GRUPA KAPITAŁOWA ERBUD

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres zakończony dnia 30 czerwca 2019 r.

sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości nr 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa"

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU

		Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018	Za okres 3 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 3 miesięcy zakończony 30-06-2018
	DZIAŁALNOŚĆ KONTYNUOWANA
Nota 4.1.	Przychody ze sprzedaży dóbr i usług	1 198 722	959 762	597 755	527 407
	Koszty sprzedanych dóbr i usług	1 136 123	949 746	562 708	542 020
	Zysk/(Strata) brutto ze sprzedaży	62 599	10 016	35 047	(14 613)
	Koszty sprzedaży	2 718	2 753	1 436	1 336
	Koszty ogólnego zarządu	50 389	45 512	26 308	23 966
	Pozostałe przychody operacyjne	10 150	5 215	7 038	1 511
	Pozostałe koszty operacyjne	938	6 132	161	5 688
	(Utrata)/Odwrócenie wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów	6 493	(1 253)	5 415	(1 253)
	Udział w zyskach/ (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw
Nota 4.1.	własności (Strata)/Zysk z działalności operacyjnej	175 25 372	(22) (40 441)	- 19 595	(42) (45 387)
	Przychody finansowe	884	8 313	781	3 821
	Koszty finansowe	5 246	4 571	2 738	2 212
	(Strata)/Zysk brutto z działalności kontynuowanej	21 010	(36 699)	17 638	(43 778)
Nota 4.2.	Podatek dochodowy	4 863	(6 789)	3 314	(9 250)
	(Strata)/Zysk netto z działalności kontynuowanej	16 147	(29 910)	14 324	(34 528) -
	(Strata)/Zysk netto za okres obrotowy	16 147	(29 910)	14 324	(34 528)
	(Strata)/Zysk okresu obrotowego przypadający: Akcjonariuszom Jednostki Dominującej Udziałowcom niekontrolującym	15 825 322	(28 425) (1 485)	14 006 318	(32 887) (1 641)
	Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.)	12 811 859	12 811 859	12 811 859	12 811 859
	Wynik netto z działalności kontynuowanej na jedną akcję (w zł)	1,26	-2,33	1,12	-2,69
	Podstawowy wynik netto na jedną akcję (w zł)	1,26	-2,33	1,12	-2,69
	Średnia ważona rozwodniona liczba akcji (w szt.)	12 811 859	12 811 859	12 811 859	12 811 859
	Rozwodniony wynik netto z działalności kontynuowanej na jedną akcję (w PLN)	1,26	-2,33	1,12	-2,69
	Rozwodniony wynik netto na jedną akcję (w zł) DODATKOWE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z WYNIKU, W TYM ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKU	1,26	-2,33	1,12	-2,69
	Amortyzacja	10 386	7 235	5 996	4 458
Nota 4.1.	EBITDA	35 758	(33 206)	25 591	(40 929)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018	Za okres 3 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 3 miesięcy zakończony 30-06-2018
Skonsolidowana (Strata)/Zysk netto	16 147	(29 910)	14 324	(34 528)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych	6	1 449	-	2 117
Wycena instrumentów zabezpieczających	(504)	(2 149)	(509)	(691)
Pozostałe całkowite dochody (z uwzględnieniem efektu podatkowego) podlegające przeklasyfikowaniu do wyniku	(498)	(700)	(509)	1 426
Całkowite dochody za okres obrotowy	15 649	(30 610)	13 815	(33 102)
Przypadające:
Akcjonariuszom Jednostki Dominującej	15 335	(29 205)	13 505	(31 519)
Udziałowcom niekontrolującym	314	(1 405)	310	(1 583)
Całkowite dochody przypadające akcjonariuszom Jednostki dominującej z tytułu:
Działalności kontynuowanej	15 335	(29 205)	13 505	(31 519)
	15 335	(29 205)	13 505	(31 519)

Skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale własnym Akcjonariuszy Jednostki Dominującej

Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018 oraz za okres 6 miesięcy zakończony			30-06-2019		Skumulowane pozostałe całkowite dochody
	Kapitał podstawowy	Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	Kapitał rezerwowy	Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych	Wycena instrumentów zabezpieczających	Zyski zatrzymane	Razem	Kapitał udziałowców niekontrolujących	Kapitał własny
Wprowadzenie odpisu aktualizującego zgodnie z MSFF 9 na dzień 1 styczeń 2018	-	-	-	-	-	(9 528)	(9 528)	-	(9 528)
Stan na 1 stycznia 2018 r.	1 281	213 197	11 103	860	1 762	47 654	275 857	9 999	285 856
Wynik netto za okres	-	-	-	-	-	(28 425)	(28 425)	(1 485)	(29 910)
Całkowite dochody za okres obrotowy	-	-	-	1 344	(2 149)	25	(780)	80	(700)
Łączne całkowite dochody	-	-	-	1 344	(2 149)	(28 400)	(29 205)	(1 405)	(30 610)
Dywidenda	-	(1 554)	-	-	-	(12 539)	(14 093)	(958)	(15 051)
Pozostałe	-	-	-	-	-	-	-	44	44
Stan na 30 czerwca 2018 r.	1 281	211 643	11 103	2 204	(387)	(2 813)	223 031	7 680	230 711
Stan na 1 stycznia 2019 r.	1 281	211 931	11 103	2 022	(6)	6 843	233 174	7 737	240 911
Wynik netto za okres	-	-	-	-	-	15 825	15 825	322	16 147
Całkowite dochody za okres obrotowy	-	-	-	(496)	6	-	(490)	(8)	(498)
Łączne całkowite dochody	-	-	-	(496)	6	15 825	15 335	314	15 649
Dywidenda	-	-	-	-	-	-	-	(623)	(623)
Wykup udziałów w spółkach zależnych	-	-	285	-	-	-	285	(385)	(100)
Pozostałe	-	-	-	-	-	1	1	-	1
Stan na 30 czerwca 2019 r.	1 281	211 931	11 388	1 526	-	22 669	248 795	7 043	255 838

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

		30-06-2019	31-12-2018
	AKTYWA	1 193 264	1 098 400
	Wartość firmy	39 278	39 462
	Rzeczowe aktywa trwałe	95 375	72 498
Nota 5.1.	Aktywa finansowe	2 393	5 750
Nota 4.2.	Aktywa z tytułu podatku odroczonego	32 578	30 410
Nota 2.1.	Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	13 024	9 535
	Aktywa trwałe	182 648	157 655
	Zapasy	55 716	20 100
Nota 2.1.	Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	59 914	53 362
	Należności z tytułu kontraktów budowlanych - wycena	215 927	176 425
Nota 6.4.	Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe	555 449	463 660
Nota 5.1.	Aktywa finansowe	3 419	7 493
Nota 3.7.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	109 830	206 608
	Środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT	4 354	7 249
	Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	6 007	5 848
	Aktywa obrotowe	1 010 616	940 745

	PASYWA	1 193 264	1 098 400
Nota 3.1.	Kapitał podstawowy	1 281	1 281
	Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	211 931	211 931
	Kapitał rezerwowy	11 388	11 103
	Skumulowane pozostałe całkowite dochody	1 526	2 016
	Zyski zatrzymane	22 669	6 843
	Kapitał własny akcjonariuszy Jednostki Dominującej	248 795	233 174
	Kapitał udziałowców niekontrolujących	7 043	7 737
	Kapitał własny	255 838	240 911
Nota 3.2.-3.4	Zadłużenie odsetkowe	96 641	82 179
Nota 6.6.	Rezerwy	18 883	17 658
Nota 4.2.	Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego	2 396	2 697
Nota 2.1.	Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	15 318	10 405
	Zobowiązania długoterminowe	133 238	112 939
Nota 3.2.-3.4	Zadłużenie odsetkowe	86 693	45 976
Nota 6.6.	Rezerwy	40 240	40 690
Nota 2.1.	Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	115 059	108 097
	Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - wycena	147 056	116 313
Nota 6.8.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe	391 107	404 984
	Zaliczki otrzymane na dostawy	24 033	28 490
	Zobowiązania krótkoterminowe	804 188	744 550
Nota 3.5.	Aktywa stanowiące zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia	16 526	18 126
Nota 3.6.	Aktywa warunkowe	103 681	99 686
Nota 3.6.	Zobowiązania warunkowe	626 690	734 606

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

		Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018	Za okres 3 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 3 miesięcy zakończony 30-06-2018
	PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
	Wynik brutto	21 010	(36 699)	17 638	(43 778)
	Amortyzacja	10 386	7 235	5 996	4 459
	Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych	(868)	(16)	(747)	108
	Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)	2 048	(651)	1 146	(1 060)
	Pozostałe korekty niepieniężne	(45)	(333)	(87)	182
	Zapłacony podatek dochodowy	(3 748)	(3 509)	2 079	(1 037)
Nota 6.9.	Zmiana stanu kapitału obrotowego	(153 653)	(84 972)	(42 758)	35 250
	Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	(124 870)	(118 945)	(16 733)	(5 876)
	PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ
	Wpływy ze sprzedaży udziałów w jednostce zależnej	3	-	3	-
	Wpływy z tytułu udzielonych pożyczek	7 459	4 131	7 455	4 131
	Wpływy pozostałe	738	3 384	234	367
	Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych	(7 554)	(3 666)	(4 459)	(2 150)
	Wydatki z tytułu udzielonych pożyczek	-	(4 503)	-	(623)
	Wydatki na nabycie udziałów w spółkach	(106)	(60)	(5)	(60)
	Wydatki na nabycie jednostek zależnych, pomniejszone o przejęte środki	-	(24 158)	-	(15 828)
	pieniężne
	Inne	-	(103)	-	(103)
	Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	540	(24 975)	3 228	(14 266)
	PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ
	Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - kredyty i pożyczki	52 543	88 579	34 583	21 349
	Wpływy pozostałe	-	1 116	-	1 092
	Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia - kapitał	(22 236)	(23 609)	(9 174)	(7 712)
	Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia - odsetki	(2 152)	(2 371)	(642)	(711)
	Wypłata dywidend	(603)	(14 093)	(603)	(14 093)
	Wydatki pozostałe	-	(3 950)	-	-
	Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	27 552	45 672	24 164	(75)
	PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO	(96 778)	(98 248)	10 659	(20 217)
	Środki pieniężne na początek okresu	206 608	190 170	99 172	112 140
	Różnice kursowe dotyczące środków pieniężnych i ich ekwiwalentów Środki pieniężne na koniec okresu, w tym:	- 109 830	- 91 922	- 109 830	- 91 922
	- o ograniczonej możliwości dysponowania	17 061	16 402	17 061	16 402

PODSTAWOWE DANE W PRZELICZENIU NA EURO

		30-06-2019		31-12-2018
	PLN	EUR	PLN	EUR
Aktywa trwałe	182 648	42 956	157 655	36 664
Aktywa obrotowe	1 010 616	237 680	940 745	218 778
Kapitał własny	255 838	60 169	240 911	56 026
Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania	937 426	220 467	857 489	199 416

	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019		Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018
	PLN	EUR	PLN	EUR
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	(124 870)	(29 121)	(118 945)	(28 056)
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	540	126	(24 975)	(5 891)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	27 552	6 425	45 672	10 773
Przepływy pieniężne netto	(96 778)	(22 569)	(98 248)	(23 174)
Środki pieniężne na początek okresu	206 608	48 048	190 170	45 594
Środki pieniężne na koniec okresu	109 830	25 830	91 922	21 075

	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019		Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018
	PLN	EUR	PLN	EUR
Przychody ze sprzedaży dóbr i usług	1 198 722	279 553	959 762	226 386
Koszty sprzedanych dóbr i usług	1 136 123	264 954	949 746	224 023
Zysk/(Strata) brutto ze sprzedaży	62 599	14 599	10 016	2 363
(Strata)/Zysk z działalności operacyjnej	25 372	5 917	(40 441)	(9 539)
(Strata)/Zysk brutto z działalności kontynuowanej	21 010	4 900	(36 699)	(8 656)
(Strata)/Zysk netto z działalności kontynuowanej	16 147	3 766	(29 910)	(7 055)

1.	INFORMACJE OGÓLNE-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8
	1.1. WPROWADZENIE ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 8
	1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA-----------------------------------------------------------------------------------------------------------10
	1.3. NOWE STANDARDY------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------11
	1.3.1. Opublikowane standardy i interpretacje, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w Unii
	Europejskiej-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------11
2.	KONTRAKTY BUDOWLANE-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------14
	2.1. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE ---------------------------15

3.	ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE -------------------------------------------------------------------------------------------------21
	3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM--------------------------------------------------------------------------------------------------------------21
	3.2. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK------------------------------------------------------------------------------22
	3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI ---------------------------------------------------------------------24
	3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU FINANSOWEGO---------------------------------------------------------------------------24 3.5. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA---------------------------------25
	3.6. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE-----------------------------------------------------------------------------------------25
	3.7. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY -----------------------------------------------------------------------------------------26

4.	NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW -------------------------------------------------27
	4.1. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE ------------------------------------------------------------------------------------------------------27
	4.2. OPODATKOWANIE -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------31
5.	INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM--------------------------------------------------------34
	5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE -------------------------------------------------------------------------------------------34
	5.1.1. AKTYWA FINANSOWE--------------------------------------------------------------------------------------------------------------34
	5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI--------------------------------------------------------------------------35
	5.2. POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE -----------------------------------------------------------------------------------------35
	5.3. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM -----------------------------------------------------------------------------35
	5.3.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE-------------------------------------------------------------------------------36
	5.3.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH -------------------------------------------------------------36
	5.3.3. RYZYKO KREDYTOWE -------------------------------------------------------------------------------------------------------------36
	5.3.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------37
6.	NOTY POZOSTAŁE-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------38
	6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE --------------------------------------------------------------------------------------------------------38
	6.2. WARTOŚĆ FIRMY---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------41
	6.3. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH -------------------------------------------------------------------------------------42
	6.4. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE ---------------------------------------42
	6.5. POZOSTAŁE AKTYWA---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------44
	6.6. REZERWY -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------45
	6.7. SPRAWY SPORNE--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------47
	6.8. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE -------------------------------52
	6.9. WYJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH -----------------53
	6.10. STRUKTURA GRUPY I INWESTYCJE WE WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA ORAZ TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------53

6.11. ZDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO---------------------------------------------------------55

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1. WPROWADZENIE

Podmiotem dominującym Grupy Kapitałowej Erbud S.A. ("Grupa") jest spółka Erbud S.A. ("Jednostka Dominująca"), mająca siedzibę w Warszawie, ul. Franciszka Klimczaka nr 1.

Jednostka Dominująca została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 29 listopada 2006 roku pod numerem KRS 0000268667 (Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy KRS). Jednostka Dominująca jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie od 2007 roku, wchodzi w skład indeksu spółek budowlanych WIG Budownictwo.

Przedmiotem działalności Grupy są szeroko rozumiane usługi budowlano - montażowe wykonywane w systemie generalnego wykonawstwa w kraju i za granicą. Ponadto Erbud S.A. pełni w Grupie rolę centrum zarządzającego, doradczego i finansowego. Grupa działa na rynku polskim oraz na rynkach innych krajów Unii Europejskiej.

Czas trwania Jednostki Dominującej i jednostek wchodzących w skład Grupy jest nieoznaczony.

Szczegółową strukturę Grupy zamieszczono w nocie 6.10.

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

Stwierdzenie o zgodności z MSSF

Niniejsze skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości nr 34.

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych ("PLN"), a wszystkie wartości podane są w tysiącach złotych.

Niniejsze skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone na dzień i za okres sześciu miesięcy zakończonych 30 czerwca 2019 r., zaś dane porównywalne na dzień 31 grudnia 2018 r. i za okres sześciu miesięcy zakończonych 30 czerwca 2018 r.

Skrócone sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, z wyjątkiem pochodnych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej.

Niniejsze skrócone sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd w dniu 04 września 2019 r.

Kontynuacja działalności

Niniejsze skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skróconego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy.

Wycena do wartości godziwej

W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania, Grupa bierze pod uwagę właściwości danego składnika aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku biorą te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny. Grupa klasyfikuje zasady pomiaru wartości godziwej wykorzystując hierarchię wartości godziwej odzwierciedlającą wagę danych źródłowych wykorzystywanych do wyceny, zgodną z zapisami MSSF 13.

