Annual Report • Apr 13, 2018
Annual Report
Open in ViewerOpens in native device viewer
Het afgelopen jaar heeft Fagron laten zien dat de onderneming, zowel operationeel als financieel, weer op orde is. Er zijn solide resultaten gerealiseerd waaraan alle belangrijke regio's hebben bijgedragen.
In 2017 hebben een aantal bestuurs- en managementwijzigingen plaatsgevonden, waaronder de benoeming van Rafael Padilla tot CEO van Fagron in november 2017, als opvolger van Hans Stols.
Wij zijn de heer Stols zeer erkentelijk voor de rol die hij heeft gespeeld in de ontwikkeling van Fagron. Eind 2015 heeft hij, onder moeilijke omstandigheden, de positie van CEO op zich genomen. Hij heeft de basis gelegd voor verdere groei en onder zijn leiding zijn de contouren van een solide toekomst voor Fagron zichtbaar geworden.
De Raad van Bestuur is ervan overtuigd dat de heer Padilla samen met het ervaren leiderschapsteam in staat is de leidende posities van de onderneming verder uit te bouwen, zowel door innovatiegedreven organische groei als door strategische acquisities. Naast zijn benoeming tot CEO, heeft de Raad van Bestuur, op advies van het benoemings- en remuneratiecomité, besloten de heer Padilla te coöpteren als uitvoerend bestuurder van Fagron. Wij zullen de definitieve benoeming van de heer Padilla voorleggen aan de algemene vergadering van aandeelhouders van Fagron.
Andere belangrijke benoemingen zijn de aanstelling van Ivan Marostica tot Area General Manager van Fagron Zuid-Amerika, Blake Keller heeft Rita Hoke opgevolgd als President van Fagron Noord-Amerika en Marcello Bergamini is benoemd tot Area General Manager van Fagron Europa (exclusief Benelux).
Tot slot wil ik mijn voorganger Robert Peek bedanken voor zijn waardevolle bijdrage aan de ontwikkeling van Fagron. Onder leiding van de heer Peek is Fagron in 2007 een beursgenoteerde onderneming geworden en heeft een succesvolle transitie van de onderneming plaatsgevonden. Ik kijk ernaar uit om in zijn voetsporen als voorzitter van de Raad van Bestuur, Fagron in een nieuwe fase te begeleiden.
In 2017 heeft Fagron laten zien dat we op een sterk fundament verder kunnen bouwen aan een onderneming die goed gepositioneerd is om te kunnen voldoen aan de wereldwijd toenemende behoefte aan gepersonaliseerde farmaceutische zorg. Graag spreek ik mijn dank uit aan alle medewerkers die zich hiervoor ook in het afgelopen jaar onverminderd hebben ingezet.
De strategische focus op de ontwikkeling van innovatieve producten en concepten, een actieve buy-and-buildstrategie en het inspelen op trends vormen het fundament voor de verdere groei van Fagron. Met elkaar gaan we hierop verder bouwen aan een gezonde toekomst.
Koen Hoffman Voorzitter Raad van Bestuur
2017 was voor Fagron zowel operationeel als financieel een goed jaar. De omzet groeide met 3,6% naar 436,9 miljoen euro en de REBITDA nam met 5,7% toe tot 95,7 miljoen euro. Alle kernactiviteiten hebben hieraan bijgedragen.
Nadat de financiering van Fagron in 2016 weer op orde was gebracht, hebben we in het derde kwartaal van 2017 de obligatielening van 225 miljoen euro afgelost. De focus lag in 2017 weer geheel op onze internationale activiteiten en de toekomst van Fagron.
Om strategie en beleid nog beter toe te spitsen op de markten waar we actief zijn, is de organisatiestructuur aangepast en in geografische segmenten verdeeld, te weten Europa (inclusief de Rest of the World), Zuid-Amerika, Noord-Amerika en HL Technology. Ook de rapportage in dit jaarverslag volgt deze segmentindeling.
Als onderdeel van onze buy-and-buildstrategie hebben we het afgelopen jaar gesprekken gevoerd met partijen die kunnen bijdragen aan het versterken van onze leidende posities in de belangrijkste regio's.
Die gesprekken hebben inmiddels geleid tot twee acquisities. In augustus is de overname van Kemig afgerond, een toonaangevende leverancier van farmaceutische grondstoffen en verpakkingsmaterialen aan apotheken en groothandels in Kroatië en Bosnië en Herzegovina. Begin oktober hebben we de overname van het Braziliaanse All Chemistry bekendgemaakt, een gerenommeerde leverancier van farmaceutische grondstoffen voor bereidingsapotheken.
Met onze focus op optimalisatie en innovatie van farmaceutische bereidingen is Fagron continu alert op kansen en mogelijkheden om nog beter te kunnen inspelen op de toegenomen vraag naar gepersonaliseerde patiëntenzorg. Dat heeft in 2017 geleid tot de lancering van diverse innovatieve
producten. In Zuid-Amerika en in Europa hebben we onder andere het TrichoConcept® (gepatenteerde totaaloplossing voor alopecia), Pigmerise® MD (behandeling voor vitiligo) en FagronLab® (geavanceerde apparatuur voor farmaceutische bereidingen) geïntroduceerd. In de Verenigde Staten is Lets Gel Kit® (verdovingsgel) op de markt gebracht. Tevens hebben we begin 2017 in Hoogeveen (Nederland) een nieuwe steriele bereidingsfaciliteit geopend.
Ook in 2018 zullen we ons blijven richten op de ontwikkeling van innovatieve producten en concepten. Zo zal in het derde kwartaal van 2018 de Tricho-Test™ (genetische test) worden geïntroduceerd. Op basis van deze geavanceerde TrichoTest™ kan de diagnose, preventie en behandeling van alopecia worden afgestemd op de individuele kenmerken van een patiënt.
Regelgeving speelt een belangrijke rol in alle markten waar Fagron actief is. Ons succes wordt voor een groot deel bepaald door enerzijds diepgaande kennis van deze markten en toekomstige ontwikkelingen daarin en anderzijds onze focus op optimalisatie en innovatie van farmaceutische bereidingen.
Tot slot wil ik wil graag mijn waardering uitspreken voor al onze medewerkers. Dankzij hun inzet, enthousiasme en expertise zijn we goed gepositioneerd om onze onderneming duurzaam voort te zetten en ook in de toekomst te blijven voldoen aan de wereldwijd toenemende behoefte aan gepersonaliseerde farmaceutische zorg.
Ik heb er dan ook alle vertrouwen in dat we gedurende 2018, naast gerichte acquisities, verdere organische groei van onze omzet en winstgevendheid zullen realiseren die leidt tot waardecreatie voor al onze stakeholders.
Rafael Padilla CEO
Fagron is wereldwijd marktleider in de groeiende markt van farmaceutische bereidingen en actief in 34 landen in Europa, Noord-Amerika, Zuid-Amerika, het Midden-Oosten, Afrika, Azië en Oceanië. De producten van Fagron worden wereldwijd verkocht aan meer dan 200.000 klanten in ruim 60 landen. Fagron is sinds 5 oktober 2007 genoteerd op Euronext Brussels en Euronext Amsterdam en is opgenomen in de BEL Mid-index en de Amsterdam Smallcap Index (ticker: FAGR).
436,9
Nettowinst (in miljoen euro)
47,0
REBITDA1 (in miljoen euro)
95,7
Recurrente nettowinst2 (in miljoen euro)
49,1
EBIT (in miljoen euro)
74,6
2.054
Landen waar Fagron actief is.
1 EBITDA voor niet-recurrent resultaat. 2 Recurrente nettowinst wordt gedefinieerd als de winst vóór niet-recurrente elementen en herwaardering van financiële derivaten, gecorrigeerd voor belastingen.
1 Inclusief HL Technology en Rest of the World.
1 Inclusief HL Technology en Rest of the World.
Fagron is een toonaangevende wereldwijd opererende onderneming actief in farmaceutische bereidingen en richt zich op het leveren van gepersonaliseerde farmaceutische zorg aan ziekenhuizen, apotheken, klinieken en patiënten in 34 landen wereldwijd. De activiteiten van Fagron zijn onderverdeeld in de segmenten Fagron Europa, Fagron Zuid-Amerika, Fagron Noord-Amerika en HL Technology.
Fagron is een verticaal geïntegreerde speler die het geheel van de waardeketen van farmaceutische bereidingen bestrijkt. De onderneming levert Compounding Services, Brands en Essentials aan haar klanten.
Compounding Services bereidt ready-to-use en ready-to-administer medicatie op maat, die voldoet aan de specifieke behoeften van patiënten. Compounding Services biedt zowel bereidingen voor individuele patiënten als bereidingen op grote schaal voordat een recept van een patiënt wordt ontvangen, bijvoorbeeld om ziekenhuizen te bevoorraden met de meest voorgeschreven gepersonaliseerde medicatie.
Fagron heeft steriele en niet-steriele bereidingsfaciliteiten in Europa (Nederland, België en Tsjechië), de Verenigde Staten, Colombia en Zuid-Afrika, die farmaceutische medicatie leveren aan apotheken, ziekenhuizen en klinieken, en in Zuid-Afrika en Colombia ook rechtstreeks aan patiënten. Essentials Brands
Innovatie is de drijvende kracht achter de gestage groei van Fagron. In nauwe samenwerking met apothekers, artsen en universiteiten worden door Fagron nieuwe en innovatieve vehikels en (totaal)concepten ontwikkeld om aan de groeiende behoefte aan gepersonaliseerde patiëntenzorg te voldoen.
Een vehikel, ook wel basis genoemd, bevat geen API's en kan ofwel worden gemengd met API's om farmaceutische medicatie te creëren of direct aan patiënten worden voorgeschreven. Fagron ontwikkelt zelf innovatieve toedieningsvehikels zoals emulsies, poedermengsels, crèmes, zalven en transdermale (medicatie via de huid toedienen) bases en ready-to-use-kits.
Compounding Services. Brands. Essentials.
Hoewel het wettelijk niet vereist is, produceert Fagron haar vehikels in GMP-conforme faciliteiten om een hoge kwaliteit te waarborgen en zich te onderscheiden van concurrenten.
Naast het leveren van vehikels biedt Fagron ook toegevoegde waarde aan klanten in de vorm van formuleringen en bereidingsprotocollen. Bereidingsprotocollen bevatten instructies voor de apotheker voor de juiste bereiding van medicatie. Daarnaast laat Fagron stabiliteits- en compatibiliteitsonderzoeken uitvoeren door onafhankelijke GMP en ISO-gecertificeerde laboratoria.
De stabiliteitsonderzoeken informeren apothekers hoelang het vehikel en de API stabiel zullen zijn na bereiding, en de compatibiliteitsonderzoeken informeren apothekers welke API's compatibel zijn met het vehikel. Eerder dan hun eigen onderzoek en tests uit te voeren, kunnen apothekers precies weten welke API's kunnen worden gecombineerd met de vehikels van Fagron om fysisch en chemisch stabiele medicatie op maat te leveren die een patiënt of patiëntengroep nodig heeft. De formuleringen en bereidingsprotocollen waarin wordt voorzien vereenvoudigen ook het werk van de apotheker, aangezien hij/zij voor het juiste bereidingsproces de instructies kan volgen in plaats van stappen te volgen voor een bereiding op basis van alleen persoonlijke ervaring.
Door samen met het vehikel formuleringen, bereidingsprotocollen en -instructies en stabiliteits- en compatibiliteitsstudies te leveren heeft Fagron het bereidingsproces vereenvoudigd en gestroomlijnd, zodat apothekers en bereiders over alles beschikken wat ze nodig hebben, met inbegrip van de kennis welk materiaal kan worden gebruikt en hoe de ingrediënten moeten worden gecombineerd, om farmaceutische medicatie te bereiden. Voor de meest gebruikte bereidingen gebaseerd op haar vehikels heeft Fagron kits ontwikkeld, die bestaan uit
het vehikel, vooraf afgewogen API's en alle benodigde materialen om de formulering te breiden en toe te dienen.
Essentials zijn geconditioneerde (herverpakte) en gedistribueerde farmaceutische grondstoffen, benodigdheden en apparatuur die apothekers wereldwijd nodig hebben om medicatie te bereiden. Essentials worden verkocht aan apotheken, ziekenhuizen en de farmaceutische industrie. Compounding Services gebruikt Essentials en Brands bij haar bereidingsactiviteiten.
Het productassortiment omvat meer dan 2.500 grondstoffen, zoals aminozuren, antibiotica, corticosteroïden, hormonen, opiaten, vitaminen, alcohol en hulpstoffen, die in bulk worden gekocht bij geselecteerde en gekwalificeerde leveranciers die aan strenge kwaliteitsnormen moeten voldoen. Alle ingekochte grondstoffen moeten een acceptatie en kwaliteitscontrole doorlopen volgens de meest recente richtlijnen, of farmacopees, en worden geleverd met een analysecertificaat. De grondstoffen worden vervolgens in de GMP-cleanroomfaciliteiten van de Groep herverpakt in circa 6.500 verschillende verpakkingsvormen, die aan apotheken, ziekenhuizen en de farmaceutische industrie worden verkocht onder het Fagronmerk.
De benodigdheden die Fagron Essentials aanbiedt bestaan uit halffabricaten die in farmaceutische bereidingen worden gebruikt, zoals gedistilleerd water, basische oplossingen, poedermengsels, en bases voor crèmes en zalven, farmaceutisch verpakkingsmateriaal zoals capsules, flessen, flacons, doordrukstrips en dozen, alsmede apparatuur die door apothekers wordt gebruikt voor de bereiding, zoals weegschalen, stampers en vijzels, en verpakkingsapparatuur, zoals capsuleermachines.
We luisteren naar onze klanten en gebruiken deze informatie om onze producten en dienstverlening continu te verbeteren. We zijn toegewijd om te voldoen aan de behoeften van onze klanten en zijn constant gefocust op klanttevredenheid.
Creativiteit is de sleutel om gezondheidszorg te verbeteren en om duurzame groei en winstgevendheid te realiseren. We kijken voortdurend naar nieuwe oplossingen om aan de groeiende behoefte aan gepersonaliseerde farmaceutische zorg te voldoen.
Speed of execution
We nemen besluiten en initiëren onmiddellijke acties. We handelen met urgentie, werken slim en hebben de moed om van koers te veranderen als dat nodig is.
We zijn altijd een stap vooruit. We nemen verantwoordelijkheid, hebben een ondernemende geest, dagen onze concurrenten uit en inspireren anderen. We nemen het initiatief om innovatieve oplossingen te ontwikkelen en nieuwe markten te onderzoeken.
We streven ernaar om te excelleren, minder is niet goed genoeg. Topkwaliteit omvat het voortdurend verbeteren van onze standaarden en processen. Kwaliteit is ingeworteld in ons werk en onze waarden.
De missie van Fagron is om gepersonaliseerde farmaceutische zorg te innoveren en te optimaliseren. De strategie is erop gericht om Essentials, Brands en Compouding Services te leveren aan apotheken, ziekenhuizen en de farmaceutische industrie in de kernmarkten Europa, Noord-Amerika en Zuid-Amerika. Fagron wil haar leidende positie in de markt voor farmaceutische bereidingen versterken door het realiseren van duurzame, innovatie-gedreven en winstgevende groei.
De strategische focus op innovatie van producten en concepten (en de bescherming ervan), het organiseren van Fagron Academies voor voorschrijvers en apothekers, een actieve buyand-build-strategie en het inspelen op trends vormen het fundament voor de verdere groei van Fagron.
Innovatie is een essentieel onderdeel van de strategie van Fagron om te voldoen aan de wereldwijd groeiende behoefte aan gepersonaliseerde farmaceutische zorg. Door de voortdurende focus op de ontwikkeling van innovatieve producten en concepten met toegevoegde waarde in bestaande en nieuwe indicatiegebieden, onderscheidt Fagron zich van haar concurrenten. De door Fagron ontwikkelde innovaties worden zo goed mogelijk beschermd door het gebruik van onder meer internationale patenten en trademarkregistraties. Op dit moment heeft Fagron meer dan 20 patenten in haar patent-portfolio.
In 2017 is Fagron gestart met de wereldwijde introductie van FagronLab® (geavanceerde apparatuur voor farmaceutische bereidingen) en het Tricho-Concept® (gepatenteerde totaaloplossing voor alopecia). In het derde kwartaal van 2018 zal de TrichoTest™ (genetische test) worden gelanceerd. Met de TrichoTest™ kunnen, op basis van een diagnose, preventie en behandeling van alopecia worden afgestemd
op de individuele kenmerken van een persoon.
Naast een sterke innovatie-gedreven organische groei, wil Fagron groeien met gerichte overnames in de kernmarkten Europa, Noord-Amerika en Zuid-Amerika. Het businessmodel van Fagron is schaalbaar waardoor er bij de integratie van een overname direct commerciële en operationele voordelen gerealiseerd kunnen worden. Daarnaast biedt cross-selling de mogelijkheid om innovatieve producten en concepten in nieuwe markten te introduceren.
Een integraal onderdeel van de strategie van Fagron is het informeren van voorschrijvers en apothekers over bereidingen via het organiseren van Academies in de landen waar ze actief is. Door middel van cursussen en opleidingen vergroot en verbetert Fagron Academy de kennis van en vaardigheden in bereidingen van voorschrijvers en apothekers. Fagron is van mening dat zij de meest uitgebreide trainingen en opleidingsmogelijkheden biedt, voor onder andere, bereidingstechnieken, het gebruik van materialen, toedieningsvormen en kwaliteits- en veiligheidsprocedures
Farmaceutische bereiding is het samenstellen van niet-gelicenseerde (nietpatentrechtelijk beschermde of ongeregistreerde) farmaceutische preparaten door of op verzoek van apotheken, ziekenhuizen of andere zorginstellingen, met als doel het creëren van een op maat gemaakt of gepersonaliseerd medicijn (dat niet commercieel verkrijgbaar is), op basis van een voorschrift van een arts.
Hoewel een farmaceutische bereiding een gepersonaliseerd medicijn is, kunnen farmaceutische bereiders zoals Fagron nog vóór ontvangst van een voorschrift voor een bepaalde patiënt
op grote schaal geneesmiddelen bereiden, bijvoorbeeld om de voorraad van ziekenhuizen te vullen met het meest voorgeschreven gepersonaliseerde medicijn. Zelfs in dergelijke gevallen van anticiperende farmaceutische bereiding is de batch over het algemeen te klein om zulke bereiding voor de traditionele farmaceutische bedrijven (inclusief producenten van generieke geneesmiddelen) tot een lucratieve markt te maken.
Farmaceutische bereidingen kunnen zowel niet-steriel als steriel zijn. Daarnaast kan het voor de professionele medewerkers die de medicatie bereiden en toedienen zowel risicovol als niet-risicovol zijn. Enkele voorbeelden van risicovolle medicatie zijn cytostatische en nucleaire (radioactieve) medicatie.
Farmaceutische bereiding geeft voorschrijvers de mogelijkheid om patiënten een gepersonaliseerde behandeling te bieden. Het bereiden van een geneesmiddel stelt een voorschrijver in staat om andere toedieningsvormen en andere doseringen voor te schrijven die passend zijn voor de specifieke behoeften van een patiënt. Dit draagt bijvoorbeeld bij aan het verminderen van bijwerkingen, waardoor patiënten zich beter aan de voorgeschreven therapie houden en de therapeutische uitkomst verbetert.
Niet-steriele bereidingen omvatten tabletten, capsules, vloeistoffen, zetpillen, crèmes/zalven en suspensies. Deze opties zijn meestal samengesteld met behulp van API's in poedervorm. Deze API's zijn opgenomen in vehikels om alternatieve mechanismen van geneesmiddelafgifte te faciliteren. Andere voorbeelden kunnen betekenen dat bestaande commerciële medicijnen worden opgenomen in zalven, crèmes, of suspensies. Bijvoorbeeld het malen en mengen van tabletten in een zalfbasis
Veel patiënten zijn niet in staat om in de handel verkrijgbare toedieningsvormen van bestaande medicijnen te gebruiken, hetzij vanwege problemen met slikken of het onvermogen om orale behandeling te ondergaan wegens bijwerkingen. Bovendien kan een alternatieve doseringsvorm, zoals een lokale doseringsvorm, bijwerkingen en verslavingspotentieel verminderen en het geneesmiddel op de plaats van de aandoening afleveren, bijvoorbeeld bij de behandeling van pijn.
Steriele bereidingen zijn gewoonlijk geneesmiddelen die geïnjecteerd of geïnfuseerd worden en een groter risico op infecties en andere negatieve bijwerkingen met zich meebrengen. Steriliteit is de afwezigheid van levensvatbare micro-organismen en sterilisatie is het actieve gevalideerde proces om micro-organismen te doden. Het is de meest cruciale stap in de bereiding van steriele producten.
Voorbeelden van steriele farmaceutische bereidingen zijn injecties verpakt in spuiten, flesjes, ampullen en IV-zakken, en omvatten producten zoals TPN, cytostatica, medicijnen die worden gebruikt tijdens operaties, epidurale injecties, oogheelkundige injecties, dialyseproducten, pijnpompspuiten en cassettes. Steriele producten omvatten ook oogdruppels die voorafgaand aan een staaroperatie worden gebruikt, topische oplossingen die gebruikt worden om pijn te verzachten voorafgaand aan het toedienen van injecties of het aanbrengen van hechtingen bij kinderen, en urologische irrigaties voor de behandeling van blaaskanker.
Mortier en vijzel, door apothekers gebruikt voor farmaceutische bereidingen.
Er zijn verschillende redenen waarom patiënten gepersonaliseerde medicatie nodig hebben, waaronder:
te maken om een medicijn te registreren of te blijven produceren.
en de voorschrijver samenwerken om een medicijn te creëren dat aan de specifieke behoeften van de patiënt voldoet en rekening houdt met allergieën en andere intoleranties. Daarnaast ondervinden deze patiënten met gepersonaliseerde farmaceutische bereidingen vaak minder bijwerkingen dan met generieke medicatie.
• Nieuwe en niet-verkrijgbare therapeutische behoefte. Wanneer een patiënt niet op een beschikbare behandeling reageert, maar er in een ander rechtsgebied een medicijn is of er in de literatuur een medicijn beschreven wordt, kan een apotheker in veel gevallen dit medicijn voor de patiënt bereiden.
Productie van lang houdbare steriele injectiespuiten bij FSBA – Nederland.
| 20151 | 20133 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Resultaten (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 | herzien | 2015 | 20142 | herzien | 2013 |
| Netto-omzet | 436.934 | 421.839 | 427.560 | 472.996 | 447.056 | 342.711 | 386.119 |
| REBITDA4 | 95.727 | 90.597 | 98.733 | 106.546 | 118.450 | 79.094 | 97.950 |
| EBITDA | 92.157 | 87.364 | 92.294 | 98.845 | 113.361 | 75.231 | 88.043 |
| Bijzonder waardeverminderingsverlies | 0 | -48.364 | -47.338 | -225.564 | 0 | 0 | 0 |
| EBIT | 74.607 | 17.881 | 28.845 | -150.338 | 94.336 | 66.318 | 73.909 |
| Nettowinst (verlies) | 47.047 | -18.112 | -24.948 | -202.283 | 43.190 | 41.824 | 43.783 |
| Recurrente nettowinst5 | 49.060 | 29.603 | 44.249 | 44.249 | 46.688 | 44.330 | 45.818 |
| Brutomarge | 61,8% | 62,9% | 63,1% | 65,4% | 64,5% | 56,8% | 59,7% |
| REBITDA-marge | 21,9% | 21,5% | 23,1% | 22,5% | 26,5% | 23,1% | 25,4% |
| EBITDA-marge | 21,1% | 20,7% | 21,6% | 20,9% | 25,4% | 22,0% | 22,8% |
| Balans (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 | 2015 | 2014 | 2013 |
|---|---|---|---|---|---|
| Balanstotaal | 594.047 | 868.053 | 689.381 | 973.752 | 804.693 |
| Eigen vermogen | 184.881 | 152.875 | -64.772 | 156.948 | 155.168 |
| Operationeel werkkapitaal6 | 36.135 | 39.770 | 38.298 | 44.078 | 32.977 |
| Netto operationele capex7 | 10.032 | 14.777 | 22.052 | 12.492 | 15.800 |
| Netto financiële schuld8 | 236.197 | 285.408 | 523.846 | 448.663 | 289.181 |
| Netto financiële schuld/ geannualiseerde REBITDA | 2,48 | 3,18 | - | 3,18 | 2,61 |
| Gemiddeld aantal uitstaande aandelen | 71.740.277 | 53.956.847 | 31.303.765 | 30.758.685 | 30.646.532 |
EBITDA voor corporate kosten en niet-recurrent resultaat uit voortgezette bedrijfsactiviteiten. 5. Recurrente nettowinst is de nettowinst voor niet-recurrente elementen en herwaardering van financiële derivaten, gecorrigeerd voor belastingen. 6. Operationeel werkkapitaal is de som van voorraden en handelsvorderingen, verminderd met de handelsschulden. 7. Netto operationele capex wordt gedefinieerd als de verworven en geproduceerde vaste immateriële en materiële activa (exclusief acquisities),
verminderd met de verkochte activa. 8. Netto financiële schuld is de som van langlopende en kortlopende financiële verplichtingen, verminderd met geldmiddelen (exclusief financiële instrumenten) en kasequivalenten.
| 20159 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| 2017 | 2016 | herzien | 2015 | 2014 | 2013 |
| 84.247 | 67.504 | 73.311 | 73.311 | 101.696 | 63.078 |
| -11.741 | -22.932 | -46.276 | -46.276 | -193.785 | -63.533 |
| -304.391 | 171.438 | -61.460 | -61.460 | 64.990 | 66.525 |
| -231.885 | 216.010 | -34.426 | -34.426 | -27.099 | 66.069 |
| Gegevens per aandeel (euro) | 2017 | 2016 | 201510 herzien |
2015 | 2014 | 2013 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nettowinst11 | 0,65 | -0,38 | -6,46 | -6,47 | 1,41 | 1,36 |
| Recurrente nettowinst | 0,68 | 0,55 | 1,41 | 1,41 | 1,52 | 1,45 |
| Dividend | 0,10 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 1,00 | 0,72 |
| Slotkoers (ultimo jaar) | 11,42 | 9,71 | 7,06 | 7,06 | 34,72 | 27,64 |
| Marktkapitalisatie12 | 820.098.164 | 697.819.840 226.709.499 226.709.499 1.091.296.819 866.745.015 |
| Werknemers | 2017 | 2016 | 201513 herzien |
2015 | 2014 | 2013 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| FTE per 31 december14 | 2.054 | 1.991 | 2.017 | 2.184 | 2.143 | 1.600 |
het aandeel op 31 december. 13. FTE 2015 zijn herzien voor de toepassing van IFRS 5. 14. FTE zijn op basis van voortgezette bedrijfsactiviteiten.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 | Δ |
|---|---|---|---|
| Omzet | 436.934 | 421.839 | +3,6% |
| REBITDA1 | 95.727 | 90.597 | +5,7% |
| REBITDA-marge | 21,9% | 21,5% |
1 EBITDA voor niet-recurrent resultaat.
De omzet van Fagron steeg in 2017 met 3,6% (2,1% tegen constante wisselkoersen) naar 436,9 miljoen euro. De organische omzetgroei was 4,2% (2,7% tegen constante wisselkoersen); alle regio's waar Fagron actief is hebben daaraan bijgedragen. De REBITDA steeg met 5,7% naar 95,7 miljoen euro. De REBITDA als percentage van de omzet steeg met 40 basispunten naar 21,9%. Zuid-Amerika Noord-Amerika Europa
De netto financiële schuld daalde in 2017 met 49,2 miljoen euro naar 236,2 miljoen euro, vooral als gevolg van de sterke operationele kasstroom van 84,2 miljoen euro. De netto financiële schuld/REBITDA-ratio kwam met 2,48 op 31 december 2017 ruimschoots onder het niveau van 3,25 zoals vastgesteld in de Revolving Credit Facility en de Note Purchase Agreement. In april 2017 heeft Fagron de 45 miljoen US-dollar 4,15% serie A senior notes en de 22,5 miljoen euro 3,55% serie B senior notes afgelost. Op 3 juli 2017 werd de obligatielening van 225 miljoen euro volledig afgelost. Deze obligatielening, HL Technology Essentials Brands FCS
die genoteerd was op Euronext Brussels onder ISIN-code BE0002180462, werd op 2 juli 2012 door Fagron uitgegeven tegen een vaste jaarlijkse brutorente van 4,75% en een looptijd van 5 jaar. De laatste handelsdag van de obligatielening, bestaande uit 225.000 obligaties met een nominale waarde van 1.000 euro per obligatie, was 28 juni 2017. Op 29 juni 2017 werd de obligatie uit de notering gehaald.
In oktober 2017 heeft Fagron een nieuwe gecommitteerde kredietfaciliteit van 80 miljoen euro afgesloten met ING Belgium SA/NV, ABN AMRO Bank NV, KBC Bank NV en BNP Paribas Fortis SA/NV. De overeenkomst voor de nieuwe kredietfaciliteit heeft een looptijd tot april 2021 en bevat dezelfde convenanten als de bestaande kredietfaciliteiten van Fagron. De nieuwe kredietfaciliteit heeft betere voorwaarden dan de in 2017 afgeloste obligatielening en US-senior notes.
De nieuwe 503B-bereidingsfaciliteit voor steriele bereidingen in Wichita (Kansas, Verenigde Staten) is sinds maart 2017 operationeel. Deze faciliteit heeft een omvang van 5.000 m2 , waarvan 1.200 m2 aan clean rooms, en heeft de beschikking over geautomatiseerde steriele vulsystemen en eigen microbiologische en chemische validatie en kwaliteitscontrole. De faciliteit heeft op dit moment licenties in 49 staten, waaronder de belangrijke staten New York, Texas, Florida en Californië.
In juni 2017 is de nieuwe bereidingsfaciliteit in Hoogeveen (Nederland) geopend. Deze faciliteit is gespecialiseerd in het bereiden van langhoudbare glazen voorgevulde (steriele) injectiespuiten ten behoeve van de ziekenhuismarkt. De injectiespuiten hebben unieke kenmerken, waaronder kleurcodering, Tall Man lettering en 2D-codering voor toedienregistratie, die bijdragen aan optimale medicatieveiligheid. Deze nieuwe faciliteit speelt een belangrijke rol in de strategie van Fagron om haar positie binnen ziekenhuizen te versterken.
In juni 2017 is de verkoop van een bereidingsfaciliteit in Parijs (Frankrijk) afgerond. De Raad van Bestuur heeft besloten tot verkoop omdat deze bereidingsfaciliteit slechts beperkt winstgevend was en weinig groeipotentieel had. De bereidingsfaciliteit realiseerde een omzet van 9,7 miljoen euro in 2016.
In de tweede jaarhelft is de buy-andbuild-strategie weer voortgezet met overnames in Kroatië en Brazilië. In augustus werd de overname van het in Zagreb gevestigde Kemig afgerond. Kemig is een toonaangevende leverancier van farmaceutische grondstoffen en verpakkingsmaterialen aan apotheken en groothandels in Kroatië en Bosnië en Herzegovina. In oktober werd de overname van het in São Paulo gevestigde All Chemistry afgerond. All Chemistry is een gerenommeerde leverancier van farmaceutische grondstoffen voor bereidingsapotheken in Brazilië.
In 2017 heeft een aantal wijzigingen in het management van Fagron plaatsgevonden. CEO Hans Stols is in november opgevolgd door de heer Rafael Padilla. De heer Padilla (Spaanse nationaliteit) is afgestudeerd in de farmaceutische wetenschappen aan de universiteit van Barcelona en volgde
een program for management development (PMD) aan de IESE Business School. Hij startte zijn carrière bij Fagron in Nederland in 2002 en is sinds begin 2012 lid van het Directiecomité van Fagron.
Volgend op de benoeming van Rafael Padilla is Ivan Marostica aangesteld als Area General Manager Fagron Zuid-Amerika. De heer Marostica (Braziliaanse nationaliteit) heeft Bedrijfskunde gestudeerd aan de Pontifical Catholic University of Campinas en is al ruim 16 jaar actief in de Braziliaanse markt voor farmaceutische bereidingen. Ivan Marostica was een van de oprichters van Pharma Nostra (thans: Infinity Pharma), een Braziliaanse onderneming die in 2011 door Fagron werd overgenomen.
Blake Keller heeft Rita Hoke opgevolgd als President van Fagron Noord-Amerika. De heer Keller (Amerikaanse nationaliteit) is afgestudeerd als apotheker en is de afgelopen 17 jaar in verschillende rollen werkzaam geweest bij Walgreens Boots Alliance en Premise Health.
De heer Marcello Bergamini is aangesteld als Area General Manager Europa, met uitzondering van Nederland en België. De heer Bergamini (Italiaanse nationaliteit) is afgestudeerd als apotheker en al ruim acht jaar werkzaam bij Fagron, voorheen in de functie van General Manager van Fagron Italië.
Het leiderschapsteam bestond medio 2017 uit:
| Rafael Padilla | Chief Executive Officer |
|---|---|
| Karin de Jong | Chief Financial Officer |
| Constantijn van Rietschoten | Chief Communications Officer |
| Tomasz Kania | Chief Operations Officer |
| Blake Keller | President Noord-Amerika |
| Ivan Marostica | Area General Manager Zuid-Amerika |
| Marcello Bergamini | Area General Manager Europa (exclusief Benelux) |
Fagron Hellas – Griekenland.
Het segment Europa omvat de activiteiten in Europa, Zuid-Afrika en Australië. In alle landen is Fagron actief met de verkoop van Essentials en Brands, terwijl Fagron in Nederland, België, Tsjechië en Zuid-Afrika ook Compounding Services aan haar klanten aanbiedt. Het segment Europa was in 2017 goed voor een omzet van 249,1 miljoen euro (57,0% van de groepsomzet). Het shared service center van Fagron is gevestigd in Rotterdam (Nederland). Fagron is sinds de oprichting van de onderneming in 1990 actief in Europa.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 | Δ | |
|---|---|---|---|---|
| Omzet | 249.082 | 246.904 | +0,9% | |
| REBITDA1 | 63.301 | 63.138 | +0,3% | |
| 1 EBITDA voor niet-recurrent resultaat. |
REBITDA-marge | 25,4% | 25,6% |
De omzet van het segment Europa steeg in 2017 met 0,9% (0,5% tegen constante wisselkoersen) naar 249,1 miljoen euro. Gecorrigeerd voor de overname van Kemig (Kroatië) en de verkoop van de bereidingsfaciliteit in Parijs (Frankrijk), bedroeg de organische omzetgroei 2,4% (1,9% tegen constante wisselkoersen). De REBITDA nam met 0,3% toe tot 63,3 miljoen euro. De REBITDA als percentage van de omzet daalde met 20 basispunten naar 25,4%. Essentials Brands FCS
De organische groei in 2017 werd geremd door een beperkte beschikbaarheid van farmaceutische grondstoffen. Hierdoor ontstonden achterstanden bij het uitleveren van grondstoffen aan klanten. In het vierde kwartaal van 2017 zijn belangrijke stappen gezet in de richting van een structurele oplossing waarbij de capaciteit voor het analyseren van grondstoffen wordt vergroot terwijl tegelijkertijd de afhankelijkheid van externe partijen wordt beperkt. Naar verwachting zullen de achterstanden in april 2018 grotendeels zijn ingelopen.
In juni 2017 heeft Fagron een nieuwe bereidingsfaciliteit in Hoogeveen (Nederland) geopend. Deze faciliteit is gespecialiseerd in het bereiden van lang-houdbare glazen voorgevulde (steriele) injectiespuiten ten behoeve van de ziekenhuismarkt. De injectiespuiten hebben unieke kenmerken, waaronder kleurcodering, Tall Man lettering en 2D-codering voor toedienregistratie, die bijdragen aan optimale medicatieveiligheid. Deze nieuwe faciliteit speelt een belangrijke rol in de strategie van Fagron om haar positie binnen ziekenhuizen te versterken.
In juni 2017 heeft Fagron de verkoop van een bereidingsfaciliteit in Parijs (Frankrijk) afgerond. De Raad van Bestuur heeft besloten tot verkoop omdat de Franse bereidingsfaciliteit beperkt winstgevend is en over weinig groeipotentieel beschikt. De bereidingsfaciliteit realiseerde een omzet van 9,7 miljoen euro in 2016. De activiteiten en resultaten van de bereidingsfaciliteit in Parijs zijn per 1 juli 2017 gedeconsolideerd.
Fagron Steriele Bereidingsapotheek - Nederland.
Kemig - Kroatië.
In augustus 2017 heeft Fagron de overname van Kemig afgerond. Kemig is een toonaangevende leverancier van farmaceutische grondstoffen en verpakkingsmaterialen aan apotheken en groothandels in Kroatië en Bosnië en Herzegovina. Het in Zagreb (Kroatië) gevestigde Kemig heeft in 2016 een omzet van ongeveer 4 miljoen euro behaald en een EBITDA-marge die beneden het gemiddelde van Fagron Europa ligt. Kemig wordt vanaf 1 juli 2017 geconsolideerd.
Na afronding van de overname is direct gestart met de integratie van Kemig waarbij onder meer wordt gekeken naar schaalvoordelen bij inkoop, analyse en herverpakken van farmaceutische grondstoffen, het stroomlijnen van de organisatie en de uitbreiding van het assortiment van Kemig met onder meer de producten en concepten (Brands) van Fagron. Op termijn zal de naam Kemig worden gewijzigd in Fagron Kroatië.
In 2017 werd Nourisil™ MD, een in 2016 door Fagron ontwikkeld medisch hulpmiddel, met succes internationaal geïntroduceerd. Nourisil™ MD is een ultralichte, transparante, zelfdrogende siliconen-gel die is ontwikkeld voor de behandeling en preventie van nieuwe en oude littekens die zijn ontstaan door operatie, verwonding of verbranding van de huid. Nourisil™ MD bevat een unieke mix van vijf siliconen en vitamine E die de vochtgraad in de huid in balans houdt en littekens vermindert.
Ons genetisch materiaal is opgebouwd uit ongeveer 25.000 genen. Alle genen samen vormen het genoom. Het menselijk genoom is compact verpakt in 23 paren chromosomen. Elk chromosoom is een lange opgewonden DNA-streng en bevat ongeveer duizend genen. SNP's ('snips') of Single Nucleotide Polymorfisms zijn variaties in het genetisch materiaal waarbij er één nucleotide anders is. SNP's bepalen voor een belangrijk deel waarom we verschillen van elkaar.
Fagron heeft een op DNAmicroarray-analyse gebaseerde TrichoTest™ ontwikkeld. Bij een DNA-microarray-analyse laat men DNA, dat in stukjes is geknipt, reageren met een SNP-chip om een individueel SNP-patroon te verkrijgen voor de 15 genen die gerelateerd zijn aan alopecia. Hiermee is het mogelijk om een gepersonaliseerde en wetenschappelijk onderbouwde alopecia-behandeling voor te schrijven gebaseerd op de vehikels van het TrichoConcept® van Fagron (zie pagina 29).
FagronLab® capsulevulmachine.
FagronLab® magneetroerder met digitale thermometer.
FagronLab® zalfmolen.
FagronLab® LAF-kast.
FagronLab® (semi-)automatisch mengapparaat.
FagronLab® (www.fagronlab.com) is de eerste wereldwijde productlijn van bereidingsapparatuur en toebehoren die speciaal is ontworpen en ontwikkeld door Fagron. De producten van FagronLab® voldoen aan de wensen en stringente eisen van apotheken die medicatie bereiden. Het ontwerp en de werking van de apparatuur biedt een hoge mate van nauwkeurigheid en gebruiksgemak voor apothekers en apothekersassistenten bij hun dagelijkse bereidingsactiviteiten.
De bereidingsapparatuur van FagronLab® sluit volledig aan bij de missie en visie van Fagron om hoogwaardige, veilige en kwalitatieve farmaceutische bereidingen aan patiënten te leveren door het bereidingsproces in apotheken te optimaliseren.
In 2017 is FagronLab® in Zuid-Europa en Zuid-Amerika op de markt gebracht. In 2018 zal de apparatuur van FagronLab® in de rest van Europa en de Verenigde Staten worden geïntroduceerd.
Fagron Technologies – Brazilië.
Het segment Zuid-Amerika omvat de activiteiten in Brazilië (Essentials en Brands) en Colombia (Compounding Services). Het segment Zuid-Amerika was in 2017 goed voor een omzet van 103,3 miljoen euro (23,6% van de groepsomzet). Het shared service center van Fagron is gevestigd in São Paulo (Brazilië). Fagron is sinds 2010 actief in Zuid-Amerika.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 | Δ | |
|---|---|---|---|---|
| Omzet | 103.282 | 91.130 | 13,3% | |
| REBITDA1 | 20.815 | 18.072 | 15,2% | |
| 1 EBITDA voor niet-recurrent resultaat. |
REBITDA-marge | 20,2% | 19,8% |
Het merendeel van de inkopen door Fagron Brazilië vindt plaats in US-dollar. Door de versterking van de Braziliaanse real ten opzichte van de US-dollar (+8,4%), heeft Fagron Brazilië haar producten goedkoper kunnen inkopen. Dit positieve valuta-effect is, zoals gebruikelijk, volledig doorberekend aan de klanten door middel van lagere verkoopprijzen in Braziliaanse real. Er is dus een direct verband tussen de procentuele versterking van de Brazili aanse real ten opzichte van de US-dollar en de groei van Fagron Brazilië in US-dollar. De daling van de verkoop prijzen in Braziliaanse real en het negatieve effect hiervan op de omzet groei tegen constante wisselkoersen werd gecompenseerd door een sterke volumegroei, waarmee Fagron Brazilië haar marktleiderschap in Brazilië in 2017 verder heeft weten te versterken.
De omzet van het segment Zuid-Amerika steeg in 2017 met 13,3% (5,9% tegen constante wisselkoersen) naar 103,3 miljoen euro. Gecorrigeerd voor de overname van All Chemistry (Brazilië), bedroeg de organische omzet groei 11,9% (4,6% tegen constante wisselkoersen). De REBITDA nam met 15,2% toe tot 20,8 miljoen euro. De REBITDA als percentage van de omzet steeg met 40 basispunten naar 20,2%.
Fagron is marktleider in Essentials en Brands in Brazilië en actief met de merken Fagron (gevestigd in São Paulo), Infinity Pharma (Campinas), Florien (Piracicaba City), Via Farma (São Paulo) en All Chemistry (São Paulo). Het herverpakken van farmaceutische grondstoffen vindt plaats in de GMP clean rooms van Fagron Services in Anápolis. Fagron Technologies, ontwikkelaar van software en andere innovatieve tools voor bereidingsapotheken en voorschrijvers, is gevestigd in Jundiai. Het shared service center van Fagron Zuid-Amerika is gevestigd in São Paulo.
In oktober 2017 heeft Fagron de overname van All Chemistry bekendgemaakt. All Chemistry is een gerenommeerde leverancier van farmaceutische grondstoffen voor bereidingsapotheken in Brazilië. All Chemistry werd in 1997 in São Paulo opgericht door de familie Paschoal en heeft 40 medewerkers in dienst. In 2017 heeft All Chemistry een nieuwe nanotechnologielijn voor dermatologisch gebruik ontwikkeld en geïntroduceerd. De verwachting is dat de integratie van All Chemistry soepel en snel zal verlopen en dat de uitbreiding van de huidige productportefeuille en het uitgebreide klantenbestand van
Fagron in Brazilië een aanzienlijk toekomstig groeipotentieel voor All Chemistry zal opleveren.
In 2016 realiseerde All Chemistry een omzet van circa 17 miljoen Braziliaanse real (circa 4,5 miljoen euro) en een EBITDA-marge die in lijn is met de activiteiten van Fagron in Brazilië. De resultaten van All Chemistry zijn met ingang van 1 oktober 2017 volledig geconsolideerd.
De groei van Fagron Zuid-Amerika wordt voor een belangrijk deel gedreven door een innovatiegerichte organisatie die zich focust op de bestaande (vooral lifestyle-gedreven) markt, maar ook producten en concepten ontwikkelt voor nieuwe indicatiegebieden. Een essentieel element bij het ontwikkelen van innovatieve producten en concepten is wetenschappelijk onderzoek.
In 2017 hebben de bedrijven van Fagron in Zuid-Amerika onder meer de volgende Brands gelanceerd: CafeiSome®, Siliciumax® Liquido, IGrantine-F1®, Desmopressina Fagron, Drenalip®, BeanBlock®, Clausii Pro®, SlimCarb®, NiaGen®, PRE-T®, POS-T®, Prodigest®, Bowell®, Biointestil®, Dashflow® en MobyPharma®.
TrichoConcept® is een door Fagron ontwikkelde lijn van vehikels en eindproducten voor de behandeling van alopecia (haaruitval) waarbij de focus ligt op de Neogen-fase van de haarcyclus.
TrichoConcept® bestaat uit zeven bijzonder huidvriendelijke en compatibele vehikels gebaseerd op TrichoTech® technologie. De wetenschappelijk onderbouwde Tricho-Tech® technologie is gebaseerd op een phytocomplex.
Gecombineerd met indicatiespecifieke aanbevelingen voor de geschikte API's en DCI's, vehikelspecifieke aanbevelingen en gebruiksklare formuleringen voor bereidingen en stabiliteitsstudies, bieden de vehikels voorschrijvers en apothekers een gepersonaliseerde oplossing die volledig aansluit bij het type alopecia van de patiënt. De keuze van het vehikel is zeer belangrijk bij de behandeling van alopecia omdat dit in belangrijke mate de werkzaamheid van het product bepaalt.
Het gebruik van een phytocomplex bij de behandeling van alopecia wordt tevens beschouwd als een effectieve secundaire behandeling van alopecia, zeker in die gevallen dat de primaire behandeling met API's zoals minoxidil en latanoprost onvoldoende werkt of teveel bijwerkingen oplevert.
Opinies rond veiligheid en tolerantie van ingrediënten voor vehikels zijn drastisch gewijzigd als resultaat van geavanceerd wetenschappelijk onderzoek. Ter preventie van huidirritatie, bijwerkingen op de langetermijn en allergieën, bevatten de TrichoConcept®-vehikels geen schadelijke, verouderde of controversiële ingrediënten. De uiterst zorgvuldige selectie van ingrediënten en het gebruik van emulgatoren en bewaarmiddelen, heeft geresulteerd in vehikels die veilig kunnen worden gebruikt door alle patiënten, inclusief kinderen en ouderen.
