endurskoðenda ........................ 17
- Afskriftir ..................................................... 17
- Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld ........... 18
- Tekjuskattur .............................................. 18
- Hagnaður á hlut ......................................... 18
- Rekstrarfjármunir ...................................... 19
- Fjárfestingarfasteignir ............................. 20
- Óefnislegar eignir ...................................... 21
- Leigueignir ................................................. 22
- Hlutdeildarfélög ........................................ 23
- Aðrar langtímaeignir .................................. 24
- Vörubirgðir ................................................. 24
- Handbært fé .............................................. 24
- Eigið fé ....................................................... 25
- Vaxtaberandi skuldir ................................. 27
- Leiguskuldir ............................................... 28
- Tekjuskattsskuldbinding .......................... 28
- Stýring fjármálalegrar áhættu .................. 29
- Tengdir aðilar ............................................ 33
- Dótturfélög ................................................ 34
- Önnur mál .................................................. 35
- Kennitölur .................................................. 35
- Mikilvægar reikningsskilaaðferðir ............ 36
bls. 44
bls. 45
bls. 55
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf ..............................................................................................................................
Efnisyfirlit
Efnahagsreikningur .............................................................................................................................................
Eiginfjáryfirlit .......................................................................................................................................................
Sjóðstreymisyfirlit ...............................................................................................................................................
Stjórnarháttayfirlýsing ........................................................................................................................................
Skýringar ..............................................................................................................................................................
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra .........................................................................................................
Áritun óháðs endurskoðanda .............................................................................................................................
Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu ................................................................................................
Ársfjórðungayfirlit ..............................................................................................................................................
Viðaukar - óendurskoðuð fylgiskjöl: Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur…....................................
Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir…...................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 2
Fjárhagsleg áhættustýring
Breyting á framkvæmdastjórn
Í september og október 2023 var tilkynnt um breytingar á framkvæmdastjórn samstæðunnar frá og með 1. janúar 2024. Þá tók Björgvin Víkingsson við starfi framkvæmdastjóra Bónus af Guðmundi Marteinssyni og Ingunn Svala Leifsdóttir tók við starfi framkvæmdastjóra Olís af Frosta Ólafssyni. Í mars 2024 tók svo Magnús Magnússon við stöðu aðstoðarforstjóra Haga en um nýtt hlutverk er að ræða innan samstæðunnar. Magnús hefur gegnt stöðu framkvæmdastjóra stefnumótunar og rekstrar frá því snemma árs 2021 og mun sinna því hlutverki áfram, ásamt hlutverki aðstoðarforstjóra.
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Hagar hf. („félagið“) er verslunarfyrirtæki með starfsemi á Íslandi en félagið er leiðandi á íslenskum dagvöru- og eldsneytismarkaði. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 40 matvöruverslanir, 22 Olís þjónustustöðvar, 43 ÓB- stöðvar, tvö vöruhús, eina framleiðslustöð, eina netverslun með matarpakka, eina birgðaverslun og eina sérvöruverslun. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði matvöru og tengdra vöruhúsa, auk eldsneytissölu.
Ársreikningur samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði laga um ársreikninga. Ársreikningur 29. febrúar 2024 samanstendur af samstæðuársreikningi Haga hf. og dótturfélaga, sem vísað er til sem samstæðunnar.
Rekstur ársins og fjárhagsleg staða
Samkvæmt rekstrarreikningi og yfirliti um heildarafkomu var hagnaður af rekstri samstæðunnar að fjárhæð 5.044 millj. kr. (2022/23: 4.949 millj. kr.). Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) var 13.063 millj. kr. (2022/23: 12.041 millj. kr.). Samkvæmt efnahagsreikningi námu eignir samstæðunnar 77.214 millj. kr. (2022/23: 72.007 millj. kr.). Eigið fé í lok reikningsársins nam 28.188 millj. kr. (2022/23: 27.931 millj. kr.) og var eiginfjárhlutfall 36,5% (2022/23: 38,8%).
Fjöldi ársverka á árinu voru 1.501 (2022/23: 1.454) og kynjahlutfall starfsmanna var 56% karlar og 44% konur (2022/23: 58% karlar, 42%, konur).
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið sem nú er liðið gerði ráð fyrir að rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) yrði á bilinu 12.900-13.400 millj. kr. og er rekstrarhagnaður fyrir afskriftir því innan útgefinnar afkomuspár. Afkomuspáin var hækkuð í desember 2023 og var það í annað skipti frá því að upphafleg afkomuspá var gefin út samhliða birtingu ársuppgjörs 2022/23. Rekstur ársins gekk heilt yfir vel og má rekja afkomu umfram upphaflegar spár til aukinna umsvifa hjá öllum rekstrareiningum Haga auk sterkari afkomu hjá Olís en upphaflega var gert ráð fyrir. Góð aðsókn var í allar verslanir samstæðunnar á árinu, og þá einkum í dagvöruhluta samstæðunnar þar sem bæði seldum stykkjum og heimsóknum viðskiptavina fjölgaði nokkuð. Þá var einnig sterk eftirspurn í eldsneytishluta samstæðunnar. Á öðrum og þriðja ársfjórðungi samanburðarárs 2022/23 voru áhrif einskiptistekna á EBITDA samstæðunnar að fjárhæð 1.417 millj. kr.
Afkomuspá stjórnenda fyrir rekstrarárið 2024/25 sem nú var að hefjast gerir ráð fyrir að rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) verði á bilinu 13.800-14.300 millj. kr. Forsendur afkomuspár gerðu ráð fyrir 6,7% hækkun verðlags og að áhrif kjarasamninga næmu um 5% hækkun launa milli ára. Gert var ráð fyrir styrkingu stærstu innkaupamynta þegar líður á árið.
Fjárhagsleg staða samstæðu Haga hf. er sterk og félagið vel í stakk búið til að takast á við þær aðstæður sem upp geta komið í íslensku efnahagslífi. Fjármögnun samstæðunnar er tryggð til langs tíma og er aðgangur að skammtímafjármögnun í formi lánalína að fjárhæð 4,5 ma. kr. og USD 12,5 millj. einnig tryggður. Þá hefur félagið undanfarið nýtt sér skammtímafjármögnun í formi víxlaútgáfu en útgáfa víxlana er í samræmi við grunnlýsingu 10 ma. kr. útgáfuramma sem stjórn félagsins hefur samþykkt. Gera má ráð fyrir að félagið horfi í meira mæli til markaðsfjármögnunar á næstu misserum. Í skýringu 28 er fjallað um helstu fjárhagslegu áhættur sem samstæðan býr við og þá áhættustýringu sem samstæðan beitir.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 3
| Fjöldi hluta 29.2.2024 | Fjöldi hluta | % | Fjöldi hluta 28.2.2023 | Fjöldi hluta | % |
|---|---|---|---|---|---|
| 205.075 | 18,53% | 219.359 | 19,37% | ||
| 147.592 | 13,34% | 154.062 | 13,60% | ||
| 112.743 | 10,19% | 118.718 | 10,48% | ||
| 97.323 | 8,80% | 88.761 | 7,84% | ||
| 86.000 | 7,77% | 51.212 | 4,52% | ||
| 85.398 | 7,72% | 93.141 | 8,22% | ||
| 50.249 | 4,54% | 47.339 | 4,18% | ||
| 32.857 | 2,97% | 33.357 | 2,94% | ||
| 31.350 | 2,83% | 46.296 | 4,09% | ||
| 22.738 | 2,06% | 22.238 | 1,96% | ||
| 871.325 | 78,75% | 874.483 | 77,21% | ||
| 212.984 | 19,25% | 244.256 | 21,56% | ||
| 22.120 | 2,00% | 13.937 | 1,23% | ||
| 1.106.429 | 100,00% | 1.132.676 | 100,00% |
Samkvæmt 8. gr. í samþykktum félagsins kemur fram að samþykktum verður einungis breytt, umfram það sem hlutafélagalög leyfa, á lögmætum hluthafafundi. Ákvörðun um breytingar á samþykktum verður því aðeins gild að hún hljóti samþykki minnst 2/3 hluta greiddra atkvæða svo og samþykki hluthafa sem ráða yfir a.m.k. 2/3 hlutum þess hlutafjár sem farið er með atkvæði fyrir á hluthafafundinum.
Þann 1. júní 2023 samþykkti aðalfundur félagsins að greiddur yrði arður til hluthafa sem nemur 50% af hagnaði síðasta reikningsárs eða samtals 2.475 millj. kr. Arðurinn var greiddur þann 13. júní 2023. Aðalfundur samþykkti einnig að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 26,2 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 28. júní 2023 og lækkaði hlutafé Haga því úr 1.133 millj. kr. að nafnverði í 1.106 millj. kr. að nafnverði.
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 30. maí 2024 að greiddur verði arður til hluthafa á árinu 2023 sem nemur 50,0% af heildarhagnaði ársins, samtals 2.522 millj. kr. eða um 2,3 kr. arður á hlut útistandandi hlutafjár. Nánari upplýsingar má finna í eiginfjáryfirliti og skýringu 23.
- 10 stærstu hluthafar samtals ...........................................
- Aðrir hluthafar ...................................................................# Hagar - eigin hlutir
Samtals ..............................................................................
Hlutafé og samþykktir
Skráð hlutafé félagsins nam í lok reikningsárs 1.106 millj. kr. Hver hlutur er ein króna að nafnverði. Allir hlutir eru í sama flokki og njóta sömu réttinda. Eigin hlutir í upphafi árs námu 13,9 millj. kr. að nafnverði en í lok árs á félagið 22,1 millj. kr. eigin hluti að nafnverði. Nánari upplýsingar um eigin hluti, endurkaup, kaupréttarkerfi starfsmanna o.fl. má finna í skýringu 23.
Lífeyrissjóður starfsmanna Reykjavíkurborgar ...............
Hluthafar voru 1.055 í byrjun rekstrarársins og 968 í lok þess. Tíu stærstu hluthafar í árslok eru eftirfarandi:
| Fjöldi hluta í þúsundum | króna |
|---|---|
| Gildi - lífeyrissjóður .......................................................... | |
| Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (LSR) ........................ | |
| Lífeyrissjóður verzlunarmanna ........................................ | |
| Brú lífeyrissjóður starfsmanna sveitarfélaga .................. | |
| Kaldbakur ehf. .................................................................. | |
| Birta lífeyrissjóður ............................................................. | |
| Festa lífeyrissjóður ........................................................... | |
| Söfnunarsjóður lífeyrisréttinda ........................................ | |
| Stapi lífeyrissjóður ............................................................ |
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Undirbúningur sölumeðferðar á eignarhlut Olís í Olíudreifingu, EAK og EBK
Undanfarin misseri hefur átt sér stað stefnumarkandi vinna um framtíðarmöguleika hvað varðar eignarhluti Olís, dótturfélags Haga, og meðeiganda í Olíudreifingu ehf., Eldsneytisafgreiðslunni á Keflavíkurflugvelli ehf. (EAK) og EBK ehf. Tekin hefur verið ákvörðun um að hefja undirbúning sölumeðferðar á eignarhlutunum. Nánari upplýsingar má finna í skýringu 31.
Hluthafar
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 4
Eva Bryndís Helgadóttir, varaformaður
Jensína Kristín Böðvarsdóttir, meðstjórnandi
Stjórn:
Davíð Harðarson, formaður
Eiríkur S. Jóhannsson, meðstjórnandi
Sigríður Olgeirsdóttir, meðstjórnandi
Forstjóri:
Finnur Oddsson
Reykjavík, 23. apríl 2024
Stjórnarhættir Haga hf.
Hagar hf. mótast af lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, samþykktum félagsins og starfsreglum stjórnar. Hagar hf. fylgja, án greindra frávika, leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu frá árinu 2021, gefnum út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ Iceland og Samtökum atvinnulífsins.
Stjórn Haga hf. hefur útbúið ítarlega yfirlýsingu um stjórnarhætti félagsins, sem útbúin er í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, og er hana að finna í sérstökum viðauka á bls. 45, auk þess sem hún er birt í sérstökum kafla í ársskýrslu félagsins.
Í stjórn Haga hf. sitja þrjár konur og tveir karlar.
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf
Ófjárhagslegar upplýsingar sem nauðsynlegar eru til að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfis-, samfélags- og starfsmannamál, sem og stefnu félagsins í mannréttindamálum, mútu- og spillingarmálum o.fl., eru birtar í sérstökum viðauka á bls. 55. Einnig má þar finna upplýsingagjöf í samræmi við kröfur Flokkunarreglugerðarinnar (e. EU Taxonomy) sem tók gildi árið 2023.
Yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Samkvæmt bestu vitneskju er það álit okkar að samstæðuársreikningur félagsins gefi glögga mynd af rekstrarafkomu samstæðunnar fyrir reikningsárið sem lauk 29. febrúar 2024, eignum, skuldum og fjárhagsstöðu hennar þann 29. febrúar 2024 og breytingum á handbæru fé á reikningsárinu, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningurinn með skráarheitið 635400TICHH43JJTNP54-2024-02-29-is hafi verið gerður í samræmi við kröfur laga um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu nr. 20/2021 um sameiginleg rafræn skýrslusnið og reglugerð Evrópusambandsins nr. 2019/815 (ESEF reglur).
Jafnframt er það álit okkar að samstæðuársreikningurinn og skýrsla stjórnar og forstjóra geymi glöggt yfirlit um þróun og árangur í rekstri samstæðunnar, stöðu hennar, og lýsi helstu áhættuþáttum og óvissu sem samstæðan býr við.
Stjórn og forstjóri Haga hf. hafa í dag farið yfir samstæðuársreikning félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024 og staðfesta hann með undirritun sinni. Stjórn og forstjóri leggja til við aðalfund félagsins að samþykkja samstæðuársreikninginn.
Ársreikningurinn er undirritaður með rafrænum hætti í samræmi við lög nr. 55/2019, um rafræna auðkenningu og traustþjónustu um rafræn viðskipti.
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra, frh.:
Stjórnarhættir
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 5
Til stjórnar og hluthafa Haga hf.
Áritun óháðs endurskoðanda
Óhæði
Við erum óháð samstæðunni samkvæmt ákvæðum laga um endurskoðendur og endurskoðun og siðareglna sem gilda um endurskoðendur á Íslandi og varða endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar. Við uppfyllum jafnframt aðrar kröfur um starf okkar sem endurskoðendur í samræmi við ákvæði siðareglna.
Samkvæmt okkar bestu vissu, lýsum við yfir að önnur þjónusta sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar er í samræmi við ákvæði íslenskra laga og reglna og að við höfum ekki veitt þjónustu sem óheimilt er að veita samkvæmt ákvæðum 5.1. gr. Evrópureglugerðar nr. 537/2014.
Gerð er grein fyrir annarri þjónustu sem við höfum veitt samstæðunni og félögum innan hennar, á tímabilinu 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024, í skýringu nr. 9.
Við teljum að við endurskoðunina höfum við aflað nægjanlegra og viðeigandi gagna til að byggja álit okkar á.
Lykilatriði endurskoðunarinnar
Lykilatriði endurskoðunarinnar eru þau atriði sem að okkar faglega mati höfðu mesta þýðingu í endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar reikningsárið 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024. Sem hluti af endurskoðun okkar á samstæðuársreikningnum voru þessi lykilatriði skoðuð sérstaklega. Við látum ekki í ljós sérstakt álit varðandi þessi lykilatriði, einungis er látið í ljós álit á samstæðuársreikningnum í heild.
Álit
Við höfum endurskoðað meðfylgjandi samstæðuársreikning Haga hf. og dótturfélaga (samstæðan) fyrir reikningsárið 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024, að undanskilinni skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningurinn gefi glögga mynd af afkomu samstæðunnar á reikningsárinu 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024, efnahag hennar 29. febrúar 2024 og breytingu á handbæru fé á reikningsárinu 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga.
Álit okkar er í samræmi við skýrslu okkar til endurskoðunarnefndar.
Samstæðuársreikningurinn innifelur:
- Skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra.
- Rekstrarreikning og yfirlit um heildarafkomu 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024.
- Efnahagsreikning 29. febrúar 2024.
- Eiginfjáryfirlit 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024.
- Sjóðstreymisyfirlit 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024.
- Skýringar, sem innifela mikilvægar reikningsskilaaðferðir og aðrar skýringar.
Skýrsla stjórnar og yfirlýsing stjórnar og forstjóra er undanskilin endurskoðun, sbr. kafla um aðrar upplýsingar.
Grundvöllur álits
Endurskoðað var í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla. Ábyrgð okkar samkvæmt stöðlunum er nánar útskýrð í kaflanum um ábyrgð endurskoðenda.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 6
- Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar.
- Viðeigandi skýringar voru yfirfarnar.
- Úrtaksprófunum á söluverði með samanburði við kostnaðarverð.
Lykilatriði endurskoðunarinnar
Endurskoðunaraðgerðir
Mat vörubirgða
Vörubirgðir nema kr. 13.068 milljónum í lok febrúar 2024 og nema um 17% af heildareignum og um 46% af eigin fé samstæðunnar. Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluverði, hvort sem lægra reynist. Á hverjum reikningsskiladegi leggja stjórnendur mat á vörubirgðir. Við mat á vörubrigðum horfa stjórnendur m.a. til söluhæfis birgðanna og vænts söluverðs. Sjá nánar umfjöllun í skýringu nr. 33n um reikningsskilaaðferðir gagnvart vörubirgðum og skýringu nr. 20 um vörubirgðir.
Vegna óvissu um endanlega niðurstöðu er mat vörubirgða lykilatriði í endurskoðun okkar. Endurskoðun á mati vörubirgða fólst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Birgðaferillinn var yfirfarinn.
- Afstemmingar á bókfærðri stöðu vörubirgða við viðeigandi undirkerfi.
- Aðferðafræði og forsendur stjórnenda við mat vörubirgða voru yfirfarnar.
- Verðmatssérfræðingar PwC aðstoðuðu við endurskoðun viðskiptavildar.
- Við vorum viðstödd talningar á völdum staðsetningum og yfirfóru úrvinnslu þeirra.
- Réttmæti kostnaðarverðs vörubirgða var sannreynt með úrtaksprófunum.
Mat viðskiptavildar
Viðskiptavild samstæðunnar nemur kr. 11.089 milljónum í lok febrúar 2024 og er um 14% af heildareignum samstæðunnar og um 39% af eigin fé samstæðunnar. Mat á virðisrýrnun er háð faglegu mati og byggir m.a. á áætlunum stjórnenda um afkomu og framtíðarvöxt. Sjá nánar umfjöllun í skýringum nr. 33k um reikningsskilaaðferðir gagnvart viðskiptavild og virðisrýrnun og skýringu nr. 16 um óefnislegar eignir.
Viðskiptavild er verulegur liður í reikningsskilum samstæðunnar og vegna óvissu í mati tengt forsendum stjórnenda og öðrum forsendum sem virðisrýrnunarpróf byggja á er þessi liður lykilatriði í endurskoðun okkar.
Endurskoðun á mati á viðskiptavild fólst m.a. í eftirfarandi þáttum:
- Mat á virðisrýrnun viðskiptavildar samstæðunnar var yfirfarið og virðisrýrnunarpróf endurreiknað.# Forsendur rekstrar- og sjóðstreymisáætlana til næstu fimm ára voru yfirfarnar. Í þeirri vinnu fólst að lagt var mat á forsendur um tekjur, rekstrarkostnað, framlegð og fjárfestingar fyrir spátímabilið m.a. á grundvelli sögulegra upplýsinga og áætlana. Forsendur um framtíðarvöxt voru yfirfarnar. Ávöxtunarkrafa (WACC) sem notuð er við núvirðingu fyrir einstaka fjárskapandi einingar var borin saman við fjármagnskostnað samstæðunnar og aðrar markaðsforsendur.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Stjórn og endurskoðunarnefnd skulu hafa eftirlit með gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Ábyrgð endurskoðenda á endurskoðun samstæðuársreikningsins
Markmið okkar er að afla nægjanlegrar vissu um að samstæðuársreikningurinn sé án verulegra annmarka, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka og gefa út áritun með áliti okkar. Nægjanleg vissa er mikil vissa en ekki trygging þess að endurskoðun, sem framkvæmd er í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla, muni ávallt leiða í ljós alla verulega annmarka séu þeir til staðar. Annmarkar geta stafað af sviksemi eða mistökum og eru metnir verulegir ef þeir, einir og sér eða samanlagðir, gætu haft áhrif á fjárhagslegar ákvarðanir notenda sem grundvallaðar eru á samstæðuársreikningnum.
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.: Aðrar upplýsingar, þ.m.t. skýrsla og yfirlýsing stjórnar
Stjórn og forstjóri bera ábyrgð á öðrum upplýsingum. Aðrar upplýsingar eru skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra og viðaukar við ársreikning samstæðunnar, ársfjórðungayfirlit, stjórnarháttayfirlýsing og ófjárhagsleg upplýsingagjöf, sem lágu fyrir við áritun okkar. Álit okkar á samstæðuársreikningnum nær ekki til annarra upplýsinga, þ.m.t. skýrslu stjórnar og við staðfestum þær ekki á neinn hátt.
Í tengslum við endurskoðun okkar á ársreikningi samstæðunnar ber okkur að yfirfara aðrar upplýsingar, sem tilgreindar eru hér að ofan, þegar þær liggja fyrir og meta hvort þær eru í verulegu ósamræmi við samstæðuársreikninginn eða skilning sem við höfum aflað við endurskoðunina eða ef svo virðist að verulegar rangfærslur séu í þeim. Ef við, á grundvelli vinnu okkar, ályktum að verulegar rangfærslur séu í öðrum upplýsingum ber okkur að skýra frá því. Við höfum ekki greint atriði sem ber að greina sérstaklega frá.
Ábyrgð stjórnar og forstjóra á samstæðuársreikningnum
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið samþykktir af Evrópusambandinu og viðeigandi ákvæði í lögum um ársreikninga. Stjórn og forstjóri eru einnig ábyrg fyrir því innra eftirliti sem nauðsynlegt er að sé til staðar varðandi gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins, þannig að hann sé án verulegra annmarka hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Við gerð samstæðuársreikningsins ber stjórnendum samstæðunnar að meta hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi. Stjórnendum ber að semja ársreikning samstæðunnar á þeirri forsendu að um áframhaldandi starfsemi sé að ræða, nema stjórnendur ætli að leysa samstæðuna upp eða hætta rekstri hennar, eða hafi ekki raunhæft val um annað en að hætta starfsemi samstæðunnar. Stjórnendum samstæðunnar ber að setja fram viðeigandi skýringar varðandi hæfi hennar til áframhaldandi starfsemi ef við á og hvers vegna stjórnendur beita forsendunni um áframhaldandi starfsemi við gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Hvað varðar skýrslu og yfirlýsingu stjórnar og forstjóra höfum við, í samræmi við ákvæði 104. gr. laga um ársreikninga nr. 3/2006, yfirfarið að skýrsla stjórnar hafi að geyma þær upplýsingar sem þar ber að veita í samræmi við lög um ársreikninga komi þær ekki fram annars staðar í samstæðuársreikningnum.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Ábyrgð endurskoðenda á endurskoðun samstæðuársreikningsins, frh.:
- Metum hvort val stjórnenda á reikningsskilaaðferðum sé viðeigandi og hvort matsaðferðir þeirra séu raunhæfar. Einnig skoðum við hvort tengdar skýringar séu við hæfi.
- Endurskoðun í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla byggir á faglegu mati og faglegri tortryggni. Við framkvæmum einnig eftirfarandi:
- Öflum skilnings á innra eftirliti sem er viðeigandi fyrir endurskoðun okkar í þeim tilgangi að hanna endurskoðunaraðgerðir, en ekki til þess að gefa álit á virkni innra eftirlits samstæðunnar.
- Metum framsetningu, gerð og innihald samstæðuársreikningsins í heild, að meðtöldum skýringum og hvort hann grundvallast á fyrirliggjandi færslum og atburðum og gefi glögga mynd samanber álit okkar.
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
- Öflum nægjanlegra endurskoðunargagna vegna fjárhagsupplýsinga félaga og eininga innan samstæðunnar og gefum út álit á samstæðuársreikningnum. Við erum ábyrg fyrir skipulagi, umsjón og framgangi endurskoðunar samstæðunnar. Við berum ábyrgð á áliti okkar.
- Við höfum lýst því yfir við stjórn og endurskoðunarnefnd að við uppfyllum nauðsynleg siðferðis- og óhæðisskilyrði og við munum láta þeim í té allar upplýsingar um hugsanleg tengsl og önnur atriði sem gætu haft áhrif á óhæði okkar og trúnað.
- Við höfum lagt mat á hvaða atriði, af þeim atriðum sem við höfum upplýst stjórn og endurskoðunarnefnd um, höfðu mesta þýðingu á yfirstandandi ári og eru það lykilatriði endurskoðunarinnar. Við lýsum þessum lykilatriðum í áritun okkar nema lög og reglur leyfi ekki að upplýst sé opinberlega um tiltekin atriði eða í algjörum undantekningartilfellum þegar mat okkar er að neikvæðar afleiðingar af birtingu slíkra upplýsinga vegi þyngra en ávinningur almennings af birtingu upplýsinganna.
- Við upplýsum stjórn og endurskoðunarnefnd meðal annars um áætlað umfang og tímasetningu endurskoðunarinnar og veruleg atriði sem upp geta komið í endurskoðun okkar, þar á meðal verulega annmarka í innra eftirliti ef við á.
- Ályktum um notkun stjórnenda á forsendunni um áframhaldandi starfsemi og metum á grundvelli endurskoðunarinnar hvort verulegur vafi leiki á rekstrarhæfi samstæðunnar eða hvort aðstæður séu til staðar sem gætu valdið verulegum efasemdum um rekstrarhæfi hennar. Ef við teljum að veruleg óvissa ríki, ber okkur að vekja sérstaka athygli á viðeigandi skýringum í samstæðuársreikningnum um óvissuna og ef þær upplýsingar eru ekki nægjanlegar að okkar mati, víkjum við frá fyrirvaralausu áliti. Niðurstaða okkar byggir á þeim endurskoðunargögnum sem við höfum aflað fram að dagsetningu áritunar okkar. Engu að síður geta atburðir eða aðstæður í framtíðinni leitt til þess að samstæðan verði ekki lengur rekstrarhæf.
- Greinum og metum áhættuna af verulegum annmörkum, vegna sviksemi eða mistaka, og skipuleggjum endurskoðunaraðgerðir til að mæta þessari áhættu og öflum endurskoðunargagna sem eru nægjanleg og viðeigandi grunnur fyrir áliti okkar. Áhættan af því að greina ekki verulega annmarka sem stafa af sviksemi er meiri en áhætta af annmörkum vegna mistaka, þar sem sviksemi getur stafað af fölsun, misvísandi framsetningu samstæðuársreiknings, að mikilvægum atriðum sé viljandi sleppt, samanteknum ráðum eða að innra eftirlit sé sniðgengið.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Reykjavík, 23. apríl 2024.
PricewaterhouseCoopers ehf.
Bryndís Björk Guðjónsdóttir
löggiltur endurskoðandi
Sara Henný H. Arnbjörnsdóttir
löggiltur endurskoðandi
Kosning endurskoðanda
Við vorum kosin endurskoðendur á aðalfundi Haga hf. þann 7. júní 2017. Kosning okkar hefur verið endurnýjuð árlega á aðalfundi félagsins og höfum við því verið endurskoðendur félagsins samfellt í sjö ár.
Önnur atriði samkvæmt ákvæðum laga og reglna
Áritun vegna rafræns skýrslusniðs (e. European Single Electronic Format - ESEF reglur)
Það er álit okkar að samstæðuársreikningur Haga hf. fyrir reikningsárið 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024 með skráarheitið 635400TICHH43JJTNP54-2024-02-29-is hafi í öllum meginatriðum verið gerður í samræmi við ákvæði reglugerðar Evrópusambandsins nr. 2019/815, um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format).
Áritun óháðs endurskoðanda, frh.:
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við lög um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu. Í þeirri ábyrgð felst meðal annars að útbúa samstæðuársreikning á XHTML formi í samræmi við ákvæði reglugerðar Evrópusambandsins nr. 2019/815, um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format).