Przeliczanie pozycji w walutach obcych

Pozycje zawarte w sprawozdaniach finansowych wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym jednostka prowadzi działalność ("waluta funkcjonalna"). Walutą funkcjonalną Jednostki Dominującej i walutą prezentacji skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski (PLN).

Transakcje w walutach obcych wykazuje się w księgach w wartości nominalnej przeliczonej na złote według kursu średniego NBP. W momencie realizacji różnice kursowe wykazywane są jako przychody lub koszty finansowe.

Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.

Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub, w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej.

Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania zagranicznych jednostek przeliczane są na walutę prezentacji Grupy w następujący sposób:

aktywa i zobowiązania przelicza się według kursu zamknięcia obowiązującego na dany dzień bilansowy,
przychody i koszty przelicza się według kursu średniego (chyba, że przeliczenie wg kursu średniego odbiegałoby istotnie od wartości otrzymanych przy zastosowaniu kursu obowiązującego na dzień zawarcia transakcji).

Różnice kursowe wynikające z przeliczeń zagranicznych jednostek ujmuje się w kapitałach jako skumulowane pozostałe całkowite dochody – różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych. W momencie zbycia podmiotu zagranicznego, zakumulowane odroczone różnice kursowe ujęte w kapitale własnym, dotyczące danego podmiotu zagranicznego, są ujmowane w rachunku zysków i strat.

1.3. NOWE STANDARDY

W niniejszym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupa zastosowała poniższe regulacje wynikające z wejścia w życie MSSF 9 oraz MSSF 15. Wpływ zmian został opisany poniżej.

Nowy MSSF 16 "Leasing"

Nowy standard regulujący umowy leasingu (w tym umowy najmu i dzierżawy) zawiera nową definicję leasingu.

Znaczące zmiany dotyczą leasingobiorców: standard wymaga ujęcia w bilansie dla każdej umowy leasingowej wartości "prawa do korzystania ze składnika aktywów" i analogicznego zobowiązania finansowego. Prawo do korzystania z aktywów jest następnie amortyzowane, natomiast zobowiązanie wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Przewidziano uproszczenia dla umów krótkoterminowych (do 12 miesięcy) i aktywów o niskiej wartości.

Podejście księgowe do leasingów od strony leasingodawcy jest zbliżone do zasad określonych w dotychczasowym MSR 17.

Zmiany obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Spółka skorzystała z uproszczonego podejścia w przypadku zastosowania standardu po raz pierwszy.

Zgodnie z wyliczeniami przeprowadzonymi przez Grupę, według kalkulacji zakładających zastosowanie krańcowej stopy procentowej leasingobiorcy suma aktywów i zobowiązań Spółki wzrosła na dzień 01.01.2019 roku o 23,0 miliona złotych, na dzień 30.06.2019 roku o kwotę 20,1 miliona złotych. Spółka skorzystała ze zwolnienia pozwalającego nie klasyfikować jako leasing aktywów o niskiej wartości. Próg ten ustalono dla Grupy w wysokości 15 tysięcy złotych w stosunku do nowego pojedynczego aktywa. Grupa korzysta także ze zwolnienia dotyczącego umów krótkoterminowych wliczając w to opcje przedłużenia i prawdopodobieństwo zerwania.

1.3.1. Opublikowane standardy i interpretacje, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w Unii Europejskiej

MSSF w kształcie zatwierdzonym do stosowania w Unii Europejskiej nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem przypadków opisanych poniżej, które według stanu na dzień podpisania niniejszego skróconego sprawozdania finansowego nie zostały jeszcze przyjęte do stosowania:

a) MSSF 17 "Umowy ubezpieczeniowe"

MSSF 17 "Umowy ubezpieczeniowe" został wydany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 18 maja 2017 roku.

Nowy MSSF 17 "Umowy ubezpieczeniowe" zastąpi obecnie obowiązujący MSSF 4, który zezwala na różnorodną praktykę w zakresie rozliczania umów ubezpieczeniowych. MSSF 17 zasadniczo zmieni rachunkowość wszystkich podmiotów, które zajmują się umowami ubezpieczeniowymi i umowami inwestycyjnymi.

Według wymogów Rady MSR, standard ten powinien obowiązywać począwszy od okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2021 roku lub po tej dacie, jednakże na dzień sporządzenia niniejszego skróconego sprawozdania finansowego, standard ten nie został jeszcze zatwierdzony przez Unię Europejską, a zatem faktyczna data wejścia w życie może jeszcze ulec zmianie.

Zarząd obecnie analizuje skutki tego standardu dla skróconego sprawozdania finansowego Spółki.

b) Roczne zmiany do MSSF 2015 - 2017

Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała w grudniu 2017 roku "Roczne zmiany MSSF 2015-2017", które wprowadzają zmiany do 4 standardów: MSSF 3 "Połączenia przedsięwzięć", MSSF 11 "Wspólne ustalenia umowne", MSR 12 "Podatek dochodowy" oraz MSR 23 "Koszty finansowania zewnętrznego".

Poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardów w zakresie ujmowania oraz wyceny.

Według wymogów Rady MSR, zmiany te powinny obowiązywać począwszy od okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2019 roku lub po tej dacie, jednakże na dzień sporządzenia niniejszego skróconego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską, a zatem faktyczna data wejścia w życie może jeszcze ulec zmianie.

Zdaniem Zarządu zastosowanie tej zmian nie będzie miało znaczącego wpływu na jednostkowe skrócone sprawozdanie finansowe Spółki.

c) MSR 19 "Świadczenia pracownicze"

7 lutego 2018 roku Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała zmiany do MSR 19 "Świadczenia pracownicze". Poprawki do standardu określają wymogi związane z ujęciem księgowym modyfikacji, ograniczenia lub rozliczenia programu określonych świadczeń.

Zdaniem Zarządu zastosowanie tej zmian nie będzie miało znaczącego wpływu na jednostkowe skrócone sprawozdanie finansowe Spółki.

d) Zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF

Zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF zostały opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 29 marca 2018 roku.

Według wymogów Rady MSR, zmiany te powinny obowiązywać począwszy od okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie, jednakże na dzień sporządzenia niniejszego skróconego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską, a zatem faktyczna data wejścia w życie może jeszcze ulec zmianie.

Zarząd obecnie analizuje skutki tych zmian dla skróconego sprawozdania finansowego Spółki.

e) MSSF 3 "Połączenia przedsięwzięć"

W wyniku zmiany do MSSF 3 "Połączenia przedsięwzięć" zmodyfikowana została definicja "przedsięwzięcia". Aktualnie wprowadzona definicja została zawężona i prawdopodobnie spowoduje, że więcej transakcji przejęć zostanie zakwalifikowanych jako nabycie aktywów.

Według wymogów Rady MSR, zmiany powinny obowiązywać począwszy od okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie, jednakże na dzień sporządzenia niniejszego skróconego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską, a zatem faktyczna data wejścia w życie może jeszcze ulec zmianie.

Zdaniem Zarządu zastosowanie tej zmian nie będzie miało znaczącego wpływu na jednostkowe skrócone sprawozdanie finansowe Spółki.

f) MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" oraz MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów"

31 października 2018 roku Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała zmiany do MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" i MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów", które doprecyzowują definicję istotności i zwiększają spójność pomiędzy standardami. Nie oczekuje się, że będą one miały znaczący wpływ na przygotowanie sprawozdań finansowych.

g) Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami

Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała 11 września 2014 roku zmiany do MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdanie finansowe" MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach". Zmiany rozwiązują problem aktualnej niespójności pomiędzy MSSF 10 a MSR 28.

Ujęcie księgowe zależy od tego, czy aktywa niepieniężne sprzedane lub wniesione do jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia stanowią "biznes" (ang. business).

W przypadku, gdy aktywa niepieniężne stanowią "biznes", inwestor wykaże pełny zysk lub stratę na transakcji. Jeżeli zaś aktywa nie spełniają definicji biznesu, inwestor ujmuje zysk lub stratę z wyłączeniem części stanowiącej udziały innych inwestorów.

Data obowiązywania zmienionych przepisów nie została ustalona przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości. Zatwierdzenie tych zmian zostało odroczone przez Unię Europejską.

Zdaniem Zarządu powyższe zmiany mogą mieć potencjalnie istotny wpływ na przyszłe transakcje zawierane przez Spółkę.

h) MSSF 14 "Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe"

Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała 30 stycznia 2014 roku MSSF 14 "Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe". Standard ten pozwala jednostkom, które sporządzają sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF po raz pierwszy (z dniem 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie), do ujmowania kwot wynikających z działalności o regulowanych cenach, zgodnie z dotychczas stosowanymi zasadami rachunkowości. Dla poprawienia porównywalności z jednostkami które stosują już MSSF i nie wykazują takich kwot, zgodnie z opublikowanym MSSF 14 kwoty wynikające z działalności o regulowanych cenach, powinny podlegać prezentacji w odrębnej pozycji zarówno w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jak i w rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów.

Decyzją Unii Europejskiej MSSF 14 nie zostanie zatwierdzony i tym samym nie będzie miał wpływu na jednostkowe skrócone sprawozdanie finansowe.

Nie występują żadne inne standardy MSSF ani interpretacje KIMSF, które nie weszły jeszcze w życie, a które mogłyby zgodnie z przewidywaniami mieć istotny wpływ na Spółkę.

W niniejszym skróconym sprawozdaniu finansowym Spółka zastosowała poniższe regulacje wynikające z wejścia w życie MSSF 9 oraz MSSF 15.

2. KONTRAKTY BUDOWLANE

Grupa podpisuje umowy w cenach stałych na realizację kontraktów budowlanych głównie w zakresie budowy mieszkań (w tym całych osiedli), hoteli, obiektów SPA, centrów handlowych, farm wiatrowych, elektrowni, hal produkcyjnych, autostrad.

Przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych Grupa rozpoznaje zgodnie z metodą stopnia zaawansowania. Określając stan zaawansowania realizacji umowy, Grupa stosuje metodę procentowego zaawansowania prac, tj. ustala wartość przychodów i kosztów z wykonania kontraktów budowlanych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego proporcjonalnie do stopnia zaawansowania ustalanego drogą obmiaru wykonanych prac. Od otrzymanych w ten sposób wielkości Grupa odlicza przychody i koszty, które wpłynęły na wynik finansowy w latach ubiegłych, uzyskując przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych dotyczące bieżącego okresu.

Jeżeli nie można wiarygodnie oszacować wyniku finansowego kontraktu budowlanego (tj. stopień zaawansowania niezakończonej usługi nie może być na dzień bilansowy ustalony w sposób wiarygodny), przychody ujmuje się wyłącznie do wysokości poniesionych kosztów, których odzyskanie jest prawdopodobne oraz koszty umowy ujmuje się jako koszt tego okresu, w którym zostały poniesione.

Drugostronnie, wyniki wyceny (tj. ustalenia przychodów i kosztów metodą stopnia zaawansowania) ujmowane są jako "Należności (lub Zobowiązania) z tytułu kontraktów budowlanych – wycena".

Fakturowanie prac wykonywanych w ramach realizacji kontraktów budowlanych odbywa się zgodnie z harmonogramem określonym w umowie. Przychody zafakturowane Grupa ujmuje w linii "Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe" (nota 6.4.). Kontrahenci w ramach kontraktów budowlanych podpisywanych z Grupą zatrzymują część zapłat jako gwarancje dobrego wykonania umowy. Kwoty te ujmowane są "Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje" (nota 2.1.) i podlegają zwrotowi najczęściej po zakończeniu projektu lub po zakończeniu okresu gwarancji.

Do realizacji prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Grupa angażuje podwykonawców. Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako "Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe" (nota 6.8.). Zatrzymane przez Grupę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Grupa ujmuje w pozycji "Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje" (nota 2.1.).

W związku z realizacją kontraktów budowlanych i różnicą w momencie ujmowania przychodów i kosztów na potrzeby księgowe i podatkowe, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ujmuje się aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego – patrz nota 4.2.

Zastosowanie metody stopnia zaawansowania do ujmowania przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych wymaga szacunku w odniesieniu do określenia stopnia zaawansowania prac, tj. obmiaru wykonanych prac na dzień bilansowy w stosunku do całości prac przewidzianych w umowie.

Fizycznego obmiaru, służącego określaniu stopnia realizacji umowy, dokonują pracownicy budowy. Pomiar dokonywany jest odrębnie dla poszczególnych zakresów prac, tj. elementów lub etapów realizowanego kontraktu, według przypisanych im mierników (głównie m² , kg i szt.).

W Grupie funkcjonują stosowne procesy kontroli służące zapewnieniu, że kalkulacja ujmowanych przychodów i kosztów odbywa się w oparciu o bieżące i wiarygodne szacunki dotyczące obmiaru, podlegające weryfikacji i akceptacji przez wyznaczone do tego procesu osoby. Wykonany przez pracowników budowy obmiar podlega weryfikacji przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa, a następnie dodatkowo przez komórkę audytu wewnętrznego Grupy.

Grupa prowadzi ewidencję realizowanych projektów – umów o kontrakty budowlane w systemie wewnętrznym służącym do zarządzania projektami. Informacje dotyczące danego kontraktu, w tym stopnia jego realizacji, są wprowadzane do systemu przez kierownika kontraktu/budowy, a następnie zatwierdzane przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa. Budżety poszczególnych kontraktów podlegają w ciągu roku formalnemu procesowi aktualizacji w oparciu o bieżące informacje w ciągu roku i są zatwierdzane przez Zarząd. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu aktualizowana jest na bieżąco, tj. zmiany zakresu kontraktu znajdują odzwierciedlenie w prowadzonym przez Grupę systemie wewnętrznym od razu po tym, jak zostaną wynegocjowane przez Grupę z klientem.

2.1. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE

	30-06-2019			31-12-2018
	Zwrot do 12 miesięcy	Zwrot pow. 12 miesięcy	Razem	Zwrot do 12 miesięcy	Zwrot pow. 12 miesięcy	Razem
Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	59 914	13 024	72 938	53 362	9 535	62 897
Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	115 059	15 318	130 377	108 097	10 405	118 502

Informacje o znaczących kontraktach, podpisanych w okresie sześciu miesięcy 2019 roku oraz po dniu bilansowym.

W dniu 11 stycznia 2019 roku Emitent zawarł znaczącą Umowę na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:

Emitent występuje w umowie jako Partner Konsorcjum utworzonego wraz z PBDI S.A. siedzibą w Toruniu (Lider Konsorcjum) – spółką zależną w 90% od Emitenta, oraz Electrum sp. z o. o. z siedzibą w Białymstoku (Partner Konsorcjum).

Data zawarcia kontraktu: 10 stycznia 2019 roku
Inwestor: Windfarm Polska II spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Koszalinie przy ul. Wojska Polskiego 24-26, 75-712 Koszalin;
Całkowita wartość kontraktu netto: 41 350 000,00 PLN. Wartość zakresu realizowanego przez Electrum Sp. z o.o. wynosi 11 850 400,00 PLN netto;
Przedmiot kontraktu: zaprojektowanie, wykonanie, wyposażenie, dostawa, budowa, wykonanie prób oraz uruchomienie infrastruktury budowlanej i elektrycznej dla projektu budowy farmy wiatrowej w miejscowości Barwice w Polsce składającej się z 14 turbin wiatrowych, 1 stacji elektroenergetycznej oraz przyłącza do sieci przesyłowej 110 kV;
Termin realizacji Umowy: do 29 lutego 2020 roku;

W dniu 04 lutego 2019 roku doszło do zawarcia aneksu do umowy na roboty budowlane z dnia 12.06.2018 roku dotyczącej opracowania projektu wykonawczego, wybudowania i przekazania do eksploatacji farmy wiatrowej Potęgowo – Wschód o mocy 101,25 MW zł zawartej przez Konsorcjum firm PBDI S.A. z siedzibą w Toruniu (Spółka zależna od Emitenta), Emitenta, Electrum sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku.

Wprowadzone aneksem zmiany polegają na:

Zwiększeniu wynagrodzenia do kwoty 128 701 845,- PLN netto w tym wartość prac przypadająca na Electrum sp. z o.o. 43 276 000,20 PLN netto. Pierwotna kwota umowy wynosiła 122 981 846,12 PLN. Zmiana wartości umowy wynika ze zwiększenia wartości wynagrodzenia za zrealizowanie Drugiego Etapu budowy.
Podtrzymany pozostaje warunkowy charakter umowy.

