AI assistant
Erbud S.A. — Annual Report 2017
Mar 27, 2018
5602_rns_2018-03-27_a8a3d9e7-3ebb-41fe-a9e7-903a1c1d0f49.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
GRUPA KAPITAŁOWA ERBUD
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres zakończony dnia 31 grudnia 2017 r. sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) zatwierdzonymi przez Unię Europejską.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2016 |
||
|---|---|---|---|
| DZIAŁALNOŚĆ KONTYNUOWANA | |||
| Nota 4.1.- | Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów |
||
| 4.2. | i materiałów Koszty sprzedanych produktów i usług oraz towarów i |
1 805 459 | 1 789 776 |
| materiałów | 1 673 825 | 1 660 284 | |
| Zysk brutto ze sprzedaży | 131 634 | 129 492 | |
| Nota 4.3. | Koszty sprzedaży | 5 488 | 5 236 |
| Nota 4.2. | Koszty ogólnego zarządu | 86 005 | 80 330 |
| Nota 4.5. | Pozostałe przychody operacyjne | 13 635 | 11 467 |
| Nota 4.5. | Pozostałe koszty operacyjne | 15 914 | 9 566 |
| Udział w zyskach/ (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw |
|||
| własności | (145) | - | |
| Nota 4.1. | Wynik na jednostkach współkontrolowanych | 37 717 | 45 827 |
| Nota 4.6. | Przychody finansowe | 3 089 | 7 826 |
| Nota 4.6. | Koszty finansowe | 10 413 | 10 433 |
| Zysk brutto z działalności kontynuowanej | 30 393 | 43 220 | |
| Nota 4.7. | Podatek dochodowy | 6 461 | 7 950 |
| Wynik netto z działalności kontynuowanej | 23 932 | 35 270 | |
| DZIAŁALNOŚĆ ZANIECHANA | |||
| Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej | - | (34 194) | |
| Zysk netto za okres obrotowy | 23 932 | 1 076 | |
| Zysk okresu obrotowego przypadający: | |||
| Akcjonariuszom Jednostki Dominującej | 22 563 | 1 791 | |
| Udziałowcom niekontrolującym | 1 369 | (715) | |
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.) | 12 811 859 | 12 811 859 | |
| Wynik netto z działalności kontynuowanej na jedną | |||
| akcję (w zł) Wynik netto z działalności zaniechanej na jedną akcję |
1,87 | 2,75 | |
| (w zł) | - | - 2,67 |
|
| Podstawowy wynik netto na jedną akcję (w zł) | 1,87 | 0,08 | |
| Średnia ważona rozwodniona liczba akcji (w szt.) | 12 811 859 | 12 811 859 | |
| Rozwodniony wynik netto z działalności kontynuowanej na jedną akcję (w PLN) |
1,87 | 2,75 | |
| Rozwodniony wynik netto z działalności zaniechanej na jedną akcję (w zł) |
- | - 2,67 |
|
| Rozwodniony wynik netto na jedną akcję (w zł) | 1,87 | 0,08 | |
| DODATKOWE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z WYNIKU, W TYM ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKU |
|||
| Amortyzacja | 11 188 | 10 896 | |
| Nota 4.1. | EBITDA | 48 905 | 56 723 |
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2016 |
|
|---|---|---|
| Skonsolidowany zysk / (strata) netto | 23 932 | 1 076 |
| Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych |
(1 178) | 574 |
| Wycena instrumentów zabezpieczających | 2 402 | (1 646) |
| Pozostałe całkowite dochody (z uwzględnieniem efektu podatkowego) podlegające przeklasyfikowaniu do wyniku |
1 224 | (1 072) |
| Całkowite dochody za okres obrotowy | 25 156 | 4 |
| Przypadające: | ||
| Akcjonariuszom Jednostki Dominującej | 24 197 | 727 |
| Udziałowcom niekontrolującym | 959 | (723) |
| Całkowite dochody przypadające akcjonariuszom Jednostki dominującej z tytułu: |
||
| Działalności kontynuowanej | 24 197 | 34 921 |
| Działalności zaniechanej | - | (34 194) |
| 24 197 | 727 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 Skumulowane pozostałe całkowite dochodyKapitał podstawowy Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Kapitał rezerwowy Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych Wycena instrumentów zabezpieczających Zyski zatrzymane Razem Kapitał udziałowców niekontrolujących Kapitał własny Stan na 1 stycznia 2016 r. 1 281 229 619 - 761 1 006 46 086 278 753 16 912 295 665 Wynik netto za okres - - - - - 1 791 1 791 (715) 1 076 Całkowite dochody za okres obrotowy - - - 582 (1 646) - (1 064) (8) (1 072) Łączne całkowite dochody - - - 582 (1 646) 1 791 727 (723) 4 Dywidenda - (18 966) - - - (11 398) (30 364) - (30 364) Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego na zyski zatrzymane - - - - - - - - - Objęcie emisji udziałów przez udziałowców mniejszościowych spółki zależnej PBDI - (2 126) - - - - (2 126) 2 126 - Wykup udziałów w spółce Budlex - 4 670 - - - - 4 670 (9 170) (4 500) Stan na 31 grudnia 2016 r. 1 281 213 197 - 1 343 (640) 36 479 251 660 9 145 260 805 Stan na 1 stycznia 2017 r. 1 281 213 197 - 1 343 (640) 36 479 251 660 9 145 260 805 Wynik netto za okres - - - - - 22 563 22 563 1 369 23 932 Całkowite dochody za okres obrotowy - - - (483) 2 402 (285) 1 634 (410) 1 224 Łączne całkowite dochody - - - (483) 2 402 22 278 24 197 959 25 156 Dywidenda - - - - - - - (105) (105) Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego na kapitał rezerwowy - - 11 103 - - (11 103) - - - Stan na 31 grudnia 2017 r. 1 281 213 197 11 103 860 1 762 47 654 275 857 9 999 285 856
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
| 2017 | 2016 | ||
|---|---|---|---|
| AKTYWA | 942 685 | 947 297 | |
| Nota 7.2. | Wartość firmy | 22 968 | 22 968 |
| Nota 7.1. | Rzeczowe aktywa trwałe | 49 283 | 48 031 |
| Nota 5.1. | Aktywa finansowe | 8 900 | 2 903 |
| Nota 4.7. | Aktywa z tytułu podatku odroczonego | 23 014 | 17 029 |
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 16 911 | 12 565 |
| Udziały w jednostkach podporządkowanych wycenianych metodą praw własności |
22 | - | |
| Aktywa trwałe | 121 098 | 103 496 | |
| Nota 7.4. | Zapasy | 11 577 | 2 757 |
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 42 670 | 32 264 |
| Nota 2.3. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - wycena | 171 638 | 127 600 |
| Nota 7.5. | Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe | 389 039 | 394 854 |
| Nota 5.1. | Aktywa finansowe | 11 131 | 22 788 |
| Nota 3.9. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 190 170 | 257 273 |
| Nota 7.6. | Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe | 5 362 | 6 265 |
| Aktywa obrotowe | 821 587 | 843 801 | |
| PASYWA | 942 685 | 947 297 | |
| Nota 3.1. | Kapitał podstawowy | 1 281 | 1 281 |
| Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej | 213 197 | 213 197 | |
| Kapitał rezerwowy | 11 103 | - | |
| Skumulowane pozostałe całkowite dochody | 2 622 | 703 | |
| Zyski zatrzymane | 47 654 | 36 479 | |
| Kapitał własny akcjonariuszy Jednostki Dominującej | 275 857 | 251 660 | |
| Kapitał udziałowców niekontrolujących | 9 999 | 9 145 | |
| Kapitał własny | 285 856 | 260 805 | |
| Nota 3.3.-3.6 | Zadłużenie odsetkowe | 63 040 | 65 658 |
| Nota 7.7. | Rezerwy | 5 274 | 4 582 |
| Nota 4.7. | Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego | 2 331 | 2 625 |
| Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 8 353 | 7 588 |
| Pozostałe zobowiązania | - | 750 | |
| Zobowiązania długoterminowe | 78 998 | 81 203 | |
| Nota 3.3.-3.6 | Zadłużenie odsetkowe | 54 363 | 48 942 |
| Nota 7.7. | Rezerwy | 34 933 | 37 392 |
| Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 96 143 | 89 130 |
| Nota 2.3. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - wycena | 80 145 | 110 144 |
| Nota 7.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe | 306 498 | 303 224 |
| Nota 2.3. | Zaliczki otrzymane na dostawy | 5 749 | 16 457 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | 577 831 | 605 289 | |
| DODATKOWE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ |
|||
| Nota 3.7. | Aktywa stanowiące zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia | 3 795 | 3 909 |
Nota 3.8. Aktywa warunkowe 100 947 113 877
Nota 3.8. Zobowiązania warunkowe 506 476 510 804
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 |
||
|---|---|---|---|
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ | |||
| Wynik brutto | 30 393 | 43 220 | |
| Nota 4.3. | Amortyzacja | 11 188 | 10 896 |
| Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych | (922) | 149 | |
| Nota 4.6. | Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) | 3 907 | 4 958 |
| Pozostałe korekty niepieniężne | (72) | 5 615 | |
| Zapłacony podatek dochodowy | (16 469) | (11 594) | |
| Nota 7.13. | Zmiana stanu kapitału obrotowego | (71 941) | 21 315 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | (43 916) | 74 559 | |
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ | |||
| Nota 6. | Wpływy ze sprzedaży udziałów w jednostce zależnej | - | 45 000 |
| Nota 5.1.2. | Wpływy z tytułu udzielonych pożyczek | 9 460 | 1 824 |
| Wpływy pozostałe | 2 648 | 8 307 | |
| Nota 7.2. | Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych | (4 195) | (4 007) |
| Nota 7.1. | Wydatki za nabycie nieruchomości inwestycyjnych | - | (15 151) |
| Nota 5.1.2. | Wydatki z tytułu udzielonych pożyczek | (1 649) | (10 071) |
| Nota 7.14. | Wydatki na nabycie udziałów w spółkach | - | - |
| Inne | (1 667) | (1 419) | |
| Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | 4 597 | 24 483 | |
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ | |||
| Nota 3.3. | Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - kredyty i pożyczki | 34 105 | 40 666 |
| Wpływy pozostałe | 3 496 | 41 | |
| Nota 3.3. | Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia - kapitał | (42 751) | (75 316) |
| Nota 3.3. | Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia - odsetki | (4 786) | (6 893) |
| Nota 3.2. | Wypłata dywidend | (15 389) | (21 568) |
| Wydatki pozostałe | (2 459) | (836) | |
| Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej | (27 784) | (63 906) | |
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO | (67 103) | 35 136 | |
| Środki pieniężne na początek okresu | 257 273 | 222 137 | |
| Różnice kursowe dotyczące środków pieniężnych i ich ekwiwalentów | - | - | |
| Środki pieniężne na koniec okresu, w tym: | - 190 170 |
- 257 273 |
|
| - o ograniczonej możliwości dysponowania | 15 416 | 19 007 |
PODSTAWOWE DANE W PRZELICZENIU NA EURO
| 2017 | 2016 | |||
|---|---|---|---|---|
| PLN | EUR | PLN | EUR | |
| Aktywa trwałe | 121 098 | 29 034 | 103 496 | 23 394 |
| Aktywa obrotowe | 821 587 | 196 981 | 843 801 | 190 733 |
| Kapitał własny | 285 856 | 68 536 | 260 805 | 58 952 |
| Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania | 656 829 | 157 479 | 686 492 | 155 175 |
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 |
|||
|---|---|---|---|---|
| PLN | EUR | PLN | EUR | |
| Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów |
1 805 459 | 425 344 | 1 789 776 | 409 026 |
| Koszty sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów |
1 673 825 | 394 333 | 1 660 284 | 379 433 |
| Zysk brutto ze sprzedaży | 131 634 | 31 011 | 129 492 | 29 593 |
| Zysk z działalności operacyjnej | 37 717 | 8 886 | 45 827 | 10 473 |
| Zysk brutto z działalności kontynuowanej | 30 393 | 7 160 | 43 220 | 9 877 |
| Wynik netto z działalności kontynuowanej | 23 932 | 5 638 | 35 270 | 8 060 |
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 |
||
|---|---|---|---|
| PLN | EUR | PLN | EUR |
| (43 916) | (10 346) | 74 559 | 17 039 |
| 4 597 | 1 083 | 24 483 | 5 595 |
| (27 784) | (6 546) | (63 906) | (14 605) |
| (67 103) | (15 809) | 35 136 | 8 030 |
| 257 273 | 58 154 | 222 137 | 52 126 |
| 190 170 | 45 594 | 257 273 | 58 154 |