Ábyrgð okkar er að afla hæfilegrar vissu um hvort samstæðuársreikningurinn, byggt á þeim gögnum sem við höfum aflað, sé í öllum meginatriðum í samræmi við ESEF reglur og gefa út áritun með áliti okkar. Eðli, tímasetning og umfang aðgerða sem valdar eru byggja á mati endurskoðandans, þar á meðal mati á áhættunni að vikið sé í verulegum atriðum frá kröfum sem fram koma í ESEF reglum, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Í tengslum við endurskoðun okkar á samstæðuársreikningi Haga hf. framkvæmdum við aðgerðir til að geta gefið álit á það hvort samstæðuársreikningur Haga hf. fyrir reikningsárið 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024 með skráarheitið 635400TICHH43JJTNP54-2024-02-29-is hafi í meginatriðum verið gerður í samræmi við kröfur laga um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og flöggunarskyldu nr. 20/2021 um sameiginleg rafræn skýrslusnið (e. European Single Electronic Format) og reglugerð Evrópusambandsins nr. 2019/815 (ESEF reglur) sem innihalda skilyrði sem tengjast gerð samstæðuársreiknings á XHTML formi og iXBRL merkingum samstæðuársreikningsins.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
| Skýr. 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Framlegð .................................................... | 173.270 | 161.992 |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA)..................... | 35.989 | 30.987 |
| Rekstrarhagnaður ............................................ | 13.063 | 12.041 |
| Skýr. 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| 5 137.281)( 131.005)( | 137.281 | 131.005 |
| 6 682 1.997 7 16.229)( 14.345)( | ||
| 8 7.379)( 6.598)( | ||
| 10 5.028)( 4.453)( |
Fjárhæðir eru í milljónum króna
| Eignir | Skýr. | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|---|
| Eignir | 77.214 | 72.007 | |
| Rekstrarfjármunir ............................................................................................... | 14 | 22.410 | 21.236 |
| Vörubirgðir ......................................................................................................... | 15 | 3.841 | 3.402 |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur ..................................................... | 16 | 12.835 | 12.430 |
| Handbært fé ...................................................................................................... | 17 | 11.252 | 8.287 |
| Veltufjármunir samtals | 50.338 | 45.355 | |
| Óefnislegar eignir .............................................................................................. | 18 | 5.517 | 5.064 |
| Fjárfestingarfasteignir ....................................................................................... | 19 | 230 | 83 |
| Leigueignir ......................................................................................................... | 20 | 13.068 | 12.717 |
| Eignarhlutir í hlutdeildarfélögum ...................................................................... | 21 | 6.234 | 5.919 |
| Aðrar langtímaeignir .......................................................................................... | 22 | 1.827 | 2.869 |
| Fastafjármunir samtals | 26.876 | 26.652 | |
| Eignir samtals | 77.214 | 72.007 |
| Eigið fé og skuldir | Skýr. | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|---|
| Eigið fé | 28.188 | 27.931 | |
| Hlutafé ................................................................................................................ | 23 | 1.084 | 1.119 |
| Óráðstafað eigið fé ............................................................................................ | 23 | 8.928 | 7.290 |
| Bundið eigið fé ................................................................................................... | 23 | 18.176 | 19.522 |
| Eigið fé samtals | 28.188 | 27.931 | |
| Skuldir | 49.026 | 44.076 | |
| Langtímaskuldir samtals | 25.887 | 22.975 | |
| Vaxtaberandi langtímaskuldir ........................................................................... | 24 | 11.286 | 11.829 |
| Leiguskuldir ........................................................................................................ | 25 | 9.660 | 7.056 |
| Leiguskuldir ........................................................................................................ | 26 | 2.193 | 2.216 |
| Tekjuskattsskuldbinding ................................................................................... | 27 | 2.748 | 1.874 |
| Skammtímaskuldir samtals | 23.139 | 21.101 | |
| Vaxtaberandi skammtímaskuldir ...................................................................... | 24 | 5.818 | 3.325 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir .................................................. | 25 | 2.579 | 2.012 |
| Skuldir samtals | 49.026 | 44.076 | |
| Eigið fé og skuldir samtals | 77.214 | 72.007 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu
- mars 2023 til 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
| Rekstrarreikningur og yfirlit um heildarafkomu | Skýr. | 2023/24 | 2022/23 |
|---|---|---|---|
| Vörusala .................................................................................................................. | 10 | 5.028 | 4.453 |
| Kostnaðarverð seldra vara .................................................................................... | 11 | 2.621 | 1.887 |
| Hagnaður af vörusölu | 2.407 | 2.566 | |
| Aðrar rekstrartekjur ................................................................................................ | 12 | 1.067 | 1.144 |
| Annar rekstrarkostnaður ........................................................................................ | 11 | 697 | 392 |
| Laun og launatengd gjöld ...................................................................................... | 10 | 2.000 | 1.870 |
| Afskriftir .................................................................................................................. | 18, 20, 21, 22 | 1.573 | 1.338 |
| Hrein fjármagnsgjöld .............................................................................................. | 752 | 767 | |
| Áhrif hlutdeildarfélaga ........................................................................................... | 21 | 24 | 38 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt ...................................................................................... | 5.044 | 4.949 | |
| Tekjuskattur ........................................................................................................... | 35 | 0 | 0 |
| Heildarhagnaður ársins ........................................................................................ | 5.044 | 4.949 | |
| Hagnaður á hlut: | |||
| Grunnhagnaður á hlut ............................................................................................ | 13 | 4,59 | 4,40 |
| Þynntur hagnaður á hlut ........................................................................................ | 13 | 4,51 | 4,32 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Eiginfjáryfirlit
- mars 2023 til 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
| Eiginfjáryfirlit | Skýr. | Hlutafé | Bundið eigið fé | Óráðstafað eigið fé | Eigið fé samtals |
|---|---|---|---|---|---|
| Eigið fé 1. mars 2023 .......................................... | 1.119 | 19.522 | 7.290 | 27.931 | |
| Breyting á varasjóð ............................................ | 23 | 0 | (1.500) | 0 | (1.500) |
| Kaupréttarsamningar ......................................... | 23 | 0 | 0 | (13) | (13) |
| Endurkaup á eigin bréfum .................. | 23 | 0 | (820) | 0 | (820) |
| Greiddur arður, 2,00 kr. á hlut ........... | 23 | (6) | 0 | (2.475) | (2.475) |
| Heildarhagnaður ársins ...................... | 0 | 0 | 5.044 | 5.044 | |
| Eigið fé 29. febrúar 2024 ................... | 1.084 | 17.202 | 9.846 | 28.132 |
| Eiginfjáryfirlit | Skýr. | Hlutafé | Bundið eigið fé | Óráðstafað eigið fé | Eigið fé samtals |
|---|---|---|---|---|---|
| Eigið fé 1. mars 2022 .......................... | 1.139 | 18.869 | 5.571 | 26.726 | |
| Breyting á hlutdeildarreikning ........... | 23 | 0 | (1.000) | 0 | (1.000) |
| Endurkaup á eigin bréfum - ógild ...... | 23 | (500) | 0 | 0 | (500) |
| Greiddur arður, 2,24 kr. á hlut ........... | 23 | (494) | 0 | (2.265) | (2.759) |
| Heildarhagnaður ársins ...................... | 0 | 0 | 4.949 | 4.949 | |
| Eigið fé 28. febrúar 2023 ................... | 145 | 17.869 | 8.255 | 26.269 |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.
Sjóðstreymisyfirlit
- mars 2023 til 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
| Sjóðstreymisyfirlit | Skýr. | 2023/24 | 2022/23 |
|---|---|---|---|
| Rekstrarhreyfingar | |||
| Veltufé frá rekstri | 12.941 | 11.052 | |
| Handbært fé frá rekstri fyrir vexti og tekjuskatt | 12.318 | 11.509 | |
| Handbært fé frá rekstri | 8.690 | 9.138 | |
| Fjárfestingarhreyfingar | |||
| Fjárfestingarhreyfingar | (4.825) | (3.962) | |
| Fjárfestingarhreyfingar án greiðsluáhrifa | 0 | 3.403 | |
| Fjármögnunarhreyfingar | |||
| Fjármögnunarhreyfingar | (4.907) | (3.090) | |
| (Lækkun) hækkun á handbæru fé | (1.042) | 2.086 | |
| Handbært fé í ársbyrjun ....................................................................................... | 2.869 | 783 | |
| Handbært fé í lok árs ............................................................................................ | 1.827 | 2.869 | |
| Rekstrarliðir sem hafa ekki áhrif á fjárstreymi: | |||
| Afskriftir ............................................................................................................. | 18, 20, 21, 22 | 1.573 | 1.338 |
| Breytingar á rekstrartengdum eignum ............................................................... | 157 | 1.010 | |
| Söluhagnaður .................................................................................................... | (157) | (1.010) | |
| Tekjuskattur ...................................................................................................... | 35 | 0 | 0 |
| Fjárfestingarhreyfingar | |||
| Fjárfesting í rekstrarfjármunum ........................................................................... | 14 | (3.900) | (2.301) |
| Söluverð rekstrarfjármuna ................................................................................... | 14 | 324 | 143 |
| Fjárfesting í óefnislegum eignum ........................................................................ | 18 | (523) | (6) |
| Fjárfesting í fjárfestingarfasteignum .................................................................. | 19 | (762) | (709) |
| Fjárfesting í hlutdeildarfélögum .......................................................................... | 21 | (244) | 174 |
| Seldur eignarhlutur í dótturfélagi ........................................................................ | (30) | (1.275) | |
| Fjárfesting í dótturfélagi að frádregnu yfirteknu handbæru fé ......................... | 0 | 50 | |
| Langtímakröfur, breyting ..................................................................................... | 178 | 38 | |
| Fjármögnunarhreyfingar | |||
| Nýjar vaxtaberandi langtímaskuldir .................................................................... | 24 | 2.333 | 1.500 |
| Afborganir langtímaskulda .................................................................................. | 24 | (2.475) | (2.265) |
| Leiguskuld afborganir .......................................................................................... | 25 | (1.656) | (1.713) |
| Vaxtaberandi skammtímaskuldir, breyting ......................................................... | 25 | (2.000) | 0 |
| Keypt eigin bréf .................................................................................................... | 23 | (443) | (492) |
| Greiddur arður ...................................................................................................... | 23 | (1.713) | (1.656) |
| Móttekinn arður frá hlutdeildarfélögum ............................................................. | 21 | 0 | 2.880 |
| Greidd vaxtagjöld ................................................................................................. | (1.373) | (918) | |
| Greiddur tekjuskattur ........................................................................................... | 35 | (1.499) | (1.373) |
| Áhrif hlutdeildarfélaga ........................................................................................ | 21 | (6) | (6) |
Skýringar á blaðsíðum 15 til 43 eru óaðskiljanlegur hluti samstæðuársreikningsins.# Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
1. Félagið
2. Grundvöllur reikningsskilanna
a. Yfirlýsing um að alþjóðlegum reikningsskilastöðlum sé fylgt
Samstæðuársreikningur Haga hf. („félagið“) er íslenskt hlutafélag og er lögheimili þess að Holtavegi 10, Reykjavík. Samstæðuársreikningur félagsins fyrir reikningsárið 1. mars 2023 til 29. febrúar 2024 hefur að geyma ársreikning félagsins og dótturfélaga þess, sem vísað er til í heild sinni sem „samstæðunnar“ og til einstakra félaga sem „samstæðufélaga". Aðalstarfsemi félagsins er rekstur smásöluverslana og tengdra vöruhúsa, ásamt sölu á eldsneyti. Ársreikningur samstæðunnar er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu. Ársreikningurinn er jafnframt í samræmi við viðeigandi ákvæði laga um ársreikninga nr. 3/2006.
b. Rekstrarhæfi
Stjórn félagsins staðfesti ársreikninginn 23. apríl 2024. Stjórnendur hafa metið rekstrarhæfi samstæðunnar. Það er mat þeirra að áframhaldandi rekstur hennar sé tryggður og að fjárhagsleg staða samstæðu Haga hf. sé sterk og að félagið sé vel í stakk búið að takast á við þær aðstæður sem upp geta komið í íslensku efnahagslífi.
c. Starfrækslu- og framsetningargjaldmiðill
Samstæðuársreikningurinn er birtur í íslenskum krónum sem er starfrækslugjaldmiðill félagsins. Allar fjárhæðir eru birtar í milljónum króna.
d. Grundvöllur matsaðferða
Samstæðuársreikningurinn er gerður á grundvelli kostnaðarverðs, að því undanskildu að afleiðusamningar eru færðir á gangvirði. Þar sem við á eru frekari upplýsingar um forsendur gangvirðis eigna eða skulda í skýringum um viðkomandi eignir og skuldir. Að svo miklu leyti sem hægt er, notar samstæðan markaðsupplýsingar við ákvörðun gangvirðis en liggi slíkar upplýsingar ekki fyrir er byggt á mati stjórnenda.
3. Mat á áætluðum nýtingartíma rekstrarfjármuna og fjárfestingarfasteigna
Mat á virðisrýrnun viðskiptavildar og annarra óefnislegra eigna
Forsendur fyrir mati vörubirgða
Skýringar og aðferðafræði um niðurfærslu viðskiptakrafna
Ákvörðun leigutíma og mat á núvirðingarvöxtum
Upplýsingar um mikilvægar ákvarðanir um mat er að finna í eftirfarandi skýringum:
Skýring 33i og 33j
Skýring 33n
Skýring 28b og 33o
Skýring 33p
Skýring 16 og 33k
4. Starfsþáttayfirlit
Starfsþættir samstæðunnar eru tveir, verslanir og vöruhús annars vegar og Olís hins vegar. Starfsemi verslana og vöruhúsa er nær eingöngu í smásölurekstri matvöru á Íslandi. Stjórnendur leggja mat á smásöluverslun eftir mismunandi tegundum verslana og landsvæðum og líta svo á að hún byggist á sambærilegum efnahagslegum einkennum, vörum, viðskiptavinum og birgjum. Heildsölurekstur matvöru og smásölurekstur sérvöru er óverulegur og undir þeim tekju-, hagnaðar- og eignamörkum sem hafa ber til viðmiðunar við gerð starfsþáttayfirlits. Starfsemi Olís er að stærstum hluta í sölu eldsneytis og þjónustu sem því tengist.
Starfsþáttayfirlit, frh.:
| Rekstrarárið 2023/24 | Jöfnunar- færslur | Olís | Samtals | |
|---|---|---|---|---|
| Vörusala | 121.718 | )( 975 | 52.527 | 173.270 |
| Aðrar rekstrartekjur | 756 | )( 259 | 185 | 682 |
| Heildartekjur starfsþátta | x 122.474 | x 1.234)( | 52.712 | 173.952 |
| Heildarrekstrargjöld starfsþátta | )( 112.471 | 1.234 | )( 49.652 | )( 160.889 |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | x 10.003 | 0 | 3.060 | 13.063 |
| Afskriftir starfsþátta | )( 3.849 | 0 | )( 1.179 | )( 5.028 |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 492 | 0 | 205 | 697 |
| Rekstrarafkoma starfsþátta | x 6.646 | 0 | 2.086 | 8.732 |
| Hrein fjármagnsgjöld | )( 2.193 | 0 | )( 428 | )( 2.621 |
| Hagnaður ársins | x 5.044 | |||
| Eignir starfsþátta | 55.520 | 0 | 21.694 | 77.214 |
| Eignir samtals | x 77.214 | |||
| Skuldir starfsþátta | 39.836 | 0 | 9.190 | 49.026 |
| Skuldir samtals | x 49.026 | |||
| Fjárfestingar starfsþátta | 3.974 | 0 | 887 | 4.861 |
| Rekstrarárið 2022/23 | Samtals | |
|---|---|---|
| Vörusala | 105.724 | 161.992 |
| Aðrar rekstrartekjur | 976 | 1.997 |
| Heildartekjur starfsþátta | 106.700 | 163.989 |
| Heildarrekstrargjöld starfsþátta | 98.395 )( | 151.948 )( |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | 8.305 | 12.041 |
| Afskriftir starfsþátta | 3.546 )( | 4.453 )( |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | 147 | 392 |
| Rekstrarafkoma starfsþátta | 4.906 | 7.980 |
| Hrein fjármagnsgjöld | 1.641 )( | 1.887 )( |
| Hagnaður ársins | 1.144 )( | 4.949 |
| Eignir starfsþátta | 49.219 | 72.007 |
| Eignir samtals | 72.007 | |
| Skuldir starfsþátta | 32.890 | 44.076 |
| Skuldir samtals | 44.076 | |
| Fjárfestingar starfsþátta | 1.959 | 2.873 |
5. Vörusala
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Verslanir og vöruhús | 113.463 | 97.549 |
| Olís | 15.448 | 15.042 |
| Samtals | 44.359 | 49.401 |
| Heildarvörusala | 173.270 | 161.992 |
6. Aðrar rekstrartekjur
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Verslanir og vöruhús | 395 | 425 |
| Olís | 0 | 966 |
| Samtals | 287 | 606 |
| Aðrar rekstrartekjur samtals | 682 | 1.997 |
7. Laun og launatengd gjöld
| Verslanir og vöruhús | Olís | Jöfnunar- færslur | Samtals | |
|---|---|---|---|---|
| Laun | 13.435 | 11.914 | 1.582 | 1.416 |
| Önnur launatengd gjöld | 1.191 | 994 | 21 | 21 |
| Laun og launatengd gjöld samtals | 16.229 | 14.345 | 1.501 | 1.454 |
| Fjöldi starfsmanna í árslok | 2.699 | 2.613 | ||
| Fjöldi ársverka | 56/44 | 58/42 |
8. Annar rekstrarkostnaður
| Verslanir og vöruhús | Olís | Jöfnunar- færslur | Samtals | |
|---|---|---|---|---|
| Rekstrarkostnaður fasteigna | 2.911 | 2.704 | 1.067 | 919 |
| Ýmis annar rekstrarkostnaður | 2.127 | 1.758 | 1.274 | 1.217 |
| Annar rekstrarkostnaður samtals | 7.379 | 6.598 |
9. Þóknun til endurskoðenda
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Verslanir og vöruhús | 47 | 43 |
| Olís | 1 | 6 |
| Samtals | 48 | 49 |
10. Afskriftir
| Verslanir og vöruhús | Olís | Jöfnunar- færslur | Samtals | |
|---|---|---|---|---|
| Afskrift fjárfestingarfasteigna, sjá skýringu 15 | 2.560 | 2.247 | 84 | 78 |
| Afskrift leigueigna, sjá skýringu 17 | 386 | 234 | ||
| Afskrift óefnislegra eigna, sjá skýringu 16 | 1.862 | 1.761 | 136 | 133 |
| Hlutdeild í afskriftum Olíudreifingar ehf. | ||||
| Afskrift rekstrarfjármuna, sjá skýringu 14 | ||||
| Afskriftir samtals | 5.028 | 4.453 | ||
| Aðstöðu- og húsaleigutekjur | ||||
| Önnur launatengd gjöld | ||||
| Laun og launatengd gjöld samtals | ||||
| Fjöldi starfsmanna í árslok | ||||
| Fjöldi ársverka | ||||
| Rekstrarkostnaður fasteigna | ||||
| Ýmis annar rekstrarkostnaður | ||||
| Annar rekstrarkostnaður samtals | ||||
| Þóknun til endurskoðenda | ||||
| Afskriftir |
Skýringar, frh.:
Tekjuskattur
Tekjuskattur# Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
11. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Vaxtatekjur af innstæðum og kröfum ..................................................................... | 1.090 | 1.298 |
| Gengishagnaður ...................................................................................................... | 154 | 23 |
| Fjármunatekjur samtals ........................................................................................... | 1.244 | 1.521 |
| Vaxtagjöld og verðbætur ........................................................................................ | 1.067 | 1.144 |
| Vaxtagjöld leiguskuldar, sjá skýringu 25 ............................................................... | 78 | 17 |
| Fjármagnsgjöld samtals .......................................................................................... | 1.145 | 1.161 |
| Hrein fjármagnsgjöld ............................................................................................... | -99 | -360 |
12. Tekjuskattur
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Tekjuskattur í rekstrarreikningi greinist þannig: | ||
| Tekjuskattur til greiðslu .................................................... | 1.067 | 1.144 |
| Breyting tekjuskattsskuldbindingar ................................................ | -78 | -14 |
| Tekjuskattur færður í rekstrarreikning ............................................ | 989 | 1.130 |
| Virkur tekjuskattur greinist þannig: | ||
| Tekjuskattur miðað við gildandi skatthlutfall ........... | 1.222 | 1.219 |
| Ófrádráttarbær kostnaður ........................................ | -18 | -2 |
| Áhrif endurkaupa og ógildingar á eigin bréfum ......................................... | 0 | 0 |
| Áhrif kaupréttarsamninga ......................................................................... | 17 | 13 |
| Aðrar breytingar ........................................................ | -272 | -79 |
| Óskattskyldar tekjur .................................................. | -2 | -1 |
| Samtals tekjuskattur ársins ..................................................................... | 977 | 1.149 |
| Tekjuskattur ársins ........................................................................... | 989 | 1.130 |
| Aðrar breytingar ........................................................ | -12 | 19 |
13. Hagnaður á hlut
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Hagnaður ársins ... | 5.044 | 4.949 |
| Hagnaður ársins til hluthafa móðurfélagsins ... | 5.044 | 4.949 |
| Grunnhagnaður á hlut ... | 4,59 | 4,40 |
| Grunnhagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta á árinu og sýnir hver hagnaðurinn er á hverja krónu hlutafjár. | ||
| Þynntur hagnaður á hlut ... | 4,51 | 4,32 |
| Þynntur hagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta að teknu tilliti til þynningaráhrifa væntra útgefinna hluta vegna kauprétta starfsmanna. | ||
| Hlutafé í ársbyrjun ... | 1.133 | 1.154 |
| Áhrif kaupréttasamninga ... | 35 | 29 |
| Áhrif endurkaupa og ógildingar á eigin bréfum ... | -21 | -21 |
| Veginn meðaltal útistandandi hluta á árinu fyrir þynntan hagnað ... | 1.119 | 1.146 |
| Vegið meðaltal útistandandi hlutafjár: | ||
| Grunnhagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta á árinu og sýnir hver hagnaðurinn er á hverja krónu hlutafjár. | ||
| Þynntur hagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta að teknu tilliti til þynningaráhrifa væntra útgefinna hluta vegna kauprétta starfsmanna. | ||
| Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ... | 1.098 | 1.125 |
14. Rekstrarfjármunir
| Kostnaðarverð | Afskriftir | Bókfært verð | Fasteignamat og vátryggingaverð | |
|---|---|---|---|---|
| 29.2.2024 | 29.2.2024 | 29.2.2024 | 29.2.2024 | |
| Áhöld og innréttingar | 24.292 | 14.435 | 8.304 | 9.200 |
| Fasteignir | 14.431 | 1.337 | 12.911 | 19.731 |
| Samtals | 38.723 | 15.772 | 21.215 | 28.931 |
| 28.2.2023 | 28.2.2023 | 28.2.2023 | 28.2.2023 | |
| Áhöld og innréttingar | 22.740 | 1.860 | 8.529 | 8.529 |
| Fasteignir | 14.248 | 387 | 12.707 | 18.700 |
| Samtals | 36.988 | 2.247 | 21.236 | 27.229 |
| Staða 1.3.2022 | 36.988 | 2.247 | 21.236 | 27.229 |
| Fjárfesting á árinu | 1.026 | 0 | 1.026 | 1.704 |
| Selt og aflagt | -661 | -533 | -128 | -1.668 |
| Afskriftir | 0 | 1.724 | 1.724 | 0 |
| Endurflokkað sem hugbúnaður | 9 | 0 | 9 | 0 |
| Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Staða 29.2.2024 | 38.723 | 15.772 | 21.215 | 28.931 |
| Vátryggingaverð innréttinga og áhalda | 12.707 | |||
| Vátryggingaverð fasteigna | 19.819 | |||
| Fasteignamat | 13.210 | |||
| Á fasteignum og fjárfestingarfasteignum samstæðunnar, sem eru á bókfærðu verði 13.344 millj. kr., hvíla þinglýst veð og skuldbindingar að fjárhæð 23.657 millj. kr. til tryggingar á skuldum samstæðunnar. | ||||
| Bókfært verð innréttinga og áhalda ....................................................................... | 8.304 | |||
| Bókfært verð fasteigna ........................................................................................... | 12.911 |
15. Fjárfestingarfasteignir
| Verslunarhúsnæði | Skrifstofuhúsnæði | Samtals | |
|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | Kostnaðarverð | Kostnaðarverð | |
| Staða 1.3.2022 | 3.831 | 55 | 3.886 |
| Fjárfesting á árinu | 5 | 1 | 6 |
| Selt og aflagt | -13 | 0 | -13 |
| Endurflokkað sem hugbúnaður | 0 | 0 | 0 |
| Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi | 3.823 | 56 | 3.879 |
| Staða 29.2.2024 | 3.836 | 56 | 3.892 |
| Afskriftir | Afskriftir | Afskriftir | |
| Staða 1.3.2022 | 393 | 19 | 412 |
| Fjárfesting á árinu | 5 | 0 | 5 |
| Selt og aflagt | -4 | 0 | -4 |
| Afskriftir | 470 | 20 | 490 |
| Staða 29.2.2024 | 869 | 39 | 908 |
| Bókfært verð | Bókfært verð | Bókfært verð | |
| Staða 1.3.2022 | 3.438 | 36 | 3.474 |
| Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi | 3.366 | 36 | 3.402 |
| Staða 29.2.2024 | 2.967 | 17 | 2.984 |
| Fasteignamat og vátryggingaverð | Fasteignamat og vátryggingaverð | Fasteignamat og vátryggingaverð | |
| 29.2.2024 | 28.2.2023 | 29.2.2024 | |
| Verslunarhúsnæði | 2.480 | 2.058 | 4.215 |
| Skrifstofuhúsnæði | 1.361 | 1.344 | 3.402 |
| Samtals | 3.841 | 3.402 | 7.617 |
| Fjárhæðir færðar í rekstrarreikning vegna fjárfestingarfasteigna: | 2023/24 | 2022/23 | |
| Leigutekjur | 358 | 371 | |
| Beinn kostnaður vegna fjárfestingarfasteigna | 143 | 132 | |
| Hagnaður/tap af sölu fjárfestingarfasteigna | 4 | 4 | |
| Nettó áhrif á rekstrarreikning | 219 | 243 | |
| Bókfært verð fjárfestingarfasteigna ....................................................................... | 2.984 | 3.402 | |
| Rekstrarleigusamningar samtals ............................................................................ | 660 | 784 |
Skýringar, frh.:
Mótframlag í lífeyrissjóð ..........................................................................................
Laun og launatengd gjöld greinast þannig:
Vörusala greinist þannig:
Dagvara ....................................................................................................................
Sérvara .....................................................................................................................
Eldsneyti ...................................................................................................................
Vörusala samtals .....................................................................................................
Sölu- og markaðskostnaður ....................................................................................
Skrifstofu- og stjórnunarkostnaður ........................................................................
Annar rekstrarkostnaður greinist þannig:
Endurskoðun og staðfestingarvinna ......................................................................
Samtals þóknun til endurskoðenda samstæðunnar .............................................
Þóknun til endurskoðenda vegna endurskoðunar á samstæðuársreikningi og ársreikningum dótturfélaga greinist þannig:
Aðrar rekstrartekjur samtals ...................................................................................
Hagnaður af sölu eigna til Klasa .............................................................................
Áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga, sbr. skýringu 23 ........................
Kynjahlutfall starfsmanna í % - fjöldi ársverka (karlar/konur) ..............................
Afskriftir greinast þannig:
Önnur þjónusta ........................................................................................................
Aðrar rekstrartekjur greinast þannig:
Samtals þóknun til endurskoðenda samstæðunnar:
Vörusala samtals:
Dagvara:
Sérvara:
Eldsneyti:
Sölu- og markaðskostnaður:
Skrifstofu- og stjórnunarkostnaður:
Önnur þjónusta:
Aðrar rekstrartekjur:
Endurskoðun og staðfestingarvinna:
Hagnaður af sölu eigna til Klasa:
Áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga, sbr. skýringu 23:
Kynjahlutfall starfsmanna í % - fjöldi ársverka (karlar/konur):
11. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld greinast þannig:
Vaxtatekjur af innstæðum og kröfum .....................................................................
Gengishagnaður ......................................................................................................
Fjármunatekjur samtals ...........................................................................................
Vaxtagjöld og verðbætur ........................................................................................
Vaxtagjöld leiguskuldar, sjá skýringu 25 ...............................................................
Fjármagnsgjöld samtals ..........................................................................................
Hrein fjármagnsgjöld ...............................................................................................
12. Tekjuskattur
Tekjuskattur greinist þannig:
Tekjuskattur í rekstrarreikningi greinist þannig:
Tekjuskattur til greiðslu ....................................................
Breyting tekjuskattsskuldbindingar ................................................
Tekjuskattur færður í rekstrarreikning ............................................
Virkur tekjuskattur greinist þannig:
Tekjuskattur miðað við gildandi skatthlutfall ...........
Ófrádráttarbær kostnaður ........................................
Áhrif endurkaupa og ógildingar á eigin bréfum .....................................................
Áhrif kaupréttasamninga .........................................................................................
Aðrar breytingar ........................................................
Óskattskyldar tekjur ..................................................
Samtals tekjuskattur ársins .....................................................................................
Tekjuskattur ársins ...........................................................................
Aðrar breytingar ........................................................
13. Hagnaður á hlut
Hagnaður á hlut greinist þannig:
Hagnaður ársins ................................................................................
Hagnaður ársins til hluthafa móðurfélagsins ........................................................
Grunnhagnaður á hlut ..............................................................................................
Grunnhagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta á árinu og sýnir hver hagnaðurinn er á hverja krónu hlutafjár.
Þynntur hagnaður á hlut ..........................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut miðar við hagnað sem ráðstafað er til hluthafa í móðurfélaginu og vegins meðalfjölda virkra hluta að teknu tilliti til þynningaráhrifa væntra útgefinna hluta vegna kauprétta starfsmanna.
Hlutafé í ársbyrjun ....................................................................................................
Áhrif kaupréttasamninga .........................................................................................
Áhrif endurkaupa og ógildingar á eigin bréfum .....................................................
Veginn meðaltal útistandandi hluta á árinu fyrir þynntan hagnað ..........................
Veginn meðaltal útistandandi hlutafjár:
Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ...................................................................
14. Rekstrarfjármunir
Rekstrarfjármunir greinast þannig:
Staða 1.3.2022 ..................................................................................
Fjárfesting á árinu .............................................................................
Selt og aflagt .....................................................................................
Afskriftir ............................................................................................
Endurflokkað sem hugbúnaður ........................................................................
Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi ...............................................
Staða 29.2.2024 ...............................................................................
Staða 28.2.2023 ...............................................................................
Kostnaðarverð
Afskriftir
Bókfært verð
Fasteignamat og vátryggingaverð
29.2.2024
28.2.2023
Vátryggingaverð innréttinga og áhalda .................................................................
Vátryggingaverð fasteigna .....................................................................................
Fasteignamat ...........................................................................................................
Bókfært verð innréttinga og áhalda .......................................................................
Bókfært verð fasteigna ...........................................................................................
Fasteignamat og vátryggingaverð, fasteignamat og bókfært verð fasteigna og lóða í lok reikningsárs nam eftirfarandi fjárhæðum:
29.2.2024
28.2.2023
15. Fjárfestingarfasteignir
Fjárfestingarfasteignir greinast þannig:
Staða 1.3.2022 ..................................................................................
Fjárfesting á árinu .............................................................................
Selt og aflagt .....................................................................................
Endurflokkað sem hugbúnaður ........................................................................
Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi ...............................................
Staða 29.2.2024 ...............................................................................
Staða 28.2.2023 ...............................................................................
Kostnaðarverð
Afskriftir
Bókfært verð
Fasteignamat og vátryggingaverð
29.2.2024
28.2.2023
Verslunarhúsnæði
Skrifstofuhúsnæði
Samtals
Fjárhæðir færðar í rekstrarreikning vegna fjárfestingarfasteigna:
2023/24
2022/23
Leigutekjur
Beinn kostnaður vegna fjárfestingarfasteigna
Hagnaður/tap af sölu fjárfestingarfasteigna
Nettó áhrif á rekstrarreikning
Bókfært verð fjárfestingarfasteigna .......................................................................
Rekstrarleigusamningar samtals ............................................................................# Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
16. Óefnislegar eignir
| Langtíma kostnaður | Viðskiptavild | Hugbúnaður | Samtals | |
|---|---|---|---|---|
| Kostnaðarverð | 10.632 | 1.531 | 189 | 12.352 |
| Afskriftir og virðisrýrnun | 738 | 719 | 172 | 1.629 |
| Bókfært verð | 9.894 | 812 | 17 | 10.723 |
Viðskiptavild sem verður til við yfirtöku á rekstrareiningum eða kaupum á dótturfélögum er ekki afskrifuð heldur er gert virðisrýrnunarpróf að minnsta kosti árlega til að kanna hvort virðisrýrnun sé til staðar. Viðskiptavild sem myndast við yfirtökur eða kaup er útdeilt á flokk eigna sem eru skilgreindar sem fjárskapandi einingar af stjórnendum samstæðunnar.
Endurheimtanlegar fjárhæðir fyrir tekjuskapandi einingar eru byggðar á nýtingarvirði. Í virðisrýrnunarprófinu eru fjórar fjárskapandi einingar prófaðar.
Við framkvæmd virðisrýrnunarprófs viðskiptavildar verða stjórnendur að meta ákveðnar forsendur sem notaðar eru í árlegu virðisrýrnunarprófi. Slíkt mat felur alltaf í sér ákveðna óvissu sem getur haft veruleg áhrif á útkomu prófanna ef forsendur reynast rangar. Fjárskapandi einingar samstæðunnar eru mis viðkvæmar fyrir breytingum á meginforsendum virðisrýrnunarprófsins og myndu raunhæfar breytingar á lykilforsendum samt sem áður ekki leiða til virðisrýrnunar. Endurheimtanlegar fjárhæðir allra fjárskapandi eininga var metið hærra en eignagrunnur og því engin virðisrýrnun færð hjá samstæðunni.