W dniu 17 kwietnia 2019 roku ERBUD S.A. podpisał ze Spółką zależną od Vantage Development S.A. - spółka VD spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mieszkania XVIII sp.k. (Zamawiający) - umowę w ramach generalnego wykonawstwa realizującą inwestycję developerską Legnicka 33 we Wrocławiu (Inwestycja).

Wartość Umowy to 67,2 mln PLN netto.

Na podstawie Umowy Wykonawca został zobowiązany do budowy i oddania do użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym w inwestycji Legnicka 33, wraz z wewnętrzną i zewnętrzną infrastrukturą techniczną oraz zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu, w tym małą architekturą i zielenią, budowlami towarzyszącymi, a także układem komunikacyjnym oraz niezbędnymi drogami związanymi z realizacją przez Zamawiającego inwestycji nie drogowej. Inwestycja obejmować będzie 239 mieszkań i 11 lokali usługowych. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie zostało przewidziane w terminie 82 tygodni od dnia doręczenia nakazu rozpoczęcia robót.

W dniu 26 kwietnia 2019 roku Emitent podpisał umowę o roboty budowlane na niżej wyspecyfikowanych warunkach:

KONTRAKT UMOWA O ROBOTY BUDOWLANE dotycząca wykonania przebudowy i rozbudowy krytej pływalni miejskiej znajdującej się w Ośrodku Sportu i Rekreacji OSiR Stargard Sp. z o.o. w Stargardzie.

INWESTOR Ośrodek Sportu i Rekreacji OSiR Stargard Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Stargardzie przy ulicy Szczecińskiej Nr 35, 73-110 Stargard

TERMIN REALIZACJI Od 6 maja 2019 roku do 26.10.2020 roku.

ZAKRES PRAC wykonanie robót rozbiórkowych, budowlanych wraz z robotami instalacyjnymi, zagospodarowaniem terenu i towarzyszącą infrastrukturą techniczną, wykonanie niecek basenowych, dostarczenie wyposażenia, wraz z serwisowaniem obiektu na okres 1 roku

WARTOŚĆ W MLN PLN 31 620 658,82 PLN netto

MIEJSCE WYKONANIA Stargard, ul. Szczecińska 35

W dniu 6 maja 2019 roku została podpisana umowa na realizacje stanu surowego inwestycji: UNT UpperNord Tower wraz z hotelem, częścią mieszkaniową, częścią biurową, częścią dla usług gastronomicznych i garażem podziemnym na niżej określonych warunkach:

Przedmiot umowy: budowa wieżowca UNT UpperNord Tower wraz z hotelem i garażem podziemnym, Mercedesstraße 2/2a, 40470 Düsseldorf
Strony umowy:

a) Klient: UpperNord Tower GmbH & Co. KG, Wilmersdorfer Str. 39, 10627 Berlin

b) Wykonawca : GWI Bauunternehmung GmbH, Hansaallee 247 b, 40549 Düsseldorf

Wartość umowy: 23.980.000,00 EUR netto (w przeliczeniu po średnim kursie NBP z dnia 06.05.2019: 102.747.106,00 PLN) + obowiązujący podatek MwSt, brutto 28.536.200,00 EUR, (w przeliczeniu po średnim kursie NBP z dnia 06.05.2019: 122.269.056,14 PLN)
Okres realizacji: 01.07.2019 roku– 20.09.2021 roku.

W dniu 13 maja 2019 roku ERBUD S.A. podpisał Umowę o roboty budowlane na niżej określonych warunkach:

Inwestor: PARK ROZWOJU III - PROJEKT ECHO - 112 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ - SPÓŁKA KOMANDYTOWA, 25-323 Kielce, Al. Solidarności 36 , NIP: 6572904450, REGON: 26056624300000
Wartość kontraktu 33 350 000,00 PLN netto;
Przedmiot kontraktu Generalne wykonawstwo obiektu - Budynek Pensjonatu - Warszawa ul. Suwak 13
Miejsce wykonywania kontraktu ul. Suwak 13 (dawna Woronicza 37), Warszawa
Terminy realizacji: Rozpoczęcie Robót - 13.05.2019 roku. Zakończenie Robót - 04.12.2020 roku.

W dniu 15 maja 2019 roku Spółka zależna od Emitenta – GWI GMbH podpisała dwie umowy na różne zakresy robót budowlanych z PflegeQuartier Düren GmbH dotyczące realizacji tego samego obiektu: budowa kompleksu dla seniorów Neue Jülicher Straße 52, 52353 Düren. W spółce PflegeQuartier Düren GmbH, GWI GmbH posiada 51% udziałów.

Umowy zostały podpisane na niżej wymienionych warunkach:

Budowa 1

Przedmiot umowy: prace stanu surowego zamkniętego - budowa kompleksu dla seniorów Neue Jülicher Straße 52, 52353 Düren
1. Data podpisania kontraktu: 15.05.2019 roku
1. Strony umowy:
a) Klient: PflegeQuartier Düren GmbH, Hansaallee 247 b, 40549 Düsseldorf
b) Wykonawca: GWI Bauunternehmung GmbH, Hansaallee 247 b, 40549 Düsseldorf;
1. Wartość umowy: 6.706.499,68 EUR netto
1. Okres realizacji: 16.05.2019 roku 31.12.2019 roku.

W dniu 23 maja 2019 roku spółka PBDI S.A z Torunia (podmiot zależny w 90% od Emitenta) zawarła znaczącą Umowę na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:

Data zawarcia kontraktu: 23 maja 2019 roku
Inwestor (dokładna nazwa i siedziba): Park Wiatrowy Gaworzyce Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 41 w Warszawie 00-347;

3.Całkowita wartość kontraktu netto: 24 764 741,62 PLN netto;

1. Przedmiot kontraktu: roboty budowlane przy budowie farmy wiatrowej Żukowice;
1. Termin realizacji Umowy: do 30 czerwca 2020 roku.

W dniu 30 maja 2019 roku Spółka zależną od Emitenta - Erbud Operations Sp. z o.o. podpisał znaczącą umowę budowlaną na niżej określonych warunkach:

Data zawarcia aneksów do kontraktu 30.05.2019 roku
Inwestor: "Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie sp. z o.o. 31-826 Kraków, os. Złotej Jesieni 1
Wartość kontraktu 41.807.700,00 PLN brutto "(33.990.000,00 PLN netto)
Przedmiot kontraktu "Wykonanie prac termomodernizacyjnych na budynku głównym Szpitala Specjalistycznego im. Ludwika Rydygiera w Krakowie sp. z o.o. (w formule ""projektuj i buduj"")
1. Miejsce wykonywania kontraktu Kraków
1. Terminy realizacji 30 miesięcy.

W dniu 06 czerwca 2019 roku Emitent podpisał znaczącą Umowę na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:

Inwestor "Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie, ul. Dr. K. Jaczewskiego 8,20-954 Lublin,"
Wartość kontraktu 45 414 060,00 PLN brutto, 36 922 000,00 PLN netto
Przedmiot kontraktu "Nazwa zamówienia: ""Termomodernizacja Budynku Głównego Szpitala oraz Budynku Polikliniki celem poprawy efektywności energetycznej SPSK Nr 4 w Lublinie"".

Zakres prac obejmuje: modernizację systemu ogrzewania, docieplenie stropodachów i dachów, modernizację systemu przygotowania ciepłej wody, modernizację instalacji oświetleniowej, docieplenie wszystkich ścian zewnętrznych, stropów zewnętrznych, wymianę części okien i drzwi, elementy zagospodarowania terenu. W ramach projektu zostanie zamontowana instalacja fotowoltaiczna."

Miejsce wykonywania kontraktu "ul. Dr. K. Jaczewskiego 8,20-954 Lublin,"
Terminy realizacji do 06.09.2021 roku.

W dniu 17 lipca 2019 roku Emitent podpisał umowę o roboty budowlane na niżej określonych warunkach:

KONTRAKT UMOWA O ROBOTY BUDOWLANE dotycząca wykonania

Zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z lokalami usługowymi na parterze, z garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. Milczańskiej w Poznaniu.

INWESTOR Bouygues Immobilier Polska Sp. z o.o.

Al. Armii Ludowej 14

00 - 638 Warszawa

TERMIN REALIZACJI 19.07.2019 - 21.07.2021

ZAKRES PRAC kompleksowe wykonanie robót budowlanych, instalacyjnych, zagospodarowanie terenu wraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną.

WARTOŚĆ: 83 143 824,84 PLN netto - wynagrodzenie ryczałtowe

MIEJSCE WYKONANIA Poznań, ul. Milczańska

W dniu 24 lipca 2019 roku ERBUD S.A. podpisał Umowę na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:

KONTRAKT "UMOWA O ROBOTY BUDOWLANE dotycząca zamówienia publicznego przeprowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na: Budowę Morskiego Centrum Nauki im. prof. Jerzego Stelmacha w Szczecinie"

INWESTOR Morskie Centrum Nauki im. prof. Jerzego Stelmacha w Szczecinie

TERMIN REALIZACJI 20 miesięcy od daty zawarcia umowy

KUBATURA m³ 49 031,6 m3

POWIERZCHNIA m² Pc: 10 711,7 m2; Pu: 6 949,1 m2

ZAKRES PRAC wykonanie robót budowlanych, instalacyjnych, zagospodarowanie terenu wraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną, dostarczenie wyposażenia, wykonanie rozruchu mechanicznego i technologicznego.

WARTOŚĆ: 74 265 594,46 PLN netto - wynagrodzenie ryczałtowe

MIEJSCE WYKONANIA Szczecin, Tadeusza Apolinarego Wendy 6, 71-899 Szczecin

W dniu 25 lipca 2019 roku Emitent podpisał umową na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:

Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 1 im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie, ul. Szopena 2, 35-055 Rzeszów
Wartość kontraktu 29 180 251,69 PLN netto.
Przedmiot kontraktu "Przebudowa, nadbudowa i rozbudowa budynku Podkarpackiego Centrum Chorób Płuc w Rzeszowie wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., c.o., gaz, wentylacja mechaniczna i klimatyzacja, instalacja chłodnicza, elektryczna, teletechniczna, gazów medycznych; rozbiórka części budynku PCCHP - segment B; rozbudowa, przebudowa budynku gazów medycznych wraz z wewnętrznymi instalacjami: elektrycznymi, teletechnicznymi, gazów medycznych, c.o., wentylacji mechanicznej; budowa stacji transformatorowej i agregatu prądotwórczego; urządzenia budowlane: miejsca postojowe, drogi, dojścia piesze, mur oporowy, zbiornik tlenu, czerpnia powietrza; zewnętrzne doziemne instalacje: wodociągowe, c.o., c.c.w., c.t., gazowe, k.s., gazów medycznych, k.d., elektryczne NN, przebudowa instalacji elektrycznych, oświetlenie zewnętrzne terenu i kanalizacji kablowej; przyłącza i sieci: przebudowa sieci kanalizacji sanitarnej, przyłącze elektroenergetyczne SN, przebudowa sieci teletechnicznych" na działkach nr 69/19, 69/17, 69/14, 69/20, 69/21 obr 207 w Rzeszowie przy ul. Rycerskiej 2 – ETAP I"
Miejsce wykonywania kontraktu Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 1 im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie, Podkarpackie Centrum Chorób Płuc w Rzeszowie, ul. Rycerska 2, 35-241 Rzeszów
Terminy realizacji 25.07.2019 roku - 25.03.2021 roku.

W dniu 30 lipca 2019 roku Emitent podpisał umowę o roboty budowlane na niżej wyszczególnionych warunkach:

Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) Lake Hill Sp. z o.o. Al.. Jana Pawła II 12, 00-124 Warszawa
Wartość kontraktu 26 408 721,00 PLN
Przedmiot kontraktu Budowa inwestycji Lake Hill II obejmującej: BUDYNKI HOTELOWE C i D wraz z zagospodarowaniem terenu w Sosnówce
Miejsce wykonywania kontraktu Sosnówka, gmina Podgórzyn
Terminy realizacji 07.2019-12.2020.

3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE

3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

Kapitał podstawowy obejmuje akcje zwykłe i jest wykazywany według wartości nominalnej (zgodnej ze statutem Jednostki Dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego).

Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej to kwota równa nadwyżce cen obejmowania akcji Jednostki Dominującej ponad ich wartość nominalną. Ujmowana jest w linii Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej.

Pozostałe kapitały zapasowe tworzone są głównie z zysku lat ubiegłych, w tym kwot obligatoryjnie przekazywanych na kapitał zapasowy zgodnie z wymogami KSH.

Kapitał własny przypisany udziałowcom niekontrolującym stanowi część kapitałów własnych jednostek zależnych objętych konsolidacją pełną, która należy do innych udziałowców aniżeli jednostki wchodzące w skład Grupy.

Wynik netto jednostek zależnych w części należącej do udziałowców innych niż jednostki wchodzące w skład Grupy stanowi wynik udziałowców niekontrolujących.

Kapitał zapasowy Grupy tworzony jest zgodnie z postanowieniami Kodeksu Spółek Handlowych oraz decyzjami akcjonariuszy. Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Tak utworzony kapitał zapasowy nie podlega podziałowi. O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, jednakże część kapitału zapasowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym i nie podlega on podziałowi na inne cele.

Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększałyby wartość dla jej akcjonariuszy. Wskaźniki te zaprezentowano poniżej.

Grupa zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Grupa może odpowiednio kształtować wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy lub wyemitować nowe akcje.

Kapitał podstawowy

Akcjonariusz	Liczba akcji	% udziału w kapitale zakładowym
Wolff & Muller Holding GmbH & Co.KG	4 152 865	32,41%
DGI Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych kontrolowany przez Dariusza Grzeszczaka	2 136 260	16,67%
NATIONALE - NEDERLANDEN Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A (dawniej ING PTE )	1 200 000	9,37%
AVIVA Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander	1 183 146	9,23%
Dariusz Grzeszczak	773 900	6,04%
PKO OFE	715 279	5,58%
Adler Properties Sp. Z o.o. kontrolowana przez Józefa Zubelewicza	412 087	3,22%
Józef Zubelewicz	259 500	2,03%
Agnieszka Głowacka	4 077	0,03%
Pozostali Akcjonariusze	1 974 745	15,42%
Razem	12 811 859	100%

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE

Statut Spółki nie przyznaje akcjonariuszom, o których mowa powyżej, żadnych uprawnień osobistych w stosunku do Erbud S.A., w szczególności nie przyznaje prawa do powoływania członków Zarządu ani członków Rady Nadzorczej Erbud.

Liczba akcji składających się na zatwierdzony kapitał jest równa liczbie akcji wyemitowanych. Wartość nominalna jednej akcji dla wszystkich serii wynosi 0,10 zł. Żadne akcje nie zostały zarezerwowane dla potrzeb emisji związanych z realizacją opcji umów sprzedaży. Wszystkie wyemitowane akcje są akcjami zwykłymi nieuprzywilejowanymi. Nie występują żadne ograniczenia prac do akcji, ani ograniczenia zbywalności akcji.

3.2. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

Zobowiązania z tytułu zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy pozycje te są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.

	30-06-2019	31-12-2018
Długoterminowe
Kredyty bankowe	19 602	20 898
Krótkoterminowe
Kredyty w rachunku bieżącym	59 410	24 538
Kredyty bankowe	15 512	15 744
Pożyczki	1 381	17
	76 303	40 299

Razem zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	95 905	61 197

W pozycji długoterminowe kredyty i pożyczki ujęta jest kwota 1 581 tys zł z tytułu pożyczki otrzymanej od firmy De Lage Landen.

	30 czerwiec 2019	31 grudzień 2018
	W walucie funkcjonalnej	W walucie funkcjonalnej
Kredyty i pożyczki
Długoterminowe	19 602	20 898
Krótkoterminowe	76 303	40 299
Razem	95 905	61 197
W tym oprocentowane stopą procentową: Stałą Oprocentowanie Zmienną	- 1,5% - 4% -	- 1,5% - 4% -
Baza oprocentowania	Wibor 1M - 3M; EURIBOR; EONIA	Wibor 1M - 3M;EURIBOR;EONIA

Na dzień bilansowy Grupa posiada dostęp do bankowych i ubezpieczeniowych linii wielocelowych o łącznej wartości 1 170 181 tys. zł, które mogą zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy Grupa wykorzystała 92 943 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 605 071 tys. zł na wykorzystane gwarancje zarówno bankowe, jak i ubezpieczeniowe.

