Erbud S.A. — Audit Report / Information 2021

Apr 7, 2022

2594006DOIYZFLCUVQ09 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2020 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 0 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 1 SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 DZIAŁALNOŚĆ KONTYNUOWANA Nota 4.2.-4.3. Przychody ze sprzedaży dóbr i usług 1 303 612 1 131 739 Nota 4.2., 4.4. Koszty sprzedanych dóbr i usług 1 234 383 1 061 552 Zysk brutto ze sprzedaży 69 229 70 187 Nota 4.4. Koszty sprzedaży 5 847 - Nota 4.4. Koszty ogólnego zarządu 59 800 60 149 Nota 4.6. Pozostałe przychody operacyjne 6 298 4 239 Nota 4.7. Wynik na sprzedaży akcji jednostki zależnej 186 205 - Nota 4.6. Pozostałe koszty operacyjne 1 844 4 222 Nota 4.2. Odwrócenie utraty/(utrata ) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami (5 347) 2 273 Nota 4.2. Zysk z działalności operacyjnej 188 894 12 328 Nota 4.7. Przychody finansowe 37 062 24 842 Nota 4.7. Koszty finansowe 9 456 8 996 Nota 4.2. Zysk brutto 216 500 28 174 Nota 4.8. Podatek dochodowy 38 764 866 Zysk netto 177 736 27 308 Całkowity dochód 177 736 27 308 Podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję (w zł) 14,45 2,14 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 2 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 2021 2020 AKTYWA 897 133 670 951 Nota 6.1. Wartości niematerialne 1 709 2 996 Nota 6.1. Rzeczowe aktywa trwałe 54 341 16 754 Nota 5.1. Aktywa finansowe 13 448 716 Nota 6.10 Pozostałe aktywa trwałe 103 588 112 015 Nota 4.8. Aktywa z tytułu podatku odroczonego 25 325 16 086 Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje 13 190 9 611 Aktywa trwałe 211 601 158 178 Nota 6.3. Zapasy 1 415 298 Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje 13 272 19 360 Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 98 801 107 346 Nota 6.4. Należności z tytułu dostaw i usług 313 840 234 373 Nota 6.4. Pozostałe należności 22 060 20 775 Nota 5.1. Aktywa finansowe 16 302 12 941 Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 198 931 102 759 Nota 3.8. Środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT 16 922 11 293 Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 3 989 3 628 Aktywa obrotowe 685 532 512 773 PASYWA 897 133 670 951 Nota 3.1. Kapitał podstawowy 1 240 1 240 Nota 3.1. Akcje własne (70 000) - Kapitał zapasowy 205 140 202 832 Kapitał rezerwowy 42 540 17 540 Zyski zatrzymane 150 703 275 Kapitał własny 329 623 221 887 Nota 3.2.-3.5. Zadłużenie 112 572 5 812 Nota 6.6. Rezerwy 812 976 Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje - 588 Zobowiązania długoterminowe 113 384 7 376 Nota 3.2.-3.5. Zadłużenie 8 795 81 681 Nota 6.6. Rezerwy 22 874 20 408 Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje 110 000 109 333 Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - pasywa 116 379 86 359 Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 161 982 124 147 Nota 6.8. Pozostałe zobowiązania 34 096 19 760 Zobowiązania krótkoterminowe 454 126 441 688 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3 ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2020 oraz za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2021 Kapitał podstawowy Akcje własne Kapitał zapasowy Kapitał rezerwowy Straty/zyski zatrzymane Razem Stan na 1 stycznia 2020 r. 1 281 - 219 266 11 103 (20 596) 211 054 Wynik netto za okres - - - - 27 308 27 308 Całkowite dochody - - - - 27 308 27 308 Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego - - - 6 437 (6 437) - Nabycie akcji własnych (41) - (16 434) - - (16 475) Stan na 31 grudnia 2020 r. 1 240 - 202 832 17 540 275 221 887 Stan na 1 stycznia 2021 r. 1 240 - 202 832 17 540 275 221 887 Wynik netto za okres - - - - 177 736 177 736 Całkowite dochody - - - - 177 736 177 736 Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego - - 2 308 25 000 (27 308) - Nabycie akcji własnych - (70 000) - - - (70 000) Stan na 31 grudnia 2021 r. 1 240 (70 000) 205 140 42 540 150 703 329 623 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4 SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ Wynik brutto 216 500 28 174 Nota 4.2. Amortyzacja 8 900 6 311 Nota 4.7. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych 297 (419) Nota 4.7. Dywidendy i odsetki (21 005) (15 770) Nota 6.9. Pozostałe korekty niepieniężne (14 484) (162) Nota 4.7. Wynik na sprzedaży akcji jednostki zależnej (186 205) - (Zapłacony)/zwrócony podatek dochodowy (41 839) 8 186 Nota 6.9. Zmiana stanu kapitału obrotowego 2 635 65 678 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (35 201) 91 998 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ Nota 5.1.2. Wpływy z tytułu spłat udzielonych pożyczek 77 043 7 459 Wpływy z dywidendy 29 685 18 336 Wpływy pozostałe 830 157 Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych (41 735) (4 115) Nota 5.1.2. Wydatki z tytułu udzielonych pożyczek (93 767) (10 000) Wydatki na nabycie udziałów w spółkach (5) - Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (27 949) 11 837 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ Nota 3.2. Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - kredyty i pożyczki 31 200 15 000 Nota 4.7. Wpływy ze sprzedaży akcji spółki zależnej 200 309 - Nota 3.4. Emisja dłużnych papierów wartościowych 75 000 - Nota 3.2. Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia kredytowego - kapitał (19 801) (30 189) Nota 3.2. Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia leasingowego - kapitał (1 699) (1 424) Nota 3.2. Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia - odsetki (3 687) (3 573) Nota 3.1. Nabycie akcji własnych (70 000) (16 475) Nota 3.4. Wykup dłużnych papierów wartościowych (52 000) - Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej 159 322 (36 661) PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO 96 172 67 174 Środki pieniężne na początek okresu 102 759 35 585 Środki pieniężne na koniec okresu 198 931 102 759 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5 1. INFORMACJE OGÓLNE -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7 1.1. WPROWADZENIE ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------7 1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA ---------------------------------------------------------------------------------------------------------9 1.3. ZASTOSOWANIE NOWYCH I ZMIENIONYCH STANDARDÓW I INTERPRETACJI ------------------------------------ 10 2. KONTRAKTY BUDOWLANE ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 13 2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH --------------------------------------------------- 15 2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE -------------------------- 15 2.3. UZGODNIENIE KWOT Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH ----------------------- 16 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE --------------------------------------------------------------------------------------------- 18 3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 18 3.2. ZADŁUŻENIE NETTO ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 21 3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK -------------------------------------------------------------------------- 22 3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI ------------------------------------------------------------------- 24 3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU ---------------------------------------------------------------------------------------------- 24 3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA ------------------------------- 25 3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE ------------------------------------------------------------------------------------- 25 3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY -------------------------------------------------------------------------------------- 26 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW -------------------------------------------------- 27 4.1. ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKÓW ------------------------------------------------------------------------------------------ 27 4.2. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE -------------------------------------------------------------------------------------------------- 28 4.3. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 31 4.4. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 31 4.5. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH -------------------------------------------------------------------------------------- 32 4.6. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE ------------------------------------------------------------------------ 32 4.7. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE -------------------------------------------------------------------------------------------- 33 4.8. OPODATKOWANIE --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 33 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM ----------------------------------------------------- 36 5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE --------------------------------------------------------------------------------------- 36 5.1.1. AKTYWA FINANSOWE---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 38 5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI ----------------------------------------------------------------------- 39 5.2. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM -------------------------------------------------------------------------- 40 5.2.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE ---------------------------------------------------------------------------- 40 5.2.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH ----------------------------------------------------------- 42 5.2.3. RYZYKO KREDYTOWE --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 43 5.2.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- 44 6. NOTY POZOSTAŁE------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 46 6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 46 6.1.1. KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 49 6.2. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH --------------------------------------------------------------------------------- 50 6.3. ZAPASY ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 50 6.4. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE ------------------------------------- 51 6.5. POZOSTAŁE AKTYWA ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 53 6.6. REZERWY -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 53 6.7. SPRAWY SPORNE --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 55 6.7.1. Istotne postępowania w których Emitent jest powodem ------------------------------------------------------------------- 55 6.7.2. Istotne postępowania w których Emitent jest pozwanym ----------------------------------------------------------------- 57 6.8. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE ------------------------------ 58 6.9. WYJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ------------------------------------------------- 58 6.10. STRUKTURA GRUPY ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 59 6.11. TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI -------------------------------------------------------------------------------- 63 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6 W Sprawozdaniu Finansowym można zauważyć ikony, które reprezentują następujące: Polityki rachunkowości Szacunki Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 1. INFORMACJE OGÓLNE 7 1. INFORMACJE OGÓLNE 1.1. WPROWADZENIE Erbud Spółka Akcyjna jest spółką akcyjną powstałą z przekształcenia z Erbud spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zarejestrowaną 29.11.2006 w Sądzie Rejonowym dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000268667 z siedzibą w Polsce, w Warszawie, ul. Franciszka Klimczaka 1. Erbud Spółka z o.o. została założona 28.08.1990 roku, zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 8.08.2001 roku pod numerem 0000034299. Głównym przedmiotem działalności Spółki są usługi w zakresie ogólnego kubaturowego budownictwa lądowego (PKD 4521A). Spółka jest jednostką Dominującą w Grupie Kapitałowej Erbud S.A oraz sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Erbud S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 1. INFORMACJE OGÓLNE 8 Erbud International (dawniej Erbud Operations Sp. z o. o.) 100% Grupa ONDE S.A. (dawniej PBDI S.A.) 60,7% Erbud Construction Sp. z o. o. 100% Grupa Erbud Industry Sp. z o .o. 100% Grupa MOD21 GmbH (dawniej:Grupa GWI GmbH) 100% Erbud Shared Services Sp. z o. o. 100% Grupa Erbud Holding GmbH 100% JV WMER Matoc Poland Sp. z o. o. 50% JV PABC Sp. z o. o. 100% MOD21 Sp. z o. o. 100% Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. 43% Szczegółową strukturę Grupy zamieszczono w Nocie 6.10. Powyższa grafika pokazuje udział Erbud S.A. w poszczególnych spółkach z GK Erbud S.A. na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 1. INFORMACJE OGÓLNE 9 1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA Stwierdzenie o zgodności z MSSF Sprawozdanie finansowe Spółki zakończone 31 grudnia 2021 r. sporządzone zostało zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską, i obowiązującym na dzień 31 grudnia 2021 roku. Jednostkowe sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych („PLN”), a wszystkie wartości podane są w tysiącach złotych. Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, z wyjątkiem pochodnych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej. Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd w dniu 04 kwietnia 2022 r. Kontynuacja działalności Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Spółkę w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszych sprawozdań finansowych nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Spółkę. Wpływ COVID-19 Spółka nie odnotowała istotnego wpływu COVID-19 na bieżącą działalność. Realizowane kontrakty budowlane przebiegały zgodnie z założonymi harmonogramami, nie odnotowano również kar za opóźnienia w realizacji projektów. Dodatkowe koszty spowodowane zapewnieniem pracownikom niezbędnego bezpieczeństwa nie były istotne i nie wpłynęły istotnie na wyniki Spółki w roku 2021. Pandemia koronawirusa nie przełożyła się na pogorszenie płynności, a Spółka przez cały rok utrzymywała stabilne, wysokie saldo środków pieniężnych, terminowo regulując swoje zobowiązania. Spółka nie odnotowała również zmian w odzyskiwalności należności, które były regulowane przez klientów na bieżąco, bez istotnych opóźnień. Wycena do wartości godziwej W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania, Spółka bierze pod uwagę właściwości danego składnika aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku biorą te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny. Spółka klasyfikuje zasady pomiaru wartości godziwej wykorzystując hierarchię wartości godziwej, odzwierciedlającą wagę danych źródłowych wykorzystywanych do wyceny, zgodną z zapisami MSSF 13. Na poszczególne dni bilansowe Spółka nie posiada pozycji wycenianych do wartości godziwej lecz ujawnia wartość godziwą w odniesieniu do pozycji wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Przeliczanie pozycji w walutach obcych Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym jednostka prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”). Walutą funkcjonalną Spółki i walutą prezentacji sprawozdań finansowych jest złoty polski („PLN”). Transakcje w walutach obcych wykazuje się w księgach na moment początkowego ujęcia w wartości przeliczonej na złote według kursu średniego NBP z dnia transakcji. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej, są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 1. INFORMACJE OGÓLNE 10 1.3. ZASTOSOWANIE NOWYCH I ZMIENIONYCH STANDARDÓW I INTERPRETACJI W niniejszym sprawozdaniu finansowym zastosowano po raz pierwszy następujące nowe standardy oraz zmiany do obowiązujących standardów, które weszły w życie w 2021 r.: a) Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 oraz MSSF 16 związane z reformą IBOR W odpowiedzi na oczekiwaną reformę stóp referencyjnych (reforma IBOR) Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała drugą część zmian do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 i MSSF 16, które mają zastosowanie od 1 stycznia 2021 r. Zmiany odnoszą się do kwestii księgowych, które pojawią się w momencie, gdy instrumenty finansowe oparte na IBOR przejdą na nowe stopy procentowe. Zmiany wprowadzają szereg wytycznych i zwolnień, w szczególności praktyczne uproszczenie w przypadku modyfikacji umów wymaganych przez reformę, które będą ujmowane poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej, zwolnienie z obowiązku zakończenia rachunkowości zabezpieczeń, tymczasowe zwolnienie z konieczności identyfikacji komponentu ryzyka, a także obowiązek zamieszczenia dodatkowych ujawnień. Powyższa zmiana nie miała wpływu na Spółkę z uwagi na fakt, że utrzymywane instrumenty finansowe oprocentowane stopą zmienną są oprocentowane w oparciu o WIBOR. b) Zmiana do MSSF 4: Zastosowanie MSSF 9 „Instrumenty finansowe” Zmiana do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” odracza zastosowanie standardu MSSF 9 „Instrumenty finansowe” do dnia 1 stycznia 2023 r., do momentu rozpoczęcia obowiązywania MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, stosowanie tego standardu jest odroczone do 2023r. c) Zmiany do MSSF 16 „Leasing” W związku z pandemią koronawirusa (COVID-19), w 2020 r. wprowadzono zmianę do standardu MSSF 16, która umożliwiła zastosowanie uproszczenia w zakresie oceny, czy zmiany w umowach leasingowych wprowadzone w czasach pandemii stanowią modyfikacje leasingu. W rezultacie leasingobiorcy mogli skorzystać z uproszczenia polegającego na niestosowaniu wytycznych MSSF 16 dotyczących modyfikacji umów leasingowych. Ponieważ zmiana ta dotyczyła redukcji w opłatach leasingowych należnych do dnia 30 czerwca 2021 r. i wcześniej, stąd w marcu 2021 r. Rada wydłużyła dostępność praktycznego rozwiązania dotyczącego ulg w płatnościach leasingowych do czerwca 2022 r. Zmiana obowiązuje od 1 kwietnia 2021 r. z możliwością jej wcześniejszego zastosowania. Zmiana ta nie ma istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Spółki. Opublikowane standardy i interpretacje, które jeszcze nie obowiązują i nie zostały wcześniej zastosowane przez Spółkę. W niniejszym sprawozdaniu finansowym Spółka nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu następujących opublikowanych standardów, interpretacji lub poprawek do istniejących standardów przed ich datą wejścia w życie: a) MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17 MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” został wydany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 18 maja 2017 r., natomiast zmiany do MSSF 17 opublikowano 25 czerwca 2020 r. Nowy zmieniony standard obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” zastąpi obecnie obowiązujący MSSF 4, który zezwala na różnorodną praktykę w zakresie rozliczania umów ubezpieczeniowych. MSSF 17 zasadniczo zmieni rachunkowość wszystkich podmiotów, które zajmują się umowami ubezpieczeniowymi i umowami inwestycyjnymi. Spółka zastosuje MSSF 17 po jego zatwierdzeniu przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 1. INFORMACJE OGÓLNE 11 b) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” Rada opublikowała zmiany do MSR 1, które wyjaśniają kwestię prezentacji zobowiązań jako długo- i krótkoterminowe. Opublikowane zmiany obowiązują dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, zmiana ta nie została jeszcze zatwierdzona przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. c) Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” Opublikowane w maju 2020 r. zmiany do standardu mają na celu zaktualizowanie stosownych referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF, nie wprowadzając zmian merytorycznych dla rachunkowości połączeń przedsiębiorstw. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. d) Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” Zmiana wprowadza zakaz korygowania kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych o kwoty uzyskane ze sprzedaży składników wyprodukowanych w okresie przygotowywania rzeczowych aktywów trwałych do rozpoczęcia funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami kierownictwa. Zamiast tego jednostka rozpozna ww. przychody ze sprzedaży i powiązane z nimi koszty bezpośrednio w rachunku zysków i strat. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2022 r. lub po tej dacie. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. e) Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” Zmiany do MSR 37 dostarczają wyjaśnień odnośnie do kosztów, które jednostka uwzględnia w analizie, czy umowa jest kontraktem rodzącym obciążenia. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2022 r. lub po tej dacie. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. f) Roczne zmiany do MSSF 2018 - 2020 “Roczne zmiany MSSF 2018-2020” wprowadzają zmiany do standardów: MSSF 1 „Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy”, MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 41 „Rolnictwo” oraz do przykładów ilustrujących do MSSF 16 „Leasing”. Poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardów w zakresie ujmowania oraz wyceny. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. g) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz wytyczne Rady MSSF w zakresie ujawnień dotyczących polityk rachunkowości w praktyce Zmiana do MSR 1 wprowadza wymóg ujawniania istotnych informacji dotyczących zasad rachunkowości, które zostały zdefiniowane w standardzie. Zmiana wyjaśnia, że informacje na temat polityk rachunkowości są istotne, jeżeli w przypadku ich braku, użytkownicy sprawozdania finansowego nie byliby w stanie zrozumieć innych istotnych informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym. Ponadto, dokonano również zmian wytycznych Rady w zakresie stosowania koncepcji istotności w praktyce, aby zapewnić wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności do ujawnień dotyczących zasad rachunkowości. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. h) Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” W lutym 2021 r. Rada opublikowała zmianę do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” w zakresie definicji wartości szacunkowych. Zmiana do MSR 8 wyjaśnia, w jaki sposób jednostki powinny odróżniać zmiany zasad rachunkowości od zmian wartości szacunkowych. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 1. INFORMACJE OGÓLNE 12 i) Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” Zmiany do MSR 12 precyzują, w jaki sposób rozliczać podatek odroczony od transakcji takich jak leasing i zobowiązania z tytułu wycofania z eksploatacji. Przed zmianą do standardu istniały niejasności co do tego, czy zwolnienie dotyczące ujmowania podatku odroczonego rozpoznanego po raz pierwszy miało zastosowanie do tego typu transakcji, tj. w przypadku których ujmowane są zarówno aktywa, jak i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego. Wprowadzone zmiany do MSR 12 wyjaśniają, że zwolnienie nie ma zastosowania oraz, że jednostki są zobowiązane do ujmowania podatku odroczonego od takich transakcji. Zmiany nakładają na spółki obowiązek ujmowania podatku odroczonego od transakcji, które w momencie początkowego ujęcia powodują powstanie jednakowych różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu i odliczeniu. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. j) Zmiana do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” Zmiana ta dotyczy wymogów przejściowych w związku z zastosowaniem po raz pierwszy MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. Zmiana wprowadza możliwość poprawy użyteczności informacji dla inwestorów na temat pierwszego zastosowania nowego standardu. Zmiana dotyczy wyłącznie przejścia ubezpieczycieli na nowy standard, nie ma wpływu na żadne inne wymogi zawarte w MSSF 17. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. k) MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe” Standard ten pozwala jednostkom, które sporządzają sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF po raz pierwszy (z dniem 1 stycznia 2016 r. lub po tej dacie), do ujmowania kwot wynikających z działalności o regulowanych cenach, zgodnie z dotychczas stosowanymi zasadami rachunkowości. Dla poprawienia porównywalności, z jednostkami które stosują już MSSF i nie wykazują takich kwot, zgodnie z opublikowanym MSSF 14 kwoty wynikające z działalności o regulowanych cenach, powinny podlegać prezentacji w odrębnej pozycji zarówno w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, jak i w rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów. Decyzją Unii Europejskiej MSSF 14 nie zostanie zatwierdzony. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. l) Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem, a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami Zmiany rozwiązują problem aktualnej niespójności pomiędzy MSSF 10, a MSR 28. Ujęcie księgowe zależy od tego, czy aktywa niepieniężne sprzedane lub wniesione do jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia stanowią „biznes” (ang. business). W przypadku, gdy aktywa niepieniężne stanowią „biznes”, inwestor wykazuje pełny zysk lub stratę na transakcji. Jeżeli zaś aktywa nie spełniają definicji biznesu, inwestor ujmuje zysk lub stratę tylko w zakresie części stanowiącej udziały innych inwestorów. Zmiany zostały opublikowane 11 września 2014 r. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, zatwierdzenie tej zmiany jest odroczone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Spółkę. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 2. KONTRAKTY BUDOWLANE 13 2. KONTRAKTY BUDOWLANE Spółka podpisuje umowy w cenach stałych na realizację kontraktów budowlanych głównie w zakresie budowy mieszkań (w tym całych osiedli), hoteli, obiektów SPA, centrów handlowych, farm wiatrowych, elektrowni, hal produkcyjnych, autostrad. Niektóre umowy z Klientami zawierają również element zmienny wynagrodzenia w postaci kar, które mogą być nałożone na Spółkę, np. w przypadku opóźnień realizacji kontraktu. Element zmiennego wynagrodzenia koryguje cenę transakcji oraz kwotę ujmowanych przychodów, tj. Spółka ujmuje w cenie transakcyjnej część lub całość kwoty wynagrodzenia zmiennego tylko w takim zakresie, w jakim jest wysoce prawdopodobne, że nie nastąpi znaczące odwrócenie skumulowanej kwoty ujętych przychodów, gdy niepewność związana ze zmiennością zostanie rozstrzygnięta. Do oszacowania wartości wynagrodzenia zmiennego Spółka korzysta z metody wartości oczekiwanej do oszacowania wynagrodzenia zmiennego. Historycznie, Spółka nie ponosiła kar od swoich odbiorców oraz na żaden z dni bilansowych nie wystąpiły przesłanki do rozpoznania kar na realizowanych kontraktach. Wszelkie zmian umowy (zmiany zakresu umowy, ceny lub obu tych składników) ujmuje się jako kumulatywną korektę przychodów. Ze względu na specyfikę kontraktów budowlanych oraz usług świadczonych przez Spółkę, we wszystkich umowach o roboty budowlane Spółka identyfikuje tylko jeden obowiązek świadczenia, do którego alokowana jest cała wartość wynagrodzenia. Przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych Spółka rozpoznaje w czasie w miarę postępu stopnia wykonywanych prac. Spółka dokonuje pomiaru stopnia wykonania kontraktu stosując metodę opartą na wynikach, tj. ustala wartość przychodów i kosztów z wykonania kontraktów budowlanych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego proporcjonalnie do stopnia realizacji danego kontraktu w drodze oceny osiągniętych wyników i etapów prac. Od otrzymanych w ten sposób wielkości Spółka odlicza przychody i koszty, które wpłynęły na wynik finansowy w latach ubiegłych, uzyskując przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych dotyczące bieżącego okresu. Zmiana szacunku stopnia zaawansowania realizacji umowy traktowana jest jako zmiana szacunku i wpływa na kwotę ujętego przychodu w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku stopnia zaawansowania. Jeżeli stopień zaawansowania niezakończonej usługi (w tym budowlanej) lub przewidywany, całkowity koszt jej wykonania nie może być na dzień bilansowy ustalony w sposób wiarygodny, to przychód ustalany jest w wysokości poniesionych w danym okresie sprawozdawczym kosztów, nie wyższych jednak od kosztów, których pokrycie w przyszłości przez zamawiającego jest oczekiwane. Drugostronnie, wyniki wyceny (tj. ustalenia przychodów i kosztów metodą stopnia zaawansowania) ujmowane są jako „Wycena kontraktów budowlanych – aktywa (lub pasywa)”. Salda aktywów z tytułu kontraktów budowlanych wynikające z nadwyżki przychodu rozpoznanego metodą opartą na wynikach nad przychodem zafakturowanym, są obejmowane odpisem z tytułu utraty wartości, wyliczanym analogicznie jak dla należności handlowych nieprzeterminowanych. Wszystkie powyżej opisane aktywa z tytułu kontraktów budowlanych znajdują się w Poziomie 2 modelu utraty wartości i stosuje się do wyliczenia odpisu z tytułu utraty wartości tych aktywów uproszczone podejście na bazie matrycy (analogicznie jak dla należności handlowych). Z uwagi na sposób rozpoznawania sald z tytułu aktywów z tytułu kontraktów budowlanych, nie podlegają one wiekowaniu i są traktowane w całości jako bieżące, nieprzeterminowane. Fakturowanie prac wykonywanych w ramach realizacji kontraktów budowlanych odbywa się zgodnie z harmonogramem określonym w umowie. Przychody zafakturowane Spółka ujmuje w linii „Należności z tytułu dostaw i usług ” (Nota 6.4.). Kontrahenci w ramach kontraktów budowlanych podpisywanych ze Spółką zatrzymują część zapłat jako gwarancje dobrego wykonania umowy. Kwoty te ujmowane są jako „Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje” (Nota 2.2.) i podlegają zwrotowi najczęściej po zakończeniu projektu lub po zakończeniu okresu gwarancji. Do realizacji prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Spółka angażuje podwykonawców. Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako „Zobowiązania z tytułu dostaw i usług” (Nota 6.8.). Zatrzymane przez Spółkę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Spółka ujmuje w pozycji „Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje” (Nota 2.2.). Podział przychodów na przychody rozpoznawane w czasie i punkcie w czasie został zaprezentowany w Nocie 4.2. W związku z realizacją kontraktów budowlanych i różnicą w momencie ujmowania przychodów i kosztów na potrzeby księgowe i podatkowe, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ujmuje się aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego – patrz Nota 4.8. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 2. KONTRAKTY BUDOWLANE 14 Zastosowanie metody opartej na wynikach do ujmowania przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych wymaga szacunku w odniesieniu do określenia stopnia realizacji prac na danym kontrakcie, tj. obmiaru wykonanych prac na dzień bilansowy. Fizycznego obmiaru, służącego określaniu stopnia realizacji umowy, dokonują pracownicy budowy. Pomiar dokonywany jest odrębnie dla poszczególnych zakresów prac, tj. elementów lub etapów realizowanego kontraktu, według przypisanych im mierników (głównie m 2 , kg i szt.). W Spółce funkcjonują stosowne procesy kontroli służące zapewnieniu, że kalkulacja realizacji wyników danego projektu odbywa się w oparciu o bieżące i wiarygodne szacunki dotyczące obmiaru, podlegające weryfikacji i akceptacji przez wyznaczone do tego procesu osoby. Wykonany przez pracowników budowy obmiar podlega weryfikacji przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa, a następnie dodatkowo przez komórkę audytu wewnętrznego Spółki. Spółka prowadzi ewidencję realizowanych projektów – umów o kontrakty budowlane w systemie wewnętrznym służącym do zarządzania projektami. Informacje dotyczące danego kontraktu, w tym stopnia jego realizacji, są wprowadzane do systemu przez kierownika kontraktu/budowy, a następnie zatwierdzane przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa. Budżety poszczególnych kontraktów podlegają w ciągu roku formalnemu procesowi aktualizacji w oparciu o bieżące informacje w ciągu roku i są zatwierdzane przez Zarząd. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu aktualizowana jest na bieżąco, tj. zmiany zakresu kontraktu znajdują odzwierciedlenie w prowadzonym przez Spółkę systemie wewnętrznym od razu po tym, jak zostaną wynegocjowane przez Spółkę z klientem. Spółka tworzy rezerwy na kontrakty z ujemną marżą w momencie zidentyfikowania przesłanek, że dany realizowany kontrakt budowlany zamknie się ze stratą. Rezerwy tworzone są w koszty danego okresu w pełnej wartości prognozowanej straty na danym kontrakcie i są wykazywane w bilansie w linii „Rezerwy” (Nota 6.6.). Spółka udziela swoim odbiorcom jedynie gwarancji podstawowych, które nie stanowią odrębnego zobowiązania do wykonania świadczenia. Okres objęty gwarancją różni się w zależności od realizowanego kontraktu oraz elementów składowych, których dotyczy gwarancja. Do realizacji swoich prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Spółka angażuje podwykonawców. W odniesieniu do prac wykonywanych przez podwykonawców Spółka działa jako główny wykonawca (ang. principal). Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako „Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (Nota 6.8.). Zatrzymane przez Spółkę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Spółka ujmuje w pozycji „Zobowiązania wobec podwykonawców – kaucje” (Nota 2.2.). W przypadku niektórych kontraktów budowlanych realizowanych w ramach wspólnych porozumień umownych, w których Spółka jest liderem konsorcjum lub zlecenia, Spółka oceniła, iż występuje w charakterze pośrednika w odniesieniu do prac wykonanych przez drugiego wspólnika, a które Spółka jako leader fakturuje na rzecz zamawiającego. Spółka określa swoją rolę jako rolę pośrednika w danym zleceniu w przypadku, gdy identyfikuje konkretne dobra oraz usługi, które mają być dostarczone, nad którymi nie sprawuje kontroli przed przekazaniem ich klientowi. W przypadku, gdy Spółka pełni rolę pośrednika, rozpoznaje przychód w momencie wypełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia w umownej kwocie opłaty lub prowizji, będzie uprawniona w zamian za zlecenie dostarczenia konkretnych usług lub dóbr przez inny podmiot. Z uwagi na charakter zawieranych konsorcjów oraz zleceń, w których Spółka pełni rolę lidera, nie występują opisane powyżej opłaty i prowizje, stąd w Spółce nie powstaje przychód z tyt. prowizji za fakturowanie na rzecz klienta prac wykonanych przez drugiego konsorcjanta. Spółka jako przychód ujmuje wyłącznie kwoty wynagrodzenia należnego z tyt. wykonania na rzecz zamawiającego swojego zakresu prac zgodnie z polityką opisaną powyżej. Termin płatności dla świadczonych przez Spółkę kontraktów o usługi budowlane wynosi od 30 do 180 dni od dnia wystawienia faktury, a dla sprzedaży pozostałej wynosi zazwyczaj 30 dni od dnia wystawienia faktury. Zawierane kontrakty nie zawierają zatem istotnego elementu finansowania za wyjątkiem kwot zafakturowanych z tytułu realizacji kontraktów budowlanych, które spłacane są w późniejszym okresie czasu, gdyż stanowią kaucje zatrzymane przez klienta. Kwoty zatrzymane z poszczególnych faktur stanowią maksymalnie do 10% wynagrodzenia z tyt. realizacji umowy i podlegają zwolnieniu w okresie maksymalnie do 5 lat po zakończeniu realizacji zlecenia. Przychód z realizacji kontraktów budowlanych w części, która jest zatrzymana jako kaucja ujmowany jest w kwocie zdyskontowanej. Polityka rachunkowości dot. należności z tyt. kaucji przedstawiona jest w Nocie 2.2. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 2. KONTRAKTY BUDOWLANE 15 2.1.PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH Kwoty przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych za okres i kumulatywnie ujęto w tabeli poniżej. Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Kontrakty w okresie Kontrakty w okresie Kwoty ujęte w okresie Przychody z tytułu umów o budowę 1 299 932 1 128 507 Koszty z tytułu umów o budowę 1 194 978 1 064 557 Wynik przed ujęciem i rozliczeniem rezerw na kontrakty rodzące obciążenia 104 954 63 950 Utworzenie rezerw na kontrakty rodzące obciążenia 651 - Wynik brutto 104 303 63 950 Marża zysku brutto bez uwzględnienia rezerw na kontrakty rodzące obciążenia 8% 6% z uwzględnieniem rezerw na kontrakty rodzące obciążenia 8% 6% Marża zysku brutto jest definiowana jako zysk brutto ze sprzedaży dzielony przez przychody ze sprzedaży. 2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje są utrzymywane w celu ściągnięcia umownych przepływów, które obejmują wyłącznie spłaty kapitału i odsetek ( „SPPI” ang. Solely payment of principal and interest) i są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego. Na moment początkowego ujęcia te aktywa finansowe ujmuje się w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych, pomniejszonych o wartość dyskonta. Sposób kalkulacji wartości dyskonta wskazano w Nocie 6.4. Wartość należnych kaucji jest aktualizowana przez Spółkę o odpisy z tytułu utraty wartości ujmowane zgodnie z zasadą rachunkowości wskazane w Nocie 6.4. i prezentowane w pozycji „Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych” w sprawozdaniu z wyniku. Zobowiązania z tytułu kaucji są wyceniane w momencie początkowego ujęcia w wartości godziwej (tj. kwocie płatności zdyskontowanych przy zastosowaniu aktualnej rynkowej stopy procentowej dla takich zobowiązań) i w tej wysokości ujmowany jest koszt usług podwykonawców. W późniejszych okresach zobowiązania z tytułu kaucji wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, a koszty odsetek ujmowane są w kosztach finansowych. Zobowiązania z tytułu kaucji są prezentowane jako krótkoterminowe z uwagi na fakt, że według standardowych warunków współpracy Spółki możliwa jest zamiana kaucji na gwarancje bankowe bądź ubezpieczeniowe. Intencją Spółki jest utrzymywanie gwarancji bankowych od podwykonawców zamiast kaucji, co powoduje, że zobowiązania z tytułu kaucji są rozpoznawane jako możliwe do zamiany na gwarancję w dowolnym terminie i prezentację tych zobowiązań jako krótkoterminowe. W pojedynczych przypadkach, niektóre zobowiązania z tytułu kaucji mogą być poddane indywidualnej analizie i rozpoznane jako długoterminowe. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 2. KONTRAKTY BUDOWLANE 16 2021 2020 Zwrot do 12 miesięcy Zwrot pow. 12 miesięcy Razem Zwrot do 12 miesięcy Zwrot pow. 12 miesięcy Razem Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje po zdyskontowaniu 13 391 15 142 28 533 19 984 10 701 30 685 Odpis z tytułu utraty wartości (119) (1 952) (2 071) (624) (1 090) (1 714) Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje 13 272 13 190 26 462 19 360 9 611 28 971 Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje po uwzględnieniu wpływu dyskonta 110 000 - 110 000 109 333 588 109 921 Dla wszystkich należności z tytułu kaucji od odbiorców oszacowano odpis z tytułu utraty wartości na podstawie analizy portfelowej, przy wykorzystaniu matrycy odpisów w oparciu o dane historyczne skorygowane o wpływ przyszłych czynników. Wszystkie należności z tyt. kaucji są w przedziale należności nieprzeterminowanych dla których zastosowano współczynniki niewypełnienia zobowiązania analogicznie do współczynników zastosowanych do wyliczenia oczekiwanych strat kredytowych w odniesieniu do aktywów z tyt. kontraktu (dalsze informacje w Nocie 2.3). Wysokość odpisu z tyt. oczekiwanych strat kredytowych oraz jego zmiany w prezentowanych okresach są nieistotne kwotowo stąd Spółka nie prezentuje ruchów na tym odpisie. Nie zidentyfikowano należności z tytułu kaucji, dla których konieczne byłoby tworzenie dodatkowych specyficznych odpisów. 2.3. UZGODNIENIE KWOT Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH 2021 2020 Przychody z tytułu niezakończonych umów o budowę narastająco 1 393 703 1 552 991 Kwoty zafakturowane do klientów narastająco (bez zaliczek) 1 400 181 1 572 361 Saldo rozliczeń z tytułu niezakończonych kontraktów budowlanych (6 478) (19 370) w tym: (1)Aktywa z tytułu wykonanych niezafakturowanych prac budowlanych brutto 45 191 37 128 Odpis z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu kontraktów budowlanych (1 085) (905) (1a)Aktywa z tytułu wykonanych niezafakturowanych prac budowlanych netto 44 106 36 223 (2)Zobowiązania z tytułu wymagalnych zafakturowanych i niewykonanych prac budowlanych - zobowiązania z tytułu kontraktów 50 584 55 593 Koszty z tytułu umów o budowę narastająco 1 270 369 1 381 642 Koszty zafakturowane od podwykonawców oraz koszty własne narastająco 1 276 735 1 434 422 Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych 6 366 52 780 w tym: (3)Aktywa z tytułu zafakturowanych niewykonanych przez podwykonawców prac budowlanych 54 695 71 123 (4)Zobowiązania z tytułu wymagalnych niezafakturowanych przez podwykonawców prac budowlanych 48 329 18 343 Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych (112) 33 410 w tym: Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 98 801 107 346 Wycena kontraktów budowlanych - rozliczenie sald (2)+(4) 98 913 73 936 Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - zaliczki otrzymane 17 466 12 423 Wycena kontraktów budowlanych - pasywa - RAZEM 116 379 86 359 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 2. KONTRAKTY BUDOWLANE 17 Dla wszystkich dat będących początkami okresów wskazanych w tabeli powyżej, całe salda zobowiązań kontraktowych na początek okresu zostały rozpoznane jako przychody w danym okresie. Pozostała część zmiany salda zobowiązań z tytułu kontraktów budowlanych wynika z nadwyżki przychodów zafakturowanych w danym okresie nad przychodami rozpoznanymi w sprawozdaniach z wyniku. Z uwagi na specyfikę prowadzonej działalności, tj. realizacji kontraktów budowlanych, Spółka nie jest w stanie wydzielić kumulatywnych zmian kwot ujętych przychodów, które wynikałyby ze zmian szacunku stopnia zaawansowania prac lub zmian szacunku ceny transakcyjnej w zakresie wystąpienia szacowanych kar. Odpis z tyt. utraty wartości aktywów z tyt. kontraktu wyliczany jest przy zastosowaniu matrycy odpisów jak dla należności handlowych. Całe saldo aktywów z tyt. kontraktu we wszystkich prezentowanych okresach jest nieprzeterminowane. Współczynnik odpisu wyliczonego zgodnie z metodą ECL dla aktywów kontraktowych wynosił 2,43% na 31.12.2021, 2,49% na 31.12.2020. Kwoty odpisu oraz ruchy na odpisie z tytułu utraty wartości aktywów z kontraktów budowlanych w prezentowanych sprawozdaniach finansowych są nieistotne, stąd nie zostały zaprezentowane. Zmiany w wartości aktywów i zobowiązań z wyceny kontraktów wynikają ze specyfiki rozliczania kontraktów budowlanych oraz harmonogramów fakturowania na poszczególnych kontraktach, tj. występują kontrakty o zróżnicowanych harmonogramach płatności, stąd nie występuje typowa zależność między terminem płatności, a wykonaniem obowiązku świadczenia. W trakcie roku 2021, wartość zafakturowanych przychodów była wyższa od przychodu rozpoznanego metodą od wyników, co spowodowało, że salda aktywów i zobowiązań z tytułu kontraktów budowlanych na koniec roku 2021 znajdują się na zbliżonym poziomie. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 18 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE 3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM Kapitał zapasowy Spółki tworzony jest zgodnie z postanowieniami Kodeksu Spółek Handlowych oraz decyzjami akcjonariuszy. Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej Kapitał zapasowy Spółki tworzony jest zgodnie z postanowieniami Kodeksu Spółek Handlowych oraz decyzjami akcjonariuszy. Zgodnie z KSH na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Tak utworzony kapitał zapasowy nie podlega podziałowi. O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, jednakże część kapitału zapasowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym i nie podlega on podziałowi na inne cele. Spółka zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Spółka może odpowiednio kształtować wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy lub wyemitować nowe akcje. Głównym celem zarządzania kapitałem Spółki jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Spółki i zwiększałyby wartość jej wartość. Stopa zwrotu z kapitału - ROE 2021 2020 Zakładany przez Zarząd poziom kształtowania się wskaźnika (1) Zysk / (strata) brutto 216 501 28 174 (2) Kapitał własny 329 623 221 887 ROE [(1)/(2) * 100%] 65,68% 12,70% minimum 7% Wskaźnik ogólnego zadłużenia 2021 2020 Zakładany przez Zarząd poziom kształtowania się wskaźnika (1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 567 510 449 064 (2) Aktywa razem 897 133 670 951 Wskaźnik ogólnego zadłużenia [(1)/(2) * 100%] 63,26% 66,93% nie wyższy niż 75% *„Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania” stanowią sumę wszystkich zobowiązań długoterminowych i zobowiązań krótkoterminowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Kapitał podstawowy obejmuje akcje zwykłe i jest wykazywany według wartości nominalnej (zgodnej ze statutem Spółki oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego). Pozostałe kapitały zapasowe tworzone są głównie z zysku lat ubiegłych, w tym kwot obligatoryjnie przekazywanych na kapitał zapasowy zgodnie z wymogami KSH. Kapitały rezerwowe tworzone są z zysku lat ubiegłych, z przeznaczeniem na finansowanie dalszego rozwoju Spółki. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 19 Wysokość osiągniętego wskaźnika zadłużenia we wszystkich prezentowanych okresach mieściły się w zakresie wyznaczonym przez Zarząd jako poziom docelowy kształtowania się tego wskaźnika . Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych 2021 2020 Zakładany przez Zarząd poziom kształtowania się wskaźnika (1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 567 510 449 064 (2) Kapitał własny 329 623 221 887 Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych [(1)/(2)] 172,17% 202,38% nie wyższy niż 300% „Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania” stanowią sumę wszystkich zobowiązań długoterminowych i zobowiązań krótkoterminowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Wysokość osiągniętego wskaźnika zadłużenia kapitałów własnych we wszystkich prezentowanych okresach mieścili się w zakresie wyznaczonym przez Zarząd jako poziom docelowy kształtowania się tego wskaźnika. Najważniejszym czynnikiem mającym wpływ na kształtowanie się powyższych wskaźników i ich wartość jest zysk netto Spółki. Kapitał podstawowy Na 31 grudnia 2021 r. kapitał podstawowy składał się z 12 399 359 akcji o łącznej wartości 1 239 935,90 zł, a struktura Udziałowców posiadających ponad 5% udziału w kapitale zakładowym oraz Członków Zarządu lub podmiotów kontrolowanych przez nich prezentowała się następująco: Akcjonariusz Liczba akcji % udziału w kapitale zakładowym Wolff & Muller Baubeteiligungen GmbH & Co.KG 3 645 090 29,39% Wollf & Miller Holding GmbH & Co. KG 265 689 2,14% Durr Holding GmbH 12 712 0,10% DGI Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych kontrolowany przez Dariusza Grzeszczaka 2 011 731 16,22% NATIONALE - NEDERLANDEN Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A (dawniej ING PTE ) 1 200 000 9,68% AVIVA Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander 1 183 146 9,54% Dariusz Grzeszczak 728 787 5,88% PKO BP Bankowy Otwarty Fundusz Emerytalny 715 279 5,77% ERBUD SA - akcje własne bez prawa głosu na WZA 302 857 2,44% Jacek Leczkowski 5 112 0,04% Agnieszka Głowacka 3 938 0,03% Albert Durr 13 840 0,11% Pozostali Akcjonariusze 2 311 178 18,66% Razem 12 399 359 100% Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz dzień publikacji niniejszego sprawozdania, Spółka ERBUD SA posiada 302 857 sztuk akcji własnych, co stanowi 2,44% wszystkich akcji w spółce. Akcje, o których mowa powyżej w liczbie 302 857 sztuk nie zostały jeszcze umorzone przez Spółkę, wobec czego kapitał zakładowy pozostaje niezmieniony i wynosi 1 239 935,90 zł . Statut Spółki nie przyznaje akcjonariuszom, o których mowa powyżej, żadnych uprawnień osobistych w stosunku do Erbud S.A. w szczególności nie przyznaje prawa do powoływania członków Zarządu ani członków Rady Nadzorczej Spółki. Liczba akcji składających się na zatwierdzony kapitał jest równa liczbie akcji wyemitowanych. Wartość nominalna jednej akcji dla wszystkich serii wynosi 0,10 zł. Żadne akcje nie zostały zarezerwowane dla potrzeb emisji związanych z realizacją opcji umów sprzedaży. Wszystkie wyemitowane akcje są akcjami zwykłymi nieuprzywilejowanymi. Nie występują żadne ograniczenia prac do akcji, ani ograniczenia zbywalności akcji. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 20 Nabycie akcji własnych W dniu 07 czerwca 2021 r. nastąpiło zakończenie skupu akcji własnych ERBUD S.A. zapoczątkowane uchwałą nr 18/2021 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 11 maja 2021 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Spółki do nabywania akcji własnych w celu ich umorzenia oraz utworzenia kapitału rezerwowego przeznaczonego na nabycie akcji własnych w celu ich umorzenia, a także (ii) uchwałą nr 34/2021 Rady Nadzorczej Spółki z dnia 13 kwietnia 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na dokonanie skupu akcji własnych, oraz (iii) uchwałą nr 35/2021 Rady Nadzorczej Spółki z dnia 13 kwietnia 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na transakcje w ramach skupu akcji własnych. W ramach skupu złożono oferty sprzedaży obejmujące łącznie 11 901 774 akcji Spółki. W związku z tym, że łączna liczba akcji Spółki zgłoszonych przez akcjonariuszy Spółki do sprzedaży w ramach Zaproszenia, przekroczyła łączną liczbę akcji, jaką Spółka zamierzała nabyć w ramach Zaproszenia, Spółka dokonała proporcjonalnej redukcji ofert sprzedaży akcji Spółki, przy zastosowaniu zasad redukcji szczegółowo opisanych w Zaproszeniu. Średnia stopa redukcji złożonych ofert wynosiła 98,66%. Łącznie, Spółka zakupiła Akcje Własne za kwotę 20 000 000. zł. Nabywane przez Spółkę Akcje Własne stanowiły 1,29% udziału w kapitale zakładowym Spółki i ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Celem nabycia Akcji Własnych jest umorzenie Akcji Własnych i następnie obniżenie kapitału zakładowego Spółki, zgodnie z art. 359 Kodeksu spółek handlowych. Akcje ERBUD S.A. są akcjami zwykłymi na okaziciela i nie są akcjami uprzywilejowanymi. Z akcjami Spółki nie są związane żadne specjalne uprawnienia kontrolne. Statut ERBUD S.A. nie wprowadza także jakichkolwiek ograniczeń odnośnie przenoszenia prawa własności akcji wyemitowanych przez Spółkę, wykonywania prawa głosu, jak również nie zawiera postanowień, zgodnie z którymi prawa kapitałowe związane z papierami wartościowymi są oddzielone od posiadania papierów wartościowych. Spółka nie ma wiedzy o jakichkolwiek ograniczeniach co do wykonywania prawa głosu przez posiadaczy określonej części lub liczby głosów czy ograniczeniach czasowych dotyczących wykonywania prawa głosu. W dniu 14 grudnia 2021 r. nastąpiło zakończenie skupu akcji własnych ERBUD S.A. zapoczątkowane uchwałą nr 77/2021 Rady Nadzorczej Spółki z dnia 28 października 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na dokonanie skupu akcji własnych oraz uchwałą nr 78/2021 Rady Nadzorczej Spółki z dnia 28 października 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na transakcje w ramach skupu akcji własnych. W dniu 26 listopada 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Spółki uchwałą nr 9 upoważniło Zarząd Spółki do przeprowadzenia skupu akcji własnych w celu ich umorzenia. 29 listopada 2021 r. Zarząd ERBUD S.A. na podstawie wyżej wymienionych Uchwał podjął Uchwałę nr 52/2021, w której to uchwale określono warunki skupu akcji własnych: Łączna kwota, za którą Spółka będzie nabywała Akcje Własne nie przekroczy: 50 000 000 (słownie: pięćdziesiąt milionów złotych); Łączna liczba Akcji Własnych będących przedmiotem nabycia w ramach Zaproszenia nie przekroczy: 142 857 akcji; (słownie: sto czterdzieści dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt siedem akcji) Cena po jakiej nabywane będą Akcje Własne wynosi: 350,00 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt złotych) za jedną Akcję Własną i została określona z uwzględnieniem warunków określonych w Uchwale; Skup Akcji Własnych został przeprowadzony, zgodnie z następującym harmonogramem: dzień ogłoszenia Zaproszenia: 29 listopada 2021 r., dzień rozpoczęcia przyjmowania Ofert od Akcjonariuszy: 01 grudnia 2021 r., dzień zakończenia przyjmowania Ofert od Akcjonariuszy: 14 grudnia 2021 r., dzień nabycia Akcji Własnych przez Spółkę: 17 grudnia 2021 r. W dniu 16 grudnia 2021 r. DM mBank S.A. przesłał do Spółki podsumowanie skupu akcji własnych. W ramach skupu złożono oferty sprzedaży obejmujące łącznie 11 952 912 akcji Spółki. W związku z tym, że łączna liczba akcji Spółki zgłoszonych przez akcjonariuszy Spółki do sprzedaży w ramach Zaproszenia, przekroczyła łączną liczbę akcji, jaką Spółka zamierzała nabyć w ramach Zaproszenia, Spółka dokonała proporcjonalnej redukcji ofert sprzedaży akcji Spółki, przy zastosowaniu zasad redukcji szczegółowo opisanych w Zaproszeniu. Średnia stopa redukcji złożonych ofert wynosiła 98,80%. Nabywane w transzy grudniowej 2021 r. przez Spółkę Akcje Własne stanowią 1,15% udziału w kapitale zakładowym Spółki i ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki bez prawa głosu na dzień przeprowadzenia skupu Akcji Własnych. Po nabyciu Akcji Własnych, Spółka posiadała będzie łącznie 302 857 akcji własnych, stanowiących 2,44% udziału w kapitale zakładowym Spółki i ogólnej liczbie głosów Spółki. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 21 Na dzień publikacji raportu Spółka nie posiadała informacji na temat umów, w wyniku których mogą w przyszłości nastąpić zmiany w proporcjach Akcji posiadanych przez dotychczasowych Akcjonariuszy. Poniżej zaprezentowano podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję. Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Zysk netto 177 736 27 308 Średnia ważona liczba akcji zwykłych ( w szt. ) 12 303 140 12 780 128 Podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję ( w zł) 14,45 2,14 3.2. ZADŁUŻENIE NETTO 2021 2020 Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty (A) 198 931 102 759 Nota 3.3. Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek 31 441 - Nota 3.4. Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji 75 000 - Nota 3.5. Zadłużenie z tytułu leasingu 6 131 5 812 Zadłużenie długoterminowe 112 572 5 812 Nota 3.3. Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek 3 744 24 079 Nota 3.4. Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji 586 52 000 Nota 3.5. Zadłużenie z tytułu leasingu 4 465 5 602 Zadłużenie krótkoterminowe 8 795 81 681 Zadłużenie razem (B) 121 367 87 493 (Zadłużenie netto)/Środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto ((A)-(B)) 77 564 15 266 Zadłużenie netto Spółka definiuje jako saldo zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek oraz leasingu pomniejszone o środki pieniężne i ich ekwiwalenty (w tym środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania zaliczone do aktywów krótkoterminowych). W przypadku występowania nadwyżki środków pieniężnych i ich ekwiwalentów nad zadłużeniem, kwotę netto Spółka określa jako „środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto”. Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku/(straty) netto za okres sprawozdawczy, przypisanego zwykłym akcjonariuszom Spółki, przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w danym okresie sprawozdawczym. Akcje własne skupione przez Spółkę celem umorzenia są wyłączane z kalkulacji średniej ważonej liczby akcji w prezentowanych okresach. Dla celów kalkulacji rozwodnionego zysku na akcje, zysk/(strata) netto za okres sprawozdawczy przypisana zwykłym akcjonariuszom oraz średnia ważona liczba akcji zwykłych w danym okresie sprawozdawczym korygowane są o efekt wszystkich rozwadniających potencjalnych akcji zwykłych. Rozwodniony zysk na jedną akcję jest równy podstawowemu zyskowi na jedną akcję, ponieważ w Spółce nie występują instrumenty rozwadniające. Podział (split) akcji dokonany zarówno w okresie sprawozdawczym, jaki i po dniu bilansowym koryguje średnią ważoną liczbę akcji zwykłych dla celów wyliczenia podstawowego i rozwodnionego zysku na akcje we wszystkich prezentowanych okresach. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 22 Zmiany zadłużenia w trakcie prezentowanych okresów sprawozdawczych były następujące: Zadłużenie z tytułu: Kredytów i pożyczek Wyemitowanych obligacji Leasingu Razem zadłużenie Zadłużenie na 1 stycznia 2020 r. 38 359 52 000 13 091 103 450 Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie 15 000 - - 15 000 Zawarcie umów leasingu - - 2 472 2 472 Naliczenie odsetek od zadłużenia 1 539 2 343 517 4 399 Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału 30 189 - 1 424 31 613 Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek 942 2 343 288 3 573 Pozostałe zmiany niepieniężne - - (2 954) (2 954) Zmiana zadłużenia w okresie (14 280) - (1 677) (15 957) Zadłużenie na 31 grudnia 2020 r. 24 079 52 000 11 414 87 493 Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie 31 200 75 000 - 106 200 Zawarcie umów leasingu - - 3 711 3 711 Naliczenie odsetek od zadłużenia 792 2 999 383 4 174 Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału 19 801 52 000 1 699 73 500 Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek 994 2 413 280 3 687 Różnice kursowe od zadłużenia w walutach obcych (91) - - (91) Pozostałe zmiany niepieniężne - - (2 933) (2 933) Zmiana zadłużenia w okresie 11 106 23 586 (818) 33 874 Zadłużenie na 31 grudnia 2021 r. 35 185 75 586 10 596 121 367 3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK 2021 2020 Długoterminowe Kredyty bankowe 27 456 - Pożyczki 3 985 - 31 441 - Krótkoterminowe Kredyty bankowe 3 744 - Pożyczki - 24 079 3 744 24 079 Razem zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek 35 185 24 079 Zobowiązania z tytułu zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy pozycje te są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 23 2021 2020 W walucie funkcjonalnej W walucie obcej EUR W walucie funkcjonalnej W walucie obcej EUR Kredyty i pożyczki Długoterminowe 31 441 - - - Krótkoterminowe 3 744 - 19 425 4 654 Razem 35 185 - 19 425 4 654 Pożyczki wykazane jako długoterminowe i krótkoterminowe oprocentowane są stopą WIBOR 1M + 1,5%-2,8%, WIBOR 3M + 2,2% oraz 3M Euribor +1,9- 2,2%. Na podane dni bilansowe, wartość godziwa kredytów i pożyczek nie była istotnie różna od wyceny w koszcie zamortyzowanym. Wartość godziwa kredytów i pożyczek jest szacowana za pomocą modeli DCF w oparciu o przepływy pieniężne odzwierciedlające harmonogram spłat otrzymanych kredytów. Założono stopę dyskonta na poziomie WIBOR 1M na dany dzień powiększony o stały procent wyrażający premię za ryzyko. Kredyty i pożyczki długoterminowe wyceniane w koszcie zamortyzowanym są klasyfikowane do drugiego poziomu hierarchii wartości godziwej. Informacje na temat zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia na rzeczowych aktywach trwałych zaprezentowano w Nocie 3.6. Na dzień bilansowy 31.12.2021 r. Spółka ERBUD S.A. posiada dostęp do bankowych i ubezpieczeniowych linii wielocelowych o łącznej wartości 1 110 341 tys. zł. (w tym limit wspólnie z Erbud S.A., Erbud Industry Sp. z o.o. oraz ONDE S.A. w Hestii w wysokości 265 000 tys. zł.), które mogą zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy 31.12.2021 r. Spółka ERBUD S.A. wykorzystała 31 200 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 586 854 tys. zł na wykorzystane gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy 31.12.2020 r. Spółka ERBUD S.A. posiada dostęp do bankowych i ubezpieczeniowych linii wielocelowych o łącznej wartości 979 944 tys. zł. (w tym limit wspólnie z Erbud S.A., Erbud Industry Sp.z o.o. oraz ONDE S.A. w Hestii w wysokości 230 000 tys.zł.), które mogą zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy 31.12.2020 r. Spółka ERBUD S.A. wykorzystała 0,00 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 558 677 tys. zł na wykorzystane gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe. Kowenanty W ciągu roku, na dzień 31 grudnia 2021 r. oraz do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego wszystkie kowenanty zostały spełnione. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 24 3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI Na dzień bilansowy Spółka posiadała następujące zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji, w całości stanowiące zobowiązania o charakterze krótkoterminowym: : Data emisji Rodzaj wyemitowanych obligacji Waluta (podać funkcjonalna czy obca) Oprocentowanie Termin wykupu Cel pozyskania finansowania Wartość nominalna emisji Wartość nominalna emisji 2021 2020 27-09-2017 na okaziciela seria C, zdematerializowanych , niezabezpieczonych funkcjonalna WIBOR 6 M +marża 3% 27-09-2021 sfinansowanie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy - 52 000 23-09-2021 na okaziciela seria D, zdematerializowanych , niezabezpieczonych funkcjonalna WIBOR 6 M +marża 2,6% 23-09-2025 na finansowanie podstawowej działalności i/lub akwizycje z sektora serwisu dla przemysłu w Polsce i w Niemczech 75 586 - Razem zobowiązanie z tytułu obligacji na dzień 31.12.2021r. 75 586 52 000 3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU Szczegółowe ujawnienie dotyczące wdrożenia MSSF 16 zaprezentowano w Nocie 6.1. 2021 2020 Okres Wartość nominalna minimalnych opłat Wartość nominalna minimalnych opłat Do 1 roku Krótkoterminowe 5 445 5 800 Powyżej roku Długoterminowe 5 832 6 147 Wartość nominalna minimalnych opłat 11 277 11 947 Przyszłe koszty finansowe z tytułu leasingu 681 533 Wartość bieżąca minimalnych opłat 10 596 11 414 Do 1 roku Krótkoterminowe 4 465 5 602 Powyżej roku Długoterminowe 6 131 5 812 Zobowiązania z tytułu wyemitowanych obligacji ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy zobowiązanie to wyceniane jest według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 25 3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA Na 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r. zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia na rzeczowych aktywach trwałych nie wystąpiły. Informacje dotyczące zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek zawarto w Nocie 3.3. 3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE Aktywa warunkowe Zobowiązania warunkowe 2021 2020 2021 2020 Podmioty powiązane Gwarancje i poręczenia 50 000 50 000 342 445 78 161 Razem 50 000 50 000 342 445 78 161 Pozostałe jednostki Gwarancje i poręczenia 90 000 86 477 586 854 542 503 Sprawy sporne - - 46 682 46 682 W tym sprawa przeciwko MPL Modlin - - 34 381 34 381 Razem 90 000 86 477 633 536 589 185 Aktywa warunkowe obejmują otrzymane przez Spółkę od podwykonawców gwarancje i poręczenia z tytułu gwarancji dobrego wykonania oraz rękojmi. Zobowiązania warunkowe Spółki natomiast dotyczą przede wszystkim zleceń udzielenia gwarancji przez Spółkę oraz przez banki na rzecz kontrahentów Spółki na zabezpieczenie ich roszczeń z tytułu kontraktów budowlanych, głównie gwarancji dobrego wykonania. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZADZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM 26 3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY 2021 2020 Środki pieniężne w kasie 2 3 Środki pieniężne na rachunkach bankowych 198 929 102 756 Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty 198 931 102 759 Wartość odpisu z tytułu utraty wartości przez środki pieniężne jest nieistotna. Środki pieniężne na rachunkach bankowych VAT na 31.12.2021 r. wyniosły 16 922 tys. zł. ( na 31.12.2020 r. wyniosły 11 293 tys. zł.). Środki te są prezentowane na bilansie w osobnej linii. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują środki pieniężne w banku i kasie oraz lokaty krótkoterminowe o okresie zapadalności nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia założenia. Spółka posiada środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania. Do TEJ grupy zalicza przede wszystkim środki stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych wystawionych w odniesieniu do realizowanych przez Spółkę kontraktów budowalnych. Spółka wykazuje środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w osobnej linii, gdyż nie spełniają one definicji środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, ze względu na brak dostępności możliwości ich wykorzystania w krótkim okresie czasu na potrzeby Spółki. Środki pieniężne utrzymywane na rachunkach bankowych VAT nie spełniają kryteriów prezentacji jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty i są prezentowane w odrębnej linii w bilansie. Klasyfikacja przyjęta dla celów prezentacji w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jest zgodna z klasyfikacją tych środków w Sprawozdaniu z przepływów pieniężnych. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne na rachunkach VAT i na rachunkach bankowych spełniają test SPPI oraz test modelu biznesowego „utrzymywane w celu ściągnięcia”, w związku z tym wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości ustalonego zgodnie z modelem strat oczekiwanych (zgodnie z polityką przedstawioną w Nocie 6.4). Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 27 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 4.1. ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKÓW Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, marża EBIT oraz EBITDA. Zarząd Spółki uznaje wyżej wymienione miary jako istotne dodatkowe mierniki wyników i dlatego prezentuje je w sprawozdaniu obok mierników zdefiniowanych przez MSSF. Należy mieć na uwadze, że EBIT, marża EBIT i EBITDA nie są to wskaźniki zdefiniowane w MSSF oraz nie stanowią one mierników wystandaryzowanych, dlatego sposoby ich kalkulacji mogą różnić się między różnymi jednostkami na rynku. W związku z tym, wskaźniki te nie powinny być analizowane osobno lub jako substytuty dla miar zdefiniowanych przez MSSF. 2021 2020 Zysk netto za okres obrotowy 177 736 27 308 Podatek dochodowy 38 764 866 Zysk brutto 216 500 28 174 Koszty finansowe 9 456 8 996 Przychody finansowe 37 062 24 842 EBIT 188 894 12 328 Wynik na sprzedaży akcji jednostki zależnej (186 205) - Koszty jednorazowe 8 031 - Skorygowany EBIT 10 720 12 328 Amortyzacja 8 900 6 311 EBITDA 197 794 18 639 Skorygowana EBITDA 19 620 18 639 Przychody ze sprzedaży dóbr i usług 1 303 612 1 131 739 Marża EBIT 14% 1% Skorygowana marża EBIT 1% 1% EBITDA oraz EBIT to mierniki pokazujące wyniki osiągane przez Grupę po eliminacji wpływu podatku dochodowego, kosztów finansowania oraz w przypadku EBITDA, amortyzacji. EBITDA definiowana jest jako zysk po opodatkowaniu (wynik netto), powiększony o obciążenia z tytułu podatku dochodowego, koszty finansowe oraz amortyzację, a pomniejszony o przychody finansowe. Spółka definiuje EBIT jako zysk po opodatkowaniu (wynik netto), powiększony o koszty finansowe i pomniejszony o przychody finansowe. Marża EBIT jest miernikiem pokazującym rentowność Spółki pomijającym wpływ podatku dochodowego oraz kosztów i przychodów finansowych. Spółka definiuje marżę EBIT jako EBIT dzielony przez przychody ze sprzedaży dóbr i usług. Spółka definiuje EBIT skorygowany i EBITDA skorygowaną jako odpowiednio EBIT i EBITDA skorygowane o wpływ transakcji o charakterze jednorazowym (np. wynik na sprzedaży akcji jednostki zależnej). Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 28 4.2. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE Spółka na podstawie raportowania zarządczego przedstawianego głównemu decydentowi operacyjnemu (tj. Zarządowi Jednostki Dominującej) zidentyfikowała pięć podstawowych segmentów sprawozdawczych: • budownictwo kubaturowe w kraju – w skład którego wchodzą obiekty użyteczności publicznej oraz obiekty OZE, • budownictwo kubaturowe za granicą, • budownictwo przemysłu w kraju, • hydrotechnika, • segment pozostały. Podział działalności na poszczególne segmenty został dokonany poprzez kwalifikację znaczenia działalności na rzecz segmentu. Taki podział odpowiada rozłożeniu zasadniczych ryzyk oraz zwrotów z poniesionych nakładów. Dane finansowe przygotowywane dla celów sprawozdawczości zarządczej stanowiące podstawę danych na temat segmentów sprawozdawczych oparte są na tych samych zasadach rachunkowości, jakie stosuje się przy sporządzaniu jednostkowych sprawozdań finansowych Spółki. Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, marża EBIT oraz EBITDA. Należy mieć na uwadze, że nie są to wskaźniki zdefiniowane w MSSF oraz nie stanowią one mierników wystandaryzowanych, dlatego sposoby ich kalkulacji mogą różnić się między różnymi jednostkami na rynku. Spółka definiuje EBIT jako zysk brutto powiększony o koszty finansowe i pomniejszony o przychody finansowe. Marża EBIT definiowana jest jako stosunek EBIT do przychodów ze sprzedaży wyrażony w procentach. EBITDA definiowana jest jako EBIT powiększony o amortyzację w okresie. Główne informacje dotyczące segmentów w okresach sprawozdawczych 01.2021 – 12.2021, 01.2020 –12.2020 Spółka prowadzi działalność w Polsce oraz za granicą (w Niemczech, Belgii). Przychody od klientów zewnętrznych oraz aktywa w żadnym z krajów poza Polską nie są istotne, stąd zostały zagregowane łącznie i wykazane jako „Zagranica”. W działalności Spółki nie występuje silny efekt sezonowości. Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Kraj (Polska) Zagranica Razem Kraj (Polska) Zagranica Razem Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych, w tym: 1 252 777 50 835 1 303 612 1 083 039 48 700 1 131 739 Przychody rozpoznawane w czasie 1 249 097 50 835 1 299 932 1 079 807 48 700 1 128 507 Przychody rozpoznawane w punkcie w czasie 3 680 - 3 680 3 232 - 3 232 Aktywa trwałe inne niż instrumenty finansowe i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 173 086 - 173 086 132 481 - 132 481 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 29 Dane dotyczące przychodów i wyników oraz aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów sprawozdawczych przedstawiono w poniższej tabeli. Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Budownictwo kubaturowe w kraju Budownictwo kubaturowe za granicą Segment przemysłu w kraju Segment Hydrotechniki Segmenty - pozostałe Razem działalność kontynuowana Przychody razem Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 1 250 433 50 835 - 1 641 703 1 303 612 Przychody ze sprzedaży razem 1 250 433 50 835 - 1 641 703 1 303 612 Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy Koszt własny sprzedaży 1 183 316 49 355 71 1 641 - 1 234 383 Wynik na pozostałej działalności operacyjnej (56 071) 202 (1) (1 033) (1 606) (58 509) Wynik na sprzedaży akcji jednostki zależnej 186 205 186 205 Koszty jednorazowe (8 031) (8 031) Wynik segmentu – EBIT 11 046 1 682 (72) (1 033) 177 271 188 894 Wynik segmentu -EBIT skorygowany 11 046 1 682 (72) (1 033) (903) 10 720 Marża EBIT 1% 3% - -63% 25232% 14% Marża EBIT - skorygowana 1% 3% - -63% -128% 1% Wynik na działalności finansowej (przychody finansowe minus koszty finansowe) 27 606 Wynik brutto 216 500 Podatek dochodowy 38 764 Wynik netto 177 736 Amortyzacja 8 870 - - - 30 8 900 Wynik segmentu – EBITDA 19 916 1 682 (72) (1 033) 177 301 197 794 Wynik segmentu - skorygowana EBITDA 19 916 1 682 (72) (1 033) (873) 19 620 Aktywa i zobowiązania Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 98 169 632 - - - 98 801 Aktywa pozostałe 798 332 Aktywa Razem 897 133 Wycena kontraktów budowlanych - pasywa 114 366 2 013 - - - 116 379 Pasywa pozostałe 780 754 Pasywa Razem 897 133 Inne istotne pozycje Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów (5 347) - - - - (5 347) Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne 41 735 - - - - 41 735 Przychody z tytułu odsetek 5 560 - - - - 5 560 Koszty z tytułu odsetek 6 420 - - - - 6 420 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 30 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Budownictwo kubaturowe w kraju Budownictwo kubaturowe za granicą Segment przemysłu w kraju Segment Hydrotechniki Segmenty - pozostałe Razem działalność kontynuowana Przychody razem Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 1 068 433 48 700 14 606 - - 1 131 739 Przychody ze sprzedaży razem 1 068 433 48 700 14 606 - - 1 131 739 Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy Koszt własny sprzedaży 999 917 47 051 14 584 - - 1 061 552 Wynik na pozostałej działalności operacyjnej (56 381) (119) 47 - (1 406) (57 859) Wynik segmentu – EBIT 12 135 1 530 69 - (1 406) 12 328 Marża EBIT 1% 3% - - - 1% Wynik na działalności finansowej (przychody finansowe minus koszty finansowe) 15 846 Wynik brutto 28 174 Podatek dochodowy 866 Wynik netto 27 308 Amortyzacja 6 269 25 - - 17 6 311 Wynik segmentu – EBITDA 18 404 1 555 69 - (1 389) 18 639 Aktywa i zobowiązania Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 107 328 18 - - - 107 346 Aktywa pozostałe 563 605 Aktywa Razem 670 951 Wycena kontraktów budowlanych - pasywa 85 214 1 145 - - - 86 359 Pasywa pozostałe 584 592 Pasywa Razem 670 951 Inne istotne pozycje Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów 2 273 - - - - 2 273 Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne 4 116 - - - - 4 116 Przychody z tytułu odsetek 3 299 23 - - - 3 322 Koszty z tytułu odsetek 5 396 111 - - - 5 507 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 31 4.3. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY Spółka osiąga około 99% przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Szczegóły dotyczące ujmowania tej grupy przychodów opisano w Nocie 2.1. Poniższa tabela przedstawia informacje odnośnie zagregowanej kwoty cen transakcyjnych alokowanych do obowiązków świadczenia niewykonanych lub nie w pełni wykonanych na dzień bilansowy z tyt. realizacji kontraktów budowlanych. 2021 2020 Łączna wartość otwartych kontraktów budowlanych 2 949 598 2 551 597 Kumulatywna wartość przychodów z otwartych kontraktów budowlanych rozpoznana do dnia sprawozdawczego 1 393 703 1 552 991 Wartość przychodów pozostająca do rozpoznania w kolejnych okresach z otwartych kontraktów budowlanych 1 555 895 998 606 Długoterminowe (przychody do zrealizowania w okresie od roku do 3 lat od daty bilansowej) 586 038 187 914 Krótkoterminowe (przychody do zrealizowania w okresie poniżej roku od daty bilansowej) 969 857 810 692 Z uwagi na specyfikę realizowanych kontraktów długoterminowych, nie jest możliwe dokładne oszacowanie przedziałów czasowych, w jakich będą rozpoznawane przychody z rozpoczętych na dany dzień bilansowy kontraktów w horyzoncie dłuższym niż jeden rok. Całość przychodów osiąganych przez Spółkę pochodzi z realizacji prac budowlanych na terenie Polski, Belgii i Niemiec oraz sprzedaży pozostałej do lokalnych odbiorców. Dane liczbowe dotyczące przychodów przedstawiono w Nocie 4.2 Segmenty sprawozdawcze. 4.4. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Usługi obce 871 186 783 411 w tym usługi obce od podwykonawców 787 711 730 110 Zużycie materiałów i energii 236 837 179 166 Koszty świadczeń pracowniczych 120 208 114 493 Amortyzacja 8 900 6 311 Podatki i opłaty 4 492 4 204 Pozostałe koszty rodzajowe 7 357 4 269 Koszty według rodzaju razem 1 248 980 1 091 854 Zmiana stanu produktów, produkcji w toku 51 050 29 847 Koszty sprzedaży (wielkość ujemna) (5 847) - Koszty ogólnego zarządu (wielkość ujemna) (59 800) (60 149) Koszt wytworzenia sprzedanych produktów 1 234 383 1 061 552 Główne szacunki w zakresie przychodów dotyczą ujmowania przychodów z tytułu umów o kontrakty budowlane. Zostały one opisane w Nocie 2.1. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 32 4.5. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Wynagrodzenia 100 432 95 051 Koszty programów określonych świadczeń po okresie zatrudnienia 375 154 Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników 19 401 19 288 Razem 120 208 114 493 4.6. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Pozostałe przychody operacyjne Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych 347 137 Kary, grzywny i odszkodowania 1 866 523 Zwrot podatków i opłat 2 248 2 325 Pozostałe 1 837 1 254 Razem 6 298 4 239 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Wynik na sprzedaży akcji jednostki zależnej Przychody ze sprzedaży akcji spółki zależnej 200 309 - Koszty 14 104 - Prowizja 4 207 - Koszt własny sprzedaży udziałów 9 287 - pozostałe koszty 610 - Razem 186 205 - Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Pozostałe koszty operacyjne Nota 6.6. Utworzone / rozwiązane rezerwy - 2 071 Nota 6.7. Koszty postępowania sądowego - 83 Spisanie należności - 626 Naliczone kary 823 268 Pozostałe 1 021 1 174 Razem 1 844 4 222 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 33 4.7. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Przychody finansowe Odsetki Z tytułu udzielonych pożyczek 1 084 969 Pozostałe 4 476 2 353 Różnice kursowe - 1 770 Przychody z dywidendy 29 685 18 336 Pozostałe 1 817 1 414 Razem 37 062 24 842 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Koszty finansowe Odsetki Nota 3.4. Od wyemitowanych obligacji 2 999 2 343 Nota 3.3. Od kredytów i pożyczek 792 1 539 Od zobowiązań leasingowych 383 517 Od pozostałych 2 246 1 108 Bankowa prowizja przygotowawcza dotycząca finansowania w rachunku bieżącym 2 380 2 146 Różnice kursowe 103 - Pozostałe 553 1 343 Razem 9 456 8 996 4.8. OPODATKOWANIE Na obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego składają się dwa elementy: bieżący podatek dochodowy oraz podatek odroczony. W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Spółka stosując metodę bilansową, tworzy: zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do dodatnich różnic przejściowych i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do ujemnych różnic kursowych oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia przy zastosowaniu zasady ostrożności. Zobowiązań oraz aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie ujmuje się w przypadku różnic przejściowych powstających na początkowym ujęciu składnika aktywów bądź zobowiązania w transakcji nie stanowiącej połączenia przedsięwzięć oraz w momencie przeprowadzania transakcji nie mających wpływu ani na wynik księgowy ani podatkowy. Aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego są kompensowane, jeżeli istnieje tytuł prawny uprawniający do skompensowania należności podatkowych i bieżących zobowiązań podatkowych oraz jeżeli odroczony podatek dotyczy podatku nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika. Oznacza to, iż aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie w sprawozdaniach finansowych Spółki. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 34 Uzgodnienie efektywnej stawki podatku dochodowego przedstawia poniższa tabela: Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Wynik brutto przed opodatkowaniem 216 500 28 174 Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce - 19% 41 135 5 353 Nadwyżka przychodów nieopodatkowanych nad kosztami niebędącymi kosztami uzyskania przychodów (2 371) (4 487) Podatek wykazany w wyniku finansowym 38 764 866 Podatek bieżący 48 003 785 Podatek odroczony (9 239) 81 Efektywna stopa podatkowa 17,91% 3,08% Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku tylko w sytuacji, gdy prognozy przyszłych wyników finansowych wskazują na to, że zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na zrealizowanie aktywa w określonej przyszłości. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku. Element osądu w zakresie odzyskiwalności aktywów z tytułu podatku odroczonego stanowią prognozowane przyszłe wyniki finansowe Spółki oraz ich wpływ na odzyskiwalność aktywów. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 35 Poniższa tabela przedstawia zmiany aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego w roku obrotowym: Wpływ na Wpływ na 1 stycznia 2020 Wynik netto Pozostałe całkowite dochody 31 grudnia 2020 Wynik netto Pozostałe całkowite dochody 31 grudnia 2021 Aktywa z tytułu podatku odroczonego Wycena kontraktów budowlanych - pasywa oraz podatkowa produkcja w toku 24 473 (7 848) - 16 625 10 653 - 27 278 Rezerwy 5 198 335 - 5 533 1 003 - 6 536 Strata podatkowa 11 091 (3 477) - 7 614 (6 413) - 1 201 Naliczone wynagrodzenia i obciążenia 1 175 - 176 1 499 - 1 675 Odpisy aktualizujące wartość należności 4 485 143 - 4 628 (787) - 3 841 Inne zobowiązania finansowe 1 046 424 - 1 470 259 - 1 729 Koszty następnych okresów 115 566 - 681 (342) - 339 Pozostałe (513) 598 - 85 (303) - (218) Razem 45 896 (9 084) - 36 812 5 569 - 42 381 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 29 393 (10 291) - 19 102 (3 017) - 16 085 Przeszacowanie aktywów 107 760 - 867 (842) - 25 Wycena bilansowa oraz dyskonto zobowiązań 144 392 - 536 31 - 567 Naliczone odsetki od zadłużenia 45 69 - 114 264 - 378 Pozostałe 40 67 - 107 (106) - 1 Razem 29 729 (9 003) - 20 726 (3 670) - 17 056 Kompensata aktywów i zobowiązań 29 729 - - 20 726 - - 17 056 Stan po kompensacie 16 167 - - 16 086 - - 25 325 Aktywa 16 167 - - 16 086 - - 25 325 Wpływ netto zmian w okresie (81) - 9 239 - Z uwagi na fakt, że historycznie Spółka była w stanie realizować ponoszone w poprzednich okresach straty podatkowe oraz prognozuje zyski podatkowe w kolejnych latach, odzyskiwalność aktywa z tytułu podatku odroczonego od strat podatkowych nie jest traktowana jako element istotnego osądu przy sporządzaniu sprawozdań finansowych. Na dzień 31 grudnia 2021 r. oraz 31 grudnia 2020 r. nie wystąpiły ujemne pozycje różnic przejściowych, od których nie ujęto aktywa z tytułu podatku odroczonego. W tabeli poniżej zawarto okresy realizacji aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego. 2021 2020 Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Krótkoterminowe 33 133 16 463 23 665 19 858 Długoterminowe 9 248 593 13 147 868 Razem 42 381 17 056 36 812 20 726 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 36 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE Zgodnie z MSSF 9 Spółka klasyfikuje instrumenty finansowe do następujących kategorii: • Aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu; • Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy; • Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu; • Instrumenty pochodne wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń. Z wyżej podanych kategorii, Spółka posiada tylko pozycje wyceniane według zamortyzowanego kosztu Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego stanowią przede wszystkim: Nota 5.1.2. Aktywa finansowe – udzielone pożyczki Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje Nota 6.4. Należności z tytułu dostaw i usług Nota 6.4. Należności pozostałe Nota 2.3. Aktywa z tytułu kontraktów budowlanych Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Nota 3.8. Środki pieniężne na rachunku VAT Nota 3.8. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania Nota 5.1. Inne aktywa finansowe (w tym udzielone pożyczki) Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują głównie: Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców – kaucje Nota 2.3. Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług Nota 6.8. Zobowiązania pozostałe Noty 3.2. –3.5. Zadłużenie Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 37 W tabeli poniżej przedstawiono wartość bilansową istotnych grup aktywów finansowych i zobowiązań finansowych w podziale na kategorie. Wartość bilansowa posiadanych przez Spółkę aktywów finansowych i zobowiązań finansowych przedstawionych w poniższych tabelach nie różniła się istotnie od ich wartości godziwej we wszystkich prezentowanych okresach. Kategorie instrumentów finansowych Linia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania leasingowe Razem istotne kategorie 2021 Nota 5.1.2 Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki 29 746 - - 29 746 Aktywa finansowe - pozostałe 860 - - 860 Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje 26 462 - - 26 462 Nota 6.4. Należności z tytułu dostaw i usług 313 840 - - 313 840 Nota 6.4. Pozostałe należności 22 060 - - 22 060 Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 98 801 - - 98 801 Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 198 931 - - 198 931 Nota 3.8. Środki pieniężne na rachunkach VAT 16 922 - - 16 922 Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje - 110 000 - 110 000 Nota 2.3. Zobowiązania wobec podwykonawców – wycena - 116 379 - 116 379 Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 161 982 - 161 982 Nota 6.8. Pozostałe zobowiązania 34 096 34 096 Nota 3.2-3.5. Zadłużenie - 110 185 11 182 121 367 Razem 707 622 532 642 11 182 1 251 446 Kategorie instrumentów finansowych Linia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania leasingowe Razem istotne kategorie 2020 Nota 5.1.2 Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki 12 941 - - 12 941 Aktywa finansowe - pozostałe 706 - - 706 Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje 28 971 - - 28 971 Nota 6.4. Należności z tytułu dostaw i usług 234 373 - - 234 373 Nota 6.4. Pozostałe należności 20 775 - - 20 775 Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 107 346 - - 107 346 Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 102 759 - - 102 759 Nota 3.8. Środki pieniężne na rachunkach VAT 11 293 - - 11 293 Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje - 109 921 - 109 921 Nota 2.3. Zobowiązania wobec podwykonawców – wycena - 86 359 - 86 359 Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 124 147 - 124 147 Nota 6.8. Pozostałe zobowiązania - 19 760 - 19 760 Nota 3.2-3.5. Zadłużenie - 76 079 11 414 87 493 Razem 519 164 416 266 11 414 946 844 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 38 Kategorie instrumentów finansowych Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania leasingowe Razem istotne kategorie 2021 Wpływ na wynik finansowy Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki 5 560 (4 721) (1 699) (860) Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe - (103) - (103) Nota 4.2. Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami (5 347) - - (5 347) Razem 213 (4 824) (1 699) (6 310) Kategorie instrumentów finansowych Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania leasingowe Razem istotne kategorie 2020 Wpływ na wynik finansowy Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki 3 322 (4 083) (1 424) (2 185) Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe 1 770 - - 1 770 Nota 4.2. Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami 2 273 - - 2 273 Razem 7 365 (4 083) (1 424) 1 858 5.1.1. AKTYWA FINANSOWE Spółka posiadała na 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r. następujące pozycje wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa finansowe: 2021 2020 Nota 5.1.2. Udzielone pożyczki 29 746 12 941 Pozostałe 4 - Razem 29 750 12 941 Długoterminowe 13 448 - Krótkoterminowe 16 302 12 941 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 39 5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI TABELA Na podane dni bilansowe, wartość godziwa pożyczek nie była istotnie różna od wyceny w koszcie zamortyzowanym. Wartość godziwa pożyczek jest szacowana za pomocą modeli DCF w oparciu o przepływy pieniężne odzwierciedlające harmonogram spłat udzielonych pożyczek. Założono stopę dyskonta na poziomie WIBOR dla pożyczek w PLN oraz EURIBOR dla pożyczek w EUR na dany dzień powiększony o stały procent wyrażający premię za ryzyko. Pożyczki wyceniane w koszcie zamortyzowanym są klasyfikowane do drugiego poziomu hierarchii wartości godziwej. Pożyczki zaklasyfikowane są do Poziomu 1 modelu utraty wartości na wszystkie prezentowane dni bilansowe. Wszystkie udzielone pożyczki na poszczególne dni bilansowe uznane zostały za instrumenty o niskim ryzyku kredytowym, w związku z czym odpis na oczekiwane straty kredytowe ujęty w ciągu danego okresu ogranicza się do 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. Oczekiwaną stratę kredytową wyliczono na podstawie prawdopodobieństwa niewypełnienia zobowiązania, profilu spłat uzgodnionego w umowie pożyczki i oceny odzysków z zabezpieczenia. Na poszczególne dni bilansowe wysokość odpisu z tyt. utraty wartości oraz jego zmiany w prezentowanych okresach były nieistotne kwotowo, stąd Spółka nie prezentuje ruchów na odpisie. Zwiększenie salda pożyczek w wyniku udzielenia nowych pożyczek nie przyczyniło się istotnie do zmiany wysokości odpisu z tyt. utraty wartości. Instrumenty dłużne utrzymywane w celu ściągnięcia umownych przepływów, które obejmują wyłącznie spłaty kapitału i odsetek („SPPI” ang. Solely payment of principal and interest), są wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Na moment początkowego ujęcia te aktywa finansowe ujmuje się w wartości godziwej powiększonej o koszty transakcyjne. Przychody z tytułu odsetek wycenia się metodą efektywnej stopy procentowej i wykazuje w pozycji „przychody z tytułu odsetek„ w przychodach finansowych. Odpisy z tytułu utraty wartości prezentuje w pozycji „Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami”. Wartość aktywów finansowych jest aktualizowana o odpis z tytułu utraty wartości wyliczony metodą oczekiwanych strat kredytowych (expected credit loss). Spółka stosuje trzystopniowy model utraty wartości dla aktywów finansowych: • Poziom 1 – salda, dla których ryzyko kredytowe nie wzrosło znacząco od początkowego ujęcia lub mają niskie ryzyko kredytowe. Oczekiwane straty kredytowe określa się na podstawie prawdopodobieństwa niewypełnienia zobowiązania w ciągu 12 miesięcy (tj. całkowita oczekiwana strata kredytowa pomnożona jest przez prawdopodobieństwo, że strata wystąpi w ciągu następnych 12 miesięcy); • Poziom 2 – obejmuje salda, dla których nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia, ale brak jest obiektywnych przesłanek utraty wartości; oczekiwane straty kredytowe określa się na podstawie prawdopodobieństwa niewypełnienia zobowiązania przez cały umowny okres życia danego aktywa; • Poziom 3 – obejmuje salda z obiektywną przesłanką utraty wartości. Jeżeli udzielone pożyczki mają niskie ryzyko kredytowe, odpis na oczekiwane straty kredytowe ujęty w ciągu danego okresu ogranicza się do 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. W zakresie w jakim zgodnie z powyższym modelem konieczna jest ocena czy nastąpił znaczący wzrost ryzyka kredytowego, Spółka uwzględnia następujące przesłanki przy dokonywaniu tej oceny: • pożyczka jest przeterminowana o co najmniej 30 dni; • nastąpiły zmiany legislacyjne, technologiczne lub makroekonomiczne, które mają znaczący negatywny wpływ na dłużnika; • pojawiły się informacje o znaczącym niekorzystnym zdarzeniu dotyczącym pożyczki lub innej pożyczki tego samego dłużnika od innego pożyczkodawcy, np. wypowiedzenie umowy pożyczki, naruszenie jej warunków, czy renegocjacja warunków ze względu na trudności finansowe itp. • dłużnik stracił znaczącego klienta lub dostawcę albo doświadczył innych niekorzystnych zmian na swoim rynku. Aktywa finansowe są spisywane, w całości lub w części, kiedy Spółka wyczerpie praktycznie wszystkie działania w zakresie ściągnięcia i uzna, że nie można już racjonalnie oczekiwać odzyskania należności. Zazwyczaj następuje to, gdy składnik aktywów jest przeterminowany co najmniej 360 dni. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 40 Wartość bilansowa Pożyczkobiorca Waluta pożyczki Oprocentowanie Termin spłaty 2021 2020 Lake Hill PLN 12,00% 2021-06-25 - 10 602 Erbud International Sp. z o.o. PLN WIBOR 1M+1,5% 2021-06-30 - 2 243 Erbud Holding GmBH EUR 3 M EURIBOR+2,2% 2023-12-31 97 96 Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. PLN 10,00% 2023-03-31 4 947 - JV PABC Sp. z o.o. PLN 3 M WIBOR+2,2% 2022-12-31 93 - MOD21 Sp. z o.o. PLN 3M WIBOR+1,35% 2023-04-22 2 977 - MOD21 Sp. z o.o. PLN 3M WIBOR+1,35% 2028-03-31 4 474 - MOD21 Sp. z o.o. EUR 3M EURIBOR+1,9% 2028-07-23 949 - Erbud Holding GmbH EUR 3M EURIBOR+2,2% na żądanie 16 209 - Razem, w tym: Razem, w tym: 29 746 12 941 Długoterminowe 13 444 - Krótkoterminowe 16 302 12 941 5.2. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM Spółka w toku prowadzonej działalności narażona jest na następujące istotne rodzaje ryzyka finansowego: ryzyko rynkowe (w tym ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych), ryzyko kredytowe oraz ryzyko płynności. Za ustalenie zasad zarządzania powyższymi ryzykami oraz ich weryfikację odpowiada Zarząd Spółki. 5.2.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE W ramach podstawowej działalności operacyjnej Spółka nie zawiera kontraktów budowlanych, które są denominowane w EUR. W odniesieniu do udzielonych pożyczek nie stwierdzono utraty wartości. Pożyczki nie są przeterminowane na dzień bilansowy. Z udzielonymi pożyczkami wiąże się ryzyko kredytowe oraz ryzyko zmiany stóp procentowych, które zostały opisane odpowiednio. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 41 Ekspozycja na ryzyko walutowe (tys. PLN) Wpływ na sprawozdanie z wyniku w tys. PLN zmiana kursu +10% zmiana kursu -10% Aktywa Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 35 013 3 501 (3 501) Nota 6.4. Należności z tytułu dostaw i usług 19 167 1 917 (1 917) Nota 6.4. Pozostałe należności 920 - - Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje 2 022 202 (202) Nota 5.1.2. Aktywa finansowe - udzielone pożyczki 17 256 1 726 (1 726) Zobowiązania Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (618) (62) 62 Nota 6.8. Pozostałe zobowiązania (72) (7) 7 Wpływ zmian kursów - aktywa i zobowiązania razem 73 688 7 277 (7 277) Ekspozycja na ryzyko walutowe (tys. PLN) Wpływ na sprawozdanie z wyniku w tys. PLN zmiana kursu +10% zmiana kursu -10% Aktywa Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 19 260 1 926 (1 926) Nota 6.4. Należności z tytułu dostaw i usług 15 438 1 544 (1 544) Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje 1 671 167 (167) Nota 5.1.2. Aktywa finansowe - udzielone pożyczki 96 10 (10) Zobowiązania Nota 3.2.-3.5. Zadłużenie (4 653) (465) 465 Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (10 788) (1 079) 1 079 Wpływ zmian kursów - aktywa i zobowiązania razem 21 024 2 103 (2 103) Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 42 5.2.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH Ryzyko stóp procentowych występuje głównie w związku z korzystaniem przez Spółkę z zadłużenia, tj. kredytów bankowych i pożyczek (Nota 3.3.) oraz leasingu (Nota 3.5.). Ponadto Spółka lokuje wolne środki pieniężne częściowo w inwestycje o zmiennej stopie procentowej (lokaty) oraz udziela pożyczek w oparciu o zmienną stopę procentową. Aktywa i zobowiązania oprocentowane według zmiennych stóp procentowych narażają Spółkę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych. Natomiast oprocentowane według stopy stałej (udzielane pożyczki – Nota 5.1.2.) naraża ERBUD na ryzyko zmiany wartości godziwej, niemniej jednak ze względu na fakt, iż Spółka nie wycenia tych pozycji do wartości godziwej, wpływ ten nie jest odzwierciedlany w sprawozdaniu finansowym. Spółka monitoruje stopień narażenia na ryzyko stopy procentowej oraz dokonuje prognoz stóp procentowych. Analizę wrażliwości pozycji oprocentowanych zmienną stopą procentową na zmiany stopy procentowej zaprezentowano w poniższej tabeli. 