In 2017 is TrichoConcept® in Zuid-Amerika en Zuid-Europa geïntroduceerd. In 2018 zal dat ook in de rest van Europa en de Verenigde Staten gebeuren.
Fagron, Inc. – Verenigde Staten.
Het segment Noord-Amerika omvat de activiteiten van Fagron in de Verenigde Staten, waar zij actief is met de verkoop van Essentials, Brands en Fagron Compounding Services. Het segment Noord-Amerika was in 2017 goed voor een omzet van 77,8 miljoen euro (17,8% van de groepsomzet). Fagron is sinds 2010 actief in Noord-Amerika.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 | Δ | |
|---|---|---|---|---|
| Omzet | 77.769 | 76.147 | 2,1% | |
| REBITDA1 | 11.461 | 8.912 | 28,6% | |
| 1 EBITDA voor niet-recurrent resultaat. |
REBITDA-marge | 14,7% | 11,7% |
De omzet van het segment Noord-Amerika steeg in 2017 met 2,1% (4,2% tegen constante wisselkoersen) naar 77,8 miljoen euro. De REBITDA nam met 28,6% toe tot 11,5 miljoen euro. De REBITDA als percentage van de omzet steeg met 300 basispunten naar 14,7% in vergelijking met 2016. Essentials Brands
In de Verenigde Staten heeft Fagron bereidingsfaciliteiten in Las Vegas (Nevada), Wichita (twee, Kansas) en Tampa (Florida). Drie van deze faciliteiten zijn bij de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) geregistreerd als een Human Drug Compounding Outsourcing Facility Under Section 503B of the Federal Food, Drug and Cosmetic Act (FD&C Act). De faciliteit in Tampa voldoet aan Section 503A of the FD&C Act. De faciliteiten zijn gespecialiseerd in de bereiding of productie van steriele geneesmiddelen voor ziekenhuizen, klinieken, dialysecentra en dagbehandelingsklinieken.
Het is voor ziekenhuizen lastig om aan de steeds stringentere wet- en regelgeving en de toenemende kwaliteitseisen voor de productie van steriele geneesmiddelen te voldoen. Daarnaast is de algemene bewustwording van
kwaliteit bij het bereiden van geneesmiddelen de laatste jaren sterk toegenomen. In de zoektocht naar een betere kwaliteit en efficiëntie, kiezen ziekenhuizen in toenemende mate voor het uitbesteden van hun steriele bereidingen aan daarin gespecialiseerde partijen zoals Fagron.
De omzet van de steriele bereidingsactiviteiten steeg in 2017 met 15,5% (17,8% tegen constante wisselkoersen). De steriele activiteiten hebben in 2017 conform verwachting gepresteerd. De nieuwe 503B-faciliteit in Wichita heeft in 2017 licenties ontvangen van de staten Alabama, Arkansas, Maine, Massachusetts, Michigan, New York waardoor het aantal ontvangen licenties op 48 komt. Begin 2018 werd de licentie van Californië ontvangen. Naar verwachting zullen de resterende licenties (Indiana en North-Dakota) in de loop van 2018 worden ontvangen. De andere 503B-faciliteit in Wichita en de 503B-faciliteit in Las Vegas beschikken beide over 51 licenties.
Fagron is in de Verenigde Staten met de merken Fagron en B&B Pharmaceuticals actief in de ontwikkeling en verkoop van Essentials en Brands aan apotheken en in toenemende mate ook aan ziekenhuizen. Fagron is gevestigd in St. Paul (Minnesota) terwijl B&B Pharmaceuticals is gevestigd in Denver (Colorado).
De verkoop van grondstoffen en concepten voor farmaceutische bereidingen daalt in 2017 met 24,3% (-22,8% tegen constante wisselkoersen) ten opzichte van 2016. Dit is het gevolg van de in 2015 gewijzigde vergoedingssystematiek in de Verenigde Staten. In het vierde kwartaal van 2017 daalde de omzet tegen constante wisselkoersen met 7,1%, maar was stabiel in vergelijking met de voorgaande kwartalen in 2017.
UniSpend® is een elegant, gebruiksvriendelijk en natuurlijk vehikel voor de bereiding van vloeibare orale toedieningsvormen voor humaan en veterinair gebruik. UniSpend® maakt gebruik van triglyceriden die bestand zijn tegen oxidatie en die geen conserveringsmiddelen bevatten. UniSpend® is watervrij en daarom uitermate geschikt voor API's die niet stabiel zijn in water, bevat geen conserveringsmiddelen, allergenen, kleurstoffen en is BHT-vrij. Er zijn twee varianten beschikbaar, een gezoete en een neutrale variant, voor doseringsflexibiliteit wanneer smaakmaskering belangrijk is.
Begin april 2018 heeft Fagron de overname van Humco aangekondigd. Humco is een toonaangevende ontwikkelaar, fabrikant en leverancier van gepatenteerde vehikels (toedieningsvormen) en farmaceutische merkproducten aan meer dan 45.000 apotheken in de Verenigde Staten (VS). De overnamesom voor Humco bedraagt 47,5 miljoen US-dollar (ongeveer 38,6 miljoen euro) in contanten met de mogelijkheid voor een performance gerelateerde earn-out van maximaal 22,5 miljoen US-dollar (ongeveer 18,3 miljoen euro) in contanten over een periode van twee jaar. De transactie omvat alle technologieën, wetenschappelijke data en patenten en handelsmerken, evenals de productiefaciliteit van Humco in Texas (VS).
Humco, opgericht in 1872 als Hutchison Medicine Company, realiseerde een omzet van ongeveer 32 miljoen US-dollar (ongeveer 26 miljoen euro) en een EBITDA-marge overeenkomend met die van de activiteiten van Fagron Noord-Amerika in 2017. Het bedrijf is
gericht op het ontwikkelen, produceren en commercialiseren van innovatieve gepatenteerde vehikels (waaronder topische en transdermale crèmes, siropen en suspensies) en farmaceutische merkproducten die contant worden betaald door de klant (geen vergoeding). In 2016 heeft Humco een beperkt portfolio van farmaceutische grondstoffen aan haar productaanbod toegevoegd. Humco levert aan meer dan 45.000 apotheken in de VS, voornamelijk indirect via apothekersketens en groothandels. Humco is gevestigd in Austin (Texas) en heeft een state-ofthe-art FDA-geregistreerde cGMP productiefaciliteit in Texarkana (Texas).
Het hoogwaardige portfolio van farmaceutische merkproducten en veel gebruikte gepatenteerde vehikels, die worden geleverd aan een breed klantenbestand van apotheekketens en groothandels in de VS, vormen een belangrijke aanvulling op het uitgebreide assortiment van farmaceutische grondstoffen van Fagron. Door het combineren van de twee bedrijven wordt een sterk concurrerend bedrijf gecreëerd met aanzienlijke schaal, wat
de marktpositie van Fagron in de VS zal versterken. De wereldwijde aanwezigheid en leidende marktposities in Europa en Zuid-Amerika stellen Fagron in staat om de innovatieve farmaceutische merkproducten en vehikels van Humco met succes buiten de VS te introduceren en te laten groeien.
Blake Keller heeft Rita Hoke opgevolgd als President van Fagron Noord-Amerika. Mevrouw Hoke heeft Fagron Noord-Amerika door een moeilijke periode heen geleid en gezorgd voor een stabiele basis. Nu een stevig fundament is gelegd, is het tijd voor een fase van versnelde groei waarvoor een ander type leiderschap is vereist. Met de benoeming van de heer Keller (Amerikaanse nationaliteit) zal het groeipotentieel van Fagron Noord-Amerika verder gerealiseerd kunnen worden.
In juli heeft Fagron in de Verenigde Staten de LETS GEL KIT® geïntroduceerd. De LETS GEL KIT® is een gebruiksvriendelijke en kanten-klare-kit voor plaatselijke verdovingen, bijvoorbeeld bij het hechten van wonden bij kinderen. De kit bevat SaturaGel®, een door Fagron ontwikkelde gel die is ontworpen om het wegstromen van medicatie uit het behandelgebied te beperken. Daarnaast bevat de kit de juiste hoeveelheid van de benodigde werkzame stoffen (lidocaïne, epinefrine, tetracaïne en natriummetabisulfiet) en alle overige materialen die nodig zijn voor de bereiding.
Steriele injectiespuiten geproduceerd door de faciliteiten van Fagron in Wichita.
Het segment HL technology richt zich op de ontwikkeling, productie en introductie van innovatieve precisiecomponenten en orthopedische tools voor de dentale, medische en horloge industrie. HL Technology is gevestigd in La Chaux-de-Fonds (Zwitserland).
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 | Δ |
|---|---|---|---|
| Omzet | 6.802 | 7.659 | -11,2% |
| REBITDA1 | 150 | 475 | -68,5% |
| REBITDA-marge | 2,2% | 6,2% |
1 EBITDA voor niet-recurrent resultaat.
Easy™ is een steriele momentsleutel voor de orthopedische markt.
Omega™ is een universele momentsleutel voor de dentale markt.
De omzet van HL Technology daalde in 2017 met 11,2% (-9,5% tegen constante wisselkoersen) naar 6,8 miljoen euro. De REBITDA daalde met 0,3 miljoen euro naar 0,2 miljoen euro. De effecten van het in het tweede kwartaal van 2017 uitgevoerde kostenbesparingsprogramma waren in de tweede jaarhelft van 2017 al duidelijk zichtbaar.
In 2017 heeft HL Technology het productaanbod vergroot met het aanbieden van de – van idee tot product – ontwikkeling van micro mechanische medische hulpmiddelen. HL Technology beschikt over meerdere competenties, waaronder: ontwerp, engineering, projectmanagement en het uitwerken van masterfiles voor de CE-markering en FDA-goedkeuring. HL Technology beschikt daarnaast over tal van productiemogelijkheden, waaronder clean room assemblage en de uiteindelijke validatie van de afgewerkte producten. Deze aanpak maakt HL Technology tot een unieke partner gedurende het gehele ontwikkeltraject tot commercialisatie. Vanuit het standpunt van de klant bezien, vermindert het 'one-stop-shop' principe de complexiteit.
Easy™ is een gepatenteerde steriele momentsleutel voor de orthopedische markt die slechts eenmalig bruikbaar is. Het product wordt beschermd door twee patenten die beiden gerelateerd zijn aan het mechanisme van de momentsleutel.
De gepatenteerde Click™ momentsleutel wordt gebruikt in de orthopedische chirurgie om implantaten in rug, knie, heup, schouder en ook kleinere gewrichten vast te zetten met schroeven. Met het gebruik van dit instrument wordt voorkomen dat de schroeven te vast worden aangedraaid.
Omega™ is de nieuwste generatie van universele momentsleutels voor de dentale markt. Deze innovatie wordt gebruikt voor het vastzetten van een bevestigingsmiddel van dentale implantaten.
Omega™ is verenigbaar met alle dentale implantaatmerken. HL Technology is de enige producent van momentsleutels die al in overeenstemming zijn met de nieuwe regelgeving voor de CE-markt die in 2020 in werking zal treden.
Fagron Johannesburg – Zuid-Afrika.
Het aandeel Fagron is genoteerd aan Euronext Brussels en Euronext Amsterdam. Het aandeel is opgenomen in de BEL Mid Index en in de Amsterdam Smallcap Index (AScX). Opties op gewone aandelen Fagron worden verhandeld op Euronext Derivatives Brussels, de derivatenmarkt van Euronext. Deze Amerikaanse-stijl opties expireren op de derde vrijdag van de contractmaand en hebben initiële looptijden van 1, 2, 3, 6, 9 en 12 maanden. Elke optie vertegenwoordigt 100 aandelen Fagron en wordt gecleard door LCH.Clearnet SA.
Per 31 december 2017 bedroeg de beurswaarde van Fagron 820,1 miljoen euro, een stijging van 17,5% in vergelijking met 31 december 2016. Op 31 december 2017 waren er 71.843.904 aandelen in omloop.
Op 31 december 2017 bedraagt het aantal stemrechtverlenende effecten 71.843.904. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedraagt 71.843.904. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 494.192.221,68 euro.
ISIN-code: BE0003874915 Euronext: FAGR
ISIN-code: BE0003874915 Euronext Derivatives Brussels: RCU
De slotkoers van het aandeel Fagron in 2017 bedroeg 11,42 euro per aandeel, 17,5% hoger dan de slotkoers van 2016 (9,71 euro per aandeel). In dezelfde periode steeg de BEL Mid-index met 6,7%, terwijl de AScX-index in 2017 met 31,0% steeg.
Op basis van de Belgische Wet van 2 mei 2007 op de openbaarmaking van belangrijke deelnemingen in beursgenoteerde ondernemingen, heeft Fagron kennisgevingen van deelneming ontvangen. In de onderstaande tabel wordt de aandeelhoudersstructuur per 31 maart 2018 weergegeven. In artikel 11 van de statuten van Fagron is bepaald dat deelnemingen moeten worden gemeld zodra zij een drempel van 3%, 5% en veelvouden van 5% overschrijden.
| Aantal aandelen | % van effectieve stemrechten |
|
|---|---|---|
| Waterland Private Equity Fund VI C.V., Filiep Balcaen en |
||
| Fagron NV | 22.656.725 | 31,54% |
| Alychlo NV/ Marc Coucke | 10.749.267 | 14,96% |
| JPMorgan Asset Management | ||
| Holdings Inc. | 2.461.438 | 3,43% |
| Evermore Global Advisors, LCC | 2.203.472 | 3,07% |
| Adrianus van Herk | 2.171.279 | 3,00% |
| Carmignac Gestion* | 1.492.006 | 4,65% |
* De kennisgeving van deelneming van Carmignac Gestion is ontvangen op 18 maart 2016 en is gebaseerd op een noemer van 32.111.827.
De Raad van Bestuur van Fagron zal aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 14 mei voorstellen om een brutodividend van 0,10 euro per aandeel uit te keren over het boekjaar 2017. Het nettodividend bedraagt 0,075 euro per aandeel. Dit is het brutodividend verminderd met de roerende voorheffing die in België 25% bedraagt.
Fagron hecht veel waarde aan een goede, open en tijdige communicatie met investeerders, analisten en anderen met een (financiële) belangstelling in de onderneming, met als doel hen zo goed en tijdig mogelijk te informeren over het beleid en de ontwikkelingen binnen de onderneming. Fagron zoekt actief de dialoog met bestaande en potentiële investeerders evenals met analisten die het aandeel volgen. Dit jaarverslag is een van de middelen daartoe. Alle overige relevante informatie, zoals (half)jaarcijfers, trading updates, persberichten en achtergrondinformatie, is te raadplegen op investors.fagron.com.
Vragen van (potentiële) investeerders, analisten, journalisten en andere geïnteresseerden kunnen worden gesteld aan:
Constantijn van Rietschoten Chief Communications Officer +31 6 53 69 15 85 constantijn.van.rietschoten@fagron. com
| 14 mei | Algemene |
|---|---|
| Vergadering van | |
| Aandeelhouders | |
| 3 augustus* | Halfjaarcijfers 2018 |
| 11 oktober* | Trading update, |
| derde kwartaal 2018 |
* Resultaten en trading updates worden om 07.00 uur gepubliceerd.
| Beurshandel | 2017 | 2016 | 2015 | 2014 | 2013 |
|---|---|---|---|---|---|
| Hoogste koers | € 13,50 | € 10,59 | € 43,92 | € 44,98 | € 27,90 |
| Laagste koers | € 9,00 | € 4,08 | € 3,70 | € 24,63 | € 15,50 |
| Slotkoers ultimo boekjaar | € 11,42 | € 9,71 | € 7,06 | € 34,72 | € 27,64 |
| Hoogste dag volume | 1.758.530 | 1.729.879 | 5.759.396 | 705.581 | 494.244 |
| Laagste dag volume | 45.321 | 56.184 | 8.792 | 13.635 | 5.575 |
| Gemiddeld dag volume | 212.951 | 351.225 | 328.233 | 99.032 | 66.121 |
| Dividend | € 0,10 | - | - | € 1,00 | € 0,72 |
| Dividendrendement tegen slotkoers | 0,9% | - | - | 2,9% | 2,6% |
| Marktkapitalisatie ultimo boekjaar | € 820.098.164 | € 697.819.840 | € 226.709.499 | € 1.091.296.819 | € 866.745.015 |
Pharmaline – Nederland.
Fagron heeft met ingang van 2017 de rapportagestructuur en presentatie van de financiële resultaten per segment gewijzigd om deze in lijn te brengen met de wijze waarop de onderneming wordt aangestuurd. De resultaten van Fagron worden vanaf 2017 verantwoord onder de segmenten Fagron Europa, Fagron Zuid-Amerika, Fagron Noord-Amerika en HL Technology.
De totale omzet van Fagron bedroeg in 2017 436,934 miljoen euro, een stijging van 3,6% ten opzichte van 421,839 miljoen in 2016. De omzetgroei wordt gedragen door alle regio's waarin Fagron actief is.
De omzet van het segment Fagron Europa steeg in 2017 met 0,9% (0,5% tegen constante wisselkoersen) naar 249,082 miljoen euro. Gecorrigeerd voor de overname van Kemig (Kroatië) en de verkoop van de bereidingsfaciliteit in Parijs (Frankrijk), bedroeg de organische omzetgroei 2,4% (1,9% tegen constante wisselkoersen). De REBITDA nam met 0,3% toe tot 63,301 miljoen euro. De REBITDA als percentage van de omzet daalde met 20 basispunten naar 25,4%.
De organische groei in Europa werd in de tweede jaarhelft van 2017 geremd door een beperkte beschikbaarheid van farmaceutische grondstoffen van Fagron. Hierdoor zijn achterstanden ontstaan bij het uitleveren van grondstoffen aan klanten. In het vierde kwartaal van 2017 zijn belangrijke stappen gezet voor een structurele oplossing waarbij de capaciteit voor het analyseren van grondstoffen wordt vergroot terwijl tegelijkertijd de afhankelijkheid van externe partijen wordt beperkt. Naar verwachting zullen de achterstanden in april 2018 grotendeels ingelopen zijn.
In juni 2017 heeft Fagron een nieuwe bereidingsfaciliteit in Hoogeveen
(Nederland) in gebruik genomen. Deze faciliteit is gespecialiseerd in het bereiden van langhoudbare glazen voorgevulde (steriele) injectiespuiten ten behoeve van de ziekenhuismarkt. Deze nieuwe faciliteit speelt een belangrijke rol in de strategie van Fagron om haar positie binnen ziekenhuizen te versterken. In juni 2017 heeft Fagron eveneens de verkoop van een bereidingsfaciliteit in Parijs (Frankrijk) afgerond. De activiteiten en resultaten van de bereidingsfaciliteit in Parijs zijn per 1 juli 2017 gedeconsolideerd. In augustus 2017 heeft Fagron de overname van Kemig afgerond. Kemig is een toonaangevende leverancier van farmaceutische grondstoffen en verpakkingsmaterialen aan apotheken en groothandels in Kroatië en Bosnië en Herzegovina. Kemig is per 1 juli 2017 geconsolideerd.
De omzet van het segment Fagron Zuid-Amerika steeg in 2017 met 13,3% (5,9% tegen constante wisselkoersen) naar 103,282 miljoen euro. Gecorrigeerd voor de overname van All Chemistry (Brazilië), bedroeg de organische omzetgroei 11,9% (4,6% tegen constante wisselkoersen). De REBITDA nam met 15,2% toe tot 20,815 miljoen euro. De REBITDA als percentage van de omzet steeg met 40 basispunten naar 20,2%.
Het merendeel van de inkopen door Fagron Brazilië vindt plaats in US-dollar. Door de versterking van de Braziliaanse real ten opzichte van de US-dollar (+8,4%), heeft Fagron Brazilië haar producten goedkoper kunnen inkopen. Dit positieve valuta-effect is, zoals gebruikelijk, volledig doorberekend aan de klanten van Fagron door middel van lagere verkoopprijzen in Braziliaanse real. Er is dus een direct verband tussen de procentuele versterking van de Braziliaanse real ten opzichte van de US-dollar en de groei van Fagron Brazilië in US-dollar. De daling van de verkoopprijzen in Braziliaanse real en het negatieve effect hiervan op de omzetgroei tegen constante wisselkoersen werd gecompenseerd door een sterke volumegroei, waarmee Fagron Brazilië haar marktleiderschap in Brazilië in 2017 verder heeft weten te versterken.
In oktober 2017 heeft Fagron de overname van All Chemistry bekendgemaakt. All Chemistry is een gerenommeerde leverancier van farmaceutische grondstoffen voor bereidingsapotheken in Brazilië. De resultaten van All Chemistry zijn met ingang van 1 oktober 2017 volledig geconsolideerd.
De omzet van het segment Noord-Amerika steeg in 2017 met 2,1% (4,2% tegen constante wisselkoersen) naar 77,769 miljoen euro. De REBITDA nam met 28,6% toe tot 11,461 miljoen euro. De REBITDA als percentage van de omzet stijgt met 300 basispunten naar 14,7% in vergelijking met 2016.
De omzet van de steriele bereidingsactiviteiten steeg in 2017 met 15,5% (17,8% tegen constante wisselkoersen). De steriele activiteiten presteren conform verwachting. De nieuwe 503B-faciliteit in Wichita heeft in 2017 licenties ontvangen van zes staten waardoor het aantal ontvangen licenties op 48 komt. Begin 2018 werd de licentie van Californië ontvangen, waarmee het aantal licenties op 49 komt.
De verkoop van grondstoffen en concepten voor farmaceutische bereidingen daalde in 2017 met 24,3% (-22,8% tegen constante wisselkoersen) ten opzichte van 2016. Dit is het gevolg van de in 2015 gewijzigde vergoedingssystematiek in de Verenigde Staten. In 2017 heeft de omzet zich gestabiliseerd.
De omzet van HL Technology, het segment dat zich richt op de ontwikkeling, productie en introductie van innovatieve precisiecomponenten en orthopedische tools voor de dentale en medische industrie, daalde in 2017 met 11,2% (-9,5% tegen constante wisselkoersen) naar 6,802 miljoen euro.
De REBITDA nam met 0,325 miljoen euro af tot 0,150 miljoen euro. De effecten van het in het tweede kwartaal uitgevoerde kostenbesparingsprogramma waren al in de tweede jaarhelft van 2017 duidelijk zichtbaar.
De geconsolideerde brutomarge (het verschil tussen de omzet enerzijds en handelsgoederen anderzijds) bedraagt 269,215 miljoen euro in 2017. Dit komt overeen met 61,6% van de omzet ten opzichte van een brutomarge van 62,5% in 2016.
Het totaal aan operationele kosten, gedefinieerd als diensten en diverse goederen, personeelskosten, overige bedrijfskosten minus overige bedrijfsopbrengsten, bedraagt 177,058 miljoen euro, een stijging van 0,4% ten opzichte van 2016. De kostendekking, gedefinieerd als de operationele kosten ten opzichte van de brutomarge, bedraagt 65,8% in 2017.
De afschrijvingen en waardeverminderingen daalden met 16,9% van 21,119 miljoen euro in 2016 naar 17,550 miljoen euro in 2017. Deze daling is vooral te verklaren door de versnelde afschrijving van activa in 2016 bij Freedom Pharmaceuticals en Fagron Academy in de Verenigde Staten en HL Technology in Zwitserland.
De bedrijfswinst bedroeg 74,607 miljoen euro in 2017, een stijging van 317,2% of 56,726 miljoen euro in vergelijking met 2016. Deze stijging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door de opname van een bijzondere waardevermindering (impairment) in 2016.
Het financieel resultaat bedroeg -18,642 miljoen euro tegenover -24,246 miljoen euro in 2016. De verbetering wordt met name veroorzaakt door lagere rentelasten als gevolg van een lagere gemiddelde nettoschuld en een lagere rentevoet. Daarnaast waren de kosten in verband met de herfinanciering in 2016 eenmalig. De in 2016 ontvangen waivers hebben geresulteerd in een
wijziging in verwachte kasstromen waarbij de extra kosten van 10,0 miljoen euro opgenomen in 2015, in het verslagjaar 2016 als opbrengst zijn opgenomen. Deze opbrengst was niet terugkerend in 2017.
De interest rate swap kende in 2017 een positieve herwaardering van 0,713 miljoen euro. Deze interestindekking kan conform IAS 39 niet als hedging instrument geclassificeerd worden.
Het resultaat vóór belastingen kwam hiermee uit op 55,965 miljoen euro, een stijging van 62,329 miljoen euro ten opzichte van 2016. De effectieve belastingdruk, als percentage van de winst vóór belastingen, was 15,9%. De belasting is in 2017 gedaald naar 8,918 miljoen euro van 11,748 miljoen euro in 2016.
Het nettoresultaat bedroeg 47,047 miljoen euro, een stijging van 65,159 miljoen euro ten opzichte van 2016.
Het geconsolideerde balanstotaal daalde met 31,6% van 868,053 miljoen euro in 2016 naar 594,047 miljoen euro in 2017.
Het totaal aan vaste activa bedroeg 427,617 miljoen euro, een daling van 28,090 miljoen euro ten opzichte van 2016.
De immateriële vaste activa zijn met 26,511 miljoen euro afgenomen tot 344,495 miljoen euro. Deze afname werd vooral veroorzaakt door de verzwakking van de Braziliaanse real en de US-dollar ten opzichte van de euro en de verkoop van de bereidingsfaciliteit in Parijs (Frankrijk).
De materiële vaste activa zijn met 3,344 miljoen euro afgenomen tot 69,535 miljoen euro. Deze afname werd vooral veroorzaakt door de verzwakking van de Braziliaanse real en de US-dollar ten opzichte van de euro.
De netto operationele investeringen kwamen uit op 10,032 miljoen euro of 2,3% van de omzet in 2017. De netto operationele investeringen zijn vooral opgebouwd uit investeringen in nieuwe bereidingsfaciliteiten in de Verenigde Staten, Nederland en Zuid-Afrika, verbeteringen aan faciliteiten in Brazilië, België en Tsjechië, automatisering van logistieke processen en software implementaties. De eerdergenoemde bereidingsfaciliteiten zijn sinds maart 2017 (Wichita, VS) en juni 2017 (Hoogeveen, Nederland en Johannesburg, Zuid-Afrika) operationeel.
De financiële vaste activa, bestaande uit voor verkoop beschikbare financiële vaste activa en overige vaste activa, bedroegen 2,232 miljoen euro in 2017, een stijging van 0,109 miljoen euro in vergelijking met 2016.
De latente belastingvorderingen vertegenwoordigden een waarde van 11,355 miljoen euro.
Het totaal aan vlottende activa bedroeg 166,430 miljoen euro in 2017 ten opzichte van 412,346 miljoen euro in 2016, een daling van 245,916 miljoen euro. De belangrijkste wijziging was de afname van 220,622 miljoen euro aan niet vrij ter beschikking staande geldmiddelen. Deze mutatie werd met name veroorzaakt door de aflossing van de obligatielening van 225 miljoen euro. De voorraden zijn met 2,811 miljoen euro toegenomen, de handelsvorderingen namen met 0,659 miljoen euro af, de overige vorderingen waren 13,255 miljoen euro lager, terwijl geldmiddelen en equivalenten met 14,191 miljoen euro zijn gedaald.
Het totale eigen vermogen bedroeg 184,881 miljoen euro. Dit is een toename van 32,006 miljoen euro in vergelijking met 2016. Deze toename werd veroorzaakt door het resultaat in 2017 (31,636 miljoen euro) en op
aandelen gebaseerde betalingen (0,370 miljoen euro). Het totaal aan verplichtingen is afgenomen van 715,178 miljoen euro in 2016 naar 409,166 miljoen euro in 2017. Dit is een daling van 306,012 miljoen euro.
De voorzieningen zijn met 0,300 miljoen euro afgenomen tot 12,476 miljoen euro.
De pensioenverplichtingen waren 4,733 miljoen euro in 2017, een daling van 0,974 miljoen euro ten opzichte van 2016.
De latente belastingverplichtingen hebben onder meer betrekking op tijdelijke verschillen tussen rapportering en de fiscale boekhouding in de lokale entiteiten. Deze bedroegen 0,198 miljoen euro in 2017 ten opzichte van 0,236 miljoen euro in 2016.
De langlopende rentedragende financiële verplichtingen (leningen op langetermijn) bedroegen 283,518 miljoen euro in 2017, een daling van 6,915 miljoen euro ten opzichte van 2016. De kortlopende rentedragende financiële verplichtingen (leningen op korte termijn) kwamen uit op 13,450 miljoen euro in 2017, een daling van 277,109 miljoen euro ten opzichte van 2016. Deze mutaties werden met name veroorzaakt door de aflossing van de obligatielening van 225 miljoen euro.
Per 31 december 2017 bedroeg de netto financiële schuld (het totaal van kortlopende en langlopende rentedragende financiële verplichtingen, vermeerderd met overige langlopende verplichtingen en verminderd met geldmiddelen en kasequivalenten) 236,197 miljoen euro, tegenover 285,408 miljoen euro ultimo 2016.
De kortlopende handelsschulden waren 5,787 miljoen euro hoger dan in 2016 en kwamen uit op 58,950 miljoen euro.
De kortlopende winstbelasting- en personeelsverplichtingen bedroegen 27,168 miljoen euro, een afname van 7,809 miljoen euro in vergelijking met 2016.
De overige (kortlopende) schulden daalden tot 8,673 miljoen euro in 2017 ten opzichte van 18,825 miljoen euro in 2016.
Het geconsolideerde kasstroomoverzicht begint met het resultaat vóór belastingen van 55,965 miljoen euro.
Dit bedrag wordt verhoogd met de ingaande kasstromen voor belastingen van 3,398 miljoen euro. Vervolgens worden de elementen uit de bedrijfsactiviteiten die géén kasstroomeffect hebben of niet direct verbonden zijn aan de bedrijfsactiviteiten, weer toegevoegd. Dit was in totaal 34,812 miljoen euro. Dit bedrag is opgebouwd uit afschrijvingen en waardeverminderingen op materiële en immateriële activa, betaalde interesten en wijzigingen in voorzieningen en latente belastingen. Daarna worden de wijzigingen in het werkkapitaal verrekend in het kasstroomoverzicht (een negatief effect van 9,927 miljoen euro). De totale kasstroom uit bedrijfsactiviteiten bedroeg 84,247 miljoen euro, een stijging van 24,8% ten opzichte van 67,504 miljoen euro in 2016.
Het totaal van kasstromen uit investeringsactiviteiten leverde een uitstroom van 11,741 miljoen euro op en had betrekking op netto-investeringen van 10,032 miljoen euro en de betalingen voor bestaande (nabetalingen) en nieuwe participaties van 8,109 miljoen euro. De opbrengsten van de verkoop van verkochte participaties zorgden voor een instroom van 6,400 miljoen euro.
Het totaal van kasstromen uit financieringsactiviteiten vertegenwoordigde een uitstroom van 304,391 miljoen euro. De opgenomen financiering
zorgde voor een instroom van 122,193 miljoen euro. De uitgaande kasstromen bestonden uit: de betaling van rente op leningen en andere finan ciële elementen zoals financiële kortingen van 28,559 miljoen euro en de aflossing op leningen van 398,023 miljoen euro.
In totaal namen de geldmiddelen en kasequivalenten in 2017 af met 231,885 miljoen euro: van 295,585 miljoen euro aan het begin van de periode tot 60,771 miljoen euro aan het einde van de periode.
Het verschil van 2,929 miljoen euro tussen de wijzigingen in liquide middelen en equivalenten van 231,885 miljoen euro en de afname van de liquide middelen van 234,814 miljoen euro, werd veroorzaakt door wisselkoersverschillen.
Voor belangrijke gebeurtenissen na balansdatum wordt verwezen naar toelichting 31, zoals opgenomen in de toelichting bij de geconsolideerde jaar rekening.
Hiervoor wordt verwezen naar toelich ting 3, zoals opgenomen in de toelich ting bij de geconsolideerde jaar rekening.
Florien – Brazilië.
Corporate Governance Verklaring
52
| 54 | Toepassing van de Belgische Corporate Governance Code |
||
|---|---|---|---|
| 54 | Samenstelling Raad van Bestuur | ||
| 55 | Samenstelling Directiecomité | ||
| 56 | Beknopte curricula vitae | ||
| 59 | Raad van Bestuur | ||
| 59 | Benoeming van de leden van de Raad van Bestuur | ||
| 59 | • Werking en rol van de Raad van Bestuur | ||
| 60 | Gespecialiseerde Comités binnen de Raad van Bestuur | ||
| 60 | • Auditcomité | ||
| 60 | • Benoemings- en Remuneratiecomité | ||
| 61 | Directiecomité | ||
| 61 | • Benoeming van de leden van het Directiecomité | ||
| 61 | • Rol van het Directiecomité | 71 | Warranten |
| 61 | Activiteitenverslag van de Raad van Bestuur en de Comités in 2017 |
||
| 61 | • Raad van Bestuur | ||
| 61 | • Auditcomité | ||
| 62 | • Benoemings- en Remuneratiecomité | ||
| 62 | Evaluatieproces van de Raad van Bestuur en van haar Comités | ||
| 62 | Beleid betreffende transacties en andere contractuele banden | ||
| tussen de Vennootschap en haar bestuurders of leden van het | |||
| Directiecomité die niet onder de belangenconflictregeling vallen |
|||
| 62 | Regels ter voorkoming van misbruik van voorkennis en | ||
| marktmanipulatie | |||
| comité | |||
| 63 | Beschrijving van de belangrijkste kenmerken van de interne | ||
| controle- en risicobeheersingssystemen | |||
| 63 | • Strategieontwikkeling | ||
| 63 | • Budgetten | ||
| 63 | • Rapportage, analyse en review |
| 65 | Corporate Governance informatie |
|---|---|
| 65 | Corporate Governance Charter |
| 66 | Algemene Vergadering |
| 67 | Raadpleging van de documenten van de Vennootschap |
| 67 | Aantal aandelen en maatschappelijk kapitaal |
| 68 | Structuur van het aandeelhouderschap en kennisgevingen van deelneming |
| 69 | Belangenconflicten |
| 70 | Inkoop van eigen aandelen |
| 71 | Warranten |
| 72 | Stockopties |
| 72 | Toegestaan kapitaal |
| 73 | Commissaris |
| 73 | Remuneratieverslag |
| 73 | • Remuneratie van de niet-uitvoerende bestuurders |
| 73 | • Remuneratiebeleid voor de uitvoerende bestuurders en voor de |
| leden van het Directiecomité | |
| 74 | • Evaluatiecriteria m.b.t. bonussen uitgekeerd aan de leden van |
| het Directiecomité gebaseerd op de prestaties van de Vennootschap of van haar business units |
|
| 76 | Vergoeding van de CEO en de andere leden van het Directie comité |
Fagron NV (de 'Vennootschap') hanteert de Belgische Corporate Governance Code 2009 als referentiecode. Deze code is beschikbaar op de website www.corporategovernancecommittee.be onder de rubriek Code 2009. Fagron hanteert het 'pas toe of leg uit'-principe. Fagron is van mening dat ze voor het boekjaar 2017 voldoet aan alle principes en bepalingen uit de Belgische Corporate Governance Code 2009, onder één afwijking: er werd geen onafhankelijke interne auditfunctie opgericht. Het Auditcomité heeft geoordeeld dat er voor 2017 geen noodzaak bestond om een onafhankelijke interne auditfunctie op te richten.
Op 8 mei 2017 heeft de Algemene Vergadering de coöptaties van AHOK BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Koen Hoffman, Vanzel G.Comm.V., vast vertegenwoordigd door mevrouw Giulia Van Waeyenberge, Alychlo NV, vast vertegenwoordigd door de heer Marc Coucke, de heer Marc Janssens en mevrouw Karin de Jong als bestuurder bevestigd.
Na afloop van de Buitengewone Algemene Vergadering van 8 mei 2017 heeft de heer Robert Peek zijn mandaten als Voorzitter en lid van de Raad van Bestuur van de Vennootschap ter beschikking gesteld. Daarop werd Management Deprez BVBA, vast vertegenwoordigd door mevrouw Veerle Deprez door de Raad van Bestuur op 8 mei 2017 gecoöpteerd als nieuwe bestuurder van de Vennootschap (onder voorbehoud van bevestiging door de Algemene Vergadering).
Per 24 november 2017 heeft de heer Hans Stols zijn mandaten als lid van de Raad van Bestuur, lid van het Directiecomité en CEO van de Vennootschap ter beschikking gesteld. De heer Rafael Padilla, toenmalig Area General Manager Zuid-Amerika en Zuid-Europa, werd per 27 november 2017 benoemd als CEO ad interim.
Op 6 februari 2018 heeft de Raad van Bestuur besloten om de heer Rafael Padilla te benoemen als CEO en te coöpteren als bestuurder van de Vennootschap (onder voorbehoud van bevestiging door de algemene vergadering).
De lopende mandaten van Management Deprez BVBA, vast vertegenwoordigd door mevrouw Veerle Deprez en van de heer Rafael Padilla (beide onder voorbehoud van bevestiging door de Algemene Vergadering) en van mevrouw De Jong, eindigen na de Algemene Vergadering van 2018.
De lopende mandaten van AHOK BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Koen Hoffman en van Vanzel G.Comm.V., vast vertegenwoordigd door mevrouw Giulia Van Waeyenberge eindigen na de Algemene Vergadering van 2019.
De lopende mandaten van Alychlo NV, vast vertegenwoordigd door de heer Marc Coucke, de heer Marc Janssens, Holdco FV B.V., vast vertegenwoordigd door de heer Frank Vlayen, de heer Matthias Geyssens, WPEF VI Holdco III BE B.V., vast vertegenwoordigd door mevrouw Nathalie Clybouw en Michael Schenck BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Michael Schenck, eindigen na de Algemene Vergadering van 2020.
Het mandaat van de heer Michaël Hillaert is met wederzijdse instemming beëindigd per 6 februari 2017. De heer Kalman Petro heeft zijn mandaat ter beschikking gesteld per 12 oktober 2017.
Het mandaat van de heer Hans Stols is met wederzijdse instemming beëindigd per 24 november 2017. Het mandaat van mevrouw Rita Hoke werd beëindigd per 6 februari 2018.
Samenstelling tijdens het boekjaar 2017
| Naam en functie | Looptijd van het mandaat |
|---|---|
| Rafael Padilla – Area General Manager van Fagron Zuid-Amerika en Zuid-Europa | 4 jaar |
| (sinds 27 november 2017: Voorzitter en CEO) | |
| Karin de Jong – Chief Financial Officer | 4 jaar |
| Constantijn van Rietschoten – Chief Communications Officer/Area General Manager | 4 jaar |
| Fagron Australië en Zuid-Afrika | |
| Michaël Hillaert – Area General Manager van Fagron België, Frankrijk, Duitsland, | Einde mandaat: 6 februari 2017 |
| Scandinavië, Polen, Tsjechië en Griekenland | |
| Kalman Petro – Area General Manager van Fagron Centraal- en Noord-Europa | Einde mandaat: 12 oktober 2017 |
| Johannes (Hans) Stols – Voorzitter en Chief Executive Officer | Einde mandaat: 24 november 2017 |
| Rita Hoke – President van Fagron Noord-Amerika | Einde mandaat: 6 februari 2018 |
Samenstelling tijdens het boekjaar 2017
| Looptijd van het mandaat | Onafhankelijke bestuurder |
Benoemings- en Remuneratie comité |
Auditcomité | |
|---|---|---|---|---|
| Rafael Padilla – CEO | AvA 2018 (onder voorbehoud van bevestiging door de AvA) |
|||
| Karin de Jong – CFO | AvA 2018 | |||
| Management Deprez BVBA, vast vertegenwoordigd door mevrouw Veerle Deprez |
AvA 2018 (onder voorbehoud van bevestiging door de AvA) |
● | ||
| AHOK BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Koen Hoffman |
AvA 2019 | ● | ● | ● |
| Vanzel G.Comm.V., vast vertegen woordigd door mevrouw Giulia Van Waeyenberge |
AvA 2019 | ● | ● | |
| Holdco FV B.V., vast vertegenwoor digd door de heer Frank Vlayen |
AvA 2020 | ● | ||
| Matthias Geyssens | AvA 2020 | ● | ||
| WPEF VI Holdco III BE B.V., vast vertegenwoordigd door mevrouw Nathalie Clybouw |
AvA 2020 | |||
| Marc Janssens | AvA 2020 | |||
| Alychlo NV, vast vertegenwoordigd door de heer Marc Coucke |
AvA 2020 | |||
| Michael Schenck BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Michael Schenck |
AvA 2020 | ● | ||
| Johannes (Hans) Stols – CEO | Einde mandaat: 24 november 2017 | |||
| Robert Peek (Voorzitter) | Einde mandaat: 8 mei 2017 | ● |
Hieronder volgen beknopte curricula vitae van de leden van de belangrijkste bestuursen leidinggevende organen of hun vaste vertegenwoordiger.
Koen Hoffman behaalde in 1990 een master in toegepaste economische wetenschappen aan de Universiteit van Gent en in 1991 een MBA aan de Vlerick Business School in Gent. De heer Hoffman is in augustus 2016 aangesteld als Chief Executive Officer van Value Square. Voorheen was hij Chief Executive Officer van KBC Securities, lid van de Raad van Commissarissen van Patria Securities en lid van de Raad van Bestuur van Omnia Travel België. De heer Hoffman is zijn carrière in 1992 gestart op de corporate finance afdeling van KBC Bank. De heer Hoffman is tevens onafhankelijk bestuurder bij o.a. Greenyard Foods, Mithra Pharmaceuticals en Snowworld.
Rafael Padilla behaalde een diploma in de farmaceutische wetenschappen aan de universiteit van Barcelona en volgde een program for management development (PMD) aan de IESE Business School. Hij startte zijn carrière in 2002 bij Fagron in Nederland en is lid van het Directiecomité van Fagron. De heer Padilla heeft een jarenlang operationeel en commercieel trackrecord doorheen de Fagron organisatie. Onder leiding van de heer Padilla heeft Fagron sinds 2010 haar activiteiten in Zuid-Europa en Zuid-Amerika succesvol kunnen uitbouwen door een sterke organische groei en overnames.
Karin de Jong is sinds mei 2016 CFO van Fagron. Mevrouw De Jong werkt sinds 2008 bij Fagron waar ze als corporate controller is begonnen en in 2013 is benoemd tot group controller. Na haar studie bedrijfskunde, accounting en control, heeft mevrouw De Jong de postdoctorale register controller opleiding aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam afgerond.
Veerle Deprez legde in 1987, samen met haar broer Hein Deprez, de grondvesten van wat later de Univeg Groep zou worden. Univeg werd door overnames een verticaal geïntegreerde groep, gespecialiseerd in de productie, verpakking en distributie van fruit en groenten. In 2003 en 2004 nam Univeg Peltracom en Agrofino over, makers van potgrond, bodemverbeteraars en substraten. In 2005 stapte de Deprez familie in Pinguin (genoteerd aan Euronext), marktleider in diepvriesgroenten. Het gamma werd uitgebreid met groenten conserven door de overname van Noliko in 2011. De drie takken, Univeg, Pinguin en Peltracom, werden in 2015 samengevoegd onder de naam Greenyard. Greenyard is een globale marktleider in verse, vries verse en bereide groenten en fruit, bloemen en planten, groeimedia en substraten en bedient het merendeel van de Europese retailers. Als vaste vertegenwoordiger van Management Deprez BVBA, is Veerle sinds 2005 niet-uitvoerend bestuurder van Greenyard. Mevrouw Deprez is ook, direct of indirect via Management Deprez BVBA, bestuurder van DS Consult NV, De Kraaiberg NV, Nova Natie NV, De Weide Blik NV, The Fruit Farm Group BV, Deprez Holding NV, Deprez Invest NV en Food Invest International NV.
Vanzel G.Comm.V., vast vertegenwoordigd door Giulia Van Waeyenberge (1982)
Giulia Van Waeyenberge behaalde in 2005 een master in electrotechniek aan de Katholieke Universiteit van Leuven en in 2006 een master in toegepaste economische wetenschappen aan de Singapore Management University. Mevrouw Van Waeyenberge is actief als Senior Investment Manager bij investeringsmaatschappij Sofina. Voorheen werkte ze bij de familiale investeringsmaatschappij De Eik en bij Sofina als Investment Manager. Daarvoor was ze vicepresident bij Bank of America Merrill Lynch, zowel in Londen als in Singapore. Ze is haar carrière gestart in investment banking bij ABN AMRO Singapore. Mevrouw Van Waeyenberge heeft reeds verschillende bestuursmandaten opgenomen onder andere bij de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka en is lid van de Raad van Bestuur van het Havenbedrijf Antwerpen NV.
Frank Vlayen is thans actief als group managing partner/CEO bij Waterland Private Equity. In deze functie zit de heer Vlayen in het investeringscomité van Waterland en is hij verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en voor de strategie van Waterland. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor de relaties met de investeerders en voor de (investerings-) activiteiten van Waterland in België. De heer Vlayen begon zijn loopbaan bij de corporate finance en trade finance afdelingen van Generale Bank. Daarna was hij onder meer werkzaam als vice-president bij Tractebel's internationale energie divisie, waar hij senior functies bekleedde op het gebied van operationeel management, business development en corporate en project finance. Voorafgaand aan Waterland was hij werkzaam als Engagement Partner bij Accenture UK waar hij nuts- en industriële bedrijven adviseerde op het gebied van M&A en bedrijfsstrategie, en voordien bij Citigroup in Londen waar hij binnen de Europese consumentendivisie verantwoordelijk was voor corporate development. De heer Vlayen is werkzaam geweest in België, het Verenigd Koninkrijk, Hong Kong en Centraal- en Oost-Europa.
Matthias Geyssens is thans actief als Investment Manager bij Waterland Private Equity in België. Hiervoor werkte hij bij Deloitte Corporate Finance in Londen als Assistant Director waar hij bedrijven in Europa adviseerde bij fusies en overnames. De heer Geyssens startte zijn loopbaan bij Deloitte als auditor en stapte later over naar de corporate finance divisie. De heer Geyssens behaalde een diploma in Management Science en Finance aan de Universiteit van Kent en een MBA aan de Universiteit van Cambridge. Tijdens zijn MBA studie werkte hij als consultant bij Warburg Pincus.