Kowenanty

Umowy kredytowe oraz wielocelowe umowy finansowe (kredyt wraz linią na gwarancję) na dzień publikacji skróconego sprawozdania finansowego zawierają wskaźniki finansowe, które kredytobiorca zobowiązał się utrzymywać w okresie kredytowania. Na dzień 30 czerwca 2019 r. nastąpiło złamanie wskaźników opartych kapitałach własnych w dwóch bankach: ING Bank Śląski oraz mBank S.A.. W chwili obecnej Zarząd ERBUD S.A. wystąpił do instytucji finansujących o zgodę na niedotrzymanie tych wskaźników. Skutkiem złamania kowenantów może być postawienie zobowiązań wynikających z umów kredytowych oraz umów finansowych z opisanymi poniżej bankami w stan natychmiastowej wymagalności. Wszystkie zobowiązania wynikające z umów kredytowych zostały wykazane w sprawozdaniu jako zobowiązania krótkoterminowe. Na dzień publikacji skróconego sprawozdania finansowego, Emitent otrzymał zwolnienie z ING Bank Śląski ze spełnienia wymaganych warunków na 30.06.2019 r.

Wskaźniki oparte na danych skonsolidowanych			30-06-2019
		max.3,0 na koniec 2Q	0,79
ING Bank	dlug netto/EBITDA	max. 2,5 na koniec 4Q
	kapitalizacja	min. 0,25	0,21
	bieżąca płynność	min. 1,2	1,28
	marża EBIT	min. 1%	1,70%
mBank S.A.	udział kapitałów	min 25%	21,4%
		max.2,5 na koniec 2Q	0,79
	dlug netto/EBITDA	max. 2,0 na koniec 4Q

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE

3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI

ட
2

Zobowiązania z tytułu wyemitowanych obligacji ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy zobowiązanie to wyceniane jest według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.

Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji, stanowiące zobowiązania o charakterze długoterminowym:

Data emisji	Rodzaj wyemitowanych obligacji	Waluta (podać funkcjonalna czy obca)	Oprocentowanie	Termin wykupu	Cel pozyskania finansowania	Wartość nominalna emisji
							30-06-2019	31-12-2018
27-09- 2017	na okaziciela seria C, zdematerializowanych, niezabezpieczonych	funkcjonalna	WIBOR 6M	27-09- 2021	sfinansowanie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy	1	52 000	52 000
			długoterminowe		Razem zobowiązania krótkoterminowe i	1	52 000	52 000

3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU

		30-06-2019	31-12-2018
Okres		Wartość nominalna minimalnych opłat	Wartość nominalna minimalnych opłat
Do 1 roku	Krótkoterminowe	9 825	6 016
1 - 5 lat	Długoterminowe	26 355	9 847
		36 180	15 863
Koszty finansowe z tytułu leasingu		751	905
Wartość bieżąca minimalnych opłat		35 429	14 958

Opis polityk rachunkowości dotyczących MSSF 16 "Leasing" przedstawiono w nocie 6.1.

W pozycji zobowiązań krótkoterminowych Grupa ujęła zobowiązania z tytułu umów najmu i dzierżaw zgodnie z MSSF 16 "leasing" w kwocie 4 461 tys., oraz w zobowiązaniach długoterminowych w kwocie 15 622 tys.

3.5. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA

Na 30 czerwca 2019 r. zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia na rzeczowych aktywach trwałych o łącznej wartości 16 526 tys. zł (31 grudnia 2018 r. – 18 126 tys. zł) stanowiły następujące aktywa:

	30-06-2019	31-12-2018
Rzeczowe aktywa trwałe	16 526	18 126
Pozostałe	-	-
Razem	16 526	18 126

Informacje dotyczące zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek zawarto w nocie 3.2.

3.6. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

		Aktywa warunkowe	Zobowiązania warunkowe
	30-06-2019	31-12-2018	30-06-2019	31-12-2018
Pozostałe jednostki
Gwarancje i poręczenia	101 456	97 461	558 709	668 278
Weksle	2 225	2 225	21 299	19 646
Sprawy sporne	-	-	46 682	46 682
W tym sprawa przeciwko MPL Modlin	-	-	34 381	34 381
Razem	103 681	99 686	626 690	734 606

Aktywa warunkowe obejmują otrzymane przez Grupę od podwykonawców gwarancje i poręczenia z tytułu gwarancji dobrego wykonania oraz rękojmi.

Zobowiązania warunkowe Grupy natomiast dotyczą przede wszystkim zleceń udzielenia gwarancji przez Grupę oraz przez banki na rzecz kontrahentów Grupy na zabezpieczenie ich roszczeń z tytułu kontraktów budowlanych, głównie gwarancji dobrego wykonania oraz zobowiązań wadialnych.

3.7. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują środki pieniężne w banku i kasie oraz lokaty krótkoterminowe o okresie zapadalności nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia założenia.

Grupa posiada środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania. Do grupy tej zalicza przede wszystkim środki stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych wystawionych w odniesieniu do realizowanych przez Grupę kontraktów budowalnych oraz zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych, o ile ich termin ograniczenia w dysponowaniu nie przekracza 3 miesięcy.

Grupa wykazuje środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w ramach środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

	30-06-2019	31-12-2018
Środki pieniężne w kasie	197	103
Środki pieniężne na rachunkach bankowych	94 000	184 103
Środki pieniężne na rachunkach bankowych o ograniczonej możliwości dysponowania (zabezpieczenie gwarancji bankowych)	15 633	18 772
Inne środki pieniężne	-	3 630
Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty	109 830	206 608

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.1. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE

Grupa na podstawie raportowania zarządczego przedstawianego głównemu decydentowi operacyjnemu (tj. Zarządowi Jednostki Dominującej) zidentyfikowała pięć podstawowych segmentów sprawozdawczych:

budownictwo kubaturowe w kraju,
budownictwo kubaturowe za granicą,
budownictwo inżynieryjno-drogowe,
budownictwo przemysłu w kraju,
budownictwo przemysłowe za granicą,
segment pozostały.

Podział działalności na poszczególne segmenty został dokonany poprzez kwalifikację poszczególnych spółek Grupy według ich podstawowej, statutowej działalności oraz znaczenia działalności spółek na rzecz segmentu. Taki podział odpowiada rozłożeniu zasadniczych ryzyk oraz zwrotów z poniesionych nakładów.

Dane finansowe przygotowywane dla celów sprawozdawczości zarządczej stanowiące podstawę danych na temat segmentów sprawozdawczych oparte są na tych samych zasadach rachunkowości, jakie stosuje się przy sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy. Transakcje pomiędzy poszczególnymi segmentami dokonywane są na warunkach rynkowych.

Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, marża EBIT oraz EBITDA. Należy mieć na uwadze, że nie są to wskaźniki zdefiniowane w MSSF oraz nie stanowią one mierników wystandaryzowanych, dlatego sposoby ich kalkulacji mogą różnić się między różnymi jednostkami na rynku. Grupa definiuje EBIT jako zysk brutto powiększony o koszty finansowe i pomniejszony o przychody finansowe. Marża EBIT definiowana jest jako stosunek EBIT do przychodów ze sprzedaży wyrażony w procentach. EBITDA definiowana jest jako EBIT powiększony o amortyzację w okresie.

Segment sprawozdawczy	Opis działalności segmentu	Segmenty operacyjne zagregowane w segmencie sprawozdawczym	Przesłanki agregacji segmentów operacyjnych w segmenty sprawozdawcze
Budownictwo kubaturowe w kraju	Wykonawstwo budynków mieszkalnych oraz obiektów biurowych i użyteczności publicznej w Polsce	Segmentem operacyjnym są poszczególne spółki: jednostka dominująca - Erbud S.A., Erbud International Sp. z o.o., Erbud Operations Sp. z o.o. oraz Hebud Sp. z o.o. Ponadto do segmentu alokowana jest cześć działalności jednostki dominującej Erbud S.A. związana z pośrednictwem w zawieraniu umów realizowanych przez spółki zależne na podstawie specyficznie identyfikowalnych faktycznie wygenerowanych przychodów i poniesionych kosztów dotyczących danego segmentu.	Segmenty operacyjne zostały zagregowane na podstawie podobieństwa: - długoterminowych średnich marż brutto; - podobieństwa oferowanych przez spółki produktów i usług, -procesów produkcyjnych, - metod dystrybucji -rodzaju odbiorców.
Budownictwo kubaturowe za granicą	Wykonawstwo budynków mieszkalnych oraz obiektów biurowych i użyteczności publicznej za granica (głównie Niemcy i Belgia)	Segmentem operacyjnym jest Grupa GWI, której podmiotem dominującym jest spółka zależna GWI GmbH. Ponadto do segmentu alokowana jest cześć działalności jednostki dominującej Erbud S.A. związana z pośrednictwem w zawieraniu umów realizowanych przez spółki zależne na podstawie specyficznie identyfikowalnych faktycznie wygenerowanych przychodów i poniesionych kosztów dotyczących danego segmentu oraz część działalności Erbud International Sp. z o.o. według tych samych zasad jak podano w odniesieniu do jednostki dominującej Erbud S.A.	Nie dokonywano agregacji

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Budownictwo	Budowa dróg oraz farm	Segmentem operacyjnym jest spółka PBDI	Nie dokonywano agregacji
inżynieryjno-drogowe	wiatrowych	S.A.
Budownictwo przemysłu w kraju	Realizacja projektów industrialnych w branży szeroko rozumianego przemysłu	Segmentem operacyjnym jest cała Grupa Erbud Industry, w skład której wchodzą: Erbud Industry Sp. z o.o., Erbud Industry Centrum Sp. z o.o., Erbud Industry Pomorze Sp. z o.o., Erbud Industry Południe Sp. z o.o. Ponadto do segmentu alokowana jest cześć działalności jednostki dominującej Erbud S.A. według tych samych zasad jak podano w odniesieniu do segmentu "budownictwo kubaturowe za granicą".	Nie dokonywano agregacji
Budownictwo przemysłu za granicą	Realizacja projektów industrialnych w branży szeroko rozumianego przemysłu	Segmentem operacyjnym jest cała Grupa Erbud Holding, w skład której wchodzą: Erbud Holding Deutschland GmbH, Erbud Beteiligungs GmbH, Target –IVT. Ponadto do segmentu alokowane jest część działalności jednostki zależnej Erbud Industry Południe Sp. z o.o. według tych samych zasad jak podano w odniesieniu do segmentu "budownictwo kubaturowe za granicą".	Nie dokonywano agregacji
Segment	Usługi szeroko rozumianego	Segmentem operacyjnym jest spółka	Nie dokonywano
pozostały	wsparcia	Erbud Shared Services Sp. z o.o.	agregacji

Główne informacje dotyczące segmentów w okresach sprawozdawczych 01.2019 – 06.2019 i 01.2018 – 06.2018

Grupa prowadzi działalność w Polsce oraz za granicą (w Niemczech, Belgii, Holandii, Szwecji i Francji). Przychody od klientów zewnętrznych oraz aktywa w żadnym z krajów poza Polską nie są istotne, stąd zostały zagregowane łącznie i wykazane jako "Zagranica".

	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019			Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018
	Kraj (Polska)	Zagranica	Razem	Kraj (Polska)	Zagranica	Razem
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych, w tym:	1 082 023	116 699	1 198 722	821 091	138 671	959 762
Przychody rozpoznawane w czasie	1 022 021	62 159	1 084 180	778 802	98 367	877 169
Przychody rozpoznawane w punkcie w czasie	55 407	53 947	109 354	36 179	35 953	72 132
Pozostałe przychody rozpoznawane w punkcie w czasie	4 595	593	5 188	6 110	4 351	10 461
Aktywa trwałe inne niż instrumenty finansowe i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	97 422	39 624	137 046	77 902	36 550	114 452

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Dane dotyczące przychodów i wyników oraz aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów sprawozdawczych przedstawiono w poniższej tabeli.

							Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019
	Budownictwo kubaturowe w kraju	Budownictwo kubaturowe za granicą	Budownictwo inżynieryjno drogowe	Segment przemysłu w kraju	Segment przemysłu za granicą	Segmenty - pozostałe	Razem działalność kontynuowana
Przychody razem
Sprzedaż między segmentami	-	-	(7 691)	(10 555)	-	-	(18 246)
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	866 564	62 422	122 622	111 160	54 277	(77)	1 216 968
Przychody ze sprzedaży razem	866 564	62 422	114 931	100 605	54 277	(77)	1 198 722
Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do (Straty)/Zysku brutto Grupy
Koszt własny sprzedaży	833 479	65 361	103 362	93 089	41 169	(337)	1 136 123
Wynik na pozostałej działalności operacyjnej	(23 153)	4 809	(7 366)	(8 818)	(7 010)	4 311	(37 227)
Wynik segmentu – EBIT	9 932	1 870	4 203	(1 302)	6 098	4 571	25 372
Marża EBIT Wynik na działalności finansowej	1% (2 282)	3% (789)	4% (402)	-1% (724)	11% (164)	-5911% (1)	2% (4 362)
Wynik brutto bez działalności zaniechanej	7 650	1 081	3 801	(2 026)	5 934	4 570	21 010
Podatek dochodowy	2 616	(483)	1 032	(28)	1 714	12	4 863
Wynik netto bez działalności zaniechanej	5 034	1 564	2 769	(1 998)	4 220	4 558	16 147
Amortyzacja	3 241	957	1 936	2 812	1 140	300	10 386
Wynik segmentu – EBITDA	13 173	2 827	6 139	1 510	7 238	4 871	35 758
Aktywa i zobowiązania
Aktywa razem	700 429	128 653	153 463	127 869	74 015	8 835	1 193 264
Zobowiązania razem	599 467	66 260	108 035	108 995	48 860	5 809	937 426
Inne istotne pozycje
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności	-	-	-	-	-	-	-
Utrata wartości aktywów finansowych	2 481	(9 068)	40	(36)	85	5	(6 493)
Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne	2 040	903	679	1 341	2 520	306	7 789
Przychody z tytułu odsetek	685	29	111	16	1	11	853
Koszty z tytułu odsetek	1 960	346	299	642	137	12	3 396

Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2018

	Budownictwo kubaturowe w kraju	Budownictwo kubaturowe za granicą	Budownictwo inżynieryjno drogowe	Segment przemysłu w kraju	Segment przemysłu za granicą	Segmenty - pozostałe	Razem działalność kontynuowana
Przychody razem
Sprzedaż między segmentami	-	-	(614)	(16 538)	-	-	(17 152)
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	614 627	93 046	114 933	107 209	45 625	1 474	976 914
Przychody ze sprzedaży razem	614 627	93 046	114 319	90 671	45 625	1 474	959 762
Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do (Straty)/Zysku brutto Grupy
Koszt własny sprzedaży	622 550	101 419	104 404	84 444	36 131	798	949 746
Wynik na pozostałej działalności operacyjnej	(20 027)	(7 140)	(6 433)	(9 000)	(2 346)	(5 511)	(50 457)
Wynik segmentu – EBIT	(27 950)	(15 513)	3 482	(2 773)	7 148	(4 835)	(40 441)
Marża EBIT	-5%	-17%	3%	-3%	16%	-328%	-4%
Wynik na działalności finansowej	2 839	989	687	(576)	(205)	8	3 742
Wynik brutto bez działalności zaniechanej	(25 111)	(14 524)	4 169	(3 349)	6 943	(4 827)	(36 699)
Podatek dochodowy	(5 453)	(4 783)	1 085	(455)	2 779	38	(6 789)
Wynik netto bez działalności zaniechanej	(19 658)	(9 741)	3 084	(2 894)	4 164	(4 865)	(29 910)
Amortyzacja	1 771	493	1 759	1 763	1 027	422	7 235
Wynik segmentu – EBITDA	(26 179)	(15 020)	5 241	(1 010)	8 175	(4 413)	(33 206)
Aktywa i zobowiązania
Aktywa razem	598 762	122 475	112 111	102 445	77 456	8 896	1 022 145
Zobowiązania razem	523 266	68 393	53 824	93 347	50 702	1 902	791 434
Inne istotne pozycje
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności	-	-	(22)	-	-	-	(22)
Utrata wartości aktywów finansowych	(1 129)	2 120	262	-	-	-	1 253
Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne	796	920	472	634	468	376	3 666
Przychody z tytułu odsetek	2 412	7	421	101	-	13	2 954
Koszty z tytułu odsetek	2 242	273	106	612	115	5	3 353

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.2. OPODATKOWANIE

Na obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego składają się dwa elementy: bieżący podatek dochodowy oraz podatek odroczony.