Nýtingarvirði byggir á nokkrum meginforsendum sem innihalda mat stjórnenda á framtíðarhorfum viðkomandi fjárskapandi einingar þar sem stuðst er við söguleg ytri og innri gögn. Við mat á nýtingarvirði er stuðst við vænt fjárstreymi sem fært hefur verið til núvirðis. Fjárstreymi var áætlað með hliðsjón af fjárhæðum í samþykktum rekstraráætlunum ársins 2024/25 og næstu fimm ára ásamt föstum framtíðarnafnvexti eftir spátímabilið sem stjórnendur telja að endurspegli reynslu fyrri ára, framtíðarþróun og spár greiningaraðila um verðbólgu og hagvöxt næstu árin. Vænt fjárstreymi er fært til núvirðis með vegnum fjármagnskostnaði (WACC) viðkomandi fjárskapandi einingar. Ávöxtunarkrafan byggir á áhættulausum vöxtum að viðbættu álagi á samsetningu fjármögnunar fyrir hverja fjárskapandi einingu þar sem byggt er á ytri- og innri gögnum. Forsendur eru eftirfarandi:
Viðskiptavild greinist þannig niður á starfsþætti:
| Staða 29.2.2024 | Staða 28.2.2023 | |
|---|---|---|
| Verslanir og vöruhús (Bónus, Bananar og Eldum rétt) | 8.287 | 8.151 |
| Olís | 1.722 | 974 |
| Viðskiptavild samtals | 10.009 | 9.125 |
Óefnislegar eignir greinast þannig:
| Kostnaðarverð | Afskriftir og virðisrýrnun | Bókfært verð | |
|---|---|---|---|
| Staða 1.3.2022 | 12.352 | 1.629 | 10.723 |
| Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi | 9 | 8 | 1 |
| Fjárfesting á árinu | 1.313 | 234 | 1.079 |
| Selt og aflagt | (90) | (0) | (90) |
| Staða 29.2.2024 | 13.584 | 1.863 | 11.721 |
| Kostnaðarverð | 14.293 | ||
| Afskriftir og virðisrýrnun | 1.313 | ||
| Bókfært verð | 11.806 | ||
| Kostnaðarverð | 14.950 | ||
| Afskriftir og virðisrýrnun | 1.863 | ||
| Bókfært verð | 11.836 | ||
| Staða 1.3.2022 | 12.430 | 1.863 | 10.567 |
| Yfirtekið vegna kaupa á dótturfélagi | 762 | 386 | 376 |
| Selt og aflagt | (135) | (135) | 0 |
| Staða 29.2.2024 | 13.057 | 2.114 | 10.943 |
Virðisrýrnunarpróf
| 29.2.2024 | 28.2.2023 | |
|---|---|---|
| Viðskiptavild | 11.089 | 11.060 |
| Samtals endurheimtanleg fjárhæð | 11.089 | 11.060 |
| Samanburður á eignagrunni og endurheimtanlegri fjárhæð: | ||
| Eignagrunnur sem stendur til boða | 10.723 | 11.060 |
| Endurheimtanleg fjárhæð | 11.089 | 11.060 |
| Virðisrýrnun | 0 | 0 |
Samstæðan hefur ekki áreiðanlegar upplýsingar um gangvirði fjárfestingarfasteigna í lok tímabilsins.
17. Leigueignir
| Staða 29.2.2024 | Staða 28.2.2023 | Staða 1.3.2022 | |
|---|---|---|---|
| Leigueignir 1. mars | 8.287 | 8.824 | 9.090 |
| Breytingar á leigusamningum | 1.722 | 2.236 | 1.443 |
| Fjárfesting á árinu | 974 | 0 | 0 |
| Selt og aflagt | (1.862) | (1.761) | (1.558) |
| Afskriftir | 37 | 0 | 0 |
| Óendurheimt fasteignagjöld | 939 | 886 | 509 |
| Staða 29.2.2024 | 11.252 | 8.287 | 8.484 |
| Kostnaðarverð | 11.252 | 8.287 | 8.484 |
| Afskriftir | 1.862 | 1.761 | 1.558 |
| Bókfært verð | 9.390 | 6.526 | 6.926 |
Fjárfestingarfasteignir greinast þannig:
| Staða 29.2.2024 | Staða 28.2.2023 | |
|---|---|---|
| Vátryggingaverð fjárfestingarfasteigna | 8.853 | 8.824 |
| Fasteignamat fjárfestingarfasteigna | 2.236 | 2.236 |
| Bókfært verð fjárfestingarfasteigna | 11.089 | 11.060 |
Leigueignir eru ýmist í skammtíma- eða langtímaleigu. Framtíðarleigugreiðslur leigusamninga eru að lágmarki sem hér segir:
| Innan eins árs | Eftir eitt til fimm ár | Eftir meira en fimm ár | |
|---|---|---|---|
| Leigutekjur | 2.000 | 4.500 | 10.000 |
Beinn rekstrarkostnaður tengdur leigueignum í útleigu:
| Staða 29.2.2024 | Staða 28.2.2023 | Staða 1.3.2022 | |
|---|---|---|---|
| Beinn rekstrarkostnaður tengdur leigueignum | 244 | 174 | 238 |
Beinn rekstrarkostnaður tengdur leigueignum sem ekki eru í útleigu:
| Staða 29.2.2024 | Staða 28.2.2023 | Staða 1.3.2022 | |
|---|---|---|---|
| Beinn rekstrarkostnaður tengdur leigueignum sem ekki eru í útleigu | 392 | 697 | 1.501 |
Leigueignir og leiguskuldir samstæðunnar sem leigutaka eru eingöngu vegna húsnæðis. Leigueignir og leiguskuldir vegna lóðaleigusamninga eru ekki færðar. Upplýsingar um leiguskuldir má finna í skýringu 25, upplýsingar um greiðsluflæði í skýringu 28c og reikningsskilaaðferðir í skýringu 33p.
Virðisrýrnunarpróf
| 29.2.2024 | 28.2.2023 | |
|---|---|---|
| Leigueignir | 11.089 | 11.060 |
| Samtals endurheimtanleg fjárhæð | 11.089 | 11.060 |
| Samanburður á eignagrunni og endurheimtanlegri fjárhæð: | ||
| Eignagrunnur sem stendur til boða | 10.723 | 11.060 |
| Endurheimtanleg fjárhæð | 11.089 | 11.060 |
| Virðisrýrnun | 0 | 0 |
Forsendur virðisrýrnunarprófs fjárskapandi eininga:
| Tekjuvöxtur næstu 2-5 ára | EBITDA hlutfall næstu 2-5 ára | Veginn fjármagnskostnaður (WACC) | Framtíðarvöxtur | Áhættulausir vextir | |
|---|---|---|---|---|---|
| Verslanir (Bónus, Bananar, Eldum rétt) | 2,0-4,5% | 2,5-11,5% | 4,5-15,0% | 28,5-42,1% | 6,19% |
| Olís | 2,0-5,0% | 2,5-15,0% | 4,3-15,0% | 24,1-40,5% | 6,72% |
| Heildarfjárfesting | 10,2-10,9% | 10,8-11,1% | |||
| Verðbætur | 20% | 10% |
18. Hlutdeildarfélög
| Eignarhlutur 29.2.2024 | Eignarhlutur 28.2.2023 | |
|---|---|---|
| Eignarhlutur í Olíudreifingu ehf. | 33% | 33% |
| Eignarhlutur í Klasa ehf. | 40% | 40% |
| Eignarhlutur í Heklu ehf. | 49% | 49% |
| Eignarhlutur í Bílabúð Víkur ehf. | 25% | 25% |
| Eignarhlutur í Lyfjavali ehf. | 33% | 33% |
| Eignarhlutur í Húsasmiðjunni ehf. | 33% | 33% |
| Eignarhlutur í Krónunni ehf. | 45% | 45% |
| Eignarhlutur í Klasa ehf. 31.12.2023 | 449 | 1.501 |
| Fastafjármunir | 15.373 | 4.546 |
| Frestaður söluhagnaður | (238) | (509) |
| Hlutdeild í eigin fé | 1.558 | 4.037 |
| Samtals | 16.692 | 8.074 |
Hlutdeild í eigin fé:
| 29.2.2024 | 28.2.2023 | |
|---|---|---|
| Hlutdeild í eigin fé | 1.558 | 4.037 |
| Kostnaðarverð | 4.037 | 3.549 |
| Hagnaður/Tap rekstrarárs | 969 | 1.046 |
| Hagnaður/Tap ársframtíðar | 167 | 162 |
| Afskriftir | 166 | 163 |
| Fjárfesting á árinu | 160 | 126 |
| Selt og aflagt | 9 | 9 |
| Verðbætur | 9 | 9 |
| Staða 29.2.2024 | 5.517 | 5.064 |
| Kostnaðarverð | 5.064 | 3.403 |
| Afskriftir | 1.443 | 697 |
| Virðisrýrnun | 0 | 392 |
| Staða 29.2.2024 | 3.621 | 2.408 |
| Bókfært verð | 4.037 | 3.549 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 0 |
| Selt og aflagt | 392 | 244 |
| Afskriftir | 697 | 174 |
| Viðskiptavild | 1.501 | 1.558 |
| Bókfært verð á stöðu 29.2.2024 | 4.037 | 3.549 |
| Bókfært verð á stöðu 28.2.2023 | 3.549 | 0 |
| Hlutdeild í eigin fé | 4.037 | 3.549 |
| Fjárfesting á árinu | 969 | 1.046 |
| Selt og aflagt | 167 | 162 |
| Afskriftir | 166 | 163 |
| Virðisrýrnun | 160 | 126 |
| Staða 29.2.2024 | 5.517 | 5.064 |
| Kostnaðarverð | 5.064 | 3.403 |
| Afskriftir | 1.443 | 697 |
| Virðisrýrnun | 0 | 392 |
| Staða 29.2.2024 | 3.621 | 2.408 |
| Bókfært verð | 4.037 | 3.549 |
| Fjárfesting á árinu | 0 | 0 |
| Selt og aflagt | 392 | 244 |
| Afskriftir | 697 | 174 |
| Viðskiptavild | 1.501 | 1.558 |
| Bókfært verð á stöðu 29.2.2024 | 4.037 | 3.549 |
| Bókfært verð á stöðu 28.2.2023 | 3.549 | 0 |
| Hlutdeild í eigin fé | 4.037 | 3.549 |
| Fjárfesting á árinu | 969 | 1.046 |
| Selt og aflagt | 167 | 162 |
| Afskriftir | 166 | 163 |
| Virðisrýrnun | 160 | 126 |
| Staða 29.2.2024 | 5.517 | 5.064 |
Fjárhæðir eru í milljónum króna
19. Aðrar langtímaeignir
| Aðrar langtímaeignir samtals .................................................................................. | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Eignarhlutur í árslok (33,3%) ........................................................................................................... | 41 | 42 |
| Bókfært verð 1. mars ............................................................................................... | 189 | 41 |
| Breyting á bókfærðu verði hlutdeildarfélaga á árinu greinist þannig: | 230 | 83 |
| Klasi ehf., RVK ................................................................................... | ||
| Eignarhlutir samtals ................................................................................................. | 23 | 19 |
Eignarhlutir samstæðunnar í hlutdeildarfélögum greinast þannig: Samstæðan er eigandi að 40% hlut í Olíudreifingu ehf. sem annast birgðahald og dreifingu eldsneytis fyrir dótturfélag samstæðunnar, Olís ehf. Með vísan til hluthafasamkomulags í Olíudreifingu ehf. og til að gefa sem gleggstar upplýsingar um skiptingu rekstrarkostnaðar á einstaka gjaldaliði er hlutdeild samstæðunnar í rekstrarkostnaði Olíudreifingar ehf. færð á gjaldaliði, eins og sölu- og dreifingarkostnað, afskriftir og fjármagnskostnað í rekstrarreikningi samstæðunnar. Hagar eru eigandi að 33,3% hlut í Klasa ehf., Suðurlandsbraut 4, 108 Reykjavík. Eignarhlutur Haga í Klasa er 1/3 af útgefnu hlutafé, líkt og eignarhlutur Regins og KLS eignarhaldsfélags. Reikningsskil Klasa ehf. eru gerð í samræmi við lög um ársreikninga og settar reikningsskilareglur og samkvæmt ársreikningi Klasa fyrir reikningsárið sem lauk 31. desember 2023 greinast helstu fjárhæðir þannig:
| Fjárhæðir eru í milljónum króna | Keypt á árinu ... | Hlutdeild í afkomu ... | Tekjur (100%) ... | Hagnaður (100%) ... | Veltufjármunir ... |
|---|---|---|---|---|---|
| Olíudreifing ehf., RVK ... | |||||
| Fjölver ehf., RVK ... | |||||
| EBK ehf., RVK ... | |||||
| EAK ehf., RVK ... | |||||
| Abena Ísland ehf., RVK ... | |||||
| Djús ehf., RVK ... |
20. Vörubirgðir
| Vörubirgðir greinast þannig: | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Eldsneyti .................................................................................................................. | 6.126 | 5.637 |
| Dagvara .................................................................................................................... | 2.520 | 1.922 |
| Sérvara .................................................................................................................... | 4.039 | 4.999 |
| Vörur í flutningi ....................................................................................................... | 383 | 159 |
| Niðurfærsla birgða í lok reikningsárs ..................................................................... | 13.068 | 12.717 |
| Vátryggingaverð birgða .......................................................................................... | 228 | 222 |
| Vörubirgðir samtals ................................................................................................ | 10.770 | 9.815 |
Allar vörubirgðir samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
Hluti eldsneytisbirgða samstæðunnar eru í geymslurými í birgðastöð Olíudreifingar ehf., sem er hlutdeildarfélag samstæðunnar. Þessar eldsneytisbirgðir eru vátryggðar með birgðatryggingu Olíudreifingar.
21. Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur greinast þannig: | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Viðskiptakröfur ....................................................................................................... | 5.189 | 5.187 |
| Niðurfærsla viðskiptakrafna ................................................................................... | (239) | (200) |
| Greiðslukortakröfur ................................................................................................ | 69 | 0 |
| Aðrar skammtímakröfur ......................................................................................... | 437 | 267 |
| Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur samtals ............................................ | 5.456 | 5.254 |
| Gjaldmiðlaskiptasamningur ................................................................................... | 778 | 665 |
| Markaðsverðbréf ..................................................................................................... | 6.234 | 5.919 |
Allar viðskiptakröfur samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
22. Handbært fé
| Handbært fé greinist þannig: | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Óbundnar bankainnstæður ..................................................................................... | 706 | 2.808 |
| Sjóður ....................................................................................................................... | 71 | 61 |
| Handbært fé samtals ............................................................................................... | 1.050 | 1.827 |
Skýringar, frh.:
| Skýringar, frh.: | ||
|---|---|---|
| Arður ... | ||
| Eignarhlutur samtals ... | ||
| Langtímaskuldir ... | ||
| Skammtímaskuldir ... | ||
| Eigið fé (100%) ... | ||
| Eignarhlutir í öðrum félögum ... | ||
| Skuldabréfaeign ... |
23. Eigið fé
| Hlutafé | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Hlutafé í ársbyrjun ................................................................................................. | 1.133 | 1.154 |
| Yfirverðsreikningur hlutafjár | 14 | 15 |
| Lögbundinn varasjóður | 1.119 | 1.139 |
| Bundið eigið fé | 1.084 | 1.119 |
| Bundinn hlutdeildar- reikningur | 13 | 6 |
| Bundinn eiginfjár- reikningur | 22 | 14 |
| Bundinn varasjóður | 285 | 283 |
| Eigið fé samtals | 5.274 | 6.974 |
Bundinn eiginfjárreikningur
| Bundinn eiginfjárreikningur | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Bundið eigið fé 1. mars 2023 .................................... | 12 | 2 |
| Breyting á hlutdeildarreikningi ................................ | 0 | 0 |
| Áfallinn kostnaður v. kaupréttarsamninga ............... | 21 | 21 |
| Bundið eigið fé 28. febrúar 2023 ............. | 1.700 | 1.623 |
| Bundið eigið fé samtals | 0 | 0 |
Bundinn varasjóður
| Bundinn varasjóður | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Bundinn varasjóður | 283 | 277 |
Lög- Bundinn Bundinn Bundinn Bundið bundinn eiginfjár- reikningur reikningur samtals
| 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|
| 5.571 | 7.290 |
| 0 | 0 |
| 2 | 2 |
| 0 | 0 |
| 0 | 0 |
| 21 | 21 |
| 1.700 | 1.623 |
| 0 | 0 |
| 283 | 283 |
| 6.974 | 8.597 |
| 33 | 54 |
| 7.290 | 8.928 |
Hlutafé
Samkvæmt lögum um hlutafélög skal félagið binda 10% af hagnaði ársins og allt að 25% af nafnverði hlutafjár í varasjóði sem má ekki nota til að greiða hluthöfum arð.
Samkvæmt lögum nr. 3/2006 ber félögum að færa hlutdeild í afkomu dóttur- og hlutdeildarfélaga, sem færð er í rekstrarreikning og er umfram móttekinn arð eða þann arð sem ákveðið hefur verið að úthluta, á bundinn hlutdeildarreikning meðal eigin fjár. Á bundinn eiginfjárreikning er jafnframt færður áfallinn kostnaður vegna kaupréttarsamninga.
Þann 1. júní 2023 samþykkti aðalfundur að lækka hlutafé félagsins til ógildingar á eigin hlutum að nafnverði 26,2 millj. kr. Lækkunin kom til framkvæmda þann 28. júní 2023 og lækkaði útgefið hlutafé Haga því úr 1.133 millj. kr. að nafnverði í 1.106 millj. kr. að nafnverði. Heildarhlutafé félagsins samkvæmt samþykktum þess er því 1.106 millj. kr. í lok reikningsársins. Eitt atkvæði fylgir hverjum einnar krónu hlut í félaginu. Eigendur hluta í félaginu eiga rétt til arðs í hlutfalli við eign sína við arðsúthlutun sem samþykkt er á aðalfundi félagsins. Félagið á eigin hluti að nafnverði 22,1 millj. kr. í lok reikningsárs eða samtals 2,0% af útgefnu hlutafé.
Á aðalfundi Haga sem haldinn var þann 1. júní 2023 var samþykkt að heimila félaginu að kaupa á næstu 18 mánuðum allt að 10% af heildarhlutafé í þeim tilgangi að koma á viðskiptavakt með hluti í félaginu og/eða til að setja upp formlega endurkaupaáætlun. Settar voru í framkvæmd tvær endurkaupaáætlanir á grundvelli fyrrgreindrar samþykktar. Endurkaup á rekstrarárinu námu 35,3 millj. hluta fyrir samtals 2.333 millj. kr.
Yfirverðsreikningur innborgaðs hlutafjár sýnir það sem hluthafar félagsins hafa greitt umfram nafnverð hlutafjár sem félagið hefur selt.
| Útistandandi hlutir í ársbyrjun ................................................................................ | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Hlutafé í ársbyrjun ................................................................................................. | 1.133 | 1.154 |
| Eigin bréf í ársbyrjun .............................................................................................. | 14 | 15 |
| Útistandandi hlutir í árslok ...................................................................................... | 1.119 | 1.139 |
| Endurkaup á eigin bréfum - ógild ........................................................................... | 1.084 | 1.119 |
Bundinn eigið fé
| Bundinn eigið fé greinist þannig: | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Bundið eigið fé 1. mars 2023 .................................... | 12 | 2 |
| Breyting á hlutdeildarreikningi ................................ | 0 | 0 |
| Áfallinn kostnaður v. kaupréttarsamninga ............... | 21 | 21 |
| Bundið eigið fé 28. febrúar 2023 ............. | 1.700 | 1.623 |
| Bundið eigið fé samtals | 0 | 0 |
Fjárhæðir eru í milljónum króna
23. Eigið fé, frh.:
Kaupréttarsamningar
Samkvæmt heimild stjórnar, hefur kaupréttum sem fallið hafa úr gildi verið endurúthlutað. Heildarfjöldi útistandandi kauprétta er óbreyttur, 11.806.246 hlutir en þar af hefur 6.784.000 hlutum verið úthlutað til framkvæmdastjórnar. Nýtingarverð kaupréttanna er 60,4 kr. á hlut, þ.e. dagslokagengi hluta í Högum eins og það var skráð á Nasdaq Iceland degi fyrir úthlutun á aðalfundi þann 3. júní 2021. Nýtingarverð skal leiðrétt, til lækkunar, fyrir framtíðar arðgreiðslum og leiðrétt, til hækkunar, með 3% árlegum vöxtum ofan á áhættulausa vexti frá úthlutunardegi og fram að fyrsta mögulega nýtingardegi fyrir hvert nýtingartímabil. Ávinnsludagur er þremur árum frá úthlutun og hefst þá nýtingartímabil. Unnt verður að nýta 1/3 af kaupréttum á 1. tímabili, 1/3 á 2. tímabili og svo 1/3 á 3. tímabili en hvert tímabil spannar eitt ár.
Stjórn Haga mun leggja til á aðalfundi félagsins þann 30. maí 2024 að greiddur verði arður til hluthafa á árinu 2024 sem nemur 50,0% af heildarhagnaði ársins, samtals 2.522 millj. kr. eða um 2,3 kr. arður á hlut útistandandi hlutafjár (2023: 2,2 kr. á hlut).
Skýringar, frh.:
Heildarkostnaður félagsins, skv. reiknilíkani Black&Scholes vegna kaupréttarsamninganna er áætlaður um 81,8 millj. kr. á ávinnslutímanum en þar af er gjaldfærður áfallinn kostnaður vegna þeirra 21,0 millj. kr. á rekstrarárinu 2023/24 (2022/23: 21,0 millj. kr.).
Í samræmi við samþykkt aðalfundar þann 3. júní 2021 var þann 6. júlí sama ár gengið frá samningum um kauprétti sem ná til tiltekinna lykilstarfsmanna félagsins. Alls voru veittir 11.806.246 hlutir eða um 1,0% hlutafjár í félaginu, þar af 6.800.398 til framkvæmdastjórnar.
Breyting á varasjóð ...................................................
Endurkaup á eigin bréfum .......................................................................................
Bundið eigið fé 1. mars 2022 ....................................
Breyting á hlutdeildarreikningi .................................
Bundið eigið fé 29. febrúar 2024 .............................
Áfallinn kostnaður v. kaupréttarsamninga ...............
Breyting á varasjóð ...................................................
24. Vaxtaberandi skuldir
Skýringar, frh.:
Vaxtaberandi skuldir greinast þannig:
| Vaxtaberandi skuldir 1. mars ... | Víxilskuldir í ISK ... | Lánalína í ISK ... | Langtímaskuldir í ISK, verðtryggðar ... | Langtímaskuldir í ISK, óverðtryggðar ... | Verðbætur ... | Ný lántaka langtímalána ... | Samtals ... | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eftirstöðvar 28.2.2023 | 15.154 | 0 | 1.800 | 3.325 | 11.829 | 468 | 1.080 | 15.154 |
| Eftirstöðvar 29.2.2024 | 17.104 | 1.800 | 0 | 5.818 | 11.286 | 481 | 2.880 | 17.104 |
| Vegið meðaltal vaxta | 7,25% | 8,10% | - | 6,17% | 2,80% | 456 | 8,42% | - |
Afborganir vaxtaberandi skulda greinast þannig á næstu ár:
| Afborganir ársins ... | Næsta árs afborganir vaxtaberandi skulda ... | Afborganir eftir 1 til 2 ár ... | Afborganir eftir 2 til 3 ár ... | Afborganir eftir 3 til 4 ár ... | Afborganir eftir 4 til 5 ár ... | Afborganir síðar ... | Vaxtaberandi skuldir, þ.m.t. næsta árs afborgun ... | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 29.2.2024 | 3.325 | 4.445 | 2.940 | 2.456 | 1.800 | 0 | 1.800 | 15.154 |
| 28.2.2023 | 5.818 | 4.892 | 1.080 | 1.800 | 595 | 393 | 1.800 | 17.104 |
Breyting vaxtaberandi skulda á árinu greinist þannig:
| Breyting á víxilskuldum ... | Breyting á lánalínu ... | Langtímaskuldir samtals ... | Vaxtaberandi skuldir samtals ... | |
|---|---|---|---|---|
| 2023/24 | 1.800 | (1.800) | (5.818)( 3.325)( 11.286 5.818 3.325 445 2.940 2.456 446 468 456 481 466 7.436 7.521 17.104 15.154 15.154 12.171 2.000 0 443)( 492)( 1.800 1.080 1.800)( 1.800 393 595 17.104 15.154 Afborganir innan árs ... | 1.950 |
| 2022/23 | 0 | 1.800 | 4.975 | (2.722) |
Stjórn Haga hf. samþykkti þann 23. nóvember 2022 útgáfuramma um útgáfu skuldabréfa og víxla að fjárhæð 10.000 millj. kr. Undanfarið hefur samstæðan nýtt sér skammtímafjármögnun í formi víxlaútgáfu, í samræmi við útgáfurammann. Gera má ráð fyrir að félagið horfi í meira mæli til markaðsfjármögnunar á næstu misserum en til marks um það var gefinn út nýr skuldabréfaflokkur HAGA120926 1 í september síðastliðnum að fjárhæð 2.000 millj. kr.
Í lánaskilmálum eru kvaðir um ákveðin fjárhagsleg skilyrði sem stóðust prófun í lok rekstrarárs.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
25. Leiguskuldir
Skýringar, frh.:
Leiguskuldir greinast þannig frá upphafi til loka tímabilsins:
| Leiguskuldir 1. mars ... | Nýir samningar ... | Breytingar á leigusamningum ... | Verðbætur ... | Vaxtagjöld á leiguskuldir ... | Gengismunur ... | Afborgunarþáttur leigugreiðslna ... | Greitt vegna leigusamninga, afborganir og vextir ... | Rekstrarfjármunir og óefnislegar eignir ... | Leigueignir ... | Birgðir ... | Viðskipta- og aðrar skammtímakröfur ... | Fyrirframgreiddir skattar ... | Leiguskuldir ... | Samtals ... | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 28.2.2023 | 9.068 | 858 | 1.713)( | 1.713 | 939 | 1.656)( | 1.713)( | 1.713)( | 8.884 | 974 | 1.656 | 1.713 | 37 | 1.713 | 12.239 |
| 29.2.2024 | 12.239 | 500 | 1.656)( | 1.656 | 886 | 2.166 | 2.579)( | 2.579)( | 9.660 | 1.722 | 2.189 | 1.697 | 890 | 1.692 | 12.239 |
Afborganir leiguskulda greinast þannig á næstu ár:
| Afborganir innan árs ... | Næsta árs afborganir leiguskulda ... | Afborganir eftir 1 til 2 ár ... | Afborganir eftir 2 til 3 ár ... | Afborganir eftir 3 til 4 ár ... | Afborganir eftir 4 til 5 ár ... | Afborganir síðar ... | Leiguskuldir til langtíma samtals ... | Leiguskuldir, þ.m.t. næsta árs afborgun ... | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2023/24 | 1.713 | 1.712 | 1.537 | 1.210 | 1.238 | 877 | 3.674 | 9.660 | 11.372 |
| 2022/23 | 1.656 | 1.537 | 1.210 | 1.238 | 877 | 3.674 | 939 | 7.056 | 8.712 |
Veltutengdar leigugreiðslur sem tengjast ekki leigusamningum sem færðir eru samkvæmt IFRS 16 námu 340 millj. kr. (2022/23: 334 millj. kr.) og eru færðar sem hluti af öðrum rekstrarkostnaði í skýringu 8.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
26. Tekjuskattsskuldbinding
Tekjuskattur til greiðslu greinist þannig:
| Tekjuskattur ársins til greiðslu ... | Tekjuskattur ársins til greiðslu samtals ... | Aðrir liðir ... | Samtals ... | |
|---|---|---|---|---|
| 2023/24 | 2.250 | 2.250 | 15 | 2.265 |
| 2022/23 | 1.657 | 1.657 | 15 | 1.672 |
Tekjuskattsskuldbinding greinist þannig á einstaka liði:
| Tekjuskattsskuldbinding ... | 29.2.2024 | 28.2.2023 | |
|---|---|---|---|
| Tekjuskattur til greiðslu greinist þannig: | |||
| Tilfærsla á skattári álagður ... | 2.258)( | 2.196)( | |
| Afskriftir tímabundins munar ... | 2.250)( | 1.657)( | |
| Veltutengd skattfrjáls viðskipti ... | 91)( | 120)( | |
| Fyrirframgreiddir skattar ... | 42)( | 43)( | |
| Óunninn hagnaður ... | 2.448 | 1.814 | |
| Tekjuskattsskuldbinding samtals ... | 15)( | 15)( | |
| Óunninn tap ... | 15 | 1 | |
| Uppgjör skatts ... | 2.193)( | 2.216)( | |
| Rekstrarkostnaður til skattkerfis ... | 1.090 | 1.298 | |
| Skattálagning ársins ... | 226)( | 148)( | |
| Óviðkomandi skattur ... | 864 | 1.150 | |
| Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 | Fjárhæðir eru í milljónum króna | 27 |
Fjárhæðir eru í milljónum króna
28. Stýring fjármálalegrar áhættu
a. Yfirlit
Markmið samstæðunnar með áhættustýringu er að uppgötva og greina áhættu sem hún býr við, setja viðmið um áhættutöku og hafa eftirlit með henni. Þá er markmiðið enn fremur að stýra áhættu á skilvirkan hátt og miðast áhættustýring við að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og er þannig stuðlað að auknum stöðugleika og langtíma arðsemi. Áhættustýring samstæðunnar og aðferðir eru yfirfarnar reglulega til að greina breytingar á markaði og starfsemi samstæðunnar. Með starfsmannaþjálfun og starfsreglum stefnir samstæðan að öguðu eftirliti þar sem allir starfsmenn eru meðvitaðir um hlutverk sitt og skyldur. Stjórn félagsins ber ábyrgð á innleiðingu og eftirliti með fjármálalegri áhættu samstæðunnar. Hér eru veittar upplýsingar um framangreindar áhættur, markmið, stefnu og aðferðir félagsins við að meta og draga úr áhættunni, auk upplýsinga um eiginfjárstýringu þess. Jafnframt eru veittar tölulegar upplýsingar víðar í ársreikningnum.
Eftirfarandi áhættur fylgja fjármálagerningum samstæðunnar:
* Lánsáhætta
* Lausafjáráhætta
* Markaðsáhætta
* Rekstraráhætta
b. Lánsáhætta
Lánsáhætta er hættan á fjárhagslegu tapi samstæðunnar ef viðskiptamaður eða mótaðili í fjármálagerningi getur ekki staðið við umsamdar skuldbindingar sínar. Lánsáhætta félagsins er einkum vegna viðskiptakrafna og annarra krafna. Félagið hefur sett sér reglur um lánsviðskipti, þar sem leitast er við að lágmarka áhættu þar sem horft er til fjárhagsstöðu, lánshæfismats og starfsemi einstakra viðskiptavina auk stöðu atvinnugreina stærstu viðskiptavina. Allir viðskiptavinir félagsins sem eru í lánsviðskiptum eru með lánamörk á viðskiptareikningi sem þeir geta ekki farið yfir. Auk þess er algengt að farið sé fram á tryggingar gegn lánsviðskiptum.