Nathalie Clybouw is thans actief als Associate Principal bij Waterland Private Equity NV in België. In de afgelopen 10 jaar was mevrouw Clybouw werkzaam als CFO, M&A professional en bekleedde ze diverse managementfuncties in uiteenlopende bedrijfssectoren waaronder outdoor retail, bouwmaterialen en telecom. Daarvoor was ze CFO bij Latexco, wereldmarktleider in de productie van latexmatrassen, senior investeringsmanager bij Fortis Private Equity (ex-VIV) en auditor bij Arthur Andersen. Mevrouw Clybouw heeft een master in toegepaste economie, met een major in accountancy van de Universiteit Antwerpen en een executive master in interimmanagement van de Universiteit Antwerpen Management School.
School in Gent.
Marc Janssens is sinds 2015 director asset management en lid van het Directiecomité van Baltisse. Baltisse is het familiale investeringsbedrijf van Filip Balcaen en familie. In 1988 is de heer Janssens in dienst getreden bij Petercam (thans DeGroof Petercam), waar hij in 1996 partner werd en in 2011 werd benoemd tot lid van de Raad van Bestuur. Van 1984 tot 1988 was hij economisch redacteur bij de Belgische krant De Standaard. De heer Janssens is afgestudeerd in economische wetenschappen aan de Katholieke Universiteit van Leuven.
Marc Coucke is de oprichter van Omega Pharma. Na de verkoop hiervan investeert hij via Alychlo NV, waarvan hij voorzitter is, in verschillende beursgenoteerde en nietbeursgenoteerde vennootschappen. De heer Coucke is afgestudeerd als apotheker aan
de Rijksuniversiteit van Gent en behaalde een MBA aan de Vlerick Management
Alychlo NV, vast vertegenwoordigd door Marc Coucke (1965)
Michael Schenck is thans actief als Investment Manager bij Alychlo NV, de investeringsmaatschappij van Marc Coucke. Voorheen was de heer Schenck Investment Manager bij Waterland Private Equity. Hij begon zijn loopbaan in corporate finance in Frankrijk en heeft zowel als vrijwilliger en ondernemer in Afrika gewerkt. De heer Schenck heeft master diploma's in bedrijfskunde en internationaal management van de Erasmus Universiteit Rotterdam en HEC Parijs.
Johannes (Hans) Stols heeft verschillende functies bekleed bij de Rijksaccountantsdienst, ABN AMRO Bank NV en Stada Arzneimittel AG. Tot 2006 was de heer Stols Chief Operational Officer en lid van de Raad van Bestuur van Stada Arzneimittel AG en was hij stichtend bestuurslid van talrijke dochterondernemingen van Stada. Tevens was hij onder andere voorzitter van de European Generic Medicine Association, voorzitter van de Vereniging Euro Specialite's en voorzitter van de Nederlandse Cystic Fibrosis Stichting. Sedert 2007 was de heer Stols onafhankelijk bestuurder van Fagron NV (toen: Arseus NV). Vanaf 12 december 2015 was de heer Stols CEO van Fagron NV.
Robert Peek studeerde achtereenvolgens aan de Hogere Textielschool te Enschede, de Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam en de Hochschule für Wirtschaft und Sozialwissenschaften te Sankt Gallen (Zwitserland). In 1973 trad hij in dienst bij Organon International, onderdeel van de farmaceutische divisie van Akzo Nobel. Na verschillende functies, onder andere als directeur Organon Griekenland, Organon Venezuela en regiomanager Zuid-Amerika, was hij als manager Marketing Services verantwoordelijk voor het wereldwijde marketingbeleid. In 1988 volgde zijn overstap naar OPG Groep NV (thans Mediq NV), waar hij op 1 juli 1989 toetrad tot de Raad van Bestuur. Per januari 2001 werd hij binnen de Raad van Bestuur verantwoordelijk voor alle operationele activiteiten van de groepsmaatschappijen (COO) en per 1 maart 2003 volgde zijn benoeming tot voorzitter van de Raad van Bestuur (CEO), de functie die hij tot zijn pensionering, eind 2005, vervulde. Sedert 2007 was de heer Peek Voorzitter van de Raad van Bestuur van Fagron NV (toen: Arseus NV).
Zowel de samenstelling als de werking van de Raad van Bestuur van Fagron voldoet aan alle bepalingen van de Belgische Corporate Governance Code 2009. De Raad van Bestuur van de Vennootschap is samengesteld uit minimaal vijf en maximaal elf leden waarvan ten minste één derde van de leden van de Raad van Bestuur van een ander geslacht is dan de overige leden. De Raad van Bestuur is samengesteld uit uitvoerende, niet-uitvoerende en onafhankelijke bestuurders, die niet noodzakelijk aandeelhouders hoeven te zijn.
Ten minste de helft van de leden van de Raad van Bestuur moet uit niet-uitvoerende bestuurders bestaan en ten minste drie bestuurders moeten onafhankelijke bestuurders zijn in de zin van Artikel 526ter van het Wetboek van Vennootschappen. Overeenkomstig artikel 518bis van het Wetboek van Vennootschappen dient ten minste één derde van de leden van de Raad van Bestuur van een ander geslacht te zijn dan dat van de overige leden. De uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders worden verkozen op een aandeelhoudersvergadering voor een verlengbare termijn van maximaal vier jaar. Als er vóór het verstrijken van de termijn een bestuurspositie beschikbaar is, hebben de overblijvende bestuurders het recht om tijdelijk een nieuwe bestuurder aan te stellen om de positie te vervullen, tot de aandeelhouders op een volgende aandeelhoudersvergadering besluiten een nieuwe bestuurder aan te stellen. Dit onderwerp moet in de dagorde van de volgende aandeelhoudersvergadering worden opgenomen. Er is geen leeftijdslimiet voorzien voor de bestuurders.
De Raad van Bestuur heeft, in het kader van de opmaak van het Corporate Governance Charter, haar intern reglement vastgelegd. De Raad van Bestuur heeft, naast wat wettelijk bepaald is, in het bijzonder de volgende taken: het bepalen van de strategie, het risicoprofiel, de waarden en voornaamste beleidslijnen, het erop toezien dat de nodige financiële en menselijke middelen voorhanden zijn om de doelstellingen te realiseren, het toezicht houden op en beoordelen van de financiële en operationele performantie en ontwikkeling van de bedrijfsresultaten van de Groep, het goedkeuren van het kader van interne controle en risicobeheer, het structureren van het Directiecomité, het vastleggen van diens bevoegdheden en plichten en het evalueren van diens performantie, het toezicht houden op de kwaliteit en volledigheid van de openbaar gemaakte financiële berichten alsmede op de integriteit en het tijdig openbaar maken van de jaarrekening en andere materiële financiële en niet-financiële informatie, het bepalen van de corporate governancestructuur en het toezicht houden op de naleving van de bepalingen van de Corporate Governance Code, het instellen van gespecialiseerde Comités, het vastleggen van hun interne reglementen en het beoordelen van hun doeltreffendheid, het aanmoedigen van een effectieve dialoog met de aandeelhouders en potentiële aandeelhouders, het goedkeuren van de contracten voor de aanstelling van de CEO en van de andere leden van het Directiecomité, het selecteren van de Commissaris op voordracht van het Auditcomité en toezicht houden op diens prestaties, het toezicht houden op de interne auditfunctie indien er een onafhankelijke interne auditfunctie werd opgericht.
Het Corporate Governance Charter en het interne reglement van de Raad van Bestuur zijn te raadplegen op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Corporate Governance.
Deze Comités hebben een adviserende functie. Zij assisteren de Raad van Bestuur bij specifieke aangelegenheden die zij grondig opvolgen en waarover zij aanbevelingen formuleren aan de Raad van Bestuur. De uiteindelijke besluitvorming berust bij de Raad van Bestuur. De samenstelling, bevoegdheden en werking van de Comités staan beschreven in hun respectieve interne reglementen, welke beschikbaar zijn op de corporate website
(www.fagron.com) onder de rubriek Corporate Governance. De Comités rapporteren na elke vergadering aan de Raad van Bestuur.
De samenstelling van het Auditcomité voldoet aan alle vereisten die zijn vermeld in de Belgische Corporate Governance Code 2009.
Alle leden van het Auditcomité beschikken over voldoende boekhoudkundige en audittechnische ervaring. Het Auditcomité is het voornaamste aanspreekpunt van de interne auditfunctie (indien er een onafhankelijke interne auditfunctie werd opgericht) en de Commissaris. Onverminderd de wettelijke opdrachten van de Raad van Bestuur, is het Auditcomité belast met het uitwerken van een auditprogramma op lange termijn dat alle activiteiten van de Vennootschap omvat, en is het in het bijzonder belast met:
Na intern overleg heeft het Auditcomité geoordeeld dat er voor 2017 geen noodzaak bestond om een onafhankelijke interne auditfunctie op te richten.
De Raad van Bestuur heeft in 2010 beslist om het Benoemingscomité en het Remuneratiecomité samen te voegen. De samenstelling van het Benoemings- en Remuneratiecomité voldoet aan alle bepalingen van de Belgische Corporate Governance Code 2009.
De leden beschikken over de nodige deskundigheid op het gebied van remuneratiebeleid.
De voornaamste taken op het vlak van de benoemingen bestaan uit het opstellen van benoemingsprocedures voor de leden van de Raad van Bestuur en voor de leden van het Directiecomité, het voordragen van gepaste kandidaten voor openstaande bestuursmandaten, het formuleren van voorstellen voor herbenoemingen, het evalueren van en doen van aanbevelingen over de samenstelling van de Raad van Bestuur en diens Comités, het adviseren over voorstellen met betrekking tot benoeming en ontslag van bestuurders en leden van het Directiecomité, het evalueren van potentiële kandidaten voor een functie binnen het Directiecomité.
De voornaamste taken op het vlak van remuneratie bestaan uit:
De samenstelling en de werking van het Directiecomité voldoet aan alle bepalingen van de Belgische Corporate Governance Code 2009.
De Vennootschap heeft een Directiecomité ingesteld in de zin van de Corporate Governance Wet van 2 augustus 2002. De leden van het Directiecomité worden benoemd door de Raad van Bestuur, op basis van aanbevelingen van het Benoemings- en Remuneratiecomité. De leden worden benoemd
voor een periode van vier jaar.
Het Directiecomité is verantwoordelijk voor het management van de Vennootschap. Het oefent de bestuursbevoegdheden uit die de Raad van Bestuur aan het Directiecomité heeft gedelegeerd (binnen de perken van het algemeen en strategisch beleid en indien niet wettelijk of anderszins uitdrukkelijk voorbehouden aan de Raad van Bestuur).
Dit betekent dat het Directiecomité de meest uitgebreide bevoegdheden uitoefent inzake dagelijks bestuur, alsmede inzake fusies, acquisities, investeringen en desinvesteringen, onderzoek en productontwikkeling, distributie, aankoop en productie, marketing en verkoop, logistiek en
informatica, boekhoudkundige, administratieve en financiële aangelegenheden, thesauriebeheer, toezicht op en controle over de business units (managers), juridische aangelegenheden, intellectueel eigendom, milieu en vergunningen, human resources, verzekeringen, fiscale en subsidieaangelegenheden en het opmaken van persberichten en de jaarrekening. Meer gedetailleerde informatie is te vinden in het interne reglement van het Directiecomité, dat als bijlage zit vervat bij het Corporate Governance Charter en beschikbaar is op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Corporate Governance. Het Directiecomité vergadert zo dikwijls als het belang van de Vennootschap het vereist, alsook binnen de veertien dagen na een daartoe strekkend verzoek van twee leden van het Directiecomité. Bovendien bezorgt het Directiecomité op kwartaalbasis een activiteitenverslag aan de Raad van Bestuur.
In 2017 heeft de Raad van Bestuur, naast de bespreking van de financiële rapportering, bijzonder veel aandacht besteed aan het bepalen van de strategie van de onderneming, haar organisatie met het oog op de toekomst, het versterken van de balans van de onderneming en de samenstelling van de Raad van Bestuur in het licht van artikel 518bis van het Wetboek van Vennootschappen.
De uitvoerende leden samen met de niet-uitvoerende leden van de Raad van Bestuur hebben in 2017 tien maal vergaderd (6 februari, 2 april (via conference call), 7 april, 8 mei, 6 juli, 3 augustus, 25 september (via conference call), 25 oktober, 7 december en 21 december (via conference call)).
Tijdens deze vergaderingen waren alle bestuurders aanwezig, tenzij hieronder anders aangegeven:
De niet-uitvoerende bestuurders hebben in 2017 twee maal afzonderlijk vergaderd (8 augustus en 22 november). De belangrijkste onderwerpen die werden besproken waren de organisatie met het oog op de toekomst en het remuneratiebeleid van de onderneming. Tijdens deze vergaderingen waren alle niet-uitvoerende leden van de Raad van Bestuur aanwezig.
Het Auditcomité, bestaande uit de heer Matthias Geyssens (Voorzitter), Michael Schenck BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Michael Schenck, en AHOK BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Koen Hoffman, heeft in 2017 driemaal (6 februari, 3 augustus en 7 december) vergaderd. Tijdens deze vergaderingen waren alle in functie zijnde leden van het Auditcomité aanwezig.
Ook de heren Stols (op 6 februari en 3 augustus) en Padilla (op 7 december) en mevrouw De Jong waren op verzoek van het Auditcomité bij de vergaderingen aanwezig.
Het Benoemings- en Remuneratiecomité, bestaande uit Holdco FV B.V., vast vertegenwoordigd door de heer Frank Vlayen (Voorzitter), AHOK BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Koen Hoffman, en Vanzel G.Comm.V., vast vertegenwoordigd door mevrouw Giulia Van Waeyenberge, heeft in 2017 viermaal vergaderd (14 maart, 8 mei (via conference call), 3 augustus en 22 november).
Tijdens deze vergaderingen waren alle in functie zijnde leden van het Benoemings- en Remuneratiecomité aanwezig.
De Raad van Bestuur voert onder leiding van haar Voorzitter om de twee jaar een evaluatie uit van haar omvang, samenstelling, werking en die van haar Comités alsook van haar interactie met het Directiecomité. Ook de Voorzitter van de Raad van Bestuur en de uitoefening van zijn rol binnen de Raad van Bestuur worden geëvalueerd. Deze evaluatie beoogt vier doelstellingen:
De evaluatie van de werking van de Raad van Bestuur, voor wat betreft haar omvang, samenstelling, werking en die van haar Comités alsook van haar interactie met het Directiecomité, vond plaats op 28 maart 2018 onder leiding van de Voorzitter van de Raad van Bestuur. Deze evaluatie resulteerde in een gunstige beoordeling met een aantal minder belangrijke werkpunten.
De CEO en het Benoemings- en Remuneratiecomité beoordelen elk jaar zowel de werking als de prestaties van het Directiecomité. De evaluatie van het Directiecomité gebeurt in het kader van het vastleggen van de variabele remuneratie van de leden van het Directiecomité.
De Raad van Bestuur heeft een aantal richtlijnen uitgetekend inzake transacties en andere contractuele banden tussen de Vennootschap en haar bestuurders of leden van het Directiecomité die niet onder de belangenconflictregeling vallen. Van alle leden van de Raad van Bestuur en van het Directiecomité wordt verwacht dat zij daden, standpunten of belangen vermijden die strijdig zijn met, of de indruk wekken strijdig te zijn met de belangen van de Vennootschap of van een van de Vennootschappen van de Groep. Verder behoeven alle transacties tussen de Vennootschap en leden van de Raad van Bestuur of van het Directiecomité (of hun vaste vertegenwoordigers) goedkeuring van de Raad van Bestuur. Wanneer de leden van de Raad van Bestuur of van het Directiecomité (of hun vaste vertegenwoordigers) geconfronteerd worden met een mogelijk conflicterend belang bij een beslissing of verrichting van de Vennootschap, moeten zij bovendien
de Voorzitter van de Raad van Bestuur zo snel mogelijk informeren. Indien artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen toepassing vindt, zal de betrokken bestuurder zich daarenboven onthouden van deelname aan de beraadslaging en aan de stemming.
De Raad van Bestuur heeft regels opgesteld om te vermijden dat bevoorrechte informatie door bestuurders, aandeelhouders, leden van het management, werknemers en bepaalde derden (gezamenlijk: de 'Insiders') op onwettige wijze zou worden aangewend. Deze regels maken integraal deel uit van het Corporate Governance Charter en zijn te raadplegen op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Corporate Governance. De Raad van Bestuur heeft in dit verband tevens een Compliance Officer aangesteld die onder meer toezicht houdt op het naleven van de regels door de Insiders. De functie van Compliance Officer wordt thans uitgeoefend door mevrouw De Jong. Insiders en met hen nauw verwante personen mogen geen transacties doorvoeren met betrekking tot effecten van de Vennootschap gedurende de zogenaamde Gesloten Periodes en Sperperiodes.
kwartaal tot en met het tijdstip van bekendmaking van de kwartaalresultaten.
Als Sperperiode wordt beschouwd, de periode die als dusdanig wordt gecommuniceerd door de Compliance Officer op instructies van de Raad van Bestuur of het Directiecomité en die aanvangt vanaf de datum waarop de Voorkennis bekend wordt bij de Raad van Bestuur of het Directiecomité en zal duren tot onmiddellijk na de bekendmaking van de Voorkennis of tot en met de datum waarop de Voorkennis haar koersgevoelig karakter verliest.
Bepaalde, specifiek benoemde transacties blijven in uitzonderlijke gevallen mogelijk tijdens de Gesloten Periodes en Sperperiodes. Insiders die effecten van de Vennootschap wensen te verkrijgen of te vervreemden, dienen dit schriftelijk vóór de verrichting te melden aan de Compliance Officer. Naar aanleiding van deze kennisgeving kan de Compliance Officer een negatief advies formuleren over de geplande verrichting. In dat geval dient de Insider dit als een expliciete afkeuring van de verrichting door de Vennootschap te beschouwen. Elke aanvraag en elk advies van de Compliance Officer wordt in een speciaal register opgetekend. Transacties waarvan redelijkerwijze verwacht mag worden dat zij een gevoelige invloed kunnen hebben op de beurskoers van de Vennootschap, worden bekendgemaakt overeenkomstig de regels inzake occasionele informatieverstrekking.
De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor de strategie met het bijbehorende risicoprofiel en de opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen. Deze systemen zijn erop gericht om (1) met een redelijke mate van zekerheid voortdurend op de hoogte te zijn van de mate waarin Fagron haar strategische en operationele doelstellingen bereikt, (2) de betrouwbaarheid van de financiële verslaglegging te borgen, en (3) te handelen in overeenstemming met op Fagron van toepassing zijnde wet- en regelgeving.
De opzet van deze interne risicobeheersings- en controlesystemen ten aanzien van Fagron's strategische, operationele, compliance- en financiële verslagleggingsrisico's heeft binnen Fagron hoge prioriteit en blijft, mede gezien de ontwikkeling van de omgeving en de onderneming zelf, continu onderhevig aan verdere verfijning en verbetering. De opzet en werking van deze interne risicobeheersings- en controlesystemen worden voortdurend geëvalueerd. Desondanks kunnen deze systemen nimmer absolute zekerheid geven dat zich bij Fagron geen onjuistheden van materieel belang kunnen voordoen. Fagron geeft prioriteit aan interne controle en beheersing. De interne controle en beheersing wordt continu beoordeeld en verder geprofessionaliseerd, waarbij er aandacht is voor de governancestructuur, processen, systemen en controles én bewustzijn onder management en medewerkers voor het belang van de juiste toepassing daarvan. Concreet is de interne governance van Fagron opgebouwd uit de volgende bouwstenen:
Aan de hand van de ontwikkelingen in de markt, de kansen en bedreigingen die worden onderkend, een analyse van sterktes en zwaktes en een strategische risico-assessment worden de strategie van Fagron en de daaraan verbonden doelstellingen en ambities jaarlijks kritisch beoordeeld en waar nodig bijgesteld. De Raad van Bestuur draagt hiervoor de verantwoordelijkheid.
De strategische doelstellingen, inclusief de belangrijkste kansen en risico's, worden met het Directiecomité besproken. De strategische doelstellingen van Fagron vormen de basis voor de budgettering van de onderdelen. Het budget bevat per bedrijfsonderdeel, naast een financiële begroting, een aantal concrete businessdoelstellingen die worden vertaald in Key Performance Indicatoren, die gedurende het jaar consequent worden gemeten op voortgang.
Maandelijks worden de financiële resultaten en de forecasts met behulp van het Fagron Management Informatie Systeem geanalyseerd, zowel op lokaal als op centraal niveau. Dit systeem staat ter beschikking van het management en de business controllers, evenals van het Directiecomité en de afdeling Corporate Controlling.
Het management en de business controllers rapporteren maandelijks over de voortgang van de realisatie van hun businessplan, de daaruit voortvloeiende Key Performance Indicatoren en financiële performance aan het Directiecomité en aan de afdeling Corporate Controlling. Regelmatig vinden aan de hand van die rapportage voortgangsgesprekken plaats, waarin in elk geval worden besproken: de in eerdere reviews afgesproken acties, de financiële resultaten en de geactualiseerde forecasts, het verloop en de werving van medewerkers en de voortgang en de ontwikkelingen in de business.
Verantwoordelijkheden, bevoegdheden, richtlijnen en procedures bij Fagron zijn op heldere en toegankelijke wijze vastgelegd in de Global Policies en Ethische Gedragscode van Fagron. Elk belangrijk proces komt aan de orde. Management en business controllers van de bedrijfsonderdelen zijn verantwoordelijk voor de correcte toepassing van de processen en systemen. Acquisities worden, zodra sprake is van verdergaande integratie, ook op het gebied van richtlijnen, procedures en processen en systemen geïntegreerd.
Fagron hecht veel belang aan diversiteit. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het hoofdstuk 'Nietfinanciële informatie en informatie inzake diversiteit', vanaf pagina 78 van dit jaarverslag.
Naast de externe audits vinden tevens diverse compliance reviews plaats, zowel op het gehanteerde kwaliteitssysteem als op de administratieve organisatie en de financiële resultaten.
De Commissaris richt zich op de correcte toepassing en werking van interne controlemaatregelen die van belang zijn in het kader van de totstandkoming van de jaarrekening. De uitkomsten van de audits van de Commissaris worden mondeling en schriftelijk gerapporteerd aan Corporate Controlling, de CFO en het Auditcomité. De compliance reviews worden uitgevoerd door Corporate Controlling en richten zich tevens op de correcte toepassing en naleving van interne procedures en richtlijnen. De oriëntatie ligt zowel op financiële als op operationele audits. Doelstelling is om aan de hand van de uitkomsten te komen tot een continue verdere professionalisering van de interne beheersing. Daarnaast dragen deze instrumenten bij tot een voortdurende verhoging van het risicobewustzijn binnen Fagron.
Het Auditcomité heeft geoordeeld dat er voor 2017 geen noodzaak bestond om een onafhankelijke interne auditfunctie op te richten.
Bij beslissing van 4 oktober 2007 heeft de Raad van Bestuur de eerste versie van het Corporate Governance Charter van de Vennootschap goedgekeurd. Dit Charter werd aangevuld met de interne reglementen van de Raad van Bestuur, het Directiecomité, het Auditcomité, het Benoemingscomité en het Remuneratiecomité. Tevens bevatte het Charter het door de Raad van Bestuur uitgewerkte beleid betreffende transacties en andere contractuele banden tussen de Vennootschap en haar bestuurders en leden van het Directiecomité. De Raad van Bestuur had bovendien regels uitgewerkt ter voorkoming van misbruik van voorkennis. Het Charter was gebaseerd op de bepalingen van de Belgische Corporate Governance Code 2004, waarbij de Raad van Bestuur als doelstelling had vooropgezet om de principes van deze Code onverkort en de bepalingen zo nauwgezet mogelijk na te leven. Vervolgens heeft de Raad van Bestuur op 24 april 2008 een bijgewerkte versie van het Corporate Governance Charter van de Vennootschap goedgekeurd, waarin een aantal algemene zaken verder werden verfijnd.
Daarna werd het Corporate Governance Charter aangepast aan de Belgische Corporate Governance Code van 12 maart 2009; de Raad van Bestuur heeft vervolgens de aangepaste versie van het Corporate Governance Charter goedgekeurd op 23 maart 2010. Bij beslissing van de Raad van Bestuur van 27 oktober 2010 werden het Benoemingscomité en het Remuneratiecomité formeel samengevoegd tot het Benoemings- en Remuneratiecomité. Nadien werd de definitie van 'Gesloten Periode' aangepast en werd het Corporate Governance Charter in lijn gebracht met de nieuwe dwingende bepalingen van het Wetboek van Vennootschappen.
Vervolgens werd bij beslissing van de Raad van Bestuur van 14 mei 2012 het artikel 3.3.2. van bijlage 3 van het Corporate Governance Charter (Regels ter voorkoming van misbruik van voorkennis en marktmanipulatie) aangepast om niet enkel de uitoefening van warranten maar ook de uitoefening van stockopties mogelijk te maken binnen een Gesloten Periode of Sperperiode. Tenslotte werd bij beslissing van de Raad van Bestuur van 6 februari 2017 het Corporate Governance Charter geüpdatet, en in het bijzonder de artikelen 3.1 tot en met 3.7 van bijlage 3 (Regels ter voorkoming van misbruik van voorkennis en marktmanipulatie) aangepast aan de bepalingen van de Verordening Marktmisbruik. De huidige versie van het Corporate Governance Charter werd door de Raad van Bestuur goedgekeurd op 6 februari 2017.
De Vennootschap is de mening toegedaan dat ze voldoet aan alle principes en bepalingen uit de Belgische Corporate Governance Code 2009 (met één uitzondering namelijk het ontbreken van een interne auditfunctie) evenals de bepalingen van de Wet van 6 april 2010.
Het volledige Corporate Governance Charter, met inbegrip van de bijlagen, is beschikbaar op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Corporate Governance.
Toekomstige wijzigingen aan het Charter zullen eveneens worden bekendgemaakt op de corporate website.
De Algemene Vergaderingen worden bijeengeroepen door de Raad van Bestuur of de Commissaris(sen) (of in voorkomend geval de vereffenaars).
De jaarlijkse Algemene Vergadering wordt gehouden op de tweede maandag van mei om 15.00 uur, of, indien deze datum op een algemene feestdag valt, op hetzelfde tijdstip op de volgende werkdag, op de statutaire zetel van Fagron NV of op de locatie die is vastgesteld in de oproeping voor de vergadering.
De oproepingen tot de Algemene Vergaderingen worden gedaan in de vorm en binnen de termijnen voorgeschreven door het Wetboek van Vennootschappen en bevatten ten minste de gegevens voorzien door artikel 533bis van het Wetboek van Vennootschappen.
Het recht om deel te nemen aan de Algemene Vergadering en om er het stemrecht uit te oefenen wordt slechts verleend op grond van de boekhoudkundige registratie van de aandelen op naam van de aandeelhouder, op de veertiende dag vóór de Algemene Vergadering, om vierentwintig uur (Belgisch uur), hetzij door hun inschrijving in het register van de aandelen op naam van de Vennootschap, hetzij door hun inschrijving op de rekeningen van een erkende rekeninghouder of van een vereffeningsinstelling, ongeacht het aantal aandelen dat de aandeelhouder bezit op de dag van de Algemene Vergadering. De dag en het uur hiervoor bedoeld vormen de registratiedatum. De aandeelhouder meldt uiterlijk de zesde dag vóór de datum van de vergadering aan de Vennootschap, of aan de daartoe door haar aangestelde persoon, dat hij deel wil nemen aan de Algemene Vergadering. De erkende rekeninghouder of de vereffeningsinstelling bezorgt de aandeelhouder een attest waaruit blijkt met hoeveel gedematerialiseerde aandelen, die op naam van de aandeelhouder op zijn rekeningen zijn ingeschreven op de registratiedatum, de
aandeelhouder heeft aangegeven te willen deelnemen aan de Algemene Vergadering.
In een door de Raad van Bestuur aangewezen register wordt voor elke aandeelhouder die zijn wens om deel te nemen aan de Algemene Vergadering kenbaar heeft gemaakt, zijn naam en adres of maatschappelijke zetel opgenomen, het aantal aandelen dat hij bezat op de registratiedatum en waarmee hij heeft aangegeven te willen deelnemen aan de Algemene Vergadering, alsook de beschrijving van de stukken die aantonen dat hij op die registratiedatum in het bezit was van de aandelen.
De houders van obligaties, warranten of certificaten die met medewerking van de Vennootschap werden uitgegeven, mogen de Algemene Vergadering bijwonen met raadgevende stem, mits naleving van de toelatingsvoorwaarden die zijn voorzien voor de aandeelhouders.
Iedere stemgerechtigde aandeelhouder mag zich op de Algemene Vergadering door een natuurlijke of rechtspersoon laten vertegenwoordigen, overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van het Wetboek van Vennootschappen. De Raad van Bestuur stelt in de oproeping, binnen de grenzen bepaald door het Wetboek van Vennootschappen, de procedure vast voor het stemmen bij volmacht alsook het model van de volmacht dat voor het geven van de volmacht moet worden gebruikt. De Vennootschap moet de volmachten uiterlijk op de zesde dag vóór de datum van de Algemene Vergadering ontvangen, overeenkomstig de door de Raad van Bestuur vastgestelde procedure. Voor de berekening van de regels inzake quorum en meerderheid wordt uitsluitend rekening gehouden met de volmachten van aandeelhouders die aan de toelatingsformaliteiten, zoals uiteengezet in de statuten, hebben voldaan.
Een of meer aandeelhouders die samen minstens 3% bezitten van het maatschappelijk kapitaal, kunnen te behandelen onderwerpen op de agenda van de Algemene Vergadering laten plaatsen en voorstellen tot besluit
indienen met betrekking tot op de agenda opgenomen of daarin op te nemen te behandelen onderwerpen. Dit artikel geldt niet voor een Algemene Vergadering die met toepassing van artikel 533 § 2, tweede lid, van het Wetboek van Vennootschappen wordt bijeengeroepen.
De aandeelhouders bewijzen op de datum dat zij een agendapunt of voorstel tot besluit indienen, dat zij de 3%-drempel bereiken, hetzij op grond van een certificaat van inschrijving van de desbetreffende aandelen in het register van de aandelen op naam van de Vennootschap, hetzij aan de hand van een door de erkende rekeninghouder of de vereffeningsinstelling opgesteld attest waaruit blijkt dat het desbetreffende aantal gedematerialiseerde aandelen op hun naam op rekening is ingeschreven. De te behandelen onderwerpen en de voorstellen tot besluit die op de agenda zijn geplaatst, worden slechts besproken indien het hierboven vermelde aandeel van 3% van het kapitaal geregistreerd is conform artikel 536 § 2 van het Wetboek van Vennootschappen.
De verzoeken worden schriftelijk geformuleerd en gaan vergezeld van de tekst van de te behandelen onderwerpen en de bijbehorende voorstellen tot besluit, of van de tekst van de op de agenda te plaatsen voorstellen tot besluit. Er wordt een post- of e-mailadres in vermeld waarnaar de Raad van Bestuur het bewijs van ontvangst van deze verzoeken stuurt.
De Vennootschap moet deze verzoeken uiterlijk op de tweeëntwintigste dag vóór de datum van de Algemene Vergadering ontvangen. Zij worden naar de Vennootschap gezonden langs elektronische weg, op het adres dat vermeld is in de oproeping voor de Algemene Vergadering. De Vennootschap bevestigt de ontvangst van de verzoeken binnen een termijn van achtenveertig uur te rekenen vanaf die ontvangst.
De Vennootschap handelt bij de ontvangst van de verzoeken overeenkomstig het Wetboek van Vennootschappen, in het bijzonder overeenkomstig artikel 533ter §3 van het Wetboek van Vennootschappen. De bepaling die vervat is in artikel 533ter van het Wetboek van Vennootschappen dient zowel door de aandeelhouders als door de Vennootschap te goeder trouw te worden toegepast. Er kan enkel gebruik van worden gemaakt in het belang van de Vennootschap.
De bestuurders geven antwoord op de vragen die door de aandeelhouders tijdens de vergadering of schriftelijk worden gesteld met betrekking tot hun verslag of tot de agendapunten, voor zover de mededeling van gegevens of feiten niet van dien aard is dat zij nadelig zou zijn voor de zakelijke belangen van de Vennootschap of voor de vertrouwelijkheid waartoe de Vennootschap, haar bestuurders of de Commissaris(sen) zich hebben verbonden.
De Commissaris(sen) geeft/geven antwoord op de vragen die door de aandeelhouders tijdens de vergadering of schriftelijk worden gesteld met betrekking tot zijn/hun verslag. Wanneer verschillende vragen over hetzelfde onderwerp handelen, mogen de bestuurders en de Commissaris(sen) daarop één antwoord geven. Zodra de oproeping gepubliceerd is, kunnen de aandeelhouders de in het eerste lid bedoelde vragen schriftelijk stellen, die tijdens de vergadering zullen worden beantwoord door, naargelang het geval, de bestuurders of de Commissaris(sen), voor zover die aandeelhouders voldoen aan de formaliteiten die vervuld moeten worden om tot de vergadering te worden toegelaten. De vragen kunnen langs elektronische weg tot de Vennootschap worden gericht via het in de oproeping tot de Algemene Vergadering vermelde adres. De Vennootschap dient de schriftelijke vragen uiterlijk op de zesde dag vóór de vergadering te ontvangen.
De statuten van Fagron NV werden tijdens de volgende Buitengewone Algemene Vergaderingen gewijzigd: Op 14 mei 2012 om aan de dwingende bepalingen van de Wet van
20 december 2010 (Wet betreffende de uitoefening van bepaalde rechten van aandeelhouders van genoteerde vennootschappen) te voldoen.
Op 12 december 2014 betreffende de:
Op 29 juni 2015 om het kapitaal te verhogen binnen het kader van het toegestane kapitaal door inbreng in natura tegen uitgifte van nieuwe aandelen.
Op 5 augustus 2015 om het kapitaal te verhogen binnen het kader van het toegestane kapitaal door inbreng in natura tegen uitgifte van nieuwe aandelen.
Op 20 mei 2016 om, zoals goedgekeurd tijdens de Buitengewone Algemene Vergadering van 4 mei 2016, het kapitaal te verhogen tegen uitgifte van nieuwe aandelen.
Op 1 juli 2016 om het kapitaal te verminderen door aanzuivering van overgedragen verliezen zonder vernietiging van aandelen.
Op 7 juli 2016 om, zoals goedgekeurd tijdens de Buitengewone Algemene Vergadering van 4 mei 2016, het kapitaal te verhogen tegen uitgifte van nieuwe aandelen.
Op 8 mei 2017 om de machtiging in het kader van het toegestane kapitaal te hernieuwen voor een periode van 5 jaar.
De gecoördineerde statuten kunnen worden geraadpleegd op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Corporate Governance.
De enkelvoudige en geconsolideerde jaarrekening, statuten, jaarverslagen en andere informatie die ten behoeve van de aandeelhouders publiek gemaakt worden, kunnen kosteloos op de zetel van de Vennootschap worden verkregen.
De statuten kunnen worden geraadpleegd op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors.
Fagron NV is opgericht op 29 juni 2007 (onder haar vorige naam Arseus NV). Bij de oprichting bedroeg het aandelenkapitaal 61.500 euro, vertegenwoordigd door 100 aandelen op naam zonder nominale waarde, volledig volgestort in contanten, waarbij elk aandeel een identieke fractie van het aandelenkapitaal van Fagron vertegenwoordigde.
Op 7 september 2007 heeft de Buitengewone Aandeelhoudersvergadering van Fagron NV beslist om, onder voorwaarde dat de beursintroductie werd voltooid, het aandelenkapitaal te verhogen door een inbreng in natura, bestaande uit de volgende onderdelen: (i) inbreng in natura van aandelen van Fagron BV (voorheen Arseus BV) door Omega Pharma, en (ii) bijdrage van de schuldvorderingen gehouden door de contribuanten.
Dit heeft geleid tot de uitgifte van (i) 6.000.000 en (ii) a) 24.999.900 en b) 195.121 aandelen.
Dit bracht het totaal aantal aandelen Fagron op 31.195.121 en het maatschappelijk kapitaal op 319.810.475,00 euro.
Op 16 februari 2011 werden er 1.018 nieuwe aandelen uitgegeven als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan van het Aanbod. Niet-uitgeoefende warranten
onder het Warrantenplan van het Aanbod zijn vervallen. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg na deze uitgifte 31.196.139. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg toen 31.196.139. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg toen 319.820.911,43 euro.
Op 16 juni 2011 werden er 20.749 nieuwe aandelen uitgegeven als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en 2, beide goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 6 september 2007. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 31.216.888. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 31.216.888. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 320.023.050,35 euro.
Op 14 juni 2012 werden er 61.626 nieuwe aandelen uitgegeven als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en 2, beide goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 6 september 2007. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 31.278.514. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 31.278.514. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 320.601.893,93 euro.
Op 13 juni 2013 werden er 79.844 nieuwe aandelen uitgegeven als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en 2, beide goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 6 september 2007. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 31.358.358. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 31.358.358. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 321.384.974,57 euro.
Op 13 juni 2014 werden er 73.002 nieuwe aandelen uitgegeven als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en 2, beide goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 6 september 2007. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 31.431.360. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 31.431.360. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 322.111.645,98 euro.
Op 5 juni 2015 werden er 12.301 nieuwe aandelen uitgegeven als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en 2, beide goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 6 september 2007. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 31.443.661. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 31.443.661. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 322.217.493,06 euro.
Op 29 juni 2015 werden er 224.133 nieuwe aandelen uitgegeven in het kader van het toegestane kapitaal. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 31.667.794. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 31.667.794. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 324.514.856,31 euro om het kapitaal te verhogen binnen het kader van het toegestane kapitaal door inbreng in natura tegen uitgifte van nieuwe aandelen.
Op 4 augustus 2015 werden er 444.033 nieuwe aandelen uitgegeven in het kader van het toegestane kapitaal. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 32.111.827. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 32.111.827. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 329.066.194,56 euro om het kapitaal te verhogen binnen het kader van het toegestane kapitaal door inbreng in natura tegen uitgifte van nieuwe aandelen.
Op 20 mei 2016 werden er 22.626.387 nieuwe aandelen uitgegeven in het kader van de besluiten daartoe genomen door de Buitengewone Algemene Vergadering van 4 mei 2016. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 54.738.214. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 54.738.214. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 460.109.177,55 euro.
Op 1 juli 2016 werd het maatschappelijk kapitaal verminderd met 54.182.316,27 euro door aanzuivering van overgedragen verliezen zonder
vernietiging van aandelen. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 54.738.214. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 54.738.214. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 405.926.861,28 euro.
Op 7 juli 2016 werden er 17.105.690 nieuwe aandelen uitgegeven in het kader van de besluiten daartoe genomen door de Buitengewone Algemene Vergadering van 4 mei 2016. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 71.843.904. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 71.843.904. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 494.192.221,68 euro.
Het kapitaal bedraagt bijgevolg op het moment van opstellen van dit jaarverslag vierhonderdvierennegentig miljoen honderd tweeënnegentig duizend tweehonderd éénentwintig euro achtenzestig eurocent (494.192.221,68 euro), vertegenwoordigd door éénenzeventig miljoen achthonderddrieënveertig negenhonderd en vier (71.843.904) aandelen zonder aanduiding van nominale waarde met een fractiewaarde van één éénenzeventig miljoen achthonderd drieënveertigduizend negenhonderd en vierde (1/71.843.904de) van het kapitaal.
Op basis van de kennisgevingen van deelneming die de Vennootschap tot en met 31 maart 2018 heeft ontvangen, en rekening houdend met de noemer, ziet het aandeelhouderschap van de Vennootschap er uit zoals aangegeven in de tabel op de volgende pagina.
De kennisgevingen zijn ook beschikbaar op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors.
Overeenkomstig artikel 11 van de statuten van de Vennootschap worden, voor de toepassing van de artikelen 1 tot en met 4 van de Wet van 2 maart 1989 op de openbaarmaking van belangrijke deelnemingen in ter beurze
genoteerde vennootschappen en tot reglementering van de openbare overnamebiedingen de toepasselijke quota bepaald op 3%, 5% en veelvouden van 5%.
| Aantal aandelen | % van effectieve stemrechten |
|
|---|---|---|
| Waterland Private Equity Fund VI C.V., Filiep Balcaen en | ||
| Fagron NV | 22.656.725 | 31,54% |
| Alychlo NV/ Marc Coucke | 10.749.267 | 14,96% |
| JPMorgan Asset Management Holdings Inc. | 2.461.438 | 3,43% |
| Evermore Global Advisors, LCC | 2.203.472 | 3,07% |
| Adrianus van Herk | 2.171.279 | 3,00% |
| Carmignac Gestion* | 1.492.006 | 4,65% |
* De kennisgeving van deelneming van Carmignac Gestion is ontvangen op 18 maart 2016 en is gebaseerd op een noemer van 32.111.827.
In 2017 werd de procedure van artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen twee maal toegepast, met name tijdens de vergadering van de Raad van Bestuur van 2 april (Toevoeging van een uitoefenperiode aan het Warrantenplan 2016) en 8 mei (Verlenen van kwijting aan de leden van het Directiecomité). Hierna wordt de passage uit de notulen van de betrokken beslissing letterlijk weergegeven, waarin de redenen van het tegenstrijdige belang worden aangegeven, alsmede de verantwoording en de vermogensrechtelijke gevolgen ervan voor de Vennootschap.
Alvorens de discussie met betrekking tot de agenda wordt aangevangen, delen de heer Hans Stols en Karin de Jong, uitvoerend bestuurders van de Vennootschap, mee dat er in hun hoofde een strijdig belang van vermogensrechtelijke aard kan bestaan met betrekking tot de beslissingen die de Raad van Bestuur zal nemen met het oog op het wijzigen van de uitoefenperiodes in het "Warrantenplan 2016",
Belangenconflicten aangezien zij eveneens begunstigden van dat plan zijn.
De Raad van Bestuur neemt akte van dit strijdig belang en van het feit dat dit eveneens werd gesignaleerd door de betrokken bestuurders aan de commissaris van de Vennootschap. Conform de bepalingen van artikel 523 van het Wetboek van vennootschappen – en rekening houdend met het feit dat de Vennootschap een publiek beroep doet op het spaarwezen – werd de betrokken bestuurders gevraagd niet verder deel te nemen aan de beraadslaging, noch aan de stemming over de goedkeuring van het wijzigen van de uitoefenperiodes in het "Warrantenplan 2016".
De betrokken bestuurders hebben bijgevolg niet deelgenomen aan de beraadslagingen, noch aan de stemming over dat agendapunt.
voornoemd strijdig belang zijn: De door de Raad van Bestuur op voorstel van het Benoemings- en Remuneratiecomité voorgestelde wijziging betreft een wijziging van de uitoefenmodaliteiten van het eerder door de Raad van Bestuur goedgekeurde "Warrantenplan 2016", nl. het wijzigen van het tijdstip van de
bestaande uitoefenperiode en het voorzien van een bijkomende uitoefenperiode. Het wijzigen van het tijdstip van de bestaande uitoefenperiode zorgt ervoor dat de houders van warranten de warranten op een logisch moment kunnen uitoefenen, gelet op de verjaardag van het plan. Het voorzien van een bijkomende uitoefenperiode (i) zorgt ervoor dat de vesting van de warranten en de uitoefenperiode gealigneerd worden en (ii) corrigeert een hiaat in het reeds goedgekeurde plan waarbij de laatste uitoefenperiode na vervaldag van de warranten komt te lopen. De Raad van Bestuur meent dat dit geen aanzienlijke wijziging betreft en verwijst voorts wat betreft de rechtsvaardigingsgronden naar de eerdere besluitvorming d.d. 13 juni 2016 inzake het "Warrantenplan 2016".
De vermogensrechtelijke gevolgen voor de Vennootschap zijn niet anders dan deze die reeds weerhouden werden in de besluitvorming d.d. 13 juni 2016, bij de goedkeuring van het "Warrantenplan 2016".
De Raad van Bestuur wijst op het advies van het Benoemings- en Remuneratiecomité naar aanleiding van de uitgifte van het "Warrantenplan 2016", dat aangeeft dat het werk, het initiatief en de ondernemerszin van elk van de begunstigden een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de activiteiten en de resultaten van de Vennootschap, en dat zij de begunstigden daarom de kans te wenst geven (bijkomende) aandelen van de Vennootschap te verwerven aan een vooraf bepaalde inschrijvingsprijs zodat zij financieel kunnen participeren in de toegevoegde waarde en de groei van de Vennootschap.
De ervaring van de voorbije jaren heeft immers uitgewezen dat opties en warranten en deelname in het aandeelhouderschap door de medewerkers van de Vennootschap een belangrijk element van motivatie en betrokkenheid ten aanzien van het bedrijf uitmaken. Dergelijk plan heeft immers tot doel de inzet en motivatie op lange termijn te bevorderen zodat de inzet bijdraagt in het realiseren van de strategie en in het succes en de groei van de onderneming.
De toevoeging van een bijkomende uitoefenperiode aan het "Warrantenplan 2016" beoogt de daarwerkelijke financiële participatie van de houders van Warranten te verzekeren door een bijkomende uitoefenperiode te voorzien. Als dusdanig dient dit initiatief rechtst reeks de belangen van de Vennootschap.
De Raad van Bestuur neemt kennis van en gaat over tot de bespreking van het voorstel tot wijziging van het "Warrantenplan 2016".
BESLUIT: Overeenkomstig zijn bevoegdheid in artikelen 8 en 10.1 van het "Warrantenplan 2016", besluit de Raad van Bestuur het tijdstip van de bestaande uitoefenperiode te wijzigen en om een bijkomende uitoefenperiode toe te voegen in artikel 8.1 van het "Warrantenplan 2016", overeenkomstig het ontwerp in Bijlage 1.
Verlening kwijting bestuursleden Voorafgaand melden de heer Stols en mevrouw De Jong dat zij mogelijkerwijze een belangenconflict hebben in de zin van artikel 523 W. Venn. bij het verlenen van kwijting in hun hoedanigheid van directielid van de Vennootschap gedurende het boekjaar 2016. Voor beiden vloeit dit belangenconflict voort uit het feit dat zij enerzijds bestuurder zijn van de Vennootschap en anderzijds directielid in functie waren van de Vennootschap gedurende (een deel van) het boekjaar 2016. De heer Stols en mevrouw de Jong zullen de Commissaris van de Vennootschap op de hoogte brengen van hun belangenconflict.
Zij zullen niet verder deelnemen aan de beraadslaging, noch aan de stemming over de kwijting te verlenen aan zichzelf en verlaten de vergadering wanneer over de kwijting wordt besloten.