W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, spółki Grupy, stosując metodę bilansową, tworzą: zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do dodatnich różnic przejściowych i ustalają aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do ujemnych różnic kursowych oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia przy zastosowaniu zasady ostrożności.

Zobowiązań oraz aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie ujmuje się w przypadku różnic przejściowych powstających na początkowym ujęciu składnika aktywów bądź zobowiązania w transakcji nie stanowiącej połączenia przedsięwzięć oraz w momencie przeprowadzania transakcji nie mających wpływu ani na wynik księgowy ani podatkowy.

Aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego są kompensowane, jeżeli istnieje tytuł prawny uprawniający do skompensowania należności podatkowych i bieżących zobowiązań podatkowych oraz jeżeli odroczony podatek dotyczy podatku nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika. Oznacza to iż aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie w ramach poszczególnych spółek Grupy.

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na zrealizowanie aktywa.

Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku.

Uzgodnienie efektywnej stawki podatku dochodowego przedstawia poniższa tabela:

Za okres 6 miesięcy miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 6 zakończony 30-06-2018
Wynik brutto przed opodatkowaniem z działalności kontynuowanej 21 010	(36 699)
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce - 19% 3 992	(6 973)
Dodatkowe obciążenie wynikające ze stawki przekraczającej 19% w Niemczech 582	(942)
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych -	-
Nadwyżka trwałych kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów nad 289 przychodami niezaliczanymi do dochodu do opodatkowania	1 126
Podatek wykazany w skonsolidowanym rachunku zysków i strat, w tym 4 863	(6 789)
Podatek bieżący 7 348	2 936
Podatek odroczony (2 485)	(9 725)
Efektywna stopa podatkowa 23,15%	18,50%

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej)

4. Noty objaśniające do sprawozdania z całkowitych dochodów

Poniższa tabela przedstawia zmiany aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego w roku obrotowym:

			Wpływ na			Wpływ na
		1 stycznia 2018	Wynik netto	Pozostałe całkowite dochody	31 grudnia 2018	Wynik netto	Pozostałe całkowite dochody	30 czerwca 2019
	Aktywa z tytułu podatku odroczonego
	Należności z tytułu kontraktów budowlanych - wycena	37 639	(1 146)	-	36 493	11 917	-	48 410
Nota 6.6.	Rezerwy	6 416	931	1 107	8 454	141	-	8 595
	Strata podatkowa	2 516	9 220	-	11 736	(5 500)	-	6 236
	Naliczone wynagrodzenia i obciążenia	437	76	-	513	(24)	-	489
Nota 6.4.	Odpisy aktualizujące wartość należności	2 043	414	1 960	4 417	471	-	4 888
	Inne zobowiązania finansowe	1 568	450	-	2 018	(53)	-	1 965
	Koszty następnych okresów	2 267	(483)	-	1 784	1 199	-	2 983
	Pozostałe	1 110	(572)	32	570	1 748	(53)	2 265
	Razem	53 996	8 890	3 099	65 985	9 899	(53)	75 831
	Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego
	Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - wycena	29 473	1 778	350	31 601	7 767	-	39 368
	Przeszacowanie aktywów	1 970	(310)	3 112	4 772	(191)	-	4 581
	Koszty finansowe aktywowane	-	-	-	-	-	-	-
	Wycena bilansowa oraz dyskonto zobowiązań	127	34	-	161	(11)	-	150
	Naliczone odsetki od zadłużenia	222	16	-	238	86	-	324
	Zarachowane przychody	(3)	-	-	(3)	-	-	(3)
	Pozostałe	1 524	326	(347)	1 503	(237)	(37)	1 229
	Razem	33 313	1 844	3 115	38 272	7 414	(37)	45 649
	Kompensata aktywów i zobowiązań	20 683			27 713			30 182
	Stan po kompensacie	25 345			33 107			34 974
	Aktywa	23 014			30 410			32 578
	Zobowiązania	2 331			2 697			2 396
	Wpływ netto zmian w okresie		7 046	(16)		2 485	(16)

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. Noty objaśniające do sprawozdania z całkowitych dochodów

W roku zakończonym 30 czerwca 2019 r. oraz 31 grudnia 2018 r. nie wystąpiły ujemne pozycje różnic przejściowych od których nie ujęto aktywa z tytułu podatku odroczonego.

W tabeli poniżej zawarto okresy realizacji aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

		30-06-2019	31-12-2018
	Aktywa	Zobowiązania	Aktywa	Zobowiązania
Krótkoterminowe	24 795	438	25 110	361
Długoterminowe	7 783	1 958	5 300	2 336
Razem	32 578	2 396	30 410	2 697

Informacje na temat kwot należności i zobowiązań z tytułu podatku dochodowego przedstawiono w nocie 6.4 oraz 6.8.

Noty 3.3. – 3.5.

zabezpieczeń (nota 5.2.).

wskazanym powyżej odniesieniem.

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

		Od 1 stycznia 2018 roku, zgodnie z MSSF 9, Grupa klasyfikuje instrumenty do następujących kategorii:
	• • • •	Aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu, Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, Instrumenty pochodne wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń.
		Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu stanowią przede wszystkim:
Nota 5.1.2.		Aktywa finansowe – udzielone pożyczki
Nota 2.1.		Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje
Nota 6.4.		Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe
		Należności z tytułu kontraktów budowlanych – wycena
		Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
		Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują głównie:
Nota 2.1.		Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje
		Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – wycena
Nota 6.8.		Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe
Noty 3.2. –	3.4.	Zadłużenie

5.1.1.AKTYWA FINANSOWE

Zadłużenie

Grupa posiadała na 30 czerwca 2019 następujące pozycje wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa finansowe:

Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują głównie:

	30-06-2019	31-12-2018
Nota 2.1. Nota 5.1.2. Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje Udzielone pożyczki	3 423	10 856
Pozostałe	2 389	2 387
Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – wycena Razem	5 812	13 243
Długoterminowe	2 393	5 750
Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe Krótkoterminowe	3 419	7 493

Instrumenty pochodne wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń dotyczą pochodnych instrumentów finansowych, w odniesieniu do których Grupa stosuje rachunkowość

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5.1.2.AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI

Instrumenty dłużne utrzymywane w celu ściągnięcia umownych przepływów, które obejmują wyłącznie spłaty kapitały i odsetek ( "SPPI" ang. Solely payment of principal and interest ), są wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Przychody z tytułu odsetek wycenia się metodą efektywnej stopy procentowej i wykazuje w pozycji " przychody z tytułu odsetek " w wyniku finansowym. Odpisy z tytułu utraty wartości ujmuje się zgodnie z zasadą rachunkowości wskazanej i prezentuje w pozycji " odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych " .

Wartość aktywów finansowych jest aktualizowana o odpis z tytułu utraty wartości wyliczony metodą oczekiwanych strat kredytowych (expected credit loss), zgodnie z MSSF 9.

W odniesieniu do udzielonych pożyczek nie stwierdzono utraty wartości. Pożyczki nie są przeterminowane na dzień bilansowy. Z udzielonymi pożyczkami wiąże się ryzyko kredytowe oraz ryzyko zmiany stóp procentowych, które zostały opisane odpowiednio.

5.2. POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE

Wszystkie posiadane przez Grupę pochodne instrumenty finansowe są instrumentami zabezpieczającymi w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.

Grupa zabezpiecza przepływy pieniężne wynikające z udzielonych przez Grupę pożyczek oraz wpływów z tytułu umów o kontrakty budowlane zawarte z kontrahentami. Zmiany wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie odnosi się bezpośrednio na kapitał z aktualizacji wyceny. Część nieskuteczna odnoszona jest w rachunek wyników w pozycję przychody finansowe lub koszty finansowe. W okresie, w którym pozycja zabezpieczana pochodnym instrumentem finansowym wpływa na wynik finansowy, przeniesieniu do sprawozdania z wyniku podlega również kwota dotycząca tego instrumentu uprzednio ujęta w pozostałych całkowitych dochodów.

Zawarte instrumenty pochodne wykorzystywane są w celu ograniczenia ekspozycji Grupy na ryzyko walutowe. Dalsze informacje na temat zarządzania ryzykiem walutowym przedstawiono w nocie 5.3.1.

Ponadto instrumenty pochodne stanowiące aktywa narażają Grupę na ryzyko kredytowe. Na dzień bilansowy oraz okres porównawczy nie występowały istotne pozycje instrumentów pochodnych w pozycji aktywów.

Pochodne instrumenty finansowe posiadane przez Grupę – kontrakty forward – wyceniane są do wartości godziwej i klasyfikowane do poziomu 2 w hierarchii wartości godziwej, tj. wyceniane są w oparciu o obserwowalne dane wejściowe inne niż ceny notowane. Zgodnie z polityką zarządzania ryzykiem Grupy, na każdą datę bilansową przeprowadza się test prospektywny ("ex-ante") oraz retrospektywny ("ex-post") skuteczności zabezpieczenia. Prospektywny test skuteczności zabezpieczenia: wykorzystano metodę "dollar offset method" przy zastosowaniu tzw. hipotetycznego instrumentu pochodnego. Na potrzeby testu prospektywnego stosuje się historyczne stawki rynkowe kursów walutowych i stóp procentowych na comiesięczne daty poprzedzające datę bilansową.

5.3. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Grupa Erbud w toku prowadzonej działalności narażona jest na następujące istotne rodzaje ryzyka finansowego: ryzyko rynkowe (w tym ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych), ryzyko kredytowe oraz ryzyko płynności. Za ustalenie zasad zarządzania powyższymi ryzykami oraz ich weryfikację odpowiada Zarząd Jednostki Dominującej.

5.3.1.RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE

W ramach podstawowej działalności operacyjnej spółki wchodzące w skład Grupy zawierają kontrakty budowlane, które są denominowane w EUR. Przyjęta przez Zarząd polityka zarządzania ryzykiem walutowym polega na dopasowaniu waluty kontraktu do waluty wydatków związanych z tym kontraktem. Kontrakty realizowane na terenie Polski Grupa zawiera w większości przypadków w PLN, natomiast kontrakty realizowane za granicą zawierane są w EUR.

W odniesieniu do należności i zobowiązań wynikających z zawartych kontraktów budowlanych, z tytułu których nastąpią płatności w EUR oraz w odniesieniu do udzielonych pożyczek denominowanych w EUR, Grupa stosuje zabezpieczenia kontraktami forward na walutę EUR w ramach rachunkowości zabezpieczeń.

5.3.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH

Ryzyko stóp procentowych występuje głównie w związku z korzystaniem przez spółki Grupy z zadłużenia, tj. kredytów bankowych i pożyczek (nota 3.2.), wyemitowanych obligacji (nota 3.3.) oraz leasingu finansowego (nota 3.4.).

Ponadto Grupa lokuje wolne środki pieniężne częściowo w inwestycje o zmiennej stopie procentowej (lokaty) oraz udziela pożyczek oprocentowanych głównie według stopy zmiennej.

Aktywa i zobowiązania oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, narażają Grupę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych. Natomiast oprocentowane według stopy stałej narażają Grupę na ryzyko zmiany wartości godziwej, niemniej jednak ze względu na fakt, iż Grupa nie wycenia tych pozycji do wartości godziwej, wpływ ten nie jest odzwierciedlany w sprawozdaniu finansowym.

Grupa monitoruje stopień narażenia na ryzyko stopy procentowej oraz dokonuje prognoz stóp procentowych.

5.3.3. RYZYKO KREDYTOWE

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Grupa minimalizuje ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami poprzez dywersyfikację banków, z którymi zawierane są transakcje lokacyjne. Grupa współpracuje z instytucjami finansowymi o wysokiej wiarygodności,

Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności z tytułu kontraktów budowlanych

W celu ochrony przed ryzykiem kredytowym wynikającym z należności związanych z realizacją kontraktów budowlanych (tj. należności z tytułu dostaw i usług, należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych), w Grupie funkcjonuje polityka oceny i weryfikacji ryzyka kredytowego związanego ze wszystkimi kontraktami, zarówno na etapie przed ofertowym, jak i w trakcie realizacji. Każdy kontrahent przed podpisaniem umowy jest oceniany pod kątem możliwości wywiązania się ze zobowiązań finansowych. W przypadku negatywnej oceny zdolności płatniczych kontrahenta, przystąpienie do kontraktu jest uzależnione od ustanowienia adekwatnych zabezpieczeń finansowych lub majątkowych. Ponadto, w umowach z inwestorami zawierane są klauzule przewidujące prawo do wstrzymania realizacji robót, jeżeli występuje opóźnienie w przekazaniu należności za wykonane usługi. W miarę możliwości tworzy się również zapisy umowne warunkujące dokonywanie płatności podwykonawcom od wpływu środków od inwestora.

W Grupie nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego związana z należnościami z tytułu dostaw i usług oraz należnościami z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych.

Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności oraz strukturę wiekową należności przeterminowanych zaprezentowano w nocie 6.4.

5.3.4.RYZYKO PŁYNNOŚCI

W celu ograniczenia ryzyka utraty płynności, Grupa utrzymuje odpowiednią ilość środków pieniężnych oraz zbywalnych papierów wartościowych, a także zawiera umowy o linie kredytowe, które służą jako dodatkowe zabezpieczenie płynności. Do finansowania zakupów inwestycyjnych Grupa wykorzystuje środki własne lub długoterminowe umowy leasingu, zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów.

Grupa stosuje politykę ograniczającą zaangażowanie kredytowe wobec poszczególnych instytucji finansowych oraz emitentów papierów dłużnych, które są nabywane w ramach lokowania okresowych nadwyżek środków pieniężnych.

Zarządzanie płynnością wspomagane jest obowiązującym systemem raportowania prognoz płynności przez spółki Grupy.

Tabela poniżej przedstawia zobowiązania finansowe Grupy na dzień 30 czerwca według daty zapadalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności.

							30-06-2019
	Poniżej 3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem przepływy niezdyskontowane	Dyskonto	Wartości bilansowe
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	16 493	59 810	19 602	-	95 905	-	95 905
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji	-	-	52 000	-	52 000	-	52 000
Zadłużenie z tytułu leasingu	996	9 394	24 866	173	35 429	-	35 429
Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	5 420	109 639	15 955	119	131 133	756	130 377
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	88 574	223 778	-	-	312 352	-	312 352
Pochodne instrumenty finansowe - zobowiązania	-	-	-	-	-	-	-
Razem	111 483	402 621	112 423	292	626 819	756	626 063

							31-12-2018
	Poniżej 3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem przepływy niezdyskontowane	Dyskonto	Wartości bilansowe
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	15 006	25 293	8 105	12 793	61 197	-	61 197
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji	-	-	52 000	-	52 000	-	52 000
Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego	903	4 774	9 281	-	14 958	-	14 958
Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	6 621	101 476	10 989	152	119 238	736	118 502
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	80 562	248 245	-	-	328 807	-	328 807
Pochodne instrumenty finansowe - zobowiązania	-	-	-	-	-	-	-
Razem	103 092	379 788	80 375	12 945	576 200	736	575 464

6. NOTY POZOSTAŁE

6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Najistotniejsze pozycje rzeczowych aktywów trwałych stanowią środki transportu oraz urządzenia techniczne i maszyny związane przede wszystkim z budownictwem obiektów użyteczności publicznej, handlowej, mieszkaniowej i przemysłowej. Poza tym Grupa posiada również budynki i budowle oraz grunty.

Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się w cenie nabycia/kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz wszelkie odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Polityka dotycząca oceny utraty wartości przedstawiona została w nocie 6.3.

W wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych Grupa ujmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. Do wartości początkowej zalicza się również koszt części zamiennych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania, tj. Grupa oczekuje, że części zamienne będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż jeden rok i jest możliwe ich przypisanie do konkretnej pozycji rzeczowych aktywów trwałych.

Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, ujmowane są w wyniku finansowym w momencie poniesienia, z wyjątkiem sytuacji, gdy koszty te powodują zwiększenie oczekiwanych przyszłych korzyści ekonomicznych z tytułu posiadania danej pozycji rzeczowych aktywów trwałych – wówczas poniesione koszty zwiększają wartość początkową tej pozycji.

Grupa corocznie dokonuje weryfikacji wartości końcowej, okresu użytkowania oraz metody amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych.

Środki trwałe w budowie wycenia się w wysokości poniesionych kosztów bezpośrednio związanych z nabyciem lub wytworzeniem, w tym kosztów finansowania, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy.

Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalana jest na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności składników rzeczowych aktywów trwałych. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

Grupa zawarła umowy leasingu na przeciętny okres 5 lat. Umowy te zawierają opcję przedłużenia po zakończeniu okresu podstawowego. Dodatkowo zawarte umowy dają Grupie prawo odkupienia przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy.

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej)

6. NOTY POZOSTAŁE

Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego opisano w nocie 3.4.

	Grunty w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu	Budynki i budowle	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Inne środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Pozostałe	Razem
Wartość netto na 1 stycznia 2018 r.	8 101	11 446	8 085	17 712	1 777	-	2 162	49 283
Zwiększenia:
Zakup	1 400	1 715	6 938	1 963	1 243	195	345	13 799
Leasing	-	-	1 409	8 582	-	-	-	9 991
Przyjęcie środków trwałych	798	5 291	483	2 862	2 023	-	5 491	16 948
Pozostałe, w tym korekty reklasyfikacyjne Zmniejszenia:	-	-	1	1 542	-	-	-	1 543
Amortyzacja	29	1 192	3 568	7 367	1 703	-	1 126	14 985
Sprzedaż oraz likwidacja	632	216	452	2 875	52	-	-	4 227
Przemieszczenia wewnętrzne na
pozycję	-	-	-	32	-	-	-	32
Pozostałe	(5)	(37)	(8)	(49)	(41)	-	(38)	(178)
Wartość netto na 31 grudnia 2018 r.	9 643	17 081	12 904	22 436	3 329	195	6 910	72 498
Efekt wdrożenia MSSF 16 1 stycznia 2019 r.	4 656	17 690	-	693	-	-	-	23 039
Wartość netto na 1 stycznia 2019 r.	14 299	34 771	12 904	23 129	3 329	195	6 910	95 537
Zwiększenia:
Zakup	-	234	524	1 593	1 059	4 291	88	7 789
Leasing	-	-	575	3 414	-	-	-	3 989
Zmniejszenia:								-
Amortyzacja	109	3 247	1 853	4 064	595	-	518	10 386
Sprzedaż oraz likwidacja	356	-	41	634	10	-	-	1 041
Przemieszczenia wewnętrzne na
pozycję	-	-	-	32	-	234	-	266
Pozostałe	-	-	-	3	-	-	-	3
Różnice kursowe z przeliczenia	(9)	(89)	(5)	(48)	(31)	(8)	(54)	(244)
Wartość netto na 30 czerwca 2019 r.	13 825	31 669	12 104	23 355	3 752	4 244	6 426	95 375

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

Prawo do użytkowania aktywów w leasingu, zobowiązania leasingowe

Prawo do użytkowania aktywów zawiera aktywa leasingowe zgodnie z wymogami MSSF 16. Standard został zastosowany po raz pierwszy w 2019 roku, przyjęto uproszczoną metodę jego wdrożenia (bez ujęcia retrospektywnego), w związku z czym nie rozpoznaje się wpływu na kapitał własny.

Przyjęto następujące uproszczenia prezentacyjne:

nie aktywuje się umów leasingowych na aktywa niskocenne (poniżej 15 tys. zł),
pomija się umowy, które ulegną rozwiązaniu w ciągu bieżącego roku,
wpływ na kapitały wynosi 0 zł.

Wartość zobowiązania leasingowego wyliczono w oparciu o następujące założenia:

w przypadku prawa wieczystego użytkowania gruntów założono użytkownie wieczyste,
w przypadku umów terminowych założono maksymalny okres mogący generować zobowiązanie,
w przypadku umów zawartych na czas nieokreślony dokonano ich indywidualnej analizy biznesowej determinującej założony okres użytkowania,
stopę dyskonta dla wieczystego użytkowania gruntów na poziomie 3,4%
stopę dyskonta dla pozostałych aktywów w leasingu na poziomie 3,36%
stopę dyskonta dla aktywów w leasingu użytkowanych w spółkach zależnych na terenie Niemiec na poziomie 1,68%

W skład aktywowanych przedmiotów leasingu Spółka zaliczyła:

prawo wieczystego użytkowania gruntów,
najem powierzchni biurowych, magazynowych, socjalnych, warsztatowych okres użytkowania 2-3 lata,
środki transportu- okres użytkowania 6 lata.

Dane dotyczące prawa do użytkowania aktywów w leasingu zaprezentowano w poniższych tabelach.

	na dzień
	30.06.2019	01.01.2019
Grunty	4 561	4 656
Budynki i budowle	14 864	17 690
Środki transportu	541	693
Razem	19 966	23 039

	GRUNTY	BUDYNKI I BUDOWLE	ŚRODKI TRANSPORTU	RAZEM
Wartość netto na dzień 01.01.2019	-	-	-	-
Zwiększenie z tytułu wejścia w życie MSSF 16	4 656	17 690	693	23 039
Amortyzacja	95	2 793	145	3 033
Różnice kursowe z przeliczenia	-	(33)	(7)	(40)
wartość netto na dzień 30.06.2019	4 561	14 864	541	19 966

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

	01.01.2019
Zobowiązania pozabilansowe dotyczące leasingów operacyjnych na 31.12.2018	-
(-) krótkoterminowe (kończące się w 2019 r.)	-
(+/-) prawo wieczystego użytkowania gruntów	9 718
(+) najem budynków i budowli	18 837
(+) najem środków transportu	708
Razem	29 263
(-) dyskonto	6 224
Pozycje bilansowe zobowiązań, w tym:	23 039
długoterminowe	17 659
krótkoterminowe	5 380

	01.01.2019
Zobowiązania leasingowe	29 263
(-) dyskonto	6 224
Prawo do użytkowania aktywów	23 039

6.2. WARTOŚĆ FIRMY

Wartość firmy powstaje w wyniku rozliczenia nabycia przedsięwzięć metodą nabycia.

Zasady rachunkowości dotyczące utraty wartości firmy opisano w nocie 6.3.

	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2018
Wartość firmy na początek okresu	39 462	22 968
Zwiększenia	-	16 494
Różnice kursowe z przeliczenia	(184)	-
Wartość firmy na koniec okresu	39 278	39 462
W tym z tytułu nabycia:
Przedsiębiorstwa Budownictwa Drogowo – Inżynieryjnego S.A.	18 274	18 274
Erbud Holding GmbH	16 310	16 494
Pozostałe	4 694	4 694

6.3. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH

Grupa przeprowadza testy na utratę wartości aktywów trwałych jeżeli zachodzą przesłanki utraty wartości oraz dodatkowo co najmniej raz w roku dla wartości firmy. Wartość odzyskiwaną ustala się na najniższym możliwym poziomie, tj. dla pojedynczego składnika aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do której dany składnik aktywów należy.

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych

Na każdy dzień bilansowy ocenia się, czy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości składnika bądź grupy rzeczowych aktywów trwałych. Jeśli przesłanki takie istnieją, ustala się szacowaną możliwą do odzyskania wartość składnika (wartość odzyskiwalną) i dokonuje odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w kwocie równej różnicy między wartością możliwą do odzyskania i wartością bilansową. Wartość odzyskiwalna to wyższa z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży i wartości użytkowej. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w rachunku zysków i strat. Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia również czy występują przesłanki wskazujące na to, że ujęty w poprzednich okresach odpis aktualizujący z tytułu trwałej utraty wartości powinien być zmniejszony lub całkowicie odwrócony.

Utrata wartości firmy

Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości przynajmniej raz w roku. Ewentualna utrata wartości rozpoznawana jest od razu jako pomniejszenie wartości firmy i odnoszona w rachunek wyników, dodatkowo nie podlega odwróceniu w kolejnych okresach sprawozdawczych.

W celu przeprowadzenia testu pod kątem możliwej utraty wartości, wartość firmy alokowana jest do ośrodków wypracowujących środki pieniężne. W przypadku zbycia działalności wchodzącej w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została przypisana wartość firmy, odnosząca się do zbytej działalności wartość firmy uwzględnia się w wartości bilansowej przy ustalaniu zysku lub straty z tytułu zbycia.

Utrata wartości firmy

Spółka nie zidentyfikowała czynników, które mogłyby wskazywać na przesłanki do utraty wartości aktywów trwałych, w związku z czym, na 30 czerwca 2019 r. nie przeprowadzano testu na utratę wartości.

6.4. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE

zastosowanie przepisami.

Do należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałych Grupa zalicza przede wszystkim należności z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych (głównie z tytułu wystawionych faktur wynikających z realizacji przez Grupę kontraktów budowlanych) oraz należności budżetowe, w tym należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz z tytułu podatku od towarów i usług

Należności z tytułu dostaw i usług, których termin zapadalności wynosi zazwyczaj od 30 do 180 dni, ujmowane są w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych. Na dzień bilansowy pozycje te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego.

Należności budżetowe ujmuje się w wysokości kwoty należnej Grupie zgodnie z obowiązującymi i mającymi

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

MSSF 9 wymaga oszacowania oczekiwanej straty dla należności handlowych, niezależnie od tego czy wystąpiły, czy też nie przesłanki do stworzenia takiego odpisu. Dla należności handlowych, które w oparciu o przeprowadzoną analizę portfelową zostały ocenione jako należności, które nie utraciły wartości, oszacowanie ewentualnych odpisów aktualizacyjnych jest oparte na wykorzystaniu matrycy odpisów w oparciu o dane historyczne skorygowane o wpływ przyszłych czynników. Dla należności handlowych, dla których istnieją przesłanki do utraty wartości (np. należności sporne), utworzono specyficzne dodatkowe odpisy w zależności od oceny ich odzyskiwalności.

W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wartość należności jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowe brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie należności w związku z upływem czasu jest ujmowane jako przychody finansowe.

			30-06-2019			31-12-2018
	Wartość brutto	Odpis	Wartość netto	Wartość brutto	Odpis	Wartość netto
Należności z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych	550 539	36 748	513 791	476 906	43 122	433 784
Należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych	6 186	-	6 186	10 019	-	10 019
Pozostałe należności budżetowe	4 937	-	4 937	3 547	-	3 547
Pozostałe należności	31 745	1 210	30 535	17 520	1 210	16 310
Razem	593 407	37 958	555 449	507 992	44 332	463 660

Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności zaprezentowano w tabeli poniżej.

	Za okres 6 miesięcy zakończony 30-06-2019	Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2018
Odpisy aktualizujące na początek okresu	44 332	15 129
Wpływ MSSF 9 - bilans otwarcia	-	10 674
Utworzenie	6 043	20 315
Odwrócenie	12 336	1 873
Wykorzystanie	20	108
Pozostałe	-	102
Różnice kursowe z przeliczenia	(61)	93
Odpisy aktualizujące na koniec okresu	37 958	44 332

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

Struktura wiekowa należności przeterminowanych, w przypadku których nie stwierdzono utraty wartości przedstawia się następująco:

Należności przeterminowane:	30-06-2019	31-12-2018
Do 1 miesięcy	42 639	52 636
1-3 miesięcy	24 130	24 047
3-6 miesięcy	27 683	10 090
6 miesięcy - 1 rok	10 687	7 880
Powyżej 1 roku	40 349	30 219
Razem należności netto	145 488	124 872

Kwota należności przeterminowanych na dzień 30.06.2019 roku obejmuje należności sporne, w tym między innymi od spółki Kępska SA w wysokości 8.188 tysięcy złotych zabezpieczone hipotecznie oraz od Akademii Muzycznej w kwocie 1.895 tysięcy złotych. Na należności sporne zostały utworzone częściowe odpisy w oparciu o oszacowane zdyskontowane przepływy pieniężne. Z wymienionymi podmiotami toczą się sprawy sporne opisane w nocie 6.7.

Grupa narażona jest na ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe wynikające z należności z tytułu dostaw i usług. Nie występuje jednakże koncentracja ryzyka kredytowego dotyczącego należności z tytułu dostaw i usług, gdyż Grupa posiada dużą liczbę klientów zarówno krajowych, jak i zagranicznych.

6.5. POZOSTAŁE AKTYWA

Aktywa przeznaczone do sprzedaży to aktywa, których wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Wycena tych pozycji dokonywana jest w niższej z kwot: wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia (wartość godziwą ustala się zgodnie z MSSF 13).

Pozycja Ubezpieczenia to przedpłaty dokonywane przez Grupę z tytułu umów ubezpieczeń dotyczących przyszłych okresów sprawozdawczych. Ujmowane są one w ramach rachunku wyników stosownie do upływu czasu.

	30-06-2019	31-12-2018
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży	-	-
Ubezpieczenia	4 929	5 071
Pozostałe	1 078	777
Razem	6 007	5 848

6.6. REZERWY

Rezerwy obejmują głównie rezerwy na naprawy gwarancyjne, rezerwy na świadczenia pracownicze i świadczenia po okresie zatrudnienia oraz rezerwy na sprawy sądowe i sporne.

Rezerwy na naprawy gwarancyjne

Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych wynikają z udzielania przez Grupę gwarancji na świadczone usługi budowlane. Rezerwę tworzy się w wysokości ustalonej wskaźnikiem procentowym będącym ilorazem historycznie poniesionych kosztów na naprawy gwarancyjne oraz historycznie ujętych przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Koszty rezerwy na naprawy gwarancyjne ujmuje się w kosztach sprzedanych usług. W przypadku usług innych niż usługi budowlane, głównie usług serwisowych rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych tworzy się na podstawie danych historycznych oraz wiarygodnego szacunku kwoty obowiązku z tego tytułu. Założenia zastosowane do obliczenia rezerwy na naprawy gwarancyjne na 30 czerwca 2019 r. zostały oparte na ewidencji napraw gwarancyjnych w latach 2015-2018.

Rezerwa na krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Do grupy tej zalicza się rezerwy na niewykorzystane urlopy. Kalkulowane są one w oparciu o zestawienie niewykorzystanych dni urlopu na dany dzień bilansowy w podziale na poszczególnych pracowników oraz ich dzienne wynagrodzenie brutto powiększone o narzuty ZUS pracodawcy.

Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia

Do grupy tej zalicza się rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe, do wypłaty których Grupa zobowiązana jest zgodnie z przepisami prawa oraz regulaminem wynagradzania. Wysokość rezerwy ustalana jest w wartości bieżącej przy zastosowaniu technik aktuarialnych, wymagających przyjęcia pewnych założeń. Założenia niezbędne do wyceny obejmują wysokość stop dyskontowych, prognozowanych stóp zwrotu z aktywów oraz prognozowanych podwyżek wynagrodzeń. Ze względu na złożoność wyceny, przyjęte założenia, a także swój długoterminowy charakter, zobowiązania z tytułu wyżej wymienionych świadczeń są bardzo wrażliwe na zmiany założeń. Wszystkie powyższe założenia są weryfikowane oraz zaktualizowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego.

Rezerwy na sprawy sądowe i sporne

Szczegółowej analizy potencjalnych ryzyk związanych z prowadzonymi sprawami sądowymi, podejmowania decyzji o konieczności ujęcia skutków tych postępowań w sprawozdaniu finansowym Grupy oraz wysokości rezerwy dokonują departamenty prawne oraz Zarządy poszczególnych spółek wchodzących w skład Grupy.