Lánsáhætta samstæðunnar ræðst einkum af aldri viðskiptakrafna, fjárhagsstöðu og starfsemi einstakra viðskiptavina, auk stöðu þeirra atvinnugreina sem stærstu viðskiptavinir samstæðunnar starfa í. Að baki viðskiptakrafna samstæðunnar stendur fjölmennur hópur viðskiptavina sem er dreifður meðal einstaklinga og fyrirtækja í einstökum atvinnugreinum, sjávarútvegur þar stærstur. Að mati samstæðunnar stendur hún ekki frammi fyrir verulegri lánsáhættu vegna viðskiptavina á smásölustigi. Samstæðan myndar hins vegar niðurfærslu vegna áætlaðrar virðisrýrnunar viðskiptakrafna og annarra krafna. Niðurfærslan er í meginatriðum sérstök niðurfærsla vegna einstakra viðskiptamanna og sameiginleg niðurfærsla með tilliti til aldurs krafna, sem ekki hefur verið tengd einstökum viðskiptamönnum. Sameiginlega niðurfærslan er ákveðin með tilliti til innheimtusögu sambærilegra krafna. Um 38,7% (2022/23: 46,0%) af stöðu viðskiptakrafna þann 29. febrúar 2024 er vegna 30 stærstu viðskiptavina samstæðunnar. Þar af nam staða stærsta viðskiptavinar 3,9% (2022/23: 4,4%).
Auk niðurfærslu viðskiptakrafna eru til staðar greiðslutryggingar frá viðskiptamönnum sem nema um 1,2% af nafnverði viðskiptakrafna (2022/23: 7,8%). Allar viðskiptakröfur samstæðunnar eru veðsettar vegna vaxtaberandi skulda.
Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir
| 29.2.2024 | 28.2.2023 | |
|---|---|---|
| Viðskiptaskuldir | 13.095 | 13.141 |
| Aðrar skammtímaskuldir | 3.531 | 3.333 |
| Gjaldmiðlaskiptasamningur | 0 | 14 |
| Tekjuskattur til greiðslu | 864 | 1.150 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir samtals | 17.490 | 17.638 |
Aldursgreining viðskiptakrafna og niðurfærsla
| Aldur viðskiptakrafna | Niðurfærsla verð | Bókfært verð | Niðurfærsluhlutfall |
|---|---|---|---|
| 29. febrúar 2024 | |||
| Ógjaldfallið | (94) | 3.679 | 2,5% |
| Gjaldfallið innan 30 daga | (41) | 844 | 4,6% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | (24) | 222 | 9,8% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | (80) | 205 | 28,1% |
| Viðskiptakröfur samtals | (239) | 4.950 | 4,6% |
| Greiðslukortakröfur | (4) | 665 | 0,6% |
| Viðskiptakröfur og aðrar kröfur | (2) | 21 | 9,4% |
| Samtals | (245) | 5.636 | 4,2% |
| 28. febrúar 2023 | |||
| Ógjaldfallið | (35) | 3.528 | 1,0% |
| Gjaldfallið innan 30 daga | (34) | 441 | 7,2% |
| Gjaldfallið fyrir 31-120 dögum | (55) | 545 | 9,2% |
| Gjaldfallið fyrir meira en 120 dögum | (76) | 473 | 13,8% |
| Viðskiptakröfur samtals | (200) | 4.987 | 3,9% |
| Greiðslukortakröfur | (2) | 778 | 0,3% |
| Viðskiptakröfur og aðrar kröfur | (1) | 21 | 4,7% |
| Samtals | (203) | 5.786 | 3,5% |
Mögulegt tap vegna lánsáhættu
| 29. febrúar 2024 | 28. febrúar 2023 | |
|---|---|---|
| Mesta mögulega tap vegna viðskiptakrafna | 4.950 | 4.987 |
| Mesta mögulega tap vegna fjáreigna | 5.189 | 5.187 |
Mesta mögulega tap samstæðunnar vegna fjáreigna er bókfært verð þeirra, sem var eftirfarandi á reikningsskiladegi:
| 29. febrúar 2024 | 28. febrúar 2023 | |
|---|---|---|
| Handbært fé | 2.676 | 2.061 |
| Viðskiptakröfur | 4.950 | 4.987 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 16.626 | 16.488 |
| Leiguskuldir | 13.545 | 12.226 |
c. Lausafjáráhætta
Lausafjáráhætta er hættan á því að samstæðan geti ekki staðið við fjárhagsskuldbindingar sínar eftir því sem þær gjaldfalla. Samstæðan veitir viðskiptamönnum sínum greiðslufrest til að fjármagna kaup sín, t.d. með reikningsviðskiptum og móttöku greiðslukorta, en þarf að greiða skammtímaskuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum innan tiltekins greiðslufrests. Af þeim sökum fylgir henni lausafjáráhætta. Til þess að mæta skammtímasveiflum í rekstri samstæðunnar og standa við skuldbindingar sínar gagnvart birgjum og öðrum kröfuhöfum hefur samstæðan veltufjármögnun hjá viðskiptabanka sínum, bæði í íslenskum krónum og Bandaríkjadollar (USD). Félagið er einnig útgefandi 5-6 mánaða víxlaflokka sem skráðir hafa verið í Kauphöll og eykur það enn frekar lausafjárstöðu félagsins til skamms tíma. Veltufjármögnun er samstæðunni mjög mikilvæg, sérstaklega fyrir jólavertíðina þegar tímabundin birgðasöfnun á sér stað. Þá er uppgjör á færsluhirðingu kreditkorta daglegt (T+1).
Markmið samstæðunnar er að stýra lausafé þannig að hún hafi ávallt nægt lausafé til að mæta skuldbindingum sínum eftir því sem þær gjaldfalla, hvort heldur sem er við venjulegar eða óvenjulegar aðstæður, og forðast þannig að samstæðan verði fyrir óásættanlegu tapi eða að orðspor þess skaðist.
Samningsbundinn sjóðsflæði
| Eftir meira en 5 ár | Samningsbundinn sjóðsflæði | Bókfært verð | |
|---|---|---|---|
| 29. febrúar 2024 | |||
| Innan árs | 11.005 | 14.665 | 6.552 |
| Eftir 1-5 ár | 4.485 | 3.628 | 6.099 |
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir | 7.274 | 409 | 1.589 |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir | 5.276 | 12.239 | 18.425 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 2.676 | 7.471 | 8.278 |
| Leiguskuldir | 16.626 | 16.626 | 16.626 |
| Samtals | 47.347 | 54.742 | 57.631 |
| 28. febrúar 2023 | |||
| Innan árs | 9.216 | 11.747 | 3.565 |
| Eftir 1-5 ár | 4.501 | 3.681 | 5.938 |
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir | 6.924 | 386 | 1.482 |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir | 5.057 | 9.068 | 10.522 |
| Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir | 2.061 | 6.243 | 2.218 |
| Leiguskuldir | 16.488 | 16.488 | 16.488 |
| Samtals | 44.247 | 47.623 | 45.213 |
Til viðbótar við samningsbundið sjóðsflæði þá nemur tekjuskattur til greiðslu 865 millj. kr. (2022/23: 1.150 millj. kr.).
d. Markaðsáhætta
Markaðsáhætta er hættan á verðsveiflum á fjármálamörkuðum sem hafa slæm áhrif á afkomu samstæðunnar eða virði fjármálagerninga, s.s. breyting á gengi gjaldmiðla, vöxtum eða olíuverði. Markmið með stýringu markaðsáhættu er að stýra og takmarka áhættu við skilgreind mörk, jafnframt því sem ábati er hámarkaður.
Gjaldmiðlaáhætta
Samstæðan býr við gengisáhættu vegna innkaupa og lántöku í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum (ISK). Þeir gjaldmiðlar sem einkum skapa gengisáhættu eru evra (EUR) og bandaríkjadollar (USD). Í eldsneytishluta samstæðunnar er leitast við að hlutleysa áhættuna með notkun gjaldmiðlaskiptasamninga.
| 29. febrúar 2024 | 28. febrúar 2023 | |
|---|---|---|
| Áhætta í efnahagsreikningi | USD | EUR |
| Handbært fé | 236 | 243 |
| Viðskiptakröfur | 238 | 768 |
| Viðskiptaskuldir | (716) | (1.753) |
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir | (428) | (594) |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir | (38) | (331) |
| Leiguskuldir | 317 | 55 |
| Samtals | (715) | (1.899) |
| Tapshætta vegna gjaldmiðlaáhættu | USD | EUR |
| Handbært fé | 36 | 20 |
| Viðskiptakröfur | 4 | 47 |
| Viðskiptaskuldir | (428) | (594) |
| Óverðtryggðar vaxtaberandi skuldir | (38) | (331) |
| Verðtryggðar vaxtaberandi skuldir | 313 | 55 |
| Leiguskuldir | 313 | (1.324) |
| Samtals | (207) | (2.127) |
Eins og sést hér að ofan er tapshætta vegna gjaldmiðlaáhættu á árinu 2024 áætluð 207 milljónir króna og á árinu 2023 var hún 2.127 milljónir króna.
Leigueignir og leiguskuldir samstæðunnar sem leigutaka eru eingöngu vegna húsnæðis. Leigueignir og leiguskuldir vegna lóðaleigusamninga eru ekki færðar. Upplýsingar um leigueignir má finna í skýringu 17, upplýsingar um greiðsluflæði í skýringu 28c og reikningsskilaaðferðir í skýringu 33p. Áhrif leigusamninga í rekstrarreikningi greinast þannig:
Afborganir eftir 3 til 4 ár .........................................................................................
Afskrift leigueignar ..................................................................................................# Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
28. Stýring fjármálalegrar áhættu, frh.:
d. Markaðsáhætta, frh.:
Gjaldmiðlaáhætta, frh.:
10% styrking krónunnar gagnvart þessum gjaldmiðlum hefði haft sömu áhrif en í gagnstæða átt. 10% veiking íslensku krónunnar gagnvart erlendum gjaldmiðlum í febrúarlok hefði aukið (minnkað) eigið fé og afkomu eftir tekjuskatt um eftirfarandi fjárhæðir:
| Næmnigreining | 29.2.2024 | 28.2.2023 | |
|---|---|---|---|
| USD | 25 4)( | 25)( | |
| EUR | 105)( | 19)( | |
| Aðrar myntir | 31)( | 42)( | |
| Samtals | 59)( | 4)( |
Það er mat stjórnenda að ekki sé verulegur munur á bókfærðu virði fjáreigna og fjárskulda og gangvirði þeirra í reikningsskilunum.
Vaxtaáhætta
Samstæðan býr við vaxtaáhættu vegna vaxtaberandi skulda samstæðunnar. Í lok rekstrarárs báru um 40% af langtímalánum samstæðunnar breytilega vexti (2022/23: 31%), eða að fjárhæð 5.625 millj. kr. (2022/23: 3.835 millj. kr.), og felst áhætta samstæðunnar í mögulegri hækkun vaxta, sem leitt getur til aukins fjármagnskostnaðar og neikvæðra áhrifa á sjóðstreymi.
Breyting í vöxtum skulda með breytilega vexti um 1% í lok reikningsárs myndu hækka (lækka) eigið fé og afkomu um 45 millj. kr. (2022/23: 31 millj. kr.) eftir tekjuskatt.
Olíuverðsáhætta
Breyting á heimsmarkaðsverði á olíu getur haft mikil áhrif á rekstur samstæðunnar, þá sér í lagi hjá dótturfélaginu Olís. Áhættan myndast frá þeim tíma sem innkaup á olíu eiga sér stað og þar til hún er seld til viðskiptavinar. Mismunur á innkaups- og söluverði getur haft bein áhrif á framlegð félagsins. Þá getur hátt verð á olíu í einhverjum tilfellum dregið úr eftirspurn og þannig haft áhrif á afkomu félagsins. Stýring olíuverðsáhættu felur í sér að draga úr afkomusveiflum og verjast óhagstæðri þróun með samningum við stærstu viðskiptavini félagsins. Þá er leitast við að stýra birgðum eftir aðstæðum á hverjum tíma og þannig draga úr þeim áhrifum sem verðsveiflur geta valdið. Ekki hefur verið notast við afleiðusamninga til að verjast óhagstæðri þróun olíuverðs.
e. Rekstraráhætta
Rekstraráhætta er hættan á beinu eða óbeinu tapi eða tjóni af völdum margra þátta í starfseminni en þar ber helst að nefna ranga viðskiptastefnu, vinnu starfsfólks, tækni, ófullnægjandi eða gallaða innri ferla eða ytri atburða.
Til að draga úr rekstraráhættu hefur verið gripið til ýmissa ráðstafana. Þar ber helst að nefna vinnu við stefnumótun og ítarlega greiningu á rekstrar- og samkeppnisumhverfi Haga, lögð er áhersla á góð starfsskilyrði og samkeppnishæf laun, áhersla er á kostnaðargreiningar, áætlanagerð, frávikagreiningar og uppgjör. Innleiddir hafa verið verkferlar á mörgum sviðum starfseminnar ásamt því að gerðar hafa verið umtalsverðar breytingar til hins betra í rekstri upplýsingatækni í samstæðunni, með traustari rekstri grunnkerfa, bættum og skjalfestum verkferlum og framþróun í stafrænum lausnum. Unnið hefur verið markvisst að netöryggismálum og hefur verið gripið til ýmissa aðgerða í því samhengi.
f. Eiginfjárstýring
Það er stefna stjórnar að eiginfjárstaða samstæðunnar sé sterk til að viðhalda trausti fjárfesta, lánastofnana og annarra markaðsaðila ásamt því að styðja við stöðugleika í framtíðarþróun starfseminnar. Stjórn Haga hf. hefur markað félaginu þá stefnu að skila til hluthafa sinna, beint eða óbeint, þeim verðmætum sem skapast í rekstrinum á hverju ári, umfram nauðsynlegar fjárfestingar til vaxtar og viðhalds félagsins. Stefna stjórnar félagsins er að greiða hluthöfum þess árlegan arð, sem nemi að lágmarki 50% hagnaðar síðasta rekstrarárs eftir skatta. Forsendur fjárhæðar arðgreiðslu er að félagið viðhaldi fjárhagslegum styrk sínum og að arðgreiðslan taki mið af handbæru fé frá rekstri. Að auki mun félagið kaupa eigin bréf samkvæmt formlegri endurkaupaáætlun í þeim tilgangi að lækka hlutafé félagsins. Þá stefnir stjórn Haga að því að eiginfjárhlutfall félagsins verði um 35%.
29. Tengdir aðilar
Tengdir aðilar félagsins eru stórir hluthafar í félaginu, hlutdeildarfélög þess, lykilstjórnendur og stjórnarmenn. Viðskipti á milli félagsins og dótturfélaga þess, sem eru skilgreind sem tengdir aðilar, hafa verið færð út í samstæðureikningsskilum og eru ekki hluti af þessari skýringu.
Viðskipti við tengda aðila eru við hlutdeildarfélög og greinast þannig:
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Viðskiptakröfur í lok rekstrarárs | 371 | 197 |
| Viðskiptaskuldir í lok rekstrarárs | 2.222)( | 1.550)( |
| Keyptar vörur og þjónusta | 9 | 18 |
| Seldar vörur og þjónusta | 298)( | 7)( |
Laun, hlunnindi og árangurstengd laun stjórnar og lykilstjórnenda og eignarhlutur í árslok að nafnverði greinast þannig:
| Stjórn og lykilstjórnendur | Eignahlutur í árslok* | Laun | Hlunnindi | Árangurstengd laun | Framlag í lífeyrissjóð |
|---|---|---|---|---|---|
| Davíð Harðarson, stjórnarformaður ... | 10,2 | 0,0 | 0,0 | 1,2 | 0,36 |
| Eva Bryndís Helgadóttir, varaform. ... | 7,8 | 0,0 | 0,0 | 0,9 | 0,00 |
| Eiríkur S. Jóhannsson, meðstj. .......... | 5,7 | 0,0 | 0,0 | 0,8 | 0,04 |
| Jensína K. Böðvarsdóttir, meðstj. ..... | 56,8 | 3,2 | 18,0 | 15,6 | 0,26 |
| Sigríður Olgeirsdóttir, meðstj. ............ | 270,8 | 20,4 | 76,1 | 53,7 | 0,35 |
| Finnur Oddsson, forstjóri ................... | |||||
| Lykilstjórnendur** ............. |
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
**Lykilstjórnendur eru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga, Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga, Björgvin Víkingsson, framkvæmdastjóri Bónus (frá janúar 2024), Guðmundur Marteinsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Bónus (til desember 2023), Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Ingunn Svala Leifsdóttir, framkvæmdastjóri Olís (frá janúar 2024), Frosti Ólafsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Olís (til desember 2023), Lárus Óskarsson, framkvæmdastjóri Aðfanga og Jóhanna Þ. Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Banana.
| Lykilstjórnendur** | Eignahlutur í árslok* | Laun | Hlunnindi | Árangurstengd laun | Framlag í lífeyrissjóð |
|---|---|---|---|---|---|
| Guðrún Eva Gunnarsdóttir | 0,0 | 0,0 | 1,1 | 0,36 | |
| Magnús Magnússon | 0,0 | 0,0 | 0,8 | 0,00 | |
| Eiður Eiðsson | 0,0 | 0,0 | 0,8 | 0,04 | |
| Björgvin Víkingsson | 0,0 | 0,0 | 0,2 | 0,00 | |
| Guðmundur Marteinsson | 16,0 | 14,2 | 0,26 | ||
| Sigurður Reynaldsson | 59,8 | 49,4 | 0,61 | ||
| Ingunn Svala Leifsdóttir | |||||
| Frosti Ólafsson | |||||
| Lárus Óskarsson | |||||
| Jóhanna Þ. Jónsdóttir |
| 2023/24 | 2022/23 | |
|---|---|---|
| Samtals | 257,0 | 21,2 |
*Hlutir í beinni eigu stjórnenda eða aðilum tengdum þeim.
**Lykilstjórnendur eru: Guðrún Eva Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga, Magnús Magnússon, framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar Haga, Eiður Eiðsson, framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni Haga, Björgvin Víkingsson, framkvæmdastjóri Bónus (frá janúar 2024), Guðmundur Marteinsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Bónus (til desember 2023), Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, Ingunn Svala Leifsdóttir, framkvæmdastjóri Olís (frá janúar 2024), Frosti Ólafsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Olís (til desember 2023), Lárus Óskarsson, framkvæmdastjóri Aðfanga og Jóhanna Þ. Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Banana.
Kynjahlutfall lykilstjórnenda í % - fjöldi ársverka (karlar/konur) ........................... 76/24 78/22
30. Dótturfélög
Dótturfélög í samstæðu Haga hf. voru sex í upphafi og lok reikningsárs. Dótturfélögin eru eftirfarandi:
| Dótturfélög | Staðsetning | 29.2.2024 | 2022/23 | 28.2.2023 |
|---|---|---|---|---|
| Hagar verslanir ehf. | Ísland | 100% | 100% | |
| Stórkaup ehf. | Ísland | 100% | 100% | |
| Eldum rétt ehf. | Ísland | 100% | 100% | |
| Bananar ehf. | Ísland | 100% | 100% | |
| Hagkaup ehf. | Ísland | 100% | 100% | |
| Olís ehf. | Ísland | 100% | 100% | |
| Noron ehf. |
Eldum rétt ehf. varð hluti af samstæðu Haga frá og með 1. nóvember 2022, og er því hluti af samstæðunni í fjóra mánuði á samanburðarári.# Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
31. Önnur mál
32. Kennitölur
| Rekstur: | 2023/24 1.3.-29.2. | 2022/23 1.3.-28.2. |
|---|---|---|
| Eiginfjárhlutfall (eigið fé / heildareignir) | 7,5% | 7,4% |
| Lausafjárhlutfall ((veltufjármunir-birgðir) / skammtímaskuldir) | 9,4% | 8,9% |
| Veltuhraði birgða (kostnaðarverð seldra vara / meðalbirgðastaða) | 4,3% | 4,1% |
| Rekstrarhagnaðarhlutfall (rekstrarhagnaður fyrir afskriftir / vörusala) | 10,6 | 11,2 |
| Skuldsetning (nettó vaxtaberandi skuldir / rekstrarhagnaður fyrir afskriftir) | 10,2 | 11,1 |
| Innheimtutími viðskiptakrafna í dögum | ||
| Launahlutfall (laun og launatengd gjöld / vörusala) | ||
| Kostnaðarhlutfall (annar rekstrarkostnaður / vörusala) | ||
| Innra virði hlutafjár (eigið fé / hlutafé) |
| Efnahagur: | 29.2.2024 | 28.2.2023 |
|---|---|---|
| Veltufjárhlutfall (veltufjármunir / skammtímaskuldir) ............................................ | 0,82 | 0,94 |
Helstu kennitölur samstæðunnar eru eftirfarandi:
Þann 1. desember 2023 var tilkynnt að Olís, dótturfélag Haga, og Festi hefðu sameiginlega ráðið Fyrirtækjaráðgjöf Íslandsbanka til ráðgjafar um stefnu og framtíðarmöguleika hvað varðar eignarhluti félaganna í Olíudreifingu ehf., Eldsneytisafgreiðslunni á Keflavíkurflugvelli ehf. (EAK) og EBK ehf. Í framhaldi af þeirri vinnu hafa Olís og Festi komist að samkomulagi um að hefja undirbúning sölumeðferðar á eignarhlutunum. Olís á 40% eignarhlut í Olíudreifingu, 33,33% hlut í EAK og 25% hlut í EBK og er bókfært verð þeirra 1.295 millj. kr. í árslok.
Skýringar, frh.:
- EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
- EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
- EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
- Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir
a. Grundvöllur samstæðu
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 30. Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Skilgreining á lykilkennitölum og hugtökum
- EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
- EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
- EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
- Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
c. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað. Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu er bókfærður meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
d. Tekjur
Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum. Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti.
Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
d. Tekjur, frh.:
- Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins. - Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
i. Rekstrarfjármunir, frh.:
Afskriftir
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
- Áhöld og innréttingar ........................................................................................................................... 20-50 ár
- Tækjabúnaður ...................................................................................................................................... 3-17 ár
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Skýringar, frh.:
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtar á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtar í skýringum. Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
a. Grundvöllur samstæðu
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 30. Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Skilgreining á lykilkennitölum og hugtökum
* EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
* EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
c. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað. Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu er bókfærður meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
d. Tekjur
Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum. Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
- Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti. - Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins. - Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
i. Rekstrarfjármunir, frh.:
Afskriftir
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
- Áhöld og innréttingar ........................................................................................................................... 20-50 ár
- Tækjabúnaður ...................................................................................................................................... 3-17 ár
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Skýringar, frh.:
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtar á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtar í skýringum. Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
a. Grundvöllur samstæðu
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 30. Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Skilgreining á lykilkennitölum og hugtökum
* EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
* EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
c. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað. Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu er bókfærður meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
d. Tekjur
Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum. Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
- Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti. - Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins. - Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
i. Rekstrarfjármunir, frh.:
Afskriftir
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
- Áhöld og innréttingar ........................................................................................................................... 20-50 ár
- Tækjabúnaður ...................................................................................................................................... 3-17 ár
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Skýringar, frh.:
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtar á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtar í skýringum. Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
a. Grundvöllur samstæðu
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 30. Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Skilgreining á lykilkennitölum og hugtökum
* EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
* EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
c. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað. Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu er bókfærður meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
d. Tekjur
Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum. Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
- Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti. - Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins. - Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
i. Rekstrarfjármunir, frh.:
Afskriftir
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
- Áhöld og innréttingar ........................................................................................................................... 20-50 ár
- Tækjabúnaður ...................................................................................................................................... 3-17 ár
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Skýringar, frh.:
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtar á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtar í skýringum. Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
a. Grundvöllur samstæðu
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 30. Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Skilgreining á lykilkennitölum og hugtökum
* EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
* EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
c. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað. Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu er bókfærður meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
d. Tekjur
Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum. Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
- Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti. - Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins. - Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
i. Rekstrarfjármunir, frh.:
Afskriftir
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
- Áhöld og innréttingar ........................................................................................................................... 20-50 ár
- Tækjabúnaður ...................................................................................................................................... 3-17 ár
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Skýringar, frh.:
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtar á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtar í skýringum. Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
a. Grundvöllur samstæðu
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 30. Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Skilgreining á lykilkennitölum og hugtökum
* EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
* EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
c. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað. Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu er bókfærður meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
d. Tekjur
Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum. Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
- Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti. - Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins. - Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
i. Rekstrarfjármunir, frh.:
Afskriftir
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
- Áhöld og innréttingar ........................................................................................................................... 20-50 ár
- Tækjabúnaður ...................................................................................................................................... 3-17 ár
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Skýringar, frh.:
Til að auka upplýsingagildi ársreikningsins eru skýringar við hann birtar á grundvelli þess hversu viðeigandi og mikilvægar þær eru fyrir lesandann. Það þýðir að upplýsingar sem metnar eru hvorki mikilvægar né viðeigandi fyrir notanda reikningsskilanna eru ekki birtar í skýringum. Reikningsskilaaðferðum sem er lýst hér á eftir hefur verið beitt með samræmdum hætti fyrir öll tímabil sem koma fram í ársreikningnum og af öllum félögum í samstæðunni.
a. Grundvöllur samstæðu
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í samstæðuársreikningnum frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur. Upplýsingar um dótturfélög er að finna í skýringu 30. Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar, stöður milli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar.
b. Skilgreining á lykilkennitölum og hugtökum
* EBITDA ....................... Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir, fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* EBITDA hlutfall ........... EBITDA sem hlutfall af vörusölu.
* EBIT ............................ Rekstrarhagnaður fyrir fjármagnsliði, áhrif hlutdeildarfélaga og tekjuskatt.
* Ávöxtunarkrafa .......... Vegið meðaltal reiknaðra vaxta af lánsfé og eigin fé.
c. Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli á gengi viðskiptadags. Peningalegar eignir og skuldir í erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Aðrar eignir og skuldir, sem metnar eru á gangvirði í erlendri mynt, eru færðar á því gengi sem var í gildi þegar gangvirði þeirra var ákvarðað. Gengismunur vegna viðskipta í erlendum gjaldmiðlum er færður í rekstrarreikning. Gengismunur á innkaupum á vörum til endursölu er bókfærður meðal kostnaðarverðs seldra vara. Samstæðan notar gengisskráningu Seðlabanka Íslands eins og gengið er skráð á hverjum tíma við umreikning.
d. Tekjur
Tekjur samstæðunnar samanstanda aðallega af staðgreiðslusölu í verslunum og staðgreiðslusölu á bensínstöðvum. Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu í verslunum og vöruhúsum, þar sem greitt er aðallega með reiðufé, greiðslukorti, inneignanótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil félagsins. Hagar lúta almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins.
- Seldar vörur
Tekjur af sölu á vörum eru metnar á gangvirði greiðslunnar sem er móttekin eða er innheimtanleg, að frádregnum afsláttum og endurgreiðslum. Tekjur eru færðar í rekstrarreikning þegar verulegur hluti áhættu og ávinnings af eignarhaldi flyst til kaupanda, líklegt er að endurgjaldið verði innheimt og unnt er að meta kostnað vegna sölunnar og möguleg skil á vörum og fjárhæð teknanna með áreiðanlegum hætti. - Sala á eldsneyti
Tekjur samstæðunnar eru af staðgreiðslusölu eldsneytis á bensínstöðvum og sölu eldsneytis til stórnotenda, þar sem greitt er aðallega með greiðslukorti, reiðufé, inneignarnótu eða gjafabréfi, og sölu með greiðslufresti til viðskiptamanna. Áhrif af reglum um skil á vörum eru óveruleg á tekjur félagsins og er ekki færð varúðarfærsla vegna þess í reikningsskil samstæðunnar. Dótturfélagið Olís ehf. sem rekur bensínstöðvar lýtur almennum lögum um ábyrgðir vegna seldra vara, m.a. vegna gallaðra vara, og er ekki færð varúðarfærsla vegna þeirra í reikningsskil félagsins. - Veitt þjónusta/aðrar tekjur
Tekjur af veittri þjónustu eru færðar í rekstrarreikning samkvæmt samningi þegar þjónustan hefur verið veitt. Aðrar rekstrartekjur samstæðunnar eru leigutekjur fasteigna, aðstöðuleiga, hagnaður af sölu eigna o.fl.
e. Hlunnindi starfsmanna
Samstæðan greiðir föst iðgjöld vegna starfsmanna sinna til sjálfstæðra iðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftir því sem þau falla til.
f. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar á skuldbindingum, virðisrýrnun fjáreigna og gengistapi af erlendum gjaldmiðlum. Lántökukostnaður er færður í rekstrarreikning miðað við virka vexti. Samstæðan eignfærir ekki vaxtagjöld af lánum. Hagnaði og tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært sem annað hvort fjármunatekjur eða fjármagnsgjöld sem fer eftir hvort gengismunahreyfingar skila sér í hagnaði eða tapi.
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum og gengishagnaði af erlendum gjaldmiðlum. Vaxtatekjur eru færðar eftir því sem þær falla til miðað við virka vexti.
g. Tekjuskattur
Tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé, en þá er tekjuskatturinn færður á eigið fé. Frestaður tekjuskattur er færður með notkun efnahagsreikningsaðferðarinnar vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars vegar og skattverði þeirra hins vegar. Frestaður tekjuskattur er ekki færður vegna skattalegs tímabundins mismunar sem er tilkominn vegna upphaflegrar skráningar á viðskiptavild.
Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman þegar til staðar er lagalegur réttur til að jafna saman tekjuskatti til greiðslu og skatteign. Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur sem áætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára. Tekjuskattseign er einungis færð að því marki sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti. Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
h. Hagnaður á hlut
i. Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir í samstæðunni eru færðir á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Keyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur til að unnt sé að nýta vélbúnað er eignfærður sem hluti af þeim tækjabúnaði.
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
20-50 ár
3-17 ár
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartíma.
Áhöld og innréttingar ...........................................................................................................................# Samstæðuársreikningur Haga hf.
29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
j. Fjárfestingarfasteignir
Færsla og mat
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir 20-50 ár
Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
Samstæðan leigir út fasteignir eða hluta fasteigna með tilheyrandi innréttingum og tækjum til lengri eða skemmri tíma þegar slík notkun á húsnæði er hagkvæm eða fellur vel að öðrum rekstri hennar. Fasteignir til leigu geta verið nýjar eða verið endurflokkaðar af fastafjármunum til eigin nota. Endurflokkun á sér stað yfir á fjárfestingarfasteignir þegar leiga hefur verið samþykkt og er færð til baka ef eignirnar eru aftur teknar til eigin nota.
Fjárfestingarfasteignir eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun. Endurflokkun af eða á fastafjármuni til eigin nota er á bókfærðu kostnaðarverði á þeim tíma.
Síðara mat
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi. Hagnaður eða tap af sölu fjárfestingarfasteigna er munurinn á söluverði og bókfærðu verði eignarinnar og er söluhagnaður færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrartekna og sölutap fært meðal annars rekstrarkostnaðar.
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta fjárfestinga er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar til hans er stofnað.
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áætlaðan nýtingartíma einstakra hluta fjárfestingarfasteigna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Þegar fjárfestingarfasteignir eru samsettar úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar og afskrifaðar miðað við nýtingartímann.
Samstæðuársreikningur Haga hf.