| INFORMACJE OGÓLNE ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 8 1.1. WPROWADZENIE----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------8 1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------9 1.3. WPŁYW NOWYCH STANDARDÓW--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 10 2. KONTRAKTY BUDOWLANE------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 15 2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH ---------------------------------------------------------------------------------- 16 2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE--------------------------------------------------------- 17 2.3. UZGODNIENIE KWOT Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH ------------------------------------------------------ 17 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 30 3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 30 3.2. DYWIDENDY WYPŁACONE I ZAPROPONOWANE DO WYPŁATY---------------------------------------------------------------------------------------- 32 Wypłata Dywidendy Nadzwyczajnej nastąpiła poprzez pomniejszenie (rozwiązanie w części) o kwotę 14.989.875,03 zł kapitału zapasowego Spółki w jego części powstałej z zysków Spółki osiągniętych w latach ubiegłych. Zysk przeznaczony do wypłaty tytułem dywidendy wyniósł 1,17 zł na każdą akcję uprawniającą do udziału w dywidendzie. Do dywidendy uprawnionych było 12.811.859 akcji. ZADŁUŻENIE NETTO-------------------- 32 3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK----------------------------------------------------------------------------------------------------------- 33 3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI--------------------------------------------------------------------------------------------------- 36 3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU FINANSOWEGO-------------------------------------------------------------------------------------------------------- 37 3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA -------------------------------------------------------------- 37 3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 38 3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 38 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW--------------------------------------------------------------------------------- 39 4.1. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 39 4.2. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 44 4.3. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 44 4.4. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 44 4.5. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE-------------------------------------------------------------------------------------------------------- 45 4.6. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 45 4.7. OPODATKOWANIE ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 46 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM--------------------------------------------------------------------------------------- 49 5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 49 5.1.1. AKTYWA FINANSOWE ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 52 5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI ----------------------------------------------------------------------------------------------------- 52 5.2. POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 53 5.3. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 56 5.3.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE----------------------------------------------------------------------------------------------------------- 57 5.3.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH ----------------------------------------------------------------------------------------- 58 5.3.3. RYZYKO KREDYTOWE----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 59 5.3.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 60 6. DZIAŁALNOŚĆ ZANIECHANA--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 62 7. NOTY POZOSTAŁE ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 63 7.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 63 7.2. WARTOŚĆ FIRMY-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 66 7.3. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 66 7.4. ZAPASY--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 67 7.5. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE -------------------------------------------------------------------- 68 7.6. POZOSTAŁE AKTYWA-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 70 7.7. REZERWY------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 70 7.8. SPRAWY SPORNE------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 72 7.9. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE------------------------------------------------------------- 73 7.10. WYJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ---------------------------------------------- 74 STRUKTURA GRUPY I INWESTYCJE WE WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA ORAZ TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI-- 74 |
|||
|---|---|---|---|
| 1. | |||
| 7.11. |
1. INFORMACJE OGÓLNE
1.1. WPROWADZENIE
Podmiotem dominującym Grupy Kapitałowej Erbud S.A. ("Grupa") jest spółka Erbud S.A. ("Jednostka Dominująca"), mająca siedzibę w Warszawie, ul. Franciszka Klimczaka nr 1.
Jednostka Dominująca została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 29 listopada 2006 roku pod numerem KRS 0000268667 (Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy KRS). Jednostka Dominująca jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie od 2007 roku, wchodzi w skład indeksu spółek budowlanych WIG Budownictwo.
Przedmiotem działalności Grupy są szeroko rozumiane usługi budowlano - montażowe wykonywane w systemie generalnego wykonawstwa w kraju i za granicą. Ponadto Erbud S.A. pełni w Grupie rolę centrum zarządzającego, doradczego i finansowego. Grupa działa na rynku polskim oraz na rynkach innych krajów Unii Europejskiej.
Czas trwania Jednostki Dominującej i jednostek wchodzących w skład Grupy jest nieoznaczony.
Szczegółową strukturę Grupy zamieszczono w nocie 7.11.
1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA
Stwierdzenie o zgodności z MSSF
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej ( MSSF ) zatwierdzonymi przez Unię Europejską.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych ("PLN"), a wszystkie wartości podane są w tysiącach złotych.
Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone na dzień i za okres dwunastu miesięcy zakończonych 31 grudnia 2017 r., zaś dane porównywalne na dzień i za okres dwunastu miesięcy zakończonych 31 grudnia 2016 r.
Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, z wyjątkiem pochodnych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej.
Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd w dniu 27 marca 2018 r.
Kontynuacja działalności
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy.
Wycena do wartości godziwej
W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania, Grupa bierze pod uwagę właściwości danego składnika aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku biorą te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny. Grupa klasyfikuje zasady pomiaru wartości godziwej wykorzystując hierarchię wartości godziwej odzwierciedlającą wagę danych źródłowych wykorzystywanych do wyceny, zgodną z zapisami MSSF 13.
Przeliczanie pozycji w walutach obcych
Pozycje zawarte w sprawozdaniach finansowych wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym jednostka prowadzi działalność ("waluta funkcjonalna"). Walutą funkcjonalną Jednostki Dominującej i walutą prezentacji skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski (PLN).
Transakcje w walutach obcych wykazuje się w księgach w wartości nominalnej przeliczonej na złote według kursu średniego NBP. W momencie realizacji różnice kursowe wykazywane są jako przychody lub koszty finansowe.
Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.
Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub, w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej.
Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania zagranicznych jednostek przeliczane są na walutę prezentacji Grupy w następujący sposób:
- aktywa i zobowiązania przelicza się według kursu zamknięcia obowiązującego na dany dzień bilansowy,
- przychody i koszty przelicza się według kursu średniego (chyba, że przeliczenie wg kursu średniego odbiegałoby istotnie od wartości otrzymanych przy zastosowaniu kursu obowiązującego na dzień zawarcia transakcji).
Różnice kursowe wynikające z przeliczeń zagranicznych jednostek ujmuje się w kapitałach jako skumulowane pozostałe całkowite dochody – różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych. W momencie zbycia podmiotu zagranicznego, zakumulowane odroczone różnice kursowe ujęte w kapitale własnym, dotyczące danego podmiotu zagranicznego, są ujmowane w rachunku zysków i strat.
1.3. WPŁYW NOWYCH STANDARDÓW
Opublikowane standardy i interpretacje, które nie weszły w życie dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2017 roku i ich wpływ na sprawozdanie Grupy
Do dnia sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego zostały opublikowane nowe lub znowelizowane standardy i interpretacje, obowiązujące dla okresów rocznych następujących po 2017 roku:
Nowy MSSF 9 "Instrumenty finansowe"
Nowy standard zastąpi obecny MSR 39. Zmiany wprowadzone przez standard w rachunkowości instrumentów finansowych obejmują przede wszystkim:
- inne kategorie aktywów finansowych, od których uzależniona jest metoda wyceny aktywów; przydział aktywów do kategorii dokonywany jest w zależności od modelu biznesowego odnoszącego się do danego składnika aktywów oraz charakteru przepływów z niego,
- nowe zasady rachunkowości zabezpieczeń odzwierciedlające w większym stopniu zarządzanie ryzykiem,
- nowy model utraty wartości aktywów finansowych oparty na przewidywanych stratach i powodujący konieczność szybszego ujmowania kosztów w wyniku finansowym.
Grupa dokonała analizy wpływu nowego standardu na jej sprawozdanie finansowe.
Do tej pory Grupa posiadała w większości aktywa zakwalifikowane do kategorii "pożyczki i należności", w szczególności należności handlowe oraz "aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS". Zgodnie z nowym standardem wszystkie będą one kwalifikowane odpowiednio jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie albo w wartości godziwej przez wynik.
Na sprawozdanie finansowe Grupy wpłyną istotnie zmiany sposobu szacowania strat z tytułu ryzyka kredytowego, eliminując przypadki wymagające indywidualnej oceny. Grupa zbudowała model służący do szacowania oczekiwanych strat z portfela należności. Gdyby został on zastosowany do sporządzenia sprawozdania finansowego za rok 2017, wysokość należności byłaby niższa od zaprezentowanej o 9,5 miliona złotych.
Spółka przeprowadziła szacunek odpisów na środki pieniężne, w oparciu o prawdopodobieństwo niewypłacalności w okresie umownym, który jest krótszy niż 3 miesiące, ustalone na podstawie zewnętrznych ratingów banków, w których utrzymywane są środki pieniężne oraz publicznie dostępne informacje agencji ratingowych dotyczące prawdopodobieństwa niewypłacalności. Spółka odstąpiła od tworzenia odpisu aktualizującego ze względu na nieistotność.
Grupa podjęła decyzję o przyjęciu jako zasadę rachunkowości stosowanie zasad rachunkowości zabezpieczeń wynikających z MSR 39 zamiast z zasad opisanych w MSSF 9 co nie wpłynie na sytuację finansową prezentowaną w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy.
Zarząd Spółki dominującej podjął decyzję, że zastosowanie MSSF 9 odbędzie się retrospektywnie bez korekty danych porównawczych ze względu na to, że nie byłoby to możliwe bez wykorzystania wiedzy pozyskanej post factum. Skutki wdrożenia standardu zostaną ujęte jako zmiana bilansu otwarcia zysków zatrzymanych na dzień 1 stycznia 2018 roku.
Standard obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później.
Nowy MSSF 15 " Przychody z umów z klientami"
Nowy standard obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu 1 stycznia 2018 roku lub po tej dacie i zastąpi dotychczasowe MSR 11 i MSR 18 zapewniając jeden spójny model ujmowania przychodów.
Grupa zdecydowała o zastosowaniu metody retrospektywnej z łącznym efektem pierwszego zastosowania niniejszego standardu, czyli zastosowanie MSSF 15 odbędzie się retrospektywnie bez korekty danych porównawczych. Skutki wdrożenia standardu zostaną ujęte jako zmiana bilansu otwarcia zysków zatrzymanych na dzień 1 stycznia 2018 roku. Ponadto Grupa zastosuje uproszczenie dla kontraktów zmienianych przed najwcześniejszym okresem porównywalnym polegające na uwzględnieniu tych zmian tak, jak gdyby były zawarte w kontrakcie od samego początku.
Fundamentalną zasadą nowego standardu jest ujmowanie przychodów w momencie transferu kontroli nad towarami lub usług na rzecz klienta, w wysokości ceny transakcyjnej.
Standard wprowadza jednolite wymogi dla wszystkich jednostek w zakresie ujmowania przychodów z umów z klientami w oparciu o tzw. model 5 kroków:
-
- identyfikacja umowy,
-
- identyfikacja zobowiązań do wykonania świadczenia,
-
- ustalenie ceny transakcyjnej,
-
- przypisanie ceny transakcyjnej do zobowiązań do wykonania świadczenia,
-
- spełnienie zobowiązań do wykonania świadczenia.
Nowy standard wymaga ujmowania przychodów w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniem Spółki – będzie ona uprawniona w zamian za te dobra lub usługi. Wszelkie towary lub usługi sprzedawane w pakietach, które da się wyodrębnić w ramach pakietu, należy ujmować oddzielnie, ponadto wszelkie upusty i rabaty dotyczące ceny transakcyjnej należy, co do zasady alokować do poszczególnych elementów pakietu. W przypadku, gdy wysokość przychodu jest zmienna, zgodnie z nowym standardem kwoty zmienne są zaliczane do przychodów, o ile istnieje duże prawdopodobieństwo, że w przyszłości nie nastąpi odwrócenie ujęcia przychodu w wyniku przeszacowania wartości. Ponadto, zgodnie z MSSF 15 koszty poniesione w celu pozyskania i zabezpieczenia kontraktu z klientem należy aktywować i rozliczać w czasie przez okres konsumowania korzyści z tego kontraktu.