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

Rezerwy w podziale na grupy zaprezentowane zostały w poniższej tabeli:

	Rezerwy na naprawy gwarancyjne	Rezerwy na świadczenia pracownicze i świadczenia po okresie zatrudnienia*	Rezerwy na sprawy sądowe i odszkodowania	Inne	Razem
Stan na 01.01.2018	15 836	15 514	1 763	7 094	40 207
Zwiększenie	6 440	11 731	581	3 271	22 023
Rozwiązanie	2 186	887	867	5 056	8 996
Zwiększenie z tytułu przejęcia	-	14 541	-	985	15 526
Wykorzystanie	(13)	9 170	-	1 255	10 412
Stan na 31.12.2018	20 103	31 729	1 477	5 039	58 348
krótkoterminowe	16 937	18 443	979	4 331	40 690
długoterminowe	3 166	13 286	498	708	17 658
Stan na 01.01.2019	20 103	31 729	1 477	5 039	58 348
Zwiększenie	1 625	19 681	1 000	1 816	24 122
Rozwiązanie	7	371	-	1 746	2 124
Zwiększenie z tytułu przejęcia	-	-	-	-	-
Wykorzystanie	2 000	16 779	-	2 212	20 991
Różnice kursowe z przeliczenia	(26)	(183)	-	(23)	(232)
Stan na 30.06.2019	19 695	34 077	2 477	2 874	59 123
krótkoterminowe	16 555	19 533	1 979	2 173	40 240
długoterminowe	3 140	14 544	498	701	18 883

*) Główną część tej pozycji stanowią rezerwy na niewykorzystane urlopy

Rezerwy na sprawy sądowe i odszkodowania

Zwiększenie stanu rezerw w bieżącym okresie sprawozdawczym o 1 000 tys. zł spowodowane jest m.in. utworzeniem rezerwy przez Grupę na potencjalne odszkodowania, którymi Grupa może zostać obciążona z tytułu realizacji kontraktu w Instytucie Matki i Dziecka.

6.7. SPRAWY SPORNE

Strona sporu	Opis przedmiotu sporu	30 czerwca 2019	31 grudnia 2018
	Sprawy wytoczone przeciw Spółce
Powód: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa Modlin sp. z o.o. ("MPL") Pozwany: ERBUD S.A. w Warszawie	12 maja 2014 r. do ERBUD S.A. doręczony został pozew, w którym MPL wniósł o zapłatę kwoty 34 381 374,64 zł z tytułu odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami postępowania. Na szkodę dochodzoną przez MPL składają się poniesione przez powoda straty oraz korzyści utracone w następstwie rzekomo nienależytego wykonania przez ERBUD umowy z dnia 14 września 2010 r. o budowę części lotniczej Lotniska Warszawa-Modlin Nr PLM/K/96/2010 oraz wyłączenia ruchu lotniczego na części drogi startowej lotniska.	Ujęte jako zobowiązanie warunkowe	Ujęte jako zobowiązanie warunkowe
Data doręczenia pozwu ERBUD S.A.: 23 maja 2014 r. Wartość przedmiotu sporu: 34 381 374,64 zł.	11 października 2014 r. ERBUD S.A. złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa MPL w całości oraz przyznanie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie, niezależnie od zakwestionowania roszczenia powoda, Spółka wytoczyła przeciwko MPL powództwo wzajemne wnosząc o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 19 892 366,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Na roszczenie wzajemne składają się poniesione przez ERBUD S.A. koszty napraw nawierzchni lotniska Warszawa-Modlin. Sprawa ma skomplikowany stan faktyczny sprawy oraz obszerny
	materiał dowodowy zgłoszony w postępowaniu. Konieczne będzie przeprowadzenia kilku dowodów z opinii biegłych. Jednocześnie, ERBUD S.A. podtrzymuje przedstawiane we wcześniejszych memorandach oceny, zgodnie z którymi ryzyko zasądzenia roszczenia na rzecz MPL jest mniejsze niż szansa oddalenia powództwa. Gdyby jednak nawet Sąd uznał roszczenie MPL za zasadne, wysokość zasądzonego odszkodowania byłaby znacząco niższa od kwoty żądanej w pozwie przez MPL, gdyż ERBUD S.A. jest w stanie zakwestionować niemal każdy element

Sprawy wytoczone przez Spółkę

Pozwany: Bank Millennium S.A. w Warszawie Data złożenia pozwu: 22 grudnia 2010 r. Wartość przedmiotu sporu: 71 065 496 zł	W 2008 r. Bank Millennium S.A. doradził ERBUD S.A. zawarcie transakcji opcji walutowych na zabezpieczenie przed ryzykiem kursowym w zakresie kontraktów denominowanych w euro realizowanych przez Emitenta. Propozycja Banku wynikała ze zgłoszonej przez Emitenta potrzeby uzyskania zabezpieczenia adekwatnego do jego sytuacji. Zdaniem Spółki produkt nie był optymalnie dopasowany do potrzeb ERBUD S.A. W czwartym kwartale 2008 r. w wyniku drastycznej przeceny złotego na parze PLN/EUR Bank Millennium S.A. poinformował Emitenta o negatywnej wycenie posiadanej w tym czasie ekspozycji. Jednocześnie powstał spór co do treści transakcji opcji walutowych, przede wszystkim w zakresie wyłączania struktur opcyjnych. Podczas wielokrotnych rozmów Emitent przedstawił swoje stanowisko Bankowi, który zażądał realizacji transakcji z podjęciem działań zmierzających do przymusowej realizacji roszczeń. W celu ograniczenia wysokości potencjalnej szkody, sporne transakcje zostały zrestrukturyzowane, a Bank został poinformowany o podjęciu w przyszłości działań prawnych zmierzających do naprawienia szkody wynikającej z zawartych transakcji opcji walutowych. Szczegóły restrukturyzacji Emitent przedstawił w RP 43/2008 w dniu 21 listopada 2008 r. oraz w sprawozdaniach finansowych za rok 2008. Emitent nigdy nie zgodził się ze stanowiskiem Banku Millennium S.A. i w związku z powyższym, wezwał dwukrotnie Bank do zapłaty kwoty 71 065 496 zł, na którą składają się kwoty pobrane przez Bank z rachunku bankowego Emitenta, utracone korzyści oraz koszty doradców prawnych i finansowych. W związku z powyższym, Emitent zdecydował się na wytoczenie powództwa o zapłatę zmierzającego do wyrównania szkody.	Brak wpływu	Brak wpływu

16 września 2016 r. Zarząd ERBUD S.A. został poinformowany przez swoich doradców prawnycho wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie. Na mocy tego wyroku Sąd oddalił powództwo Emitenta w całości.

4 listopada 2016 r. została złożona apelacja od tego wyroku. Wyrok został zaskarżony w całości, a zarzuty apelacji koncentrują się w szczególności na niewłaściwych ustaleniach i wnioskach Sądu pierwszej instancji dotyczących wadliwego ustalenia przez Sąd treści spornych transakcji, jak i niewłaściwej interpretacji dokumentów, w tym potwierdzających zawarcie transakcji. Dodatkowo powołano w apelacji także liczne wyroki Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w Warszawie, wydawane w podobnych sprawach, w których Sądy wydawały wyroki korzystne dla klientów Banku Millennium będących w sytuacji zbliżonej do Emitenta.

Powyższy wyrok nie ma żadnego wpływu na sytuację finansową Emitenta bowiem cała strata związana z transakcjami opcyjnymi została rozliczona w roku poniesienia tj. w roku 2008.

W dniu 29 maja 2018 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie ogłosił wyrok w sprawie z powództwa ERBUD S.A. przeciwko Bankowi Millennium S.A., w którym uwzględnił apelację Spółki.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 września 2016 r. przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania apelacyjnego.

W dniu 13 lipca 2018 r. Spółka powzięła informację o złożeniu przez Bank Millennium S.A. zażalenia do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie z powództwa ERBUD S.A. przeciwko Bankowi Millennium S.A.

W zażaleniu Bank Millennium kwestionuje celowość uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, wskazując, że Sąd Apelacyjny powinien samodzielnie rozstrzygnąć sprawę. Doradcy prawni w imieniu Spółki złożyli odpowiedź na zażalenie.

W dniu 28 września 2018 r. Sąd Najwyższy wydał postanowienie, w sprawie z powództwa Emitenta przeciwko Bankowi Millennium S.A., w którym uwzględnił zażalenie Banku Millennium S.A.. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 września 2018 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r. i przekazał sprawę temu sądowi do dalszego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania zażaleniowego.

Pozwany: DSH – Dopravni	Aktualny stan sprawy: 27 maja 2014 r. ERBUD S.A. rozszerzył powództwo o kwotę 22 925 604, 52 zł o zwrot kosztów wykonawstwa	Brak wpływu	Brak wpływu
Stavby, a.s., Brno w	zastępczego. Pozwany pismem z 27 kwietnia 2014 r. a doręczonym 1 lipca 2014 r. wniósł pozew wzajemny na kwotę 5 651 633 zł. 6
Czechach	listopada 2015 r. odbyła się rozprawa. Strony zgodnie wnosiły o
Data złożenia	zniesienie rozprawy celem kontynuowania rozmów ugodowych. Rozmowy ugodowe zakończyły się bez rezultatu. Przesłuchani
pozwu: 14 lutego 2013 r.	zostali wszyscy świadkowie wnioskowani przez Strony. Sąd na zgodny wniosek Stron wyznaczył 30 dniowy termin na
Wartość przedmiotu	sprecyzowanie tezy dowodowej dla biegłego oraz przedstawienie szczegółowych pytań do opinii. W dniu 17 sierpnia spółka CEMEX
sporu: 26 923 644,16	zgłosiła swoje przystąpienie po stronie ERBUD S.A. w charakterze interwenienta ubocznego. Na rozprawie w dniu 12.12.2018 r. sąd
zł	oddalił obie opozycje. ERBUD S.A. wniósł o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem. Po zapoznaniu się z
	pisemnym uzasadnieniem zostanie podjęta decyzja o złożeniu zażalenia. Brak terminu rozprawy.

Pozwany: Kępska S.A. z siedzibą w	Emitent dochodzi od Kępska S.A. zapłaty wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych. Pozwem z 22 kwietnia 2014 r. Emitent wniósł o zasądzenie od Kępska S.A. ww. kwoty.	Utworzono częściowy odpis w oparciu o	Utworzono częściowy odpis w oparciu o
Warszawie Data złożenia pozwu: 22 kwietnia 2014 r.	W toku sprawy zostały przygotowane opinia biegłego sądowego i dwie opinie uzupełniające. Z opinii tych wynika, że Erbud wykonał roboty objęte umową w terminach zmienionych aneksami i porozumieniem dodatkowym.	zdyskontowane przepływy pieniężne	zdyskontowane przepływy pieniężne
Wartość przedmiotu sporu: 9 877 132 zł	Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r., Sąd uwzględnił powództwo o zapłatę i zasądził od Kępska S.A. na rzecz Erbud kwotę 9.877.131,31 zł z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wady robót, na które powoływał się pozwany nie uprawniały go do odstąpienia od umowy oraz, że Erbud należy się wynagrodzenie z tytułu wykonania robót.
	W dniu 6 listopada 2018 r., na skutek apelacji złożonych przez Erbud i Kępska S.A. od wyroku, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem uznał odstąpienie od umowy na generalne wykonawstwo przez Erbud SA za skuteczne, zasądził od Kępska S.A. na rzecz Erbud SA kwotę 4.316.464,11 zł wraz z odsetkami, uchylił do ponownego rozpoznania wyrok w zakresie zasądzonych w nim należności obejmujących kwotę 5.560.667,20 zł oraz oddalił apelacje Stron w pozostałym zakresie. Na wniosek Emitenta Komornik Sądowy prowadzi postępowanie w celu egzekucji prawomocnie zasądzonego na rzecz Erbud świadczenia pieniężnego.
	Jednocześnie, na podstawie uzyskanego tytułu wykonawczego, Emitent wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego części (zabezpieczonej hipotecznie) z prawomocnie zasądzonej kwoty w wysokości 2.901.964,11 zł z nieruchomości przy ul. Kępskiej 8 w Opolu, obciążonej hipoteką przymusową ustanowioną na rzecz Erbud. Postępowanie w tym zakresie prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Opolu.
	W dniu 24 stycznia 2019 r. Komornik Sądowy zawiesił postępowanie na podstawie art. 146 Prawa upadłościowego.
Pozwany: Akademia Muzyczna w Łodzi Data złożenia pozwu: 20 grudnia 2013 r. Wartość przedmiotu sporu: 2 050 515 zł Powództwo wzajemne	Pozew z 20 grudnia 2013 r. o zapłatę wynagrodzenia za wykonane przez Jednostkę Dominującą roboty budowlane wraz z odsetkami oraz odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy. Wartość przedmiotu sporu: 2 051 tys. zł. Strony nie porozumiały się w mediacji, postępowanie jest kontynuowane. W dniu 16.12.2017 r. biegły wydał opinię. Odbyła się również wizja lokalna z udziałem biegłego. Złożona została opinia uzupełniająca, co do które ERBUD S.A. złożył zarzuty, w których podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Z uwagi na zastrzeżenia pozwanej do opinii biegłego powstały opinie uzupełniające nr 4 i nr 5, w których biegły podtrzymał stanowisko z opinii podstawowej. W dniu 20.03.2019 r. Sąd zamknął rozprawę, a w dniu 22.03.2019 r. ogłosił wyrok, w którym: - zasądził na rzecz ERBUD kwotę 1.970.364,40 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 19.12.2013 r. do dnia zapłaty - w pozostałej części powództwo oddalił - zasądził na rzecz ERBUD koszty procesu w kwocie 120.203,57 zł Wyrok nie jest prawomocny.	Utworzono częściowy odpis w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne	Utworzono częściowy odpis w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne
Pozwany: Erbud SA Wartość przedmiotu sporu: 4 135 790,96 zł Data złożenia pozwu: 16 grudnia 2014 r.	20 grudnia 2013 r. ERBUD S.A. wniósł powództwo o zapłatę kwoty 1 895 430,00 zł tytułem wynagrodzenia za wykonane przez Powoda na rzecz Pozwanego roboty budowlane objęte umową nr 694/U/AMŁ/2012 z 20 grudnia 2012 r., z którego to tytułu Powód wystawił Pozwanemu fakturę z 30 lipca 2013 r. oraz o zapłatę kwoty 74 934,40 zł – tytułem należnych Powodowi odsetek ustawowych od kwoty wynagrodzenia naliczonych od dnia wymagalności roszczenia (tj. od dnia 29 sierpnia 2013 r.) do dnia wniesienia pozwu (tj. do dnia 20 grudnia 2013 r.) oraz kwoty 80 150,37 zł – tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie przez Akademię Umowy nr 209/U/AMŁ/11 z dnia 15 września 2011 r., w wyniku	Nie dotyczy	Nie dotyczy

którego ERBUD S.A. poniósł szkodę w postaci zwiększonych

6. NOTY POZOSTAŁE

	kosztów utrzymania budowy przez okres dłuższy niż przewidywała ww. umowa, tj. w okresie 1 czerwca 2013 r.–15 lipca 2013 r. Pozwana Akademia Muzyczna złożyła odpowiedź na pozew . z żądaniem oddalenia powództwa w całości oraz podniosła procesowy zarzut potrącenia kar umownych. Na Postanowieniem z 5 listopada 2015 r. Sąd połączył przedmiotową sprawę ze sprawą z powództwa wzajemnego wytoczonego przez Akademię Muzyczną. Trwają przesłuchania kolejnych świadków. Na wniosek Akademii Muzycznej, prowadzone było postępowanie mediacyjne celem zawarcia ugody. Strony nie porozumiały się w mediacji, postępowanie jest kontynuowane. W dniu 16.12.2017 r. biegły wydał opinię. Odbyła się również wizja lokalna z udziałem biegłego. Złożona została opinia uzupełniająca, co do które ERBUD S.A. złożył zarzuty, w których podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Z uwagi na zastrzeżenia pozwanej do opinii biegłego powstały opinie uzupełniające nr 4 i nr 5, w których biegły podtrzymał stanowisko z opinii podstawowej. W dniu 20.03.2019 r. Sąd zamknął rozprawę, a w dniu 22.03.2019 r. ogłosił wyrok, w którym: - oddalił powództwo Akademii - zasądził na rzecz ERBUD koszty procesu w kwocie 7.217 zł
Pozwany: Platinum Resort Sp. z o.o. Data złożenia pozwu: 3 grudnia 2018 Wartość przedmiotu sporu: 16.301.236,97	Erbud wniósł do Sądu Okręgowego w Szczecinie wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego w kwocie 5.455.851,09 zł z tytułu naliczonej kary umownej za odstąpienie od umowy z 26 stycznia 2017 r. o roboty budowlane na realizację projektu pn. "Budowa kompleksu hotelowego czterogwiazdkowego składającego się z: Trzech budynków hotelowych wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Żeromskiego w Świnoujściu" poprzez obciążenie hipoteką przymusową łączną nieruchomości należących do Platinum Resort Sp. z o.o. Postanowieniem z 19 listopada 2018 r. Sąd udzielił zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej do ksiąg wieczystych w/w nieruchomości, jak również poprzez zajęcie rachunków bankowych Platinum Resort Sp. z o.o.	Nie dotyczy	Nie dotyczy
	3 grudnia 2018 r. Emitent wniósł pozew o zapłatę 16.301.236,97 zł wraz z odsetkami w postępowaniu upominawczym tytułem wynagrodzenia oraz innych roszczeń związanych z realizacją ww. inwestycji wraz z dodatkowym wnioskiem o zabezpieczenie roszczeń.
	Platinum Resort Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu, na które pełnomocnicy Emitenta udzielili odpowiedzi. Do chwili obecnej, Sąd Apelacyjny w Szczecinie nie rozpoznał zażalenia.
	Sąd Okręgowy w Szczecinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania w zwykłym postępowaniu. Pozew został przekazany do doręczenia pozwanemu. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2019r. Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczeniu Erbud S.A. na dalszą kwotę 3,5 mln zł poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości
Pozwany: Nordic Astrum Sp. z o.o. Data złożenia pozwu: 30	Erbud wniósł pozew do Sądu Okręgowego w Łodzi o odpowiedzialność inwestora (pozwanego) za nie wykonanie umowy polegające na braku zapłaty za wykonane roboty budowlane wobec wykonawcy ( powoda) na kwotę 3.716.248,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.	Utworzono odpis aktualizujący	Utworzono odpis aktualizujący
kwietnia 2018 Wartość przedmiotu sporu: 3.716.248,43	W dniu 2 lipca 2018 r. zostało wydane postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia powoda. Na tej podstawie zostało wszczęte przez Komornika Sądowego postępowanie zabezpieczające polegające na zajęciu ruchomości oraz rachunków bankowych Nordic Astrum sp. z o.o. Postępowanie to jest cały czas w toku. Uzyskano historię rachunków bankowych Nordic Astrum sp. z o.o.