29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
39
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
k. Viðskiptavild
Aðrar óefnislegar eignir
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir 5-12 ár
l. Hlutdeildarfélög
Kostnaður sem fellur til síðar
Afskriftir 10-15 ár
Viðskiptavild er mismunur á kostnaði við yfirtöku eða kaupum félags og gangvirði yfirtekinna eigna, skulda og óvissra skulda. Viðskiptavild verður til við yfirtöku á rekstrareiningum og kaupum á dótturfélögum og er færð á meðal óefnislegra eigna.
Kostnaður sem fellur til síðar er aðeins eignfærður ef hann eykur væntan framtíðarávinning þeirrar eignar sem hann tengist. Allur annar kostnaður, að meðtöldum þeim sem myndar viðskiptavild og vörumerki innan fyrirtækisins, er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar hann fellur til.
Viðskiptavild er færð á kostnaðarverði að frádreginni uppsafnaðri virðisrýrnun. Endurheimtanleg fjárhæð eignar eða fjárskapandi einingar er hreint gangvirði þeirra eða nýtingarvirði, hvort sem hærra reynist. Nýtingarvirði er áætlað framtíðarsjóðstreymi, sem er núvirt með vöxtum fyrir skatta, þar sem vextirnir endurspegla mat markaðarins á tímavirði peninga hverju sinni og þá áhættu sem fylgir eigninni. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstreymi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópum eigna. Við framkvæmd virðisrýrnunarprófs þá er viðskiptavild sem verður til við samruna færð á fjárskapandi einingar sem vænst er að muni hagnast af samlegðaráhrifum samrunans.
Skýringar, frh.:
Óefnislegar eignir
Virðisrýrnun er gjaldfærð þegar bókfært verð eignar eða fjárskapandi einingar er hærra en endurheimtanleg fjárhæð hennar. Fjárskapandi eining er minnsti aðgreinanlegi hópur eigna sem myndar sjóðstreymi sem er að mestu leyti óháð öðrum eignum eða hópi eigna.
Virðisrýrnun fjárskapandi eininga er fyrst færð til lækkunar á tilheyrandi viðskiptavild, en síðan til hlutfallslegrar lækkunar á bókfærðu verði annarra eigna sem tilheyra einingunni. Virðisrýrnun er gjaldfærð í rekstrarreikningi.
Eignarhlutir í hludeildarfélögum eru eignfærðir á verði sem svarar til hlutdeildar félagsins í bókfærðu eigin fé þeirra. Virðisrýrnun viðskiptavildar er ekki bakfærð. Virðisrýrnun annarra eigna er yfirfarin á hverjum uppgjörsdegi til að meta hvort vísbending er um að dregið hafi úr virðisrýrnun eignarinnar. Virðisrýrnun annarra eigna er bakfærð ef breyting hefur átt sér stað á mati sem notað var við útreikning á endurheimtanlegri fjárhæð. Virðisrýrnun er einungis bakfærð að því marki sem nemur áður færðri virðisrýrnun, að frádregnum afskriftum sem hefðu verið færðar ef engin virðisrýrnun hefði orðið.
Afskriftir óefnislegra eigna, annarra en viðskiptavildar, eru færðar línulega í rekstrarreikning miðað við áætlaðan nýtingartíma þeirra.
Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
| Fasteignir | Afskriftir |
|---|---|
| Land og lóðir | Ekki afskrifaðar |
| Hús | 20-50 ár |
Fasteignir
Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við áætlaðan nýtingartíma einstakra hluta rekstrarfjármuna og færðar í rekstrarreikning. Land og lóðir eru ekki afskrifaðar.
Skýringar, frh.:
Í ársreikningnum er sýndur grunnhagnaður á hlut og þynntur hagnaður á hlut fyrir almenna hluti í félaginu. Hagnaður á hlut er reiknaður með því að deila hagnaði ársins, sem úthlutað er til hluthafa félagsins, með vegnu meðaltali útistandandi hlutafjár yfir árið. Þynntur hagnaður á hlut er ákvarðaður með því að leiðrétta fjölda virkra hluta fyrir mögulegri þynningu vegna hluta sem gæti þurft að gefa út vegna kauprétta starfsmanna.
Kostnaður við að endurnýja einstaka hluta rekstrarfjármuna er færður til eignar ef líklegt er talið að ávinningur sem felst í eigninni muni renna til félagsins og hægt er að meta kostnaðinn á áreiðanlegan hátt. Allur annar kostnaður er gjaldfærður í rekstrarreikningi þegar til hans er stofnað.
Áætlaður nýtingartími greinist þannig:
| Rekstrarfjármunir | Afskriftir |
|---|---|
| Húsnæði | 20-50 ár |
| Innréttingar | 5-15 ár |
| Vélar og tæki | 5-15 ár |
| Annar rekstrarfjármunir | 2-10 ár |
Hagnaður eða tap af sölu rekstrarfjármuna er munurinn á söluverði og bókfærðu verði eignarinnar og er söluhagnaður færður í rekstrarreikning meðal annarra rekstrartekna og sölutap fært meðal annars rekstrarkostnaðar.
Samstæðuársreikningur Haga hf.
29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
38
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
m. Önnur félög
n. Vörubirgðir
o. Fjármálagerningar
| Fjáreignir | Fjárskuldir | Afleiður |
|---|---|---|
Skýringar, frh.:
Á hverjum uppgjörsdegi er kannað hvort til staðar sé hlutlæg vísbending um virðisrýrnun fjáreigna sem ekki eru færðar á gangvirði. Fjáreign telst vera virðisrýrð ef hlutlægar vísbendingar eru um að einn eða fleiri atburðir sem átt hafa sér stað benda til þess að vænt framtíðarsjóðstreymi eignarinnar verði lægra en áður var talið.
Vörubirgðir eru metnar á kostnaðarverði eða hreinu söluvirði, hvoru sem lægra reynist. Kostnaðarverð birgða byggir á fyrst inn - fyrst út reglunni og innifelur kostnað sem fellur til við að afla birgðanna og koma þeim á þann stað og í það ástand sem þær eru í á uppgjörsdegi.
Virðisrýrnun fjáreigna
Virðisrýrnun fjáreigna sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði er mismunur á bókfærðu verði þeirra annars vegar og núvirtu væntu framtíðarsjóðstreymi, miðað við upphaflega virka vexti, hins vegar.
Markaðsverðbréf, sjóður og óbundnar bankainnstæður teljast til handbærs fjár. Fjárskuldir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti. Fjáreignum og fjárskuldum er jafnað saman og nettó fjárhæð sýnd í efnahagsreikningi þegar lagalegur réttur er til staar um jöfnun og fyrirhugað er að gera upp með jöfnun fjáreigna og fjárskulda eða innleysa eignina og greiða skuldina á sama tíma.
Hreint söluverð er áætlað söluverð í venjulegum viðskiptum að frádregnum áætluðum kostnaði við að selja vöru. Skuldabréf, viðskiptakröfur og aðrar kröfur eru fjáreignir með föstum eða ákvarðanalegum greiðslum sem eru ekki skráðar á virkum markaði. Slíkar eignir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti, að frádreginni virðisrýrnun þegar við á.
Gangvirði birgða sem yfirteknar eru við samruna er ákvarðað út frá væntu söluvirði í eðlilegum viðskiptum að frátöldum sölukostnaði og eðlilegri álagningu við að selja birgðirnar.
Afleiðusamningar eru upphaflega færðir á gangvirði og endurmetnir til gangvirðis í lok hvers uppgjörstímabils. Gangvirðis breytingar eru færðar í rekstrarreikning.
Eignahlutir í öðrum félögum, þar sem félagið á minna en 20% hlutafjár, eru færðir á kostnaðarverði sem talið er að endurspegli gangvirði. Arður frá þessum félögum er færður til tekna meðal fjármagnstekna þegar honum er úthlutað.
Samstæðuársreikningur Haga hf.
29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
41
33. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
p. Leiguréttindi og langtímakostnaður
q. Aðrar óefnislegar eignir, þ.e. hugbúnaður, leiguréttindi og langtímakostnaður með takmarkaðan líftíma, eru færðar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og virðisrýrnun.
r. Hugbúnaður
Hlutdeildarfélög
Hlutdeildarfélög eru þau félög þar sem félagið hefur veruleg áhrif á fjárhags- og rekstrarstefnu, en ekki yfirráð. Ársreikningurinn inniheldur hlutdeild félagsins í hagnaði eða tapi hlutdeildarfélaga frá upphafi áhrifa til loka þeirra. Verði hlutdeild félagsins í tapi meiri en bókfært verð hlutdeildarfélagsins er bókfærða verðið fært í núll og færslu frekara taps hætt, nema félagið hafi gengist í ábyrgðir fyrir hlutdeildarfélagið eða fjármagnað það.
Samstæðuársreikningur Haga hf.
29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
40# Leigusamningar
Samstæðan sem leigutaki
Samstæðan sem leigusali
Leigugreiðslur sem eru innifaldar í ákvörðun fjárhæðar leiguskuldar fela í sér fastar leigugreiðslur og breytilegar leigugreiðslur tengdar vísitölu. Allir leigusamningar samstæðunnar eru um fasteignir og þá hefur samstæðan kosið að aðgreina ekki leiguhluta frá öðrum hlutum samningsins og færir þá sem einn leigusamning.
Samstæðan færir leigueign og leiguskuld við upphaf leigusamnings. Leigueignin er upphaflega færð á kostnaðarverði, sem er upphafleg fjárhæð leigueignarinnar að teknu tilliti til leigugreiðslna sem hafa fallið til fyrir eða á upphafsdegi samningsins, beins kostnaðar við öflun leigueignarinnar og áætlaðs kostnaðar við að taka niður og fjarlægja eignina, eða til þess að færa eignina eða umhverfi hennar í samt horf að loknum leigusamningi, og að frádregnum leiguílvilnunum sem samstæðan hefur fengið.
Leigueignin er afskrifuð línulega frá upphafi til loka leigusamningsins, nema þegar eignarhald flyst yfir til samstæðunnar í lok leigutímabilsins eða ef kostnaðarverð leigueignarinnar endurspeglar að samstæðan muni nýta sér kauprétt í lok leigutímabilsins. Í þeim tilfellum er leigueignin afskrifuð á nýtingartíma eignarinnar, sem er ákvarðaður með sömu aðferð og notuð er fyrir aðra fastafjármuni samstæðunnar. Jafnframt er virði leigueignar lækkað reglubundið um sem nemur virðisrýrnun hennar, ef einhver er, og leiðrétt vegna endurmats leiguskuldarinnar. Leigueignir eru sérgreindar í efnahagsreikningi meðal fastafjármuna.
Leiguskuldir eru sérgreindar í efnahagsreikningi og skipt í langtíma- og skammtímahluta skulda. Afskriftir af leigueignum eru í rekstrarreikningi undir afskriftum og vaxtagjöld af leiguskuldum eru í rekstrarreikningi undir fjármagnsgjöldum.
Skýringar, frh.:
Samstæðan leigir fasteignir og færir leigugreiðslur vegna rekstrarleigusamninga línulega yfir leigutímabilið meðal annarra tekna í rekstrarreikningi. Leiguskuld er upphaflega færð við núvirði ógreiddra leigugreiðslna á upphafsdegi leigusamningsins. Greiðslurnar eru núvirtar með því að nota innbyggða vexti leigusamningsins, séu þeir tiltækir, en annars notar samstæðan þá vexti sem hún fær af nýju lánsfé. Að jafnaði notar samstæðan vexti á nýju lánsfé til núvirðingar.
Þegar leiguskuldin er endurmetin með þessum hætti er samsvarandi leiðrétting gerð á bókfærðu verði leigueignarinnar, eða leiðrétting færð í rekstrarreikning samstæðunnar ef bókfært virði leigueignarinnar hefur verið fært niður í núll. Leiguskuldin er færð á afskrifuðu kostnaðarverði með því að nota aðferð virkra vaxta. Hún er endurmetin þegar breyting verður á framtíðarleigugreiðslum vegna breytinga á vísitölu eða vöxtum, ef breyting verður á mati samstæðunnar á fjárhæð sem hún væntir að verði greidd samkvæmt hrakvirðistryggingu, ef samstæðan breytir mati sínu á því hvort hún muni nýta kaupréttarákvæði, heimildir til framlengingar eða uppsagnar leigusamnings eða þegar breyting verður á fjárhæð leigugreiðslu sem er í eðli sínu föst.
Við upphaf samnings leggur samstæðan mat á það hvort samningur eða hluti hans feli í sér leigusamning. Samningur er leigusamningur að hluta eða heild ef hann felur í sér rétt til yfirráða tiltekinnar eignar á tilteknu tímabili í skiptum fyrir endurgjald. Við mat á því hvort leigusamningur felur í sér yfirráð tiltekinnar eignar notar samstæðan skilgreiningu leigusamnings í IFRS 16.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
42
- Mikilvægar reikningsskilaaðferðir, frh.:
q. Almennt hlutafé
Kaup á eigin hlutum
r. s. Nýir reikningsskilastaðlar og túlkanir
Hlutafé er flokkað sem eigið fé. Beinn kostnaður við útgáfu hlutafjár, að frádregnum skattaáhrifum, og beinn kostnaður við útgáfu kaupréttarsamninga er færður til lækkunar á eigin fé. Þegar hlutir sem flokkaðir eru sem eigið fé eru keyptir er fjárhæð kaupverðsins, að meðtöldum beinum kostnaði að frádregnum skattaáhrifum, færð sem lækkun á eigin fé. Kaup á eigin bréfum eru færð sem eigin hlutir og þeir færðir til lækkunar á heildar eigin fé. Þegar eigin hlutir eru seldir eða gefnir út aftur er fjárhæð söluverðsins færð til hækkunar á eigin fé. Hagnaði eða tapi sem fellur til við söluna er bætt við eða dregið frá yfirverðsreikningi hlutafjár.
Hlutafé
Skýringar, frh.:
Breytingar á ofangreindum stöðlum höfðu óveruleg áhrif á reikningsskil félagsins.
Nokkrir breytingar á reikningsskilastöðlum hafa verið gerðar sem hafa ekki tekið gildi fyrir reikningsskil 31. desember 2023 og hafa ekki verið innleidd fyrir gildistíma við gerð þessara reikningsskila. Ekki er búist við að breytingar á þessum reikningsskilastöðlum muni hafa veruleg áhrif á reikningsskil félagsins.
- Breyting á IAS 8 ......... Skilgreining á reikningshaldslegu mati.
- Breyting á IAS 12 ....... Frestaður tekjuskattur vegna eigna og skulda sem myndast við ein viðskipti.
- Breyting á IAS 1 ......... Skýringar um reikningsskilareglur og leiðbeinandi verklagi í IFRS Practise Statement 2.
Skuldbindingar
Á árinu tók í gildi nýr reikningsskilastaðall, IFRS 17 um vátryggingarsamninga. Staðallinn hefur ekki áhrif á reikningsskil félagsins. Auk þess tóku í gildi á árinu eftirfarandi breytingar á stöðlunum:
Skuldbinding er færð þegar samstæðan ber lagalega eða ætlaða skyldu vegna liðinna atburða og líklegt er að kostnaður, sem hægt er að meta með áreiðanlegum hætti, lendi á henni við að gera upp skuldbindinguna. Skuldbindingar eru metnar með því að núvirða áætlað framtíðarsjóðstreymi með vöxtum fyrir tekjuskatt sem sýna núverandi markaðsmat tímavirðis peninga og áhættuna sem tengist skuldbindingunni.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
43
Rekstrarárið 2023/24
| | 1. ársfjórðungur | 2. ársfjórðungur | 3. ársfjórðungur | 4. ársfjórðungur | Samtals |
| :-------------------------------------------------- | :--------------: | :--------------: | :--------------: | :--------------: | :-----: |
| Vörusala | 41.490 | 45.309 | 43.683 | 42.788 | 173.270 |
| Kostnaðarverð seldra vara | (33.418) | (35.406) | (34.621) | (33.836) | (137.281) |
| Framlegð | 8.072 | 9.903 | 9.062 | 8.952 | 35.989 |
| Aðrar rekstrartekjur | 194 | 210 | 139 | 139 | 682 |
| Annar rekstrarkostnaður | (3.932) | (3.881) | (4.094) | (4.322) | (16.229) |
| Laun og launatengd gjöld | (1.813) | (1.760) | (1.877) | (1.929) | (7.379) |
| Annar rekstrarkostnaður | (2.521) | 4.472 | 3.230 | 2.840 | 13.063 |
| Afskriftir | (1.129) | (1.353) | (1.285) | (1.261) | (5.028) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | (1.392) | 3.119 | 1.945 | 1.579 | 8.035 |
| Heildarhagnaður tímabilsins | 626 | (639) | (625) | (731) | (2.621) |
| Tekjuskattur | 40 | 109 | 60 | 488 | 697 |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | 806 | 2.589 | 1.380 | 1.336 | 6.111 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | (153) | (505) | (264) | (145) | (1.067) |
| Hrein fjármagnsgjöld | 653 | 2.084 | 1.116 | 1.191 | 5.044 |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | ... | ... | ... | ... | ... |
| Afskriftir | ... | ... | ... | ... | ... |
| Heildarhagnaður tímabilsins | ... | ... | ... | ... | ... |
| Vörusala | ... | ... | ... | ... | ... |
| Kostnaðarverð seldra vara | ... | ... | ... | ... | ... |
| Framlegð | ... | ... | ... | ... | ... |
| Aðrar rekstrartekjur | ... | ... | ... | ... | ... |
| Laun og launatengd gjöld | ... | ... | ... | ... | ... |
| Tekjuskattur | ... | ... | ... | ... | ... |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | ... | ... | ... | ... | ... |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | ... | ... | ... | ... | ... |
Rekstrarárið 2022/23
| | 1. ársfjórðungur | 2. ársfjórðungur | 3. ársfjórðungur | 4. ársfjórðungur | Samtals |
| :-------------------------------------------------- | :--------------: | :--------------: | :--------------: | :--------------: | :-----: |
| Vörusala | 38.213 | 43.399 | 40.220 | 40.160 | 161.992 |
| Kostnaðarverð seldra vara | (30.649) | (35.016) | (32.919) | (32.421) | (131.005) |
| Framlegð | 7.564 | 8.383 | 7.301 | 7.739 | 30.987 |
| Aðrar rekstrartekjur | 202 | 1.029 | 587 | 179 | 1.997 |
| Annar rekstrarkostnaður | (3.443) | (3.438) | (3.578) | (3.886) | (14.345) |
| Laun og launatengd gjöld | (1.655) | (1.605) | (1.712) | (1.626) | (6.598) |
| Annar rekstrarkostnaður | (2.668) | 4.369 | 2.598 | 2.406 | 12.041 |
| Afskriftir | (1.021) | (1.099) | (1.085) | (1.248) | (4.453) |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | (1.647) | 3.270 | 1.513 | 1.158 | 7.588 |
| Heildarhagnaður tímabilsins | 544 | (426) | (414) | (503) | (1.887) |
| Tekjuskattur | 44 | 94 | 34 | 220 | 392 |
| Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) | 1.147 | 2.938 | 1.133 | 875 | 6.093 |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | (221) | (560) | (223) | (140) | (1.144) |
| Hrein fjármagnsgjöld | 926 | 2.378 | 910 | 735 | 4.949 |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | ... | ... | ... | ... | ... |
| Afskriftir | ... | ... | ... | ... | ... |
| Heildarhagnaður tímabilsins | ... | ... | ... | ... | ... |
| Vörusala | ... | ... | ... | ... | ... |
| Kostnaðarverð seldra vara | ... | ... | ... | ... | ... |
| Framlegð | ... | ... | ... | ... | ... |
| Aðrar rekstrartekjur | ... | ... | ... | ... | ... |
| Laun og launatengd gjöld | ... | ... | ... | ... | ... |
| Tekjuskattur | ... | ... | ... | ... | ... |
| Hagnaður fyrir tekjuskatt | ... | ... | ... | ... | ... |
| Áhrif hlutdeildarfélaga | ... | ... | ... | ... | ... |
Ársfjórðungayfirlit (óendurskoðað)
Rekstrarhagnaður ...........................................
Vörusala ...........................................................
Kostnaðarverð seldra vara .............................
Hrein fjármagnsgjöld ........................................
Rekstrarhagnaður ...........................................
Framlegð ..........................................................
Aðrar rekstrartekjur ........................................
Annar rekstrarkostnaður ................................
Laun og launatengd gjöld ...............................
Annar rekstrarkostnaður ................................
Afskriftir ...........................................................
Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) ...
Heildarhagnaður tímabilsins .........................
Tekjuskattur ....................................................
Rekstrarhagnaður fyrir afskriftir (EBITDA) ..
Hagnaður fyrir tekjuskatt ..............................
Hrein fjármagnsgjöld ........................................
Áhrif hlutdeildarfélaga ....................................
Afskriftir ...........................................................
Heildarhagnaður tímabilsins .........................
Vörusala ...........................................................
Kostnaðarverð seldra vara .............................
Framlegð ..........................................................
Aðrar rekstrartekjur ........................................
Laun og launatengd gjöld ...............................
Tekjuskattur ....................................................
Hagnaður fyrir tekjuskatt ..............................
Áhrif hlutdeildarfélaga ....................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna
44
- Arðgreiðslustefna
Stjórnarháttayfirlýsing (óendurskoðað)
Hlutafélagið Hagar hf.
Hagar eru fjölskylda af fyrirtækjum sem að starfa á íslenskum matvöru-, sérvöru- og eldsneytismarkaði. Öll fyrirtæki Haga hafa það markmið að veita framúrskarandi þjónustu, selja gæða vörur á sanngjörnu verði og hafa um leið eins jákvæð áhrif á umhverfi og samfélag og mögulegt er. Gildi Haga endurspegla þessi leiðarljós í rekstrinum en þau eru þjónustulund, samvinna, hagkvæmni og framsækni.
1.1 Fylgni við leiðbeiningar um stjórnarhætti, lög og reglur
Stjórnarhættir Haga eru markaðir af lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, samþykktum félagsins og starfsreglum stjórnar. Í samþykktum er kveðið á um tilgang félagsins í kafla 1, hlutafé í kafla 2, hluthafafundi í kafla 3, um stjórn og forstjóra í kafla 4 og 5 og um reikningshald og endurskoðun í kafla 6. Gildandi starfsreglur, sem voru samþykktar af stjórn þann 22. mars 2024, eru settar skv. 5. mgr. 70. gr. laga um hlutafélög og eru samþykktum félagsins til fyllingar, samanber grein 4.20 í samþykktum. Gildandi starfskjarastefna Haga var staðfest á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2023, en hún nær til allra helstu þátta í starfs- og launakjörum stjórnarmanna félagsins, forstjóra og annarra æðstu stjórnenda samstæðunnar. Endurskoðuð starfskjarastefna verður lögð fyrir næsta aðalfund félagsins þann 30. maí 2024. Helstu lög sem gilda um starfsemi Haga eru lög um hlutafélög nr. 2/1995, lög um ársreikninga nr. 3/2006, samkeppnislög nr. 44/2005, lög um verðbréfaviðskipti nr.# Stjórnarháttayfirlýsing
Í samræmi við 1. mgr. 107. gr. laga um hlutafélög nr. 2/1995, nr. 108/2007, lög um aðgerðir gegn markaðssvikum nr. 60/2021 og lög um tekjuskatt nr. 90/2003. Þá tryggja Hagar öryggi persónuupplýsinga sem unnið er með í starfseminni, í samræmi við lög nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga. Lögin eru aðgengileg á vef Alþingis, www.althingi.is.
1.3 Tilvísanir í reglur og önnur viðmið sem farið er eftir
Stjórn Haga hefur sett félaginu og dótturfélögum þess ýmsar reglur og stefnur sem fara ber eftir í starfsemi samstæðunnar með það að markmiði að tileinka sér góða stjórnarhætti og þannig efla traust til félagsins og styrkja innviði þess. Stefnurnar og reglur þessar má finna í heild sinni á vef félagsins, www.hagar.is.
Stjórn Haga telur stjórnarhætti félagsins vera að fullu leyti í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu 2021, og telur stjórn félagsins að hvergi sé vikið frá leiðbeiningunum.
Stjórn Haga hefur markað félaginu þá stefnu að skila til hluthafa sinna, beint eða óbeint, þeim verðmætum sem skapast í rekstrinum á hverju ári, umfram nauðsynlegar fjárfestingar til vaxtar og viðhalds félagsins. Arðgreiðslustefnan er endurskoðuð árlega og var síðast breytt þann 22. mars 2024.
Stjórn Haga telur stjórnarhætti félagsins vera í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja, 6. útgáfu 2021, gefnum út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ Iceland og Samtökum atvinnulífsins, sem félaginu ber að fylgja sem útgefanda skráðra verðbréfa. Leiðbeiningarnar má finna á vefsíðu Viðskiptaráðs Íslands, www.vi.is og á www.leidbeiningar.is.
Hagar birta reglur og annað efni sem Leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja gera ráð fyrir að félög birti á vefsíðu sinni á sérstöku svæði fyrir fjárfesta á vef félagsins, www.hagar.is. Þar má meðal annars finna starfsreglur stjórnar og undirnefnda, starfskjarastefnu og arðgreiðslustefnu. Yfirlýsing þessi er einnig aðgengileg á vef félagsins, auk þess sem hún er birt í ársreikningi og í sérstökum kafla í ársskýrslu félagsins.
Æðsta vald í málefnum félagsins er í höndum hluthafa þess, sem hittast á hluthafafundum að minnsta kosti einu sinni á ári. Hlutabréf félagsins eru rafræn og skráð hjá Nasdaq CSD, sem jafnframt hýsir hlutaskrána. Hlutaskráin er aðgengileg hluthöfum á skrifstofu félagsins. Fundargerðir hluthafafunda, sem haldnir hafa verið eftir að hlutir félagsins voru teknir til viðskipta á aðalmarkaði Nasdaq Iceland, eru aðgengilegar á vefsíðu félagsins innan sjö daga frá hluthafafundi.
1.2 Frávik frá leiðbeiningum um stjórnarhætti
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 45
- Jafnréttis- og mannréttindastefna
- Persónuverndarstefna
- Reglur um meðferð innherjaupplýsinga og viðskipti stjórnenda
- Reglur um vernd uppljóstrara
- Samkeppnisstefna
- Siðareglur
- Sjálfbærni- og umhverfisstefna
Í mars 2024 endurskoðaði stjórn Haga jafnréttis- og mannréttindastefnu félagsins og samþykkti hana með breytingum en stefnan byggir á lögum nr. 150/2020. Markmið stefnunnar er að stuðla að jafnri stöðu kynjanna innan félagsins og jöfnum tækifærum einstaklinga á sem flestum sviðum, óháð kyni, uppruna, þjóðerni, litarhætti o.s.frv. Stefnuna skal endurskoða minnst á þriggja ára fresti.
Öll dótturfélög Haga hafa lokið jafnlaunavottun, sbr. breytingu á lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla sem lögfest var í júní 2017, og hafa þau innleitt jafnlaunakerfi sbr. staðal ÍST 85 um jafnlaunavottun. Móðurfélag Haga lauk jafnlaunastaðfestingu í lok árs 2022.
1.3 Tilvísanir í reglur og önnur viðmið sem farið er eftir, frh.:
Stjórn Haga hefur sett félaginu siðareglur en þær gilda um stjórn Haga og allt starfsfólk félagsins og dótturfélaga þess. Siðareglurnar eru endurskoðaðar árlega og var þeim síðast breytt á stjórnarfundi þann 7. apríl 2022.
Stjórn Haga hefur sett félaginu sjálfbærnistefnu sem endurskoðuð var á stjórnarfundi þann 22. mars 2024. Hagar hafa alla tíð lagt metnað sinn í að þjóna íslenskum neytendum með ábyrgum hætti. Sjálfbærnistefna Haga er langtímaáætlun félagsins um hvernig það getur lagt sitt af mörkum til betra og heilbrigðara samfélags og umhverfis, samhliða heilbrigðum rekstri. Sjálfbærnistefnan byggir á fjórum meginstoðum; umhverfi, mannauður, neytendur og stjórnarhættir. Þá hafa Hagar valið sjö af heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem leiðarljós í framkvæmdaráætlun stefnunnar.
Hagar hafa einsett sér að vinna með persónuupplýsingar í hvívetna í samræmi við lög um persónuupplýsingar og vinnslu persónuupplýsinga og hafa því til staðfestingar sett félaginu persónuverndarstefnu sem síðast var breytt og samþykkt á stjórnarfundi þann 24. mars 2023.
Markmið reglna um meðferð innherjaupplýsinga og viðskipti stjórnenda er að tryggja örugga meðferð innherjaupplýsinga og hindra að innherjaupplýsingar berist til annarra en þeirra sem þarfnast þeirra starfs síns vegna. Reglunum er ætlað að stuðla að því að viðskipti stjórnenda séu í samræmi við lög og reglur sem um málaflokkinn gilda og að slík viðskipti séu trúverðug. Reglurnar hafa einnig það að markmiði að stuðla að auknu jafnræði meðal fjárfesta þannig að þeir hafi jafnan aðgang að nýjustu upplýsingum, er máli skipta, á hverjum tíma. Stjórn samþykkti reglurnar þann 7. september 2023 og skulu þær endurskoðaðar að lágmarki á tveggja ára fresti.
Markmið laga um vernd uppljóstrara, nr. 40/2020, er að stuðla að því upplýst verði um lögbrot og aðra ámælisverða háttsemi og þannig dregið úr slíku hátterni. Reglum um vernd uppljóstrara er ætlað að koma á skilvirku úrræði til að koma upplýsingum og/eða gögnum á framfæri, um brot á lögum eða aðra ámælisverða háttsemi, og styðja og vernda þá sem slíkt gera. Markmið reglnanna er að fyrirbyggja misferli og draga úr tjóni sem slíkt kann að hafa í för með sér fyrir samstæðu Haga, viðskiptavini samstæðunnar, samfélagið og aðra hagaðila. Stjórn Haga samþykkti reglurnar þann 22. mars 2024.
Samkeppnisstefna Haga var samþykkt á aðalfundi félagsins í júní 2019. Í stefnunni er kveðið á um háttsemi stjórnar og starfsmanna félagsins, skyldur félagsins samkvæmt sátt Haga við Samkeppniseftirlitið frá 2018 og skyldur samkvæmt samkeppnislögum. Jafnframt felur stefnan í sér hátternisreglur fyrir hluthafa Haga.
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 46
- Skattastefna
- Stefna um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka
- Upplýsingastefna
Stjórn Haga hefur einnig sett félaginu umhverfisstefnu en stefnan var endurskoðuð á stjórnarfundi þann 22. mars 2024. Umhverfisstefna Haga og dótturfélaga er sett fram með það að leiðarljósi að leggja áherslu á mikilvægi umhverfissjónarmiða í daglegri starfsemi félagsins. Meginmarkmiðið er að félagið leggi sitt af mörkum í þágu sjálfbærrar þróunar og samfélagslegrar ábyrgðar og styðji við mikilvægi þess að starfsfólk sé meðvitað um aðgerðir félagsins í þágu umhverfisins. Umhverfisstefnan byggir á fjórum meginstoðum; loftslagsmál, hringrásarhagkerfi, mengun og líffræðileg fjölbreytni.