W ramach przeprowadzonej analizy wpływu MSSF 15 na skonsolidowane sprawozdanie Grupy rozważono następujące istotne obszary, które mogłyby powodować konieczność dostosowania celem wdrożenia tego standardu:
-
- Identyfikacja umowy z klientem: W wyniku analizy stwierdzono, że Grupa ujmuje tylko przychody z umów na które obie strony wyraziły zgodę oraz które mają treść ekonomiczną. W każdej z umów skutkujących rozpoznaniem przychodów można zidentyfikować prawa stron i warunki płatności. W przypadku umów poddanych analizie istniało duże prawdopodobieństwo otrzymania wynagrodzenia w momencie ich zawierania. Ponadto, nie stwierdzono przychodów z umów, które zawierały prawo jednostronnego wycofania się lub w wyniku których jednostka nie dostarczyła przedmiotu umowy lub umów dla których wiadomo, że klient nie zapłaci za wykonane prace. W związku z tym implementacja MSSF 15 nie wpłynie na sytuację finansową prezentowaną w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
-
- Identyfikacja zobowiązania: Grupa Erbud S.A. jest grupą podmiotów wyspecjalizowanych w dostarczaniu usługi generalnego wykonawstwa, podwykonawstwa oraz usług serwisowych na rzecz zewnętrznych inwestorów oraz generalnych wykonawców, przy czym usługi podwykonawcze są realizowane wyłącznie za granicą . Na podstawie zawieranych umów Grupa zobowiązuje się dostarczyć produkt zdefiniowany w danej umowie. W zakres takiej usługi obok prac budowalnych mogą wchodzić następujące elementy:
- zaprojektowanie przedmiotu umowy,
- wyselekcjonowanie podwykonawców oraz ich zakontraktowanie,
- koordynacja działań podwykonawców własnych oraz innych podwykonawców zatrudnionych przez inwestora w czasie trwania budowy,
-
kontrola kompletnego, terminowego i należytego pod względem jakości wykonania wszystkich potrzebnych do zakończenia umowy prac,
-
dostosowanie przedmiotu umowy do potrzeb przyszłych najemców,
- utrzymanie wybranych zakresów robót w okresie bezpośrednio następującym po wybudowaniu
W wyniku analizy umów realizowanych przez Grupę w 2017 rok, w tym także umów, których realizacja nie zakończyła się na 31 grudnia 2017 roku można stwierdzić, że każda z nich zawiera element prac budowlanych z towarzyszeniem innych usług wymienionych powyżej, które wspólnie, w różnych konfiguracjach, tworzą oczekiwane przez inwestora aktywo do którego wytworzenia zobowiązała się Grupa jako Generalny Wykonawca.
Ponadto, istotnym czynnikiem podczas realizacji każdej z umów z punktu widzenia Generalnego Wykonawcy jest koordynacja wszystkich działań składających się na umowę, aby doprowadzić do zakończenia procesu zgodnie z oczekiwaniami inwestora.
Każda z usług świadczonych w ramach podpisanego kontraktu wpływa na inną usługę stanowiącą element zamówienia. Podczas realizacji zadania inwestycyjnego czynności muszą następować po sobie zgodnie z harmonogramem. Warunkiem wykonania określonych prac jest wykonanie prac poprzedzających je w harmonogramie.
Powyższe czynniki w powiązaniu z zapisami punktu 29 MSSF 15 każą utożsamiać zobowiązanie do wykonania świadczenia z przedmiotem podpisanej umowy. Co więcej o konieczności takiego traktowania umów podpisywanych przez Grupę jest mowa także punkcie 28 MSSF 15, w którym jako przesłankę do oddzielnego traktowania elementów powołany jest fakt, że jednostka regularnie sprzedaje dobro lub usługę oddzielnie. W przypadku Grupy Erbud takie zdarzenia nie mają miejsca.
Ponieważ dotychczasowe zasady rozpoznawania przychodów z umów spełniają kryteria przewidziane w MSSF w zakresie identyfikacji zobowiązania nie wpłynie to na sytuację finansową w prezentowanym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Aneksy do umów rozszerzające zakres – do tej pory Grupa rozpoznawała tego typu zdarzenia jako zmianę budżetowych wielkości przychodów i kosztów. Po implementacji zapisów MSSF 15 nie przewiduje się istotnych różnic ze względu na fakt, że zmiany do kontraktów realizowanych przez Grupę mają zazwyczaj charakter zmian już istniejącego zobowiązania do wykonania świadczeń i nie są odrębne w rozumieniu przepisów MSSF 15.
3. Określenie ceny: Grupa jako cenę kontraktu ujmuję kwotę wynagrodzenia, do którego jednostka spodziewa się być uprawniona w zamian za przekazanie klientowi dobra lub usługi z wyłączeniem kwot pobieranych w imieniu stron trzecich.
Cena ustalana jest na podstawie umowy.
W przypadku ceny uzależnionej od zdarzeń przyszłych lub jeżeli istnieje zamiar udzielenia rabatu na koniec trwania umowy Grupa szacuje cenę za wykonanie zobowiązania i zalicza do ceny transakcyjnej część lub całość kwoty wynagrodzenia zmiennego wyłącznie w takim zakresie, w jakim istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie nastąpi odwrócenie.
Kierując się wskazaniami MSSF 15 Grupa nie zidentyfikowała komponentu finansującego w umowach w odniesieniu do kaucji zatrzymanych, w których kwota zatrzymana stanowi zabezpieczenie dobrego wykonania kontraktu.
W wyniku wstępnej oceny wynik za 2017 rok nie uległby istotnej zmianie w stosunku do wyniku zaprezentowanego.
- Alokacja ceny: Alokacja ceny odbywa się poprzez przypisanie zidentyfikowanym w kroku 2 zobowiązaniom ich indywidualnej ceny sprzedaży. Indywidualna cena sprzedaży to cena po której jednostka sprzedałaby klientowi dane dobro/usługę w ramach pojedynczej transakcji. W momencie rozpoczęcia umowy należy przypisać część ceny transakcyjnej do każdego zobowiązania do wykonania świadczenia zidentyfikowanego w umowie w oparciu o relatywną indywidulaną cenę sprzedaży. W efekcie może nastąpić rozbieżność między kwotami zafakturowanymi do klientów a przychodem rozpoznanych w księgach rachunkowych.
W przypadku gdy umowa przewiduje komponent zmienny jeżeli chodzi o cenę jest on szacowany zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 3.
Ze względu na utożsamianie przez Grupę zobowiązania do wykonania świadczenia z umową podpisaną z inwestorem zmiany wynikające z MSSF 15 nie wpłyną na sposób alokacji ceny. Jest ona stosunkowo łatwa do przypisania na podstawie umowy.
5. Ujęcie przychodu po wypełnieniu lub podczas wypełniania zobowiązania: W momencie ujęcia umowy należy określić, czy transfer kontroli nad dobrem/usługą będącym zobowiązaniem do wykonania świadczenia następuje w okresie, czy w określonym momencie. Zgodnie z obecnymi regulacjami umowy na usługi budowlane ujmowane są w okresie zgodnie ze stopniem zaawansowania usługi. Po przeprowadzonej analizie umów, których stroną jest Grupa Erbud SA stwierdzono, że wg nowych zasad przychody z nich powinny być ujmowane w czasie . Umowy, których stroną jest Grupa przekazują kontrolę nad wytwarzanym aktywem w czasie ponieważ klient kontroluje aktywo w miarę jak jest ono tworzone ze względu na to, że jest ono wytwarzane na jego gruncie. Dodatkowo klient jest zobowiązany do odbioru etapów prac i zapłaty za nie, a wytwarzane aktywo, w związku z ulokowaniem na konkretnym gruncie do którego klient ma tytuł prawny, nie może być inaczej wykorzystywane.
Poza wyżej opisaną analizą modelu pięciu kroków Grupa rozważyła następujące zagadnienia wynikające z implementacji MSSF 15:
- gwarancje na prace wykonane przez Grupę ze względu na fakt, że udzielane przez Grupę gwarancje obejmują tylko i wyłącznie standardowe prawne zapewnienie, że produkt jest zgodny ze specyfikacją, Grupa nie będzie rozpoznawała udzielonych gwarancji jako odrębnego zobowiązania. Oczekuje się, że nie będzie to stanowiło różnicy w podejściu księgowym po implementacji MSSF 15 w stosunku do poprzednio obowiązujących zasad;
- koszty pozyskania kontraktu do 31 grudnia 2017 roku Grupa zaliczała do kosztów bieżącego okresu koszty pozyskania kontraktów niezależnie od ich charakteru. Po wejściu w życie nowych przepisów wynikających z MSSF 15 Grupa nie spodziewa się istotnych kosztów, które mogłyby zostać aktywowane w związku z pozyskaniem kontraktu ponieważ większość z nich stanowią koszty przygotowania oferty;
- rezerwa na straty na kontraktach wg oceny Grupy nie zmieni się także sposób ujmowania rezerw na przewidywane straty na kontraktach. Spółka będzie stosować MSR 37 dotyczące umów rodzących obciążenia i ujmować rezerwę na stratę w kwocie mniejszej z dwóch: kosztów zerwania umowy oraz kosztów dokończenia kontraktu. Według przeprowadzonych analiz wartość ujmowanych strat nie będzie różniła się istotnie w porównaniu ze stratami szacowanymi zgodnie z dotychczasowym MSR 11.
Na podstawie dotychczasowej analizy MSSF 15 grupa nie oczekuje wystąpienia istotnych zmian w ujęciu księgowym transakcji, które miałyby istotny wpływ na sprawozdanie skonsolidowane.
Nowy MSSF 16 "Leasing"
Nowy standard regulujący umowy leasingu (w tym umowy najmu i dzierżawy) zawiera nową definicję leasingu. Zmiany obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później.
Grupa zamierza wdrożyć powyższe regulacje od 1 stycznia 2019 r..
Znaczące zmiany dotyczą leasingobiorców: standard wymaga ujęcia w bilansie dla każdej umowy leasingowej wartości "prawa do korzystania ze składnika aktywów" i zobowiązania leasingowego. Prawo do korzystania z aktywów jest następnie amortyzowane, natomiast zobowiązanie odzwierciedla obowiązek zapłaty za to prawo. Przewidziano uproszczenia dla umów krótkoterminowych (do 12 miesięcy) i aktywów o niskiej wartości.
Podejście księgowe do leasingów od strony leasingodawcy jest zbliżone do zasad określonych w dotychczasowym MSR 17.
Na koniec 2017 roku Grupa jest leasingobiorcą w licznych umowach leasingu operacyjnego, najmu i dzierżawy zawartych na okres dłuższy niż jeden rok. Umowy dotyczą między innymi:
- dzierżawy biur
- dzierżawy terenu np. pod zaplecze budowy
- najmu mieszkań
-
najmu maszyn i urządzeń budowlanych
-
samochodów
- najmu kontenerów, np. na potrzeby biura budowy
- najmu urządzeń biurowych
Grupa szacuje, że nowy standard będzie miał istotny wpływ na jej sprawozdanie finansowe, jednak nie zakończyła jeszcze procesu określania wartości, o którą wzrosną aktywa i pasywa w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wyniku rozpoznania "prawa do korzystania ze składnika aktywów" i zobowiązania leasingowego.
Grupa nie zdecydowała jeszcze, które z dostępnych przepisów przejściowych zastosuje. Planuje się korzystanie ze zwolnień dla umów krótkoterminowych i umów o niskiej wartości.
2. KONTRAKTY BUDOWLANE
Grupa podpisuje umowy w cenach stałych na realizację kontraktów budowlanych głównie w zakresie budowy mieszkań (w tym całych osiedli), hoteli, obiektów SPA, centrów handlowych, farm wiatrowych, elektrowni, hal produkcyjnych, autostrad.
Przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych Grupa rozpoznaje zgodnie z metodą stopnia zaawansowania. Określając stan zaawansowania realizacji umowy, Grupa stosuje metodę procentowego zaawansowania prac, tj. ustala wartość przychodów i kosztów z wykonania kontraktów budowlanych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego proporcjonalnie do stopnia zaawansowania ustalanego drogą obmiaru wykonanych prac. Od otrzymanych w ten sposób wielkości Grupa odlicza przychody i koszty, które wpłynęły na wynik finansowy w latach ubiegłych, uzyskując przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych dotyczące bieżącego okresu.
Jeżeli nie można wiarygodnie oszacować wyniku finansowego kontraktu budowlanego (tj. stopień zaawansowania niezakończonej usługi nie może być na dzień bilansowy ustalony w sposób wiarygodny), przychody ujmuje się wyłącznie do wysokości poniesionych kosztów, których odzyskanie jest prawdopodobne oraz koszty umowy ujmuje się jako koszt tego okresu, w którym zostały poniesione.
Drugostronnie, wyniki wyceny (tj. ustalenia przychodów i kosztów metodą stopnia zaawansowania) ujmowane są jako "Należności (lub Zobowiązania) z tytułu kontraktów budowlanych – wycena".
Fakturowanie prac wykonywanych w ramach realizacji kontraktów budowlanych odbywa się zgodnie z harmonogramem określonym w umowie. Przychody zafakturowane Grupa ujmuje w linii "Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe" (nota 7.5.). Kontrahenci w ramach kontraktów budowlanych podpisywanych z Grupą zatrzymują część zapłat jako gwarancje dobrego wykonania umowy. Kwoty te ujmowane są "Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje" (nota 2.2.) i podlegają zwrotowi najczęściej po zakończeniu projektu lub po zakończeniu okresu gwarancji.
Do realizacji prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Grupa angażuje podwykonawców. Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako "Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe" (nota 7.9.). Zatrzymane przez Grupę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Grupa ujmuje w pozycji "Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje" (nota 2.2.).
W związku z realizacją kontraktów budowlanych i różnicą w momencie ujmowania przychodów i kosztów na potrzeby księgowe i podatkowe, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ujmuje się aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego – patrz nota 4.7.
Zastosowanie metody stopnia zaawansowania do ujmowania przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych wymaga szacunku w odniesieniu do określenia stopnia zaawansowania prac, tj. obmiaru wykonanych prac na dzień bilansowy w stosunku do całości prac przewidzianych w umowie.
Fizycznego obmiaru, służącego określaniu stopnia realizacji umowy, dokonują pracownicy budowy. Pomiar dokonywany jest odrębnie dla poszczególnych zakresów prac, tj. elementów lub etapów realizowanego kontraktu, według przypisanych im mierników (głównie m2 , kg i szt.).
W Grupie funkcjonują stosowne procesy kontroli służące zapewnieniu, że kalkulacja ujmowanych przychodów i kosztów odbywa się w oparciu o bieżące i wiarygodne szacunki dotyczące obmiaru, podlegające weryfikacji i akceptacji przez wyznaczone do tego procesu osoby. Wykonany przez pracowników budowy obmiar podlega weryfikacji przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa, a następnie dodatkowo przez komórkę audytu wewnętrznego Grupy.
Grupa prowadzi ewidencję realizowanych projektów – umów o kontrakty budowlane w systemie wewnętrznym służącym do zarządzania projektami. Informacje dotyczące danego kontraktu, w tym stopnia jego realizacji, są wprowadzane do systemu przez kierownika kontraktu/budowy, a następnie zatwierdzane przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa. Budżety poszczególnych kontraktów podlegają w ciągu roku formalnemu procesowi aktualizacji w oparciu o bieżące informacje w ciągu roku i są zatwierdzane przez Zarząd. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu aktualizowana jest na bieżąco, tj. zmiany zakresu kontraktu znajdują odzwierciedlenie w prowadzonym przez Grupę systemie wewnętrznym od razu po tym, jak zostaną wynegocjowane przez Grupę z klientem.
2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH
Kwoty przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych za okres i kumulatywnie ujęto w tabeli poniżej.
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 |
|
|---|---|---|
| Kontrakty w okresie |
Kontrakty w okresie |
|
| Kwoty ujęte w okresie | ||
| Przychody z tytułu umów o budowę | 1 740 315 | 1 611 938 |
| Koszty z tytułu umów o budowę | 1 648 956 | 1 450 870 |
| Wynik przed ujęciem i rozliczeniem przyszłych strat | 91 359 | 161 068 |
| Utworzenie rezerw na przyszłe straty | (21) | (373) |
| Rozwiązanie/wykorzystanie rezerw utworzonych w poprzednich okresach | (4 608) | - |
| Wynik brutto | 95 946 | 160 695 |
| Marża zysku brutto | ||
| bez uwzględnienia rezerw | 5% | 10% |
| z uwzględnieniem rezerw | 6% | 10% |
2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE
| 2017 | 2016 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zwrot do 12 miesięcy |
Zwrot pow. 12 miesięcy |
Razem | Zwrot do 12 miesięcy |
Zwrot pow. 12 miesięcy |
Razem | |
| Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 42 670 | 16 911 | 59 581 | 32 264 | 12 565 | 44 829 |
| Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 96 143 | 8 353 | 104 496 | 89 130 | 7 588 | 96 718 |
2.3. UZGODNIENIE KWOT Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Przychody z tytułu umów o budowę narastająco | 2 425 803 | 2 383 406 |
| Kwoty zafakturowane do klientów narastająco | 2 403 537 | 2 358 719 |
| Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych - przychody | 22 266 | 24 687 |
| w tym: | ||
| (1) Należności z tytułu wykonanych niezafakturowanych prac budowlanych | 72 188 | 78 485 |
| (2) Zobowiązania z tytułu zafakturowanych niewykonanych prac budowlanych | 49 921 | 53 798 |
| Koszty z tytułu umów o budowę narastająco | 2 230 814 | 2 209 915 |
| (21) | 373 | |
| Koszty zafakturowane przez odbiorców narastająco | 2 300 040 | 2 202 684 |
| Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych - koszty | 69 226 | (7 231) |
| w tym: | ||
| (3) Należności z tytułu zafakturowanych niewykonanych prac budowlanych | 99 450 | 49 115 |
| (4) Zobowiązania z tytułu niezafakturowanych wykonanych prac budowlanych | 30 224 | 56 346 |
| - | - | |
| Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych | 91 492 | 17 456 |
| w tym: | ||
| Należności z tytułu kontraktów budowlanych - wycena [(1)+(3)] | 171 638 | 127 600 |
| Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - wycena [(2)+(4)] | 80 145 | 110 144 |
Wartość zaliczek otrzymanych od klientów z tytułu niezakończonych kontraktów budowlanych na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosła 5 749 tys. zł (31.12.2016 wyniosła 16 457 tys. zł)
Informacje o znaczących zdarzeniach, jakie nastąpiły w okresie dwunastu miesięcy 2017 oraz po dniu bilansowym.
W dniu 2 stycznia 2017 roku Erbud zawarł umowę na roboty budowlane z jednostką zależną od Vantage Development S.A. - spółką VD spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mieszkania XIV sp. k. z siedzibą we Wrocławiu ("Zamawiający").
Umowa dotyczy realizacji inwestycji deweloperskiej mieszkaniowej Login City we Wrocławiu przy ulicy Grabiszyńskiej – wykonanie budynku mieszkalnego w inwestycji Login City we Wrocławiu wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu na nieruchomości.
Wartość umowy 33,8 mln PLN netto. Umowa została zawarta na czas wykonania przez ERBUD S.A. wszelkich zobowiązań z niej wynikających, nie później niż w terminie 74 tygodni od dnia wydania nakazu rozpoczęcia robót, który to nakaz Zamawiający może wydać najpóźniej do dnia 31 marca 2017 roku.
W dniu 27 stycznia 2017 roku Emitent zawarł znaczącą Umowę na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:
KONTRAKT Budowa kompleksu hotelowego czterogwiazdkowego składającego się z:
- trzech budynków hotelowych wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Żeromskiego w Świnoujściu na działkach: 5/12; 5/2; 5/3; i 179/8 oraz uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie dla ww. obiektów
INWESTOR Platinum Resort Sp. z o.o. ul. Bolesława Chrobrego 2/5, 72-600 Świnoujście
TERMIN REALIZACJI 26.01.2017-31.07.2018
KUBATURA m³ 61 425,00
POWIERZCHNIA m² 15 119,00
ZAKRES PRAC roboty budowlane oraz instalacyjne kompleksu trzech budynków hotelowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu
WARTOŚĆ W MLN PLN 53 468 654,49
W dniu 31 marca 2017 roku został zawarty Aneks nr 1 do Umowy o roboty budowlane - budowa zespołu uzdrowiskowo – hotelowego "Seaside Park" o wartości 25,9 mln PLN na niżej określonych warunkach.
Łączna wartość kontraktu po podpisaniu Aneksu wynosi 54 mln PLN.
1 Data zawarcia aneksu 31.03.2017r.
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) SEASIDE Park Sp. z o.o. ul. Piękna 18 00-549 Warszawa
3 Wartość aneksu 25 939 158,70 PLN
4 Przedmiot aneksu kompleksowe wykonanie robót murowych, elewacji oraz dachu dla zespołu uzdrowiskowohotelowego "Seaside Park"
5 Miejsce wykonywania kontraktu Kołobrzeg, ul. Przesmyk, działka ewidencyjna nr 29/1 oraz 29/2, obręb 6
6 Terminy realizacji 01.11.2017r. - 30.05.2018r.
7 Warunki płatności 30 dni od dnia doręczenia Inwestorowi prawidłowo wystawionej faktury
W dniu 7 kwietnia 2017 roku została podpisana umowa na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:
1 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) "Durham 2 Spółka z ograniczona odpowiedzialnością
ul. Prosta 68, 00-838 Warszawa, NIP: 5252676797"
2 Wartość kontraktu netto 37 936 126,93 PLN
3 Przedmiot kontraktu "Budowa dwóch wielokondygnacyjnych budynków mieszkalnych wraz z garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, centralnego ogrzewania, wentylacji mechanicznej i oddymiającej, elektrycznymi, w tym słaboprądowymi i oświetleniem terenu oraz placem zabaw, a także wewnętrznego układu drogowego wraz z odwodnieniem, ciągów pieszych i małej architektury
o nazwie APARTAMENTY NOVUM II
przy ul. Rakowickiej i ul. Wita Stwosza w Krakowie."
4 Miejsce wykonywania kontraktu Kraków
5 Terminy realizacji od 10 kwietnia 2017 do 30 marca 2019
6 Warunki płatności fakturowanie miesięczne, faktury płatne w terminie 30 dni
W dniu 27 kwietnia 2017 roku została zawarta Umowa na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:
-
- Przedmiot umowy: budowa kompleksu lekarsko-mieszkalnego
-
- Data podpisania kontraktu: 27.04.2017
-
- Strony umowy:
- a) Klient: IPG Gründstück und Verwaltunggsgesellschaft mbH
b) Wykonawca : GWI Bauunternehmung GmbH - roboty ziemne, obudowa berlińska, pale fundamentowe, konstrukcja zespolona, konstrukcja stalowa oraz stan surowy budynku.
-
Wartość umowy: 10 996 652,00 Euro netto + obowiązujący podatek MwSt. ( w przeliczeniu po kursie z dnia podpisania umowy 46 511 439,29 PLN)
-
Okres realizacji: kwiecień 2017-24.09.2018
W dniu 28 kwietnia 2017 roku Emitent zawarł kolejną Umowę - Etap IV - z tym samym Inwestorem w ciągu ostatnich 12 miesięcy na niżej określonych warunkach:
WYSZCZEGÓLNIENIE DANE Z KONTRAKTU
Data zawarcia kontraktu 28.04.2017r.
Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) CGL II Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa, 02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 32
Wartość kontraktu 14 450 000,00 PLN
Przedmiot kontraktu Zespół mieszkaniowo-usługowy z garażem podziemnym "Bliski Tarchomin" przy ul. Kowalczyka 1 w Warszawie, ETAP IV
Miejsce wykonywania kontraktu Warszawa, ul. Kowalczyka 1
Terminy realizacji "Rozpoczęcie Robót - 28 kwietnia 2017r.