De voorgenomen beslissing betreft het verlenen van kwijting aan elk van de directieleden afzonderlijk voor de wijze waarop zij hun directiemandaat gedurende het boekjaar 2016 hebben uitgevoerd.
Gedurende de looptijd van het boekjaar 2016, heeft de Raad van Bestuur op geregelde tijdstippen een volledig inzicht gekregen in alle belangrijke beslissingen van het Directiecomité en heeft de Raad van Bestuur op basis hiervan op afdoende wijze kunnen vaststellen dat elk van de individuele leden van het Directiecomité hun opdracht over het boekjaar 2016 naar behoren heeft vervuld.
De vermogensrechtelijke gevolgen van het verlenen van kwijting zijn de volgende:
Het verlenen van kwijting heeft tot gevolg dat elk directielid niet persoonlijk financieel kan worden aangesproken door de Raad van Bestuur voor fouten en inbreuken begaan in de uitoefening van zijn of haar opdracht.
BESLUIT: Bij afzonderlijke stemming (per directielid) beslist de Raad van Bestuur unaniem aan elk van de directieleden afzonderlijk kwijting (Hans Stols, Karin de Jong, Constantijn van Rietschoten, Rafael Padilla, Michaël Hillaert, Kalman Petro en Rita Hoke) te verlenen voor de wijze waarop zij hun mandaat en opdracht hebben uitgeoefend gedurende het boekjaar 2016.
De Buitengewone Algemene Vergadering van 16 juni 2009 verleende aan de Raad van Bestuur van de Vennootschap de bijkomende machtiging om gedurende een periode van vijf jaar te rekenen vanaf 16 juni 2009 over te gaan tot de inkoop van eigen aandelen aan een prijs die niet lager mag zijn dan 1,00 euro en niet hoger dan het gemiddelde van de slotkoersen van de tien werkdagen voorafgaand aan de dag van de aankoop of ruil, verhoogd met 10% en dit op zulke wijze dat de Vennootschap op geen enkel ogenblik eigen aandelen zal bezitten waarvan de fractiewaarde hoger zal zijn dan 20% van het geplaatste kapitaal van de Vennootschap.
Deze machtiging liep af op 16 juni 2014 en vervolgens verleende de Buitengewone Algemene Vergadering van 12 december 2014 aan de Raad van Bestuur een nieuwe machtiging om eigen aandelen in te kopen tot een maximum van tien procent (10%) van het geplaatste kapitaal, door aankoop of ruil, direct of via een tussenpersoon die uit eigen naam of namens de vennootschap handelt, aan een prijs die niet lager mag zijn dan 1,00 euro en niet hoger dan het gemiddelde van de slotkoersen van de tien werkdagen voorafgaand aan de dag van de aankoop of ruil, verhoogd met 10%, en dit op zulke wijze dat de Vennootschap op geen enkel ogenblik eigen aandelen zal bezitten waarvan de fractiewaarde hoger zal zijn dan 10% van het
geplaatste kapitaal van de Vennootschap.
De Vennootschap heeft in 2017 geen eigen aandelen ingekocht en heeft geen eigen aandelen geleverd. Per 31 december 2017 had Fagron 103.627 eigen aandelen in bezit.
De Raad van Bestuur van de Vennootschap heeft op 6 september 2007 drie Warrantenplannen goedgekeurd ten behoeve van werknemers, bestuurders/ managers/consultants van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen, maar ook van aandeelhouders van Omega Pharma NV die hebben ingetekend op de beursintroductie van Arseus NV in het kader van de Prioritaire Tranche. De Raad van Bestuur is van oordeel dat de mogelijkheid tot participatie van werknemers, belangrijke derden en consultants een belangrijke stimulans vormt tot de verdere uitbouw en groei van de Vennootschap.
De warranten van het Aanbod zijn in januari 2011 verlopen. Als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan van het Aanbod werden er op 16 februari 2011 1.018 nieuwe aandelen uitgegeven. Bij beslissing van de Raad van Bestuur van 11 mei 2009, die werd gehouden voor de heer notaris Dirk Van Haesebrouck, werd de uitoefenperiode van de warranten toegekend aan de begunstigden vóór 31 augustus 2008 in het kader van het Warrantenplan 1 (plan voor werknemers), overeenkomstig de Herstelwet, verlengd met vijf jaar tot 17 december 2020.
De Algemene Vergadering van 10 mei 2010 heeft de beslissing van de Raad van Bestuur van 13 juli 2009 bekrachtigd om de uitoefenperiode van de rechten die werden toegekend aan de begunstigden vóór 31 augustus 2008 in het kader van het Warrantenplan 2 (plan voor bestuurders/managers/ consultants) te verlengen met vijf jaar, m.a.w. tot 17 december 2017, met dien
verstande dat de begunstigden bij uitoefening na het verstrijken van de initiële duur (m.a.w. bij uitoefening na 17 december 2012) enkel recht zullen hebben op de verkrijging van bestaande, in de plaats van nieuwe, aandelen van de Vennootschap.
In 2011 werden er in totaal 20.749 warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 uitgeoefend. Als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 werden er op 16 juni 2011 20.749 nieuwe aandelen uitgegeven.
In 2012 werden er in totaal 61.626 warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 uitgeoefend. Als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en 2 werden er op 14 juni 2012 61.626 nieuwe aandelen uitgegeven. In 2013 werden er in totaal 79.844 warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 uitgeoefend. Als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 werden er op 13 juni 2013 79.844 nieuwe aandelen uitgegeven.
In 2014 werden er in totaal 73.002 warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 uitgeoefend. Als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 werden er op 13 juni 2014 73.002 nieuwe aandelen uitgegeven. Daarnaast werden er 48.625 warranten onder het Warrantenplan 2 uitgeoefend waarvoor bestaande aandelen van de Vennootschap werden geleverd.
In 2015 werden er in totaal 12.301 warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 uitgeoefend. Als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 werden er op 5 juni 2015 12.301 nieuwe aandelen uitgegeven. Daarnaast werden er 10.000 warranten onder het Warrantenplan 2 uitgeoefend waarvoor bestaande aandelen van de Vennootschap werden geleverd.
Sedert 2016 werden geen warranten onder het Warrantenplan 1 en het Warrantenplan 2 uitgeoefend.
Op 3 juni 2014 heeft de Raad van Bestuur van de Vennootschap het Warrantenplan 2014 ten behoeve van werknemers en managers/consultants van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen goedgekeurd, dat is bekrachtigd bij besluit van de Raad van Bestuur van 2 september 2014 in aanwezigheid van notaris Luc De Ferm. De Raad van Bestuur is van oordeel dat de mogelijkheid tot participatie van werknemers en managers/consultants een belangrijke stimulans vormt voor de verdere uitbouw en groei van de Vennootschap.
Op 13 juni 2016 heeft de Raad van Bestuur van de Vennootschap het Warrantenplan 2016 ten behoeve van werknemers en managers/consultants van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen goedgekeurd, dat is bekrachtigd bij besluit van de Buitengewone Algemene Vergadering van 1 juli 2016 in aanwezigheid van notaris Liesbet Degroote waarbij werd besloten tot uitgifte van 1.000.000 warranten. Overeenkomstig haar bevoegdheid in artikelen 8 en 10.1 van het Warrantenplan 2016 heeft de Raad van Bestuur besloten het tijdstip van de bestaande uitoefenperiode te wijzigen en om een bijkomende uitoefenperiode toe te voegen in artikel 8.1 van het Warrantenplan 2016 met name op 1 juli 2021. De Raad van Bestuur is van oordeel dat de mogelijkheid tot participatie van werknemers en managers/consultants een belangrijke stimulans vormt voor de verdere uitbouw en groei van de Vennootschap.
Voor verdere details betreffende de modaliteiten van de Warrantenplannen 1, 2, 2014 en 2016 en de bewegingen van het aantal warranten tijdens het boekjaar 2017 wordt verwezen naar toelichting 21 in de geconsolideerde jaarrekening.
De Raad van Bestuur van de Vennootschap heeft op 7 december 2009 het Stockoptieplan 2009 goedgekeurd ten behoeve van bestuurders, consultants en werknemers van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen. Het Stockoptieplan 2009 werd goedgekeurd door de Bijzondere Algemene Vergadering van 27 januari 2010.
De Raad van Bestuur beoogt in het kader van het Stockoptieplan 2009 een langetermijnincentive te creëren voor personen die een belangrijke bijdrage kunnen leveren voor het succes, de groei en de waardecreatie van de Vennootschap. Het Stockoptieplan 2009 wordt beschouwd als een belangrijk retentie-instrument en beoogt een gemeenschappelijk belang te creëren tussen de optiehouders enerzijds en de aandeelhouders van de Vennootschap anderzijds, dat gericht is op een waardestijging van het aandeel van de Vennootschap.
Het Stockoptieplan 2009 is in te zien op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors.
In 2010 werden 987.500 stockopties toegekend onder het Stockoptieplan 2009.
In 2012 werden er in totaal 127.250 stockopties onder het Stockoptieplan 2009 uitgeoefend.
In 2013 werden er 328.250 stockopties uitgeoefend onder het Stockoptieplan 2009.
In 2014 werden er 282.500 stockopties uitgeoefend onder het Stockoptieplan 2009.
In 2015 werden er 246.000 stockopties uitgeoefend onder het Stockoptieplan 2009.
Sedert 2016 werden geen stockopties uitgeoefend onder het Stockoptieplan 2009.
De Raad van Bestuur van de Vennootschap heeft op 27 oktober 2011, onder de opschortende voorwaarde van goedkeuring door de Algemene
Vergadering, het Stockoptieplan 2011 goedgekeurd ten behoeve van consultants en werknemers van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen. Het Stockoptieplan 2011 werd ter goedkeuring voorgelegd aan de Jaarlijkse Algemene Vergadering van 14 mei 2012 die het Stockoptieplan 2011 goedkeurde.
De Raad van Bestuur beoogt in het kader van het Stockoptieplan 2011 om (i) nieuwe managers die zich (via acquisities of anderszins) bij de groep voegen, beter te kunnen aligneren met het langetermijnsucces van Fagron en (ii) bestaande managers bij promotie een extra financiële stimulans te kunnen bieden door het aanbieden van opties.
Het Stockoptieplan 2011 is in te zien op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors.
In 2012 werden in totaal 250.000 stockopties toegekend onder het Stockoptieplan 2011. In 2014 werden er 22.500 stockopties uitgeoefend en werden er 4.650 stockopties toegekend onder het Stockoptieplan 2011. In 2015 werden er 27.500 stockopties uitgeoefend onder het Stockoptieplan 2011.
Sedert 2016 werden geen stockopties uitgeoefend onder het Stockoptieplan 2011.
Voor verdere details betreffende de modaliteiten van de Stockoptieplannen 2009 en 2011 en de bewegingen van het aantal stockopties tijdens het boekjaar 2017 wordt verwezen naar toelichting 21 in de geconsolideerde jaarrekening.
Bij besluit van de Buitengewone Algemene Vergadering van 8 mei 2017 werd de machtiging van de Raad van Bestuur hernieuwd om, gedurende een periode van vijf jaar te rekenen vanaf de publicatiedatum van het besluit in de Bijlagen van het Belgisch Staatsblad
(19 mei 2017), met een meerderheid van minstens drie vierden van de stemmen en binnen de grenzen van de in artikel 5bis van de statuten opgenomen machtiging, het maatschappelijk kapitaal in een of meer malen te verhogen met een maximumbedrag van 494.192.221,68 euro.
Tijdens het boekjaar 2017 werd geen gebruik gemaakt van de machtiging toegestaan kapitaal.
Als het kapitaal wordt verhoogd binnen de limieten van het toegestaan kapitaal, dan heeft de Raad van Bestuur de bevoegdheid om te verzoeken tot betaling van een uitgiftepremie. Als de Raad van Bestuur dit beslist, dan wordt deze uitgiftepremie geboekt op een onbeschikbare rekening, genaamd "uitgiftepremie", die in dezelfde mate als het maatschappelijk kapitaal de waarborg van derden zal uitmaken en waarover, behoudens de mogelijkheid tot omzetting van deze premie in kapitaal, slechts kan worden beschikt overeenkomstig de voorwaarden voor vermindering van het maatschappelijk kapitaal gesteld door het Wetboek van Vennootschappen.
Deze bevoegdheid van de Raad van Bestuur is geldig voor kapitaalverhogingen waarop in contanten of in natura wordt ingeschreven, of die plaatsvinden door de kapitalisatie van reserves, waarbij al dan niet nieuwe aandelen worden uitgegeven. Het is de Raad van Bestuur toegestaan om converteerbare obligaties of warranten uit te geven binnen de limieten van het toegestaan kapitaal.
Deze machtiging van de Raad van Bestuur om, gedurende een periode van vijf jaar te rekenen vanaf de publicatiedatum van het besluit in de Bijlagen van het Belgisch Staatsblad (19 mei 2017), met een meerderheid van minstens drie vierden van de stemmen en binnen de grenzen van de in artikel 5bis van de statuten opgenomen machtiging, het maatschappelijk kapitaal in een of meer malen te verhogen vervalt op 19 mei 2022.
De Commissaris van Fagron is CVBA PricewaterhouseCoopers Bedrijfsrevisoren, een vennootschap naar Belgisch recht met statutaire zetel op het adres Woluwedal 18, 1932 Sint-Stevens-Woluwe. Deze vennootschap heeft Peter Van den Eynde, bedrijfsrevisor, aangeduid als vertegenwoordiger die gemachtigd is haar te vertegenwoordigen en die belast wordt met de uitoefening van het mandaat in naam en voor rekening van de BCVBA. CVBA PricewaterhouseCoopers Bedrijfsrevisoren is met ingang van 2016 verkozen als Commissaris van Fagron voor een termijn van drie boekjaren, eindigend na de Algemene Jaarvergadering te houden in 2019.
PricewaterhouseCoopers ontving in 2017 een totale jaarlijkse Audit fee van 450.616,00 euro. Hiervan heeft 110.390,00 euro betrekking op Fagron NV. Aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 14 mei 2018 zal worden voorgesteld om deze vergoeding goed te keuren. Details over de remuneratie van de Commissaris in 2017 zijn vervat in toelichting 30 bij de jaarrekening.
De niet-uitvoerende bestuurders ontvangen geen prestatiegebonden vergoedingen noch voordelen in natura of voordelen die verbonden zijn aan pensioenplannen.
De Voorzitter van de Raad van Bestuur ontvangt een jaarlijkse vergoeding van 60.000 euro, ongeacht het aantal Comités waarin de Voorzitter zetelt en de overige niet-uitvoerende bestuurders van de Vennootschap ontvangen een jaarlijkse vergoeding van 30.000 euro vermeerderd met 7.200 euro per Comité waarin zij zetelen.
Concreet betekent dit dat in 2017 de vergoedingen zoals opgenomen in de tabel op pagina 74 zijn uitgekeerd.
De remuneratie voor de uitvoerende bestuurders vloeit integraal voort uit hun uitvoerende functies. De leden van het Directiecomité ontvangen geen afzonderlijke vergoeding voor hun lidmaatschap van de Raad van Bestuur. Met betrekking tot het beleid ten aanzien van de uitvoerende bestuurders en de leden van het Directiecomité werden in 2017 de volgende principes gehanteerd:
Enerzijds is er een vaste vergoeding. Deze vergoeding is een marktconforme vergoeding waarbij rekening wordt gehouden met de omvang van de onderneming, de sector, het groeiprofiel en de rentabiliteit. Anderzijds is er eveneens een variabele vergoeding in cash. Deze vergoeding bedraagt voor de CEO maximaal 120% van de vaste jaarvergoeding en maximaal 60% van de vaste jaarvergoeding voor de overige leden van het Directiecomité. De uitvoerende bestuurders en de leden van het Directiecomité ontvangen geen resultaatsgebonden aandelengerelateerde incentiveprogramma's op lange termijn. Er wordt momenteel niet voorzien om in de komende twee jaar wijzigingen aan te brengen aan de remuneratiepolitiek voor de uitvoerende bestuurders en voor de leden van het Directiecomité.
In het kader van de verkoop van het belang van 24,04% van Omega Pharma en het belang van 1,06% van Couckinvest aan Waterland werd door de Raad van Bestuur op 7 december 2009 een stockoptieplan goedgekeurd ten belope van 1.000.000 stockopties. Dit stockoptieplan heeft als doel de directie en het management van de Vennootschap een bijkomende incentive te geven. Het plan werd goedgekeurd door de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 27 januari 2010. De uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité kregen in januari 2010 stockopties toegekend.
Tijdens het jaar 2012 werden er in totaal 125.000 stockopties onder het Stockoptieplan 2009 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité. Tijdens het jaar 2013 werden er in totaal 295.000 stockopties onder het Stockoptieplan 2009 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité.
Tijdens het jaar 2014 werden er in totaal 210.000 stockopties onder het Stockoptieplan 2009 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité. Tijdens het jaar 2015 werden er in totaal 189.500 stockopties onder het Stockoptieplan 2009 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité. Tijdens het jaar 2016 werden er geen stockopties onder het Stockoptieplan 2009 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité.
Tijdens het jaar 2017 werden er geen stockopties onder het Stockoptieplan 2009 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité.
De Jaarlijkse Algemene Vergadering van 14 mei 2012 heeft het Stockoptieplan 2011 ten behoeve van consultants en werknemers van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen goedgekeurd.
Dit stockoptieplan heeft als doel de directie en het management van de Vennootschap een bijkomende incentive te geven. Het Stockoptieplan 2011 is in te zien op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors.
Tijdens het jaar 2012 werden er 105.000 stockopties onder het Stockoptieplan 2011 toegekend aan de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur. Tijdens het jaar 2013 werden er geen stockopties onder het Stockoptieplan 2011 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur of de leden
van het Directiecomité. Tijdens het jaar 2014 werden er geen stockopties onder het Stockoptieplan 2011 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur of de leden van het Directiecomité. Tijdens het jaar 2015 werden er 8.750 stockopties onder het Stockoptieplan 2011 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur of de leden van het Directiecomité. Tijdens het jaar 2016 werden er geen stockopties onder het Stockoptieplan 2011 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité.
Tijdens het jaar 2017 werden er geen stockopties onder het Stockoptieplan 2011 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité.
De Raad van Bestuur van 2 september 2014 heeft het Warrantenplan 2014 ten behoeve van consultants en werknemers van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen goedgekeurd en toegekend.
Dit warrantenplan heeft als doel de directie en het management van de Vennootschap een bijkomende incentive te geven. Het Warrantenplan 2014 is in te zien op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors.
Tijdens het jaar 2015 werden er geen warranten onder het Warrantenplan 2014 toegekend aan bepaalde directieleden en het management van de Vennootschap. Tijdens het jaar 2016 werden er geen warranten onder het Warrantenplan 2014 toegekend aan bepaalde directieleden en het management van de Vennootschap. Tijdens het jaar 2017 werden er geen warranten onder het Warrantenplan 2014 toegekend aan bepaalde directieleden en het management van de Vennootschap.
Tijdens het jaar 2017 werden er geen warranten onder het Warrantenplan 2014 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité.
De Buitengewone Algemene Vergadering van 1 juli 2016 heeft het Warrantenplan 2016 ten behoeve van consultants en werknemers van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen goedgekeurd.
Dit warrantenplan heeft als doel de directie en het management van de Vennootschap een bijkomende incentive te geven. Het Warrantenplan 2016 is in te zien op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors.
Tijdens het jaar 2016 werden er 983.091 warranten onder het Warrantenplan
2016 toegekend aan bepaalde directieleden en het management van de Vennootschap.
Tijdens het jaar 2017 werden er geen warranten onder het Warrantenplan 2016 uitgeoefend door de uitvoerende leden van de Raad van Bestuur en de leden van het Directiecomité.
Voor verdere details omtrent de warranten/stockopties wordt verwezen naar toelichting 21 in de geconsolideerde jaarrekening.
| AHOK BVBA, vast vertegenwoordigd door de heer Koen | |
|---|---|
| Hoffman | 54.335 |
| Vanzel G.Comm.V., vast vertegenwoordigd door | |
| mevrouw Giulia Van Waeyenberge | 37.200 |
| Deprez Management BVBA, vast vertegenwoordigd door | |
| mevrouw Veerle Deprez* | 19.286 |
| Holdco FV B.V., vast vertegenwoordigd door de heer | |
| Frank Vlayen | 37.200 |
| Matthias Geyssens | 37.200 |
| WPEF VI Holdco III BE B.V., vast vertegenwoordigd door | |
| mevrouw Nathalie Clybouw | 30.000 |
| Marc Janssens | 30.000 |
| Alychlo NV, vast vertegenwoordigd door de heer Marc | |
| Coucke | 30.000 |
| Michael Schenck BVBA, vast vertegenwoordigd door de | |
| heer Michael Schenck | 37.200 |
| Robert Peek* | 21.429 |
* Bedragen pro rata de termijn die de bestuurders vervulden.
Evaluatiecriteria met betrekking tot bonussen uitgekeerd aan de leden van het Directiecomité gebaseerd op de prestaties van de Vennootschap of van haar business units.
De in 2017 in aanmerking te nemen criteria voor het toekennen van prestatiegebonden bonussen aan de leden van het Directiecomité zijn voor 75% gebaseerd op financiële doelstellingen, met name op (1) omzet, (2) REBITDA, waarbij ieder van de twee vermelde componenten evenredig
wordt beoordeeld. Voor de overige 25% zijn de criteria gebaseerd op persoonlijke/discretionaire doelstellingen die elk jaar opnieuw duidelijk worden omschreven en schriftelijk worden vastgelegd.
De variabele vergoeding wordt toegekend op basis van deze financiële en persoonlijke doelstellingen die jaarlijks worden vastgelegd en geëvalueerd. De managementovereenkomsten voorzien niet expliciet in een terugvorderingsrecht voor de Vennootschap van de variabele vergoedingen die worden
toegekend op basis van onjuiste financiële gegevens.
Artikel 520ter van het Wetboek van Vennootschappen schrijft voor dat vanaf het boekjaar 2011, behoudens andersluidende statutaire bepaling of uitdrukkelijke goedkeuring door de Algemene Vergadering, de variabele vergoedingen dienen te worden gespreid in de tijd als volgt:
toepassing indien de variabele remuneratie 25% of minder van de jaarlijkse remuneratie betreft. Het Benoemings- en Remuneratiecomité is evenwel van mening dat er gegronde redenen zijn waarom het niet opportuun is voor Fagron om haar huidige, op jaarlijkse targets gebaseerde bonussysteem te wijzigen en te koppelen aan langetermijndoelstellingen over twee en drie jaar omwille van de volgende redenen en heeft daarom geadviseerd om het huidige, op jaarlijkse targets gebaseerde bonussysteem van Fagron te behouden:
• Vooreerst is het Directiecomité van Fagron via het huidige warranten- en stockoptieplan reeds sterk gealigneerd met de langetermijnperformantie van Fagron;
• Daarnaast volgt Fagron ook een actieve buy-and-buildstrategie, wat het niet eenvoudig noch opportuun maakt om voor Fagron relevante langetermijntargets op voorhand vast te stellen.
Het gebruiken van langetermijnomzet, netto-inkomen of EBIT targets heeft bijvoorbeeld weinig zin indien in de loop van de volgende jaren belangrijke acquisities zouden plaatsvinden.
De Buitengewone Algemene Vergadering van 14 mei 2012 heeft de goedkeuring gegeven om artikel 26 van de statuten te wijzigen door te voorzien in de mogelijkheid voor de Raad van Bestuur om van de toepassing van de gespreide variabele remuneratie, zoals voorzien in art 520ter Wetboek van Vennootschappen, af te zien.
| Informatie over remuneratie (in euro) |
CEO* | Totaal exclusief CEO |
Toelichting |
|---|---|---|---|
| Basissalaris/vergoeding | 1.239.653 | Betreft brutosalaris van de overige leden van het | |
| Hans Stols (tot 24-11) | 550.000 | Directiecomité gedurende de duur van het mandaat. | |
| Rafael Padilla (vanaf 27-11) | 34.806 | ||
| Variabele remuneratie | 0 | 155.416 | Betreft de variabele remuneratie over 2017 gedu rende de duur van het mandaat, uitbetaald in 2018. |
| Pensioenen en overige componenten | 129.603 | Betreft kosten voor pensioenen, verzekeringen en | |
| Hans Stols (tot 24-11) | 33.000 | geldwaarde van de overige voordelen in natura. Er geldt een maximaal pensioengevend salaris van 100.000 euro. |
|
| Rafael Padilla (vanaf 27-11) | 2.048 | ||
| Aandelen opties/warranten | 0 | 0 | |
* De heer Stols ontving bij zijn aanstelling hetzelfde remuneratiepakket als de heer Van Jeveren. Meer informatie in dit verband kan hieronder worden gevonden in het hoofdstuk over de Vergoeding van de CEO.
| Informatie stockopties/warranten | Saldo per 31-12-2016 |
Toegekend in 2017 |
Uitgeoefend in 2017 |
Vervallen in 2017 |
Saldo per 31-12-2017 |
|---|---|---|---|---|---|
| CEO – Hans Stols | 513.091 (warranten) |
0 | 0 | 363.091 | 150.000 (warranten) |
| CEO – Rafael Padilla | 282.500 (stockopties en warranten) |
0 | 0 | 7.500 (stockopties) |
275.000 (warranten) |
| CFO – Karin de Jong | 85.000 (warranten) |
0 | 0 | 0 | 85.000 (warranten) |
| Overige leden van het Directiecomité (per 31 december 2017) |
160.000 (stockopties en warranten) |
0 | 0 | 80.000 (stockopties en warranten) |
80.000 (warranten) |
De eerste tabel op pagina 75 verschaft informatie omtrent het remuneratiepakket van 2017.
De tweede tabel op pagina 76 verschaft informatie omtrent de toegekende warranten en de toegekende stockopties.
In toelichting 21 van dit jaarverslag vindt u een nadere toelichting met betrekking tot het warranten- en het stockoptieplan.
Per 14 december 2015 werd een managementovereenkomst gesloten met de heer Stols in het kader van diens aanstelling als CEO op identiek dezelfde voorwaarden als die golden voor de heer Van Jeveren met dien verstande dat in geval van beëindiging van de overeenkomst een opzeggingstermijn van 12 maanden is voorzien.
De managementovereenkomst met de heer Stols werd per 24 november 2017 in onderling overleg beëindigd mits betaling van een opzegtermijn van 12 maanden vaste en variabele vergoeding gebaseerd op het voorgaande boekjaar.
Voor de overige leden van het Directiecomité geldt vanaf 1 januari 2015 dat de vertrekvergoeding van geen van hen meer bedraagt dan een bedrag gelijk aan 12 maanden vaste en variabele vergoeding.
Conform de Wet van 16 juni 2006 op de openbare aanbieding van beleggingsinstrumenten en de toelating van beleggingsinstrumenten tot de verhandeling op de gereglementeerde markt (de 'Prospectuswet') volgt hier een synthese van de 'jaarlijkse informatie' zoals bedoeld in Titel X van de Prospectuswet. Al deze informatie is te raadplegen op de corporate website (www.fagron.com) onder de rubriek Investors. Een deel van deze informatie is intussen mogelijk achterhaald.
Fagron NV (toentertijd: Arseus NV) heeft op 11 september 2007 een prospectus uitgegeven voor de beursgang als autonome onderneming. Op 12 juni 2012 heeft Fagron NV (toentertijd: Arseus NV) een prospectus uitgegeven met het oog op het Openbaar Aanbod en de toelating tot de verhandeling van Obligaties op de gereglementeerde markt van Euronext Brussels. Op 16 juni 2016 heeft Fagron NV een prospectus uitgegeven met het oog op het Openbaar Aanbod en de toelating tot de verhandeling van nieuwe aandelen op de gereglementeerde markt van Euronext Brussels.
Is onderdeel van het prospectus van 11 september 2007 en van 16 juni 2016.
| 7 februari 2017 | Jaarcijfers 2016: Fagron realiseert omzet van 421,8 miljoen euro – REBITDA bedraagt 90,6 miljoen euro of 21,5% van de omzet |
|---|---|
| 13 april 2017 | Trading update eerste kwartaal 2017: Omzet stijgt met 7,1% naar 109,9 miljoen euro |
| 4 augustus 2017 | Halfjaarcijfers 2017: Hogere omzet en winst voor Fagron |
| 12 oktober 2017 | Trading update derde kwartaal 2017: Omzet stijging gedragen door belangrijkste regio's Europa, Zuid-Amerika en Noord-Amerika |
| 7 februari 2018 | Jaarcijfers 2017: Omzet Fagron stijgt met 3,6% | |
|---|---|---|
| naar 436,9 miljoen euro en nettowinst groeit | ||
| naar 47,0 miljoen euro | ||
| 12 april 2018 | Trading update eerste kwartaal 2018: Fagron realiseert organische omzetgroei van 6,8% |
|
| 7 april 2017 | Oproeping jaarvergadering en buitengewone algemene vergadering |
|
|---|---|---|
| 30 april 2017 | Publicatie van Garantenlijst en Verklaring van Nakoming |
|
| 9 mei 2017 | Aandeelhouders van Fagron stemmen in met alle voorstellen tot besluit |
|
| 3 juli 2017 | Fagron lost obligatielening af | |
| 15 september 2017 Openbaarmaking van ontvangen kennis geving |
||
| 5 oktober 2017 | Fagron voert buy-and-build strategie verder uit met de overname van All Chemistry in Brazilië |
|
| 9 oktober 2017 | Openbaarmaking van ontvangen kennis geving |
|
| 27 november 2017 Rafael Padilla volgt Hans Stols op als CEO | ||
| 6 december 2017 | Openbaarmaking van ontvangen kennis geving |
| 3 april 2018 | Fagron versterkt strategische positie in de VS |
|---|---|
| door sterk complementaire overname van | |
| Humco | |
12 september 2017 Alychlo NV 9 oktober 2017 Evermore Global Advisors
29 november 2017 JPMorgan Asset Management Holdings Inc.
Vanaf dit jaar rapporteert Fagron voor het eerst ook niet-financiële informatie in het jaarverslag. Hiermee komt Fagron tegemoet aan de EU-richtlijn (2014/95/EU) welke grote organisaties in Europa verplicht openheid te geven over niet-financiële informatie zoals milieu- en sociaal beleid en diversiteit aan de top. Deze Europese Richtlijn is eind 2017 in België vertaald naar landelijke wetgeving. Er is voor 2017 nog geen specifiek rapportagekader toegepast. Het doel is om in het boekjaar 2018 een start te maken met het toepassen van GRI Standards.
In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de relevante milieu-, sociale- en personeelsaspecten, mensenrechten en corruptie- en omkopingsaangelegenheden. Informatie gerelateerd aan het bedrijfsmodel van Fagron is te vinden in hoofdstuk Wie we zijn en wat we doen.
Onze grootste impact is die op de gezondheid en het welzijn van de gebruiker van onze producten. In de farmaceutische industrie staat kwaliteit dan ook gelijk aan veiligheid: alleen met de hoogste kwaliteitsstandaarden kunnen we de gezondheid van eindgebruikers waarborgen.
Om onze producten te maken, worden meer dan 2.500 grondstoffen in bulk ingekocht bij geselecteerde en gekwalificeerde leveranciers en producenten. Alle ingekochte grondstoffen en verpakkingen doorlopen een acceptatie en kwaliteitscontrole volgens de meest recente richtlijnen, of farmacopees, en worden, na vrijgifte door een Qualified Person (QP), geleverd met een analysecertificaat, als waarmerk van een uitgebreid kwaliteitsmanagementsysteem. De producten worden vrijgegeven door de Qualified Person (QP). Ongeveer 150
medewerkers in lokale kwaliteitsafdelingen en het Global Quality Managementteam zijn hier continu mee bezig, vanaf de selectie en on-site audit inspectie van producenten tot aan de levering bij de klant.
De afhankelijkheid van leveranciers brengt ook risico's met zich mee. Tijdige levering van producten kan verstoord worden door onder meer marktomstandigheden, natuurrampen en stakingen, lokale kwaliteitsproblemen en (tijdelijke) sluitingen van faciliteiten. Dit kan resulteren in potentiële productaansprakelijkheidsclaims. Fagron probeert dit te ondervangen door voor haar producten meerdere leveranciers te kwalificeren. Ook moeten de faciliteiten van Fagron en van haar leveranciers voldoen aan productie- en (inter)nationale GMP kwaliteitsstandaarden, zoals de standaarden van de Europese Unie, de Amerikaanse FDA en andere toezichthouders. Fagron en toezichthouders inspecteren faciliteiten periodiek ter controle op naleving. Ook in onze eigen productie- en bereidingsfaciliteiten zijn we afhankelijk van het vermogen te voldoen aan GMP, GDP (Good Distribution Practices) en andere kwaliteitsnormen die aan verandering onderhevig zijn.
De kwaliteit en veiligheid wordt geborgd door robuuste kwaliteitssystemen en registratie van alle waarnemingen, waaronder laboratoriumanalyses en interne en externe klachten en monitoring daarvan. De kwaliteit en veiligheid van onze producten trenden we aan de hand van het aantal interne en externe klachten. Uiteindelijk moet dit resulteren in een hoge productbeschikbaarheid (percentage van product orders dat direct wordt uitgeleverd). Daarnaast zijn onze productiefaciliteiten GMP gecertificeerd, en de audits die door klanten en de autoriteiten frequent bij Fagron zelf worden uitgevoerd, doorlopen wij in alle gevallen succesvol.
Om kwaliteit in de keten te waarborgen is een integraal onderdeel van onze strategie het informeren van voorschrijvers en apothekers over farmaceutische bereidingstechnieken. Dit doen we via de organisatie van Academies in de landen waar we actief zijn. Door middel van cursussen en opleidingen vergroot en verbetert Fagron Academy de kennis van en vaardigheden in bereidingen van voorschrijvers en apothekers. Fagron is van mening dat zij de meest uitgebreide trainingen en opleidingsmogelijkheden biedt, voor onder andere bereidingstechnieken en het gebruik van materialen.
Eind 2017 waren er 2.054 FTE werkzaam bij Fagron, waarvan 42,5% mannen en 57,5% vrouwen. Deze verhouding is bevredigend en een bevestiging van de toewijding van Fagron aan een diversiteitsfocus op het gebied van personeelszaken. Deze diversiteitsfocus is niet enkel van belang doorheen alle lagen van onze organisatie maar eens te meer ook aan de top, in het bijzonder in managementposities en in de samenstelling van de Raad van Bestuur. In overeenstemming met artikel 518bis van het Wetboek van Vennootschappen zal Fagron ernaar streven om
er te allen tijde voor te zorgen dat ten minste één derde van de leden van de Raad van Bestuur van een ander geslacht te zijn dan dat van de overige leden. In 2017 bestond de Raad van Bestuur uit 4 vrouwen en 7 mannen.
Ook in haar managementposities heeft Fagron een goed evenwicht tussen mannelijke en vrouwelijke leidinggevenden waaronder 13 vrouwelijke General Managers die verantwoordelijk zijn voor activiteiten in Brazilië (3), China (1), Colombia (1), Duitsland (1), Italië (1), Nederland (5) en de Verenigde Staten (1).
Ook qua leeftijd zijn we een divers bedrijf. De gemiddelde leeftijd was in 2017 40,5 jaar.
Om nieuwe producten, concepten en toedieningsvormen te kunnen blijven ontwikkelen is Fagron voortdurend op zoek naar de beste mensen om onze leidende marktposities verder uit te bouwen. Dit is soms een uitdaging, want we zijn actief in een arbeidsmarkt met veel concurrentie waarin gespecialiseerd personeel, waaronder laboratoriumtechnici, apothekers met commerciële ervaring en werknemers die getraind zijn in de omgang met en productie van farmaceutische bereidingen in GMP en GDP-omgevingen, schaars is. Het succes van Fagron is afhankelijk van ons vermogen om het
senior managementteam en andere belangrijke werknemers met veel ervaring te werven en te behouden, met name met het oog op de doorlopende ontwikkelingen en wijzigingen in de business.
Daarom richten we ons vanuit HR onder andere op verloop en behoud. Fagron wil getalenteerde werknemers behouden door hen intern de mogelijkheid te geven om te groeien en zich zo breed mogelijk te ontwikkelen. Door middel van talent reviews identificeren we talent én de juiste manieren waarop we dit kunnen benutten. In 2017 bedroeg het gemiddelde dienstverband 7,2 jaar, en bleven medewerkers gemiddeld 4,5 jaar in dezelfde functie. Dat betekent dat onze medewerkers in ieder geval één groeistap maken binnen het bedrijf.
Een manier waarop we toekomstig talent zekerstellen zijn onze activiteiten richting studenten. Jaarlijks organiseren we ten minste twee "Meet Fagron" events, waar studenten met een farmaceutische opleiding ons bedrijf kunnen leren kennen. Ook bieden we studenten de kans werkervaring op te doen in onze sector door ze een stageplek te geven. In 2017 verwelkomden wij 22 stagiairs wereldwijd.
Naast het aantrekken en behouden van talent streven we een veilige en gezonde werkplek na. Daar wij conform kwaliteitsstandaarden als GMP werken en wetgeving regionaal sterk verschilt, zijn er nog geen groepsbreed beleid of prestatie-indicatoren geformuleerd. Echter zijn Arbo-procedures en calamiteitenplannen aanwezig bij alle faciliteiten van Fagron. In 2017 waren er geen veiligheid gerelateerde incidenten.
Tweejaarlijks meten we de medewerkersbetrokkenheid van al onze medewerkers. Dit doen we middels een anonieme vragenlijst, uitgevoerd door een gerenommeerde externe partij. Naast het niveau van betrokkenheid onderzoeken we ook hoe mensen kijken naar de inhoud van hun werk, hun >54 jaar 45-54 jaar 35-44 jaar 25-34 jaar <25 jaar
salaris en andere arbeidsvoorwaarden, gezondheid op het werk, en leiderschapsontwikkeling.
In het in 2016 uitgevoerde onderzoek scoorde Fagron op empowerment 82% en op sustainable engagement 80%. De onderwerpen communicatie (over visie en strategie), compensatie en arbeidsvoorwaarden en training en
ontwikkeling kregen een lagere score. Naar aanleiding daarvan is een actieplan ontwikkeld. Zo wordt er nu gewerkt aan het verder professionaliseren van het onboarding proces, en wordt er een training catalogus ontwikkeld. In 2018 zal dit onderzoek opnieuw uitgevoerd worden.
Fagron's dochterbedrijf Spruyt Hillen (Nederland) richt zich op de groothandel in farmaceutische verpakkingsmaterialen en grondstoffen en andere producten die worden gebruikt bij farmaceutische bereidingen. In samenwerking met Stichting Reinaerde bieden we hier werkplekken voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. 14 medewerkers maken hier voor Fagron maatwerk kleinverpakkingen. Dat doen ze heel nauwkeurig en tot grote tevredenheid van alle betrokkenen.
Als farmaceutisch bedrijf hebben wij een significante impact op de gezondheid en het welzijn van mensen in de markten waarin wij actief zijn. Onze missie is het verbeteren en innoveren van bereidingen om de kwaliteit van leven van patiënten wereldwijd te verbeteren en de toegang tot gepersonaliseerde zorg te verbeteren.
Dat willen wij op ethische, integere en verantwoordelijke manier doen. Wij geloven dat mensenrechten, zoals gedefinieerd door de Verenigde Naties in haar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, een algemene standaard zijn waar alle werknemers zich aan zouden moeten houden en we moedigen onze werknemers en ketenpartners aan deze rechten te respecteren door zich te committeren. Echter, daar mensenrechten geïntegreerd zijn in verschillende onderdelen van onze bedrijfsvoering en er nog geen risico's zijn geïdentificeerd, is er nog geen specifiek mensenrechtenbeleid geformuleerd. Hieronder lichten wij de raakvlakken ten aanzien van mensenrechten toe.
Voor het produceren van ons product zijn we afhankelijk van een groot aantal leveranciers. Fagron heeft volledig zicht op de leveringsketen van meer dan 2.500 farmaceutische grondstoffen, wat resulteert in 100% traceerbaarheid. Echter, ongeveer 70% van de inkoopwaarde van grondstoffen wordt geproduceerd in Azië, vooral in China en India (door lokale leveranciers). Om die reden is het van belang om bewust te zijn van verschillen in wetgeving en normen ten aanzien van mensen- en arbeidsrechten.
Fagron hanteert in dit kader een uitgebreide leveranciersselectieprocedure. Nieuwe leveranciers worden uitgebreid gescreend, waarvan de naleving van sociale standaarden deel uitmaakt. Al onze leveranciers moeten ISO 9001 of GMP gecertificeerd zijn. Beiden zijn kwaliteitsmanagementsystemen. Leveranciers van bepaalde risicoproducten worden, naast een "paper audit", op locatie ge-audit door een Fagron auditeur van de afdeling Quality. Risico wordt daarbij bepaald door onder andere de toepassing,
bijvoorbeeld steriele doeleinden van het product, of omdat een leverancier nog niet volledig voldoet aan de uitgebreide documentatievereisten van het kwalificatieproces. Deze audits, waarvan er in 2017 plusminus 100 werden uitgevoerd, richten zich primair op de kwaliteit en veiligheid van het product, maar conform de uitgebreide eisen van GMP-certificering beoordelen ze ook de aanwezigheid van trainingsprocedures en aspecten rondom gezondheid, veiligheid en milieu. Door de stringente eisen van GMP worden bepaalde risico's direct uitgesloten.
Binnen onze organisatie hebben we ons tot doel gesteld discriminatie en intimidatie te voorkomen en alle medewerkers gelijke kansen te bieden. Dat is vastgelegd in onze Code of Conduct, die op alle medewerkers van Fagron en haar dochterondernemingen van toepassing is.
Ook in andere onderdelen van onze processen spelen elementen gerelateerd aan mensenrechten een rol. Voor onze patiënt specifieke bereidingsactiviteiten maken we gebruik van vertrouwelijke medische en andere gezondheid gerelateerde informatie. Ook gebruikt Fagron verzamelde en geanonimiseerde gegevens voor onderzoeks- en analysedoeleinden. Wij streven te allen tijde na om aan geldende privacywet- en regelgeving te voldoen. Een interne projectgroep is thans bezig om vanaf mei 2018 volledig te voldoen aan GDPR of Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). GDPR gaat over het beheer en de beveiliging van persoonlijke gegevens van Europese burgers.
Tot slot ziet Fagron er actief op toe dat onze producten niet worden gebruikt voor of niet worden geleverd aan partijen die producten maken voor de uitvoering van de doodstraf. Fagron heeft veel waarde en belang aan het medisch verantwoorde gebruik van haar producten teneinde het leven en de levenskwaliteit van patiënten te verbeteren.
Fagron heeft een Code of Conduct & Ethics welke het beleid omschrijft op het gebied van onder andere belangenverstrengeling, omkoping en corruptie. Deze Code is van toepassing op alle werknemers van de verschillende bedrijven binnen de Fagron Groep, ongeacht het type contract dat de werknemers hebben.
Onethisch of niet-integer gedrag kan bijvoorbeeld gaan om fouten of nalatigheid in de naleving van farmaceutische regelgeving, het verstrekken van financiële informatie of gegevens aan toezichthouders en andere stakeholders, en onthulling van ongeautoriseerde activiteiten. Voor met name verkoop-, marketing- en bedrijfsregelingen in de gezondheidszorgsector gelden uitgebreide wet- en regelgeving tegen fraude, steekpenningen, handelen in eigen belang, en andere vormen van misbruik. Deze wet- en regelgeving beperkt of verbiedt een groot aantal activiteiten op het gebied van prijsstelling, kortingen, marketing, promotieactiviteiten, verkoopcommissies, klantstimuleringsprogramma's en andere zakelijke regelingen. Toch is het niet altijd mogelijk om onethisch gedrag te identificeren en te voorkomen. Door onze richtlijnen en procedures op een heldere en toegankelijke wijze vast te leggen verkleint Fagron het risico op ongepast gedrag.
Management en Business Controllers van de bedrijfsonderdelen zijn verantwoordelijk voor de correcte toepassing van dit beleid. Werknemers worden gestimuleerd verdachte situaties omtrent (potentiële) belangenverstrengeling te melden bij hun direct leidinggevende of bij de afdeling Human Resources. In 2018 willen we onze prestaties op dit onderwerp jaarlijks gaan meten, onder andere door bij nieuwe en bestaande medewerkers te testen hoeveel zij weten over de Code of Conduct. Ook zal iedere medewerker verzocht worden om de Code of Conduct ook formeel te ondertekenen
voor naleving. Op deze wijze proberen we risico's die bestaan rondom fraude of ander onethisch gedrag in kaart te brengen en te beheersen.
Naast de Code of Conduct heeft Fagron voor de Raad van Bestuur en het Directiecomité additionele gedragsregels opgesteld op het gebied van belangenverstrengeling en misbruik van voorkennis. In 2017 is het tweemaal voorgekomen dat door tegenstrijdige belangen, leden van de Raad van Bestuur niet hebben deelgenomen aan beraadslagingen, noch aan de momenten van stemming. In beide gevallen is er geheel volgens de wet gehandeld. Details van de gevolgde procedures worden uitgebreid toegelicht in de Corporate Governance Verklaring. Hiermee voldoet het aan artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen.
In het geval van acquisities wordt er, zodra er sprake is van verdergaande integratie, ook op het gebied van richtlijnen, procedures en processen en systemen één lijn getrokken. Zo wordt er een uniform beleid gecreëerd voor de hele groep.
Met 10 GMP-faciliteiten voor het conditioneren van farmaceutische grondstoffen en 14 faciliteiten voor het bereiden van steriele en niet-steriele medicatie en via onze logistieke keten, heeft Fagron een impact op het milieu. In onze processen streven we naleving van nationale en internationale milieu wet- en regelgeving na, zoals voorschriften op het gebied van luchtemissies, lozingen van afvalwater, gezondheid en veiligheid van de werknemers en gebruik, productie, beheer, opslag, verwerking, transport, behandeling en verwijdering van gevaarlijke stoffen en andere materialen.
Daarnaast willen we energieverbruik en afval zoveel mogelijk minimaliseren. Voor het reduceren van afval zijn
verschillende lokale initiatieven opgezet welke voldoen aan lokale en nationale wetgeving. Daarnaast worden alle afvalmaterialen en gebruikte chemicaliën alleen verwijderd door goedgekeurde aannemers die ervaring hebben met het milieuvriendelijk verwijderen en verwerken van afval. De lokale dochterondernemingen van Fagron hebben sedert enkele jaren eigen, regio specifieke duurzaamheidsinitiatieven ontwikkeld en geïmplementeerd teneinde hun impact op de leefomgeving terug te dringen. Zo richten de dochterondernemingen van Fagron in Brazilië zich sterk op regenwaterrecuperatie en hergebruik, richten de Amerikaanse dochterondernemingen zich voornamelijk op recyclage en afvalscheiding op het gebied van inktpatronen, laboratoriumkledij en –materialen en zijn de Europese dochterondernemingen voornamelijk gericht op het verbruik van groene energie.