Í janúar 2024 lauk félagið uppfærslu á áhættumati samstæðunnar vegna aðgerða gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, sbr. lög nr. 140/2018. Í kjölfarið samþykkti stjórn, þann 11. janúar 2024, stefnu félagsins um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Tilgangur stefnunnar er að koma á og viðhalda skilvirku kerfi til að sporna við að þjónusta og vörur Haga og dótturfélaga verði notaðar í ólöglegum tilgangi er tengist peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Félagið er tilkynningaskyldur aðili á grundvelli laganna vegna útleigu fasteigna og mætir mögulegum tilvikum vegna spillingar eða mútuþægni vegna þeirrar starfsemi með mildunaraðgerðum sem hafa í för með sér að eftirstæð áhætta er lágmörkuð niður í litla sem enga.
Stjórn Haga hefur mótað sér stefnu um birtingu upplýsinga. Markmið upplýsingastefnunnar er að tryggja jafnan aðgang hagsmunaaðila að réttum, tímanlegum og áreiðanlegum upplýsingum um starfsemi félagsins á hverjum tíma, í samræmi við lög og reglur sem félaginu ber að fylgja sem útgefandi skráðra verðbréfa, s.s. lög um verðbréfaviðskipti.
Hagar og rekstrareiningar þess hafa frá árinu 2019, í samvinnu við Klappir Grænar lausnir hf., birt sjálfbærniuppgjör samstæðunnar skv. UFS leiðbeiningum Nasdaq. Hagar eru aðilar að Festu, miðstöð um sjálfbærni og bakhjarlar Grænvangs, samstarfsvettvangs stjórnvalda og atvinnulífs um loftslagsmál og grænar lausnir.
Starfsemi Haga fellur undir ákvæði ársreikningalaga um ófjárhagslega upplýsingagjöf en þar eru settar fram upplýsingar til að hægt sé að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif félagsins í tengslum við umhverfismál, félags- og starfsmannamál, sem og stefnu félagsins í mannréttindamálum, mútu- og spillingarmálum. Starfsemi Haga fellur einnig undir gildissvið flokkunarreglugerðar ESB frá og með rekstrarárinu 2023/24 en reglugerðin skilgreinir viðmið sem ákvarða hvort atvinnustarfsemi uppfylli skilyrði þess að teljast umhverfislega sjálfbær. Ófjárhagslegar upplýsingar Haga má finna í sérstökum viðauka í ársreikningi samstæðu Haga.
Þann 28. febrúar 2024 samþykkti stjórn Haga skattastefnu félagsins. Tilgangur skattastefnu er að marka stefnu og miðla því hvernig félagið hagar skattamálum samstæðunnar í samræmdu og samkeppnishæfu skattaumhverfi. Skattastefnan veitir leiðbeiningar um stjórnun skattamála og skattaáhættu sem tengjast rekstri samstæðunnar, reglufylgni og samskipti við skattayfirvöld.
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 47
2.
3.
4.
2.2 Ytri endurskoðun
Endurskoðendur félagsins eru kosnir til eins árs í senn á aðalfundi. Endurskoðendur Haga eða aðilar þeim tengdir mega ekki eiga hlutabréf í félaginu. Endurskoðendur skulu endurskoða reikningsskil félagsins á grundvelli alþjóðlegra endurskoðunarstaðla. Þeir gera ýmsar kannanir á bókhaldi félagsins og hafa ávallt óhindraðan aðgang að bókhaldi og öllum gögnum félaga í samstæðu Haga.# Stjórnarháttayfirlýsing
2.3 Regluvarsla
Stjórn félagsins hefur skipað regluvörð þess. Hlutverk regluvarðar er m.a. að hafa umsjón með því að lögum um aðgerðir gegn markaðssvikum og reglugerð MAR sé fylgt í starfsemi félagsins. Regluvörður félagsins er Guðrún Eva Gunnarsdóttir og staðgengill regluvarðar er Ólafur Arinbjörn Sigurðsson.
Innra eftirlit og áhættustjórnun
2.1 Innra eftirlit og áhættustýring
Félagið kappkostar að hafa fullnægjandi innra eftirlit á hinum ýmsu sviðum. Innra eftirlit Haga felst í eftirliti með starfsemi félagsins í því skyni að fyrirbyggja og greina hugsanleg mistök og sviksemi birgja, starfsmanna og viðskiptavina félagsins. Félagið hefur lagt áherslu á að efla eftirlit og auka öryggisráðstafanir. Hjá Högum er m.a. í þessu skyni starfrækt sérstök öryggisdeild sem hefur á að skipa sérhæfðu starfsfólki í eftirliti með öllu sem viðkemur rekstri verslana félagsins. Einnig er starfandi á aðalskrifstofu Haga starfsmaður sem hefur innra eftirlit að sínu aðalstarfi og heyrir hann undir forstjóra félagsins. Hlutverk innra eftirlits og öryggisdeildar Haga er að hafa eftirlit með því að viðeigandi verklagsreglum sé fylgt í daglegum rekstri félagsins. Í því skyni er m.a. beitt sérhæfðum upplýsingakerfum.
Stjórn Haga hefur falið endurskoðunarnefnd að hafa vakandi auga með fyrirkomulagi og virkni innra eftirlits. Þá hefur stjórn félagsins skilgreint áhættuþætti í rekstri Haga og miðast áhættustýringin að því að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og er þannig stuðlað að auknum stöðugleika og langtíma arðsemi.
Stefna um fjölbreytileika
Stefnu um fjölbreytileika er lýst í gildandi jafnréttis- og mannréttindastefnu félagsins, sbr. umfjöllun í gr. 1.3. hér að framan en tilgangur stefnunnar er m.a. sá að stuðla að því að hlutur kynjanna verði eins jafn og unnt er í stjórnunar- og áhrifastöðum, auk þess sem stefnan miðar að jöfnum réttindum og sömu tækifærum einstaklinga í starfi. Þá er víðar í stjórnarháttum Haga tekið á málaflokknum en í samþykktum félagsins er m.a. kveðið á um að tryggja beri að hlutfall hvors kyns í stjórn félagsins sé ekki lægra en 40%, í samræmi við lög um kynjakvóta í stjórnum. Tilnefningarnefnd hefur verið skipuð af hluthöfum félagsins og ber henni skv. starfsreglum m.a. að huga vel að samsetningu stjórnar, fjölbreytni og kynjahlutföllum og starfar hún auk þess eftir leiðbeiningum um stjórnarhætti. Nánar er fjallað um tilnefningarnefnd Haga í 7. gr. leiðbeininga þessara.
Stjórn Haga
4.1 Samsetning og starfsemi stjórnar
Stjórn Haga hf. fer með æðsta vald í málefnum félagsins á milli hluthafafunda og ber meginábyrgð á rekstri þess. Stjórnin var kjörin á aðalfundi þann 1. júní 2023. Stjórnina skipa Davíð Harðarson (formaður), Eva Bryndís Helgadóttir (varaformaður), Eiríkur S. Jóhannsson, Jensína Kristín Böðvarsdóttir og Sigríður Olgeirsdóttir.
Stjórnarmenn hafa lagt fram persónulegar upplýsingar, svo sem um trúnaðarstörf fyrir aðra aðila, stjórnarsetu í öðrum félögum og möguleg hagsmunatengsl til að auðvelda mat á hæfi þeirra. Allir stjórnarmenn teljast vera óháðir félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthöfum þess. Samsetning stjórnar uppfyllir skilyrði hlutafélagalaga um kynjakvóta sem tóku gildi 1. september 2013. Nánari upplýsingar um stjórn félagsins má finna í gr. 4.2. í yfirlýsingu þessari.
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.: Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 48
| Davíð Harðarson (f. 1976) | Eva Bryndís Helgadóttir (f. 1972) |
|---|---|
Starfsárið 2023-2024, þ.e. tímabilið milli aðalfunda, hafa verið haldnir níu stjórnarfundir og eru áætlaðir tveir fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Meirihluti stjórnar var mættur í öllum tilfellum. Stjórnarmenn voru í einhverjum tilvikum viðstaddir fund í gegnum fjarskiptabúnað.
4.2 Stjórn Haga
4.1 Samsetning og starfsemi stjórnar, frh.:
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
Davíð er formaður stjórnar en hann var fyrst kjörinn í stjórn Haga þann 6. júní 2018. Davíð er með M.Sc- gráðu í fjármálum frá University of Florida, Cand.Oecon- gráðu í fjármálum frá Háskóla Íslands og próf í verðbréfaviðskiptum. Davíð starfar sem fjármálastjóri Travel Connect hf. Hann var forstöðumaður viðskiptaþróunar hjá Nordic Visitor 2017, framkvæmdastjóri rekstar hjá Tommi's Burger Joint 2016, fjármálastjóri Elkem Ísland 2013-2016 og verkefnastjóri á fjármálasviði Elkem Ísland 2009-2013. Frá árinu 2004 til 2009 starfaði Davíð sem framkvæmdastjóri á eignastýringarsviði Landsbanka Íslands og sem sjóðsstjóri á árunum 2000-2003. Davíð situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Nordic Visitor ehf., Travel Connect hf., Terra Nova ehf., Iceland Travel ehf., Corivo ehf., Forest Cat Travel ehf., WAYWF ehf. og Libra Investment ehf. Davíð á 356.485 hluti í Högum hf. Engir aðilar fjárhagslega tengdir honum eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Eva er varaformaður stjórnar. Hún var kjörin í stjórn Haga hf. þann 9. júní 2020. Hún er menntaður lögfræðingur (Cand. Jur.) frá Háskóla Íslands og hefur verið starfandi lögmaður frá útskrift, þar af sjálfstætt starfandi frá árinu 2003. Eva öðlaðist réttindi til málflutnings fyrir Hæstarétti árið 2007. Eva starfar á lögmannsstofunni LMG slf., þar sem hún er einn eigenda. Hún hefur gegnt margvíslegum stjórnunarstörfum, þar á meðal verið stjórnarformaður Tryggingamiðstöðvarinnar hf. Eva situr í stjórn Jarðborana hf. og Kassetta ehf. auk þess sem hún hefur setið í stjórn Viðskiptaráðs Íslands frá árinu 2022. Hvorki Eva né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins, samkeppnisaðila eða stóra hluthafa.
Stjórn félagsins hefur sett sér sérstakar starfsreglur sem eru yfirfarnar árlega og voru gildandi starfsreglur samþykktar af stjórn þann 22. mars 2024. Starfsreglurnar taka mið af fyrirmælum sáttar félagsins við Samkeppniseftirlitið frá 11. september 2018. Í starfsreglunum er meðal annars kveðið á um störf stjórnarinnar, ábyrgð hennar og verkaskiptingu. Sérstaklega er fjallað um skyldur formanns stjórnar í reglunum, en þar er hvorki getið um að stjórn útbúi sérstaka starfslýsingu fyrir formann né aðra stjórnarmenn. Samkvæmt starfsreglunum kýs stjórn sér formann og varaformann á fyrsta fundi. Ekki er kjörið til annarra embætta. Samkvæmt starfsreglunum ber stjórn að hittast a.m.k. einu sinni á ári án formanns til að meta frammistöðu hans. Henni ber einnig að meta árlega sín eigin störf, störf forstjóra og undirnefnda. Árangursmat stjórnar (sjálfsmatið) er lagt til grundvallar til að bæta störf stjórnar enn frekar á komandi starfsári. Hvorki stjórnarmenn né forstjóri mega taka þátt í ákvörðunum þar sem þeir sjálfir hafa verulegra hagsmuna að gæta.
Stjórnarfundir eru að jafnaði haldnir á aðalskrifstofu Haga hf., mánaðarlega hið minnsta. Árlega er samþykkt fundaáætlun ár fram í tímann. Fundina sitja, auk stjórnarmanna, forstjóri, aðstoðarforstjóri og framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar, og framkvæmdastjóri fjármálasviðs. Einfaldur meirihluti stjórnarmanna ræður kjöri á stjórnarfundum. Séu atkvæði jöfn skal atkvæði formanns ráða. Fundargerðir stjórnarfunda ritar framkvæmdastjóri fjármálasviðs. Fundargerðir eru afhentar stjórnarmönnum á stjórnarvef innan nokkurra daga frá fundi og eru þær staðfestar á næsta stjórnarfundi á eftir.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 49
| Eiríkur S. Jóhannsson (f. 1968) | Jensína Kristín Böðvarsdóttir (f. 1969) | Sigríður Olgeirsdóttir (f. 1960) |
|---|---|---|
Eiríkur var kjörinn í stjórn Haga hf. þann 18. janúar 2019. Hann er með B.Sc.-gráðu í hagfræði frá Háskóla Íslands 1991 og lagði hann stund á framhaldsnám í fjármálum og alþjóðahagfræði við Vanderbilt University á árunum 1992-1994. Eiríkur er framkvæmdastjóri Kaldbaks ehf. Þar áður var Eiríkur forstjóri Slippsins á Akureyri 2015 til loka árs 2021 ásamt því að sinna starfi stjórnarformanns Samherja, en því starfi sinnti hann 2005-2023. Áður var hann framkvæmdastjóri Steinvirkis hf., dótturfélags Glitnis banka frá 2008 og vann fyrir skilanefnd bankans til 2014. Þar áður var hann forstöðumaður og framkvæmdastjóri hjá Baugi Group hf. Á árunum 2004-2005 var Eiríkur forstjóri Og Vodafone hf. og Dagsbrúnar hf. Áður hefur hann starfað sem forstjóri Fjárfestingafélagsins Kaldbaks, Kaupfélags Eyfirðinga sem og verið svæðisstjóri Landsbanka Íslands. Eiríkur á að baki stjórnarsetu í ýmsum félögum á Íslandi sem og erlendis, hann er nú stjórnarformaður Jarðborana hf., Slippsins Akureyri ehf., Optimar AS og Knattspyrnufélags Akureyrar auk félaga innan samstæðu Kaldbaks. Hann er í stjórn Hrólfsskers ehf., auk fjölskyldutengdra félaga. Eiríkur á engin hlutabréf í Högum hf. beint. Hann er fjárhagslega tengdur Kaldbaki ehf. sem á 86.000.000 hluti í Högum hf. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskiptavini félagsins og samkeppnisaðila.
Jensína var kjörin í stjórn Haga hf. þann 9. júní 2020. Hún er með MBA-gráðu frá University of San Diego, með áherslu á markaðsmál og neytendahegðun, og B.Sc.-gráðu í auglýsingafræði frá San Jose State University.
4.3 Fyrirkomulag samskipta hluthafa og stjórnar
Bein samskipti hluthafa við stjórn skulu vera við formann stjórnar. Stjórn félagsins skal upplýst um tillögur, spurningar eða athugasemdir hluthafa utan hluthafafunda til stjórnar og stjórn félagsins skal hafa yfirumsjón með viðbrögðum félagsins við þeim. Hluthafar geta komið tillögum, fyrirspurnum og athugasemdum á framfæri við stjórn félagsins í gegnum netfangið [email protected]. Allir stjórnarmenn fá sjálfkrafa afrit af tölvupóstum sem berast á netfang stjórnar.
4.2 Stjórn Haga, frh.: Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:# Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
5. Finnur Oddsson (f. 1970) Björgvin Víkingsson (f. 1983) Eiður Eiðsson (f. 1968)
Framkvæmdastjórn Haga
5.1 Forstjóri Haga
Forstjóri er ráðinn af stjórn og ber ábyrgð á daglegum rekstri félagsins í samræmi við stefnu og fyrirmæli stjórnar, lög, samþykktir félagsins og starfsreglur stjórnar. Starfslýsing forstjóra kemur fram í ráðningarsamningi hans.
Björgvin er framkvæmdastjóri Bónus. Hann hóf störf hjá Bónus 1. maí 2023 og tók við starfi framkvæmdastjóra þann 1. janúar 2024. Björgvin er með meistaragráðu í aðfangakeðjustjórnun frá ETH háskólanum í Zurich og B.Sc. gráðu í umhverfis- og byggingaverkfræði frá Háskóla Íslands. Björgvin starfaði sem forstjóri Ríkiskaupa frá árinu 2020 en hann hefur auk þess víðtæka reynslu af innkaupum og vörustjórnun hjá alþjóðlegum fyrirtækjum á borð við Maersk, Aasted Aps, DT Group og Marel hf. Þá hefur Björgvin jafnframt haldið vinnustofur og kennt vörustjórnun og stefnumarkandi innkaup við Háskólann í Reykjavík. Björgvin er stjórnarmaður í Vinna Minna ehf. og Michelsen ehf. Hann er varamaður í stjórn Frjálsíþróttasambands Íslands og Sáms ehf. Hvorki Björgvin né aðilar honum fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Björgvin á kauprétt að 562.082 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Eiður er framkvæmdastjóri stafrænnar þróunar og upplýsingatækni hjá Högum. Hann hóf störf í janúar 2021. Eiður er viðskiptafræðingur að mennt og hefur áralanga reynslu í upplýsingatækni og stafrænni þróun þar sem hann hefur komið að bæði grunnrekstri í upplýsingatækni og eins stafrænni umbreytingu fyrirtækja eins og Arion banka og VÍS. Eiður á 100.000 hluti í Högum hf. Eiður á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Framkvæmdastjórn Haga samanstendur af forstjóra auk þriggja framkvæmdastjóra hjá móðurfélagi og fimm framkvæmdastjórum stærstu rekstrareininga Haga. Að jafnaði eru haldnir 10 framkvæmdastjórnarfundir á ári hverju. Framkvæmdastjórn Haga samanstendur af eftirtöldum aðilum, í stafrófsröð:
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.: Forstjóri skal sjá um að bókhald félagsins sé fært í samræmi við lög og venjur og fjárreiður þess séu með tryggum hætti. Forstjóri kemur fram fyrir hönd félagsins í öllum málum sem varða venjulegan rekstur. Forstjóri Haga hf. er Finnur Oddsson. Staðgengill forstjóra er Magnús Magnússon, aðstoðarforstjóri og framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar hjá Högum hf.
5.2 Framkvæmdastjórn Haga
Finnur er forstjóri Haga en hann tók við starfinu þann 1. júlí 2020. Hann er með BA próf í sálfræði frá Háskóla Íslands, M.A. og Ph.D gráðu í sömu grein frá West Virginia University í Bandaríkjunum og auk þess AMP í viðskiptafræði frá IESE Viðskiptaháskólanum í Barcelona. Á árunum 2013 til 2020 var Finnur forstjóri hjá upplýsingatæknifyrirtækinu Origo hf. Hann starfaði um árabil sem lektor við Háskólann í Reykjavík og stýrði þar meðal annars uppbyggingu á MBA námi HR og Stjórnendaskóla HR. Hann sat í háskólaráði HR frá 2009 til 2017 og var formaður ráðsins til ársins 2014. Þá starfaði Finnur um fimm ára skeið sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs. Finnur situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Hagar verslanir ehf., Olís ehf., Noron ehf., Eldum rétt ehf., Stórkaup ehf., Klasi ehf., Mynto ehf., Effectus ehf. og Norðurver ehf. Finnur á 255.000 hluti í Högum hf. Aðilar honum fjárhagslega tengdir eiga ekki hluti í félaginu. Finnur á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 51
Guðrún Eva Gunnarsdóttir (f. 1978)
Ingunn Svala Leifsdóttir (f. 1976)
Jóhanna Þ. Jónsdóttir (f. 1970)
Lárus Óskarsson (f. 1960)
Magnús Magnússon (f. 1988)
Stjórnarháttayfirlýsing, frh.:
Magnús er framkvæmdastjóri stefnumótunar og rekstrar hjá Högum og aðstoðarforstjóri. Magnús hóf störf þann 1. febrúar 2021 sem framkvæmdastjóri en tók einnig við stöðu aðstoðarforstjóra í mars 2024. Magnús er með M.Eng. gráðu í iðnaðarverkfræði og aðgerðagreiningu frá UC Berkeley í Kaliforníu, og B.Sc. gráðu í iðnaðarverkfræði frá Háskóla Íslands. Magnús hefur mikla reynslu af stefnumótun og almennum rekstri, bæði hérlendis og erlendis. Á árinu 2020 starfaði hann sem sjálfstæður ráðgjafi, eftir að hafa leitt stefnumótunarteymi Marel árin þar á undan. Þar áður starfaði Magnús sem ráðgjafi hjá alþjóðlega ráðgjafafyrirtækinu McKinsey & Company þar sem hann aðstoðaði fjölda alþjóðlegra fyrirtækja með stefnumótun, rekstrarumbætur og stærri umbreytingar, og enn áður hjá hugbúnaðarfyrirtækinu AGR Dynamics. Magnús situr í stjórnum 2M ehf., Djús ehf. og Stórkaups ehf., auk þess sem hann situr í stjórn Viðskiptaráðs Íslands. Magnús á enga hluti í Högum beint en er fjárhagslega tengdur 2M ehf. sem á 100.000 hluti í félaginu. Magnús á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
5.2 Framkvæmdastjórn Haga, frh.:
Ingunn Svala er framkvæmdastjóri Olís en hún tók við starfinu 1. janúar 2024. Ingunn Svala er með B.Sc. gráðu í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands, með áherslu á reikningshald og fjármál, og lauk Cand. Oecon prófi í viðskiptafræði frá sama skóla árið 2001, með áherslu á reikningshald og stjórnun. Auk þess lauk Ingunn Svala AMP prógrammi frá IESE Business School í New York árið 2018. Ingunn Svala starfaði áður sem framkvæmdastjóri rekstrar hjá Dohop og þar áður sem framkvæmdastjóri hjá Háskólanum í Reykjavík í sjö ár. Ingunn Svala hefur auk þess viðamikla reynslu af stjórnunarstörfum og hefur t.a.m. starfað fyrir Kaupþing, skilanefnd Kaupþings og Actavis Group PTC. Ingunn Svala er stjórnarmaður í Kviku banka ehf., ÓSAR lífæð heilbrigðis hf., Parlogis ehf. og Stórakri ehf. Hvorki Ingunn Svala né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Ingunn á kauprétt að 562.082 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Jóhanna er framkvæmdastjóri Banana ehf. en hún hóf störf í september 2021. Jóhanna er með MBA-gráðu frá Háskólanum í Reykjavík og B.Sc.-gráðu í viðskiptafræði frá Tækniháskóla Íslands. Jóhanna hefur víðtæka reynslu af stjórnun og stefnumótun, einkum á sviði aðfangastýringar, rekstri vöruhúsa og innkaupa. Hún starfaði áður sem framkvæmdastjóri aðfangakeðju Innnes ehf., innkaupastjóri Distica hf., sem innkaupa- og birgðastjóri hjá Bláa Lóninu hf. og Össuri hf. Jóhanna situr í stjórn GS1 Ísland ehf., Vörustjórnunarfélags Íslands og Grænlensk-íslenska viðskiptaráðinu. Hvorki Jóhanna né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Jóhanna á kauprétt að 562.082 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Guðrún Eva er framkvæmdastjóri fjármálasviðs Haga. Hún er með MBA-gráðu frá Háskóla Íslands og B.Sc.- gráðu í viðskiptafræði frá Háskólanum í Reykjavík. Guðrún Eva var ráðin í maí 2010. Þá hafði hún gegnt starfi fjármálastjóra Hagkaups frá árinu 2007 og starfi fjármálastjóra Banana og Ferskra kjötvara 2006-2007. Fram að þeim tíma starfaði hún á aðalskrifstofu Haga 2005-2006 en í fjárhagsdeild 10-11 og sérvörusviðs Haga (áður Baugs) árin 2001-2005. Guðrún Eva situr í stjórnum eftirtalinna félaga: Hagar verslanir ehf., Noron ehf., Stórkaup ehf., Olís ehf. (varamaður), Eldum rétt ehf. (varamaður) og Record Records ehf. (varamaður). Hvorki Guðrún Eva né aðilar henni fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Guðrún Eva á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Lárus er framkvæmdastjóri Aðfanga og hefur sinnt því starfi frá árinu 1998.# Stjórnarháttayfirlýsing
5.2 Framkvæmdastjórn Haga, frh.: 6.1
Endurskoðunarnefnd
Hlutverk endurskoðunarnefndar er m.a. að hafa eftirlit með vinnuferli við gerð reikningsskila. Nefndinni ber að fara yfir fjárhagslegar upplýsingar og fyrirkomulag upplýsingagjafar stjórnenda til stjórnar félagsins. Endurskoðunarnefnd skal yfirfara mikilvæg atriði varðandi reikningsskil félagsins, þ.m.t. flókin og óvenjuleg viðskipti og matskennda liði. Endurskoðunarnefnd skal skila skýrslu um störf sín til stjórnar árlega. Endurskoðunarnefnd hefur sett sér starfsreglur sem samþykktar voru af stjórn þann 22. mars 2024. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef Haga, www.hagar.is. Endurskoðunarnefnd skipa nú Ágúst Jóhannesson, endurskoðandi, sem er formaður nefndarinnar, Eva Bryndís Helgadóttir, stjórnarmaður í Högum og Sigríður Olgeirsdóttir, stjórnarmaður í Högum. Allir nefndarmenn eru óháðir endurskoðendum Haga, daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthöfum þess.
Undirnefndir stjórnar Haga
Stjórn Haga hefur skipað tvær undirnefndir stjórnar, endurskoðunarnefnd og starfskjaranefnd. Nefndarmenn skulu vera þrír í hvorri nefnd fyrir sig. Að minnsta kosti tveir nefndarmenn í undirnefndum stjórnar þurfa að vera óháðir félaginu og stjórnendum þess. Á starfsárinu 2023/24, þ.e. eftir skipun nefndarinnar eftir aðalfund 2023, hafa verið haldnir fjórir fundir hjá endurskoðunarnefnd og eru áætlaðir tveir fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Mættu allir nefndarmenn á alla fundina.
6.2 Starfskjaranefnd
Starfskjaranefnd annast það hlutverk stjórnar að undirbúa tillögu að starfskjarastefnu félagsins, tillögu til hluthafafundar um starfskjör stjórnarmanna og framkvæmd starfssamninga við forstjóra og aðra þá starfsmenn er heyra undir stjórn félagsins. Þá skal starfskjaranefnd hafa eftirlit með framfylgd starfskjarastefnunnar og útbúa skýrslu um framkvæmd hennar. Starfskjaranefnd skal skila skýrslu um störf sín til stjórnar árlega. Starfskjaranefnd hefur sett sér starfsreglur sem samþykktar voru af stjórn þann 7. apríl 2022. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef Haga, www.hagar.is.
Starfskjaranefnd skipa nú Jensína Kristín Böðvarsdóttir, stjórnarmaður í Högum, Davíð Harðarson, stjórnarmaður í Högum, og Eiríkur S. Jóhannsson, stjórnarmaður í Högum. Jensína er formaður nefndarinnar. Allir nefndarmenn eru óháðir daglegum stjórnendum félagsins og stórum hluthöfum þess. Á starfsárinu 2023/24, þ.e. eftir skipun nefndarinnar eftir aðalfund 2023, hafa verið haldnir þrír fundir hjá starfskjaranefnd og eru áætlaðir 1-2 fundir til viðbótar fram að lokum starfsárs. Mættu allir nefndarmenn á alla fundina.
6.3 Starfskjarastefna
Starfskjarastefna Haga var samþykkt á aðalfundi þann 1. júní 2023. Tilgangur starfskjarastefnunnar er að félagið og dótturfélög þess séu samkeppnishæf um starfsfólk. Starfskjarastefnan er einn liður í að tryggja langtímahagsmuni eigenda félagsins, starfsfólks og annarra hagsmunaaðila. Stjórnarmönnum er greidd föst, mánaðarleg þóknun. Fjárhæð hennar er nú kr. 386.000. Laun formanns stjórnar eru tvöföld sú fjárhæð eða kr. 772.000 og þóknun varaformanns er kr. 568.000. Þóknun til stjórnarmanna er ákveðin á aðalfundi ár hvert. Starfskjör forstjóra eru tilgreind í skriflegum ráðningarsamningi við hann. Þar koma fram helstu skyldur hans og ábyrgðarsvið, föst laun, árangurstengdar greiðslur, lífeyrisréttindi, orlof og önnur hlunnindi. Starfskjör annarra æðstu stjórnenda eru á sama hátt tilgreind í skriflegum ráðningarsamningum. Þá má finna í starfskjarastefnunni upplýsingar um breytileg starfskjör forstjóra og æðstu stjórnenda ásamt upplýsingum um kaupréttarkerfi.
Helstu úrskurðir og dómar tengdir Högum
Undanfarið ár hafa nokkrir úrskurðir og dómar fallið er varða Haga, eins og eðlilegt er hjá stóru félagi. Ekkert þessara mála hafði áhrif á starfsemi eða rekstrarafkomu félagsins. Starfskjarastefnan er tekin til endurskoðunar ár hvert og borin undir aðalfund félagsins til samþykktar eða synjunar. Gera skal grein fyrir launum og öðrum starfskjörum stjórnar og æðstu stjórnenda í ársskýrslu félagsins.
Tilnefningarnefnd
Hluthafar Haga kusu sér tilnefningarnefnd á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2023. Í nefndinni skulu sitja að lágmarki þrír einstaklingar en stjórnarmönnum, stjórnendum og öðrum starfsmönnum Haga er óheimilt að sitja í tilnefningarnefnd. Hlutverk tilnefningarnefndar er að meta tilvonandi stjórnarmenn út frá hæfni, reynslu og þekkingu og að tilnefna einstaklinga til stjórnarsetu. Starfsreglur nefndarinnar voru samþykktar á aðalfundi félagsins þann 1. júní 2023. Starfsreglurnar taka m.a. mið af fyrirmælum sáttar Samkeppniseftirlitsins frá 11. september 2018. Starfsreglurnar eru aðgengilegar á vef félagsins, www.hagar.is. Tilnefningarnefnd skipa nú Björn Ágúst Björnsson, formaður nefndar, Björg Sigurðardóttir og Kristjana Milla Snorradóttir. Meirihluti nefndarmanna er óháður félaginu, daglegum stjórnendum og stórum hluthöfum þess.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 52
Lárus
Lárus innkaupa- og markaðsstjóri matvöru hjá Hagkaup frá 1993, en hafði áður sinnt innkaupum og rekstri ávaxta- og grænmetislagers Hagkaups frá 1991 og innkaupum matvöru og sérvöru fyrir Hagkaup frá 1988. Hann annaðist rekstur vöruhúss og dreifingar, sem og innkaup, hjá Sláturfélagi Suðurlands 1980-1988. Lárus á 151.000 hluti í Högum hf. Lárus á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Sigurður Reynaldsson (f. 1966)
Sigurður er framkvæmdastjóri Hagkaups. Hann er með B.Sc.-gráðu í viðskiptafræði frá Háskólanum á Bifröst. Hann var ráðinn framkvæmdastjóri Hagkaups og sérverslana Haga árið 2019. Hann var áður framkvæmdastjóri þróunarsviðs Haga 2011-2019 og framkvæmdastjóri verslunarkeðjunnar 10-11 á árunum 2008-2011. Sigurður var innkaupastjóri matvöru í Hagkaup 1999-2008 en hann hóf störf í Hagkaup árið 1990 og starfaði lengst af sem verslunarstjóri til ársins 1999. Sigurður situr í stjórnum eftirtalinna fyrirtækja: Hagar verslanir ehf., Noron ehf., Múrbúðin ehf. og KS smíði ehf. (varamaður). Hvorki Sigurður né aðilar honum fjárhagslega tengdir eiga hlutabréf í Högum hf. Sigurður á kauprétt að 850.000 hlutum í Högum. Engin hagsmunatengsl eru við helstu viðskipta- eða samkeppnisaðila Haga, né stóra hluthafa í félaginu.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 52
1. Tilgangur matsins
Tilgangur matsins er í fyrsta lagi að ákvarða umfang upplýsingaskyldu Haga gagnvart ESRS stöðlunum þegar CSRD tilskipunin tekur gildi hér á landi og í öðru lagi að leggja grunn að stefnumótun félagsins í sjálfbærnimálum með það að markmiði að tryggja langtímaafkomu. Um er að ræða lifandi mat sem verður endurskoðað árlega með hliðsjón af aðstæðum og fyrirliggjandi gögnum á hverjum tíma. Framkvæmd matsins hófst með undirbúningi þar sem lagður var grunnur að matinu með samantekt nauðsynlegra gagna, m.a. sjálfbærniupplýsinga, fjárhagsupplýsinga, hagaðilakönnunar og upplýsinga um aðgerðir félagsins. Þá voru mismunandi framtíðarsviðsmyndir skoðaðar og listi útbúinn með hugsanlegum áhrifum, áhættum og tækifærum í starfsemi Haga. Í framhaldinu voru haldnar vinnustofur, bæði með lykilstarfsfólki Haga og dótturfélaga. Lögð var áhersla á að þátttakendur hefðu sem fjölbreyttasta reynslu og þekkingu til þess að auðga matið. Markmið þessara vinnustofa var tvíþætt. Annars vegar að greina og koma auga á áhrif, áhættur og tækifæri, og hins vegar að meta mikilvægi þeirra út frá skilgreindum viðmiðum. Að lokum voru niðurstöður dregnar saman í skýrslu.