Zakończenie robót - 30 lipiec 2018r."
Warunki płatności 30 dni od daty doręczenia Inwestorowi prawidłowo wystawionej faktury
W dniu 12 maja 2017 roku w konsorcjum z Elektra Invest Sp. z o.o. Sp.k., z siedzibą w Poznaniu, Emitent podpisał umowę na roboty budowlane na niżej wyspecyfikowanych warunkach:
1 Data zawarcia 12.05.2017
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) STUDENT DEPOT FUNKY Sp. z o.o. ul. Aleja Jana Chrystiana Szucha 6, 00- 582 Warszawa, KRS 0000618838, NIP: 5223063632
3 Wartość kontraktu 38 020 000 PLN netto, umowa konsorcjum, wartość robót dla Erbud SA to: 36 400 000 PLN netto
4 Przedmiot kontraktu Budowa Domu Studenckiego FUNKY przy ul. Robotniczej 96 we Wrocławiu
5 Miejsce wykonywania kontraktu Wrocław, ul. Robotnicza 96
6 Terminy realizacji do dnia 16.08.2018 roku.
W dniu 16.05.2017 roku Emitent zawarł Umowę na roboty budowlane – budowa zespołu mieszkaniowo-usługowego z garażem podziemnym "Nowe Bielany 2" – Etap III - z Grupo Lar Real Estate VI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością V Sp. Komandytowa. Jest to druga umowa zawarta w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy ze spółka z Grupy GRUPO LAR. Łączna wartość podpisanych umów w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy wynosi 40 741 000,00 PLN.
Obecna Umowa została zawarta na niżej opisanych warunkach:
LP WYSZCZEGÓLNIENIE DANE Z KONTRAKTU
1 Data zawarcia kontraktu 16.05.2017r.
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) Grupo Lar Real Estate VI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością V sp. komandytowa, 02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 32
3 Wartość kontraktu 10 370 000,00 PLN
4 Przedmiot kontraktu Zespół mieszkaniowo-usługowy z garażem podziemnym "Nowe Bielany 2" przy ul. Duracza w Warszawie, ETAP III
5 Miejsce wykonywania kontraktu Warszawa, ul. Duracza
6 Terminy realizacji Rozpoczęcie Robót - 21 maj 2017 roku.
Zakończenie Robót - 30 września 2018 roku.
W dniu 31 maja 2017 roku Erbud S.A. zawarł Umowę na roboty budowlane - Zespół mieszkaniowo-usługowy z garażem podziemnym "Grójecka 216 " przy ul. Grójeckiej w Warszawie, ETAP II z CGL VII Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. komandytowa,,
Jest to kolejna Umowa zawarta w ciągu ostatnich 12 miesięcy ze spółką z Grupy GRUPO LAR. Łączna wartość umów podpisana w ciągu ostatnich miesięcy wynosi 76 125 188,10 PLN.
Obecna Umowa jest podpisana na następujących warunkach:
LP WYSZCZEGÓLNIENIE DANE Z KONTRAKTU
1 Data zawarcia kontraktu 31.05.2017 roku
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) CGL VII Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. komandytowa, 02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 32
3 Wartość kontraktu 17 312 805 PLN
4 Przedmiot kontraktu Zespół mieszkaniowo-usługowy z garażem podziemnym "Grójecka 216 " przy ul. Grójeckiej w Warszawie, ETAP II
5 Miejsce wykonywania kontraktu Warszawa, ul. Grójecka
6 Terminy realizacji "Rozpoczęcie Robót - 31 maj 2017 roku
Zakończenie Robót - 30 września 2018 roku.
W dniu 2 czerwca 2017 roku została podpisana Umowa o roboty budowlane na niżej wymienionych warunkach:
1 Data zawarcia kontraktu 02.06.2017 roku
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) Nordic Astrum Sp z o.o.
ul. E. Plater 53, 00-113 Warszawa
3 Wartość kontraktu (PLN, netto) 73 250 000 PLN(w tym wartość przypadająca na konsorcjanta 23 000 000 PLN)
4 Przedmiot kontraktu Generalne Wykonawstwo budynku mieszkaniowo-usługowego "NORDIC ASTRUM"
w Bydgoszczy przy ul. Babia Wieś
5 Miejsce wykonywania kontraktu ul. Babia Wieś, Bydgoszcz
6 Terminy realizacji Przekazanie protokolarne Ternu budowy nastąpi w terminie 30 dni od daty podpisania Umowy.
Rozpoczęcie robót budowlanych nastąpi w terminie 5 dni od protokolarnego przekazania Terenu budowy i kompletnej Dokumentacji Projektowej.
Termin realizacji - 24 miesiące
W dniu 22 czerwca 2017 roku Emitent podpisał umowę na roboty budowlane na niżej wymienionych warunkach:
1 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) Lake Hill spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie ( 00-124 ), Al. Jana Pawła II nr 12, wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, nr KRS 0000651524, REGON 366037258,NIP: 5252687387
2 Wartość kontraktu 48 973 087 PLN
3 Przedmiot kontraktu Budowa dwóch budynków oznaczonych literami A i B, tworzących kompleks wypoczynkoworekreacyjny pod nazwą "Lake Hill Resort & Spa",
4 Miejsce wykonywania kontraktu ul. Tyrolska, 58 564 Sosnówka, gmina Podgórzyn
5 Terminy realizacji dla budynku A - 31.07.2018, dla budynku B zgodnie z harmonogramem budowy
6 Warunki płatności termin płatności 30 dni
W dniu 23 czerwca 2017 roku podmiot zależny – spółka GWI GmbH podpisała znaczącą umowę na roboty budowlane na niżej wymienionych warunkach:
-
Przedmiot umowy: Projekt "Reuter C Ersatz" - budowa elektrociepłowni
-
Data podpisania kontraktu: 23.06.2017
-
Strony umowy:
a) Klient: Vattenfall Europe Wärme AG, Puschkinallee 52, 12435 Berlin
b) Wykonawca : Arge GWI/Matthäi, gdzie udział GWI Bauunternehmung GmbH, Hansaallee 247 b, 40549 Düsseldorf wynosi 50%;
-
Wartość umowy: 17 600 000 EUR netto (74.368.800 PLN) + obowiązujący podatek MwSt, w tym wartość kontraktu dla GWI : 8 800 000,00 EUR netto (37.184.400 PLN) + obowiązujący podatek MwSt.
-
Okres realizacji: 23.06.2017 - 31.12.2018
W dniu 27 czerwca 2017 roku Emitent zawarł dwie Umowy z jednostką zależną od VD spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mieszkania XVII z siedzibą we Wrocławiu realizującą inwestycję deweloperską mieszkaniową Dorzecze Legnickiej przy ulicy Małopanewskiej we Wrocławiu.
Całkowita wartość umów wynosi 55,1 mln złotych netto.
Na podstawie pierwszej umowy (Emitent) został zobowiązany do całkowitego i kompletnego wykonania budynków mieszkalnych w inwestycji Dorzecze Legnickiej etap IA wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu na nieruchomości, wykonaniem prac rozbiórkowych istniejących budynków oraz budową drogi dojazdowej. Etap IA Inwestycji obejmować będzie 198 mieszkań o łącznej powierzchni 10.721 m2. Wartość umowy to 38,6 mln PLN netto.
Na podstawie drugiej umowy (Emitent) został zobowiązany do całkowitego i kompletnego wykonania budynków mieszkalnych w inwestycji Dorzecze Legnickiej etap IB, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu na nieruchomości. Etap IB Inwestycji obejmować będzie 90 mieszkań o łącznej powierzchni 4.771 m2. Wartość umowy to 16,5 mln PLN.
Umowy zostały zawarte na czas wykonania przez (Emitenta) wszelkich zobowiązań z nich wynikających, nie później niż w terminie 71 tygodni od dnia doręczenia nakazu rozpoczęcia robót, który to nakaz Zamawiający może wydać najpóźniej do dnia 30 września 2017 roku w przypadku umowy dotyczącej etapu IA oraz najpóźniej do 31 marca 2018 roku w przypadku umowy dotyczącej etapu IB. Obie umowy zawierają warunek rozwiązujący, że w przypadku nie wydania przez Zamawiającego nakazu rozpoczęcia robót we wskazanym terminie umowa wygasa, a Generalnemu Wykonawcy nie przysługują: prawo do odstąpienia od Umowy, naliczenia kar umownych ani żadne inne roszczenia odszkodowawcze. Umowy przewidują kary umowne zastrzeżone na rzecz Zamawiającego przy czym łączna wysokość wszystkich naliczonych kar umownych nie może przekroczyć 15 % wynagrodzenia umownego. Zamawiający jest uprawniony do żądania odszkodowania przewyższającego wysokość kary umownej na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego.
W dniu 12 lipca 2017 roku Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo-Inżynieryjnego S.A. z Torunia (dalej Wykonawca) – spółka zależna w 90% od Emitenta, zawarła z "Galeria Libero – Projekt Echo – 120 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowa z siedzibą w Kielcach, al. Solidarności 36, (dalej: Zleceniodawca), umowę na wykonanie robót drogowych i sieciowych przy obiekcie Centrum Handlowe "Libero" w Katowicach na niżej określonych warunkach:
-
Data zawarcia kontraktu: 07 lipca 2017r.
-
Zleceniodawca (dokładna nazwa i siedziba): "Galeria Libero – Projekt Echo – 120 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowa z siedzibą w Kielcach (25-323), al. Solidarności 36
-
Wartość kontraktu: 38 899 586,88 PLN netto
-
Przedmiot kontraktu: Przebudowa dróg w rejonie skrzyżowania ulic Kościuszki, Kolejowej, Gen. Zygmunta Waltera Jankego i Rzepakowej w Katowicach
-
Terminy realizacji: do 30 czerwca 2018 roku.
W dniu 13 lipca 2017 roku Erbud S.A. zawarł Umowę na roboty budowlane -
Kompleks Mieszkaniowy przy ul. Spiskiej w Krakowie ( ETAP III) wraz z otoczeniem, infrastrukturą zewnętrzną, infrastrukturą drogową, uzbrojeniem podziemnym, parkingami oraz zagospodarowaniem terenu.
Umowa została zawarta z Echo Investments S.A. z siedzibą w Kielcach.
Jest to kolejna Umowa , która została zawarta w ciągu ostatnich 12 miesięcy z tym Inwestorem. łączna wartość umów podpisana w ciągu ostatnich 12 miesięcy wynosi 160 250 000 PLN
1 Data zawarcia kontraktu 13.07.2017r.
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) ECHO Investment S.A., Al. Solidarności 36, 25-323 Kielce, NIP: 657-023-09- 12
3 Wartość kontraktu 17 200 000,00 PLN netto
4 Przedmiot kontraktu Wykonanie robót budowlanych w systemie generalnego wykonawstwa Kompleksu Mieszkaniowego (Etap 3) przy ul. Spiskiej w Krakowie wraz z otoczeniem, infrastrukturą zewnętrzną, infrastrukturą drogową, uzbrojeniem podziemnym, parkingami oraz zagospodarowaniem terenu.
5 Miejsce wykonywania kontraktu KRAKÓW
6 Terminy realizacji od 13.07.2017r. do 14.04.2019r.
W dniu 21 lipca 2017 roku Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo-Inżynieryjnego S.A. z Torunia (dalej Wykonawca) – spółka zależna w 90% od Emitenta, zawarła z Chatteris Investements sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Warecka 11a, (dalej: Inwestor), umowę na wykonanie kompleksowych robót elektroenergetycznych i niezbędnych robót budowlanych dla budowy Zespołu Elektrowni Fotowoltaicznych: Mierki I, Mierki II, Mierki III, Mierki IV, Mierki V, Mierki VI, Dobrcz I, Dobrcz II, Dobrcz III, Dobrcz VI na niżej określonych warunkach:
-
Data zawarcia kontraktu: 21 lipca 2017r.