Op dit moment is er echter nog geen groepsbreed milieubeleid en sturen we nog niet op groepsniveau op onze milieuprestaties. Ook zijn er nog geen expliciete milieurisico's in beeld. Begin 2018 zijn we gestart met het in kaart brengen van onze CO2 -emissies in onze hele keten (scope 1, 2 en 3). Daarnaast ondersteunt Fagron het gebruik van groene energie en zet ze zich in voor het minimaliseren van papierverbruik op haar vestigingen. Dit willen we komend jaar uitwerken tot een schaalbaar milieubeleid op groepsniveau waarin de bestaande lokale initiatieven wereldwijd worden uitgerold ondersteund door een groepsbreed beleid dat zal worden gemeten en waarvan de doelstellingen jaarlijks zullen worden bepaald.
Wanneer we onze huidige carbon footprint inzichtelijk hebben gemaakt, zullen we een strategisch stappenplan en KPI's implementeren die we de komende jaren zullen monitoren. Zo zal inzichtelijk worden waar verbeterpotentieel zit en worden mogelijke risico's op dit vlak helder.
| 85 85 |
Geconsolideerde jaarrekening Verklaring |
139 | Verslag van de Commissaris |
|---|---|---|---|
| 86 | Geconsolideerde resultatenrekening | 145 | Statutaire jaarrekening |
| 87 | Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten |
146 | Verkorte enkelvoudige resultatenrekening Fagron NV |
| 88 | Geconsolideerde balans | ||
| 89 | Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen |
147 | Verkorte enkelvoudige balans Fagron NV |
| 90 | Geconsolideerd kasstroomoverzicht | 148 | Enkelvoudige resultaatverwerking Fagron NV |
| 91 91 91 101 |
Toelichting bij de geconsolideerde jaarrekening 1 Algemene informatie 2 Grondslagen voor de financiële verslaggeving 3 Beheer van financiële risico's |
149 | Alfabetische begrippenlijst |
| 104 | 4 Belangrijke boekhoudkundige inschattingen en beoordelingen |
150 | Waarschuwing met betrekking tot toekomstgerichte uitspraken |
| 105 | 5 Segmentinformatie |
||
| 117 108 |
6 Omzet 7 Overige bedrijfsopbrengsten |
||
| 108 | 8 Personeelskosten |
||
| 108 | 9 Afschrijvingen en (bijzondere) waardeverminderingen |
||
| 109 | 10 Overige bedrijfskosten | ||
| 109 | 11 Financieel resultaat |
||
| 110 | 12 Winstbelastingen | ||
| 111 | 13 Beëindigde bedrijfsactiviteiten | ||
| 111 | 14 Winst per aandeel | ||
| 113 | 15 Immateriële vaste activa | ||
| 115 | 16 Materiële vaste activa | ||
| 116 | 17 Financiële vaste activa | ||
| 116 | 18 Winstbelasting- en personeelsverplichtingen | ||
| 118 | 19 Voorraden | ||
| 118 | 20 Handelsvorderingen, overige vorderingen en liquide middelen |
||
| 120 | 21 Eigen vermogen | ||
| 124 | 22 Langlopende voorzieningen | ||
| 125 | 23 Pensioenverplichtingen | ||
| 128 | 24 Financiële schulden en financiële instrumenten | ||
| 131 | 25 Handelsschulden | ||
| 132 | 26 Overige kortlopende schulden | ||
| 132 | 27 Voorwaardelijke verplichtingen | ||
| 133 | 28 Verbonden partijen | ||
| 133 | 29 Bedrijfscombinaties | ||
| 135 | 30 Informatie omtrent de Commissaris, zijn vergoeding | ||
| en de bijkomende diensten | |||
| 135 | 31 Significante gebeurtenissen na balansdatum | ||
| 135 | 32 Bijkomende toelichtingen | ||
| 136 | 33 Lijst van de geconsolideerde ondernemingen |
Het Verslag van de Raad van Bestuur en de Corporate Governance Verklaring, zoals hiervoor opgenomen, vormen een integraal onderdeel van de geconsolideerde jaarrekening.
We verklaren, voor zover ons bekend, dat de geconsolideerde jaarrekening afgesloten op 31 december 2017, is opgesteld in overeenstemming met International Financial Reporting Standards (IFRS), zoals aanvaard binnen de Europese Unie, en de in België van toepassing zijnde wettelijke voorschriften, een getrouw beeld geeft van het vermogen, van de financiële toestand en van de resultaten van de Vennootschap en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen, en dat het jaarverslag een getrouw overzicht geeft van de ontwikkeling en de resultaten van het bedrijf en van de positie van de Vennootschap en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen, evenals een beschrijving geeft van de voornaamste risico's en onzekerheden waarmee zij geconfronteerd worden.
In naam en voor rekening van de Raad van Bestuur,
Rafael Padilla, CEO Karin de Jong, CFO 13 april 2018
| (x 1.000 euro) | Toelichting | 2017 | 2016 |
|---|---|---|---|
| Bedrijfsopbrengsten | 441.550 | 425.054 | |
| Omzet | 6 | 436.934 | 421.839 |
| Overige bedrijfsopbrengsten | 7 | 4.616 | 3.215 |
| Bedrijfskosten | 366.942 | 407.173 | |
| Handelsgoederen | 167.718 | 158.191 | |
| Diensten en diverse goederen | 79.858 | 79.218 | |
| Personeelskosten | 8 | 100.700 | 96.801 |
| Afschrijvingen en waardeverminderingen | 9 | 17.550 | 21.119 |
| Bijzonder waardeverminderingsverlies | 9 | 0 | 48.364 |
| Overige bedrijfskosten | 10 | 1.116 | 3.480 |
| Bedrijfsresultaat | 74.607 | 17.881 | |
| Financiële opbrengsten | 11 | 3.154 | 12.996 |
| Financiële kosten | 11 | -21.796 | -37.242 |
| Resultaat vóór belastingen | 55.965 | -6.364 | |
| Belastingen | 12 | 8.918 | 11.748 |
| Nettoresultaat voortgezette bedrijfsactiviteiten | 47.047 | -18.112 | |
| Nettoresultaat beëindigde bedrijfsactiviteiten (toe te rekenen aan | |||
| aandeelhouders) | 13 | 0 | -2.045 |
| Nettoresultaat | 47.047 | -20.157 | |
| Toe te rekenen aan: | |||
| Aandeelhouders (nettoresultaat) | 46.658 | -20.562 | |
| Minderheidsbelangen | 389 | 405 | |
| Winst (verlies) per aandeel voor voortgezette en beëindigde | |||
| bedrijfsactiviteiten toe te rekenen aan de aandeelhouders | |||
| gedurende het jaar | |||
| Winst (verlies) per aandeel (in euro) | 14 | 0,65 | -0,38 |
| Op basis van voortgezette bedrijfsactiviteiten | 14 | 0,65 | -0,34 |
| Op basis van beëindigde bedrijfsactiviteiten | 14 | 0,00 | -0,04 |
| Verwaterde winst (verlies) per aandeel (in euro) | 14 | 0,65 | -0,38 |
| Op basis van voortgezette bedrijfsactiviteiten | 14 | 0,65 | -0,34 |
| Op basis van beëindigde bedrijfsactiviteiten | 14 | 0,00 | -0,04 |
| (x 1.000 euro) | Toelichting | 2017 | 2016 |
|---|---|---|---|
| Nettoresultaat van het boekjaar | 47.047 | -20.157 | |
| Niet-gerealiseerd resultaat | |||
| Items die nooit zullen worden opgenomen in het nettoresultaat | 23 | ||
| • Actuariële winsten en verliezen op verplichtingen uit hoofde |
|||
| van vergoedingen na uitdiensttreding | 1.497 | -599 | |
| • Belastingen behorend bij items die nooit zullen worden |
|||
| opgenomen in het nettoresultaat | -374 | 150 | |
| Niet-gerealiseerde resultaten die later zouden kunnen worden | |||
| opgenomen in het nettoresultaat | |||
| • Wisselkoersverschillen |
-16.534 | 22.077 | |
| Niet-gerealiseerd resultaat van het boekjaar | -15.411 | 21.628 | |
| Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten | 31.636 | 1.471 | |
| Toe te rekenen aan: | |||
| Aandeelhouders | 31.237 | 1.088 | |
| Minderheidsbelangen | 399 | 384 | |
| Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten | 31.636 | 1.471 | |
| Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten | |||
| voor het boekjaar toe te rekenen aan aandeelhouders | |||
| van de onderneming: | |||
| Uit voortgezette bedrijfsactiviteiten | 31.237 | 3.133 | |
| Uit beëindigde bedrijfsactiviteiten | 13 | 0 | -2.045 |
| Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten | |||
| voor de aandeelhouders | 31.237 | 1.088 |
De niet-gerealiseerde wisselkoersverschillen van -16,5 miljoen euro worden voornamelijk veroorzaakt door de verzwakking van de Braziliaanse real ten opzichte van de euro per 31 december 2017.
| (x 1.000 euro) | Toelichting | 2017 | 2016 |
|---|---|---|---|
| Vaste activa | 427.617 | 455.707 | |
| Immateriële vaste activa | 15 | 344.495 | 371.006 |
| Materiële vaste activa | 16 | 69.535 | 72.879 |
| Financiële vaste activa | 17 | 2.232 | 2.123 |
| Latente belastingen | 18 | 11.355 | 9.698 |
| Vlottende activa | 166.430 | 412.346 | |
| Voorraden | 19 | 62.865 | 60.054 |
| Handelsvorderingen | 20 | 32.220 | 32.879 |
| Overige vorderingen | 20 | 10.574 | 23.829 |
| Niet vrij ter beschikking staande geldmiddelen | 20 | 0 | 220.622 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten | 20 | 60.771 | 74.962 |
| Totaal activa | 594.047 | 868.053 | |
| Eigen vermogen | 21 | 184.881 | 152.875 |
| Eigen vermogen (moedermaatschappij) | 181.398 | 149.792 | |
| Minderheidsbelangen | 3.483 | 3.083 | |
| Langlopende verplichtingen | 300.925 | 309.125 | |
| Langlopende voorzieningen | 22 | 12.476 | 12.776 |
| Pensioenverplichtingen | 23 | 4.733 | 5.680 |
| Latente belastingen | 18 | 198 | 236 |
| Financiële schulden | 24 | 283.518 | 290.433 |
| Kortlopende verplichtingen | 108.241 | 406.053 | |
| Financiële schulden | 24 | 13.450 | 290.559 |
| Handelsschulden | 25 | 58.950 | 53.163 |
| Kortlopende winstbelasting- en personeelsverplichtingen | 18 | 27.168 | 34.977 |
| Overige kortlopende schulden | 26 | 8.673 | 18.825 |
| Financiële instrumenten | 24 | 0 | 8.530 |
| Totaal verplichtingen | 409.166 | 715.178 | |
| Totaal eigen vermogen en verplichtingen | 594.047 | 868.053 |
| (x 1.000 euro) | Toelichting | Aandelen kapitaal & agio |
Overige reserves |
Eigen aandelen |
Over gedragen winst |
Totaal | Minder heids belangen |
Totaal eigen vermogen |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Saldo per 1 januari 2016 | 345.760 | -239.909 | -18.823 | -154.501 | -67.473 | 2.700 | -64.772 | |
| Resultaat van de periode | 0 | 0 | 0 | -20.562 | -20.562 | 405 | -20.157 | |
| Niet-gerealiseerd resultaat | 0 | 21.650 | 0 | 0 | 21.650 | -22 | 21.628 | |
| Totaalresultaat van de periode | 0 | 21.650 | 0 | -20.562 | 1.088 | 384 | 1.471 | |
| Kapitaalverhoging | 216.092 | 0 | 0 | 0 | 216.092 | 0 | 216.092 | |
| Op aandelen gebaseerde | ||||||||
| betalingen | 0 | 85 | 0 | 0 | 85 | 0 | 85 | |
| Herclassificatie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Saldo per 31 december 2016 | 561.852 | -218.174 | -18.823 | -175.063 | 149.792 | 3.083 | 152.875 | |
| Resultaat van de periode | 0 | 0 | 0 | 46.658 | 46.658 | 389 | 47.047 | |
| Niet-gerealiseerd resultaat | 0 | -15.422 | 0 | 0 | -15.422 | 10 | -15.411 | |
| Totaalresultaat van de periode | 0 | -15.422 | 0 | 46.658 | 31.236 | 399 | 31.636 | |
| Kapitaalverhoging | 21 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Op aandelen gebaseerde | ||||||||
| betalingen | 21 | 0 | 370 | 0 | 0 | 370 | 0 | 370 |
| Herclassificatie | -54.182 | 0 | 0 | 54.182 | 0 | 0 | 0 | |
| Saldo per 31 december 2017 | 507.670 | -233.226 | -18.823 | -74.223 | 181.398 | 3.483 | 184.881 |
| (x 1.000 euro) | Toelichting | 2017 | 2016 |
|---|---|---|---|
| Bedrijfsactiviteiten | |||
| Resultaat vóór belastingen uit voortgezette bedrijfsactiviteiten | 55.965 | -6.364 | |
| Resultaat vóór belastingen uit beëindigde bedrijfsactiviteiten | 0 | -2.422 | |
| Betaalde belastingen | 3.398 | -12.831 | |
| Aanpassing voor financiële elementen | 18.643 | 24.103 | |
| Totale aanpassingen voor niet-kasstromen | 16.169 | 62.049 | |
| Totale wijzigingen in werkkapitaal | -9.927 | 2.969 | |
| Totale kasstroom uit bedrijfsactiviteiten | 84.247 | 67.504 | |
| Investeringsactiviteiten | |||
| Investeringsuitgaven | -10.032 | -14.777 | |
| Ontvangsten voor verkochte participaties | 6.400 | 0 | |
| Betalingen voor bestaande participaties (nabetalingen) en | |||
| nieuwe participaties | -8.109 | -8.155 | |
| Totale kasstroom uit investeringsactiviteiten | -11.741 | -22.932 | |
| Financieringsactiviteiten | |||
| Kapitaalverhoging | 0 | 216.092 | |
| Opgenomen financiering | 24 | 122.193 | 147.814 |
| Aflossing op leningen | 24 | -398.023 | -156.206 |
| Ontvangen rente | 3.154 | 2.240 | |
| Betaalde rente | -31.713 | -38.501 | |
| Totale kasstroom uit financieringsactiviteiten | -304.391 | 171.438 | |
| Totale netto kasstromen van de periode | -231.885 | 216.010 | |
| Geldmiddelen en equivalenten – begin van de periode | |||
| (incl. niet vrij ter beschikking staande geldmiddelen) | 295.585 | 75.474 | |
| Winsten of (verliezen) uit wisselkoersverschillen | -2.929 | 4.100 | |
| Geldmiddelen en equivalenten – einde van de periode | |||
| (incl. niet vrij ter beschikking staande geldmiddelen) | 60.771 | 295.585 | |
| Wijzigingen in geldmiddelen en equivalenten | |||
| (incl. niet vrij ter beschikking staande geldmiddelen) | -231.885 | 216.010 | |
| Netto kasstromen beëindigde activiteiten | |||
| Totale kasstroom uit bedrijfsactiviteiten | 0 | -9.279 | |
| Totale kasstroom uit investeringsactiviteiten | 0 | -6.147 | |
| Totale kasstroom uit financieringsactiviteiten | 0 | 0 | |
| Totale netto kasstromen beëindigde activiteiten | 0 | -15.426 |
In april 2016 is door het Raad van Bestuur besloten om Bellevue Pharmacy te sluiten met als gevolg dat de kasstromen van Bellevue Pharmacy geclassificeerd zijn onder beëindigde activiteiten voor 2016.
De 'aanpassing voor financiële elementen' heeft betrekking op de betaalde en ontvangen interesten en op andere financiële kosten en opbrengsten die geen kasstromen zijn, zoals de herwaardering van de financiële instrumenten. De 'totale aanpassingen voor nietkasstromen' heeft met name betrekking op de afschrijvingen, (bijzondere) waardeverminderingen en wijzigingen in voorzieningen. De 'totale wijzigingen in werkkapitaal' betreft bewegingen in de voorraden, handelsdebiteuren en -crediteuren, overige vorderingen en schulden en alle andere balanselementen die deel uitmaken van het werkkapitaal. Voormelde wijzigingen worden zo nodig aangepast voor niet-kasstromen zoals hierboven weergegeven, omrekeningsverschillen en wijzigingen in de consolidatiekring.
Fagron is een toonaangevende mondiale onderneming actief in farmaceutische bereidingen en richt zich op het leveren van farmaceutische zorg op maat aan ziekenhuizen, apotheken, klinieken en patiënten in 34 landen wereldwijd.
De Belgische vennootschap Fagron NV is gevestigd op het adres Venecoweg 20A, 9810 Nazareth, België. Het ondernemingsnummer is BE 0890 535 026. De operationele activiteiten van Fagron worden aangestuurd vanuit de Nederlandse vennootschap Fagron BV. Het hoofdkantoor van Fagron BV is gevestigd in Rotterdam.
De aandelen van Fagron NV zijn genoteerd aan Euronext Brussels en Euronext Amsterdam.
Deze geconsolideerde jaarrekening is op 12 april 2018 door de Raad van Bestuur goedgekeurd voor publicatie.
De belangrijkste waarderingsregels die zijn toegepast bij de opstelling van deze geconsolideerde jaarrekening worden hieronder uiteengezet. Deze grondslagen zijn consistent toegepast door alle geconsolideerde entiteiten, inclusief dochterondernemingen, op alle gepresenteerde jaren, tenzij anders vermeld.
De geconsolideerde jaarrekening van Fagron is opgesteld in overeenstemming met de Internationale Financiële Rapportering Standaarden (IFRS) zoals aanvaard door de Europese Unie (EU). De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld op basis van de historische kostprijsgrondslag, met uitzondering van financiële afgeleide instrumenten en voorwaardelijke vergoedingsovereenkomst welke tegen reële waarde worden opgenomen.
De geconsolideerde jaarrekeningen van Fagron NV en haar dochterondernemingen voor het volledige jaar 2017 zijn opgesteld op basis van continuïteit, wat inhoudt dat ervan uitgegaan wordt dat de onderneming aan haar verplichtingen kan blijven voldoen wanneer deze opeisbaar worden in de nabije toekomst.
Geen enkele nieuwe standaard, noch nieuwe interpretaties of wijzigingen aan standaarden zijn uitgebracht, goedgekeurd door de EU en voor het eerst verplicht van toepassing voor het boekjaar startend op 1 januari 2017.
De volgende wijzigingen aan standaarden en interpretaties zijn voor het eerst verplicht van toepassing voor het boekjaar startend op 1 januari 2017 maar zijn nog niet goedgekeurd door de EU.
| Gepubliceerd, verplicht maar nog niet goedgekeurd door de EU | Geanticipeerde impact | |
|---|---|---|
| Wijzigingen aan IAS 12 Winstbelastingen 1 januari 2017 |
Deze wijzigingen verduidelijken de boekhoudkundige verwer king van uitgestelde belastingsvorderingen voortvloeiend van schuldbewijzen gewaardeerd aan reële waarde. |
Bij definitieve goedkeuring door de EU zal Fagron de wijzigingen verwerken indien van toepassing. |
| Wijzigingen aan IAS 7 Kasstroomoverzicht 1 januari 2017 |
De wijzigingen introduceren een bijkomende toelichting dat lezers van de jaarrekening zal aanzetten tot het evalueren van veranderingen in verplichtingen afkomstig van financierings activiteiten. Deze wijzigingen maken onderdeel uit van de IASB 'Disclosure initiative', hetgeen als doel heeft het voort durend zoeken naar verbeteringen in de toelichtingen bij de jaarrekening. |
Bij definitieve goedkeuring door de EU zal Fagron de wijzigingen verwerken indien van toepassing. |
| Jaarlijkse verbeteringen aan IFRS standaarden 2014-2016 1 januari 2017 |
Deze verbeteringen resulteerden in de aanpassing van 3 normen: IFRS 1 'Eerste toepassing van International Financial Reporting Standards' aangaande de korte-termijn uitzonde ringen voor de eerste toepassers van IFRS 7, IAS 19, IFRS 10 en IAS 28 'Investeringen in geassocieerde deelnemingen en belangen in joint ventures' aangaande de waardering van geassocieerde deelnemingen en joint ventures tegen hun reële waarde welke beiden van toepassing zijn vanaf 1 januari 2018. Deze verbeteringen hebben tevens betrekking op IFRS 12 'Toelichting van belangen in andere entiteiten' aangaande de verduidelijking van het toepassingsgebied van de norm. Deze aanpassingen dienen retrospectief toegepast te worden voor het boekjaar startend op 1 januari 2017. |
Bij definitieve goedkeuring door de EU zal Fagron de wijzigingen verwerken indien van toepassing. |
De volgende nieuwe standaarden, wijzigingen aan standaarden en interpretaties zijn uitgebracht en goedgekeurd door de EU, maar zijn nog niet voor het eerst verplicht van toepassing voor het boekjaar startend op 1 januari 2017.
| Gepubliceerd en goedgekeurd door de EU maar nog niet verplicht | Geanticipeerde impact | |
|---|---|---|
| IFRS 9 Financiële instrumenten 1 januari 2018 |
Deze standaard, die financiële instrumenten aan zowel activa als passivazijde betreft, beschrijft de voorwaarden voor opname, classificatie en vervreemding van dit soort instru menten, evenals de toegelaten waarderingsmethoden. |
Fagron heeft vastgesteld dat de toepassing van deze standaard geen materieel effect heeft op de gecon solideerde jaarrekening. |
IFRS 15 Opbrengsten uit contracten aangegaan met klanten 1 januari 2018
De IASB en FASB hebben gezamenlijk een standaard gepubliceerd betreffende de opname van opbrengsten uit contracten aangegaan met klanten. De standaard zal resulteren in een betere financiële verslaggeving van opbrengsten en een betere globale vergelijkbaarheid van de opbrengsten die gerapporteerd worden in de jaarrekening. Entiteiten die IFRS toepassen zijn verplicht deze standaard toe te passen.
Fagron heeft een analyse voor 2017 uitgevoerd en vastgesteld dat de toepassing van deze standaard slechts een negatief presentatieeffect heeft van minder dan één procent van de omzet en geen effect heeft op het bedrijfsresultaat. Fagron zal deze wijziging vanaf 1 januari 2018 toepassen, in de rapportering zullen de vergelijkende cijfers van 2017 hiervoor worden aangepast.
De volgende nieuwe standaarden, wijzigingen aan standaarden en interpretaties zijn uitgebracht, nog niet goedgekeurd door de EU en zijn nog niet voor het eerst verplicht van toepassing voor het boekjaar startend op 1 januari 2017.
| Gepubliceerd, nog niet goedgekeurd door de EU en nog niet verplicht | Geanticipeerde impact | |
|---|---|---|
| IFRS 16 Lease-overeen komsten 1 januari 2019 |
De standaard vervangt de huidige standaard, IAS 17 en bezit een grote verandering in de boekhoudkundige verwerking van leaseovereenkomsten door de leasingnemer. Volgens IAS 17 moest de leasingnemer een onderscheid maken tussen een financiële leasing (op te nemen in de balans) en een operatio nele leasing (dient niet opgenomen te worden in de balans). IFRS 16 daarentegen verplicht de leasingnemer een schuld te erkennen op de balans gelijk aan de toekomstige lease betalingen en een 'right-of-use asset' voor vrijwel alle lease overeenkomsten. Voor leasinggevers, blijft de boekhoudkun dige verwerking bijna geheel hetzelfde. Echter, heeft de IASB de definitie van een lease aangepast (alsmede de artikelen betreffende de combinatie en segregatie van overeenkom sten), waardoor leasinggevers ook beïnvloedt worden door de nieuwe standaard. Volgens IFRS 16 bezit een overeenkomst een lease als de overeenkomst een recht tot controle van een geïdentificeerd actief bezit voor een bepaalde periode in ruil voor een vergoeding. |
Fagron verwacht dat de impact van de nieuwe standaard belangrijk zal zijn. Fagron is momenteel de impact op de geconsolideerde jaarrekening aan het analyseren. |
| Wijzigingen aan IFRS 15 Opbrengsten uit contracten aangegaan met klanten 1 januari 2018 |
Deze wijzigingen verduidelijken de identificatie van de verschillende uitvoeringsverplichtingen, het boekhoudkundig verwerken van licenties verband houdende met intellectuele eigendom en de verschillen tussen principaal en agent verhoudingen. De wijziging bevat tevens verduidelijkende voorbeelden. |
Fagron zal vaststellen welke effecten deze aanpassingen hebben en zal deze verwerken indien van toepassing. |
| Gepubliceerd, nog niet goedgekeurd door de EU en nog niet verplicht | Geanticipeerde impact | |
|---|---|---|
| Wijzigingen aan IFRS 2 Op aandelen gebaseerde betalingen 1 januari 2018 |
De wijziging verduidelijkt de waarderingsmethode voor in geldmiddelen afgewikkelde, op aandelen gebaseerde betalingstransacties en de boekhoudkundige verwerking van aanpassingen van de betalingstransactie van in geldmiddelen afgewikkelde naar in eigen vermogensinstrumenten op aandelen gebaseerde betalingstransacties. Tevens voorziet de wijziging in een afwijking van de IFRS 2 principes om een betalingstransactie waarbij de werkgever een gedeelte van de betaling dient in te houden voor fiscale redenen en dit te moeten uitbetalen aan de fiscale autoriteiten te beschouwen als een in eigen vermogensinstrumenten op aandelen gebaseerde betalingstransactie. |
Fagron heeft vastgesteld dat de toepassing van deze standaard geen materieel effect heeft op de gecon solideerde jaarrekening. |
| IFRIC 22 Transacties uitgedrukt in vreemde munten en vooruit betalingen 1 januari 2018 |
Deze interpretatie heeft betrekking op transacties in vreemde munten of gedeelten van transacties in vreemde munten waarvan de vooruitbetaling uitgedrukt is een vreemde munt. De interpretatie bevat bijkomende informatie wanneer er één enkele betaling/ontvangst plaatsvindt evenals wanneer er meerdere betalingen/ontvangsten plaatsvinden. De bedoeling van deze interpretatie is om de huidige diversiteit in het verwerken van deze transacties te reduceren. |
Fagron heeft vastgesteld dat de toepassing van deze standaard geen materieel effect heeft op de gecon solideerde jaarrekening. |
| IFRIC 23 Onzekerheid over de behandeling van inkomstbelastingen 1 januari 2019 |
Deze interpretatie verduidelijkt de boekhoudkundige behandeling van onzekerheden met betrekking tot inkomsten belastingen. Deze interpretatie dient toegepast te worden voor de bepaling van belastbare winsten (belastingsverliezen), de belastbare basis, niet gebruikte belastingsverliezen, niet gebruikte belastingkredieten en belastingvoeten, in het geval dat er onzekerheid bestaat over de behandeling ervan onder IAS 12. |
Fagron zal vaststellen welke effecten deze aanpassingen hebben en zal deze verwerken indien van toepassing. |
| Wijzigingen aan IAS 28 Lange termijn belangen in geassocieerde enti teiten en joint ventures 1 januari 2019 |
Verduidelijking met betrekking tot de behandeling van lange termijn belangen in een geassocieerde entiteit of joint venture waarop de vermogensmutatiemethode niet wordt toegepast, onder IFRS 9. Meer in het bijzonder, of de waardering en waar devermindering van dergelijke belangen zouden moeten gebeuren met behulp van IFRS 9, IAS 28 of een combinatie van beide. |
Fagron zal vaststellen welke effecten deze aanpassingen hebben en zal deze verwerken indien van toepassing. |
De andere nieuwe standaarden, wijzigingen van standaarden en interpretaties die gepubliceerd werden maar nog niet verplicht van toepassing zijn voor dit boekjaar startend op 1 januari 2017, zijn niet van toepassing voor Fagron.
De geconsolideerde jaarrekening omvat Fagron en haar dochterondernemingen. Dochterondernemingen zijn entiteiten waarover de Groep zeggenschap heeft. De Groep heeft zeggenschap over een entiteit wanneer de Groep macht heeft over de entiteit en blootgesteld is aan, of recht heeft op, variabele inkomsten van de entiteit en de mogelijkheid heeft om zijn macht uit te oefenen ten einde de hoogte van de variabele inkomsten te beïnvloeden. Dochterondernemingen worden volledig geconsolideerd vanaf de datum waarop de controle wordt overgedragen naar Fagron. Ze worden niet langer geconsolideerd vanaf de datum waarop Fagron niet langer de controle heeft.
Elke voorwaardelijke vergoedingsovereenkomst aangegaan door de Groep wordt gewaardeerd op reële waarde op de acquisitiedatum. Wijzigingen in de reële waarde van de voorwaardelijke vergoedingsovereenkomst zijnde een bezitting of schuld wordt gewaardeerd in overeenstemming met IAS 39 en in de resultatenrekening opgenomen. Voorwaardelijke vergoedingsovereenkomsten die als eigen vermogen zijn geclassificeerd worden niet geherwaardeerd en afwikkeling van de verplichtingen wordt geboekt via het eigen vermogen.
Een overname wordt geboekt volgens de overnamemethode. De kostprijs van een overname wordt gemeten als de reële waarde van de gegeven activa, de uitgegeven aandelen en de aangegane verplichtingen op de datum van de ruil. Overgenomen identificeerbare activa en aangegane verplichtingen en voorwaardelijke verplichtingen in een bedrijfscombinatie worden aanvankelijk gewaardeerd tegen hun reële waarde op de overnamedatum. Voor elke bedrijfscombinatie waardeert Fagron enig minderheidsbelang in de overgenomen partij tegen reële waarde of tegen het evenredige deel in de identificeerbare netto activa van de overgenomen partij. De reeds gemaakte overnamekosten worden als lasten verwerkt. Het positieve verschil tussen de kostprijs van een overname en de reële waarde van het aandeel van Fagron in de netto identificeerbare activa van de verworven dochteronderneming op de overnamedatum vormt een goodwill en wordt als een actief opgenomen.
Intragroepstransacties, intragroepssaldi en niet-gerealiseerde winsten op verrichtingen tussen groepsondernemingen worden geëlimineerd. Niet-gerealiseerde verliezen worden eveneens geëlimineerd, maar worden beschouwd als een indicator voor een bijzondere waardevermindering. Grondslagen voor financiële verslaggeving van dochterondernemingen zijn waar nodig gewijzigd om consistentie te verzekeren met de grondslagen die door Fagron zijn aangenomen.
Transacties met minderheidsbelangen die niet resulteren in een verlies van zeggenschap worden verwerkt als eigenvermogentransacties, namelijk als transacties met aandeelhouders in hun hoedanigheid van aandeelhouder. Voor aankopen uit minderheidsbelangen wordt het verschil tussen de prijs die betaald werd en het overeenstemmende verworven aandeel tegen de boekwaarde van de netto activa van de dochteronderneming opgenomen in het eigen vermogen. Winsten of verliezen uit de verkoop aan minderheidsbelangen worden ook opgenomen in het eigen vermogen.
Posten opgenomen in de financiële staten van alle entiteiten van Fagron worden gewaardeerd in de munt die het best aansluit bij de economische omgeving waarin de entiteit actief is ('de functionele valuta'). De geconsolideerde jaarrekening wordt gepresenteerd in euro, de presentatievaluta van Fagron. Om Fagron en elk van haar dochterondernemingen te consolideren, wordt de jaarrekening als volgt omgerekend:
Wisselkoersverschillen die voortvloeien uit de omrekening van de netto-investering in buitenlandse dochterondernemingen tegen de wisselkoers aan het einde van het jaar, worden opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen onder 'Cumulatieve omrekeningsverschillen'.
Transacties in vreemde valuta worden omgerekend naar de functionele valuta aan de hand van de wisselkoersen die gelden op de transactiedatum. Winsten en verliezen uit wisselkoersverschillen die resulteren uit de afwikkeling van dergelijke transacties en uit de omrekening van monetaire activa en passiva in vreemde valuta tegen de wisselkoersen aan het einde van het jaar, worden opgenomen in de resultatenrekening.
| Balans | Resultatenrekening | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 2017 | 2016 | 2017 | 2016 | ||
| US-dollar | 1,199 | 1,054 | 1,129 | 1,107 | |
| Braziliaanse real | 3,973 | 3,431 | 3,603 | 3,859 | |
| Poolse zloty | 4,177 | 4,410 | 4,257 | 4,363 | |
| Zwitserse frank | 1,170 | 1,074 | 1,111 | 1,090 |
Vaste activa en groepen activa die worden afgestoten, worden opgenomen als vaste activa aangehouden voor verkoop als de boekwaarde hoofdzakelijk zal worden gerecupereerd door middel van een verkooptransactie dan wel via voortzetting van het gebruik van die activa.
Om te classificeren als vaste activa aangehouden voor verkoop dienen de volgende criteria conform IFRS 5 te zijn vervuld:
Indien Fagron zich heeft verbonden aan het plan een dochteronderneming te verkopen waardoor Fagron niet langer de controle heeft over deze dochteronderneming en er wordt voldaan aan de hierboven beschreven criteria, dan worden alle activa en verplichtingen van die dochteronderneming opgenomen als vaste activa aangehouden voor verkoop en verplichtingen gerelateerd aan activa aangehouden voor verkoop, ongeacht of Fagron een niet controlerend belang houdt na de verkoop.
Activa aangehouden voor verkoop en verplichtingen gerelateerd aan activa aangehouden voor verkoop (of groepen activa die worden afgestoten) worden gewaardeerd op de laagste waarde van de oorspronkelijke boekwaarde en de reële waarde minus de kosten om het actief te verkopen.
Een beëindigde bedrijfsactiviteit is een component van de Groep dat een afzonderlijke belangrijke bedrijfsactiviteit of geografisch bedrijfsgebied vertegenwoordigt, deel uitmaakt van een enkel coördinatieplan om een afzonderlijke belangrijke bedrijfsactiviteit of geografisch bedrijfsgebied af te stoten, of een dochteronderneming betreft die uitsluitend is overgenomen met de bedoeling te worden doorverkocht.
De classificatie als een beëindigde bedrijfsactiviteit zal plaatsvinden op de datum wanneer de transactie voldoet aan de voorwaarden om opgenomen te worden als aangehouden voor verkoop of wanneer een activiteit wordt afgestoten.
Wanneer een activiteit geclassificeerd is als een beëindigde bedrijfsactiviteit, zal het resultaat over de verslagperiode van beëindigde bedrijfsactiviteiten afzonderlijk gepresenteerd worden in de winst- en verliesrekening en in het overzicht van de gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten.
In aanvulling van de vereisten voor de presentatie in de balans van groepen activa die worden afgestoten, worden vergelijkbare cijfers opgenomen in de winst- en verliesrekening en in het overzicht van de gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten voor de presentatie van de resultaten van beëindigde bedrijfsactiviteiten. Bovendien worden de netto-kasstromen die toegerekend kunnen worden aan de bedrijfs-, investerings- en financieringsactiviteiten van de beëindigde bedrijfsactiviteiten afzonderlijk gepresenteerd.
Immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen kostprijs rekening houdend met cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. Alle immateriële vaste activa worden getoetst op bijzondere waardevermindering wanneer er een aanwijzing bestaat dat het immaterieel actief mogelijk een bijzondere waardevermindering benodigt.
Goodwill vertegenwoordigt het positieve verschil tussen de kostprijs van een overname en de reële waarde van het aandeel van Fagron in de netto identificeerbare activa van de verworven dochteronderneming op de overnamedatum. Goodwill op overnames van dochterondernemingen wordt opgenomen in de immateriële vaste activa. Goodwill wordt minstens één keer per jaar getest op bijzondere waardeverminderingen (impairment), maar ook telkens als er een gebeurtenis plaatsvindt die daartoe aanleiding geeft. Goodwill wordt geboekt tegen kostprijs verminderd met de gecumuleerde bijzondere waardeverminderingen (impairment losses). Bijzondere waardeverminderingsverliezen op goodwill worden nooit terug gedraaid. Winsten en verliezen op de verkoop van een entiteit omvatten het geboekte bedrag aan goodwill dat betrekking heeft op de verkochte entiteit.
Immateriële vaste activa worden opgenomen tegen kostprijs op voorwaarde dat deze niet meer bedraagt dan de verstrekte economische waarde en de kostprijs niet meer bedraagt dan de realiseerbare waarde. Er zijn geen overige immateriële vaste activa met een onbeperkte gebruiksduur geïdentificeerd. De kosten van merken met een bepaalde gebruiksduur worden geactiveerd en
lineair afgeschreven over een periode van 5 tot 7 jaar. Als een deel van de betaalde vergoeding voor een bedrijfscombinatie te maken heeft met handelsnamen, merknamen, formules en klantenbestanden, worden deze als immateriële vaste activa beschouwd.
Onderzoekskosten in verband met het vooruitzicht van het verwerven van nieuwe wetenschappelijke of technologische kennis en inzichten worden opgenomen als kosten op het moment waarop ze zich voordoen.
Ontwikkelingskosten worden gedefinieerd als kosten die worden gemaakt voor het ontwerp van nieuwe of aanzienlijk verbeterde producten en voor de processen vóór commerciële productie of gebruik. Ze worden gekapitaliseerd als, onder andere, de volgende criteria zijn vervuld:
Ontwikkelingskosten worden lineair afgeschreven over de periode van hun verwachte voordeel, die momenteel maximaal 5 jaar bedraagt. Afschrijving start op het moment dat deze activa klaar zijn voor ingebruikneming.
Intern gegenereerde unieke producten waaronder software waarover Fagron de controle heeft en waarvan verwacht wordt dat zij toekomstige economische voordelen zal genereren, worden gekapitaliseerd tegen de kosten die direct verband houden met de productie. De software wordt afgeschreven over de gebruiksduur die momenteel geraamd wordt op 5 jaar.
Verworven software wordt gekapitaliseerd tegen aanschafwaarde en vervolgens gewaardeerd tegen aanschafwaarde verminderd met geaccumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingsverliezen. De activa worden afgeschreven over de gebruiksduur die momenteel geraamd wordt op 5 jaar.
Activa die een onbeperkte gebruiksduur hebben, worden niet afgeschreven en worden jaarlijks getest op bijzondere waardeverminderingen. Activa die worden afgeschreven worden gecontroleerd op bijzondere waardeverminderingen wanneer gebeurtenissen of wijzigingen in de omstandigheden aangeven dat de boekwaarde mogelijk niet kan worden gerecupereerd. Er wordt een bijzonder waardeverminderingsverlies opgenomen voor het bedrag waarmee de boekwaarde van het actief zijn realiseerbare waarde overschrijdt. De realiseerbare waarde is de hoogste waarde van de reële waarde van een actief min de verkoopkosten en de bedrijfswaarde. Voor de beoordeling van bijzondere waardeverminderingen, worden de activa gegroepeerd op het laagste niveau waarvoor er onafhankelijke identificeerbare kasstromen zijn (kasstroomgenererende eenheden).
Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de aankoopwaarde of de productiekosten, vermeerderd met direct toewijsbare kosten indien van toepassing. De afschrijving wordt pro rata temporis berekend op basis van de gebruiksduur van het actief, in overeenstemming met de volgende afschrijvingsparameters; voor inrichting en machines 3 tot 20 jaar en voor gebouwen tussen de 25 en 33 jaar. Over terreinen wordt niet afgeschreven.
Vrijwel alle activa worden lineair afgeschreven gebaseerd op de verwachte economische levensduur. Wanneer een restwaarde mee in rekening wordt gebracht bij het berekenen van de afschrijvingen, dan wordt deze restwaarde jaarlijks opnieuw beoordeeld. Activa die zijn verworven in het kader van financiële leaseovereenkomsten worden afgeschreven over de economische gebruiksduur. Deze kan de duur van de leasing overschrijden als het vrij zeker is dat het eigendom verworven zal worden op het einde van de leasing.
Fagron deelt zijn niet-afgeleide financiële vaste activa op in de volgende categorieën: leningen en vorderingen en voor verkoop beschikbare financiële vaste activa. Het management bepaalt de indeling van zijn (niet-afgeleide) financiële vaste activa bij de eerste opname en beoordeelt opnieuw deze indeling op elke verslagdatum. De Groep heeft geen financiële vaste activa van de categorie die worden aangehouden tot einde looptijd en (niet-afgeleide) financiële vaste activa die tegen reële waarde worden gewaardeerd met verwerking van waardeveranderingen in de resultatenrekening.
Leningen en vorderingen zijn niet-afgeleide financiële vaste activa met vaste of vaststelbare betalingen die niet genoteerd zijn in een actieve markt en die niet bedoeld zijn om te worden verhandeld. Ze worden opgenomen in de vlottende activa, behalve degenen met een looptijd van meer dan 12 maanden na de balansdatum. Leningen en vorderingen worden geboekt tegen geamortiseerde kosten aan de hand van de effectieve-rente-methode.
Winstbelastingen zoals opgenomen in de resultatenrekening omvatten de inkomstenbelasting over het huidige jaar en latente belastingen. Inkomstenbelastingen over het huidige jaar omvatten de verwachte belastingverplichtingen op de belastbare inkomsten van Fagron voor het boekjaar, op basis van de belastingtarieven die van toepassing zijn op de balansdatum, en enige aanpassingen van vorige jaren. De winstbelasting als gevolg van dividenden wordt verantwoord op het moment dat een verplichting ontstaat om het dividend uit te betalen.
Latente belastingen worden opgenomen volgens de balansmethode en worden berekend op basis van de tijdelijke verschillen tussen de boekwaarde en de belastinggrondslag. Deze methode wordt toegepast op alle tijdelijke verschillen die ontstaan door investeringen in dochterondernemingen en geassocieerde deelnemingen, behalve op verschillen waarvan het tijdstip van afwikkeling van het tijdelijke verschil beheerst wordt door Fagron en waarvan het waarschijnlijk is dat het tijdelijke verschil in de nabije toekomst niet wordt teruggeboekt. De berekening wordt gebaseerd op de belastingtarieven die zijn ingevoerd of wezenlijk ingevoerd op de balansdatum en die naar verwachting van toepassing zullen zijn wanneer de betrokken latente belastingvordering gerealiseerd wordt of de latente belastingverplichting vereffend wordt. Volgens deze berekeningsmethode moet Fagron ook latente belastingen verwerken die verband houden met het verschil tussen de reële waarde van de netto verworven activa en hun fiscale boekwaarde die voortvloeit uit eventuele overnames. Latente belastingvorderingen zijn opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat de overgedragen fiscale verliezen in de nabije toekomst zullen worden verrekend. Latente belastingvorderingen worden volledig afgeschreven wanneer het niet langer waarschijnlijk is dat het overeenkomstige belastingvoordeel zal worden gerealiseerd. Fagron zal belastingvorderingen en belastingverplichtingen salderen indien, en alleen als Fagron een in rechte afdwingbaar recht heeft om de opgenomen bedragen te salderen en ofwel (a) voornemens om te settelen op netto basis of (b) om het actief te realiseren en de verplichting simultaan te settelen.
Grondstoffen, hulpstoffen en handelsgoederen worden gewaardeerd tegen de aanschaffingswaarde volgens de FIFO-methode of de netto realiseerbare waarde (verder NRW) op de balansdatum, indien deze lager is. Werk in uitvoering en gereed product worden gewaardeerd tegen de productiekostprijs. Hierin zijn naast de aankoopkosten van de grondstoffen en hulpstoffen ook de productiekosten en productie overheadkosten opgenomen die direct toewijsbaar zijn aan het afzonderlijke product of de afzonderlijke productgroep.
Handelsvorderingen worden aanvankelijk gewaardeerd tegen reële waarde. Er wordt een voorziening voor bijzondere waardevermindering van handelsvorderingen aangelegd wanneer er objectieve aanwijzingen zijn dat Fagron niet alle verschuldigde bedragen zal kunnen innen. Nadien worden handelsvorderingen gewaardeerd tegen kostprijs minus waardeverminderingen. Significante financiële moeilijkheden van de debiteur, de waarschijnlijkheid dat de debiteur failliet zal gaan of een financiële reorganisatie moet ondergaan, en het niet of laattijdig vervullen van betalingen worden beschouwd als indicatoren dat de handelsvordering een bijzondere waardevermindering dient te ondergaan.
Bij overdracht van handelsvorderingen aan een derde partij (door factoring) worden de handelsvorderingen niet meer op de balans erkend indien (1) het recht om kasstromen te ontvangen niet meer bestaat en (2) Fagron substantieel alle rechten en risico's heeft overgedragen. Het factoring saldo op 31 december 2017 bedroeg 20,0 miljoen euro.
Geldmiddelen en equivalenten omvatten contant ontvangen bedragen, deposito's die op verzoek terug betaalbaar zijn bij banken, andere kortlopende uiterst liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van drie maanden of minder, en worden bij de verwerving gewaardeerd tegen reële waarde en vervolgens geboekt tegen kostprijs. Aanpassingen aan de boekwaarde worden uitgevoerd wanneer de realiseerbare waarde op de balansdatum lager ligt dan de boekwaarde.
Gewone aandelen worden opgenomen binnen het eigen vermogen. De bijkomende kosten die direct kunnen worden toegerekend aan de uitgifte van nieuwe aandelen of opties worden in mindering gebracht op het eigen vermogen, na aftrek van belastingen.
Indien een onderneming van Fagron het aandelenkapitaal van Fagron (ingekochte eigen aandelen) koopt, wordt de betaalde vergoeding, inclusief enige direct toerekenbare bijkomende kosten (na aftrek van inkomstenbelastingen), in mindering gebracht op het eigen vermogen dat kan worden toegerekend aan de aandeelhouders van Fagron tot de aandelen zijn geannuleerd, opnieuw zijn uitgegeven of vervreemd. Indien dergelijke aandelen vervolgens worden verkocht of opnieuw worden uitgegeven, wordt enige ontvangen vergoeding, na aftrek van enige direct toerekenbare bijkomende transactiekosten en de daarmee verband houdende belastinggevolgen, opgenomen in het eigen vermogen dat aan de aandeelhouders van Fagron kan worden toegerekend.