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað)
Um viðskiptalíkan Haga
Hagar hf. er leiðandi verslunarfyrirtæki sem starfar á íslenskum matvöru-, sérvöru- og eldsneytismarkaði en félagið var stofnað í núverandi mynd árið 2003. Í lok rekstrarársins starfrækti félagið 40 matvöruverslanir, 22 Olís þjónustustöðvar, 43 ÓB-stöðvar, tvö vöruhús, eina framleiðslustöð, eina netverslun með matarpakka, eina birgðaverslun og eina sérvöruverslun. Kjarnastarfsemi Haga er á sviði verslunar með dagvöru og eldsneyti og tengdrar starfsemi vöruhúsa. Starfsmenn samstæðunnar í árslok voru 2.699 talsins og meðalfjöldi stöðugilda ársins var 1.501. Hagar eru skráðir á aðallista NASDAQ OMX Iceland og er eignarhald dreift en í lok árs voru hluthafar 968 talsins. Fyrirtæki Haga voru starfrækt í sex dótturfélögum á rekstrarárinu. Fyrirtækin eru rekin sem sjálfstæðar rekstrareiningar en Hagar veita aðhald í rekstri og stuðning með miðlægri þjónustu þar sem markmiðið er að ná fram kostnaðarhagræði, bæta þjónustu við viðskiptavini og styrkja þannig tekjumyndun og samkeppnisstöðu. Þannig skapa Hagar virði fyrir hluthafa. Hagar hafa það að markmiði að starfrækja og þróa leiðandi vörumerki á smásölumarkaði sem standast væntingar viðskiptavina sinna og hafa burði til að vaxa. Markmiðið er einnig að halda einfaldleika í starfsemi allra rekstrareininga sem og að reka hverja einingu sem sjálfstætt og arðbært fyrirtæki með öllum eiginleikum hefðbundins fyrirtækis. Markmið Haga er enn fremur að hámarka virði hverrar rekstrareiningar með aukinni þekkingu á viðskiptum og smásölu. Stefna Haga er að verslanir félagsins verði ávallt fyrsti valkostur neytenda á grundvelli verðs, gæða, úrvals og þjónustu. Verkefni félagsins er að efla hag neytenda með framúrskarandi verslun og þjónustu og skapa eftirsóknarverðan vinnustað. Þannig ná Hagar markmiðum um að skila hluthöfum sanngjarnri ávöxtun. Gildi Haga eru hagkvæmni, samvinna, þjónustulund og framsækni.
1.1 Þróun lagaumhverfis
Á síðustu árum hefur verið hröð þróun á því lagaumhverfi sem snýr að birtingu evrópskra fyrirtækja á sjálfbærniupplýsingum. Flokkunarreglugerðin svokallaða (e. EU Taxonomy) tók gildi hér á landi þann 1. júní 2023, en hún skyldar fyrirtæki yfir ákveðnum stærðarviðmiðum til að mæla að hvaða marki starfsemi þeirra telst umhverfislega sjálfbær og er það mælt sem hlutfall af veltu, rekstrarkostnaði og fjárfestingakostnaði.# Skýrslugjöf Haga í samræmi við flokkunarreglugerðina má finna í kafla 9 hér á eftir. Þá hefur CSRD tilskipunin um skýrslugjöf á sviði sjálfbærni tekið gildi innan Evrópusambandsins. Tilskipuninni fylgja efnismiklir uppgjörsstaðlar (ESRS), sem segja til um hvernig fyrirtæki eiga að haga birtingu á sjálfbærniupplýsingum. Ekki er orðið fulljóst hvenær tilskipunin tekur gildi hér á landi, en undirbúningur fyrir birtingu sjálfbærniupplýsinga í samræmi við umrædda ESRS staðla er þegar hafin innan Haga.
1.2 Áhrif, áhætta, og tækifæri
Á síðasta ári hófst vinna við að leggja mat á mikilvægi sjálfbærnitengdra áhrifa, áhættu og tækifæra í starfsemi Haga. Við framkvæmd matsins var höfð hliðsjón af fyrrnefndum ESRS stöðlum og drögum að leiðbeiningum um mikilvægismat sem samdar voru af Evrópsku ráðgjafanefndinni um reikningsskil (EFRAG).
Þeir efnisflokkar sem lagðir voru til grundvallar í matinu byggjast á ESRS stöðlunum og eru eftirfarandi:
- Loftslagsbreytingar (E1)
- Eigin mannauður (S1)
- Mengun á vatni, landi og andrúmslofti (E2)
- Starfsfólk í virðiskeðju (S2)
- Vatn og sjávarauðlindir (E3)
- Samfélagsleg réttindi (S3)
- Líffræðileg fjölbreytni og vistkerfi (E4)
- Neytendur og endanotendur (S4)
- Hráefnanotkun og hringrásarhagkerfi (E5)
- Viðskiptasiðferði (G1)
1.2.1 Áhrif
Áhrif Haga á umhverfi eða fólk geta ýmist verið raunveruleg eða hugsanleg, jákvæð eða neikvæð og átt sér stað í eigin starfsemi eða í virðiskeðju félagsins. Við mat á því hvort áhrif félagsins í tengslum við framangreinda efnisflokka teljast „mikilvæg“ er horft til þess hversu mikil, hversu víðtæk og hversu óbætanleg þau eru. Ef um hugsanleg áhrif er að ræða, er jafnframt tekið inn í myndina hversu líklegt sé að áhrif komi fram. Eftirfarandi tafla inniheldur yfirlit yfir þau áhrif sem Hagar hafa skilgreint sem mikilvæg:
| Efnisflokkur | Áhrif | Raunveruleg / hugsanleg | Jákvæð/ Neikvæð | Aðsteymi Eigin starfsemi | Frástreymi | Skýring |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Loftslags- breytingar | Losun gróðurhúsa- lofttegunda | Raunveruleg | Neikvæð | | | Heildarlosun félagsins í öllum umföngum var um 1,2 milljón tonna af koltvísýringsígildum árið 2023. Sjá sjálfbærniuppgjör í kafla 8. |
| Úrgangur frá rekstri | Raunveruleg | Neikvæð | | | 5.880 tonn af úrgangi mynduðust í starfseminni árið 2023. | |
| Matarsóun | Raunveruleg | Neikvæð | | | Magn lífræns úrgangs í starfseminni árið 2023 var um 950 tonn. Þá sýna rannsóknir fram á það að matarsóun heimila landsins var 23.780 tonn árið 2022. | |
| Efnisval og merkingar umbúða fyrir eigin framleiðsluvörur | Raunveruleg | Jákvæð | | | Með því að besta umbúðir með tilliti til líftíma vara, velja umhverfisvænni efni og gera neytendum auðvelt að flokka umbúðir drögum við úr sóun og umhverfisáhrifum. | |
| Mengunaróhöpp | Hugsanleg | Neikvæð | | | Sala og dreifing á olíu og öðrum mengandi efnum felur í sér eðlislæga hættu á mengunaróhöppum, hvort sem það er á fyrri stigum í virðiskeðju félagsins eða í eigin rekstri. | |
| Sala á vörum sem geta mengað umhverfið | Raunveruleg | Neikvæð | | Rekstrarvörur sem seldarar kunna að vera losaðar að einhverju leyti út í umhverfið af viðskiptavinum við notkun. | ||
| Líffræðileg fjölbreytni | Framboð á vörum sem kunna að hafa neikvæð áhrif á líffræðilega fjölbreytni | Hugsanleg | Neikvæð | | Áhrif þessi eru lítið þekkt í dag. Miðað við stærð virðiskeðju og fjölda vörunúmera má þó leiða að því líkur að innan samstæðu Haga séu seldar einhverjar vörur sem hafa neikvæð áhrif á líffræðilega fjölbreytni vegna framleiðsluaðferða. | |
| Eigin mannauður | Ráðstafanir til að tryggja heilsu og öryggi starfsfólks | Raunveruleg | Jákvæð | | Lagt er mikið upp úr því að tryggja heilsu og öryggi starfsmanna til þess að koma í veg fyrir og lágmarka líkur á vinnuslysum ásamt því að efla heilbrigði starfsfólks. | |
| Vinnuslys | Raunveruleg | Neikvæð | | Það koma fyrir tilvik þar sem vinnuslys eða "næstum" slys eiga sér stað innan samstæðunnar. | ||
| Jafnrétti | Raunveruleg | Jákvæð | | Lögð er áhersla á jafnrétti í allri starfsemi Haga og að hver starfsmaður sé metinn á eigin verðleikum. Hvers konar mismunun er óheimil og er ekki liðin. Þá er það stefna Haga að enginn kynbundinn launamunur sé til staðar hjá félaginu. | ||
| Fjölbreytni | Raunveruleg | Jákvæð | | Með því að auðvelda fólki, óháð hvers konar stöðu og uppruna, að starfa hjá samstæðunni höfum við jákvæð áhrif. | ||
| Þjálfun og starfsþróun | Raunveruleg | Jákvæð | | Hagar og dótturfélög leggja mikla áherslu á vöxt starfsfólks með þjálfun, fræðslu og starfsþróunartækifærum. | ||
| Starfsfólk í virðiskeðju | Áhrif á starfsfólk í virðiskeðju með tilliti til vinnuaðstæðna og mannréttinda | Hugsanleg | Bæði | | Með því að setja skýrar kröfur til birgja, krefja þá um að setja sambærilegar kröfur til sinna birgja og innleiða virkt eftirlit með birgjum getum við haft jákvæð áhrif á vinnuaðstæður og mannréttindi starfsfólks í virðiskeðjunni. Hins vegar með því að bjóða upp á vörur frá framleiðendum sem virða réttindi starfsfólks að vettugi getum við haft neikvæð áhrif. | |
| Neytendur og endanotendur | Áhrif á lýðheilsu | Raunveruleg | Bæði | | Með því að bjóða upp á bæði heilsusamleg og óheilsusamleg matvæli hafa Hagar bæði jákvæð og neikvæð áhrif á lýðheilsu. | |
| Virk verðsam- keppni og sama verð á matvöru um allt land | Raunveruleg | Jákvæð | | Bónus hefur iðulega verið með lægsta verð allra matvöruverslana og hafa matvöruverslanir Haga haft sama verð óháð staðsetningu. | ||
| Aðgengi að nauðsynjavöru | Raunveruleg | Jákvæð | | Allir eru velkomnir í verslanir Haga óháð hvers konar stöðu og lögð er áhersla á gott aðgengi fyrir fatlaða í verslunum. Þá hefur félagið jafnframt tryggt aðgengi að verslunum við náttúruhamfarir, s.s. við heitavatnsleysi á Reykjanesi vegna eldgoss. | ||
| Stuðla að matvælaöryggi á Íslandi | Raunveruleg | Jákvæð | | Með því að gera ráðstafanir sem auka aðlögunarhæfni félagsins gagnvart vöruskorti í virðiskeðju vegna hugsanlegra uppskerubresta, útflutningsbanna og fleiri atburða stuðlum við að matvælaöryggi Íslands. | ||
| Viðskiptasiðferði | Keðjuáhrif í gegnum virðiskeðju | Hugsanleg | Jákvæð | | Það að við setjum kröfur á okkar birgja í tengslum við siðferðisleg málefni og gerum kröfu um að birgjar okkar setji samskonar kröfur á sína birgja getur haft jákvæð áhrif á siðferði virðiskeðjunnar. |
1.2.2 Fjárhagsleg áhætta og tækifæri
Við greiningu á fjárhagslegri áhætku í tengslum við sjálfbærni er horft til atriða sem geta haft fjárhagsleg áhrif á félagið, s.s. leitt til samdráttar í tekjum, aukins kostnaðar, skerts aðgangs að fjármagni, hærri fjármögnunarkostnaðar og/eða minni áhuga frá fjárfestum. Þegar ákvarðað er hvort fjárhagsleg áhætta telst mikilvæg er annars vegar litið til hugsanlegs fjárhagslegs umfangs hennar og hins vegar til þess hversu líklegt sé að áhætta raungerist. Við mat á fjárhagslegu umfangi raunlægrar áhættu í tengslum við loftslagsbreytingar er miðað við dekkri sviðsmyndir á borð við RCP8.5 sviðsmynd IPCC, en við mat á umfangi umbreytingaráhættu er tekið mið af sviðsmynd þar sem þjóðir heimsins halda sig við 1,5 gráðu markmið Parísarsamkomulagsins. Mat á líkindum tekur svo aftur á móti mið af núverandi aðstæðum og yfirlýstri stefnu stjórnvalda.
| Efnisflokkur | Tegund | Áhætta | Tími þar til áhrif gætu komið fram | Skýringar | Hugsanleg afleiðing |
|---|---|---|---|---|---|
| Loftslags- breytingar | Umbreytingar- áhætta | Stefna stjórnvalda í tengslum við útfösun á jarðefna- eldsneyti | Miðlungs | Markmið ESB um kolefnishlutleysi fyrir 2050 og 55% samdrátt í losun fyrir 2030 gera ráð fyrir hröðum orkuskiptum með tilheyrandi áhrifum á tekjur vegna olíusölu. Núverandi birtingarmyndir þessa eru m.a. kolefnisskattar, yfirvofandi losunarheimildarkerfi fyrir söluaðila eldsneytis ( ETS 2) og losunarheimildarkerfi á flutningsaðila eldsneytis (ETS) sem öll leiða til hærra kostnaðarverðs á jarðefnaeldsneytisbruna í þeim tilgangi að hraða orkuskiptum. | Samdráttur í tekjum af sölu jarðefna- eldsneytis og hækkað kostnaðarverð seldrar vöru |
| Raunlæg áhætta | Kerfislægur vöruskortur í virðiskeðju vegna loftslags- breytinga (s.s. Uppskeru- bresta og útflutnings- banna) | Langur | Takmörkun framboðs sem bundið er við einstaka vörur eða vörutegundir felur í sér óverulega áhættu fyrir félagið. Aðlögunarhæfni félagsins gerir okkur kleift að bregðast við slíkum breytingum á framboði. Hins vegar komi til þess að vöruskortur verði kerfislægur með þeim hætti að matvælaöryggi Íslands sé ógnað varðar það mjög fjárhagslega hagsmuni félagsins. | Samdráttur í tekjum | |
| Umbreytingar- áhætta | Fjárfestingar í umhverfis- vænni tækjabúnaði, s.s. kæli- kerfum og rafmagns- bifreiðum | Stuttur | Endurnýjun tækjabúnaðar vegna orkusparandi aðgerða, orkuskipta og útfösunar á óumhverfisvænum kælimiðlum felur í sér aukinn fjárfestingakostnað. | Aukinn fjárfestinga- kostnaður | |
| Umbreytingar- áhætta | Orðspors- áhætta vegna aukinnar áherslu á loftslagsmál frá hagaðilum og samfélaginu | Miðlungs | Skorti gagnsæi í upplýsingagjöf eða séu markmið og aðgerðir félagsins í tengslum við loftslagsmál ótrúverðug getur það leitt til orðsporshnekki og haft neikvæð fjárhagsleg áhrif á félagið. Aðgerðir félagsins gagnvart loftslagsbreytingum draga úr líkum á orðsporshættu þessari. | Minni áhugi frá fjárfestum, skert aðgengi að fjármagni, lakari fjármagnskjör og samdráttur í tekjum | |
| Eigin mannauður | Hætta | Hætta gagnvart eigin mannauði Á.e.v. | Starfsemi Haga og dótturfélaga er mjög háð eigin mannauði. Atburðir eða atvik sem leiða til þess að stór hluti starfsfólks geti ekki mætt til vinnu um langt tímabil geta haft mikil fjárhagsleg áhrif á félagið. |
- Loftslagsbreytingar (E1)
- Eigin mannauður (S1)
- Neytendur og endanotendur (S4)
- Mengun á vatni, landi og andrúmslofti (E2)
- Líffræðileg fjölbreytni og vistkerfi (E4)
- Hráefnanotkun og hringrásarhagkerfi (E5)
- Starfsfólk í virðiskeðju (S2)
- Viðskiptasiðferði (G1)
- Vatn og sjávarauðlindir (E3)
- Samfélagsleg réttindi (S3)
Hugsanleg afleiðing Á.e.v. Á.e.v.
1.2.3 Niðurstaða
Út frá mikilvægismati á áhrifum, áhættu og tækifærum í starfsemi Haga og virðiskeðju er það niðurstaða félagsins að eftirtaldir þrír efnisflokkar ESRS staðlanna séu mikilvægir út frá bæði áhrifum og fjárhagslegri áhættu:
Þá eru fimm efnisflokkar taldir mikilvægir út frá mati á áhrifum, en ná ekki upp fyrir mikilvægisþröskuld fjárhagslegrar áhættu:
Að lokum voru eftirfarandi efnisflokkar hvorki taldir mikilvægir út frá mati á áhrifum né fjárhagslegri áhættu:
Framangreind niðurstaða leggur grunn að langtímaforgangsröðun verkefna og stefnumótun Haga í tengslum við sjálfbærni.
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 59
2. Umhverfi
3. Mannauður
4. Neytendur
5. Stjórnarhættir
Uppfærð sjálfbærnistefna Haga var samþykkt af stjórn félagsins þann 22. mars 2024. Við uppfærslu á stefnunni var tekið mið af mikilvægismati félagsins á sjálfbærnitengdum áhrifum, áhættu og tækifærum. Sjálfbærnistefna Haga er langtímaáætlun félagsins um hvernig það getur lagt sitt af mörkum til betra og heilbrigðara umhverfis og samfélags, samhliða heilbrigðum rekstri. Stefnan byggir á fjórum meginstoðum, sem móta áherslur félagsins og þau lykilverkefni sem unnið er að hverju sinni:
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
Sjálfbærnistefna
Hagar og dótturfélög þess hafa um árabil lagt mikla áherslu á umhverfismál í allri sinni starfsemi. Uppfærð umhverfisstefna samstæðunnar var samþykkt af stjórn í mars 2024. Umhverfisstefnan nær til allrar starfsemi Haga og dótturfélaga auk starfsfólks samstæðunnar. Meginmarkmið stefnunnar er að samstæðan leggi sitt af mörkum í þágu sjálfbærrar þróunar og samfélagslegrar ábyrgðar og styðji við mikilvægi þess að starfsfólk sé meðvitað um aðgerðir félagsins í þágu umhverfisins. Hagar vilja stuðla að sjálfbærri nýtingu á auðlindum jarðarinnar í þágu íbúa hennar, atvinnulífs og komandi kynslóða, til efnahagslegs og félagslegs ábata. Hagar leggja áherslu á að þekkja þau beinu og óbeinu áhrif sem starfsemi félagsins hefur á umhverfið og leitast við að draga úr neikvæðum áhrifum eftir fremsta megni. Með neikvæðum áhrifum er einkum átt við losun gróðurhúsalofttegunda, hvers konar mengun, matarsóun og athafnir sem stuðla að hnignun líffræðilegrar fjölbreytni og vistkerfa.
Hagar kappkosta við að tryggja vellíðan og öryggi starfsfólks. Jafnrétti er haft að leiðarljósi í öllum ákvörðunum og skapar félagið virði fyrir atvinnulífið með menntun og þjálfun starfsfólks. Jafnframt leggja Hagar áherslu á að réttindi starfsfólks í virðiskeðju félagsins séu virt.
Hagsmunir neytenda og lýðheilsa eru höfð í fyrirrúmi í starfsemi Haga. Lögð er áhersla á ríkulegt framboð af heilsusamlegum valkostum auk þess að bjóða neytendum hagstæðustu kjör hverju sinni óháð staðsetningu. Þá styður félagið ýmis samfélagsleg málefni hvort sem er í formi styrkja eða samstarfsverkefna.
Hagar starfa eftir þeim lögum og reglum sem félaginu ber að fylgja, sem og leiðbeiningum um góða stjórnarhætti. Auk þess hefur félagið sett sér siða- og samskiptareglur sem fylgt er í hvívetna í starfseminni.
2.1 Heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna
Hagar hafa valið sjö af sautján heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna til að styðja enn frekar við stefnustoðir félagsins. Markmiðin eru: 5: Jafnrétti kynjanna, 8: Góð atvinna og hagvöxtur, 9: Nýsköpun og uppbygging, 10: Aukinn jöfnuður, 12: Ábyrg neysla og framleiðsla, 13: Aðgerðir í loftslagsmálum, 15: Líf á landi.
Ófjárhagslegar stefnur samstæðunnar
Stjórn Haga hefur sett félaginu og dótturfélögum þess ýmsar reglur og stefnur sem fara ber eftir í starfsemi samstæðunnar með það að markmiði að tileinka sér góða stjórnarhætti og þannig efla traust til félagsins og styrkja innviði þess. Stefnurnar og reglur þessar má finna í heild sinni á vef félagsins, www.hagar.is, og eru þær auk þess listaðar upp í kafla 1.3 í stjórnarháttaryfirlýsingu félagsins sem finna má á bls. 45.
Umhverfi
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 60
4.2 Hringrásarhagkerfi
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
Umhverfi, frh.:
4.1 Loftslagsmál
Hagar leggja áherslu á að þekkja áhrif félagsins á loftslagið og draga markvisst úr losun gróðurhúsalofttegunda. Þá er á sama tíma mikilvægt að tryggja seiglu félagsins gagnvart afleiðingum loftslagsbreytinga. Sérstök áhersla er lögð á að Hagar og dótturfélög:
- mæli og hafi reglulegt eftirlit með losun gróðurhúsalofttegunda, bæði í eigin rekstri sem og í virðiskeðju sinni.
- seti sér markmið um samdrátt í losun með hliðsjón af markmiðum íslenskra stjórnvalda og alþjóðasamfélagsins.
- innleiði og endurskoði með reglubundnum hætti aðgerðaráætlun sem miðar að samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda.
- hugi sérstaklega að orkusparandi aðgerðum í allri starfsemi, hvort sem er á skrifstofum, í verslunum og í framkvæmdum á vegum félagsins.
- taki mið af sjálf- bærnisjónarmiðum við innkaup í þágu starfseminnar.
- fjárfesti með ábyrgum hætti í verkefnum sem hafa það að markmiði að binda kolefni úr andrúmslofti.
- vinni markvisst að því að auka seiglu og aðlögunarhæfni gagnvart mögulegum afleiðingum loftslagsbreytinga, s.s. uppskerubrestum í virðiskeðju félagsins.
Það er stefna Haga að lágmarka alla sóun og innleiða hringrásarhugsun í starfsemi félagsins. Einkum er lögð áhersla á að:
- halda úti mælingum á vörusóun og þeim úrgangi sem fellur til í starfseminni.
- leita stöðugt leiða til að draga úr vörusóun, minnka úrgangsmagn og bæta flokkunar- og endurvinnsluhlutfall.
- hafa sjálfbærnisjónarmið að leiðarljósi við hönnun og efnisval á umbúðum fyrir eigin framleiðsluvörur.
4.3 Mengun
Hagar leggja ríka áherslu á forvarnir og aðgerðir sem miða að því að koma í veg fyrir og lágmarka líkur á hvers konar mengun, hvort sem er á landi, vatni eða andrúmslofti, í eigin rekstri eða í virðiskeðju félagsins.
4.4 Líffræðileg fjölbreytni
Þótt þekking á áhrifum félagsins á líffræðilega fjölbreytni sé enn takmörkuð, er það þekkt að matvælaframleiðsla getur haft neikvæð áhrif á líffræðilegan fjölbreytileika á sama tíma og slík framleiðsla reiðir sig að miklu leyti á hann. Það er stefna Haga að efla þekkingu sína á slíkum neikvæðum áhrifum, einkum í virðiskeðju félagsins, og kappkosta við að draga úr þeim eftir fremsta megni.
Mannauður
Hjá Högum starfa um 2.700 starfsmenn í um 1.500 stöðugildum sem á hverjum degi hafa áhrif á daglegt líf fólks í landinu með störfum sínum. Starfsemi félagsins er mjög háð þeim mannauði sem hjá því starfar og er kappkostað við að skapa starfsumhverfi sem gerir starfsfólki kleift að vaxa og dafna af eigin verðleikum. Rík áhersla er lögð á vellíðan og öryggi starfsfólks, jafnrétti og fjölbreytni á vinnustað og starfsþróun.
Jafnréttis- og mannréttindastefna Haga var endurskoðuð og samþykkt af stjórn félagsins í mars 2024. Stefna Haga er að gætt skuli fyllsta jafnréttis milli kynjanna og að allt starfsfólk Haga og dótturfélaga þess sé metið að eigin verðleikum, óháð kyni, aldri, kynhneigð og uppruna. Allt starfsfólk skal njóta sömu virðingar og skulu kynin hafa jafna stöðu innan fyrirtækisins. Hvers konar mismunun er óheimil og verður ekki liðin og er það stefna fyrirtækisins að koma í veg fyrir að slíkt ranglæti eigi sér stað. Jafnréttis- og mannréttindastefnan er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 61
5. Mannréttindi
Hagar leggja sig alla fram um að virða almenn mannréttindi í allri starfsemi félagsins líkt og kveður á um í Mannréttindasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Að sama skapi gerir félagið þær kröfur að hagsmunaaðilar virði mannréttindi. Þá er barnaþrælkun, nauðungarvinna, sem og þrælahald, ekki liðin innan félagsins. Þessu til stuðnings er í gildi jafnréttis- og mannréttindastefna Haga og siðareglur sem fjallað er um hér að framan.
Þá eru Hagar með í gildi viðauka við alla verksamninga félagsins þar sem aðalverktakar lýsa því yfir að þeir muni ávallt og í hvívetna virða lög- og samningsbundin réttindi þeirra aðila sem þeir ráða til sinna starfa, hvort sem um ræðir launþega, starfsmenn starfsmannaleiga, aðra verktaka og/eða undirverktaka. Aðalverktaki lýsir því yfir að starfsemi hans uppfylli ávallt þær kröfur sem íslensk lög, reglur og venjur á vinnumarkaði gera hverju sinni. Aðalverktaki lýsir því einnig yfir að hann beri svokallaða keðjuábyrgð, þ.e.a.s. hann ábyrgist að aðrir verktakar og/eða undirverktakar sem hann hefur ráðið til sinna starfa uppfylli sömu kröfur þannig að réttindi allra þeirra starfsmanna sem að verki koma séu tryggð.
Hagar og dótturfélög þess hafa sett birgjum sínum siðareglur sem ætlað er að stuðla að því að samstæðan og birgjar hennar verði í sameiningu hreyfiafl til góðra verka. Siðareglurnar ná til allra birgja samstæðunnar og er birgjunum gert að tryggja framfylgd þeirra gagnvart aðfangakeðju sinni.
Þá eru til staðar hjá samstæðunni reglur um vernd uppljóstrara, sbr. lög nr. 40/2020 um vernd uppljóstrara, en reglunum er ætlað að koma á skilvirku úrræði til að koma upplýsingum og/eða gögnum á framfæri, um brot á lögum eða aðra ámælisverða háttsemi, og styðja og vernda þá sem slíkt gera. Markmið reglnanna er að fyrirbyggja misferli og draga úr tjóni sem slíkt kann að hafa í för með sér fyrir samstæðu Haga, viðskiptavini samstæðunnar, samfélagið og aðra hagaðila.# Mannauður, frh.:
Öll dótturfélög Haga hafa lokið vinnu við jafnlaunavottun, sbr. breytingu á lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna sem lögfest var í júní 2017. Hafa þau nú öll innleitt jafnlaunakerfi sbr. staðal ÍST 85 um jafnlaunavottun. Stjórn Haga hefur sett félaginu starfskjarastefnu sem hefur það að markmiði við gerð samninga um starfskjör, að félagið sé samkeppnishæft um starfsfólk og stjórnendur. Til að svo megi verða skal félagið bjóða samkeppnishæf laun við það sem tíðkast hjá sambærilegum fyrirtækjum. Hagar telja nauðsynlegt að hlúa vel að kjörum stjórnenda félagsins þannig að félagið njóti starfskrafta þeirra og hæfileika sem allra best þannig að hagur þeirra og félagsins fari saman. Við ákvörðun um starfskjör er horft til ábyrgðar og árangurs og gætt að viðurkenndum jafnréttissjónarmiðum. Starfskjarastefnan er liður í að tryggja langtímahagsmuni eigenda félagsins, stjórnenda og annarra hagsmunaaðila, með skipulegum, einföldum og gagnsæjum hætti. Starfskjarastefnan er aðgengileg á vef félagsins, www.hagar.is en hún var samþykkt á aðalfundi Haga þann 1. júní 2023.
Spillinga- og mútumál
Í siðareglum Haga og dótturfélaga er lögð áhersla á að stjórn og starfsfólk skuli ávallt fara að lögum og almennum viðmiðum um siðferði í viðskiptum og að fylgt sé þeim reglum sem félagið setur á hverjum tíma. Kveðið er á um að óheimilt er að misnota aðstöðu sína í starfi, þannig að félagið beri skaða af og eru starfsmenn hvattir til að tilkynna næsta yfirmanni ef þeir verða vitni að spillingu eða óreiðu innan félagsins. Siðareglur þessar leggja einnig áherslu á að forða starfsmönnum frá að taka ákvarðanir sem skapað geta hagsmunaárekstra en meginreglan er sú að hagsmunir starfsmanna og félagsins skuli fari saman. Þá er óheimilt að taka við gjöfum, boðsferðum eða annars konar fríðindum frá viðskiptamönnum félagsins nema með samþykki yfirmanns. Hjá samstæðunni hefur verið unnið áhættumat vegna aðgerða gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, sbr. lög nr. 140/2018. Samhliða áhættumatinu samþykkti stjórn stefnu félagsins um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Tilgangur stefnunnar er að koma á og viðhalda skilvirku kerfi til að sporna við að þjónusta og vörur Haga og dótturfélaga verði notaðar í ólöglegum tilgangi er tengist peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Félagið er tilkynningaskyldur aðili á grundvelli laganna vegna útleigu fasteigna og mætir mögulegum tilvikum vegna spillingar eða mútuþægni vegna þeirrar starfsemi með mildunaraðgerðum sem hafa í för með sér að eftirstæð áhætta er lágmörkuð niður í litla sem enga.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 | 62
- Lekalosun (Umfang 1)
- Aðkeypt vara og þjónusta (Umfang 3)
- Aðkeyptur flutningur og dreifing (Umfang 3)
- Notkun á seldri vöru (Umfang 3)
Þá var tveimur nýjum rekstrareiningum bætt við kolefnisbókhaldið, þ.e. Eldum rétt og Stórkaup.