-
Inwestor (dokładna nazwa i siedziba): Chatteris Investements sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (00-034), ul. Warecka 11a
-
Wartość kontraktu: 28 903 117,02 PLN netto
-
Przedmiot kontraktu: wykonanie kompleksowych robót elektroenergetycznych i niezbędnych robót budowlanych dla budowy Zespołu Elektrowni Fotowoltaicznych: Mierki I, Mierki II, Mierki III, Mierki V, Mierki VI, Susz I, Kętrzyn I, Dobrcz I, Dobrcz II, Dobrcz III
-
Terminy realizacji: do 16 lutego 2018 roku.
W dniu 27 lipca 2017 roku została podpisana Umowa, której przedmiotem jest wybudowanie w ramach generalnego wykonawstwa trzech etapów inwestycji mieszkaniowej w Białołęce.
Inwestorem wyżej wymienionej inwestycji i stroną Umowy jest Dom Development S.A. z siedzibą w Warszawie
Wynagrodzenie dla Erbud S.A. z tytułu realizacji przedmiotu ww. umowy wynosi 148 335 480,50 PLN netto, do którego zostanie doliczony należny podatek VAT.
Rozpoczęcie robót budowlanych, w ramach których wybudowanych zostanie 843 lokali mieszkalnych i 1 lokal usługowy, nastąpi w III kwartale 2017 roku.
Zakończenie robót budowlanych planowane jest na IV kwartał 2019 roku.
W dniu 21 sierpnia 2017 roku została podpisana znacząca umowa na roboty budowlane przez spółkę zależną od ERBUD S.A. - GWI GmbH - budowa domu spokojnej starości Gräulinger Straße 118, Düsseldorf
- Strony umowy:
a) Klient: Conesta Consulting & Construction GmbH & Co. KG
b) Wykonawca : GWI Bauunternehmung GmbH, Hansaallee 247 b, 40549 Düsseldorf
-
Wartość umowy: 5.916.652,37 EUR netto / 25.291.913,81 PLN (przeliczenie po kursie NBP z dnia 21.08.2017 – 4,2747)
-
Okres realizacji: 18.09.2017 - 31.07.2018
W dniu 21 sierpnia 2017 roku Emitent podpisał Umowę na roboty budowlane na niżej określonych warunkach:
-
Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) PORTO OFFICE A Sp. z o.o. ul. Garncarska 3/7; 31-115 Kraków NIP: 676- 252-86-94
-
Wartość kontraktu 32 300 000,00zł netto
-
Przedmiot kontraktu Wykonanie robót budowlanych w systemie generalnego wykonawstwa budynku biurowousługowego segm. A, z parkingiem podziemnym, instalacjami wewnątrz budynku: wod-kan, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, elektryczną, odgromową, stacją trafo, wraz z infrastrukturą techniczną: wjazdem drogowym, przebudową chodnika, drogi rowerowej, kanalizacji ulicznej, sygnalizacji świetlnej, przyłączem wod-kan, przyłączem c.o.
-
Miejsce wykonywania kontraktu KRAKÓW
-
Terminy realizacji rozpoczęcie robót do 21.08.2017r. zakończenie do 31.12.2018r.
W dniu 27 września 2017 roku Emitent otrzymał informacje o podpisaniu przez spółkę zależną od Emitenta – GWI GmbH umowy na roboty budowlane o znaczącej wartości na niżej wyspecyfikowanych warunkach:
-
Przedmiot umowy: budowa budynku biurowego Kö-Quartier Development Düsseldorf - prace stanu surowego i konstrukcji dachu.
-
Data podpisania kontraktu: 26.09.2017
-
Strony umowy:
a) Klient: KQ Development S.C.S, 35F, AVENUE J.F. KENNEDY, 1855 LUXEMBOURG
b) Wykonawca : GWI Bauunternehmung GmbH, Hansaallee 247 b, 40549 Düsseldorf
-
Wartość umowy: 9.620.978,80 EUR netto co w przeliczeniu po kursie z dnia 26.09.2017 daje wartość 41.197.031,22 PLN (kurs: tabela 186/A/NBP/2017 z dnia 26.09.2017 – 4,2820)
-
Okres realizacji: 26.09.2017 - 15.10.2018
W dniu 6 października 2017 roku został zawarty Aneks nr 2 do Umowy o roboty budowlane - budowa zespołu uzdrowiskowo – hotelowego "Seaside Park" o wartości 23.313.624,69 mln PLN na niżej określonych warunkach.
Łączna wartość kontraktu po podpisaniu Aneksu nr 2 wynosi 77.357.975,50 mln PLN.
LP WYSZCZEGÓLNIENIE DANE Z ANEKSU NR 2
-
Data zawarcia aneksu 06.10.2017r.
-
Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) SEASIDE Park Sp. z o.o. ul. Piękna 18 00-549 Warszawa
-
Wartość aneksu 23.313.624,69 PLN
-
Przedmiot aneksu kompleksowe wykonanie robót wykończeniowych, instalacjisanitarnych i mechanicznych wewnętrznych dla zespołu uzdrowiskowo-hotelowego "Seaside Park"
-
Miejsce wykonywania kontraktu Kołobrzeg, ul. Przesmyk, działka ewidencyjna nr 29/1 oraz 29/2, obręb 6
-
Terminy realizacji 06.10.2017r. – 31.01.2019.
W dniu 20 października 2017 roku Emitent podpisał znaczącą umowę na roboty budowlane - "Rozbudowa, nadbudowa i przebudowa istniejących budynków wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Zdrojowej 9 w Międzyzdrojach"
INWESTOR TROFANA Bogdan Sadka Sp.k. ul. Zdrojowa 9 72-500 Międzyzdroje
Termin realizacji: 02.11.2017 - 30.06.2019
Wartość umowy: 25 200 000,00 netto PLN
W dniu 3 listopada 2017 roku została zawarta umowa na modernizację instalacji oczyszczania spalin w ciepłowni w Częstochowie" obejmująca budowę "pod klucz" instalacji odazotowania, odpylania i odsiarczania spalin dla kotłów WR-25 o nr K1; K2 i K3 oraz kotła WR-40 o nr K5 na niżej wymienionych warunkach:
1 Data zawarcia kontraktu 03.11.2017r. - pomiędzy konsorcjum Erbud SA (Lider); Erbud Industry Sp. z o.o. (partner) i Fortum Power and Heat Oy, Keilaniementie 1, 02150 Espoo (Partner) (zwani łącznie "Wykonawcą") i Fortum Power and Heat Polska Sp. z o.o.ul. Antoniego Słonimskiego 1a, 50-304 Wrocław ("Zamawiajacym")
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) Fortum Power and Heat Polska Sp. z o.o.ul. Antoniego Słonimskiego 1a, 50- 304 Wrocław
3 Wartość kontraktu 49 780 000 PLN netto + 23% VAT (w tym 20 000 PLN ERBUD SA; 40 180 000 PLN Erbud Industry Sp. z o.o. i 9 580 000 PLN Fortum Power and Heat Oy)
4 Przedmiot kontraktu "Modernizacja instalacji oczyszczania spalin w ciepłowni w Częstochowie" obejmująca budowę "pod klucz" instalacji odazotowania, odpylania i odsiarczania spalin dla kotłów WR-25 o nr K1; K2 i K3 oraz kotła WR-40 o nr K5.
5 Miejsce wykonywania kontraktu Ciepłownia Rejtana, ul. Rejtana 37/39, Częstochowa,
6 Terminy realizacji od 03.11.2017r. do 19.09.2019r.
W dniu 10 listopada 2017 roku została podpisana znacząca umowa na roboty budowlane na niżej wyspecyfikowanych warunkach:
Inwestor: Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie sp. z o.o.,
os. Złotej Jesieni 1, 31 – 826 Kraków,
KRS 0000352784, NIP 6783105119
Wartość kontraktu 29 662 170,73 PLN netto
Przedmiot kontraktu Realizacja w formule zaprojektuj i wybuduj zadań: - Zadanie nr 1: nowa siedziba "Małopolskiego Centrum Leczenia i Rehabilitacji Oparzeń oraz Chirurgii Plastycznej i Replantacyjnej wraz z Oddziałem Intensywnej Opieki Medycznej dla Dzieci",
- Zadanie 2: modernizacja pomieszczeń szpitalnych w celu utworzenia "Małopolskiego Centrum Macierzyństwa i Medycyny Kobiet"
Miejsce wykonywania kontraktu os. Złotej Jesieni 1, 31 – 826 Kraków
Terminy realizacji Zadanie 1: 15 miesięcy od dnia zawarcia umowy (10.11.2017 r. - 10.02.2019 r.), Zadanie 2: 7 miesięcy od dnia zawarcia umowy (10.11.2017 r. - 10.06.2018 r.)
W dniu 10 listopada 2017 roku Emitent zawarł z Promenady VIII VD spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą we Wrocławiu ("Zamawiający") dwie umowy o roboty budowlane i generalne wykonawstwo o łącznej wartości 44 mln złotych netto na realizację inwestycji deweloperską mieszkaniowej Promenady Wrocławskie etap VIII we Wrocławiu
Na podstawie pierwszej umowy Emitent wykona budynki mieszkalne A i B w inwestycji Promenady Wrocławskie etap VIII, obejmujących 181 mieszkań o łącznej powierzchni 8.892 m2, oraz 6 lokali usługowych o łącznej powierzchni 445 m2 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu na nieruchomości oraz układem komunikacyjnym oraz niezbędnymi drogami. Wartość umowy to 37,4 mln złotych.
Na podstawie drugiej umowy Emitent wykona budynek mieszkalny C w inwestycji Promenady Wrocławskie etap VIII, liczący 22 mieszkania o łącznej powierzchni 1.123 m2 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu na nieruchomości oraz układem komunikacyjnym oraz niezbędnymi drogami. Wartość umowy to 6,6 mln złotych.
Umowy zostały zawarte na czas wykonania przez Emitenta wszelkich zobowiązań z nich wynikających, nie później niż w terminie 106 tygodni od dnia doręczenia nakazu rozpoczęcia robót w przypadku umowy dla budynków A i B oraz 77 tygodni od dnia doręczenia nakazu rozpoczęcia robót w przypadku umowy dla budynku C. Nakaz rozpoczęcia robót Zamawiający przekazał Emitentowi bezpośrednio po zawarciu umów.
W dniu 4 grudnia 2017 roku Spółka Erbud podpisała Aneks do Umowy na roboty budowlane z dnia 22.06.2016. Wartość pierwotnej umowy wynosiła 21,5 mln PLN i nie była Umową o znaczącej wartości co oznacza, że Emitent nie informował o podpisaniu tej Umowy. Podpisanie Aneksu do w/w Umowy zwiększa wartość umowy do kwoty 37.790.000,00 PLN co powoduje iż Umowa staje się Umową o znaczącej wartości.
Aneks nr 1 został podpisany na niżej wymienionych warunkach:
KONTRAKT UMOWA O ROBOTY BUDOWLANE dotycząca Inwestycji "Starej Cegielni" ETAP II w Poznaniu przy ul. Ceglanej 4
Inwestor: Poznań Kartuska Spółka z o.o. Sp. K.
Termin realizacji: 05.12.2017-30.06.2019 uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie
Wartość: 16 290 000,00 PLN
W dniu 7 grudnia 2017 roku Spółka podpisała umowę na roboty budowlane na niżej wyspecyfikowanych warunkach:
1 Data zawarcia kontraktu Umowa o Generalne Wykonawstwo Inwestycji z dnia 07.12.2017
2 Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) SILESIA OUTLET Sp. z o.o.
ul. Piękna 18
00-549 Warszawa
NIP: 7010533434
3 Wartość kontraktu netto 57 560 000,00 PLN
4 Przedmiot kontraktu Wykonanie robót budowlanych w systemie generalnego wykonawstwa Centrum Handlowo-Usługowego wraz z układem drogowym, parkingiem oraz towarzyszącą infrastrukturą, murami oporowymi, studnią wodomierzową, pompownią i zbiornikami przeciwpożarowymi, pylonem i totemem reklamowym w Gliwicach przy ul. Rybniciej - PIERWSZA FAZA REALIZACJI / ETAP I
5 Miejsce wykonywania kontraktu Gliwice
6 Terminy realizacji ok. od 29.12.2017 do 29.03.2019
W dniu 19 grudnia 2017 roku Emitent zawarł ze spółką - Centrum Praskie Koneser Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k., realizującą kompleks biurowo – handlowy "Kwartał Centralny" projektu deweloperskiego "Centrum Praskie Koneser" w Warszawie aneksy do umów o roboty budowlane z dnia 12 października 2015 oraz do umowy z dnia 21 grudnia 2016 roku.