2021 2020 Wartość bilansowa pozycji oprocentowana zmienną stopą procentową Wpływ na sprawozdanie z wyniku Wartość bilansowa pozycji oprocentowana zmienną stopą procentową Wpływ na sprawozdanie z wyniku +250 pb -250 pb +100 pb -100 pb Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - - - 25 954 260 (260) Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki 24 798 744 (744) 2 339 23 (23) Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek 35 185 (880) 880 24 079 (241) 241 Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji 75 586 (1 890) 1 890 52 000 (520) 520 Zadłużenie z tytułu leasingu 10 596 (265) 265 7 161 (71) 71 Wpływ razem (2 291) 2 291 (549) 549 W tabeli poniżej zaprezentowano pozycje oprocentowane stałą stopą procentową. 2021 2020 Wartość bilansowa Wartość bilansowa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 198 931 76 805 Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki 4 948 10 602 Zadłużenie z tytułu leasingu - 4 253 Razem 203 879 91 660 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 43 5.2.3. RYZYKO KREDYTOWE Aktywami finansowymi Spółki, które są narażone na ryzyko kredytowe są głównie pozycje wymienione w tabeli poniżej. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe odpowiadająca wartości bilansowej pozycji 2021 2020 Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 198 931 91 466 Nota 3.8. Środki pieniężne na rachunkach VAT 16 922 11 293 Nota 5.1.2. Aktywa finansowe – udzielone pożyczki 29 746 12 941 Nota 6.4. Należności z tytułu dostaw i usług 313 840 234 373 Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje 26 462 28 971 Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa 98 801 107 346 Razem 684 702 486 390 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Spółka minimalizuje ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami poprzez dywersyfikację banków, z którymi zawierane są transakcje lokacyjne. Spółka współpracuje z instytucjami finansowymi o wysokiej wiarygodności, zgodnie z informacjami w tabeli poniżej. Na poszczególne dni sprawozdawcze występuje znaczna koncentracja ryzyka kredytowego – informacja o wielkości salda środków pieniężnych zgromadzonych w jednej instytucji finansowej przedstawiona jest poniżej. Podział salda środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wg ratingu kredytowego przedstawiono w tabeli poniżej. Rating AA-, A-, BBB+, BBB wg Euro Rating to poziom inwestycyjny. Rating BB jest poza poziomem inwestycyjnym, nie mniej jednak kwota środków pieniężnych w tych instytucjach jest marginalna. Według agencji ratingowej Euro Rating 2021 2020 Banki o ratingu AA- 2,6% 5,5% Banki o ratingu A- 7,1% 18,0% Banki o ratingu BBB+ 13,7% 20,3% Banki o ratingu BBB 76,2% 53,2% Banki o ratingu BB 0,4% 3,0% 100,0% 100,0% Na 31 grudnia 2021 r. wartość aktywów pieniężnych i ich ekwiwalentów ulokowana w jednej instytucji finansowej stanowiła około 76% całego salda. Na 31 grudnia 2020 r. wartość aktywów pieniężnych i ich ekwiwalentów ulokowana w jednej instytucji finansowej stanowiła około 53% całego salda. Całe saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów na poszczególne dni bilansowe zaliczone jest do Poziomu 1 modelu utraty wartości (tj. salda, dla którego ryzyko kredytowe nie wzrosło znacząco od początkowego ujęcia lub ma niskie ryzyko kredytowe). Odpisy z tytułu utraty wartości środków pieniężnych i ekwiwalentów ustalono indywidualnie dla każdego salda dotyczącego danej instytucji finansowej. Do oceny ryzyka kredytowego użyto zewnętrzne ratingi banków oraz publicznie dostępne informacje dotyczące wskaźników niewypełnienia zobowiązania dla danego ratingu ustalone przez Euro Rating. Analiza wykazała, iż aktywa te mają niskie ryzyko kredytowe na dzień sprawozdawczy. Spółka skorzystała z uproszczenia dozwolonego przez standard i odpis z tytułu utraty wartości ustalono na podstawie 12-miesięcznych strat kredytowych. Kalkulacja odpisu wykazała nieistotną kwotę odpisu z tytułu utraty wartości we wszystkich prezentowanych okresach, stąd Spółka nie prezentuje ruchów na tym odpisie. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 44 Należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywa z tytułu kontraktów budowlanych W celu ochrony przed ryzykiem kredytowym wynikającym z należności związanych z realizacją kontraktów budowlanych (tj. należności z tytułu dostaw i usług, należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych), w Spółce funkcjonuje polityka oceny i weryfikacji ryzyka kredytowego związanego ze wszystkimi kontraktami, zarówno na etapie przed ofertowym, jak i w trakcie realizacji. Każdy kontrahent przed podpisaniem umowy jest oceniany pod kątem możliwości wywiązania się ze zobowiązań finansowych. W przypadku negatywnej oceny zdolności płatniczych kontrahenta, przystąpienie do kontraktu jest uzależnione od ustanowienia adekwatnych zabezpieczeń finansowych lub majątkowych. Ponadto, w umowach z inwestorami zawierane są klauzule przewidujące prawo do wstrzymania realizacji robót, jeżeli występuje opóźnienie w przekazaniu należności za wykonane usługi. W miarę możliwości tworzy się również zapisy umowne warunkujące dokonywanie płatności podwykonawcom od wpływu środków od inwestora. W Spółce nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego związana z należnościami z tytułu dostaw i usług oraz należnościami z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych. Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności oraz strukturę wiekową należności przeterminowanych zaprezentowano w Nocie 6.4. 5.2.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI W celu ograniczenia ryzyka utraty płynności, Spółka utrzymuje odpowiednią ilość środków pieniężnych oraz zbywalnych papierów wartościowych, a także zawiera umowy o linie kredytowe, które służą jako dodatkowe zabezpieczenie płynności. Do finansowania zakupów inwestycyjnych, Spółka wykorzystuje środki własne lub długoterminowe umowy leasingu finansowego, zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów. Spółka stosuje politykę ograniczającą zaangażowanie kredytowe wobec poszczególnych instytucji finansowych oraz emitentów papierów dłużnych, które są nabywane w ramach lokowania okresowych nadwyżek środków pieniężnych. Zarządzanie płynnością wspomagane jest obowiązującym systemem raportowania prognoz płynności przez Spółkę. Tabela poniżej przedstawia zobowiązania finansowe Spółki na dzień 31 grudnia 2021 r. według daty zapadalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności. . 2021 Poniżej 3 miesięcy 3-12 miesięcy 1-5 lat Razem przepływy niezdyskontowane Wartości bilansowe Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek - 3 744 35 354 39 098 35 185 Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji - 586 75 000 75 586 75 000 Zadłużenie z tytułu leasingu 1 215 4 231 5 832 11 278 10 596 Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje - 112 325 - 112 325 110 000 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 161 982 - - 161 982 161 982 Razem 163 197 120 886 116 186 400 269 392 763 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 45 Tabela poniżej przedstawia zobowiązania finansowe Spółki na dzień 31 grudnia 2020 r. według daty zapadalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności 2020 Poniżej 3 miesięcy 3-12 miesięcy 1-5 lat Razem przepływy niezdyskontowane Wartości bilansowe Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek - 24 079 - 24 079 24 079 Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji - 54 195 - 54 195 52 000 Zadłużenie z tytułu leasingu - 5 997 5 950 11 947 11 414 Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje - 109 899 778 110 677 109 921 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 124 147 - 124 147 124 147 Razem - 318 317 6 728 325 045 321 561 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 46 6. NOTY POZOSTAŁE 6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE Najistotniejsze pozycje rzeczowych aktywów trwałych stanowią grunty, budynki i budowle. Znacząca pozycją są również środki trwałe w budowie. Poza tym Grupa posiada również urządzenia techniczne i maszyny. Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się w cenie nabycia/kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz wszelkie odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Spółka w przypadku zidentyfikowania przesłanek do możliwości wystąpienia rzeczowych aktywów trwałych przeprowadza test na utratę wartości w oparciu o oszacowanie wartości odzyskiwalnej danego aktywa trwałego. Wartość odzyskiwalna jest określana jako wyższa z dwóch: wartość, jaka jest możliwa do uzyskania przy sprzedaży danego aktywa trwałego pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa kalkulowana w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne, które zostaną wypracowane przez dane aktywo trwałe lub zespół aktywów (ośrodek wypracowujący środki pieniężne), jeżeli dany składnik aktywów nie generuje niezależnie wpływów pieniężnych. W wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych Spółka ujmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. Do wartości początkowej zalicza się również koszt części zamiennych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania, tj. ERBUD oczekuje, że części zamienne będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż jeden rok i jest możliwe ich przypisanie do konkretnej pozycji rzeczowych aktywów trwałych. Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, ujmowane są w wyniku finansowym w momencie poniesienia. Spółka corocznie dokonuje weryfikacji wartości końcowej, okresu użytkowania oraz metody amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych. Weryfikacje przeprowadzone na 31 grudnia 2021 r. oraz 31 grudnia 2020 r. nie skutkowały zmianą pozostałych szacowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji czy wartości końcowych środków trwałych. Stawki amortyzacji wynoszą według poszczególnych klas środków trwałych (w tym również prawa do użytkowania aktywów należących do danej kategorii): • Budynki i budowle – 2% - 4,5% • Urządzenia techniczne i maszyny – 6% - 30% • Środki transportu – 12,5% - 20% • Pozostałe – 10% - 33% • Grunty nie podlegają amortyzacji. Prawa do użytkowania aktywów są amortyzowane przez okres odzwierciedlający czas, na jaki zawarto umowy. Dla posiadanych przez Spółkę środków trwałych w leasingu, stawki amortyzacji są zbieżne ze stawkami amortyzacji dla własnych aktywów należących do tej samej kategorii, gdyż okres leasingu odpowiada okresowi ekonomicznej użyteczności danego aktywa (uwzględniając opcje przedłużenia) lub umowa zawiera opcję nabycia składnika aktywów i jest rozsądnie pewne, iż Spółka z tej opcji skorzysta. Środki trwałe w budowie wycenia się w wysokości poniesionych kosztów bezpośrednio związanych z nabyciem lub wytworzeniem, w tym kosztów finansowania, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 47 Na 31 grudnia 2021 r. Spółka posiadała następujące grupy rzeczowych aktywów trwałych z uwzględnieniem prawa do użytkowania aktywów: 2021 2020 Grupa rzeczowych aktywów trwałych Wartość brutto Umorzenie i odpisy aktualizujące Wartość netto Wartość brutto Umorzenie i odpisy aktualizujące Wartość netto Grunty (w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu) 13 836 - 13 836 - - - Budynki i budowle 38 746 10 635 28 111 13 201 5 987 7 214 w tym leasing 9 924 8 432 1 492 9 925 5 672 4 253 Urządzenia techniczne i maszyny 3 700 3 580 120 2 813 2 698 115 Środki transportu 16 397 7 872 8 525 14 719 7 009 7 710 w tym leasing 11 955 3 986 7 969 9 354 2 881 6 473 Inne środki trwałe 1 532 1 412 120 1 466 1 331 135 Środki trwałe w budowie 3 629 - 3 629 1 579 - 1 579 Razem 77 840 23 499 54 341 39 110 19 360 19 750 Polityka rachunkowości dotycząca leasingu stosowana od 1 stycznia 2019 roku: Leasingi ujmowane są jako aktywa z tytułu prawa do użytkowania i zobowiązania do zapłaty za te prawa w dniu, w którym leasingowane aktywa dostępne są do użytkowania przez Spółkę. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania zaprezentowano w Nocie 6.1. W dacie rozpoczęcia leasingu, zobowiązania leasingowe wyceniane są w kwocie równej bieżącej wartości następujących płatności leasingowych za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów w okresie leasingu: • stałe płatności (w tym zasadniczo stałe płatności), pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe; • zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki; • kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej; • cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji; • kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. Opłaty leasingowe są dyskontowane przy użyciu stopy procentowej leasingu, jeśli stopę tę można z łatwością ustalić lub krańcowej stopy oprocentowania długu leasingobiorcy. Każda opłata leasingowa jest alokowana pomiędzy zobowiązanie a koszt finansowy. Po początkowym ujęciu, zobowiązania leasingowe są wyceniane przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Wartości bilansowe zobowiązań są aktualizowane w celu odzwierciedlenia zmiany w zakresie szacunku okresu leasingu, opcji wykupu, zmiany w opłatach leasingowych i gwarantowanej wartości końcowej oraz modyfikacji umowy leasingu. Okres leasingu to nieodwoływalny okres leasingu; okresy objęte opcją przedłużenia i wcześniejszego zakończenia leasingu są uwzględnione w okresie leasingu, jeśli istnieje rozsądna pewność, że leasing będzie przedłużony lub umowa nie zostanie wcześniej zakończona. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 48 Grunty w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu Budynki i budowle Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Wartości niematerialne i prawne Razem Wartość netto na 1 stycznia 2020 r. 10 147 129 7 875 103 2 264 41 20 559 Zwiększenia: Zakup - - 210 - 166 2 505 1 235 4 116 Leasing - - - 3 318 - - - 3 318 Pozostałe, w tym reklasyfikacje - - 19 - (19) (1 985) 1 985 - Zmniejszenia: Amortyzacja - 2 933 241 2 758 115 - 264 6 311 Sprzedaż oraz likwidacja - - 2 725 - 1 205 - 1 932 Wartość netto na 31 grudnia 2020 r. - 7 214 115 7 710 135 1 579 2 997 19 750 Wartość netto na 1 stycznia 2021 r. - 7 214 115 7 710 135 1 579 2 997 19 750 Zwiększenia: Zakup 13 836 24 545 932 204 67 2 050 101 41 735 Leasing - - - 4 304 - - - 4 304 Przyjęcie środków trwałych - - - - - - - - Pozostałe, w tym korekty reklasyfikacyjne - 1 000 - - - - (1 000) - Zmniejszenia: Amortyzacja - 4 648 958 2 831 82 - 381 8 900 Sprzedaż oraz likwidacja - - (31) 862 - - 8 839 Wartość netto na 31 grudnia 2021 r. 13 836 28 111 120 8 525 120 3 629 1 709 56 050 Największe zmiany w środkach trwałych spowodowane są podpisaniem w dniu 31.03.2021 r. Aktu Notarialnego (Repertorium A numer 3521/2021), zgodnie z którym Spółka nabyła prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę numer 1/61 o powierzchni 5,2018 ha oraz 1/62 o powierzchni 9,9643 ha, położonej w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie toruńskim, gminie Łysomice, miejscowości Ostaszewo. Wartość nabytego gruntu w księgach Erbud S.A. wynosi - 13 826 tys. zł. Na gruntach, oznaczonych jako tereny przemysłowe usytuowana jest zabudowa z trzema jednokondygnacyjnymi budynkami: - hala produkcyjno-magazynowa, dwa murowane budynki – portiernie oraz parking, plac manewrowy, droga asfaltowa. Wartość tych zabudowań w księgach Erbud S.A. wynosi – 25 535 tys. zł. Amortyzacja Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Koszty ogólnego zarządu 6 129 4 682 Koszty wytworzenia sprzedanych produktów i usług 2 771 1 629 Razem 8 900 6 311 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 49 Prawo do użytkowania aktywów w leasingu, zobowiązania leasingowe Przyjęto następujące uproszczenia dozwolone przez MSSF 16: • nie aktywuje się umów leasingowych w odniesieniu do aktywów niskocennych (poniżej 15 tys. zł), • pomija się umowy, które ulegną rozwiązaniu w ciągu bieżącego roku, Spółka nie zawierała w trakcie okresów, którego dotyczą sprawozdania umów leasingu na okres krótszy niż 12 m-cy. Dane dotyczące zastosowania MSSF 16 zaprezentowano w poniższych tabelach. BUDYNKI I BUDOWLE ŚRODKI TRANSPORTU RAZEM Wartość netto na dzień 01.01.2020 7 103 7 160 14 263 Zwiększenie z tytułu przyjęcia w leasing - 3 318 3 318 Zmniejszenie wynikające z przekwalifikowania - z prawa do użytkowania aktywów w leasingu na rzeczowe aktywa trwałe - (1 552) (1 552) Amortyzacja (2 850) (2 453) (5 303) Wartość netto na dzień 31.12.2020 4 253 6 473 10 726 Wartość netto na dzień 01.01.2021 4 253 6 473 10 726 Zwiększenie z tytułu przyjęcia w leasing - 4 304 4 304 Zmniejszenie wynikające z przekwalifikowania - z prawa do użytkowania aktywów w leasingu na rzeczowe aktywa trwałe - (735) (735) Amortyzacja (2 761) (2 073) (4 834) wartość netto na dzień 31.12.2021 1 492 7 969 9 461 Wartości netto 31-12-2021 31-12-2020 Budynki i budowle 1 492 4 253 Środki transportu 7 969 6 473 Wpływ razem 9 461 10 726 6.1.1. KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH Na dzień 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r. Spółka nie posiadała umownych zobowiązań związanych z umowami zakupu aktywów trwałych oraz zawartych umów leasingu, co do których okres leasingu jeszcze się nie rozpoczął i nie zostały wykazane w zobowiązaniach leasingowych.. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 50 6.2. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH Utrata wartości aktywów trwałych Spółka nie zidentyfikowała czynników, które mogłyby wskazywać na przesłanki do utraty wartości aktywów trwałych, w związku z czym, na 31 grudnia 2021 r. nie przeprowadzono testu na utratę wartości. 6.3. ZAPASY Grupa przeprowadza testy na utratę wartości aktywów trwałych jeżeli zachodzą przesłanki utraty wartości oraz dodatkowo co najmniej raz w roku dla wartości firmy. Wartość odzyskiwaną ustala się na najniższym możliwym poziomie, tj. dla pojedynczego składnika aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do której dany składnik aktywów należy. Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych Na każdy dzień bilansowy ocenia się, czy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości składnika bądź grupy rzeczowych aktywów trwałych. Jeśli przesłanki takie istnieją, ustala się szacowaną możliwą do odzyskania wartość składnika (wartość odzyskiwalną) i dokonuje odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w kwocie równej różnicy między wartością możliwą do odzyskania i wartością bilansową. Wartość odzyskiwalna to wyższa z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży i wartości użytkowej. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w rachunku zysków i strat. Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia również czy występują przesłanki wskazujące na to, że ujęty w poprzednich okresach odpis aktualizujący z tytułu trwałej utraty wartości powinien być zmniejszony lub całkowicie odwrócony. Utrata wartości firmy Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości przynajmniej raz w roku. Ewentualna utrata wartości rozpoznawana jest od razu jako pomniejszenie wartości firmy i odnoszona w rachunek wyników, dodatkowo nie podlega odwróceniu w kolejnych okresach sprawozdawczych. W celu przeprowadzenia testu pod kątem możliwej utraty wartości, wartość firmy alokowana jest do ośrodków wypracowujących środki pieniężne. W przypadku zbycia działalności wchodzącej w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została przypisana wartość firmy, odnosząca się do zbytej działalności wartość firmy uwzględnia się w wartości bilansowej przy ustalaniu zysku lub straty z tytułu zbycia. W ramach poszczególnych grup zapasów ujmowane są głównie następujące pozycje: • Materiały: elementy składowane w miejscach magazynowania przeznaczone do wykorzystania w procesach produkcyjnych, zwłaszcza do zużycia w działalności budowlanej; • Produkcja w toku • Produkty gotowe Materiały wycenia się w cenie nabycia, a ich rozchód przy zastosowaniu metody „pierwsze weszło-pierwsze wyszło”. Produkcję w toku oraz wyroby gotowe wycenia się w wysokości kosztu bezpośrednich materiałów i robocizny, wraz z odpowiednim narzutem pośrednich kosztów produkcji ustalonym przy założeniu normalnego wykorzystania mocy produkcyjnych, z wyłączeniem kosztów finansowania zewnętrznego. Na dzień bilansowy zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i ceny sprzedaży netto. Do materiałów Spółka zalicza składowane na terenach budów składniki zapasów o ogólnym przeznaczeniu, niskim stopniu przetworzenia, które mogą w prosty sposób oraz bez ponoszenia istotnych kosztów zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane (w przypadku, gdy okażą się niepotrzebne do realizacji danego kontraktu). Składnikami zapasów nie są natomiast elementy składowane na terenach budów o przeznaczeniu specyficznym dla danej budowy lub przetworzone we własnym zakresie lub przez podwykonawcę, takie co do których nie jest pewne, iż w prosty sposób mogą zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane. Takie pozycje odnoszone są bezpośrednio w koszt kontraktu i włączane są w tym samym do wyceny kontraktu według stopnia zaawansowania (szczegóły opisano w Nocie 2.1.). Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 51 2021 2020 Produkcja w toku - 298 Towary 1 415 - Wartość netto zapasów 1 415 298 6.4. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE Do należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałych ERBUD zalicza przede wszystkim należności z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych (głównie z tytułu wystawionych faktur wynikających z realizacji przez Spółkę kontraktów budowlanych) oraz należności budżetowe, w tym należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz z tytułu podatku od towarów i usług. Należności z tytułu dostaw i usług, których termin zapadalności wynosi zazwyczaj od 30 do 180 dni, ujmowane są w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych. Należności z tytułu dostaw i usług utrzymywane są w celu ściągnięcia oraz spełniają test SPPI, w związku z tym na dzień bilansowy pozycje te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego wyliczonego przy zastosowaniu modelu strat oczekiwanych. Należności budżetowe ujmuje się w wysokości kwoty należnej Grupie zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami. MSSF 9 wymaga oszacowania oczekiwanej straty dla aktywów finansowych, niezależnie od tego, czy wystąpiły, czy też nie, przesłanki na utratę wartości. W przypadku należności handlowych, Spółka stosuje podejście uproszczone i wycenia odpisy z tytułu utraty wartości w wysokości strat kredytowych oczekiwanych w całym okresie życia należności od momentu początkowego ujęcia należności. Dla należności handlowych, które w oparciu o przeprowadzoną analizę portfelową zostały ocenione jako należności, które nie utraciły wartości, oszacowanie ewentualnych odpisów aktualizacyjnych jest oparte na wykorzystaniu matrycy odpisów, w której odpisy oblicza się dla należności handlowych zaliczonych do różnych przedziałów wiekowych (okresów przeterminowania), przy zastosowaniu współczynnika niewypełnienia zobowiązania. Współczynnik niewypełnienia zobowiązania ustala się w oparciu o dane historyczne (wyliczone na bazie ostatnich 5 lat) skorygowane o wpływ przyszłych czynników. W analogiczny sposób Spółka kalkuluje odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla należności z tytułu kaucji oraz aktywów z tytułu kontraktów budowlanych; salda w odniesieniu do których termin płatności nie upłynął zaliczane są do przedziału „nieprzeterminowane” w matrycy odpisów, a odpis liczony jest przy uwzględnieniu współczynnika nieściągalności dla należności nieprzeterminowanych. Dla należności handlowych, dla których istnieją przesłanki do utraty wartości (np. należności sporne), utworzono specyficzne dodatkowe odpisy w zależności od indywidualnej oceny ich odzyskiwalności. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny (dotyczy należności z tytułu kaucji), wartość należności jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie należności w związku z upływem czasu jest ujmowane jako przychody finansowe Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 52 2021 2020 Wartość brutto Odpis Wartość netto Wartość brutto Odpis Wartość netto Należności z tytułu dostaw i usług 336 382 22 542 313 840 256 065 21 692 234 373 Pozostałe należności budżetowe 19 253 - 19 253 6 142 - 6 142 Pozostałe należności 4 017 1 210 2 807 15 843 1 210 14 633 Razem 359 652 23 752 335 900 278 050 22 902 255 148 Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności z tytułu dostaw i usług zaprezentowano w tabeli poniżej. . Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020 Odpisy aktualizujące na początek okresu 22 902 25 353 Utworzenie/(odwrócenie) odpisów indywidualnych 1 495 (1 427) Utworzenie/(odwrócenie) odpisów wg matrycy odpisów 626 (1 024) Wykorzystanie odpisów indywidualnych (1 271) - Odpisy aktualizujące na koniec okresu, w tym 23 752 22 902 Odpis wyliczony na bazie matrycy 7 931 7 305 Odpis indywidualny 15 821 15 597 2021 2020 Należności nieprzeterminowane 243 927 160 654 Należności przeterminowane 69 913 73 719 Do 1 miesięcy 21 677 19 812 1-3 miesięcy 5 456 9 722 3-6 miesięcy 947 859 6 miesięcy - 1 rok 2 355 2 530 Powyżej 1 roku 39 478 40 796 Razem należności z tytułu dostaw i usług netto 313 840 234 373 Na należności sporne zostały utworzone odpisy aktualizujące w oparciu o oszacowane zdyskontowane przepływy pieniężne. Spółka narażona jest na ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe wynikające z należności z tytułu dostaw i usług. Nie występuje jednakże koncentracja ryzyka kredytowego dotyczącego należności z tytułu dostaw i usług, gdyż Spółka posiada dużą liczbę klientów krajowych. Wszystkie należności za wyjątkiem tych objętych odpisem indywidualnym, są przez Spółkę oceniane jako należności o najwyższym wewnętrznym ratingu kredytowym. Dla wszystkich należności, za wyjątkiem tych objętych odpisem indywidualnym z tytułu utraty wartości, Spółka szacuje odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 53 6.5. POZOSTAŁE AKTYWA 2021 2020 Ubezpieczenia 3 864 2 907 Pozostałe 125 721 Razem 3 989 3 628 6.6. REZERWY Pozycja Ubezpieczenia to przedpłaty dokonywane przez Spółkę z tytułu umów ubezpieczeń dotyczących przyszłych okresów sprawozdawczych. Ujmowane są one w ramach rachunku wyników stosownie do upływu czasu. Rezerwy obejmują głównie rezerwy na naprawy gwarancyjne, rezerwy na świadczenia pracownicze i świadczenia po okresie zatrudnienia oraz rezerwy na sprawy sądowe i sporne. Rezerwy na naprawy gwarancyjne Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych wynikają z udzielania przez Spółkę gwarancji na świadczone usługi budowlane. Rezerwę tworzy się w wysokości ustalonej wskaźnikiem procentowym będącym ilorazem historycznie poniesionych kosztów na naprawy gwarancyjne oraz historycznie ujętych przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Koszty rezerwy na naprawy gwarancyjne ujmuje się w kosztach sprzedanych usług. W przypadku usług innych niż usługi budowlane, głównie usług serwisowych, rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych tworzy się na podstawie danych historycznych oraz wiarygodnego szacunku kwoty obowiązku z tego tytułu. Założenia zastosowane do obliczenia rezerwy na naprawy gwarancyjne na 31 grudnia 2021 r. zostały oparte na ewidencji napraw gwarancyjnych w latach 2017-2021 i odpowiednio na 31 grudnia 2020 r. – 2016 – 2020. Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia Do grupy tej zalicza się rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe, do wypłaty których Spółka zobowiązana jest zgodnie z przepisami prawa oraz regulaminem wynagradzania. Wysokość rezerwy ustalana jest w wartości bieżącej przy zastosowaniu technik aktuarialnych, wymagających przyjęcia pewnych założeń. Założenia niezbędne do wyceny obejmują wysokość stop dyskontowych, prognozowanych stóp zwrotu z aktywów oraz prognozowanych podwyżek wynagrodzeń. Ze względu na złożoność wyceny, przyjęte założenia, a także swój długoterminowy charakter, zobowiązania z tytułu wyżej wymienionych świadczeń są bardzo wrażliwe na zmiany założeń. Wszystkie powyższe założenia są weryfikowane oraz zaktualizowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Rezerwy na sprawy sądowe i sporne Szczegółowej analizy potencjalnych ryzyk związanych z prowadzonymi sprawami sądowymi, podejmowania decyzji o konieczności ujęcia skutków tych postępowań w sprawozdaniu finansowym Spółki oraz wysokości rezerwy dokonują departamenty prawne oraz Zarząd. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 54 Rezerwy w podziale na grupy zaprezentowane zostały w poniższej tabeli: Rezerwy na naprawy gwarancyjne Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia Rezerwy na sprawy sądowe i odszkodowania Inne Razem Stan na 01.01.2020 17 675 1 002 896 481 20 054 Zwiększenie 2 071 - - 575 2 646 Wykorzystanie 809 26 - 481 1 316 Stan na 31.12.2020 18 937 976 896 575 21 384 krótkoterminowe 18 937 896 575 20 408 długoterminowe - 976 - - 976 Stan na 01.01.2021 18 937 976 896 575 21 384 Zwiększenie 2 390 - - 651 3 041 Wykorzystanie - 164 - 575 739 Stan na 31.12.2021 21 327 812 896 651 23 686 krótkoterminowe 21 327 896 651 22 874 długoterminowe - 812 - - 812 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 55 6.7. SPRAWY SPORNE Zarówno w sprawach gdzie ERBUD SA jest powodem (sprawy o należności) jak i w sprawach, gdzie Spółka jest pozwanym (sprawy o zobowiązania) stanowisko Emitenta oraz doradców prawnych Emitenta świadczy iż sprawy zostaną rozwiązane na korzyść Emitenta. Istotne postępowania, których na dzień sporządzenia Sprawozdania ERBUD S.A jest stroną, dotyczące zobowiązań albo wierzytelności emitenta lub jednostki od niego zależnej (z określeniem przedmiotu postępowania, wartości przedmiotu sporu, daty wszczęcia postępowania oraz stanowiska Emitenta) 6.7.1. Istotne postępowania w których Emitent jest powodem 6.7.1.1. Pozwany: Bank Millennium S.A. w Warszawie Data złożenia pozwu: 22 grudnia 2010 r. Wartość przedmiotu sporu: 71 065 496 zł W 2008 r. Bank Millennium S.A. doradził ERBUD S.A. zawarcie transakcji opcji walutowych na zabezpieczenie przed ryzykiem kursowym w zakresie kontraktów denominowanych w euro realizowanych przez Emitenta. Propozycja Banku wynikała ze zgłoszonej przez Spółkę potrzeby uzyskania zabezpieczenia adekwatnego do jego sytuacji. Zdaniem Spółki produkt nie był optymalnie dopasowany do potrzeb ERBUD S.A.. W czwartym kwartale 2008 r. w wyniku drastycznej przeceny złotego na parze PLN/EUR Bank Millennium S.A. poinformował Spółkę o negatywnej wycenie posiadanej w tym czasie ekspozycji. Jednocześnie powstał spór co do treści transakcji opcji walutowych, przede wszystkim w zakresie wyłączania struktur opcyjnych. Podczas wielokrotnych rozmów ERBUD przedstawił swoje stanowisko Bankowi, który zażądał realizacji transakcji z podjęciem działań zmierzających do przymusowej realizacji roszczeń. W celu ograniczenia wysokości potencjalnej szkody, sporne transakcje zostały zrestrukturyzowane, a Bank został poinformowany o podjęciu w przyszłości działań prawnych zmierzających do naprawienia szkody wynikającej z zawartych transakcji opcji walutowych. Szczegóły restrukturyzacji Emitent przedstawił w RP 43/2008 w dniu 21 listopada 2008 r. oraz w sprawozdaniach finansowych za rok 2008. ERBUD nigdy nie zgodził się ze stanowiskiem Banku Millennium S.A. i w związku z powyższym, wezwał dwukrotnie Bank do zapłaty kwoty 71 065 496 zł, na którą składają się kwoty pobrane przez Bank z rachunku bankowego Emitenta, utracone korzyści oraz koszty doradców prawnych i finansowych. W związku z powyższym, ERBUD zdecydował się na wytoczenie powództwa o zapłatę zmierzającego do wyrównania szkody. Sprawa toczyła się nieprzerwalnie od roku 2016 i w dniu 24 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uwzględnił w części apelację Spółki zasądzając od Banku na rzecz Spółki kwotę 51 383 600 PLN wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 grudnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty. Koszty procesu obciążają Spółkę w 29%, a Bank w 71%. Wyrok jest prawomocny. Bank Millennium S.A. w dniu 2 grudnia 2021 r. złożył wniosek o wstrzymanie zapłaty na rzecz ERBUD S.A. kwoty 102 733 906,25 zł. Wstrzymanie nastąpi do czasu upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w razie jej wniesienia, do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego. Sąd Apelacyjny Warszawie Wydział VII Gospodarczy i Własności Intelektualnej przychylił się do wniosku Banku Millennium i wstrzymał zapłatę zasądzonej kwoty zgodnie z wnioskiem Banku Millennium. Decyzja sądu jest niezaskarżalna. Nie wstrzymuje to naliczania odsetek od należności głównej tj. od kwoty: 51 383 600 zł. Do dnia publikacji niniejszego sprawozdania Sąd Apelacyjny nie przedłożył stronom pisemnego uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym Bank Millennium SA nie mógł złożyć wniosku o kasację. 6.7.1.2. Pozwany: DSH – Dopravni Stavby, a.s., Brno w Czechach Data złożenia pozwu: 14 lutego 2013 r. Wartość przedmiotu sporu: 26 923 644,16 zł Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 56 Aktualny stan sprawy: 27 maja 2014 r. ERBUD S.A. rozszerzył powództwo o kwotę 22 925 604,52 zł o zwrot kosztów wykonawstwa zastępczego. Pozwany pismem z 27 kwietnia 2014 r. , a doręczonym 1 lipca 2014 r. wniósł pozew wzajemny na kwotę 5 651 633 zł.. 6 listopada 2015 r. odbyła się rozprawa. Strony zgodnie wnosiły o zniesienie rozprawy celem kontynuowania rozmów ugodowych. Rozmowy ugodowe zakończyły się bez rezultatu. Przesłuchani zostali wszyscy świadkowie wnioskowani przez Strony. Sąd na zgodny wniosek Stron wyznaczył 30 dniowy termin na sprecyzowanie tezy dowodowej dla biegłego oraz przedstawienie szczegółowych pytań do opinii. W dniu 17 sierpnia spółka CEMEX zgłosiła swoje przystąpienie po stronie ERBUD S.A. w charakterze interwenienta ubocznego. Na rozprawie w dniu 12.12.2018 r. Sąd oddalił obie opozycje. Sąd wydał postanowienie o sporządzeniu opinii biegłego. Sąd doręczył opinię biegłego sądowego, która jest korzystna dla ERBUD S.A. W opinii biegły wskazał, że poniesione przez ERBUD S.A. koszty wykonawstwa zastępczego są zasadne. W ocenie biegłego DSH nienależycie wykonało umowę, a zastosowana przez DSH metoda naprawy była nieprawidłowa. W dniu 07.10.2021 r. sąd ogłosił wyrok, w którym: zasądził od DSH - Dopravni stavby a.s. z siedzibą w Brnie (Czechy) na rzecz ERBUD S.A kwotę 26 923 644,16 zł (dwadzieścia sześć milionów dziewięćset dwadzieścia trzy tysiące sześćset czterdzieści cztery złote i szesnaście groszy) wraz z odsetkami oraz kosztami procesu. Pozwany wniósł apelację od wyroku, która jeszcze nie została doręczona do ERBUD S.A. Brak terminu rozprawy apelacyjnej. 6.7.1.3. Pozwany: Platinum Resort Sp. z o.o. Data złożenia pozwu: 3 grudnia 2018 Wartość przedmiotu sporu: 16.301.236,97 zł. Powództwo wzajemne Pozwany: ERBUD S.A. Wartość przedmiotu sporu: 13.516.629,86 Data złożenia pozwu: 27 kwietnia 2019 r. ERBUD wniósł do Sądu Okręgowego w Szczecinie wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego w kwocie 5.455.851,09 zł z tytułu naliczonej kary umownej za odstąpienie od umowy z 26 stycznia 2017 r. o roboty budowlane na realizację projektu pn. „Budowa kompleksu hotelowego czterogwiazdkowego składającego się z: Trzech budynków hotelowych wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Żeromskiego w Świnoujściu” poprzez obciążenie hipoteką przymusową łączną nieruchomości należących do Platinum Resort Sp. z o.o. Postanowieniem z 19 listopada 2018 r. Sąd udzielił zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej do ksiąg wieczystych w/w nieruchomości, jak również poprzez zajęcie rachunków bankowych Platinum Resort Sp. z o.o. 3 grudnia 2018 r. Emitent wniósł pozew o zapłatę 16.301.236,97 zł wraz z odsetkami w postępowaniu upominawczym tytułem wynagrodzenia oraz innych roszczeń związanych z realizacją ww. inwestycji wraz z dodatkowym wnioskiem o zabezpieczenie roszczeń. Platinum Resort Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu, na które pełnomocnicy Emitenta udzielili odpowiedzi. Do chwili obecnej, Sąd Apelacyjny w Szczecinie nie rozpoznał zażalenia. Sąd Okręgowy w Szczecinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania w zwykłym postępowaniu. Pozew został przekazany do doręczenia pozwanemu. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczeniu ERBUD S.A. na dalszą kwotę 3,5 mln zł poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości. Sąd Apelacyjny prawomocnie oddalił zażalenie Pozwanego w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Pozwany 27 kwietnia złożył odpowiedź na pozew wraz z pozwem wzajemnym, w którym to wnosi o zasądzenie od ERBUD kwoty 13 516 629,86 zł, na którą składa się kwota 5.455.851,09 zł tytułem rzekomej kary umownej naliczonej przez Pozwanego oraz kwota 8.060.778,77 zł tytułem zwrotu rzekomo nadpłaconego wynagrodzenia pobranego przez ERBUD z tytułu realizacji umowy o roboty budowlane. Pełnomocnicy ERBUD wnieśli replikę na odpowiedź na pozew wraz z odpowiedzią na pozew wzajemny, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wnosząc o oddalenie powództwa wzajemnego w całości. Sąd przeprowadził dowód z zeznań świadków. W sprawie zostanie przeprowadzony dowód z opinii biegłego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 57 W dniu 11 czerwca wpłynęła informacja o zawezwaniu do próby ugodowej, brak terminu posiedzenia, brak informacji czego dokładnie dotyczyć ma to zawezwanie, akta wędrują pomiędzy sądami, nie było możliwości wglądu. Sąd przeprowadził dowód z zeznań świadków. Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii biegłego. Termin na złożenie opinii wyznaczono do dnia 31 marca 2022 r. Przewidywany termin zakończenia postępowania przed Sądem I instancji: 2022 r. Łączna wartość pozostałych spraw spornych w których ERBUD S.A. jest powodem wynosi 23.214.862,20 PLN 6.7.2. Istotne postępowania w których Emitent jest pozwanym 6.7.2.1. Powód: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin sp. z o.o. („MPL”) Pozwany: ERBUD S.A. w Warszawie Data doręczenia pozwu ERBUD S.A.: 23 maja 2014 r. Wartość przedmiotu sporu: 34 381 374,64 zł. W stosunku do sprawozdania finansowego za rok 2021 zmianą jest dołączenie opinii z zakresu budownictwa (przyczyny powstałych wad nawierzchni oraz ocena alternatywnych wariantów napraw do akt sprawy. W dniu 29 listopada 2021 r. Erbud złożył uwagi i zastrzeżenia do opinii wraz z wnioskiem o wyłączenie biegłego. W dniu 7 lutego 2022 r. Sąd przesłał biegłemu wnioski i uwagi Erbud i wezwał go do ustosunkowania się. 6.7.2.2. Powód: Województwo Wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Pozwany: ERBUD S.A. w Warszawie Data doręczenia pozwu ERBUD S.A.: 28 stycznia 2022 r. Wartość przedmiotu sporu: 21.553.732 zł. Pozwem z 20 grudnia 2021 r. Województwo Wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu domaga się upoważnienia przez Sąd do dokonania na koszt Erbud S.A. wymiany w całości instalacji: 1) wody zimnej, 2) wody ciepłej, 3) wody hydrantowej, 4) ciepła technologicznego i 5) wody lodowej w budynku będącym siedzibą Urzędu w Poznaniu, usytuowanym przy Al. Niepodległości 34 w Poznaniu w ramach gwarancji jakości. Sąd wyznaczył Erbud S.A. termin na wniesienie odpowiedzi na pozew do 25 kwietnia 2022 r. W ocenie Erbud S.A. brak jest podstaw do uwzględnienia roszczeń Województwa Wielkopolskiego w całości. Przewidywany termin zakończenia sporu przed Sądem I instancji: 2025 r. Łączna wartość pozostałych postępowań w których ERBUD S.A. jest pozwanym, wynosi: 13 179 423,87 PLN Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 58 6.8. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE 2021 2020 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 161 982 124 147 w tym od podmiotów powiązanych 7 119 11 071 Zobowiązania budżetowe z tytułu: 11 423 8 512 podatku dochodowego od osób prawnych 6 913 785 podatku dochodowego od osób fizycznych 1 819 1 656 ZUS 2 326 5 445 PFRON 46 59 PPK 18 - funduszu urlopowego (podatku belgijskiego) 301 506 Inne - 61 Pozostałe zobowiązania 22 673 11 248 z tytułu wynagrodzeń 1 433 2 561 krótkoterminowe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 17 747 7 739 inne 3 493 948 Razem 196 078 143 907 6.9. WYJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Uzgodnienie zmiany stanu kapitału obrotowego za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2021 r. oraz za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2020 r. Zmiana stanu w rachunku przepływów pieniężnych 01.2021-12.2021 Zmiana stanu w rachunku przepływów pieniężnych 01.2020-12.2020 Zmiana stanu rezerw 4 279 1 763 Zmiana stanu zapasów (1 117) (298) Zmiana stanu należności (82 880) 54 672 Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów 41 156 (40 563) Zmiana stanu rozliczeń aktywa i zobowiązań z tytułu kontraktów budowlanych 38 565 48 403 Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych (5 400) 1 701 Zmiana stanu kapitału obrotowego (5 397) 65 678 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe obejmują przede wszystkim zobowiązania z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych, otrzymane zaliczki, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązania z tytułu podatków. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług ujmuje się początkowo w wartości godziwej (odpowiadającej wartości nominalnej), a na dzień bilansowy wycenia według zamortyzowanego kosztu. Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń ujmuje się w wartości należnej za wykonaną pracę, naliczonej zgodnie z zawartymi umowami. Zobowiązania z tytułu podatków (w tym podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych) ujmuje się w wysokości kwoty wymagającej zapłaty przez Spółkę zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 59 Pozostałe korekty niepieniężne w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2021-12.2021 Pozostałe korekty niepieniężne w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2020-12.2020 Koszty sprzedaży akcji spółki zależnej (14 105) - Pozostałe (379) (162) Pozostałe korekty niepieniężne (14 484) (162) 6.10. STRUKTURA GRUPY Udziały, akcje w jednostkach zależnych i współzależnych Udziały, akcje w jednostkach zależnych i współzależnych wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o utworzone odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych Na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy Spółka ocenia, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze składników aktywów. W razie stwierdzenia, że przesłanki takie zachodzą, lub w razie konieczności przeprowadzenia corocznego testu sprawdzającego, czy nastąpiła utrata wartości, Spółka dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów. Wartość odzyskiwalna składnika aktywów odpowiada wartości godziwej tego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej, zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość tę ustala się dla poszczególnych aktywów, chyba że dany składnik aktywów nie generuje samodzielnie wpływów pieniężnych, które w większości są niezależne od tych, które są generowane przez inne aktywa lub grupy aktywów. Jeśli wartość bilansowa składnika aktywów jest wyższa niż jego wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej. Przy szacowaniu wartości użytkowej prognozowane przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed uwzględnieniem skutków opodatkowania, która odzwierciedla bieżące rynkowe oszacowanie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko typowe dla danego składnika aktywów. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości niefinansowych składników majątkowych używanych w działalności ujmuje się jako pozostałe koszty. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 60 Struktura Grupy Na dzień 31 grudnia 2021 r. w skład Grupy wchodzi Jednostka dominująca Erbud S.A. oraz jednostki zależne, konsolidowane metodą pełną oraz metodą praw własności % udział w kapitale wartość bilansowa udziałów % udział w kapitale wartość bilansowa udziałów Lp. Nazwa jednostki Siedziba Zakres działalności 2021 2021 2020 2020 Udziały posiadane bezpośrednio 1 Erbud International Sp. z o.o.(przejęta przez Erbud Operations Sp. z o.o.) Toruń Usługi budowlane - - 100,00% 50 2 ONDE S.A. (dawniej Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo - Inżynieryjnego S.A.) Toruń Budownictwo drogowe 60,70% 40 267 90,00% 49 554 3 Erbud Operations Sp. z o.o.(przejęła Erbud International Sp. z o.o. - zmiana nazwy na Erbud International Sp. z o.o.) Rzeszów Usługi budowlane 100,00% 431 100,00% 381 4 Erbud Construction Sp. z o.o. Toruń Usługi budowlane 100,00% - 100,00% - 5 Erbud Industry Sp. z o.o. Toruń Usługi Inżynieryjne 100,00% 15 627 100,00% 15 627 6 MOD21 GmbH (dawniej GWI GmbH) Dusseldorf, Niemcy Usługi budowlane 100,00% 13 233 100,00% 13 233 7 Erbud Shared Services Sp. z o.o. Warszawa Usługi wsparcia 100,00% 12 000 100,00% 12 000 8 Erbud Holding GmbH Dusseldorf, Niemcy Usługi zarządzania 100,00% 21 162 100,00% 21 162 9 Hebud Sp. z o.o. w likwidacji Mińsk, Białoruś Usługi budowlane 100,00% - 100,00% - 10 Toruńska Sportowa w likwidacji Sp. z o.o. Toruń Usługi sportowe, rozrywkowe i rekreacyjne 39,00% - 39,00% - 11 JV WMER Matoc Poland Sp.z o.o Warszawa Usługi budowlane 50,00% 3 50,00% 3 12 JV PABC Sp. z o.o. Warszawa Usługi budowlane 100,00% 5 100,00% 5 13 MOD21 Sp. z o.o. Ostaszewo Budownictwo modułowe z drewna 100,00% 5 - - 14 Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. Warszawa Usługi budowlane 43,00% 2 - - SUMA 102 735 112 015 W spółce zależnej ONDE SA, która prowadzi swoja działalność na terenie Polski w sektorze budownictwa drogowo- inżynieryjnego i budownictwa dla OZE występuję kapitał mniejszościowy (niekontrolujący), posiadający 39,3% udziałów. Istotne informacje finansowe Spółki ONDE SA prezentują się następująco: ISTOTNE INFORMACJE FINANSOWE ONDE SA Stan na 31.12.2021 Aktywa trwałe 118 663 Aktywa obrotowe 445 822 Zobowiązania długoterminowe 27 890 Zobowiązania krótkoterminowe 202 873 Przychody ze sprzedaży 1 216 638 Zysk netto 46 171 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 61 Poniżej zaprezentowano podstawowe informacje finansowe Spółki ONDE SA przypadające udziałowcom niekontrolującym: INFORMACJE FINANSOWE ONDE SA PRZYPADAJĄCE UDZIAŁOWCOM NIEKONTROLUJĄCYM Stan na 31.12.2021 Zysk netto przypadający udziałowcom niekontrolującym 18 145 Wartość kapitału przypadającego udziałowcom niekontrolującym 131 152 Wypłacone dywidendy do udziałowców niekontrolujących 2 628 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 62 Udziały Jednostki Dominującej pośredniego szczebla (odpowiadający posiadanym prawom głosu) Lp. Nazwa jednostki Siedziba Zakres działalności 2021 2020 Udziały posiadane pośrednio 1 Erbud Industry Centrum Sp. z o.o. (przejęcie Erbud Industry Pomorze Sp. Z o.o.) Łódź Usługi serwisowe w segmencie przemysłu 99,01% 99,01% 2 Erbud Industry Pomorze Sp. z o.o.(połączenie z Erbud Industry Centrum Sp. z o.o.) Gdańsk Usługi serwisowe w segmencie przemysłu - 100,00% 3 Erbud Industry Południe Sp. z o.o. Będzin Usługi serwisowe w segmencie przemysłu 99,29% 99,29% 4 PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse Ost GmbH Dusseldorf, Niemcy Usługi budowlane 43,35% 43,35% 5 PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse West GmbH Dusseldorf, Niemcy Usługi budowlane 43,35% 43,35% 6 Erbud Beteiligungs GmbH Dusseldorf, Niemcy celowa 100,00% 100,00% 7 IVT Weiner + Reimann GmbH Oberhausen, Niemcy Usługi serwisowe w segmencie przemysłu 100,00% 100,00% 8 IVT Menzenbach GmbH Oberhausen, Niemcy Usługi serwisowe w segmencie przemysłu 100,00% 100,00% 9 PflegeQuatier Düren GmbH Dusseldorf, Niemcy Usługi budowlane 43,35% 43,35% 10 WTL20 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 11 WTL40 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 12 WTL80 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 13 WTL100 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 14 WTL120 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 15 WTL130 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 16 WTL140 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 17 WTL150 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 18 WTL160 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 19 WTL170 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 20 IDE Projekt Sp. z o.o. Toruń Usługi projektowania w segmencie OZE 100,00% 0,00% 21 Satchwell Polska Toruń Sp. z o.o. Toruń Usługi serwisowe w segmencie przemysłu 100,00% 0,00% 22 Azuryt 6 Investments Sp. z o.o. Łódź Odnawialne źródła energii 50,00% 0,00% 23 Cyranka Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 24 Elektrownia DEPVPL Sp. z o.o. Szczecin Odnawialne źródła energii 50,00% 0,00% 25 KWE Sp. z o.o. Szczecin Odnawialne źródła energii 50,00% 0,00% 26 IKR GmbH Bitterfeld - Wolfen Usługi serwisowe w segmencie przemysłu 100,00% 0,00% 27 WTL270 Sp. z o.o. Toruń Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 28 WTL210 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 29 WTL50 Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 30 Park Słoneczny Ciechanów Sp. z o.o. Toruń Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 31 Park Lewałd Sp. z o.o. Toruń Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 32 FW Gumienice Sp. z o.o. Toruń Odnawialne źródła energii 100,00% 0,00% 33 Farma Wiatrowa Szybowice Sp. z o.o. Warszawa Odnawialne źródła energii 50,00% 0,00% Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 63 Poniżej zaprezentowano wartość bilansową udziałów i akcji w jednostkach zależnych i współkontrolowanych: 31-12-2021 31-12-2020 Erbud International Sp. z o.o.(przejety przez Erbud Operations) - 50 ONDE SA (dawne:'Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo - Inżynieryjnego S.A.) 40 266 49 554 Erbud Operations Sp. z o.o.(przejął Erbud International i zmienił nazwę na Erbud International) 431 381 Erbud Industry Sp. z o.o. 15 627 15 627 MOD21 GmbH 13 233 13 233 Erbud Shared Services Sp. z o.o. 12 000 12 000 Erbud Holding GmbH 21 162 21 162 JV WMER Matoc Poland Sp.z o.o 3 3 JV PABC Sp. z o.o. 5 5 MOD21 Sp. z o.o. 5 - Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. 3 - SUMA 102 735 112 015 Na dzień 31.12.2021 r. nie wystąpiły przesłanki do rozpoznania utraty wartości przez udziały i akcje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych. 6.11. TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI Transakcje z podmiotami powiązanymi Poniższe tabele przedstawiają łączne kwoty transakcji zawartych przez Spółkę z podmiotami powiązanymi w ramach Grupy Erbud S.A. za okres zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku oraz za okres zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku 2021 2020 Spółki zależne w Grupie Erbud Inna relacja Razem Spółki zależne w Grupie Erbud Inna relacja Razem Należności z tytułu dostaw i usług 24 598 2 680 27 278 46 196 - 46 196 Nota 5.1.2. Udzielone pożyczki 24 799 4 947 29 746 2 340 - 2 340 Nota 6.8. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 7 119 - 7 119 10 997 - 10 997 Przychody ze sprzedaży 123 178 12 488 135 666 117 044 - 117 044 Przychody z tytułu odsetek od pożyczek 628 383 1 011 56 - 56 Zakup dóbr i usług 35 013 - 35 013 43 503 - 43 503 Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 64 Na dzień przekazania niniejszego sprawozdania finansowego członkowie Zarządu oraz prokurenci nie posiadają żadnych świadczeń opartych na akcjach. Transakcje z kluczowymi członkami kadry kierowniczej Wynagrodzenie naliczone za rok obrotowy członkom Zarządu oraz członkom Rady Nadzorczej otrzymane od ERBUD S.A. zaprezentowano w poniższej tabeli: 2021 2020 Zarząd Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia) 16 451 8 007 Rada Nadzorcza Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia) 432 351 Razem 16 883 8 358 Na poszczególne dni bilansowe osoby zarządzające (członkowie Zarządu oraz Rady Nadzorczej) posiadały następującą liczbę akcji (wszystkie akcje są akcjami zwykłymi): 2021 2020 Akcjonariusz Liczba akcji/głosów % udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA Liczba akcji/głosów % udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA Dariusz Grzeszczak 728 787 5,88% 747 654 6,04% Jacek Leczkowski 5 112 0,04% 5 174 0,04% Agnieszka Głowacka 3 938 0,03% 3 938 0,03% Albert Durr 13 840 0,11% 27 508 0,22% Razem 751 677 6,06% 784 274 6,33% Na dzień przekazania niniejszych sprawozdań finansowych członkowie Zarządu oraz prokurenci nie posiadają żadnych świadczeń opartych na akcjach. ZDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO Dnia 3 stycznia 2022 r. Spółka wpłaciła kaucję w wysokości 10 mln złotych do Invest Line E S.A. na mocy umowy zawartej 29.12.2021 r. Kaucja służy zabezpieczeniu realizacji przez ERBUD zobowiązania do zawarcia umowy najmu. Erbud jest zainteresowana najmem pomieszczeń biurowych oraz biurowo-usługowych na terenie miasta Torunia o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż PUU: 5.000 mkw., natomiast Invest Line prowadzi działalność w zakresie doradztwa oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz w wynajmie powierzchni komercyjnych. Dnia 18 lutego 202 2r. ERBUD SA podpisała w formie aktu Notarialnego przedwstępną umowę zakupu niezabudowanej nieruchomości gruntowej będącej w użytkowaniu wieczystym o łącznej powierzchni 2.3013 ha. Nieruchomość znajduje się w Toruniu. Cena transakcji wynosi 20 200 000,00 złotych netto. Planowana data podpisania Umowy Przyrzeczonej Sprzedaży planowana jest na 15 listopada 2022 r. Dnia 4 marca 2022 r. została podpisana umowa pożyczki pomiędzy ERBUD SA (pożyczkodawca), a Erbud International Sp. z o.o. z siedzibą w Dusseldorfie (pożyczkobiorca). Przedmiotem umowy jest udzielenie krótkoterminowej pożyczki środków pieniężnych w wysokości 2 500 000 EUR z terminem spłaty do dnia 4 kwietnia 2022 r. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. NOTY POZOSTAŁE 65 Dnia 24 lutego 2022 r. w Ukrainie wybuchła wojna. Trudno jednoznacznie skwantyfikować jaki wpływ wywrze konflikt spowodowany przez Rosję na działalność Spółki. Początkowa panika na wszystkich rynkach z przełomu lutego i marca zaczęła wytracać tempo już po 15 marca 2022 r. Bez względu na finał tego konfliktu gospodarcza mapa świata ulegnie zmianie. Embargo nałożone na Rosję i Białoruś znacznie zmienią sytuację handlową. Spółka nie ma żadnych bezpośrednich kontaktów handlowych z firm z tego obszaru. Nie posiada tam też żadnych aktywów. Spółka przekazała pomoc finansową uchodźcom z Ukrainy. Zarząd ERBUD S.A. monitoruje na bieżąco sytuację związana z dostępnością i cenami surowców. Dokonano rewizji budżetu pod kątem wydatków, które można przesunąć na dalsze okresy lub całkowicie z nich zrezygnować. Rozpoczęto rozmowy ze Zleceniodawcami pod kątem zmiany wynagrodzenia. Posiadany portfel zamówień pozwala na bardzo selektywne podejście do ofertowania. Ostatnie wydarzenia rozgrywające się półtora miesiąca przed publikacją sprawozdania finansowego za rok 2021 pokazały, że ryzyk określanych mianem „czarnych łabędzi” nie jesteśmy w stanie przewidzieć i trudno się przed nimi zabezpieczyć w 100%. Konflikt wojenny za wschodnią granica pokazał, że decyzja jednego człowieka może zdestabilizować gospodarkę niemal na całym świecie. Po inwazji Rosji na Ukrainę cały świat stanął w obliczu kryzysu paliwowego, słabły giełdy i waluty krajów ościennych w tym Polski. Ceny surowców i ich dostępność stały się dużo większym problem w branży budowlanej niż zagrożenia związane z COVID19. Erbud zawsze upatrywał swojego rozwoju w zachodniej Europie, a szczególnie w Niemczech. Wszelkie zakusy wejścia na rynki wschodnie postrzegane czasami jako rynki wschodzące były jednak przez Zarząd oceniane negatywnie. Na dzień publikacji sprawozdania w Grupie jest zatrudnionych bezpośrednio 51 pracowników z Ukrainy na 3 tys. osób zatrudnionych w ogóle. Na placach budów pracuje około 1300 osób z Ukrainy będących pracownikami firm podwykonawczych. Od chwili wybuchu konfliktu około 100 pracowników naszych podwykonawców wróciło do Ukrainy Większość z tych osób od lat przebywa w Polsce i posiada karty Polaka. Wojna spowodowała konieczność ściągnięcia przez nich rodzin, które zostały objęte pomocą Fundacji im. Eryka Grzeszczaka Wspólne Wyzwanie. Grupa przeznaczyła na ten cel 1,5 mln zł. Zarząd na bieżąco monitoruje wpływ sytuacji polityczno-gospodarczej w Ukrainie i w Rosji oraz w Białorusi na działalność Spółki ERBUD. Od ponad roku mamy do czynienia ze wzrostem cen materiałów budowlanych i robocizny na rynku polskim. Ze względu na fakt, że ERBUD nie realizuje kontraktów długoterminowych można na bieżąco uwzględniać ryzyka wzrostu cen materiałów w kalkulacjach lub korzystać w przypadku kontraktów publicznych z klauzul waloryzacyjnych. Bardzo dobre relacje ze zleceniodawcami, dywersyfikacja działalności zarówno pod kątem geograficznym jak i segmentowym zmniejszają negatywne skutki szoku cenowego spowodowanego konfliktem w Ukrainie. Jednostkowe sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 66 Podpisy Członków Zarządu Warszawa, 04 kwietnia 2022 roku Dariusz Grzeszczak /Prezes Zarządu/ Agnieszka Głowacka /Wiceprezes Zarządu/ Jacek Leczkowski /Wiceprezes Zarządu/ Radosław Górski /Członek Zarządu/