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
Að lokum var upplýsingagjöf um eigin mannauðsmál aðlöguð að hluta til að ESRS stöðlunum, en hingað til hefur félagið birt slíkar upplýsingar í samræmi við ESG leiðbeiningar Nasdaq. Í þessu felst að ákveðnar breytingar voru gerðar á upplýsingaliðum og aðferðarfræði við útreikninga auk þess sem tímabil upplýsinganna hefur verið fært frá almanakssári yfir á fjárhagsár félagsins (1. mars 2023 til 29. febrúar 2024).
Sjálfbærniuppgjör
Upplýsingar úr sjálfbærniuppgjöri Haga eru nú birtar í fyrsta sinn í ársreikningi félagsins, en hingað til hefur uppgjörið eingöngu verið birt samhliða árs- og sjálfbærniskýrslu félagsins. Sjálfbærniuppgjörið var unnið með aðstoð Klappa Grænna Lausna hf. og hefur það hlotið staðfestingu með takmarkaðri vissu (e. limited assurance) frá Deloitte. Frekari skýringar og umfjöllun við einstaka liði uppgjörsins verður að finna í árs- og sjálfbærniskýrslu félagsins sem birt verður á vefsíðu Haga í aðdraganda aðalfundar þann 30. maí 2024. Ákveðnar breytingar hafa verið gerðar á upplýsingagjöf félagsins í tengslum við sjálfbænimál. Í fyrsta lagi var unnið að útvíkkun á kolefnisbókhaldi samstæðunnar svo það gæfi betri mynd af heildaráhrifum hennar á loftslagið. Framkvæmt var mikilvægismat í þeim tilgangi að forgangsraða útreikningum á losunarþáttum eins og þeir eru skilgreindir í Greenhouse Gas Protocol. Við matið var annars vegar horft á áætlað eða útreiknað umfang losunarþáttar og hins vegar hversu aðgengilegt væri að framkvæma útreikninga á viðkomandi losunarþætti. Grænmerktir losunarþættir eru þeir sem taldir hafa verið fram í fyrri uppgjörum félagsins á meðan þeir gulmerktu hafa ekki verið gerðir upp hingað til. Með hliðsjón af umræddu mikilvægismati var ákveðið að bæta eftirfarandi losunarþáttum við kolefnisbókhaldið og reikna þá út afturvirkt til ársins 2022:
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 | 63
| Gróðurhúsalofttegundir | Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|---|
| tCO2í | 3.432,9 | 3.149,4 | |
| tCO2í | 581,2 | 577,5 | |
| tCO | 2í | 14.477,4 | |
| tCO | 2í | 4.014,1 | |
| tCO2í | 1.207.449 | 1.225.483 | |
| tCO2í | 1.225.355 | 1.229.210 | |
| tCO2í | 1.211.463 | 1.229.210 |
Umfang 1
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| tCO2í | 3.432,9 | 3.149,4 |
| tCO2í | 6,1 | 8,2 |
| tCO2í | 843,6 | 822,4 |
| tCO2í | 2.583,2 | 2.318,8 |
Umfang 2
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| tCO2í | 581,2 | 577,5 |
| tCO2í | 286,4 | 293,1 |
| tCO2í | 294,8 | 284,4 |
Umfang 3 - Losun á fyrri stigum
| Flokkur | Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|---|
| 1: Aðkeypt vara og þjónusta | tCO2í | 501.240 | 484.785 |
| tCO2í | 501.240 | 484.785 | |
| 3: Eldsneytis- og orkutengd starfsemi | tCO2í | 338,4 | 309,6 |
| tCO2í | 207,8 | 186,6 | |
| tCO2í | 1,0 | 1,0 | |
| tCO2í | 129,7 | 122,0 | |
| 4: Aðkeyptur flutningur og dreifing | tCO2í | 8.790,3 | 10.069,9 |
| tCO2í | 2.911,0 | 4.391,6 | |
| tCO2í | 4.138,4 | 4.012,0 | |
| tCO2í | 1.740,9 | 1.666,3 | |
| 5: Úrgangur frá rekstri | tCO2í | 689,2 | 855,6 |
| tCO2í | 689,2 | 855,6 | |
| 6: Viðskiptaferðir | tCO2í | 35,5 | 25,9 |
| tCO2í | 35,5 | 25,9 |
Umfang 3 - Losun á síðari stigum
| Flokkur | Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|---|
| 11: Notkun á seldri vöru | tCO2í | 696.355 | 729.437 |
| tCO2í | 696.355 | 729.437 |
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
Kolefnisbókhald
- Umfang 1 ..............................................................................................................
- Umfang 2 (landsnetið) .........................................................................................
- Umfang 2 (m.t.t. upprunaábyrgða) .....................................................................
- Eldsneytisnotkun farartækja ...............................................................................
- Lekalosun .............................................................................................................
- Heildarlosun umfang 2 ...................................................................................
- Rafmagn ...............................................................................................................
- Hitaveita ...............................................................................................................
- Heildarlosun .........................................................................................................
- Umfang 1 og 2 ......................................................................................................
- Umfang 3 ..............................................................................................................
- Samtals losun GHL (m.t.t. upprunaábyrgða) ......................................................
- Samtals losun GHL (landsnetið) ..........................................................................
- Heildarlosun umfang 1 ...................................................................................
- Staðbundin eldsneytisnotkun .............................................................................
- Flutningur með flugi .............................................................................................
- Flutningur með skipi ............................................................................................
- Landflutningar .....................................................................................................
- Heildarlosun .........................................................................................................
- Flutningur, förgun og meðhöndlun á úrgangi ....................................................
- Heildarlosun .........................................................................................................
- Aðkeypt vara til endursölu ..................................................................................
- Heildarlosun .........................................................................................................
- Losun á fyrri stigum vegna eldsneytisnotkunar ...............................................
- Losun á fyrri stigum vegna rafmagnsnotkunar ..................................................
- Flutnings- og dreifitap raforku og hitaveitu .......................................................
- Heildarlosun .........................................................................................................
- Flugferðir ..............................................................................................................
- Heildarlosun .........................................................................................................
- Notkun á seldu eldsneyti og gasi .......................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29.# Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 64
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.: Umhverfisbókhald
Orkunotkun
| Eining | 2023 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Heildarorkunotkun ... | kWst | 64.507.496 | 63.911.045 |
| Jarðefnaeldsneyti ... | kWst | 3.396.988 | 3.318.809 |
| Lífeldsneyti ... | kWst | - | - |
| Rafmagn ... | kWst | 27.804.852 | 28.458.972 |
| Hitaveita ... | kWst | 33.305.657 | 32.133.263 |
| Bein orkunotkun ... | kWst | 3.396.988 | 3.318.809 |
| Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.: Umhverfisbókhald | |||
| Bensín ... | kWst | 61.110.508 | 60.592.235 |
| Díselolía ... | kWst | 3.396.988 | 3.318.809 |
| Samtals lekalosun ... |
Orkusamsetning
| Eining | 2023 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Heildarorkunotkun ... | kWst | 64.507.496 | 63.911.045 |
| Jarðefnaeldsneyti ... | % | 5,3% | 5,2% |
| Endurnýjanlegir orkugjafar ... | % | 94,7% | 94,8% |
| Kjarnorka ... | % | 0,0% | 0,0% |
Eldsneytisnotkun
| Eining | 2023 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Samtals eldsneytisnotkun ... | kg | 284.286 | 277.823 |
| Bensín ... | kg | 61.577 | 57.115 |
| Díselolía ... | kg | 222.706 | 220.708 |
Lekalosun
| Eining | 2023 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Koltvísýringur (CO2) ... | kg | 2.109 | 4.437 |
| F-gös ... | kg | 1.232 | 3.673 |
| Samtals lekalosun ... | kg | 904 | 764 |
Samsetning raforku
| Eining | 2023 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Heildarnotkun raforku ... | kWst | 27.804.852 | 28.458.972 |
| Jarðefnaeldsneyti ... | % | 0,0% | 0,0% |
| Endurnýjanlegir orkugjafar ... | % | 100,0% | 100,0% |
| Kjarnorka ... | % | 0,0% | 0,0% |
Meðhöndlun úrgangs
| Eining | 2023 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Heildarmagn úrgangs ... | kg | 5.880.259 | 5.447.837 |
| Flokkaður úrgangur ... | kg | 4.348.475 | 3.743.087 |
| Óflokkaður úrgangur ... | kg | 1.531.644 | 1.704.750 |
| Úrgangi fargað ... | kg | 4.477.546 | 3.780.341 |
| Endurnýttur úrgangur ... | kg | 1.402.573 | 1.667.487 |
| Flokkunarhlutfall úrgangs ... | % | 74,0% | 68,7% |
| Endurnýtingarhlutfall úrgangs ... | % | 76,1% | 69,4% |
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 65
Umhverfisstjórnun
| Eining | 2023 | 2022 | |
|---|---|---|---|
| Fylgir fyrirtækið sérstökum úrgangs, vatns, orku ... | J/N | J | J |
| Loftslagseftirlit | |||
| Hefur framkvæmdastjórn yfirumsjón með og/eða ... | J/N | J | N |
| Mildun loftslagsáhættu | |||
| Heildarfjármagn sem árlega er fjárfest í loftslagstengdum m. ... | ISK * | 733,2 |
Fjöldi starfsfólks
| Eining | 2023 | 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Heildarfjöldi starfsfólks** ........................................................................................... | fj. | 1.500 | 1.114 | 0 | ||
| Heildarfjöldi ótímabundins starfsfólks .............................................................................. | fj. | 1.500 | 1.113 | 0 | ||
| Heildarfjöldi tímabundins starfsfólks ................................................................................ | fj. | 0 | 1 | 0 | ||
| Heildarfjöldi starfsfólks með ótryggan vinnutíma ...................................................................... | fj. | 0 | 0 | 0 | ||
| Heildarfjöldi starfsfólks í fullu starfi ................................................................................ | fj. | 537 | 378 | 0 |
* Sjá nánari hlutföll fyrir fjárfestingargjöld á bls. 73
** Heildarfjöldi starfsfólks í sjálfbærniuppgjörinu tekur mið af úttektarmánuði jafnlaunavottunar hjá hverju félagi fyrir sig í samstæðunni, en ekki fjárhagsári þessa samstæðuársreiknings.
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
| Karlar ... |
| Konur ... |
Umhverfisstjórnun
| Fylgir fyrirtækið formlegri umhverfisstefnu? ... |
| og/eða endurvinnslustefnum?... |
| Notar fyrirtækið þitt viðurkennt orkustjórnunarkerfi ... |
| stýrir loftslagstengdri áhættu?... |
| Annað ... |
| Samtals ... |
Eigin mannauður
| # Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
9. Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
9.1 Hæf starfsemi Haga í skilningi reglugerðarinnar (e. Taxonomy-eligibility)
Flokkunarreglugerðin (e. EU Taxaonomy) Kröfur um upplýsingagjöf á sviði sjálfbærni hafa aukist síðustu ár og tók flokkunarreglugerðin 2020/852/ESB (e. EU Taxomomy) gildi á Íslandi þann 1. júní 2023 með lögum nr. 25/2023 um upplýsingagjöf um sjálfbærni á sviði fjármálaþjónustu og flokkunarkerfi fyrir sjálfbærar fjárfestingar. Lögin voru afturvirk til 1. janúar 2023 og gilda því fyrir allt fjárhagsárið 2023/24 og eru birtar í fyrsta sinn í ársreikningi samstæðunnar 29. febrúar 2024. Tilgangur flokkunarreglugerðarinnar er að búa til samræmda umgjörð þar sem skilgreint er hvaða atvinnustarfsemi telst umhverfislega sjálfbær út frá tæknilegum matsviðmiðum sem koma fram í framseldum reglugerðum ESB. Henni er jafnframt ætlað að stuðla að gagnsæi og samræmi í sjálfbærniupplýsingagjöf fyrirtækja. Í fyrsta lagi þarf atvinnustarfsemin að stuðla verulega að einu eða fleiri af sex umhverfismarkmiðum flokkunarreglugerðarinnar, og á sama tíma má hún ekki skaða önnur markmið hennar. Þá þarf starfsemin að uppfylla lágmarksverndarráðstafanir sem snúa meðal annars að mannréttindum, spillingu og mútum, skattamálum og samkeppnismálum. Umhverfismarkmiðin eru sex talsins: mildun loftslagsbreytinga, aðlögun að loftslagsbreytingum, sjálfbær notkun og verndun vatns- og sjávarauðlinda, umskipti yfir í hringrásarhagkerfi, mengunarvarnir og eftirlit með mengun og vernd, og endurheimt líffræðilegrar fjölbreytni og vistkerfa. Hagar hófu upplýsingagjöf vegna sjálfbærnimála fyrir fjárhagsárið sem lauk 28. febrúar 2019 þegar fyrstu tölulegu upplýsingar um umhverfis og félagslega þætti voru birtir í samfélagsskýrslu félagsins. Hagar hafa lagt mikinn metnað í fjalla á greinagóðan hátt um þá þætti sem falla undir sjálfbærni og verður því haldið áfram til að uppfylla þær upplýsingarkröfur sem falla undir flokkunarreglugerðina. Starfsemi sem fellur undir flokkunarkerfið á hverjum tíma mun taka stöðugum breytingum á grundvelli reglna sem samþykktar eru á vettvangi ESB en reglurnar munu taka reglulegum breytingum. Hagar munu byggja upplýsingagjöf sína á þeim framseldu reglugerðum sem gilda samkvæmt lögum og reglum á Íslandi á hverjum tíma. Tæknileg matsviðmið fyrir starfsemi sem telst verulegt framlag fyrstu tveggja markmiðanna, mildunar og aðlögunar loftslagsbreytinga, koma fram í framseldri reglugerð 2021/2139/ESB og gilda hér á landi. En á Íslandi hefur framseld reglugerð 2023/2485/ESB um breytingu á framseldum lögum um loftslagsmál og framseld reglugerð 2023/2486/ESB ekki verið innleiddar eins og hjá Evrópusambandinu. Við mat á tæknilegum matsviðmiðum hjá Högum á árinu kom í ljós að smásala, sem er kjarnastarfsemi samstæðunnar, fellur ekki undir þau tæknilegu matsviðmið sem hafa verið birt. Af þeim sökum var ákveðið að vera íhaldsöm í nálgun og er það mat félagsins að vegna áður nefndra reglugerða sem ekki hafa verið innleiddar á Íslandi er enginn flokkur sem getur fallið að flokkunarkerfinu (e. Taxonomy-aligned) og aðeins lítill hluti af veltu, fjárfestingargjöldum og rekstrargjöldum samstæðunnar er hæf í skilningi reglugerðarinnar (e. Taxonomy-eligibility). Eftirfarandi eru þeir flokkar sem eru ekki verulegir en tengjast starfsemi Haga og dótturfélaga á einhvern hátt í samræmi við lykilmælikvarða í leiðbeiningum með reglugerðinni. Útreikningar á lykilmælikvörðum eru birtir á samstæðugrundvelli þar sem innri viðskiptum hefur verið eytt út til að forðast tvítalningu.
- 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum
- 7.7 Kaup og eignarhald á byggingum
Sjá hlutföll fyrir veltu á bls. 72.
9.1.1 Velta (e. Turnover)
Hlutfall veltu samkvæmt skilgreiningu flokkunarreglugerðarinnar nær yfir tekjur sem eru færðar skv. a-lið 82. mgr. alþjólegs reikningsskilastaðals IAS 1. Tekjur Haga eru að langmestum hluta vörusala sem fellur ekki undir þau tæknilegu matsviðmið sem hafa verið gefin út. En meðal annarra rekstrartekna í samræmi við skýringu 6 í ársreikningi eru eftirfarandi flokkar:
- 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum
- 7.2 Endurnýjun bygginga sem fyrir eru
- 7.3 Uppsetning, viðhald og viðgerðir á orkunýtnum búnaði
- 7.7 Kaup og eignarhald á byggingum
Sjá hlutföll fyrir fjárfestingargjöld á bls. 73.
- 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum
- 7.2 Endurnýjun bygginga sem fyrir eru
- 7.3 Uppsetning, viðhald og viðgerðir á orkunýtnum búnaði
Sjá hlutföll fyrir rekstrargjöld á bls. 74.
9.1.2 Fjárfestingargjöld (e. CapEx)
Fjárfestingargjöld samkvæmt 8. gr. flokkunarreglugerðarinnar samanstanda af viðbótum vegna efnislegra og óefnislegra eigna á rekstrarárinu, fyrir afskriftir, niðurgreiðslur og endurmat, að undanskildum breytingum á gangvirði. Meðal fjárfesta í samræmi við skýringu 14, 15, 16 og 17 í ársreikningi eru eftirfarandi flokkar:
9.1.3 Rekstrargjöld (e. OpEx)
Rekstrargjöld ná yfir beinan kostnað sem ekki er færður til eignar, sem varðar rannsóknir og þróun, ráðstafanir vegna endurnýjunar bygginga, skammtímaleigu, viðhald og viðgerðir, og öll önnur bein útgjöld vegna daglegs viðhalds varanlegra rekstrarfjármuna fyrirtækisins eða þriðja aðila sem starfsemi er útvistað til, sem þörf er á til að tryggja áframhaldandi og skilvirka starfrækslu slíkra eigna. Meðal rekstrarkostnaðar eru eftirfarandi flokkar:
Hagar skulu með starfsemi sinni ekki vinna gegn hinum sex umhverfismarkmiðum flokkunarreglugerðarinnar.
9.2 Að valda ekki umhverfislegu tjóni
9.3 Lágmarksráðstafnir til að valda ekki umtalsverðu tjóni (e. Minimum safeguards)
Umfjöllun um áherslur Haga í spillinga- og mútumálum í starfsemi félagsins má finna í kafla 6 hér að framan.
Stjórnarhættir
Kynjahlutfall í stjórn
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| % | 60% | 60% |
Óhæði stjórnar
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | N | N |
| % | 100% | 100% |
Kaupaukar
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | N | N |
Fá framkvæmdastjórar formlegan kaupauka
Siðareglur birgja
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | J | N |
Hversu hátt hlutfall birgja hefur formlega staðfest að þeir fylgi siðareglunum? % 0% á.e.v.
Ber birgjum fyrirtækisins að fylgja siðareglum?
Siðferði og aðgerðir gegn spillingu
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | J | J |
| % | 0% | 0% |
Framfylgir fyrirtækið siðareglum og/eða stefnu gegn spillingu og mútum?
Hvaða hlutfall starfsfólks hefur formlega staðfest að það fylgi stefnunni?
Persónuvernd
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | J | J |
Framfylgir fyrirtækið persónuverndarstefnu?
Hefur fyrirtækið hafist handa við að fylgja GDPR reglum?
Sjálfbærniskýrsla
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | J | J |
Birtir fyrirtækið sjálfbærniskýrslu?
Starfsvenjur við upplýsingagjöf
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | J | J |
Veitir fyrirtækið upplýsingar um sjálfbærni til viðurkenndra aðila með skipulögðum hætti?
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | J | J |
Leggur fyrirtækið áherslu á tiltekin heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun (UN SDGs)?
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | N | N |
Setur fyrirtækið þitt markmið og gefur skýrslu um framvindu heimsmarkmiða SÞ?
| Eining | 2023 | 2022 |
|---|---|---|
| J/N | J | N |
Gögn tekin út/sannreynd af ytri aðila
Er upplýsingagjöf um sjálfbærni tryggð eða staðfest af þriðja aðila?
Inniheldur skýrslugjöf til stjórnvalda gögn um sjálfbærni?
Fyrir að ná árangri á sviði sjálfbærni?
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 68
Hlutfall kvenkyns stjórnarmeðlima .....................................................................
Hlutfall kvenkyns nefndarformanna ...................................................................
Bannar fyrirtækið forstjóra að sinna stjórnarformennsku? ...............................
Hlutfall óháðra stjórnarmanna .............................................................................
Staðfest að þeir fylgi siðareglunum?
Fjöldi dauðsfalla vegna vinnuslysa eða vinnutengdra veikinda .......................
Fjöldi skráningarskyldra vinnuslysa ....................................................................
Skráningarskyld vinnuslys per milljón vinnustundir ..........................................
Launamunur kynja ................................................................................................
Konur ....................................................................................................................
Karlar .....................................................................................................................
Undir 30 ára .........................................................................................................
30-50 ára .............................................................................................................
Yfir 50 ára .............................................................................................................
Annað ....................................................................................................................
Konur ....................................................................................................................
Annað ....................................................................................................................
launa annarra starfsmanna...................................................................................
Fjöldi alvarlegra mannréttindabrota í tengslum við starfsfólk félagsins ..........
við alvarleg mannréttindabrot................................................................................
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 67
9. Flokkunarreglugerðin (e. EU Taxaonomy), frh.:
Þar sem Hagar hafa ekki getað sýnt fram á að starfsemin sé umhverfislega sjálfbær samkvæmt flokkunarkerfinu á þetta ekki við. Þess má samt geta að Hagar hafa unnið áhættumat vegna aðlögunar að loftslagsbreytingum og mesta áhættan fyrir félagið vegna loftslagsbreytinga er falin í orkuskiptum, veðurfarsbreytingum í virðiskeðju og orðsporsáhættu. Ekki er talið að starfsemin valdi umtalsverðu tjóni gagnvart aðlögun og starfsemi Haga telst ekki valda umtalsverðu tjóni á nein umhverfismarkmið reglugerðarinnar. Eitt af grunnskilyrðum þess að starfsemi Haga geti talist sjálfbær er að félagið geri fullnægjandi lágmarksverndarráðstafanir (e. minimum safeguards) í samræmi við 18. gr. flokkunarreglugerðarinnar (8. gr. reglugerðar ESB 2020/852). Með því að hafa þessar lágmarksverndarráðstafanir styður félagið ekki aðeins umhverfismarkmið sín heldur uppfyllir einnig alþjóðlegar laga- og leiðbeiningakröfur um félagsleg viðmið. Hagar hafa sett sér stefnu og mælikvarða varðandi mannréttindi, varnir gegn mútum og spillingu, skattamál og samkeppnismál.
9.3.1 Mannréttindi
9.3.2 Spilling og mútur
Umfjöllun um áherslur Haga í mannréttindamálum í starfsemi félagsins má finna í kafla 7 hér að framan.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 70
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), frh.:
9.3.3 Skattastefna
Þann 28. febrúar 2024 samþykkti stjórn Haga skattastefnu félagsins. Tilgangur skattastefnu er að marka stefnu og miðla því hvernig félagið hagar skattamálum samstæðunnar í samræmdu og samkeppnishæfu skattaumhverfi. Skattastefnan veitir leiðbeiningar um stjórnun skattamála og skattaáhættu sem tengjast rekstri samstæðunnar, reglufylgni og samskipti við skattayfirvöld.
9.3.4 Sanngjörn samkeppni
Samkeppnisstefna Haga var samþykkt á aðalfundi félagsins í júní 2019. Í stefnunni er kveðið á um háttsemi stjórnar og starfsmanna félagsins, skyldur félagsins samkvæmt sátt Haga við Samkeppniseftirlitið frá 2018 og skyldur samkvæmt samkeppnislögum. Jafnframt felur stefnan í sér hátternisreglur fyrir hluthafa Haga. Hagar hafa auk þess sett sér Samkeppnisréttaráætlun sem nær til félagsins alls og er hún uppfærð og kynnt stjórn, stjórnendum og lykilstarfsfólki með reglubundnum hætti.
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024 71
Hlutfall veltu
| Atvinnustarfsemi | Heildarvelta millj. kr. | Hlutfall veltu % | Mótvægi við loftslagsbreytingar % | Aðlögun að loftslagsbreytingum % | Vatns- og sjávarauðlindir % | Hringrásarhagkerfi % | Mengun % | Líffræðileg fjölbreytni og vistkerfi % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A. STARFSEMI SEM FLOKKUNARKERFIÐ NÆR YFIR | ||||||||
| A.1. Umhverfissjálfbær starfsemi (sem fellur að flokkunarkerfinu) | ||||||||
| 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum | 0 | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 7.7 Kaup og eignarhald á byggingum | 0 | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| Velta frá umhverfissjálfbærri starfsemi (sem fellur að flokkunarkerfinu) (A.1) | 0 | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| A.2 Starfsemi sem flokkunarkerfið nær yfir en er ekki umhverfissjálfbær (starfsemi sem fellur ekki að flokkunarkerfinu) | ||||||||
| 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum | 11 | 0,0% | ||||||
| 7.7 Kaup og eignarhald á byggingum | 395 | 0,2% | ||||||
| Velta frá starfsemi sem flokkunarkerfið nær yfir en er ekki umhverfissjálfbær (starfsemi sem fellur ekki að flokkunarkerfinu) (A.2) | 406 | 0,2% | ||||||
| Samtals (A.1+A.2) | 406 | 0,2% | ||||||
| B. STARFSEMI SEM FLOKKUNARKERFIÐ NÆR EKKI YFIR | ||||||||
| Velta frá starfsemi sem flokkunarkerfið nær ekki yfir (B) | 173.546 | 99,8% | ||||||
| Samtals (A+B) | 173.952 | 100,0% |
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), FRH.:
9. Flokkunarreglugerðin (e. EU Taxaonomy), frh.:
Viðmið fyrir verulegt framlag | Viðmið fyrir verulegt tjón (veldur ekki verulegu tjóni)
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna 72
Hlutfall fjárfestingargjalda
| Atvinnustarfsemi | Heildar fjárfestingargjöld millj. kr. | Hlutfall fjárfestingargjalda % | Mótvægi við loftslagsbreytingar % | Aðlögun að loftslagsbreytingum % | Vatns- og sjávarauðlindir % | Hringrásarhagkerfi % | Mengun % | Líffræðileg fjölbreytni og vistkerfi % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A. STARFSEMI SEM FLOKKUNARKERFIÐ NÆR YFIR | ||||||||
| A.1. Umhverfissjálfbær starfsemi (sem fellur að flokkunarkerfinu) | ||||||||
| 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 7.2 Endurnýjun bygginga sem fyrir eru | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 7.3 Uppsetning, viðhald og viðgerðir á orkunýtnum búnaði | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 7.7 Kaup og eignarhald á byggingum | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| Fjárfestingargjöld frá umhverfissjálfbærri starfsemi (sem fellur að flokkunarkerfinu) (A.1) | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| A.2 Starfsemi sem flokkunarkerfið nær yfir en er ekki umhverfissjálfbær (starfsemi sem fellur ekki að flokkunarkerfinu) | ||||||||
| 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum | 98 | 1,4% | ||||||
| 7.2 Endurnýjun bygginga sem fyrir eru | 275 | 4,0% | ||||||
| 7.3 Uppsetning, viðhald og viðgerðir á orkunýtnum búnaði | 667 | 9,6% | ||||||
| 7.7 Kaup og eignarhald á byggingum | 1.273 | 18,4% | ||||||
| Fjárfestingargjöld frá starfsemi sem flokkunarkerfið nær yfir en er ekki umhverfissjálfbær (starfsemi sem fellur ekki að flokkunarkerfinu) (A.2) | 2.313 | 33,3% | ||||||
| Samtals (A.1+A.2) | 2.313 | 33,3% | ||||||
| B. STARFSEMI SEM FLOKKUNARKERFIÐ NÆR EKKI YFIR | ||||||||
| Fjárfestingargjöld frá starfsemi sem flokkunarkerfið nær ekki yfir (B) | 4.624 | 66,7% | ||||||
| Samtals (A+B) | 6.937 | 100,0% |
- Flokkunarreglugerðin (e. EU Taxaonomy), frh.:
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), FRH.:
Viðmið fyrir verulegt framlag | Viðmið fyrir verulegt tjón (veldur ekki verulegu tjóni)
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna 73
Hlutfall rekstrargjalda
| Atvinnustarfsemi | Heildar rekstrargjöld millj. kr. | Hlutfall rekstrargjalda % | Mótvægi við loftslagsbreytingar % | Aðlögun að loftslagsbreytingum % | Vatns- og sjávarauðlindir % | Hringrásarhagkerfi % | Mengun % | Líffræðileg fjölbreytni og vistkerfi % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A. STARFSEMI SEM FLOKKUNARKERFIÐ NÆR YFIR | ||||||||
| A.1. Umhverfissjálfbær starfsemi (sem fellur að flokkunarkerfinu) | ||||||||
| 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 7.2 Endurnýjun bygginga sem fyrir eru | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 7.3 Uppsetning, viðhald og viðgerðir á orkunýtnum búnaði | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| Rekstrargjöld frá umhverfissjálfbærri starfsemi (sem fellur að flokkunarkerfinu) (A.1) | 0 | 0,0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| A.2 Starfsemi sem flokkunarkerfið nær yfir en er ekki umhverfissjálfbær (starfsemi sem fellur ekki að flokkunarkerfinu) | ||||||||
| 6.6 Vöruflutningaþjónusta á vegum | 24 | 0,3% | ||||||
| 7.2 Endurnýjun bygginga sem fyrir eru | 56 | 0,8% | ||||||
| 7.3 Uppsetning, viðhald og viðgerðir á orkunýtnum búnaði | 26 | 0,4% | ||||||
| Rekstrargjöld frá starfsemi sem flokkunarkerfið nær yfir en er ekki umhverfissjálfbær (starfsemi sem fellur ekki að flokkunarkerfinu) (A.2) | 106 | 12,3% | ||||||
| Samtals (A.1+A.2) | 106 | 12,3% | ||||||
| B. STARFSEMI SEM FLOKKUNARKERFIÐ NÆR EKKI YFIR | ||||||||
| Rekstrargjöld frá starfsemi sem flokkunarkerfið nær ekki yfir (B) | 758 | 87,7% | ||||||
| Samtals (A+B) | 864 | 100,0% |
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf (óendurskoðað), FRH.:
9. Flokkunarreglugerðin (e. EU Taxaonomy), frh.:
Viðmið fyrir verulegt framlag | Viðmið fyrir verulegt tjón (veldur ekki verulegu tjóni)
Samstæðuársreikningur Haga hf. 29. febrúar 2024
Fjárhæðir eru í milljónum króna 74
| 2023-03-01 til 2024-02-29 | 2022-03-01 til 2023-02-28 | |
|---|---|---|
| IssuedCapitalMember | ||
| isk | 63.540.000.000 | 63.540.000.000 |
| SharePremiumMember | ||
| isk | 63.540.000.000 | 63.540.000.000 |
| OtherReservesMember | ||
| isk | 63.540.000.000 | 63.540.000.000 |
| RetainedEarningsMember | ||
| isk | 63.540.000.000 | 63.540.000.000 |