Zgodnie z aneksem do umowy z dnia 21 grudnia 2016 roku (RB nr 90/2016) nastąpiła zmiana wynagrodzenia dla z tytułu wykonywanych robót z uwagi na konieczność wykonania prac dodatkowych przy uwzględnieniu kosztów wynikających ze zmiany terminu ukończenia przedmiotu budowy. Wynagrodzenie Wykonawcy wynikające z niniejszego aneksu wynosi netto 3.053.175,85 Euro.
Wynagrodzenie Wykonawcy z tytułu wykonania całości robót po uwzględnieniu kwoty wynikającej z aneksu wyniesie w sumie 15.586.533,96 Euro.
Natomiast zgodnie z aneksem do umowy z dnia 12 października 2015 r. (RB nr 60/2015) kwota wynagrodzenia dla Wykonawcy z tytułu wykonywanych robót - z uwagi na konieczność wykonania prac dodatkowych przy uwzględnieniu kosztów wynikających ze zmiany terminu ukończenia przedmiotu budowy - zwiększyła się o 3.748.842,22 Euro
Wynagrodzenie Wykonawcy z tytułu wykonania całości robót, na podstawie umowy z dnia 12 października 2015 roku, po uwzględnieniu kwoty wynikającej z powyższego aneksu, wyniesie w sumie 9.064.084,27 Euro oraz 3.073.166,67 PLN
Dodatkowo celem zabezpieczenia ryzyka kursowego wynikającego z przepływów ze wspomnianych wyżej aneksów Emitent zawarł równolegle z mBank S.A. z siedzibą w Warszawie serię "Par Forwardów" zabezpieczających przepływy z w/w kontraktu.
W dniu 22 grudnia 2017 roku Emitent podpisał znaczącą umowę na budowę ETAPU II ,,ZAJEZDNIA POZNAŃ" ( budynek nr 3) zespołu zabudowy mieszkalno-usługowo-handlowej z parkingiem podziemnym zlokalizowany w Poznaniu.
INWESTOR REF Eastern Oppurtunities Sp. z o.o.
ul. Gajowa 1A,
60- 815 Poznań
Wartość: 39 498 400,00 PLN
Termin realizacji: 08.01.2018-08.09.2019
W dniu 22 lutego 2018 roku ERBUD SA zawarł Umowę na roboty budowlane - budowa Zespołu Zabudowy Mieszkaniowej BLISKIE BEMOWO Etap II przy ul. Powstańców Śląskich w Warszawie z CGL VIII Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa. Jest to kolejna Umowa zawarta w ciągu ostatnich 12 miecięcy ze spółką z Grupy GRUPO LAR. Łączna wartość umów podpisana w ciągu ostatnich miesięcy wynosi 94 236 553 PLN.
Obecna Umowa jest podpisana na następujących warunkach:
-
Inwestor (dokładna nazwa i siedziba) CGL VIII Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, 02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 32
-
Wartość kontraktu 18 111 365,00 PLN
-
Przedmiot kontraktu Zespół Zabudowy Mieszkaniowej BLISKIE BEMOWO Etap II przy ul. Powstańców Śląskich w Warszawie
-
Miejsce wykonywania kontraktu Warszawa, ul. Powstańców Śląskich
-
Terminy realizacji "Rozpoczęcie Robót - 22.02.2018 r.
Zakończenie Robót - 31.03.2019 r."
3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE
3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM
Kapitał podstawowy obejmuje akcje zwykłe i jest wykazywany według wartości nominalnej (zgodnej ze statutem Jednostki Dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego).
Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej to kwota równa nadwyżce cen obejmowania akcji Jednostki Dominującej ponad ich wartość nominalną. Ujmowana jest w linii Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej.
Pozostałe kapitały zapasowe tworzone są głównie z zysku lat ubiegłych, w tym kwot obligatoryjnie przekazywanych na kapitał zapasowy zgodnie z wymogami KSH.
Kapitały rezerwowe tworzone są z zysku lat ubiegłych, z przeznaczeniem na cele wskazane w statucie.
Kapitał własny przypisany udziałowcom niekontrolującym stanowi część kapitałów własnych jednostek zależnych objętych konsolidacją pełną, która należy do innych udziałowców aniżeli jednostki wchodzące w skład Grupy.
Wynik netto jednostek zależnych w części należącej do udziałowców innych niż jednostki wchodzące w skład Grupy stanowi wynik udziałowców niekontrolujących.
Kapitał zapasowy Grupy tworzony jest zgodnie z postanowieniami Kodeksu Spółek Handlowych oraz decyzjami akcjonariuszy. Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Tak utworzony kapitał zapasowy nie podlega podziałowi. O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, jednakże część kapitału zapasowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym i nie podlega on podziałowi na inne cele.
Grupa zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Grupa może odpowiednio kształtować wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy lub wyemitować nowe akcje.
Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększałyby wartość dla jej akcjonariuszy. Wskaźniki te zaprezentowano poniżej.
| Stopa zwrotu z kapitału - ROE | |||
|---|---|---|---|
| 2017 | 2016 | Zakładany poziom kształtowania się wskaźnika |
|
| (1) Zysk netto przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej | 22 563 | 1 789 | |
| (2) Kapitał własny | 285 856 | 260 803 | |
| ROE [(1)/(2) * 100%] | 7,89% | 0,69% | 7% -10% |
Wskaźnik ogólnego zadłużenia
| Zakładany poziom kształtowania się |
|||
|---|---|---|---|
| 2017 | 2016 | wskaźnika | |
| (1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania | 656 829 | 686 490 | |
| (2) Aktywa razem | 942 685 | 947 295 | |
| Wskaźnik ogólnego zadłużenia [(1)/(2) * 100%] | 69,68% | 72,47% | nie wyższy niż 75% |
Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych
| 2017 | 2016 | Zakładany poziom kształtowania się wskaźnika |
|
|---|---|---|---|
| (1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania | 656 829 | 686 490 | |
| (2) Kapitał własny | 285 856 | 260 803 | |
| Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych [(1)/(2)] | 229,78% | 263,22% | nie wyższy niż 300% |
Kapitał podstawowy
Na 31 grudnia 2017 r. kapitał podstawowy składał się z 12.811.859 akcji o łącznej wartości 1.281 tys. zł, a struktura udziałowców prezentowała się następująco:
| Akcjonariusz | Liczba akcji | % udziału w kapitale zakładowym |
|---|---|---|
| Wolff & Muller Holding GmbH & Co.KG | 4 152 865 | 32,41% |
| DGI Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych kontrolowany przez Dariusza Grzeszczaka |
2 136 260 | 16,67% |
| NATIONALE - NEDERLANDEN Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A (dawniej ING PTE ) |
1 200 000 | 9,37% |
| AVIVA Otwarty Fundusz Emerytalny BZ WBK | 1 183 146 | 9,23% |
| Dariusz Grzeszczak | 773 900 | 6,04% |
| PKO OFE | 715 279 | 5,58% |
| Adler Properties Sp. Z o.o. kontrolowana przez Józefa Zubelewicza |
412 087 | 3,22% |
| Józef Zubelewicz | 259 500 | 2,03% |
| Pozostali Akcjonariusze | 1 978 822 | 15,45% |
| Razem | 12 811 859 | 100,00% |
Statut Spółki nie przyznaje akcjonariuszom, o których mowa powyżej, żadnych uprawnień osobistych w stosunku do Erbud S.A., w szczególności nie przyznaje prawa do powoływania członków Zarządu ani członków Rady Nadzorczej Erbud.
Liczba akcji składających się na zatwierdzony kapitał jest równa liczbie akcji wyemitowanych. Wartość nominalna jednej akcji dla wszystkich serii wynosi 0,10 zł. Żadne akcje nie zostały zarezerwowane dla potrzeb emisji związanych z realizacją opcji umów sprzedaży. Wszystkie wyemitowane akcje są akcjami zwykłymi nieuprzywilejowanymi. Nie występują żadne ograniczenia prac do akcji, ani ograniczenia zbywalności akcji.
3.2. DYWIDENDY WYPŁACONE I ZAPROPONOWANE DO WYPŁATY
Zgodnie z Uchwałą Nr 3 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia ERBUD S.A. z dnia 22 grudnia 2016 roku, w dniu 23 stycznia 2017 roku Akcjonariuszom została wypłacona dywidenda nadzwyczajna.
Na wypłatę dywidendy dla Akcjonariuszy przeznaczona została kwota 14.989.875,03 zł, tj. zł pochodzącą z istniejącego w Spółce kapitału zapasowego utworzonego z zysków osiągniętych w latach ubiegłych.
Wypłata Dywidendy Nadzwyczajnej nastąpiła poprzez pomniejszenie (rozwiązanie w części) o kwotę 14.989.875,03 zł kapitału zapasowego Spółki w jego części powstałej z zysków Spółki osiągniętych w latach ubiegłych. Zysk przeznaczony do wypłaty tytułem dywidendy wyniósł 1,17 zł na każdą akcję uprawniającą do udziału w dywidendzie.
Do dywidendy uprawnionych było 12.811.859 akcji.
ZADŁUŻENIE NETTO
| 2017 | 2016 | ||
|---|---|---|---|
| Nota 3.9. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty (A) | 190 170 | 257 273 |
| Nota 3.4. | Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 4 234 | 8 002 |
| Nota 3.5. | Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji | 52 000 | 52 000 |
| Nota 3.6. | Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego | 6 806 | 5 656 |
| Zadłużenie długoterminowe | 63 040 | 65 658 | |
| Nota 3.4. | Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 43 959 | 43 916 |
| Nota 3.5. | Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji | 3 950 | - |
| Nota 3.6. | Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego | 6 454 | 5 026 |
| Zadłużenie krótkoterminowe | 54 363 | 48 942 | |
| Zadłużenie razem (B) | 117 403 | 114 600 | |
| (Zadłużenie netto)/Środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto ((A)-(B)) | 72 767 | 142 673 | |
Zadłużenie netto definiowane jest jako saldo zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek, wyemitowanych obligacji oraz leasingu finansowego pomniejszone o środki pieniężne i ich ekwiwalenty. W przypadku występowania nadwyżki środków pieniężnych i ich ekwiwalentów nad zadłużeniem, kwota netto stanowi "środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto".