Voorzieningen voor reorganisatiekosten, juridische vorderingen, het risico van verliezen of kosten die mogelijk kunnen voortvloeien uit persoonlijke zekerheden of een zekerheid die dient als garantie van crediteuren of verplichtingen ten aanzien van derden, uit verplichtingen om vaste activa te kopen of te verkopen, uit de afwikkeling van voltooide of ontvangen bestellingen, technische garanties die verband houden met verkopen of diensten die al door Fagron zijn voltooid, niet-opgeloste geschillen, boetes en sancties met betrekking tot belastingen, of ontslagvergoedingen worden opgenomen wanneer:
Voorzieningen voor reorganisatiekosten omvatten boetes voor de beëindiging van huurovereenkomsten en de betaling van ontslagvergoedingen aan werknemers. Voor toekomstige exploitatieverliezen worden geen voorzieningen opgenomen.
Het bedrag opgenomen als voorziening is de best mogelijke schatting op balansdatum van de uitgaven die vereist zijn om aan de bestaande verplichting te voldoen. De verdisconteringsvoet die gebruikt wordt om de contante waarde te bepalen weerspiegelt de huidige marktramingen van de tijdswaarde van geld en de risico's die specifiek zijn voor de verplichting.
Fagron beheert een vergoedingsregeling gebaseerd op aandelen waarbij in aandelen wordt uitbetaald. Het totale bedrag dat als kosten moet worden opgenomen over de definitieve verwervingsperiode wordt bepaald op basis van de reële waarde van de toegekende warranten of opties, zonder rekening te houden met de impact van enige voorwaarden voor de definitieve verwerving die onafhankelijk zijn van de markt (bijvoorbeeld winstgevendheid en nagestreefde omzetgroei). In de veronderstellingen over het aantal warranten of opties dat naar verwachting uitoefenbaar zal worden, wordt rekening gehouden met deze voorwaarden die onafhankelijk zijn van de markt. Op elke balansdatum herziet Fagron zijn ramingen van het aantal warranten of opties die naar verwachting uitoefenbaar worden. Fagron neemt de eventuele impact van de herziening van de originele ramingen op in de resultatenrekening, en een overeenkomstige aanpassing aan het eigen vermogen over de resterende definitieve verwervingsperiode. De ontvangen opbrengst wordt, na aftrek van enige direct toerekenbare transactiekosten, opgenomen in de post kapitaal (nominale waarde) en uitgiftepremies wanneer de warranten worden uitgeoefend. De modaliteiten van de bestaande plannen werden dit jaar niet gewijzigd.
De ondernemingen van Fagron hebben verschillende pensioenplannen. De pensioenplannen worden gefinancierd via betalingen aan verzekeringsondernemingen, bepaald door periodieke actuariële berekeningen. Fagron beschikt zowel over toegezegd-pensioenregelingen als over toegezegd-bijdrageregelingen.
De verplichting die op de balans wordt opgenomen voor de toegezegd-pensioenregelingen is de actuele waarde van de toekomstige uitkeringsverplichtingen minus de reële waarde van de fondsbeleggingen. De verplichting wordt periodiek berekend door onafhankelijke actuarissen met behulp van de 'projected unit credit'-methode. De actuele waarde van de verplichting wordt bepaald door de geschatte toekomstige uitstromen van kasmiddelen te verdisconteren met behulp van rentevoeten van bedrijfsobligaties van hoge kwaliteit die zijn uitgedrukt in de valuta waarin de voordelen worden betaald, en die een resterende looptijd hebben die de voorwaarden van de gerelateerde pensioenverplichting benaderen.
Actuariële winsten en verliezen die voortvloeien uit ervaringsaanpassingen en wijzigingen in actuariële veronderstellingen worden direct, in de periode waarin ze zijn ontstaan, toegevoegd of onttrokken aan het eigen vermogen via niet-gerealiseerd resultaat.
Voor plannen met een vaste bijdrage doet Fagron betalingen aan verzekeringsmaatschappijen. Na betaling van de bijdragen heeft Fagron geen verdere verplichtingen. Bijdragen aan plannen met een vaste bijdrage worden opgenomen als kosten in de resultatenrekening wanneer ze zich voordoen.
Leningen worden aanvankelijk opgenomen tegen reële waarde, na aftrek van de gemaakte transactiekosten. Leningen worden vervolgens geboekt tegen geamortiseerde kosten; elk verschil tussen de opbrengst (na aftrek van de transactiekosten) en de aflossingswaarde wordt in de resultatenrekening opgenomen over de periode van de leningen met behulp van de effectieve-rentemethode. Leningen worden opgenomen bij de kortlopende verplichtingen tenzij Fagron een onvoorwaardelijk recht heeft om de afwikkeling van de verplichting tot ten minste 12 maanden na de balansdatum uit te stellen. Consultancy kosten voor de herfinanciering zijn een onderdeel van de financiële kosten.
Leaseovereenkomsten waarbij de lessor een significant deel van de risico's en voordelen van eigendom behoudt, worden ingedeeld als operationele leases. Betalingen in het kader van operationele leases worden lineair gespreid over de duur van de operationele lease.
Leaseovereenkomsten van vaste materiële activa waarbij Fagron vrijwel alle risico's en voordelen van eigendom heeft, worden ingedeeld als financiële leases. Financiële leases worden gekapitaliseerd bij het begin van de leaseovereenkomst aan de laagste van de reële waarde van het geleasede goed en de contante waarde van de minimale leasebetalingen. Elke leasebetaling wordt gespreid tussen de verplichting en financieringskosten om een constant bedrag op het uitstaande financieringssaldo te verkrijgen.
De overeenkomstige huurverplichtingen, na aftrek van financieringskosten, worden opgenomen in de langlopende (betaalbaar na 1 jaar) en kortlopende (betaalbaar binnen het jaar) leningen. Het rentegedeelte van de financieringskosten wordt opgenomen in de resultatenrekening over de leaseperiode, om een constant periodiek rentetarief te verkrijgen op het resterende saldo van de verplichting voor elke periode.
De materiële vaste activa die in het kader van financiële leases worden verworven, worden afgeschreven over de gebruiksduur van het actief. Deze kan de resterende duur van de leasing overschrijden als het vrij zeker is dat het eigendom verworven zal worden op het einde van de leasing.
Fagron gebruikt afgeleide financiële instrumenten om risico's te beperken met betrekking tot ongunstige schommelingen van interestpercentages en wisselkoersen. Er worden geen derivaten aangewend voor handelsdoeleinden.
Deze instrumenten worden opgenomen op de balans tegen reële waarde. De reële waarden worden onttrokken aan marktprijzen. Aangezien de derivatencontracten van Fagron niet voldoen aan de criteria bepaald in IAS 39 om als afdekkingen te worden beschouwd, worden veranderingen in de reële waarde van derivaten opgenomen in de resultatenrekening.
Verkopen van goederen worden opgenomen wanneer producten geleverd zijn aan de klant, de klant de producten heeft aanvaard en de inbaarheid van de gerelateerde vorderingen waarschijnlijk is. Verkopen van diensten worden opgenomen in de verslagperiode waarin de diensten zijn geleverd. De verkopen van softwarepakketten uit voorraad worden als opbrengst opgenomen bij levering. De inkomsten die verband houden met softwareonderhoudscontracten worden opgenomen over de termijn van het contract.
IFRS 8 definieert een operationeel segment als:
Fagron bepaalt en presenteert operationele segmenten op basis van de informatie die intern wordt verstrekt aan het Directiecomité, het besluitvormende orgaan van Fagron in 2017. Een operationeel segment is een groep van activa en activiteiten die zich bezighouden met het leveren van producten of diensten die de basis vormen van de interne rapportering aan het Directiecomité van Fagron.
Fagron heeft met ingang van het eerste kwartaal van 2017 de rapportagestructuur en presentatie van de financiële resultaten per segment gewijzigd om deze in lijn te brengen met de wijze waarop de onderneming wordt aangestuurd. De financiële informatie van de Fagron segmenten verstrekt aan het Directiecomité is opgesplitst in Fagron Europa, Fagron Noord-Amerika, Fagron Zuid-Amerika en HL Technology.
Fagron presenteert de winst en (verwaterde) winst per aandeel (WPA) voor reguliere aandelen. De winst per aandeel wordt gecalculeerd door de winst of verlies van de periode, toerekenbaar aan houders van gewone aandelen, te delen door de som van het gewogen gemiddelde aantal uitstaande reguliere aandelen gedurende de periode. Dividenduitkering aan aandeelhouders wordt als schuld opgenomen in de jaarrekening in de periode waarin het dividend is goedgekeurd door de aandeelhouders.
Voor de berekening van de verwaterde WPA wordt de winst of het verlies over de periode, toerekenbaar aan houders van gewone aandelen, gecorrigeerd voor de effecten van alle verwaterende potentiële aandelen, gedeeld door de som van het gewogen gemiddelde aantal uitstaande reguliere aandelen, gebruikt in de basis WPA berekening en het gewogen gemiddelde aantal aandelen dat zou worden uitgegeven bij de conversie van alle verwaterende potentiële gewone aandelen in gewone aandelen.
Een adequate en betrouwbare financiële verslaggeving is uitermate belangrijk voor zowel de interne management rapportage, als voor de externe verslaglegging. Hiertoe zijn binnen Fagron groepsbrede rapportage richtlijnen opgesteld, gebaseerd op IFRS en de interne informatiebehoeften.
Risicobeheer is zeer belangrijk voor Fagron, om zodoende de lange-termijn ondernemingsdoelstellingen en de waardecreatie van de onderneming veilig te stellen. Het beleid van Fagron is erop gericht om de belangrijkste risico's te identificeren, om plannen uit te werken ter preventie en voor het beheer van deze risico's, en om maatregelen te voorzien om de gevolgen te beperken wanneer deze risico's zich daadwerkelijk zouden voordoen. Desondanks is het onmogelijk voor Fagron om een sluitende garantie te leveren dat deze risico's zich niet kunnen voordoen of dat ze zonder gevolgen blijven wanneer ze zich toch zouden voordoen.
Alle entiteiten stellen periodiek op vaste momenten bedrijfsplanningen, budgetten en tussentijdse forecasts op. Periodiek vinden besprekingen plaats met het management van de entiteiten over de algehele gang van zaken, waaronder de realisatie en haalbaarheid van de afgegeven forecasts en strategische keuzes. Op het gebied van fiscale regelgeving maakt Fagron gebruik van de mogelijkheden die de fiscale wet- en regelgeving biedt, zonder onnodige risico's te lopen. Fagron heeft hierbij ondersteuning van externe fiscale adviseurs.
Naast strategische en operationele risico's is Fagron ook onderhevig aan diverse financiële risico's. Ten behoeve van de operationele gang van zaken staan de volgende kredietfaciliteiten ter beschikking van Fagron.
Op 2 juli 2012 heeft Fagron NV obligaties uitgegeven voor een bedrag van 225 miljoen euro. De nominale waarde van de obligaties is gelijk aan 1.000 euro. De obligaties stonden per 2 juli 2012 onder ISIN code BE0002180462 genoteerd op Euronext Brussels. De uitgifteprijs van de obligaties bedroeg 101,875%. De obligaties hadden een looptijd van 5 jaar en boden een vaste jaarlijkse brutorente van 4,75%. De obligaties dienden te worden terugbetaald tegen 100% van de nominale waarde op 2 juli 2017. Als enige convenant moest het totaal van de EBITDA, berekend als zijnde resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen van de Garanten minimaal 70 procent van het geconsolideerde EBITDA van de totale Groep zijn. De vennootschappen die garant stonden voor de door Fagron afgesloten leningen worden vermeld in toelichting 24. In 2017 zijn de obligaties volledig afgelost.
Op 16 december 2014, heeft Fagron NV de kredietfaciliteit met een oorspronkelijk bedrag van 150 miljoen euro en een looptijd tot juli 2017 gewijzigd en verlengd. De gewijzigde multi currency faciliteit van 220 miljoen euro kreeg een looptijd tot december 2019 met twee extensie opties van één jaar via een consortium van bestaande en nieuwe internationale banken. In 2016 is deze faciliteit,
samen met de lange termijn waiver van 5 mei 2016, verlengd tot april 2021 voor een bedrag van minimaal 180 miljoen euro door gebruik te maken van de extensie opties. De financiële convenanten werden opnieuw vastgesteld om Fagron extra ruimte te geven ten opzichte van de oorspronkelijke niveaus van de financiële convenanten. De extra ruimte van de financiële convenanten zal met elke testperiode van zes maanden afnemen, tot en met de testperiode eindigend op 30 juni 2018. Bij elke testperiode die eindigt na 30 juni 2018 keren de niveaus van beide financiële convenanten terug naar de oorspronkelijke niveaus. De resterende test periodes met de bijbehorende niveaus zijn hieronder weergegeven. Tevens dient het totaal van de EBITDA, berekend als zijnde resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen van de Garanten minimaal 70 procent van het geconsolideerde EBITDA van de totale Groep te zijn. In het laatste kwartaal van 2017 is Fagron met een syndicaat van banken een geldlening (term loan) overeengekomen voor 80 miljoen euro. De looptijd van deze lening is gelijk aan de multi currency faciliteit en heeft een vervaldatum in april 2021. De aflossing vindt plaats op einde looptijd en de afspraken inzake financiële convenanten zijn gelijk aan die van de multi currency faciliteit.
Financiële convenanten
| Test periode | Netto financiële schuld / REBITDA | REBITDA / netto rentelasten |
|---|---|---|
| 31 december 2017 | Max. 4,09x | Min. 2,32x |
| 30 juni 2018 | Max. 3,60x | Min. 2,80x |
| Na 30 juni 2018 | Max. 3,25x | Min. 4,00x |
Per einde 2017 was een bedrag van 114 miljoen euro opgenomen (2016: 191 miljoen euro).
Fagron NV heeft een reeks van onderhandse leningen geplaatst krachtens een leningsovereenkomst gedateerd op 15 april 2014 bestaande uit 45,0 miljoen US-dollar 4,15% Serie A Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2017, 22,5 miljoen euro 3,55% Serie B Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2017, 15,0 miljoen euro 4,04% Serie C Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2019, 5,0 miljoen euro Floating Rate Serie D Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2019, 20,0 miljoen US-dollar 5,07% Serie E Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2019 en 60,0 miljoen US-dollar 5,78% Senior Notes Series F met een looptijd tot 15 april 2021. De Serie A Senior Notes en de Serie B Senior Notes zijn in 2017 volledig afgelost.
De overeenkomst gedateerd op 15 april 2014 is in 2016 gewijzigd als gevolg van de lange termijn waiver van 5 mei 2016. De belangrijkste convenanten van deze kredietfaciliteit zijn de netto financiële schuld/recurrente EBITDA-ratio en de recurrente EBITDA/netto rentelasten-ratio. De financiële convenanten werden opnieuw vastgesteld om Fagron extra ruimte te geven ten opzichte van de oorspronkelijke niveaus van de financiële convenanten. De extra ruimte van de financiële convenanten zal met elke testperiode van zes maanden afnemen, tot en met de testperiode eindigend op 30 juni 2018. Bij elke testperiode die eindigt na 30 juni 2018 keren de niveaus van beide financiële convenanten terug naar de oorspronkelijke niveaus. De resterende test periodes met de bijbehorende niveaus zijn hieronder weergegeven. Tevens dient het totaal van de EBITDA, berekend als zijnde resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen van de Garanten minimaal 70 procent van het geconsolideerde EBITDA van de totale Groep te zijn.
| Test periode | Netto financiële schuld / REBITDA | REBITDA / netto rentelasten |
|---|---|---|
| 31 december 2017 | Max. 4,09x | Min. 2,32x |
| 30 juni 2018 | Max. 3,60x | Min. 2,80x |
| Na 30 juni 2018 | Max. 3,25x | Min. 4,00x |
De doelstellingen van de Groep in het beheren van kapitaal zijn om:
Om de kapitaalstructuur te behouden of aan te passen kan de Groep het bedrag aan betaalbaar gesteld dividend (zie toelichting 21) aanpassen, nieuwe aandelen uitgeven of activa verkopen om de schuldpositie te verlagen.
Onder voorwaarden van de grootste kredietfaciliteiten moet de Groep voldoen aan de volgende financiële convenanten:
De bovenstaande convenant niveaus zijn, door de getekende waivers van 5 mei 2016, tijdelijk verruimd waarna de bovenstaande niveaus weer zullen gelden. Deze tijdelijke niveaus worden vermeld in het hoofdstuk 'Multi currency faciliteit' en 'Onderhandse leningen (senior unsecured notes)'.
Het beleid omtrent kapitaalbeheer streeft naar continuïteit in de bedrijfsvoering. Hierbij houdt de Groep een gezonde financiële structuur in stand. Anderzijds streeft de Groep er ook naar een interessant rendement te verschaffen aan aandeelhouders. Om een gezonde financiële positie te waarborgen kan bijvoorbeeld het aan de aandeelhouders uit te keren dividend aangepast worden. Ook kan de onderneming ervoor kiezen leningen vervroegd af te lossen of de externe financiering of eigen vermogen te verhogen. Fagron monitort op continue basis de relevante financiële convenanten. De onderneming zorgt ervoor dat voldoende ruimte blijft bestaan ten opzichte van de afspraken met haar financiers.
Fagron beheert de kas- en financieringsstromen en de hieruit voortvloeiende risico's middels een groepsbreed treasury beleid. Om de vermogenspositie te optimaliseren en de daaraan gerelateerde rentelasten tot het minimale te beperken, worden de kasstromen van de ondernemingen zo veel mogelijk gecentraliseerd in een cash pool. Fagron heeft in totaal drie lokale cash pools in de regio's Noord-Amerika en Europa (Nederland en België). Deze worden gebruikt door de operationele bedrijven, waarbij in Europa zero balancing wordt toegepast en in Noord-Amerika target balancing. De drie lokale cash pools worden dagelijks gepoold naar één centrale notionele cash pool.
Liquiditeitsrisico betreft het risico dat Fagron niet in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Op regelmatige basis wordt de verwachte kasstroom beoordeeld en geanalyseerd. Het doel is te allen tijde voldoende financiële middelen ter beschikking te hebben om aan de liquiditeitsbehoefte te kunnen voldoen.
Kredietrisico behelst het risico dat een debiteur of andere wederpartij niet aan zijn betalingsverplichtingen jegens Fagron kan voldoen, waardoor voor Fagron een verlies ontstaat. Fagron hanteert een actief kredietbeleid en heeft stringente procedures om kredietrisico's te beheersen en te beperken. Er zijn geen klanten die individueel een belangrijk deel uitmaken van de omzet, noch van de openstaande vorderingen. Fagron heeft een actief beleid om het operationeel werkkapitaal te verlagen. Vanuit dit perspectief streeft de Groep naar een verlaging van de debiteurenpositie.
Fagron beoordeelt op regelmatige basis de gehandhaafde mix tussen financiële schulden met een vaste en met een variabele rente. Momenteel bestaat de financiering gedeeltelijk uit een financiering met een variabele rentevoet variërend van 1 tot 6 maanden. Een hogere Euribor rente van 10 basispunten zou een verhogend effect hebben gehad op de variabele interestlasten van ongeveer 167 duizend euro voor belasting (2016: 91 duizend euro).
Het wisselkoersrisico betreft het risico op resultaten, veroorzaakt door schommelingen in de wisselkoersen. Fagron rapporteert haar financiële resultaten in euro en is, door de internationale spreiding van haar activiteiten, onderhevig aan valuta-invloeden die het resultaat kunnen beïnvloeden. Het wisselkoersrisico ontstaat enerzijds doordat een aantal entiteiten van Fagron werkt in een andere functionele munt dan de euro en anderzijds doordat de aan- en verkoopprijzen van Fagron een vreemde munt als referentie hebben. Het risico met betrekking tot de entiteiten van Fagron die in een andere functionele munt dan de euro werken, betreft entiteiten die opereren in US-dollar, Braziliaanse real, Poolse zloty, Tsjechische kroon, Zwitserse frank, Britse pond, Deense kroon, Colombiaanse peso, Chinese yuan, Zuid Afrikaanse rand, Australische dollar, Kroatische kuna en de Argentijnse peso. Deze entiteiten vertegenwoordigen in 2017 samen 55,2% van de geconsolideerde omzet.
Sommige opbrengsten van de Groep worden in andere munteenheden dan de euro gerealiseerd, zoals in Brazilië, de Verenigde Staten, Polen en Zwitserland. De tabel hieronder toont het hypothetische supplementaire effect van een versterking of verzwakking met 10% van de euro ten opzichte van de US-dollar, de Braziliaanse real, de Poolse zloty en de Zwitserse frank voor het jaar 2017 en het effect op het resultaat voor belasting en eigen vermogen.
| Resultaat voor belasting | Eigen vermogen | |||
|---|---|---|---|---|
| Verster | Verzwak | Verster | Verzwak | |
| (x 1.000 euro) | king | king | king | king |
| US-dollar | 379 | -463 | -3.252 | 3.974 |
| Braziliaanse real | -1.785 | 2.183 | -9.523 | 11.639 |
| Poolse zloty | -1.140 | 1.394 | -3.167 | 3.871 |
| Zwitserse frank | -62 | 76 | -419 | 512 |
Tevens is er een indirect valutarisico aangezien een groot deel van de aankopen in Brazilië in US-dollar plaatsvindt. Dit betekent dat de producten van de Groep bij elke stijging van de US-dollarkoers ten opzichte van de Braziliaanse real, relatief duurder worden voor de klanten van Fagron. Het risico kan moeilijk gekwantificeerd worden aangezien deze prijsstijgingen direct geheel of gedeeltelijk worden doorberekend aan de klanten van Fagron.
Valutarisico's met betrekking tot schuld in vreemde valuta, onderhandse leningen (senior unsecured notes), welke voor een deel in US-dollar zijn geleend, zijn gedeeltelijk gehedged met intercompany leningen aan de Amerikaanse dochteronderneming.
Fagron heeft in 2017 gebruik gemaakt van financiële derivaten om rente- en valutarisico's af te dekken. Voor een financiering van 70 miljoen euro heeft Fagron het renterisico van de variabele rentevoet afgedekt. Voor de afdekking van US-dollar schuld zijn derivaten gebruikt (FX forward) met een nominale waarde van 157 miljoen US-dollar. Volgens IFRS worden alle financiële derivaten ofwel als activa ofwel als passiva verantwoord. Conform IAS 39 worden financiële derivaten opgenomen tegen de reële waarde. Veranderingen in de reële waarde worden door Fagron meteen opgenomen in de resultatenrekening omdat het financiële derivaten betreft die niet als cashflow hedging instrument kwalificeren. In 2017 is een gedeelte van de US-dollar leningen afgelost en zijn de FX derivaten verlopen. In 2017 is tevens de interest rate swap verlopen. Ultimo 2017 had Fagron geen financiële derivaten (2016: -8,5 miljoen euro).
Hypothesen en inschattingen worden continu geëvalueerd en zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en andere factoren, waaronder verwachtingen ten aanzien van toekomstige gebeurtenissen waarvan gemeend wordt dat ze onder de omstandigheden redelijk zijn.
Fagron maakt inschattingen en hypotheses over de toekomst. De daaruit resulterende schattingen zullen per definitie zelden overeenstemmen met de gerelateerde werkelijke resultaten. De schattingen en veronderstellingen die een aanzienlijk risico in zich dragen dat ze binnen het volgende boekjaar een wezenlijke aanpassing tot gevolg hebben van de boekwaarde van activa en verplichtingen worden hieronder besproken.
Fagron voert jaarlijks toetsing uit om te controleren of de goodwill een bijzondere waardevermindering heeft ondergaan, in overeenstemming met de grondslagen voor financiële verslaggeving vermeld in toelichting 15. De realiseerbare waarde van kasstroomgenererende eenheden is de hoogste waarde van de reële waarde van het actief minus de verkoopkosten en de bedrijfswaarde. Deze berekeningen vereisen het gebruik van schattingen. Vooral als gevolg van de impact van de wijzigingen in de vergoedingssystematiek in de Verenigde Staten heeft Fagron een bijzonder waardeverminderingsverlies moeten verantwoorden van 48,4 miljoen euro in 2016. In 2017 is geen bijzonder waardeverminderingsverlies erkend.
Latente belastingvorderingen worden vooral verantwoord bij verschillen in afschrijvingspercentages, fiscaal verrekenbare verliezen en bij verkregen goodwill bij bedrijfsovernames. De fiscaal verrekenbare verliezen worden tweemaal per jaar getoetst op bijzondere waardeverminderingen. Wanneer deze verliezen niet binnen redelijke termijn kunnen worden verrekend, worden deze afgeboekt. Een latente belastingvordering wordt opgenomen indien de boekwaarde van de goodwill lager is dan de belastinggrondslag en de verwachting is dat er belastbare winst zal zijn waarmee het tijdelijke verschil zal kunnen worden verrekend.
De contante waarde van de pensioenverplichtingen is afhankelijk van een aantal factoren die op actuariële basis worden vastgesteld aan de hand van een aantal veronderstellingen. De veronderstellingen die worden gehanteerd voor het vaststellen van de netto kosten (netto inkomsten) voor pensioenen, omvatten verwachte tarieven voor salarisverhogingen, prijsinflatie, pensioenverhoging en de verdisconteringsvoet. Wijzigingen in deze veronderstellingen zullen een invloed hebben op de boekwaarde van pensioenverplichtingen. De brutoverplichting uit hoofde van toegezegd-pensioenregelingen wordt periodiek berekend door onafhankelijke actuarissen.
De boekwaarde van pensioenverplichtingen per 31 december 2017 bedraagt 4,7 miljoen euro (2016: 5,7 miljoen euro).
Zoals vermeld worden voorzieningen gewaardeerd tegen de contante waarde van de beste raming door het management van de uitgaven die vereist zijn om de bestaande verplichting op de balansdatum af te wikkelen. Meer specifiek, wanneer er voorzieningen worden aangelegd om geschillen te dekken, vereist de uiteindelijke uitkomst van administratieve uitspraken of vonnissen van een rechtbank een aanzienlijk oordeelkundig inzicht. Bij schattingen wordt er altijd rekening gehouden met alle beschikbare informatie op het moment waarop de jaarrekening is opgesteld. Dit kan echter niet verhinderen dat er aanzienlijke aanpassingen vereist zijn als de uitspraak of het vonnis afwijkt van de verwachtingen. Hypotheses en inschattingen worden continu geëvalueerd en zijn gebaseerd op de ervaring van het verleden en andere factoren, waaronder de verwachte ontwikkeling van toekomstige gebeurtenissen die gezien de omstandigheden als redelijk worden beschouwd.
De onderneming is onderworpen aan winstbelasting in verschillende rechtsgebieden. De bepaling van de voorziening voor winstbelasting is onderworpen aan belangrijke beoordelingen. Er zijn een aantal transacties en berekeningen waarvan het uiteindelijke belastbare bedrag onzeker is. Wanneer de uiteindelijke winstbelasting wordt bepaald zullen de afwijkingen invloed hebben op de actuele en uitgestelde belastingvorderingen en schulden in de periode waarin de vaststelling wordt gedaan.
Fagron heeft met ingang van 2017 de rapportagestructuur en presentatie van de financiële resultaten per segment gewijzigd om deze in lijn te brengen met de wijze waarop de onderneming wordt aangestuurd. Door deze mutatie van operationale segmenten zijn tevens de vergelijkende financiële resultaten per segment van 2016 aangepast. De resultaten van Fagron worden verantwoord onder de segmenten Fagron Europa, Fagron Noord-Amerika, Fagron Zuid-Amerika en HL Technology. Deze structuur is afgestemd op de verschillende activiteiten van Fagron en ondersteunt daarnaast de effectieve besluitvorming en individuele verantwoordelijkheid. Dit is overeenkomstig de toepassing van IFRS 8 waarin staat dat de bepaling van operationele segmenten dient te gebeuren op basis van de componenten die het Directiecomité hanteert om de prestaties van de operationele activiteiten vast te stellen en waarop de beslissingen worden gebaseerd.
Fagron is georganiseerd in vier operationele segmenten:
De activiteiten van Fagron kunnen worden onderverdeeld in drie categorieën:
De segmentresultaten voor de voortgezette bedrijfsactiviteiten voor de periode die eindigde op 31 december 2017 zijn als volgt:
2017
| (x 1.000 euro) | Fagron Europa |
Fagron Noord Amerika |
Fagron Zuid Amerika |
HL Tech nology |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| Omzet | 249.082 | 77.769 | 103.282 | 6.802 | 436.934 |
| Omzet tussen segmenten | 399 | 138 | 44 | 0 | 581 |
| Totale omzet | 249.481 | 77.906 | 103.326 | 6.802 | 437.515 |
| Bedrijfswinst per segment | 53.859 | 3.763 | 17.541 | -556 | 74.607 |
| Financieel resultaat | -18.643 | ||||
| Winst voor belastingen | 55.965 | ||||
| Belastingen op het resultaat | 8.918 | ||||
| Nettoresultaat voortgezette bedrijfsactiviteiten | 47.047 | ||||
De segmentresultaten voor de voortgezette bedrijfsactiviteiten voor de periode die eindigde op 31 december 2016 zijn als volgt:
2016
| (x 1.000 euro) | Fagron Europa |
Fagron Noord Amerika |
Fagron Zuid Amerika |
HL Tech nology |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| Omzet | 246.904 | 76.147 | 91.130 | 7.659 | 421.839 |
| Omzet tussen segmenten | 269 | 441 | 61 | 0 | 772 |
| Totale omzet | 247.173 | 76.588 | 91.191 | 7.659 | 422.611 |
| Bedrijfswinst per segment | 55.330 | -49.415 | 15.406 | -3.440 | 17.881 |
| Financieel resultaat | -24.245 | ||||
| Winst voor belastingen | -6.364 | ||||
| Belastingen op het resultaat | 11.748 | ||||
| Nettoresultaat voortgezette bedrijfsactiviteiten | -18.112 |
Andere gesegmenteerde posten die in de resultatenrekening zijn opgenomen, zijn als volgt:
2017
| (x 1.000 euro) | Fagron Europa |
Fagron Noord Amerika |
Fagron Zuid Amerika |
HL Tech nology |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| Afschrijvingen, waardeverminderingen en bijzonder waardeverminderingsverliezen |
6.792 | 5.210 | 2.560 | 528 | 15.091 |
| Afschrijvingen op voorraden | 512 | 291 | 421 | 810 | 2.034 |
| Afschrijvingen op vorderingen | -7 | 303 | 128 | 0 | 424 |
| (x 1.000 euro) | Fagron Europa |
Fagron Noord Amerika |
Fagron Zuid Amerika |
HL Tech nology |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| Afschrijvingen, waardeverminderingen en bijzonder waardeverminderingsverliezen |
7.368 | 55.351 | 2.245 | 1.579 | 66.543 |
| Afschrijvingen op voorraden | 509 | 953 | 144 | 826 | 2.432 |
| Afschrijvingen op vorderingen | 5 | 430 | 64 | 9 | 508 |
De activa en passiva, alsook de investeringsuitgaven zijn als volgt:
| Niet toe gewezen/ |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Fagron | Fagron | inter | ||||
| Fagron | Noord | Zuid | HL Tech | segment | ||
| (x 1.000 euro) | Europa | Amerika | Amerika | nology | eliminatie | Totaal |
| Totaal activa | 290.159 | 126.423 | 133.786 | 5.507 | 38.172 | 594.047 |
| Totaal verplichtingen | 78.687 | 90.653 | 25.800 | 897 | 213.130 | 409.166 |
| Investeringsuitgaven | 4.054 | 2.502 | 2.603 | 447 | 0 | 9.607 |
| Niet toe | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| gewezen/ | ||||||
| Fagron | Fagron | inter | ||||
| Fagron | Noord | Zuid | HL Tech | segment | ||
| (x 1.000 euro) | Europa | Amerika | Amerika | nology | eliminatie | Totaal |
| Totaal activa | 303.807 | 148.817 | 157.108 | 7.105 | 251.216 | 868.053 |
| Totaal verplichtingen | 82.936 | 258.088 | 24.634 | 2.759 | 346.761 | 715.178 |
| Investeringsuitgaven | 7.248 | 3.708 | 2.533 | 118 | 0 | 13.606 |
De activa van de segmenten bestaan in hoofdzaak uit materiële vaste activa, immateriële vaste activa, voorraden, vorderingen en geldmiddelen uit de operaties.
Fagron heeft een uitgebreide klantengroep, waarbij geen van de klanten meer dan 10% van de opbrengsten van Fagron uitmaakt.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Verkoop van goederen | 436.934 | 421.839 |
| Omzet | 436.934 | 421.839 |
| 2016 |
|---|
| 219 |
| 2.995 |
| 3.215 |
De overige bedrijfsopbrengsten in zowel 2016 als 2017 zijn met name gerelateerd aan opbrengsten als gevolg van de verkoop van activiteiten in het verleden. De toename in overige bedrijfsopbrengsten heeft voornamelijk betrekking op hogere opbrengsten in 2017 als gevolg van de verkoop van activiteiten in het verleden en de verkoop van activa in Zwitserland.
| (x 1.000 euro) | 2017 2016 |
|---|---|
| Lonen en salarissen | 68.283 65.882 |
| Sociale zekerheidskosten | 14.577 14.042 |
| Pensioenkosten – toegezegd-pensioenregelingen | 483 58 |
| Pensioenkosten – toegezegde-bijdrageregelingen | 2.045 2.242 |
| Andere vergoedingen na uitdiensttreding | 3.451 2.527 |
| Andere personeelskosten | 11.863 12.050 |
| Totaal personeelskosten | 100.700 96.801 |
Op 31 december 2017 bedroeg het personeelsbestand van Fagron (integraal geconsolideerde ondernemingen), voor de voortgezette bedrijfsactiviteiten 2.172 (2016: 2.106) personen of 2.053,9 (2016: 1.990,7) voltijdse equivalenten. De verdeling van het aantal voltijdse equivalenten per operationeel segment is als volgt:
| Voltijdse equivalenten (afgerond op één eenheid) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Europa (incl. Rest of the World) | 997 | 1.042 |
| Noord-Amerika | 379 | 313 |
| Zuid-Amerika | 622 | 575 |
| HL Technology | 56 | 61 |
| Totaal | 2.054 | 1.991 |
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Afschrijvingen en waardeverminderingen | 15.091 | 18.179 |
| Bijzonder waardeverminderingsverlies | 0 | 48.364 |
| Waardevermindering op voorraden | 2.034 | 2.432 |
| Waardevermindering op vorderingen | 424 | 508 |
| Afschrijvingen en waardeverminderingen | 17.550 | 69.483 |
De afschrijvingen en waardeverminderingen zijn afgenomen in 2017, mede als gevolg van versnelde afschrijvingen in de Verenigde Staten en Zwitserland in 2016.
Fagron heeft een bijzonder waardeverminderingsverlies (impairment) opgenomen van 48,4 miljoen euro in 2016, voornamelijk als gevolg van de gewijzigde vergoedingssystematiek voor niet-steriele bereidingen in de Verenigde Staten en de consequenties hiervan op de winstgevendheid van Freedom Pharmaceuticals. Verdere details over het bijzonder waardeverminderingsverlies zijn opgenomen in toelichting 15.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Stijging (daling) in voorzieningen voor huidige verplichtingen | -1.889 | -4.022 |
| Stijging (daling) in voorzieningen voor pensioenverplichtingen | 103 | 109 |
| Belastingen en heffingen (geen winstbelasting) | 940 | 1.101 |
| Overige kosten | 1.962 | 6.292 |
| Totaal overige bedrijfskosten | 1.116 | 3.480 |
De daling in voorzieningen voor huidige verplichtingen in 2017 heeft met name betrekking op een vrijval van een voorziening met betrekking tot het verjaren van sociale en fiscale risico's en aanwending voor verlieslatende contracten in de Verenigde Staten. De daling in voorzieningen voor huidige verplichtingen in 2016 heeft voor een bedrag van 4,4 miljoen euro betrekking op een vrijval van een voorziening naar aanleiding van een schikking met Henry Schein omtrent een dispuut over de verkoop van meerdere bedrijven in 2013. Deze daling wordt deels gecompenseerd door de vorming van een voorziening voor een belastingaanslag in Brazilië (0,8 miljoen euro).
Overige kosten hebben in 2016 voor een bedrag van 5,3 miljoen euro betrekking op de schikking met Henry Schein. De overige kosten in 2017 hebben met name betrekking op de beëindiging van een contract met een derde partij.
De financiële resultaten zijn als volgt opgenomen in de geconsolideerde resultatenrekening:
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Financiële inkomsten | 2.441 | 11.713 |
| Herwaardering financiële derivaten | 713 | 1.284 |
| Totaal financiële opbrengsten | 3.154 | 12.996 |
| Financiële kosten | -4.212 | -7.994 |
| Rentelasten | -17.124 | -29.714 |
| Wisselkoersverschillen | -461 | 467 |
| Totaal financiële kosten | -21.796 | -37.242 |
| Totaal financieel resultaat | -18.643 | -24.245 |
De positieve herwaardering van financiële derivaten van 0,7 miljoen euro in 2017 (2016: 1,3 miljoen euro) heeft betrekking op de mutatie van de marktwaarde van de interestindekkingen die conform IAS 39 niet als hedging instrument gepresenteerd kunnen worden en betreft geen kasstroom. De interestindekkingsinstrumenten werden gewaardeerd op basis van verdisconteerde kasstromen. In 2017 zijn deze instrumenten verlopen.
Het financieel resultaat, exclusief de herwaardering van de financiële derivaten, bedraagt in 2017 -19,4 miljoen euro (2016: -25,5 miljoen euro). Deze daling wordt met name veroorzaakt door lagere rentelasten als gevolg van een lagere gemiddelde nettoschuld en een lagere rentevoet (-€ 12,6 miljoen). Daarnaast waren de kosten in verband met de herfinanciering in 2016 niet
terugkerend in 2017 (-€ 4,5 miljoen). De financiële opbrengsten zijn met € 9,3 miljoen gedaald naar € 2,4 miljoen. Deze daling wordt met name veroorzaakt door de eenmalige opname van een opbrengst van € 10 miljoen in 2016 als gevolg van de waivers die hebben geresulteerd in een wijziging in de verwachte kasstromen.
De winstbelastingen voor voortgezette bedrijfsactiviteiten zijn als volgt:
| 2017 (x 1.000 euro) |
2016 |
|---|---|
| Effectieve belastingen 11.666 |
7.939 |
| Uitgestelde belastingen -2.748 |
3.809 |
| Winstbelastingen 8.918 |
11.748 |
| Effectief belastingtarief 15,93% |
-184,59% |
| Winst voor belasting uit voortgezette bedrijfsactiviteiten 55.965 |
-6.364 |
| Belasting berekend op basis van Fagron NV's statutaire tarief 19.022 |
-2.163 |
| Effect tariefverschillen met buitenlandse jurisdicties -4.238 |
-3.959 |
| Vrijgestelde inkomsten -3.477 |
1.177 |
| Niet-aftrekbare kosten 1.359 |
960 |
| Belasting op resultaat voorgaande jaren 52 |
-571 |
| Effect bijzondere waardevermindering 0 |
16.439 |
| Overige -3.800 |
-135 |
| Winstbelastingen 8.918 |
11.748 |
De 'belasting berekend op basis van Fagron NV's statutaire tarief' betreft de verwachte belastingen op basis van het Belgische statutaire tarief. Het 'effect tariefverschillen met buitenlandse jurisdicties' heeft betrekking op de impact van de statutaire tarieven waaraan de entiteiten binnen de Groep onderworpen zijn ten opzichte van het Belgische statutaire tarief.
De 'vrijgestelde inkomsten' betreft de vrijgestelde inkomsten en kosten en heeft met name betrekking op ICMS in Brazilië.
De 'niet-aftrekbare kosten' betreffen alle kosten die fiscaal niet-aftrekbaar zijn en hebben met name betrekking op niet-aftrekbare intercompany kosten en overige niet-aftrekbare kosten.
De 'belasting op resultaat voorgaande jaren' is een weerspiegeling van alle aanpassingen op eerder voorziene schattingen voor belastingen.
Het 'effect bijzondere waardevermindering' betreft de impact van de bijzondere waardeverminderingen. In 2016 betreft dit de bijzondere waardevermindering op Fagron Verenigde Staten Essentials & Brands. De bijzondere waardevermindering is fiscaal niet-aftrekbaar.
De post 'overige' betreft alle overige bewegingen die invloed hebben op het effectieve belastingtarief. Dit heeft voornamelijk betrekking op het gebruik en waarderen van fiscale verliezen die niet eerder gewaardeerd waren als latente belastingvordering en op fiscale verliezen in het huidige jaar die niet gewaardeerd zijn wegens onvoldoende verwachte toekomstige fiscale winsten.
Fagron heeft in april 2016 aangekondigd om Bellevue Pharmacy te sluiten. Het gewijzigde vergoedingssysteem in de Verenigde Staten had een grote invloed op de omzet en winstgevendheid van Bellevue Pharmacy. Na de bijzondere waardevermindering op Bellevue Pharmacy aan het einde van 2015 en de verliezen in het eerste kwartaal van 2016 heeft de Groep besloten om Bellevue Pharmacy te sluiten. Bellevue is voor 2016 opgenomen onder de beëindigde bedrijfsactiviteiten. Omdat Bellevue Pharmacy wordt gesloten is dit niet opgenomen als voor verkoop aangehouden activa en verplichtingen. In 2017 waren er geen entiteiten opgenomen onder de beëindigde bedrijfsactiviteiten.
Het totaal resultaat voor beëindigde bedrijfsactiviteiten en het totaal aan kasstromen van de beëindigde bedrijfsactiviteiten worden hieronder weergegeven.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Bedrijfsopbrengsten | 0 | 4.340 |
| Omzet | 0 | 4.192 |
| Overige bedrijfsopbrengsten | 0 | 148 |
| Kosten | 0 | 6.762 |
| Resultaat vóór belastingen | 0 | -2.422 |
| Toe te rekenen belastingen | 0 | 3.317 |
| Winst / (verlies) uit herwaardering naar reële waarde, afwikkelingskosten en | ||
| kosten van verkoop | 0 | -2.940 |
| Winst / (verlies) van het jaar uit beëindigde bedrijfsactiviteiten | ||
| (toe te rekenen aan de aandeelhouders van de Onderneming) | 0 | -2.045 |
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Totale kasstroom uit bedrijfsactiviteiten | 0 | -9.279 |
| Totale kasstroom uit investeringsactiviteiten | 0 | -6.147 |
| Totale kasstroom uit financieringsactiviteiten | 0 | 0 |
| Totale netto kasstromen beëindigde bedrijfsactiviteiten | 0 | -15.426 |
| (in euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Winst (verlies) per aandeel | 0,65 | -0,38 |
| • op basis van voortgezette bedrijfsactiviteiten |
0,65 | -0,34 |
| • op basis van beëindigde bedrijfsactiviteiten |
0,00 | -0,04 |
| Verwaterde winst (verlies) per aandeel | 0,65 | -0,38 |
| • op basis van voortgezette bedrijfsactiviteiten |
0,65 | -0,34 |
| • op basis van beëindigde bedrijfsactiviteiten |
0,00 | -0,04 |
De winst gebruikt in de berekeningen is als volgt:
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Winst (verlies) toe te kennen aan de aandeelhouders | 46.658 | -20.562 |
| • op basis van voortgezette bedrijfsactiviteiten |
46.658 | -18.518 |
| • op basis van beëindigde bedrijfsactiviteiten |
0 | -2.045 |
De verwaterde winst is gelijk aan de 'reguliere' winst.
Het gewogen aantal aandelen gebruikt in de berekeningen is als volgt:
| (aantal aandelen x 1.000) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Gewogen gemiddelde aantal gewone aandelen | 71.740 | 53.957 |
| Effect van warranten en stockopties | 137 | 0 |
| Gewogen gemiddelde aantal gewone aandelen (verwaterd) | 71.877 | 53.957 |
De stijging in het gewogen gemiddelde van het aantal gewone aandelen is het gevolg van de kapitaalverhogingen in mei 2016 en juli 2016.
Na balansdatum hebben er geen aandelentransacties plaatsgevonden die een impact hebben op de winst per aandeel. Het aantal warranten en stockopties, die geen verwaterende invloed hebben gedurende de periode maar mogelijk in de toekomst een impact kunnen hebben, is gelijk aan 419.650. Het betreffen warranten en stockopties waarvan de uitoefenprijs hoger is dan de gemiddelde beurskoers van Fagron in 2017.
| Vergun | Merken en | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ontwikke | ningen en | klanten | |||||
| (x 1.000 euro) | Goodwill | ling | octrooien | relaties | Software | Overige | Totaal |
| Netto boekwaarde per 1 januari 2016 | 373.608 | 2.302 | 1.392 | 25.163 | 8.136 | 0 | 410.601 |
| Investeringen | 0 | 2.215 | 97 | 89 | 635 | 0 | 3.035 |
| Acquisities | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Overdrachten en verkopen | 371 | 215 | 13 | -1.515 | 644 | 0 | -271 |
| Afschrijvingen | 0 | -960 | -164 | -6.677 | -4.245 | 0 | -12.046 |
| Bijzondere waardeverminderingen | -48.364 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -48.364 |
| Koersverschillen | 17.169 | 25 | 29 | 387 | 439 | 0 | 18.050 |
| Netto boekwaarde | |||||||
| per 31 december 2016 | 342.785 | 3.797 | 1.368 | 17.447 | 5.610 | 0 | 371.006 |
| Bruto boekwaarde | 591.828 | 5.678 | 2.117 | 89.324 | 17.159 | 22 | 706.128 |
| Cumulatieve afschrijvingen inclusief | |||||||
| waardeverminderingen | -249.043 | -1.881 | -749 | -71.877 | -11.549 | -22 | -335.122 |
| Netto boekwaarde | 342.785 | 3.797 | 1.368 | 17.447 | 5.610 | 0 | 371.006 |
| Netto boekwaarde per 1 januari 2017 | 342.785 | 3.797 | 1.368 | 17.447 | 5.610 | 0 | 371.006 |
| Investeringen | 0 | 1.328 | 56 | 49 | 910 | 17 | 2.360 |
| Acquisities | 4.738 | 0 | 13 | 0 | 6 | 0 | 4.758 |
| Overdrachten en verkopen | -5.105 | -4 | -21 | -1 | -1 | 1 | -5.133 |
| Afschrijvingen | 0 | -1.240 | -183 | -3.607 | -1.745 | 0 | -6.775 |
| Bijzondere waardeverminderingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Koersverschillen | -19.581 | -10 | -33 | -1.763 | -334 | -2 | -21.722 |
| Netto boekwaarde | |||||||
| per 31 december 2017 | 322.837 | 3.870 | 1.200 | 12.125 | 4.447 | 16 | 344.495 |
| Bruto boekwaarde | 571.881 | 6.980 | 2.113 | 81.812 | 16.980 | 38 | 679.803 |
| Cumulatieve afschrijvingen inclusief | |||||||
| waardeverminderingen | -249.043 | -3.110 | -913 | -69.687 | -12.533 | -22 | -335.309 |
| Netto boekwaarde | 322.837 | 3.870 | 1.200 | 12.125 | 4.447 | 16 | 344.495 |
De immateriële vaste activa zijn niet bezwaard met zekerheden.