6. NOTY POZOSTAŁE

	W dniu 11 lutego 2019 r. doręczono na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Aktualnie sporządzam pismo procesowe ustosunkowujące się do argumentacji zawartej w zażaleniu. Akta powinny zostać przesłane do Sądu Apelacyjnego w Łodzi w celu rozpatrzenia zażalenia. Nie wydano dalszych decyzji procesowych.
	W lipcu 2019 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił zażalenie pozwanego jako bezzasadne. Na dzień 18 oraz 20 listopada 2019 r. w Sądzie Okręgowym w Łodzi zostały wyznaczone kolejno rozprawy w celu gromadzenia materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Pozwany: IMPULS Przedsiębiorstw o- Handlowe Sp. z o.o.	Erbud SA wniósł pozew do Sądu Okręgowego w Poznaniu o zapłatę kwoty 9.202.091,47 zł z odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty i kosztami postępowania z tytułu odszkodowania wynikającego z niewykonania umowy, a także z obowiązku zapłaty przez Pozwanego ceny za zakupione materiały budowlane.	Utworzono częściowy odpis aktualizujący	Utworzono częściowy odpis aktualizujący
Data złożenia pozwu: 12 stycznia 2018	Wyrokiem zaocznym z 2 lipca 2019 r. Sąd I Instancji uwzględnił roszczenia ERBUD S.A. i zasądził dodatkowo kwotę 125.017,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Wyrok nie jest prawomocny.
Wartość przedmiotu sporu: 9.202.092,00
Pozwany: Rejonowy Zarząd Infrastruktury Data złożenia pozwu: 5 kwietnia 2019 Wartość sporu: 1.882.390,43	Erbud SA wraz z Przedsiębiorstwem Wielobranżowym "Ebud Przemysłówka" Sp. z o.o. wniósł 5 kwietnia 2019 r. o zasądzenie od Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Bydgoszczy kwoty 1.882.390,43 zł, na co składa się kwota 1.034.814,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, którą Erbud dochodzi od Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury oraz kwota 847.575,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, którą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Ebud – Przemysłowka" Sp. z o.o. dochodzi od Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Bydgoszczy tytułem wynagrodzenia za wykonane i odebrane prace określone w umowie zawartej przez Powodów jako wykonawców w ramach umowy konsorcjum, którego celem było opracowanie dokumentacji projektowej i wykonanie na jej podstawie budowy oraz przebudowy obiektów w kompleksie wojskowym przy ul. Szubińskiej 105 dla potrzeb Centrum Doktryn i Szkolenia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy. Sąd stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i zarządził wpisanie sprawy do sygnatury ogólnej. 1 sierpnia 2019 r. pełnomocnikom Erbud została doręczona odpowiedź na pozew sporządzona przez Prokuratorię Generalną	Nie dotyczy
	Rzeczpospolitej Polskiej. Brak dalszych terminów i zarządzeń. Przewidywany termin zakończenia postępowania przed Sądem I instancji: 2020 r.

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

6.8. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe obejmują przede wszystkim zobowiązania z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych, otrzymane zaliczki, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązania z tytułu podatków.

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług ujmuje się początkowo w wartości godziwej (odpowiadającej wartości nominalnej), a na dzień bilansowy wycenia według zamortyzowanego kosztu.

Otrzymane zaliczki dotyczą głównie wpłat od kontrahentów z tytułu realizacji umów o kontrakty budowlane i ujmuje się je w wartości nominalnej otrzymanej wpłaty.

Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń ujmuje się w wartości należnej za wykonaną pracę, naliczonej zgodnie z zawartymi umowami.

Zobowiązania z tytułu podatków (w tym podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych) ujmuje się w wysokości kwoty wymagającej zapłaty przez Grupę zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami.

	30-06-2019	31-12-2018
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	312 352	328 807
w tym od podmiotów powiązanych	1 145	1 125
Otrzymane zaliczki	-	177
Zobowiązania finansowe z tytułu	2 000	-
inne	2 000	-
Zobowiązania budżetowe z tytułu:	42 549	54 616
podatku od towarów i usług	23 198	36 791
podatku dochodowego od osób prawnych	4 484	4 597
podatku dochodowego od osób fizycznych	4 329	3 723
ZUS	9 282	8 574
podatku od nieruchomości	114	1
PFRON	163	148
funduszu urlopowego (podatku belgijskiego)	683	638
inne	296	144
Pozostałe zobowiązania	34 206	21 384
z tytułu wynagrodzeń	10 281	9 698
rozliczenia międzyokresowe kosztów	11 983	7 186
inne	11 942	4 500
Razem	391 107	404 984

6.9. WYJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Uzgodnienie zmiany stanu kapitału obrotowego za okres od 01 czerwca do 30 czerwca 2019 r. oraz za okres od 01 czerwca do 30 czerwca 2018 r.

	Zmiana stanu w rachunku przepływów pieniężnych 01.2019-06.2019	Zmiana stanu w rachunku przepływów pieniężnych 01.2018-06.2018
Zmiana stanu rezerw	802	(842)
Zmiana stanu zapasów	(36 092)	(10 103)
Zmiana stanu należności	(121 491)	(49 145)
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów	9 291	(892)
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych	(6 163)	(23 990)
Zmiana stanu kapitału obrotowego	(153 653)	(84 972)

6.10. STRUKTURA GRUPY I INWESTYCJE WE WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA ORAZ TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

Jednostki zależne i zasady konsolidacji: Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera dane Jednostki Dominującej oraz jej jednostek zależnych.

Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli. Sprawowanie kontroli ma miejsce wtedy, gdy Jednostka Dominująca z tytułu swojego zaangażowania w jednostkę, w którą dokonała inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe, lub gdy ma prawa do zmiennych wyników finansowych, oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych wyników finansowych poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie Jednostki Dominującej, w oparciu o spójne zasady rachunkowości. W przypadku utraty kontroli nad jednostką zależną zysk lub strata z transakcji skutkującej utratą kontroli ujmowane są w rachunku wyników.

Rozliczenia nabycia przedsięwzięć dokonuje się metodą nabycia. W metodzie tej możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i zobowiązania wycenia się w wartości godziwej na dzień przejęcia. Zapłatę przekazaną w transakcji połączenia jednostek gospodarczych wycenia się w wartości godziwej przekazanych przez Grupę aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez Grupę w zamian za przejęcie kontroli nad jednostką przejmowaną. Koszty związane z przejęciem ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. Nadwyżka ceny przejęcia oraz udziałów niekontrolujących wycenianych w wartości godziwej nad wartością godziwą przejętych aktywów netto, z uwzględnieniem wyjątków wymienionych w MSSF 3, stanowi wartość firmy.

Wspólne przedsięwzięcia Grupa ujmuje metodą praw własności.

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

Struktura Grupy

Na dzień 30 czerwca 2019 roku w skład Grupy wchodzi Jednostka dominująca Erbud S.A. oraz jednostki zależne, konsolidowane metodą pełną.

Szczegółowe informacje na temat struktury Grupy zawarte zostały w poniższych tabelach.

		Udział Jednostki Dominującej w kapitale (równy posiadanym prawom głosu)
Lp.	Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	30-06-2019	31-12-2018
	Udziały posiadane bezpośrednio
1	Erbud International Sp. z o.o.	Toruń	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
2	Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo - Inżynieryjnego S.A.	Toruń	Budownictwo drogowe	90,00%	90,00%
3	Erbud Operations Sp. z o.o.	Rzeszów	Usługi budowlane	100,00%	93,00%
4	Erbud Construction Sp. z o.o. *	Toruń	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
5	Erbud Industry Sp. z o.o.	Toruń	Usługi Inżynieryjne	100,00%	100,00%
6	GWI GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	97,86%	97,86%
7	Erbud Shared Services Sp. z o.o.	Warszawa	Usługi wsparcia	100,00%	100,00%
8	Erbud Holding GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi zarządzania	100,00%	100,00%
9	Hebud Sp. z o.o.	Mińsk, Białoruś	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
10	Toruńska Sportowa w likwidacji Sp. z o.o.*	Toruń	Usługi sportowe, rozrywkowe i rekreacyjne	39,00%	39,00%
11	JV WMER Matoc Poland Sp.z o.o	Warszawa	Usługi budowlane	50,00%	100,00%

*Spółki nieujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym ze względu na nieistotność.

			Udziały Jednostki Dominującej pośredniego szczebla (odpowiadający posiadanym prawom głosu)

Lp.	Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	30-06-2019	31-12-2018
	Udziały posiadane pośrednio
1	Erbud Industry Centrum Sp. z o.o.	Łódź	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	99,01%	99,01%
2	Erbud Industry Pomorze Sp. z o.o.	Gdańsk	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	100,00%	100,00%
3	Erbud Industry Południe Sp. z o.o.	Będzin	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	99,29%	99,29%
4	PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse Ost GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	43,35%	43,35%
5	PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse West GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	43,35%	43,35%
6	Efektywność Energetyczna dla Polski Sp.z o.o.	Szczecin	Usługi doradztwa	0,00%	50,00%
7	Erbud Beteiligungs GmbH	Dusseldorf, Niemcy	celowa	100,00%	100,00%
8	IVT Weiner + Reimann GmbH	Oberhausen, Niemcy	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	100,00%	100,00%
9	IVT Menzenbach GmbH	Oberhausen, Niemcy	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	100,00%	100,00%
10	PflegeQuatier Düren GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	43,35%	43,35%

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE

Transakcje z podmiotami powiązanymi

Poniższe tabele przedstawiają łączne kwoty transakcji zawartych przez jednostkę dominującą z podmiotami powiązanymi za okres zakończony dnia 30 czerwca 2019 oraz na dzień 31 grudnia 2018 roku:

		30-06-2019		31-12-2018
		Wspólne przedsięwzięcia	Inna relacja	Razem	Wspólne przedsięwzięcia	Inna relacja	Razem
Nota 5.1.2.	Należności z tytułu dostaw i usług	1 870	63	1 933	1 819	42	1 861
	Udzielone pożyczki	-	-	-	-	-	-
	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	1 144	-	1 144	1 126	-	1 126
	Przychody ze sprzedaży	-	-	-	-	-	-

6.11. ZDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO

Zarząd ERBDU S.A. informuje, że w dniu 30 sierpnia 2019r. powziął informację o sprzedaży inwestycji developerskiej Dom spokojnej starości w Düren przez Pflegequartier Düren GmbH z siedziba w 40549 Düsseldorfie – podmiot zależny w 51% od GWI GmbH (spółki zależnej od ERBUD S.A.) na niżej wymienionych warunkach:

Data sprzedaży 30.08.2019
Sprzedający : Pflegequartier Düren GmbH z siedziba w 40549 Düsseldorfie, Hansaallee 247b (51% udziałów w spółce posiada GWI GmbH)
Kupujący : Corpus Sireo Health Care IV SICAV-FIS, 4a, rue Albert Borschette, L 1246 Luxemburg
Przedmiot umowy: centrum spokojnej starości domy A(dom spokojnej starości), B(39 mieszkań z opieka) i C (opieka dzienna, 2 grupy opieki i 8 mieszkań z opieka), Neue Jülicher Straße, 52353 Düren
Cena 26.100.000,00 EUR (114.432.840,00 PLN po średnim kursie NBP z dnia 30 sierpnia 2019 r. 4,3844)
Ostateczne rozliczenie finansowe nastąpi po wybudowaniu obiektu i jego przejęciu przez Kupującego tj. 2020r.

Podpisy Członków Zarządu

Józef Zubelewicz /Członek Zarządu/ Dariusz Grzeszczak /Członek Zarządu/

Agnieszka Głowacka /Członek Zarządu/

Mariola Zielińska /Osoba odpowiedzialna za prowadzenie ksiąg rachunkowych/

Warszawa, 04 września 2019 roku

AI assistant

Erbud S.A. — Interim / Quarterly Report 2019

5602_rns_2019-09-05_ff4d348b-07b1-4568-b795-12101dab0830.pdf

GRUPA KAPITAŁOWA ERBUD

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

PODSTAWOWE DANE W PRZELICZENIU NA EURO

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1. WPROWADZENIE

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

Stwierdzenie o zgodności z MSSF

Kontynuacja działalności

Wycena do wartości godziwej

Przeliczanie pozycji w walutach obcych

1.3. NOWE STANDARDY

Nowy MSSF 16 "Leasing"

1.3.1. Opublikowane standardy i interpretacje, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w Unii Europejskiej

a) MSSF 17 "Umowy ubezpieczeniowe"

b) Roczne zmiany do MSSF 2015 - 2017

c) MSR 19 "Świadczenia pracownicze"

d) Zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF

e) MSSF 3 "Połączenia przedsięwzięć"

f) MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" oraz MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów"

g) Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami

h) MSSF 14 "Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe"

2. KONTRAKTY BUDOWLANE

2.1. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE

Wartość Umowy to 67,2 mln PLN netto.

3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE

3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

Kapitał podstawowy

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE

3.2. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

Kowenanty

3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI

3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU

3.5. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA

3.6. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

3.7. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.1. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.2. OPODATKOWANIE

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. Noty objaśniające do sprawozdania z całkowitych dochodów

5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

5.1.1.AKTYWA FINANSOWE

5.1.2.AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI

5.2. POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE

5.3. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

5.3.1.RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE

5.3.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH

5.3.3. RYZYKO KREDYTOWE

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności z tytułu kontraktów budowlanych

5.3.4.RYZYKO PŁYNNOŚCI

6. NOTY POZOSTAŁE

6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2019 (w tys. zł, chyba że podano inaczej)

6. NOTY POZOSTAŁE

Prawo do użytkowania aktywów w leasingu, zobowiązania leasingowe

6.2. WARTOŚĆ FIRMY

6.3. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych

Utrata wartości firmy

Utrata wartości firmy

6.4. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE

6.5. POZOSTAŁE AKTYWA

6.6. REZERWY

Rezerwy na naprawy gwarancyjne

Rezerwa na krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia

Rezerwy na sprawy sądowe i sporne

Rezerwy na sprawy sądowe i odszkodowania

6.7. SPRAWY SPORNE

Sprawy wytoczone przez Spółkę

6. NOTY POZOSTAŁE

Erbud S.A. Interim / Quarterly Report 2019