De categorie 'Ontwikkeling' bestaat voor een belangrijk deel uit intern gegenereerde unieke software waarover Fagron controle heeft. De ontwikkelingskosten zijn in 2017 volledig gekapitaliseerd. Het betreft voornamelijk personeelskosten.
Goodwill wordt minstens een keer per jaar getoetst op bijzondere waardeverminderingen (impairment), maar ook telkens als er een gebeurtenis plaatsvindt die daartoe aanleiding geeft.
De negatieve impact die de gewijzigde vergoedingssystematiek in de Verenigde Staten heeft op de omzet en winstgevendheid van Fagron Verenigde Staten Essentials & Brands bleek groter en meer structureel dan initieel geschat. Dit heeft in 2016 geresulteerd in een bijzondere waardevermindering van de goodwill (48,4 miljoen euro). In 2017 heeft dit niet geleid tot een verdere bijzondere waardevermindering van de goodwill.
Goodwill verworven in bedrijfsfusies en overnames wordt bij overname toegerekend aan de kasstroomgenererende eenheden of groepen van kasstroomgenererende eenheden waarvan wordt verwacht dat ze toekomstige economische voordelen hebben van de bedrijfsfusie of overname. Goodwill wordt geboekt tegen kostprijs verminderd met de gecumuleerde bijzondere waardeverminderingen.
De netto boekwaarde van goodwill werd als volgt aan de verschillende kasstroom genererende eenheden toegewezen:
| (in miljoen euro) | December 2017 | December 2016 |
|---|---|---|
| Fagron Europa Essentials en Brands | 113,4 | 111,6 |
| Fagron Europa Compounding Services | 58,7 | 63,8 |
| Fagron Verenigde Staten Essentials en Brands | 27,2 | 30,9 |
| JCB Laboratories | 16,1 | 18,3 |
| AnazaoHealth | 28,7 | 32,7 |
| Fagron Brazilië Essentials en Brands | 70,6 | 76,7 |
| Fagron Rest of the World | 8,2 | 8,8 |
| HL Technology | 0,0 | 0,0 |
| Totaal | 322,8 | 342,8 |
De afname van de goodwill heeft betrekking op de verkoop van een niet-steriele bereidingsfaciliteit in Parijs (Frankrijk) en op koersverschillen.
De methodologie om bijzondere waardeverminderingen te toetsen is in overeenstemming met IAS 36. Kasstroomgenererende eenheden waaraan goodwill is toegerekend worden jaarlijks getoetst op bijzondere waardeverminderingen, of naar aanleiding van gebeurtenissen gedurende het boekjaar welke aanleiding geven tot een mogelijke bijzondere waardevermindering. Bij de toetsing op bijzondere waardevermindering voor goodwill wordt de realiseerbare waarde, zijnde de bedrijfswaarde, per kasstroomgenererende eenheid berekend.
De belangrijkste beoordelingen, veronderstellingen en inschattingen die over het algemeen gebruikt worden zijn als volgt:
Van de belangrijkste kasstroomgenererende eenheden hebben Fagron Verenigde Staten Essentials en Brands en Fagron Brazilië Essentials en Brands het kleinste relatieve verschil tussen de netto boekwaarde van de activa en haar bedrijfswaarde. Het verschil is ingeschat op respectievelijk 4,6 miljoen euro en 23,0 miljoen euro. De volgende veranderingen in veronderstellingen kunnen individueel de realiseerbare waarde laten zakken tot het niveau van de boekwaarde.
| Stijging van maintenance capex als % van sales (basispunten) |
Stijging van disconterings voet (basispunten) |
Daling lange termijngroei (basispunten) |
Daling brutomarge (basispunten) |
|
|---|---|---|---|---|
| Fagron Verenigde Staten Essentials en Brands | 730 | 105 | 143 | 189 |
| Fagron Brazilië Essentials en Brands | 918 | 248 | 377 | 365 |
De uitkomst van de test op bijzondere waardevermindering voor Fagron Europa Compounding Services, Fagron Europa Essentials en Brands, JCB Laboratories en AnazaoHealth geeft aan dat een redelijke verandering van de gehanteerde veronderstellingen niet zal leiden tot een bijzondere waardevermindering.
| Kantoor | Leasing en | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| inrichting | andere | Overige | |||||
| Terreinen | Machines | en | soort | materiële | |||
| en | en | vervoers | gelijke | vaste | Activa in | ||
| (x 1.000 euro) | gebouwen | installaties | middelen | rechten | activa | aanbouw | Totaal |
| Netto boekwaarde per 1 januari 2016 | 35.119 | 15.694 | 6.119 | 719 | 3.504 | 9.978 | 71.133 |
| Investeringen | 1.000 | 1.359 | 1.183 | 0 | 310 | 6.719 | 10.571 |
| Acquisities | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Overdrachten en verkopen | 5.308 | 2.843 | -242 | 7 | 2.857 | -6.516 | 4.257 |
| Afschrijvingen | -4.423 | -3.553 | -2.599 | -580 | -3.756 | -460 | -15.371 |
| Overige mutaties | 0 | -326 | -49 | 0 | 0 | 0 | -375 |
| Koersverschillen | 1.482 | 571 | 301 | 7 | -1 | 305 | 2.666 |
| Netto boekwaarde | |||||||
| per 31 december 2016 | 38.485 | 16.587 | 4.713 | 153 | 2.915 | 10.026 | 72.879 |
| Bruto boekwaarde | 54.420 | 40.746 | 15.903 | 6.572 | 8.018 | 10.026 | 135.686 |
| Cumulatieve afschrijvingen inclusief | |||||||
| waardeverminderingen | -15.935 | -24.159 | -11.190 | -6.420 | -5.103 | 0 | -62.807 |
| Netto boekwaarde | 38.485 | 16.587 | 4.713 | 153 | 2.915 | 10.026 | 72.879 |
| Netto boekwaarde per 1 januari 2017 | 38.485 | 16.587 | 4.713 | 153 | 2.915 | 10.026 | 72.879 |
| Investeringen | 872 | 2.568 | 1.149 | 26 | 248 | 2.383 | 7.247 |
| Acquisities | 2.448 | 274 | 50 | 105 | 0 | 16 | 2.894 |
| Overdrachten en verkopen | 4.782 | 324 | -50 | 0 | -438 | -6.724 | -2.107 |
| Afschrijvingen | -2.993 | -3.378 | -1.453 | -77 | -414 | 0 | -8.316 |
| Overige mutaties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Koersverschillen | -1.164 | -1.079 | -289 | -14 | -70 | -446 | -3.062 |
| Netto boekwaarde | |||||||
| per 31 december 2017 | 42.431 | 15.297 | 4.120 | 192 | 2.241 | 5.255 | 69.535 |
| Bruto boekwaarde | 60.286 | 41.979 | 15.724 | 322 | 6.749 | 5.255 | 130.315 |
| Cumulatieve afschrijvingen inclusief | |||||||
| waardeverminderingen | -17.855 | -26.682 | -11.604 | -131 | -4.508 | 0 | -60.780 |
| Netto boekwaarde | 42.431 | 15.297 | 4.120 | 192 | 2.241 | 5.255 | 69.535 |
De verplichting van de Groep met betrekking tot financiële leasing wordt gewaarborgd doordat de lessor het juridisch eigendom heeft over de geleasede activa. De andere materiële vaste activa hebben geen beperkingen van de eigendomstitel. Evenmin zijn deze activa verpand als zekerheid voor verplichtingen, met uitzondering van de gebouwen van HL Technology, Fagron Services BV en ABC Chemicals SA, zie toelichting 32: bijkomende toelichtingen.
| Voor verkoop beschikbare financiële |
Leningen en | ||
|---|---|---|---|
| (x 1.000 euro) | vaste activa | vorderingen | Totaal |
| Netto boekwaarde per 1 januari 2016 | 1.540 | 4.319 | 5.859 |
| Investeringen | 3 | 822 | 825 |
| Overdrachten en verkopen | -272 | -4.304 | -4.576 |
| Overige mutaties | 0 | 16 | 16 |
| Netto boekwaarde per 31 december 2016 | 1.271 | 853 | 2.123 |
| Investeringen | 26 | 442 | 467 |
| Overdrachten en verkopen | -83 | -234 | -229 |
| Overige mutaties | 0 | -42 | -130 |
| Netto boekwaarde per 31 december 2017 | 1.214 | 1.018 | 2.232 |
De voor verkoop beschikbare activa bestaan voornamelijk uit een minderheidsparticipatie van 1,1 miljoen euro. Deze wordt tegen kostprijs gewaardeerd bij gebrek aan betrouwbare informatie over de reële waarde.
Uit een analyse van de bovenstaande activa bleek dat voor 2017, evenals voor 2016, geen van deze activa een bijzondere waardevermindering moeten ondergaan.
Leningen en vorderingen hebben betrekking op vorderingen met verschillende vervaldata. De boekwaarde benadert de reële waarde.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Belastingschulden met betrekking tot het huidige jaar | 6.984 | 7.333 |
| Andere belastingschulden en te betalen BTW | 9.320 | 12.767 |
| Te betalen personeelsbeloningen en sociale lasten | 10.863 | 14.876 |
| Kortlopende winstbelasting- en personeelsverplichtingen | 27.168 | 34.977 |
| Verschil in afschrij |
Perso | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| vingsper | neelsbelo | Voor | Fiscale | |||
| (x 1.000 euro) | centages | ningen | zieningen | verliezen | Overige | Totaal |
| Saldo op 1 januari 2016 | 7.915 | 1.221 | 155 | 9.019 | -4.369 | 13.942 |
| Resultaat | 12.426 | -269 | 1.193 | 59.838 | 2.102 | 75.291 |
| Wijziging consolidatiekring | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Bijzondere afwaardering | -18.620 | 0 | 0 | -60.914 | 0 | -79.534 |
| Saldo op 31 december 2016 | 1.721 | 952 | 1.348 | 7.943 | -2.266 | 9.698 |
| Resultaat | -448 | 327 | -1.008 | 4.893 | -433 | 3.330 |
| Wijziging consolidatiekring | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Bijzondere afwaardering | 0 | 0 | 0 | -1.673 | 0 | -1.673 |
| Saldo op 31 december 2017 | 1.273 | 1.279 | 340 | 11.162 | -2.699 | 11.355 |
De categorie 'Overige' bestaat voor een belangrijk deel uit saldering (netting) met de latente belastingschulden.
De fiscale verliezen worden twee keer per jaar getoetst op bijzondere waardeverminderingen. Wanneer blijkt dat de verliezen niet binnen redelijke termijn kunnen worden verrekend, worden deze afgeboekt. Deze berekening maakt gebruik van resultaatvoorspellingen op vijf jaar, op basis van gedetailleerde financiële budgetten die door het management zijn goedgekeurd voor het eerste jaar en extrapolatie van deze cijfers voor het tweede tot en met het vijfde jaar. Indien resultaatvoorspelling met een jaar wordt uitgebreid zal de latente belastingvordering met circa 3,1 miljoen euro stijgen.
In 2016 heeft een bijzondere waardevermindering plaatsgevonden op de goodwill van Fagron Verenigde Staten Essentials en Brands voor een bedrag van 48,4 miljoen euro. Voor fiscale doeleinden kan de goodwill afgeschreven worden met als gevolg dat de latente belastingvordering verder is toegenomen. De verwachting is dat er beperkte toekomstige belastbare winsten zullen zijn, waardoor de latente belastingvordering een bijzondere afwaardering heeft ondergaan van 18,6 miljoen euro. In 2017 heeft geen bijzondere waardevermindering plaatsgevonden.
Op basis van de bijzondere waardeverminderingstest in 2017 op de fiscale verliezen heeft een bijzondere afwaardering plaatsgevonden van 1,7 miljoen euro (2016: 60,9 miljoen euro). Dit heeft betrekking op het niet waarderen van latente belastingvorderingen voor fiscale verliezen van het lopende jaar, of de (verdere) afwaardering van latente belastingvorderingen voor verliezen van voorgaande jaren. Dit betreft, onder andere Fagron Italia SrL, Fagron Compounding Services NV en HL Technology SA. Per eind 2017 bedragen de fiscale verliezen 259,6 miljoen euro, waarvan 46,5 miljoen euro is gewaardeerd, resulterend in een latente belastingvordering van 11,2 miljoen euro.
De impact van de veranderingen in de vastgestelde belastingtarieven als gevolg van veranderende belastingregelgeving in België en de Verenigde Staten verlagen de latente belastingvorderingen van de Fagron Groep met 4,3 miljoen euro.
| Verschil in afschrijvings | |||
|---|---|---|---|
| (x 1.000 euro) | percentages | Overige | Totaal |
| Saldo op 1 januari 2016 | 8.148 | -6.629 | 1.519 |
| Resultaat | -5.469 | 4.186 | -1.283 |
| Wijziging consolidatiekring | 0 | 0 | 0 |
| Beëindigde bedrijfsactiviteiten | 0 | 0 | 0 |
| Saldo op 31 december 2016 | 2.679 | -2.443 | 236 |
| Resultaat | 273 | -311 | -38 |
| Wijziging consolidatiekring | 0 | 0 | 0 |
| Beëindigde bedrijfsactiviteiten | 0 | 0 | 0 |
| Saldo op 31 december 2017 | 2.952 | -2.754 | 198 |
De categorie 'Overige' bestaat voor een belangrijk deel uit saldering (netting) met de latente belastingvorderingen.
Op balansdatum is door de Groep geen latente belastingverplichting opgenomen voor te betalen belastingen als gevolg van een eventuele dividenduitkering. De Groep heeft geen latente belastingverplichting opgenomen aangezien er geen vastgesteld intercompany dividendbeleid van toepassing is en derhalve zelf kan bepalen wanneer en voor welk bedrag een dividend wordt uitgekeerd. De niet-gewaardeerde latente belastingverplichting bedraagt 2,2 miljoen euro. Er zijn op balansdatum geen aanwijzingen dat deze latente belastingverplichtingen zullen materialiseren.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Grondstoffen | 17.881 | 19.609 |
| Goederen in bewerking | 1.086 | 1.690 |
| Gereed product | 9.416 | 9.441 |
| Handelsgoederen | 34.482 | 29.314 |
| Voorraden | 62.865 | 60.054 |
De toename van de voorraden wordt voornamelijk verklaard door de verhoogde product beschikbaarheid in Brazilië. De voorraden zijn niet bezwaard met zekerheden.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Handelsvorderingen | 34.761 | 35.375 |
| Voorziening voor oninbaarheid | -2.541 | -2.496 |
| Totaal handelsvorderingen | 32.220 | 32.879 |
| Overige vorderingen | 10.574 | 23.829 |
Er is geen concentratie van het kredietrisico met betrekking tot handelsvorderingen omdat Fagron een groot aantal klanten heeft die internationaal zijn verspreid. Voor zover er indicaties zijn dat handelsvorderingen oninbaar zullen zijn, is er een voorziening voor getroffen.
De daling in de overige vorderingen is met name toe te rekenen aan de ontvangst van een groot deel van de terug te vorderen winstbelastingen in de Verenigde Staten (1,9 miljoen euro in 2017, 15,2 miljoen euro in 2016). De overige vorderingen omvatten tevens belastingen over de toegevoegde waarde, vooruitbetalingen en diverse kleinere vorderingen.
Fagron hanteert een strikt kredietbeleid ten aanzien van haar klanten, waardoor het kredietrisico gecontroleerd en beperkt wordt gehouden. Er zijn geen klanten die individueel een belangrijk deel uitmaken van de omzet, noch van de openstaande vorderingen.
| Waarvan | Waarvan vervallen per jaareinde | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Open | niet ver | minder | tussen | tussen | ||
| staand | vallen per | dan 30 | 31 en 90 | 91 en 150 | meer dan | |
| (x 1.000 euro) | bedrag | jaareinde | dagen | dagen | dagen | 150 dagen |
| Handelsvorderingen op 31 december 2017 | 32.220 | 21.222 | 6.673 | 3.124 | 827 | 374 |
| Handelsvorderingen op 31 december 2016 | 32.879 | 25.588 | 4.377 | 1.837 | 486 | 591 |
| Voorziening voor | |
|---|---|
| (x 1.000 euro) | oninbaarheid |
| Saldo per 1 januari 2016 | -2.133 |
| Toevoegingen: | |
| • Via bedrijfscombinaties |
0 |
| • Overige |
-982 |
| Aanwendingen | 684 |
| Verkoop bedrijfsactiviteiten | 0 |
| Overige | -65 |
| Saldo per 31 december 2016 | -2.496 |
| Toevoegingen: | |
| • Via bedrijfscombinaties |
0 |
| • Overige |
-429 |
| Aanwendingen | 192 |
| Verkoop bedrijfsactiviteiten | 16 |
| Overige | 176 |
| Saldo per 31 december 2017 | -2.541 |
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Beleggingen op minder dan drie maanden | 855 | 1.668 |
| Geldmiddelen | 59.916 | 73.294 |
| Niet vrij ter beschikking staande geldmiddelen | 0 | 220.622 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten | 60.771 | 295.585 |
De afname van de geldmiddelen en kasequivalenten wordt voornamelijk verklaard door de afname van de niet vrij ter beschikking staande geldmiddelen. Deze zijn gebruikt voor de terugbetaling van de 4,15% Series A Notes (45,0 miljoen US-dollar), de 3,55% Series B notes (22,5 miljoen euro) en de obligatielening (225,0 miljoen euro) in 2017 zoals dit was overeengekomen in de waivers afgesloten op 5 mei 2016.
De meerderheid van de geldmiddelen bestaat uit geldmiddelen op bankrekeningen en contanten. De geldmiddelen worden zoveel mogelijk gecentraliseerd in een cash pool en staan op rekeningen bij banken met over het algemeen een A-rating. Alle door Fagron geopende nieuwe bankrekeningen worden ondergebracht bij banken met minimaal een A-rating.
Handelsvorderingen, overige vorderingen, geldmiddelen en kasequivalenten kennen meestal dicht bijeen liggende vervaldata. Daarom benadert hun boekwaarde de reële waarde.
Op besluit van de Buitengewone Algemene Vergadering van 14 mei 2012 is de machtiging van de Raad van Bestuur hernieuwd om binnen de grenzen van de bestaande, in artikel 5 bis van de statuten opgenomen machtiging, het maatschappelijk kapitaal in één of meerdere malen te verhogen met een maximum bedrag van 320.023.050,35 euro, binnen een termijn van vijf jaar te rekenen van de datum van de bekendmaking van het besluit in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad. Deze bevoegdheid om het kapitaal te verhogen zal slechts kunnen worden uitgeoefend indien minstens drie vierde (3/4) van de aanwezige of geldig vertegenwoordigde bestuurders daarmee akkoord gaan.
Op 29 juni 2015 werden er 224.133 nieuwe aandelen uitgegeven in het kader van het toegestane kapitaal. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 31.667.794. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 31.667.794. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 322.217.493,06 euro om het kapitaal te verhogen met 2.297.363,25 binnen het kader van het toegestane kapitaal door inbreng in natura tegen uitgifte van nieuwe aandelen om het te brengen op 324.514.856,31 euro.
Op 4 augustus 2015 werden er 444.033 nieuwe aandelen uitgegeven in het kader van het toegestane kapitaal. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedroeg 32.111.827. Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedroeg 32.111.827. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 324.514.856,31 euro om het kapitaal te verhogen met 4.551.338,25 euro binnen het kader van het toegestane kapitaal door inbreng in natura tegen uitgifte van nieuwe aandelen om het te brengen op 329.066.194,56 euro.
Sedert de toekenning van de machtiging toegestaan kapitaal aan de Raad van Bestuur werd het kapitaal van de Vennootschap (op 29 juni 2015 en op 4 augustus 2015) derhalve verhoogd met 6.848.701,50 euro. Tijdens het boekjaar 2017 werd geen gebruik gemaakt van de machtiging toegestaan kapitaal.
Als het kapitaal wordt verhoogd binnen de limieten van het toegestaan kapitaal, dan heeft de Raad van Bestuur de bevoegdheid om te verzoeken tot betaling van een uitgiftepremie. Als de Raad van Bestuur dit beslist, dan wordt deze uitgiftepremie geboekt op een onbeschikbare rekening, die alleen kan worden verlaagd of weggeboekt bij een besluit van een Algemene Vergadering van Aandeelhouders, genomen in overeenstemming met de bepalingen die gelden voor een wijziging van de statuten.
Deze bevoegdheid van de Raad van Bestuur is geldig voor kapitaalverhogingen waarop in contanten of in natura wordt ingeschreven, of die plaatsvinden door de kapitalisatie van reserves, waarbij al dan niet nieuwe aandelen worden uitgegeven. Het is de Raad van Bestuur toegestaan om converteerbare obligaties of warranten uit te geven binnen de limieten van het toegestaan kapitaal.
De bewegingen van deze balanspost worden getoond in het mutatieoverzicht van het eigen vermogen. In 2017 zijn geen eigen aandelen gekocht (2016: nihil). Op 31 december 2017 had Fagron NV 103.627 eigen aandelen in bezit (2016: 103.627). Deze aandelen worden conform IFRS in mindering gebracht op het eigen vermogen en beïnvloeden de resultatenrekening niet. In 2017 zijn er geen nieuwe aandelen in het kader van warrantenplannen uitgegeven (2016: nihil). Het nominaal aantal aandelen bedroeg op 31 december 2017 71.843.904 (2016: 71.843.904). Het totaal aantal uitstaande aandelen bedroeg op 31 december 2017 71.740.277 (2016: 71.740.277).
| 2017 | 2016 | |||
|---|---|---|---|---|
| Aantal | Aantal | |||
| aandelen | x 1.000 | aandelen | x 1.000 | |
| Aantal gewone aandelen en de waarde hiervan in het eigen vermogen | x 1.000 | euro | x 1.000 | euro |
| Aantal uitgegeven aandelen per 1 januari | 71.844 | 561.852 | 32.112 | 345.760 |
| Uitgifte van aandelen inzake kapitaalverhogingen | 0 | 0 | 39.732 | 216.092 |
| Aantal uitgegeven aandelen per 31 december | 71.844 | 561.852 | 71.844 | 561.852 |
| Ingekochte eigen aandelen per 31 december | 104 | 18.823 | 104 | 18.823 |
| Uitstaande aandelen per 31 december | 71.740 | 543.029 | 71.740 | 543.029 |
Alle gewone aandelen zijn volgestort. De gewone aandelen hebben geen nominale waarde aanduiding maar hebben per 31 december 2017 een fractiewaarde van 1/71.843.904de van het kapitaal (2016: 1/71.843.904de). Elk gewoon aandeel heeft één stemrecht en geeft recht op dividend.
De Raad van Bestuur keurde op 3 juni 2014 ten voordele van de werknemers, bestuurders en consulenten van de Vennootschap en/of dochtervennootschappen Warrantenplan 2014 goed. De warranten zijn uitgegeven naar aanleiding van de beslissing van de Raad van Bestuur van 2 september 2014 gehouden voor notaris Luc De Ferm. In totaal zijn er 2.140.000 warranten uitgegeven. In 2015 zijn er 50.000 warranten toegekend tegen een uitoefenprijs van 38,06 euro.
De Raad van Bestuur keurde op 13 juni 2016 ten voordele van de werknemers, bestuurders en consulenten van de Vennootschap en/ of dochtervennootschappen Warrantenplan 2016 goed. De warranten zijn uitgegeven naar aanleiding van de beslissing van de Raad van Bestuur van 1 juli 2016 gehouden voor notaris Liesbet Degroote. In totaal zijn er 1.000.000 warranten uitgegeven. In 2016 zijn er 983.091 warranten toegekend tegen een uitoefenprijs van 7,38 euro
De voorwaarde tot definitieve verwerving van de warranten is voor werknemers dat ze nog in dienst zijn en voor bestuurders en consulenten dat de relatie met de Vennootschap niet beëindigd is. De kosten voor de warranten zijn vastgesteld op de werkelijke waarde van de warranten op datum van toekenning en worden gespreid over de periode tot definitieve verwerving van de warranten. De kosten zijn opgenomen in overige personeelskosten en bedragen 1,0 miljoen euro voor het boekjaar 2017 en 1,4 miljoen euro voor het boekjaar 2016. In 2017 is er echter een vrijval geweest van 0,6 miljoen euro (2016: 1,3 miljoen euro) voor vervallen warranten. De warranten worden afgewikkeld middels eigen-vermogensinstrumenten.
In 2017 werden er geen aandelen (2016: nihil) uitgegeven als gevolg van de uitoefening van warranten onder het Warrantenplan 2014 of Warrantenplan 2016. Het aantal stemrechtverlenende effecten van Fagron bedraagt momenteel 71.843.904 (2016: 71.843.904). Het totaal aantal stemrechten (noemer) bedraagt momenteel 71.843.904 (2016: 71.843.904). Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 494.192.221,68 euro (2016: 494.192.221,68 euro).
Mutaties in het aantal uitstaande warranten onder Warrantenplan 2014, Warrantenplan 2016 en hun gerelateerde gewogen gemiddelde uitoefenprijzen zijn als volgt:
| Gemiddelde | ||
|---|---|---|
| uitoefenprijs in euro | Aantal warranten | |
| Uitstaand per 1 januari 2016 | 39,04 | 622.627 |
| Toegekend | 7,38 | 983.091 |
| Vervallen | 10,25 | -1.750 |
| Vervallen | 7,77 | -2.752 |
| Vervallen | 8,11 | -125 |
| Vervallen | 39,37 | -80.000 |
| Vervallen | 38,06 | -50.000 |
| Vervallen | 7,38 | -15.000 |
| Uitstaand per 31 december 2016 | 18,10 | 1.456.091 |
| Vervallen | 39,37 | -73.000 |
| Vervallen | 7,38 | -578.091 |
| Uitstaand per 31 december 2017 | 23,87 | 805.000 |
De gewogen gemiddelde uitoefenprijs per aandeel op jaareinde bedroeg in 2017 23,87 euro (2016: 18,10 euro).
Per 31 december 2017 bedroeg het totaal aantal nog niet uitgeoefende warranten die aanleiding kunnen geven tot de uitgifte van evenveel aandelen van de Vennootschap 805.000. Hun gemiddelde uitoefenprijs bedraagt 23,87 euro. Uitstaande warranten aan het einde van het jaar hebben de volgende theoretische vervaldatum en uitoefenprijs:
| Gemiddelde | ||
|---|---|---|
| Vervaldatum | uitoefenprijs in euro | Aantal warranten |
| 2018 – maart | 39,37 | 306.750 |
| 2019 – maart | 39,37 | 108.250 |
| 2019 – november | 7,38 | 195.000 |
| 2020 – november | 7,38 | 97.500 |
| 2021 – juli | 7,38 | 97.500 |
| 23,87 | 805.000 |
De Raad van Bestuur van de Vennootschap heeft op 27 oktober 2011, onder de opschortende voorwaarde van goedkeuring door de Algemene Vergadering, het Stockoptie Plan 2011 goedgekeurd ten behoeve van consulenten en werknemers van Fagron NV en/of haar dochtervennootschappen. Het Stockoptie Plan 2011 is goedgekeurd door de Jaarlijkse Algemene Vergadering van 14 mei 2012. In 2012 werd de procedure van artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen toegepast.
In juni 2012 zijn er 250.000 stockopties toegekend tegen een uitoefenkoers van 13,73. De stockopties worden afgewikkeld middels eigen-vermogensinstrumenten. In 2014 zijn 4.650 stockopties toegekend tegen een uitoefenkoers van 32,82 euro. In 2017 zijn geen nieuwe stockopties toegekend.
Gedurende het boekjaar 2016 en 2017 zijn de volgende aantallen opties vervallen met hun bijbehorende gemiddelde uitoefenprijs:
| Gemiddelde | ||
|---|---|---|
| uitoefenprijs in euro | Aantal stockopties | |
| Uitstaand per 1 januari 2016 | 14,17 | 199.650 |
| Vervallen | 13,73 | -7.500 |
| Uitstaand per 31 december 2016 | 14,19 | 192.150 |
| Vervallen | 13,73 | -187.500 |
| Uitstaand per 31 december 2017 | 32,82 | 4.650 |
Uitstaande stockopties aan het einde van het jaar hebben de volgende theoretische vervaldatum en uitoefenprijs:
| Gemiddelde | ||
|---|---|---|
| Theoretische vervaldatum | uitoefenprijs in euro | Aantal stockopties |
| 2018 – april | 32,82 | 2.325 |
| 2019 – april | 32,82 | 1.163 |
| 2020 – april | 32,82 | 1.162 |
| 32,82 | 4.650 |
De reële waarde van de warranten en stockopties zijn, op het moment van toekenning, bepaald met behulp van het 'Black and Scholes' waarderingsmodel. De belangrijkste gegevens die in het model zijn gebruikt waren de aandelenprijs op de toekenningdatum, de hierboven vermelde uitoefenprijs, de standaardafwijking van het rendement van het aandeel Fagron over de optieduur en het verwacht dividendrendement van het aandeel Fagron, de bovenvermelde optieduur en de jaarlijkse risicovrije rente.
In 2017 is geen dividend betaalbaar gesteld (2016: nihil). Op de jaarlijkse Algemene Vergadering van 14 mei 2018 zal een brutodividend voor 2017 voorgesteld worden van 0,10 euro per aandeel, wat neerkomt op een totaaldividend van 7,184 miljoen euro. Dit te betalen dividend is niet in deze jaarrekening opgenomen.
Een verdere toelichting over het eigen vermogen zit vervat in de Corporate Governance Verklaring.
| (x 1.000 euro) | Geconso lideerde reserves |
Cumula tieve omreke ningsver schillen |
Trans acties met aandeel derden |
Actuariële winsten en verliezen op verplich tingen uit hoofde van vergoedingen na uitdiensttreding |
Op aandelen geba seerde betalingen |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Saldo per 1 januari 2016 | -195.967 | -54.321 | -377 | -1.547 | 12.302 | -239.909 |
| Niet-gerealiseerd resultaat | 0 | 22.077 | 0 | -449 | 0 | 21.628 |
| Op aandelen gebaseerde betalingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 85 | 85 |
| Mutatie in aandeel derden | 0 | 22 | 0 | 0 | 0 | 22 |
| Saldo per 31 december 2016 | -195.967 | -32.222 | -377 | -1.996 | 12.387 | -218.174 |
| Niet-gerealiseerd resultaat | 0 | -16.534 | 0 | 1.123 | 0 | -15.411 |
| Op aandelen gebaseerde betalingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 370 | 370 |
| Mutatie in aandeel derden | 0 | -10 | 0 | 0 | 0 | -10 |
| Saldo per 31 december 2017 | -195.967 | -48.766 | -377 | -873 | 12.757 | -233.226 |
| (x 1.000 euro) | Belastingen | Geschillen | Overige | Totaal |
|---|---|---|---|---|
| Saldo per 1 januari 2016 | 252 | 1.236 | 14.499 | 15.987 |
| Toevoegingen: | ||||
| • Via bedrijfscombinatie |
0 | 0 | 0 | 0 |
| • Overige |
881 | 14 | 2.214 | 3.109 |
| Aanwendingen | 0 | -108 | -6.165 | -6.273 |
| Vrijval | -282 | 0 | -485 | -767 |
| Wisselkoersverschillen | 140 | 284 | 296 | 720 |
| Saldo per 31 december 2016 | 991 | 1.426 | 10.359 | 12.776 |
| Toevoegingen: | ||||
| • Via bedrijfscombinatie |
0 | 0 | 0 | 0 |
| • Overige |
2.855 | 96 | 0 | 2.951 |
| Aanwendingen | 0 | -50 | -938 | -988 |
| Vrijval | 0 | -991 | 0 | -991 |
| Wisselkoersverschillen | -115 | -92 | -1.066 | -1.273 |
| Saldo per 31 december 2017 | 3.731 | 390 | 8.356 | 12.476 |
De Amerikaanse overheid voert een onderzoek uit ten aanzien van de prijsstelling van farmaceutische producten in de periode voornamelijk vóór overname van Bellevue Pharmacy en Freedom Pharmaceuticals. Het onderzoek heeft betrekking op de gehele sector. Om onzekerheid en verdere advocaten- en (interne) onderzoekskosten te beperken overweegt Fagron een schikking met de overheid te treffen. In de openingsbalans van Bellevue Pharmacy werd een voorziening getroffen van 10 miljoen US-dollar voor kosten die voortvloeien uit dit onderzoek. De voorziening is een inschatting van advocaat- en (interne) onderzoekskosten en de kosten van een mogelijke schikking met de overheid en zal verder geëvalueerd worden in functie van nieuwe feiten. Ultimo 2017 is de voorziening 6,9 miljoen euro. De verwachting is dat deze voorziening in 2018 en 2019 verder aangewend zal worden. Dezelfde verwachting geldt voor de overige langlopende voorzieningen.
De toevoegingen aan de voorziening voor belastingen hebben betrekking op een herclassificatie van korte termijn belastingen naar de voorziening voor belastingen, omdat de verwachting is dat deze niet op korte termijn afgewikkeld zullen worden. De vrijval van de voorziening voor geschillen heeft met name betrekking op het verjaren van sociale en fiscale risico's. De aanwendingen van de overige voorzieningen hebben met name betrekking op voorzieningen voor verlieslatende contracten in de Verenigde Staten.
De op de balans opgenomen bedragen worden als volgt bepaald:
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Toegezegd-pensioenregelingen | 3.880 | 4.905 |
| Overige toegezegd-pensioenregelingen | 853 | 775 |
| Pensioenverplichtingen | 4.733 | 5.680 |
Onder de 'Toegezegd-pensioenregelingen' zijn de door Fagron in Nederland aangehouden pensioenplannen opgenomen voor Fagron Services BV en Spruyt hillen BV. Onder de 'Overige toegezegd-pensioenregelingen' zijn meerdere kleinere toegezegd-pensioenregelingen opgenomen die wegens hun beperkte omvang niet verder worden toegelicht.
De toegezegd-pensioenregelingen verplichtingen worden geschat, in overeenstemming met IAS19, op basis van de 'Projected Unit Credit-methode'. Volgens deze methode worden de voordelen onder het plan toegeschreven aan het aantal dienstjaren, rekening houdend met toekomstige salarisstijgingen en een toewijzing van het voordeel van het plan. Zo is het geraamde totale pensioen waarop elke deelnemer recht heeft bij pensionering, opgebroken in eenheden, elk gekoppeld aan een jaar vanuit het verleden of in de toekomst bijgeschreven diensten. Als het dienstverband van een werknemer in latere jaren echter zal leiden tot een materieel hoger niveau van vergoedingen dan in eerdere jaren, worden deze vergoedingen toegerekend op lineaire basis.
Alle toegezegd-pensioenregelingen zijn gebaseerd op het eindsalaris met maandelijkse uitbetaling. De bedragen met betrekking tot medische zorgverlening na uitdiensttreding zijn opgenomen in de verplichting, maar zijn niet significant. Er zijn geen informele feitelijke verplichtingen.
De bedragen voor de in Nederland aangehouden pensioenplannen voor Fagron Services BV en Spruyt hillen BV worden als volgt bepaald:
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Contante waarde gefinancierde verplichtingen | 20.725 | 21.644 |
| Reële waarde van fondsbeleggingen | -16.845 | -16.739 |
| Contante waarde netto gefinancierde verplichtingen | 3.880 | 4.905 |
| Verplichting op de balans | 3.880 | 4.905 |
| Overzicht van de bewegingen in de contante waarde gefinancierde verplichtingen en de reële waarde van fondsbeleggingen: | ||
|---|---|---|
| Contante waarde | |||
|---|---|---|---|
| gefinancierde | Reële waarde van | ||
| (x 1.000 euro) | verplichtingen | fondsbeleggingen | Totaal |
| Saldo per 1 januari 2016 | 18.988 | -14.630 | 4.358 |
| Aan het dienstjaar toegekende pensioenkosten | 0 | 0 | 0 |
| Interestkosten (opbrengsten) | 490 | -392 | 98 |
| Actuariële verschillen: | |||
| • Opbrengst op fondsbeleggingen (exclusief rente |
|||
| opbrengst) | 0 | -2.000 | -2.000 |
| • Actuariële verschillen ten gevolge van wijzi |
|||
| gingen in demografische veronderstellingen | -54 | 0 | -54 |
| • Actuariële verschillen ten gevolge van wijzi |
|||
| gingen in financiële veronderstellingen | 2.503 | 0 | 2.503 |
| Werkgeversbijdrage | 0 | 0 | 0 |
| Plan bijdrage | -283 | 283 | 0 |
| Saldo per 31 december 2016 | 21.644 | -16.739 | 4.905 |
| Aan het dienstjaar toegekende pensioenkosten | |||
| Interestkosten (opbrengsten) | 428 | -330 | 98 |
| Actuariële verschillen: | |||
| • Opbrengst op fondsbeleggingen (exclusief rente |
|||
| opbrengst) | 0 | -261 | -261 |
| • Actuariële verschillen ten gevolge van wijzi |
|||
| gingen in demografische veronderstellingen | 0 | 0 | 0 |
| • Actuariële verschillen ten gevolge van wijzi |
|||
| gingen in financiële veronderstellingen | -862 | 0 | -862 |
| Werkgeversbijdrage | |||
| Plan bijdrage | -485 | 485 | 0 |
| Saldo per 31 december 2017 | 20.725 | -16.845 | 3.880 |
De activa betreffen in aanmerking komende verzekeringspolissen en vormen geen onderdeel van de eigen financiële instrumenten van Fagron. De pensioenverzekeraar heeft de activa volledig belegd in het Aegon Strategic Allocation Fund 80/20. Dit beleggingsfonds heeft een marktnotering.
De belangrijkste actuariële veronderstellingen zijn:
| 31 december 2017 | 31 december 2016 | |
|---|---|---|
| Gewogen gemiddelde verdisconteringsvoet | 2,20% | 2,00% |
| De verwachte algemene loonsverhoging | N/A | N/A |
| De verwachte inflatie | N/A | N/A |
| Toekomstige pensioenverhogingen actieven | 2,00% | 2,00% |
De levensverwachting is bepaald aan de hand van de Prognosetafel AG2016.
Voor deze pensioenplannen zijn de volgende bedragen opgenomen in de gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten:
| (x 1.000 euro) | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
|---|---|---|
| Interestkosten | 98 | 98 |
| Pensioenkosten toegezegd-pensioenregelingen opgenomen in | ||
| de resultatenrekening | 98 | 98 |
| Actuariële verschillen op de contante waarde niet-gefinancierde verplichtingen: |
||
| Opbrengst op fondsbeleggingen (exclusief rente-opbrengst) | -261 | -2.000 |
| Actuariële verschillen ten gevolgen van wijzigingen in demografische | ||
| veronderstellingen | 0 | -54 |
| Actuariële verschillen ten gevolgen van wijzigingen in financiële | ||
| veronderstellingen | -862 | 2.503 |
| Pensioenkosten toegezegd-pensioenregelingen opgenomen als | ||
| niet-gerealiseerd resultaat | -1.123 | 449 |
| Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten | -1.025 | 547 |
Er zijn geen nieuwe toetreders tot de toegezegd-pensioenregeling, verdere opbouw vindt alleen nog plaats in een toegezegdebijdrageregeling. Nieuwe medewerkers wordt een toegezegde-bijdrageregeling aangeboden.
De voor 2017 te verwachten pensioenkosten uit toegezegd-pensioenregelingen bedragen 0,1 miljoen euro en betreffen enkel interestkosten.
De sensitiviteitsanalyse illustreert de gevoeligheid van de pensioenverplichting op 31 december 2017 en de 'Aan het dienstjaar toegekend pensioenkosten' ten opzichte van de belangrijkste actuariële veronderstellingen.
De onderstaande tabel geeft voor elke belangrijke actuariële veronderstelling de pensioenverplichting op 31 december 2017 weer ten opzichte van de bijbehorende bedragen als de actuariële veronderstelling van de betreffende scenario's zou worden toegepast. Salarisstijgingen zijn niet meegenomen in de sensitiviteitsanalyse.
| Basisscenario | Toename basisscenario | Afname basisscenario | |
|---|---|---|---|
| Gewogen gemiddelde verdisconteringsvoet | 2,20% | 2,70% | 1,70% |
| Pensioenverplichting | 20.725 | 18.780 | 22.984 |
| Inflatie toename | +2,00% | +2,50% | +1,50% |
| Pensioenverplichting | 20.725 | 21.671 | 19.855 |
| Levensverwachting | +/- 0 jaar | + 1 jaar | - 1 jaar |
| Pensioenverplichting | 20.725 | 21.212 | 20.230 |
Fagron heeft in België negen pensioenplannen welke juridisch gezien zijn opgezet als plannen met vaste bijdragen. Door een eerdere wetswijziging in België die van toepassing is op zogenaamde '2nd pillar' pensioenplannen (Wet op aanvullende pensioenen) worden onder IFRS alle Belgische plannen met vaste bijdragen gezien als te bereiken doelplannen. De Wet op aanvullende pensioenen stelde dat bij toegezegd-pensioenregelingen de werkgever garant moet staan voor een minimumrendement van 3,75% op de werknemersbijdragen en 3,25% op de werkgeversbijdragen. Deze wet werd echter als volgt gewijzigd in 2015:
Vanwege dit gegarandeerde minimumrendement voor de Belgische toegezegd-pensioenregelingen, loopt de werkgever een financieel risico. De werkgever heeft een wettelijke verplichting om aanvullende pensioenbijdragen te voldoen in het financieringfonds indien het fonds niet voldoende activa heeft om huidige en toekomstige pensioenverplichtingen te voldoen. Deze Belgische toegezegd-pensioenregelingen dienen volgens IAS19 dan ook te worden aangemerkt als te bereiken doelplannen.
In voorgaande jaren heeft Fagron, voor deze Belgische pensioenplannen, niet de grondslagen voor te bereiken doelplannen toegepast aangezien hogere verdisconteringsvoeten werden gebruikt en het rendement op de fondsbeleggingen aangegeven door pensioenverzekeraars voldeed om het minimumrendement te garanderen. Wegens aanhoudende lage rentestanden op de Europese financiële markten veronderstellen de werkgevers in België dat er, ten opzichte van eerdere jaren, een verhoogd financieel risico bestaat ten aanzien van de pensioenplannen met een gegarandeerd minimumrendement. Het gevolg is dat deze plannen dienen te worden aangemerkt als te bereiken doelplannen.
Het management heeft een inschatting gemaakt van de mogelijke hieruit voortkomende verplichtingen per 31 december 2017. Op basis van deze inschatting is vastgesteld dat er geen materiële verplichtingen bestaan. De werkgeversbijdrage 2017 voor deze Belgische pensioenplannen bedraagt 0,1 miljoen euro (2016: 0,1 miljoen euro). Het aandeel van de werknemers voor 2017 is nihil (2016: nihil), de werknemersbijdrage is afgeschaft in 2014. Het totaal bedrag van de fondsbeleggingen per 31 december 2017 bedraagt 1,0 miljoen euro (2016: 0,9 miljoen euro).
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Langlopend | ||
| Verplichtingen uit hoofde van financiële leaseovereenkomsten | 74 | 184 |
| Bankleningen | 283.344 | 290.149 |
| Overige leningen | 100 | 100 |
| Totaal langlopend | 283.518 | 290.433 |
| Kortlopend | ||
| Verplichtingen uit hoofde van financiële leaseovereenkomsten | 65 | 84 |
| Bankleningen | 13.386 | 290.475 |
| Totaal kortlopend | 13.450 | 290.559 |
| Totaal financiële schulden | 296.968 | 580.992 |
| (x 1.000 euro) | Financiële leases |
2017 Bank leningen |
Financiële leases |
2016 Bank leningen |
|---|---|---|---|---|
| Langlopende leningen naar looptijd | ||||
| Later dan 1 jaar en niet later dan 5 jaar | 74 | 282.113 | 184 | 288.730 |
| Later dan 5 jaar | 1.331 | 1.519 | ||
| Totaal langlopende leningen | 74 | 283.444 | 184 | 290.249 |
| Kasstroom uit finan cierings |
Non-cash mutatie | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| activi | Wissel | ||||
| (x 1.000 euro) | 2016 | teiten | Acquisities | koersen | 2017 |
| Langlopende leningen | 290.433 | 901 | 1.417 | -9.234 | 283.518 |
| Kortlopende leningen | 290.559 | -276.732 | 236 | -613 | 13.450 |
| Totaal leningen | 580.992 | -275.831 | 1.653 | -9.846 | 296.968 |
De boekwaarde van de bankleningen is uitgedrukt in euro. De effectieve rente op de balansdatum op 31 december 2017 bedroeg 3,32% (2016: 4,50%). De daling van de bankleningen is met name het gevolg van de aflossingen die in 2017 plaats hebben gevonden.
Op 2 juli 2012 heeft Fagron NV obligaties uitgegeven voor een bedrag van 225 miljoen euro. De nominale waarde van de obligaties was gelijk aan 1.000 euro. De obligaties hadden een looptijd van 5 jaar en boden een vaste jaarlijkse brutorente van 4,75%. De obligaties dienden te worden terugbetaald tegen 100% van de nominale waarde op 2 juli 2017. Het totaal van de EBITDA, berekend als zijnde resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen van de Garanten is minimaal 70% van het geconsolideerde EBITDA van de totale Groep. Deze lening is op einde looptijd geheel afgelost.
Op 15 april 2014 heeft Fagron NV een reeks onderhandse leningen uitgegeven, bestaande uit 45,0 miljoen US-dollar 4,15% Serie A Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2017, 22,5 miljoen euro 3,55% Serie B Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2017, 15,0 miljoen euro 4,04% Serie C Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2019, 5,0 miljoen euro Floating Rate Serie D Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2019, 20,0 miljoen US-dollar 5,07% Serie E Senior Notes met een looptijd tot 15 april 2019 en 60,0 miljoen US-dollar 5,78% Serie F Senior notes met een looptijd tot 15 april 2021. Zowel de Serie A als Serie B notes zijn op einde looptijd geheel afgelost. Het totaal van de EBITDA, berekend als zijnde resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen van de Garanten is minimaal 70 procent van het geconsolideerde EBITDA van de totale Groep.
Op 16 december 2014, heeft Fagron NV de kredietfaciliteit met een oorspronkelijk bedrag van 150 miljoen euro en een looptijd tot juli 2017 gewijzigd en verlengd. De gewijzigde multi currency faciliteit van 220 miljoen euro kreeg een looptijd tot december 2019 met twee extensie opties van één jaar via een consortium van bestaande en nieuwe internationale banken. In 2016 is deze faciliteit, samen met de lange termijn waiver van 5 mei 2016, verlengd tot april 2021 door gebruik te maken van de extensie opties. Het totaal van de EBITDA, berekend als zijnde resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen van de Garanten is minimaal 70 procent van het geconsolideerde EBITDA van de totale Groep.
In het laatste kwartaal van 2017 is Fagron met een syndicaat van banken een geldlening (term loan) overeengekomen voor 80 miljoen euro. De looptijd van deze lening is gelijk aan de multi currency faciliteit en heeft een vervaldatum in april 2021. De aflossing vindt plaats op einde looptijd en de afspraken inzake financiële convenanten zijn gelijk aan die van de multi currency faciliteit.
De belangrijkste convenanten van de kredietfaciliteiten zijn de netto financiële schuld/recurrente EBITDA-ratio en de recurrente EBITDA/netto rentelastenratio. De financiële convenanten werden opnieuw vastgesteld in 2016 om Fagron extra ruimte te geven ten opzichte van de oorspronkelijke niveaus van de financiële convenanten. De extra ruimte van de financiële convenanten zal met elke testperiode van zes maanden afnemen, tot en met de testperiode eindigend op 30 juni 2018. Bij elke testperiode die eindigt na
30 juni 2018 keren de niveaus van beide financiële convenanten terug naar de oorspronkelijke niveaus. De resterende testperiodes met de bijbehorende niveaus zijn hieronder weergegeven.
| Financiële convenanten | ||
|---|---|---|
| Netto financiële schuld/ | REBITDA/ | |
| Test periode | REBITDA | netto rentelasten |
| 31 december 2017 | Max. 4,09x | Min. 2,32x |
| 30 juni 2018 | Max. 3,60x | Min. 2,80x |
| Na 30 juni 2018 | Max. 3,25x | Min. 4,00x |
In 2016 en een deel van 2017 werd het renterisico met betrekking tot 70 miljoen euro van de leningen afgedekt met financiële derivaten. Daarnaast werd het valutarisico met betrekking tot 157 miljoen US-dollar afgedekt met financiële derivaten. De waardering van deze instrumenten werd gedaan middels een Niveau 2 methode, wat inhoudt dat de waardering werd gebaseerd op andere inputs dan genoteerde prijzen in actieve markten zoals inbegrepen in Niveau 1. De reële waarden van al de voor dekking aangehouden derivaten werden berekend op basis van waarderingstechnieken. Deze technieken maximaliseren het gebruik van waarneembare marktgegevens wanneer beschikbaar en steunen zo weinig mogelijk op inschattingen van de Vennootschap. De interestindekkingsinstrumenten werden gewaardeerd op basis van verdisconteerde kasstromen. De parameters die werden gebruikt voor deze modellen, zijn deze die op jaareinde van toepassing waren en zijn daarom Niveau 2 geclassificeerd. De waardering werd berekend aan de hand van de verdisconteerde kasstromen van de nominale waarde en rentestromen.
De reële waarde van financiële derivaten bedraagt per einde 2017 nihil (2016: -8,5 miljoen euro). In 2017 zijn de financiële instrumenten betreffende de indekking van het rente- en valutarisico gedaald als gevolg van de afwikkeling van deze financiële derivaten. Fagron heeft geen andere financiële derivaten.
Alle financiële instrumenten worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs met uitzondering van de financiële derivaten en voorwaardelijke nabetalingen met betrekking tot overnames, die aan reële waarde worden gewaardeerd. De reële waarde van de financiële instrumenten die aan geamortiseerde kostprijs worden gewaardeerd, benadert de boekwaarde.
Evenals de ontlenende vennootschappen, Fagron NV en Arseus Capital NV, staan onderstaande vennootschappen garant voor de door Fagron afgesloten leningen en obligatielening:
| Bedrijfsnaam | |
|---|---|
| ACA Pharma NV | Fagron Poland Sp. Z.o.o. |
| Arseus België NV | Freedom Pharmaceuticals Inc. |
| B&B Pharmaceuticals Inc. | GMP Apotheek Mierlo-Hout BV |
| Fagron België NV | Pharma Cosmetic K.M. Adamowicz Sp. Z.o.o. |
| Fagron GmbH & Co KG | SM Empreendimentos Farmaceuticos Ltda |
| Fagron Inc. | Spruyt hillen BV |
| Fagron Nederland BV | Pharmaline BV |
| Galfarm Sp. z.o.o. |
De materiële vaste activa omvatten de volgende bedragen waarbij Fagron een lessee is in het kader van een financiële leaseovereenkomst.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Aanschaffingswaarde - leasing en soortgelijke rechten | 322 | 6.572 |
| Cumulatieve afschrijvingen | -131 | -6.420 |
| Netto bedrag van financiële leases | 192 | 153 |
De verplichting van de Groep met betrekking tot financiële leasing wordt gewaarborgd doordat de lessor het juridisch eigendom heeft over de geleasede activa. De reële waarden van de bankleningen en financiële leasingschulden zijn berekend als de huidige waarde van de toekomstige betalingen die met de schuld verbonden zijn.
Het nettobedrag van de financiële leases heeft betrekking op de volgende investeringen:
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Machines en installaties | 124 | 150 |
| Kantoorinrichting en vervoersmiddelen | 68 | 2 |
| Netto bedrag van financiële leases | 192 | 153 |
Verplichtingen uit hoofde van financiële lease-overeenkomsten – minimale leasebetalingen:
| 2017 | 2016 |
|---|---|
| 71 | 91 |
| 93 | 228 |
| 164 | 319 |
| 25 | 51 |
| 139 | 268 |
Verplichtingen uit hoofde van operationele lease-overeenkomsten – minimale leasebetalingen:
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Minder dan 1 jaar | 4.302 | 4.690 |
| Meer dan 1 jaar doch hoogstens 5 jaar | 10.841 | 12.226 |
| Meer dan 5 jaar | 5.635 | 11.930 |
| Totaal | 20.777 | 28.846 |
De lease-overeenkomsten hebben voor een groot deel betrekking op gebouwen van de Amerikaanse entiteiten. De daling van de operational leases in 2017 wordt versterkt door de koersontwikkeling van voornamelijk de US-dollar ten opzichte van de euro.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Crediteuren | 58.205 | 50.292 |
| Investeringsschulden | 745 | 2.871 |
| Handelsschulden | 58.950 | 53.163 |
Handelsschulden hebben over het algemeen dicht bijeen liggende vervaldata. De gerapporteerde waarden benaderen de reële waarden. De stijging ten opzichte van het voorgaande jaar is met name te verklaren door de verhoogde product beschikbaarheid in Brazilië.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Ontvangen vooruitbetalingen | 11 | 30 |
| Overige schulden | 2.763 | 7.615 |
| Overlopende rekeningen | 5.899 | 11.180 |
| Overige kortlopende schulden | 8.673 | 18.825 |
De vervaldata voor alle overige kortlopende schulden ligt in 2018.
De daling ten opzichte van 2016 heeft met name betrekking op de afwikkeling van klantenbonussen.
De overlopende rekeningen hebben voor 2,1 miljoen euro (2016: 8,6 miljoen euro) betrekking op nog te betalen interesten. Het restant op deze post betreft verschillende overlopende posten. De daling ten opzichte van 2016 heeft met name betrekking op de lagere interesten als gevolg van de lagere schuldpositie.
De schulden hebben over het algemeen dicht bijeen liggende vervaldata. De gerapporteerde waarden benaderen de reële waarden. De verwachting is dat alle overige kortlopende schulden in 2018 voldaan worden.
Fagron loopt bepaalde risico's waarvoor geen voorziening is getroffen (zoals de mogelijke belastingverplichtingen met betrekking tot ICMS in Brazilië of BTW in Polen) omdat het weinig waarschijnlijk is dat deze risico's een negatieve impact voor de groep zullen hebben. ICMS betreft een zakelijk belastingstimuleringsprogramma genaamd Produzir voor bedrijven die gevestigd zijn in de Braziliaanse staat Goiás. Deze wordt betwist door diverse Braziliaanse staten. In Polen is in 2017 een BTW-audit gestart bij twee dochterondernemingen. Het gehanteerde BTW percentage op bijna al de verkochte producten door de Poolse dochterondernemingen wordt in twijfel getrokken door de Poolse belastingautoriteit. Deze stelling wordt door ons betwist. Bij een van de dochterondernemingen is er voor de periode februari 2017 een aanslag opgelegd van 4 miljoen PLN. Fagron heeft bezwaar aangetekend tegen de opgelegde aanslag. Bij het andere bedrijf loopt de audit nog voor de periode februari 2017 en maart 2017.
Fagron is ook betrokken bij een aantal claims, geschillen en rechtzaken en dit binnen het normale verloop van de bedrijfsactiviteiten. Het management is van mening dat het niet waarschijnlijk is dat deze claims, geschillen en rechtzaken, zullen leiden tot een negatieve impact op de financiële situatie bij Fagron. Voor claims waarbij het waarschijnlijk wordt geacht dat de claim zal leiden tot een betaling, en waarvan een betrouwbare schatting kan worden gemaakt, is een voorziening getroffen (zie toelichting 22).
Het globale vergoedingspakket voor de leden van het Directiecomité en van de CEO individueel alsook van de niet-uitvoerende bestuurders voor de boekjaren 2017 en 2016 is hieronder weergegeven:
| Vaste remuneratie | Variabele remuneratie | Overige remuneratie | |
|---|---|---|---|
| (x 1.000 euro) | component1 | component | componenten2 |
| Boekjaar 2016 | |||
| Hans Stols, CEO | 600 | 720 | 36 |
| Directiecomité, inclusief de CEO | 2.171 | 1.053 | 152 |
| Niet-uitvoerende leden van de Raad van Bestuur | 266 | 0 | 0 |
| Boekjaar 2017 | |||
| Hans Stols, CEO tot 24 november 2017 | 550 | 0 | 33 |
| Rafael Padilla, CEO vanaf 27 november 2017 | 35 | 0 | 2 |
| Directiecomité, inclusief de CEO | 1.824 | 155 | 165 |
| Niet-uitvoerende leden van de Raad van Bestuur | 334 | 0 | 0 |
| Opzeggingsvergoeding Hans Stols | 1.303 | 0 | 0 |
1 Kosten voor Fagron, met andere woorden het brutobedrag inclusief eventuele bijdragen voor sociale zekerheid.
2 Omvat kosten voor pensioenen, verzekeringen en geldwaarde van de overige voordelen in natura.
De variabele remuneratiecomponent betreft de over 2017 gerealiseerde bonus welke in 2018 wordt uitbetaald. Het Benoemings- en Remuneratiecomité formuleert jaarlijks voorstellen betreffende het remuneratiebeleid en/of andere voordelen voor de leden van het Directiecomité en de CEO.
In 2017 zijn geen stockopties of warranten toegekend aan de leden van het Directiecomité, in de samenstelling zoals van kracht op 31 december 2017. In 2017 oefenden de heer Stols, de heer Padilla en de overige leden van het Directiecomité geen stockopties en warranten uit. In 2017 zijn 363.091 stockopties en warranten van de heer Stols, 7.500 stockopties en warranten van de heer Padilla en 80.000 stockopties en warranten van de overige leden van het Directiecomité vervallen. De leden van het Directiecomité, in de samenstelling zoals van kracht op 31 december 2017, bezitten samen 440.000 stockopties en warranten. De heer Stols bezit 150.000 stockopties en warranten.
In het boekjaar 2017 verwezenlijkte Fagron twee overnames. Begin augustus 2017 is overname van Kemig d.o.o. afgerond. Kemig d.o.o. is een toonaangevende leverancier van farmaceutische grondstoffen en verpakkingsmaterialen aan apotheken en groothandels in Kroatië en Bosnië Herzegovina. Begin oktober 2016 kondigde Fagron de overname van All Chemistry do Brasil Ltda aan. All Chemistry do Brasil Ltda is een gerenommeerde leverancier van farmaceutische grondstoffen voor bereidingsapotheken in Brazilië.
Voor de overnames werd circa 7,6 miljoen euro betaald welke een toename van de goodwill vertegenwoordigd van 4,7 miljoen euro. De verwachting was dat de goodwill niet fiscaal aftrekbaar is. De voorlopige reële waarde van overgenomen activa en passiva wordt hieronder verder toegelicht.
| (x 1.000 euro) | |
|---|---|
| Immateriële vaste activa | 19 |
| Materiële vaste activa | 2.894 |
| Overige vaste activa | 10 |
| Latente belastingen | 13 |
| Voorraden | 1.323 |
| Handelsvorderingen | 1.472 |
| Overige vorderingen | 558 |
| Geldmiddelen | 293 |
| Totaal activa | 6.584 |
| Financiële schulden | 1.653 |
| Handelsschulden | 1.083 |
| Overige kortlopende schulden | 942 |
| Totaal verplichtingen | 3.678 |
| Netto verworven activa | 2.906 |
| Goodwill | 4.738 |
| Totale overnamevergoeding | 7.644 |
Voor de in 2017 overgenomen activiteiten is de reële waarde van de overgenomen activa en verplichtingen voorlopig bepaald. De aangegeven reële waarden zijn voorlopig omdat het integratieproces van de verworven entiteit en hun activiteiten nog aan de gang is. De voorlopige reële waarden van de immateriële en materiële vaste activa, latente belastingen en het werkkapitaal, kunnen nog veranderen bij definitieve vaststelling van de overgenomen activa en verplichtingen.
Op jaareinde heeft de Groep voor een bedrag van ongeveer 1,0 miljoen euro aan voorwaardelijke verplichtingen uitstaan. Deze vergoedingen aan oud-aandeelhouders zijn vastgesteld op basis van ondernemingsplannen op moment van overname en kennen vervaldata in 2018, 2019 en 2020.
De voorwaardelijke vergoedingen hebben betrekking op Brazilië, Kroatië en Colombia.
De voorwaardelijke vergoeding varieert tussen 0 euro en maximaal 1,0 miljoen euro. De vergoedingen zijn gewaardeerd aan reële waarde op moment van overname. Dit is ingeschat op basis van de maximale vergoeding wanneer de voorwaarden behaald zouden worden.
De Commissaris van de Vennootschap is PricewaterhouseCoopers Bedrijfsrevisoren BCVBA, vertegenwoordigd door de heer Peter Van den Eynde.
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Audit fee voor de Groep audit | ||
| Fagron Groep | 450 | 474 |
| Bezoldiging voor de mandaten van PricewaterhouseCoopers Bedrijfsrevisoren | 263 | 236 |
| Bezoldigingen voor de mandaten van de personen met wie Pricewaterhouse | ||
| Coopers Bedrijfsrevisoren verbonden is | 187 | 237 |
| Bezoldigingen voor bijkomende diensten van de Commissaris voor Fagron | ||
| Andere controleopdrachten | 5 | 14 |
| Andere opdrachten buiten de revisorale opdrachten | 3 | 342 |
| Bezoldigingen voor bijkomende diensten van personen die met | ||
| de Commissaris verbonden zijn | ||
| Belastingadviesopdrachten | 33 | 131 |
| Andere opdrachten buiten de revisorale opdrachten | 35 | 38 |
De andere controleopdrachten buiten de revisorale opdrachten hebben in 2016 voornamelijk betrekking op bijzondere verslagen, onder andere in het kader van de kapitaalverhoging. In 2017 hebben deze voornamelijk betrekking op bijzondere verslagen in het kader van het compliance certificate, guarantor coverage schedule en EMIR.
Op 3 april 2018 heeft Fagron de overname van Humco, een toonaangevende ontwikkelaar, fabrikant en leverancier van gepatenteerde vehikels (toedieningsvormen) en farmaceutische merkproducten aan meer dan 45.000 apotheken in de Verenigde Staten (VS), aangekondigd. De overnamesom voor Humco bedraagt 47,5 miljoen US-dollar (ongeveer 38,6 miljoen euro) in contanten met de mogelijkheid voor een performance gerelateerde earn-out van maximaal 22,5 miljoen US-dollar (ongeveer 18,3 miljoen euro) in contanten over een periode van twee jaar. De totale overnamevergoeding is gemaximeerd op 70,0 miljoen US-dollar (ongeveer 56,9 miljoen euro). De transactie omvat alle technologieën, wetenschappelijke data en patenten en handelsmerken, evenals de productiefaciliteit van Humco in Texas (VS).
In 2016 zijn de voormalige eigenaren van JCB Laboratories ('JCB') een rechtszaak tegen Fagron gestart waarin zij beweerden recht te hebben op de volledige earn-out betaling over 2015. Fagron bestreed deze bewering en stelde een tegenvordering in. In het eerste kwartaal van 2018 bereikten Fagron en de voormalige eigenaren van JCB een schikking inzake de rechtszaak. In de vertrouwelijke schikkingsovereenkomst is een betaling door Fagron opgenomen die aanzienlijk lager ligt dan de geclaimde 6 miljoen US-dollar.
HL Technology SA heeft een huidige verplichting ter hoogte van 0,8 miljoen euro (1,0 miljoen Zwitserse frank), de initiële hypothecaire lening bedraagt 1,8 miljoen Zwitserse frank. Fagron Services BV heeft een verplichting ter hoogte van 0,6 miljoen euro, de initiële hypothecaire lening bedraagt 2,0 miljoen euro. Tevens heeft ABC Chemicals SA een verplichting ter hoogte van 0,3 miljoen euro, het initiële pand op het handelsfonds bedraagt 1,9 miljoen euro. De Groep heeft momenteel geen materiële verplichtingen tot aankoop van vaste activa.
dochtervennootschappen, te weten: Fagron Brazil Holding BV Fagron BV Fagron Nederland BV Fagron Services BV Fagron Steriele Bereidingsapotheek BV GMP Apotheek Mierlo-Hout BV Hoogeveen Bereidingsapotheek BV Panoramix Holding BV Pharmaline BV Pharma Assist BV Spruyt hillen BV Twipe BV
Fagron GmbH & Co KG te Barsbüttel (Duitsland) is vrijgesteld van de verplichting om volgens de §264b Duitse commerciële code haar jaarrekening en financieel verslag op te zetten, te auditen en te publiceren in lijn met de geldende regelgeving voor ondernemingen.
| Naam | Adres | Bezit |
|---|---|---|
| ABC Chemicals NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| ABC Dental & Pharmaceutical Consultancy NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| ACA Pharma NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| All Chemistry Do Brasil Ltda | Rua Cocais 300 – Jardim Oriental, 04347-170 São Paulo (Brazilië) | |
| AnazaoHealth Inc. | 5710 Hoover Boulevard, 33634 Tampa, Florida (Verenigde Staten) | 100,0% |
| ApodanNordic PharmaPackaging A/S | Kigkurren 8M 2. Sal, 2300 Kopenhagen (Denemarken) | 100,0% |
| APPEG SA | Rue de la Sambre 6, 6032 Charleroi (België) | 100,0% |
| Arseus België NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| Arseus Capital NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| Arseus Dental Solutions SAS | 37 Rue Hélène Muller, 94320 Thiais (Frankrijk) | 100,0% |
| B&B Pharmaceuticals Inc. | 17200 East Ohio Drive, 80017 Aurora, Colorado | 100,0% |
| (Verenigde Staten) | ||
| Belgophar NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| Coast Quality Pharmacy LLC | 5710 Hoover Boulevard, 33634 Tampa, Florida (Verenigde Staten) | 100,0% |
| DPI Inc. | 5967 S. Garnett Road, 74146 Tulsa, Oklahoma (Verenigde Staten) | 100,0% |
| Ducere LLC | 5710 Hoover Boulevard, 33634 Tampa, Florida (Verenigde Staten) | 100,0% |
| Dynaceuticals Ltd | 55 14th Avenue, Northcliff, Gauteng (Zuid-Afrika) | 100,0% |
| Euphaco NV | Hillestraat 12, 8800 Roeselare (België) | 100,0% |
| Fagron a.s. | Holická 1098/31M, 77900 Olomouc (Tsjechië) | 73,1% |
| Fagron Academy LLC | 1111 Brickell Avenue suite 1550, 33131 Miami, Florida | 100,0% |
| (Verenigde Staten) | ||
| Fagron België NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| Fagron Brazil Holding BV | Lichtenauerlaan 182, 3062 ME Rotterdam (Nederland) | 100,0% |
| Fagron BV | Lichtenauerlaan 182, 3062 ME Rotterdam (Nederland) | 100,0% |
| Fagron Colombia SAS | Calle 95 47A-28 Bogota (Colombia) | 100,0% |
| Fagron Compounding Services LLC | 8710 E. 34th St. N., 67226 Wichita, Kansas (Verenigde Staten) | 100,0% |
| Fagron Compounding Services NV | Woestijnstraat 53, 2880 Bornem (België) | 100,0% |
| Fagron Compounding Services SAS | 37 Rue Hélène Muller, 94320 Thiais (Frankrijk) | 100,0% |
| Fagron Compounding Supplies Australia Pty Ltd | Atkinson Road 2/16, Taren Point, 2229 Sydney (Australië) | 100,0% |
| Fagron GmbH & Co KG | Von-Bronsart-Straße 12, 22885 Barsbüttel (Duitsland) | 100,0% |
| Fagron Hellas A.B.E.E. | 12km NR, 42100 Trikala-Larissa (Griekenland) | 100,0% |
| Fagron Holding USA LLC | 2400 Pilot Knob Road, 55120 St. Paul, Minnesota (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Naam | Adres | Bezit |
|---|---|---|
| Fagron Iberica SAU | Carrer de Josep Tapiolas 150, 08226 Terrassa (Spanje) | 100,0% |
| Fagron Inc. | 2400 Pilot Knob Road, 55120 St. Paul, Minnesota (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Fagron Italia SrL | Via Lazzari 4-6, 40057 Granarolo Dell'Emilia, Quarto Inferiore (Italië) |
100,0% |
| Fagron Lékárna Holding s.r.o. | Holická 1098/31M, 77900 Olomouc (Tsjechië) | 100,0% |
| Fagron Ltd | 2315 Ocean Tower, 550 Yan An East Road, 200001 Shanghai (China) |
100,0% |
| Fagron Nederland BV | Venkelbaan 101, 2908 KE Capelle aan den IJssel (Nederland) | 100,0% |
| Fagron Nordic A/S | Kigkurren 8M 2. Sal, 2300 Kopenhagen (Denemarken) | 100,0% |
| Fagron NV | Venecoweg 20A, 9810 Nazareth (België) | 100,0% |
| Fagron Poland Sp. z o.o | Ul. Pasternik 26, 31354 Krakau (Polen) | 100,0% |
| Fagron Sarl | Intendente Neyer 924, B1643 Béccar (Argentinië) | 100,0% |
| Fagron SAS | 37 Rue Hélène Muller, 94320 Thiais (Frankrijk) | 100,0% |
| Fagron Services BV | Molenwerf 13, 1911 DB Uitgeest (Nederland) | 100,0% |
| Fagron Services BVBA | Industrieweg 2, 2850 Boom (België) | 100,0% |
| Fagron South Africa Ltd | 55 14th Avenue, Northcliff, Gauteng (Zuid-Afrika) | 100,0% |
| Fagron Steriele Bereidingsapotheek BV | Siemensstraat 4, 7903 AZ Hoogeveen (Nederland) | 100,0% |
| Fagron Technologies Ltda | Avenida 9 de Julho 3575, 13208-056 Jundiai (Brazilië) | 100,0% |
| Fagron UK Ltd | 4B Coquet Street, NE1 2QB Newcastle upon Tyne | 100,0% |
| (Verenigd Koninkrijk) | ||
| Flores e Ervas Comercio Farmaceutico Ltda | Estrada Vicente Bellini 175, 13427-225 Piracicaba City (Brazilië) | 100,0% |
| Freedom Pharmaceuticals Inc. | 801 W. New Orleans Street, 74011 Broken Arrow, Oklahoma (Verenigde Staten) |
100,0% |
| GMP Apotheek Mierlo-Hout BV | Steenovenweg 15, 5708 HN Helmond (Nederland) | 100,0% |
| HL Technology SA | Rue Jardiniere 153, 2300 La Chaux-de-Fonds (Zwitserland) | 100,0% |
| Hoogeveen Bereidingsapotheek (HBA) BV | Lichtenauerlaan 182, 3062 ME Rotterdam (Nederland) | 100,0% |
| JCB Laboratories LLC | 3510 N. Ridge Road. STE.900, 67205 Wichita, Kansas (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Jupiter Health Holding LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Kemig d.o.o. | Donjozelinska ul. 114, 10382 Donja Zeline (Kroatië) | 100,0% |
| Liberty Rx LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Link Medical LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Mar-Kem Ltd | Main Road 20, Knysna, 6570 George (Zuid-Afrika) | 100,0% |
| Mercury Innovations LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Midwest Rx LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Northern Rx LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Panoramix Holding BV | Münsterstraat 4, 7575 ED Oldenzaal (Nederland) | 100,0% |
| Pharma Assist BV | Dieselstraat 3, 7903 AR Hoogeveen (Nederland) | 100,0% |
| Pharma Cosmetic K.M. Adamowicz Sp. z.o.o. | Ul. Pasternik 26, 31354 Krakau (Polen) | 100,0% |
| Pharma Services SAS | 37 Rue Hélène Muller, 94320 Thiais (Frankrijk) | 100,0% |
| Pharmacy Services Inc. | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Pharmaline BV | Münsterstraat 4, 7575 ED Oldenzaal (Nederland) | 100,0% |
| PPH Galfarm Sp. z.o.o. | Ul. Przemysłowa, 12, 30701 Krakau (Polen) | 100,0% |
| PSI Services Inc. | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Rausa Kem Pharmacy Ltd | Clarendon Street 61, Parow Valley, 7500 Kaapstad (Zuid-Afrika) | 100,0% |
| Naam | Adres | Bezit |
|---|---|---|
| SM Empreendimentos Farmaceuticos Ltda | Rua Jurupari 803 - Jardim Oriental, 04348-070 São Paulo (Brazilië) |
100,0% |
| Southern Rx LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Spruyt hillen BV | Tinbergenlaan 1, 3401 MT IJsselstein (Nederland) | 100,0% |
| Texas Southern Rx LLC | 212 Millwell Drive, Maryland Heights, 63043 Missouri (Verenigde Staten) |
100,0% |
| Twipe BV | Tinbergenlaan 1, 3401 MT IJsselstein (Nederland) | 100,0% |
In het kader van de wettelijke controle van de geconsolideerde jaarrekening van Fagron NV (de "Vennootschap") en haar filialen (samen "de Groep"), leggen wij u ons commissarisverslag voor. Dit bevat ons verslag over de controle van de geconsolideerde jaarrekening alsook het verslag betreffende de overige door wet- en regelgeving gestelde eisen. Deze verslagen zijn één en ondeelbaar.
Wij werden benoemd in onze hoedanigheid van commissaris door de algemene vergadering van 9 mei 2016, overeenkomstig het voorstel van de raad van bestuur uitgebracht op aanbeveling van het auditcomité. Ons mandaat loopt af op de datum van de algemene vergadering die beraadslaagt over de geconsolideerde jaarrekening voor het boekjaar afgesloten op 31 december 2018. Wij hebben de wettelijke controle van de geconsolideerde jaarrekening van Fagron NV uitgevoerd gedurende elf opeenvolgende boekjaren.
Wij hebben de wettelijke controle uitgevoerd van de geconsolideerde jaarrekening van de Groep, die de geconsolideerde balans op 31 december 2017 omvat, alsook de geconsolideerde resultatenrekening, het geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten, het geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen en het geconsolideerd kasstroomoverzicht over het boekjaar afgesloten op die datum, en de toelichting met de belangrijkste gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waarvan het totaal van de geconsolideerde balans EUR 594,0 miljoen bedraagt en waarvan de geconsolideerde resultatenrekening afsluit met een winst van het boekjaar toe te rekenen aan de aandeelhouders van EUR 46,7 miljoen.
Naar ons oordeel geeft de geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld van het vermogen en de geconsolideerde financiële toestand van de Groep per 31 december 2017, alsook van zijn geconsolideerde resultaten en van zijn geconsolideerde kasstromen over het boekjaar dat op die datum is afgesloten, in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards (IFRS) zoals goedgekeurd door de Europese Unie en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire voorschriften.
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens de internationale controlestandaarden (ISA's). Onze verantwoordelijkheden op grond van deze standaarden zijn verder beschreven in de sectie "Verantwoordelijkheden van de commissaris voor de controle van de geconsolideerde jaarrekening" van ons verslag. Wij hebben alle deontologische vereisten die relevant zijn voor de controle van de geconsolideerde jaarrekening in België nageleefd, met inbegrip van deze met betrekking tot de onafhankelijkheid.
Wij hebben van het bestuursorgaan en van de aangestelden van de Vennootschap de voor onze controle vereiste ophelderingen en inlichtingen verkregen.
Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.
Kernpunten van onze controle betreffen die aangelegenheden die naar ons professioneel oordeel het meest significant waren bij de controle van de geconsolideerde jaarrekening van de huidige verslagperiode. Deze aangelegenheden zijn behandeld in de context van onze controle van de geconsolideerde jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover, en wij verschaffen geen afzonderlijk oordeel over deze aangelegenheden.
Toetsing op bijzondere waardeverminderingen voor goodwill en overige immateriële vaste activa - Toelichting 15
Per 31 december 2017 bedraagt de boekwaarde van goodwill en overige immateriële vaste activa EUR 344,5 miljoen. De waardering van de goodwill en overige immateriële vaste activa wordt jaarlijks getoetst op het niveau van de kasstroom genererende eenheden. De belangrijkste veronderstellingen bij het toetsen ervan betreffen de disconteringsvoet,
de langetermijngroeivoet, de brutomarge groeivoet en de resultaatverwachtingen.
We beschouwen dit onderdeel als kernpunt van onze controle omdat de jaarlijkse toetsing van goodwill en overige immateriële vaste activa complex is en bovendien gebaseerd is op door het management gemaakte inschattingen. Gegeven het materiële belang van deze posten, kunnen eventuele waardeverminderingen een grote impact hebben op de jaarrekening.
In onze audit hebben we bijzondere aandacht besteed aan de kasstroom genererende eenheid Fagron Verenigde Staten Essentials en Brands, waarvoor de goodwill een boekwaarde heeft van EUR 27,2 miljoen. In 2015 en 2016 heeft de verrichte toetsing geleid tot een bijzondere waardevermindering op goodwill en overige immateriële activa voor een bedrag van respectievelijk EUR 224,8 miljoen en EUR 48,4 miljoen. In 2017 heeft de toetsing niet geleid tot een verdere bijzondere waardevermindering.
Onze controlewerkzaamheden bestonden uit de evaluatie van de toegepaste waarderingsmethode, het toetsen van de gehanteerde veronderstellingen en de onderliggende berekeningen. Met behulp van deskundigen op het gebied van waarderingen hebben we de belangrijkste veronderstellingen getoetst met marktinformatie (bijvoorbeeld de groeiverwachtingen) en eigen onafhankelijke bepalingen (bijvoorbeeld de disconteringsvoet). Verder hebben we aansluitingen gemaakt met de goedgekeurde budgetten en interne prognoses en hebben we de historische accuraatheid beoordeeld van de door het management gemaakte prognoses. Voorts hebben we nagegaan of de vereiste toelichtingen inzake de waardering van goodwill en de onderliggende veronderstellingen zijn opgenomen in de jaarrekening. We hebben hierbij specifieke aandacht besteed aan de sensitiviteit, waarbij we hebben onderzocht of een redelijke verandering van de gehanteerde veronderstellingen zou kunnen leiden tot een bijzondere waardevermindering.
Op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden en verkregen controle informatie stellen we vast dat de door het management gemaakte inschattingen op redelijke veronderstellingen steunen en dat de door de vennootschap verstrekte toelichtingen gepast is.
Geschillen en claims - toelichting 22
Fagron houdt langlopende voorzieningen aan voor een bedrag van EUR 12,5 miljoen voor onder meer het lopende onderzoek van de Amerikaanse overheid en geschillen gerelateerd aan eerdere overnames. Over deze voorzieningen wordt informatie verschaft in toelichting 22.
We beschouwen deze rubriek, met inbegrip van het lopende onderzoek van de Amerikaanse overheid, als kernpunt van onze controle, aangezien deze voorzieningen gebaseerd zijn op door het management genomen beoordelingen en inschattingen. Nieuwe ontwikkelingen in het lopende onderzoek van de Amerikaanse overheid, kunnen een belangrijke impact hebben op de financiële positie van de Fagron Groep.
We hebben met het management en de interne raadsheer de lopende geschillen en claims besproken. Bovendien hebben we de volledigheid geëvalueerd door kennisname van de notulen van de Raad van Bestuur en door het bekomen en nazicht van de door externe advocaten verstrekte bevestigingen.
Verder hebben we de laatste stand van zaken met betrekking tot het onderzoek van de Amerikaanse overheid besproken met het management en met haar externe raadsheer. Rekening houdend met de gekende elementen in het onderzoek hebben we een evaluatie gemaakt van de redelijkheid van de door het management ingenomen positie en aangehouden voorziening.
Op basis van onze controlewerkzaamheden stellen we vast dat de door het management gemaakte inschattingen en de aangelegde voorzieningen redelijk zijn en de verstrekte toelichting gepast is.
De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening die een getrouw beeld geeft in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards (IFRS) zoals goedgekeurd door de Europese Unie en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire voorschriften, alsook voor het implementeren van de interne beheersing die de raad van bestuur noodzakelijk acht voor het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening die geen afwijking van materieel belang bevat die het gevolg is van fraude of van fouten.
Bij het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening is de raad van bestuur verantwoordelijk voor het inschatten van de mogelijkheid van de Groep om zijn continuïteit te handhaven, het toelichten, indien van toepassing, van aangelegenheden die met
continuïteit verband houden en het gebruiken van de continuïteitsveronderstelling, tenzij de raad van bestuur het voornemen heeft om de Groep te liquideren of om de bedrijfsactiviteiten te beëindigen, of geen realistisch alternatief heeft dan dit te doen.
Onze doelstellingen zijn het verkrijgen van een redelijke mate van zekerheid over de vraag of de geconsolideerde jaarrekening als geheel geen afwijking van materieel belang bevat die het gevolg is van fraude of van fouten; en het uitbrengen van een commissarisverslag waarin ons oordeel is opgenomen. Een redelijke mate van zekerheid is een hoog niveau van zekerheid, maar is geen garantie dat een controle die overeenkomstig de ISA's is uitgevoerd altijd een afwijking van materieel belang ontdekt wanneer die bestaat.
Afwijkingen kunnen zich voordoen als gevolg van fraude of fouten en worden als van materieel belang beschouwd indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat zij, individueel of gezamenlijk, de economische beslissingen genomen door gebruikers op basis van deze geconsolideerde jaarrekening, beïnvloeden.
Als deel van een controle uitgevoerd overeenkomstig de ISA's, passen wij professionele oordeelsvorming toe en handhaven wij een professioneel-kritische instelling gedurende de controle. We voeren tevens de volgende werkzaamheden uit:
Wij communiceren met het auditcomité en de raad van bestuur onder meer over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante controlebevindingen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing die wij identificeren gedurende onze controle.
Wij verschaffen aan het auditcomité en de raad van bestuur tevens een verklaring dat wij de relevante deontologische voorschriften over onafhankelijkheid hebben nageleefd, en wij communiceren met hen over alle relaties en andere zaken die redelijkerwijs onze onafhankelijkheid kunnen beïnvloeden en, waar van toepassing, over de daarmee verband houdende maatregelen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.
Uit de aangelegenheden die met het auditcomité en de raad van bestuur zijn gecommuniceerd bepalen wij die zaken die het meest significant waren bij de controle van de geconsolideerde jaarrekening van de huidige verslagperiode, en die derhalve de kernpunten van onze controle uitmaken. Wij beschrijven deze aangelegenheden in ons verslag, tenzij het openbaar maken van deze aangelegenheden is verboden door wet- of regelgeving of, in buitengewoon zeldzame omstandigheden, tenzij wij bepalen dat een aangelegenheid niet in ons verslag moet worden opgenomen omwille van het feit dat de negatieve gevolgen van dergelijke communicatie redelijkerwijs worden verwacht groter te zijn dan de voordelen voor het maatschappelijk verkeer.
De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen en de inhoud van het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening, het verslag van niet-financiële informatie gehecht aan het jaarverslag, en de andere informatie opgenomen in het jaarrapport.
In het kader van ons mandaat en overeenkomstig de Belgische bijkomende norm (Herzien) bij de in België van toepassing zijnde internationale auditstandaarden (ISA's), is het onze verantwoordelijkheid om, in alle van materieel belang zijnde opzichten, het jaarverslag van de geconsolideerde jaarrekening en de andere informatie opgenomen in het jaarrapport te verifiëren, en verslag over deze aangelegenheden uit te brengen.
Naar ons oordeel, na het uitvoeren van specifieke werkzaamheden op het jaarverslag, stemt dit jaarverslag overeen met de geconsolideerde jaarrekening voor hetzelfde boekjaar, enerzijds, en is dit jaarverslag opgesteld overeenkomstig het artikel 119 van het Wetboek van vennootschappen, anderzijds.
In de context van onze controle van de geconsolideerde jaarrekening zijn wij tevens verantwoordelijk voor het overwegen, in het bijzonder op basis van de kennis verkregen in de controle, of het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening en de andere informatie opgenomen in het jaarrapport over de geconsolideerde jaarrekening, een afwijking van materieel belang bevatten, hetzij informatie die onjuist vermeld is of anderszins misleidend is. In het licht van de werkzaamheden die wij hebben uitgevoerd, hebben wij geen afwijking van materieel belang te melden. Wij formuleren geen enkele mate van zekerheid omtrent het jaarrapport.
De niet-financiële informatie werd opgenomen in een afzonderlijk verslag. Dit verslag van niet-financiële informatie bevat de op grond van artikel 119 §2 van het Wetboek van vennootschappen vereiste inlichtingen en is in overeenstemming met de geconsolideerde jaarrekening voor hetzelfde boekjaar. De Vennootschap heeft zich bij het opstellen van deze niet-financiële informatie niet gebaseerd op een specifiek referentiemodel. Wij drukken geen enkele mate van zekerheid uit over individuele elementen opgenomen in deze niet-financiële informatie.
Huidig verslag is consistent met onze aanvullende verklaring aan het auditcomité en de raad van bestuur bedoeld in artikel 11 van de verordening (EU) nr. 537/2014.
Antwerpen, 13 april 2018
De commissaris PwC Bedrijfsrevisoren bcvba Vertegenwoordigd door
Peter Van den Eynde Bedrijfsrevisor
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Bedrijfsopbrengsten | 4.133 | 14.314 |
| Omzet | 0 | 0 |
| Andere bedrijfsopbrengsten | 3.833 | 8.407 |
| Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten | 300 | 5.907 |
| Bedrijfskosten | 4.807 | 13.344 |
| Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen | 0 | 0 |
| Diensten en diverse goederen | 3.240 | 3.135 |
| Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen | 571 | 1.412 |
| Afschrijvingen | 28 | 51 |
| Voorzieningen voor risico's en kosten | -8 | -58 |
| Andere bedrijfskosten | 3 | 4.312 |
| Niet-recurrente bedrijfskosten | 972 | 4.492 |
| Bedrijfswinst | -674 | 970 |
| Financieel resultaat | 1.770 | 5.296 |
| Recurrent financieel resultaat | 1.770 | -1.351 |
| Niet-recurrent financieel resultaat | 0 | 6.647 |
| Winst van het boekjaar voor belasting | 1.095 | 6.265 |
| Belasting op het resultaat | 1 | 0 |
| Nettowinst van het boekjaar | 1.094 | 6.265 |
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Vaste activa | 423.407 | 460.398 |
| Oprichtingskosten | 0 | 0 |
| Immateriële vaste activa | 16 | 43 |
| Materiële vaste activa | 0 | 2 |
| Financiële vaste activa | 423.391 | 460.354 |
| Vlottende activa | 503.960 | 396.228 |
| Vorderingen op meer dan één jaar | 0 | 123.274 |
| Voorraden en bestellingen in uitvoering | 0 | 0 |
| Vorderingen op ten hoogste één jaar | 470.392 | 25.746 |
| Geldbeleggingen | 1.183 | 221.629 |
| Liquide middelen | 31.396 | 23.818 |
| Overlopende rekeningen | 990 | 1.761 |
| Totaal activa | 927.367 | 856.626 |
| Eigen vermogen | 496.681 | 502.772 |
| Kapitaal | 494.192 | 494.192 |
| Uitgiftepremies | 0 | 0 |
| Wettelijke reserves | 368 | 313 |
| Onbeschikbare reserves | 1.183 | 1.007 |
| Beschikbare reserves | 938 | 7.260 |
| Overgedragen winst | 0 | 0 |
| Voorzieningen en uitgestelde belastingen | 13 | 21 |
| Voorzieningen voor overige risico's | 13 | 21 |
| Schulden | 430.673 | 353.833 |
| Schulden op meer dan één jaar | 86.706 | 284.327 |
| Schulden op ten hoogste één jaar | 341.592 | 67.082 |
| Overlopende rekeningen | 2.375 | 2.424 |
| Totaal passiva | 927.367 | 856.626 |
| (x 1.000 euro) | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Te bestemmen winstsaldo | 1.094 | -102.119 |
| Te bestemmen winst van het boekjaar | 1.094 | 6.265 |
| Overgedragen winst van het vorige boekjaar | 0 | -108.385 |
| Onttrekking aan het eigen vermogen | 6.145 | 108.385 |
| Aan het kapitaal en de uitgiftepremies | 0 | 73.384 |
| Aan de reserves | 6.145 | 35.000 |
| Toevoeging aan het eigen vermogen | 55 | 6.265 |
| Aan de wettelijke reserves | 55 | 313 |
| Aan de overige reserves | 0 | 5.952 |
| Over te dragen resultaat | 0 | 0 |
| Over te dragen winst | 0 | 0 |
| Uit te keren winst | 7.184 | 0 |
| Vergoeding van het kapitaal | 7.184 | 0 |
De waarderingsregels gebruikt voor de enkelvoudige statutaire jaarrekening van Fagron NV zijn in overeenstemming met het KB van 31.01.2001 ter uitvoering van het Wetboek van Vennootschappen.
Conform artikel 105 van het Wetboek van Vennootschappen werd in dit jaarverslag een verkorte versie van de statutaire jaarrekening van Fagron NV opgenomen. Het jaarverslag en het verslag van de Commissaris worden neergelegd en zijn eveneens beschikbaar op de maatschappelijke zetel.
De Commissaris heeft de statutaire jaarrekening van Fagron NV over het boekjaar 2017 gecertificeerd zonder voorbehoud.
Naast de begrippen die in IFRS zijn gedefinieerd worden er in dit jaarverslag ook andere termen gebruikt. Deze 'alternative performance indicators' worden hieronder verklaard. De IFRS-terminologie staat cursief.
| Bedrijfsresultaat | Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten, EBIT ('Earnings Before Interests and Taxes') |
|---|---|
| Brutomarge | Omzet verminderd met aangekochte handelsgoederen, grond- en hulpstoffen en ook gecorrigeerd voor wijziging in voorraden en goederen in bewerking, als percentage van de omzet |
| EBIT | 'Earnings Before Interests and Taxes', Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten |
| EBITDA | 'Earnings Before Interests, Taxes, Depreciations and Amortizations', Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten vermeerderd met afschrijvingen en waardeverminderingen, inclusief afschrijvingen op voorraad en vorderingen |
| Financieel resultaat | Netto financieringskosten, saldo van financieringsopbrengsten en financieringskosten |
| Netto operationele capex | Netto kapitaaluitgaven, de verworven en geproduceerde immateriële en vaste materiële activa (exclusief acquisities), verminderd met de verkochte activa |
| Netto financiële schuld | Langlopende en kortlopende financiële verplichtingen, verminderd met geldmiddelen (exclusief financiële instrumenten) en kasequivalenten |
| Niet-recurrente elementen | Eénmalige kosten of opbrengsten die buiten de gewone bedrijfsvoering vallen |
| Nettoresultaat | Winst (verlies) van de periode, geconsolideerd resultaat |
| Operationeel werkkapitaal | Voorraad + Handelsvorderingen – Handelsschulden |
| REBITDA | 'Recurring Earnings Before Interests, Taxes, Depreciations and Amortizations', Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten vermeerderd met afschrijvingen en waardeverminderingen en gecorrigeerd voor alle niet-recurrente elementen |
| Recurrent nettowinst | Winst (verlies) van de periode, gecorrigeerd voor niet-recurrente elementen |
Dit jaarverslag bevat mogelijk toekomstgerichte uitspraken. Toekomstgerichte uitspraken zijn uitspraken die geen historische feiten zijn, zoals, niet-limitatief, mededelingen die overtuigingen, verwachtingen, bedoelingen, prognoses, schattingen of voorspellingen (en de aannames die daaraan ten grondslag liggen) van Fagron uitdrukken of inhouden. Aan toekomstgerichte uitspraken zijn noodzakelijkerwijs risico's en onzekerheden verbonden. De werkelijke toekomstige resultaten of omstandigheden kunnen dan ook wezenlijk verschillen van die uitgedrukt of bedoeld in toekomstgerichte uitspraken. De oorzaak van een zodanig verschil kan zijn gelegen in diverse factoren (zoals, niet-limitatief, de ontwikkelingen in het wettelijk en reglementair kader waarin de activiteiten van Fagron vallen, claims op het gebied van productaansprakelijkheid, valutarisico's et cetera).
Eventuele toekomstgerichte uitspraken in dit jaarverslag zijn gebaseerd op informatie die het management van Fagron op dit moment ter beschikking staat. Fagron neemt geen verplichting op zich om steeds een publieke aankondiging te doen indien zich wijzigingen voordoen in die informatie of indien er anderszins wijzigingen of ontwikkelingen zijn met betrekking tot toekomstgerichte uitspraken in dit jaarverslag.
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.