Zmiany zadłużenia netto w trakcie okresu sprawozdawczego były następujące:
| Zadłużenie z tytułu: | Kredytów i pożyczek |
Wyemitowanych obligacji |
Leasingu finansowego |
Razem zadłużenie |
|---|---|---|---|---|
| Zadłużenie na 1 stycznia 2016 r. | 66 045 | 65 000 | 12 382 | 143 427 |
| Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie |
25 085 | - | 4 026 | 29 111 |
| Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - koszty transakcyjne |
- | - | - | - |
| Naliczenie odsetek od zadłużenia | - | - | - | - |
| Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału | 40 096 | - | 5 571 | 45 667 |
| Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek | 467 | - | 328 | 795 |
| Różnice kursowe od zadłużenia w walutach obcych | 1 351 | - | - | 1 351 |
| Pozostałe zmiany niepieniężne | - | (13 000) | 173 | (12 827) |
| Zmiana zadłużenia netto w okresie | (14 127) | (13 000) | (1 700) | (28 827) |
| Zadłużenie na 31 grudnia 2016 r. | 51 918 | 52 000 | 10 682 | 114 600 |
| Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie |
36 642 | 3 950 | 9 607 | 50 199 |
| Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - koszty transakcyjne |
- | - | - | - |
| Naliczenie odsetek od zadłużenia | 117 | - | - | 117 |
| Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału | 37 216 | - | 6 790 | 44 006 |
| Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek | 1 522 | - | 354 | 1 876 |
| Różnice kursowe od zadłużenia w walutach obcych | (1 746) | - | - | (1 746) |
| Pozostałe zmiany niepieniężne | - | - | 115 | 115 |
| Zmiana zadłużenia netto w okresie | (3 725) | 3 950 | 2 578 | 2 803 |
| Zadłużenie na 31 grudnia 2017 r. | 48 193 | 55 950 | 13 260 | 117 403 |
3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK
Zobowiązania z tytułu zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy pozycje te są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Długoterminowe | ||
| Kredyty bankowe | 4 234 | 8 002 |
| Krótkoterminowe | ||
| Kredyty w rachunku bieżącym | 20 239 | 31 300 |
| Kredyty bankowe | 23 720 | 12 616 |
| Pożyczki | - | - |
| 43 959 | 43 916 | |
| Razem zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 48 193 | 51 918 |
| 2017 | 2016 | |||
|---|---|---|---|---|
| W walucie funkcjonalnej |
W walucie obcej EUR |
W walucie funkcjonalnej |
W walucie obcej EUR |
|
| Kredyty i pożyczki | ||||
| Długoterminowe | 4 234 | - | 8 002 | - |
| Krótkoterminowe | 43 959 | - | 43 916 | - |
| Razem | 48 193 | - | 51 918 | - |
| W tym oprocentowane stopą procentową: Stałą |
- | - | - | - |
| Oprocentowanie | 1,5% - 4% | 0 | 1,5% - 4% | 0 |
| Zmienną | - | - | - | - |
| Baza oprocentowania | Wibor 1M - 3M;EURIBOR;EONIA |
0 | Wibor 1M - 3M;EURIBOR;EONIA |
0 |
Na dzień bilansowy Grupa posiada dostęp do bankowych linii wielocelowych o łącznej wartości 1 038 075 tys. zł, oraz 31 050 tys. Eur które mogą zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe. Na dzień bilansowy Grupa wykorzystała 88 745 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 543 828 tys. zł na wykorzystane gwarancje.
Kowenanty
Spółki Grupy na mocy umów kredytowych o łącznej kwocie na dzień bilansowy 88 745 tys.zł zobligowane są do spełniania określonych wskaźników finansowych (tzw. kowenantów), opartych głównie na EBITDA, zadłużeniu, zadłużeniu netto, sumie aktywów. Naruszenie warunków umów kredytowych może powodować: zwiększenie marży, zwiększenie zabezpieczeń oraz w ostateczności postawienie kredytu w stan natychmiastowej wymagalności. Na dzień 31 grudnia 2017 kowenanty są spełnione za wyjątkiem kowenantów liczonych dla spółki Erbud Industry Sp. Z o.o..
Erbud Industry Sp. z o.o. - kowenant liczony w oparciu o dane jednostkowe:
| mBank S.A. | wskaźnik płynności bieżący liczony zgodnie z następującym wzorem: (zapasy – zapasy niezbywalne + należności krótkoterminowe – należności nieściągalne –należności dochodzone na drodze sądowej + inwestycje krótkoterminowe + krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe czynne) / (zobowiązania krótkoterminowe wobec jednostek powiązanych i wobec pozostałych jednostek, bez funduszy specjalnych) |
nie mniejszy niż 1,1 |
0,81 |
|---|---|---|---|
| mBank S.A. | zobowiązania finansowe netto/ roczna EBITDA, przy czym zobowiązania finansowe netto są rozumiane jako suma długoterminowych i krótkoterminowych kredytów, pożyczek, emisji papierów wartościowych i innych zobowiązań finansowych wobec jednostek pozostałych i powiązanych pomniejszona o środki pieniężne i inne aktywa pieniężne |
nie większy niż 3,5 |
27 |
| mBank S.A. | wskaźnik DSCR liczony jako: (EBITDA/Obsługa długu), gdzie: i. roczna EBITDA rozumiana jest jako suma zysku netto, odsetek, podatku dochodowego i amortyzacji, ii. Obsługa długu = łączna kwota zobowiązań odsetkowych oraz łącznej kwoty zadłużenia finansowego Kredytobiorcy (kapitał + odsetki), która przypada do spłaty lub przedterminowej spłaty w okresie 12 miesięcy, z wyłączeniem kwot zadłużenia o charakterze odnawialnym (kredyt w rachunku bieżącym, kredyt odnawialny), kwot zadłużenia z tytułu kredytów obrotowych oraz rocznych leasingów operacyjnych. |
nie niższy niż 1,2 |
0,19 |
Umowa z mBankiem nie została przedłużona i uległa rozwiązaniu z dniem 31 stycznia 2018 roku. Fakt nie spełnienia wymaganego w umowie poziomu wskaźników finansowych nie wpływa negatywnie na bieżącą działalność operacyjną spółki.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIE
3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI
Zobowiązania z tytułu wyemitowanych obligacji ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy zobowiązanie to wyceniane jest według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.
Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji, w całości stanowiące zobowiązania o charakterze krótkoterminowym:
| Data emisji |
Rodzaj wyemitowanych obligacji |
Waluta (podać funkcjonalna czy obca) |
Oprocentowanie | Termin wykupu |
Cel pozyskania finansowania |
Wartość nominalna emisji |
Saldo zadłużenia na 31 grudnia |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2017 | 2016 | |||||||||||
| 26-03-2014 | na okaziciela seria B, zdematerializowanych, niezabezpieczonych |
funkcjonalna | WIBOR 6M+marża 3% |
26-03- 2018 |
sfinansowanie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy |
10 | 3 950 | 52 000 | ||||
| 27-09-2017 | na okaziciela seria C, zdematerializowanych, niezabezpieczonych |
funkcjonalna | 0 | 27-09- 2021 |
sfinansowanie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy |
1 | 52 000 | - | ||||
| Razem zobowiązania krótkoterminowe i długoterminowe |
11 | 55 950 | 52 000 | |||||||||
| Zobowiązanie z tytułu naliczonych odsetek wykazane w pozycji "Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe" |
- | - | 846 |
3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU FINANSOWEGO
Leasing klasyfikuje się jako leasing finansowy, jeżeli znacząco wszystkie ryzyka i korzyści wynikające z własności przedmiotu leasingu przenoszące są na leasingobiorcę. Umowy leasingu finansowego są początkowo ujmowane według niższej z wartości: wartości godziwej środka stanowiącego przedmiot leasingu lub wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych.
Używane na podstawie umów leasingu finansowego środki trwałe podlegają amortyzacji według zasad używanych przez Grupę do własnych składników majątku. Jeżeli brak jest wiarygodnej pewności, że po zakończeniu umowy leasingu Grupa otrzyma prawo własności, aktywa są amortyzowane w okresie krótszym spośród okresu leasingu i okresu ekonomicznej użyteczności.
| 2017 | 2016 | ||
|---|---|---|---|
| Okres | Wartość nominalna minimalnych opłat |
Wartość nominalna minimalnych opłat |
|
| Do 1 roku | Krótkoterminowe | 6 947 | 5 405 |
| 1 - 5 lat | Długoterminowe | 6 978 | 5 799 |
| 13 925 | 11 204 | ||
| Koszty finansowe z tytułu leasingu finansowego | 665 | 522 | |
| Wartość bieżąca minimalnych opłat | 13 260 | 10 682 |
3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA
Na 31 grudnia 2017 r. zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia na rzeczowych aktywach trwałych o łącznej wartości 3 795 tys. zł (31 grudnia 2016 r. – 3 909 tys. zł) stanowiły następujące aktywa:
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Rzeczowe aktywa trwałe | 3 795 | 3 909 |
| Zapasy | - | - |
| Aktywa przeznaczone do zbycia | - | - |
| Pozostałe | - | - |
| Razem | 3 795 | 3 909 |
Informacje dotyczące zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek zawarto w nocie 3.4.
3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE
| Aktywa warunkowe | Zobowiązania warunkowe | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 2017 | 2016 | 2017 | 2016 | ||
| Pozostałe jednostki | |||||
| Gwarancje i poręczenia | 95 227 | 113 877 | 448 316 | 461 525 | |
| Weksle | 5 720 | - | 11 478 | 7 344 | |
| Sprawy sporne | - | - | 46 682 | 41 935 | |
| W tym sprawa przeciwko MPL | |||||
| Modlin | - | - | 34 381 | 34 381 | |
| Razem | 100 947 | 113 877 | 506 476 | 510 804 |
Aktywa warunkowe obejmują otrzymane przez Grupę od podwykonawców gwarancje i poręczenia z tytułu gwarancji dobrego wykonania oraz rękojmi.
Zobowiązania warunkowe Grupy natomiast dotyczą przede wszystkim zleceń udzielenia gwarancji przez Grupę oraz przez banki na rzecz kontrahentów Grupy na zabezpieczenie ich roszczeń z tytułu kontraktów budowlanych, głównie gwarancji dobrego wykonania oraz zobowiązań wadialnych.
3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują środki pieniężne w banku i kasie oraz lokaty krótkoterminowe o okresie zapadalności nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia założenia.
Grupa posiada środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania. Do grupy tej zalicza przede wszystkim środki stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych wystawionych w odniesieniu do realizowanych przez Grupę kontraktów budowalnych oraz zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych, o ile ich termin ograniczenia w dysponowaniu nie przekracza 3 miesięcy.
Grupa wykazuje środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w ramach środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Środki pieniężne w kasie | 72 | 120 |
| Środki pieniężne na rachunkach bankowych | 174 682 | 202 146 |
| Środki pieniężne na rachunkach bankowych o ograniczonej możliwości dysponowania (zabezpieczenie gwarancji bankowych) |
15 416 | 19 007 |
| Inne środki pieniężne | - | 36 000 |
| Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 190 170 | 257 273 |
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
4.1. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE
Grupa na podstawie raportowania zarządczego przedstawianego głównemu decydentowi operacyjnemu (tj. Zarządowi Jednostki Dominującej) zidentyfikowała pięć podstawowych segmentów sprawozdawczych:
- budownictwo kubaturowe w kraju,
- budownictwo kubaturowe za granicą,
- budownictwo inżynieryjno-drogowe,
- budownictwo przemysłu,
- segment pozostały.
W roku 2017 dokonano następujące zmiany w zakresie raportowanych segmentów:
- podział segmentu sprawozdawczego "budownictwo kubaturowe" na dwa odrębne segmenty sprawozdawcze: "budownictwo kubaturowe w kraju" oraz "budownictwo kubaturowe za granicą". Zmiany wynikają z rosnącego znaczenia budownictwa kubaturowego za granicą z punktu widzenia działalności Grupy.
- działalność developerska, która w roku 2016 nadal spełniała kryteria segmentu operacyjnego została zaklasyfikowana jako działalność zaniechana; dane tej działalności nadal są wykazywane w ramach sprawozdawczości segmentowej lecz wyłączone z sumy obejmującej działalności segmentów kontynuujących działalność.
Podział działalności na poszczególne segmenty został dokonany poprzez kwalifikację poszczególnych spółek Grupy według ich podstawowej, statutowej działalności oraz znaczenia działalności spółek na rzecz segmentu. Taki podział odpowiada rozłożeniu zasadniczych ryzyk oraz zwrotów z poniesionych nakładów.
Dane finansowe przygotowywane dla celów sprawozdawczości zarządczej stanowiące podstawę danych na temat segmentów sprawozdawczych oparte są na tych samych zasadach rachunkowości, jakie stosuje się przy sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy. Transakcje pomiędzy poszczególnymi segmentami dokonywane są na warunkach rynkowych.
Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, marża EBIT oraz EBITDA. Należy mieć na uwadze, że nie są to wskaźniki zdefiniowane w MSSF oraz nie stanowią one mierników wystandaryzowanych, dlatego sposoby ich kalkulacji mogą różnić się między różnymi jednostkami na rynku. Grupa definiuje EBIT jako zysk brutto powiększony o koszty finansowe i pomniejszony o przychody finansowe. Marża EBIT definiowana jest jako stosunek EBIT do przychodów ze sprzedaży wyrażony w procentach. EBITDA definiowana jest jako EBIT powiększony o amortyzację w okresie.
4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
| Segment sprawozdawczy |
Opis działalności segmentu | Segmenty operacyjne zagregowane w segmencie sprawozdawczym |
Przesłanki agregacji segmentów operacyjnych w segmenty sprawozdawcze |
|---|---|---|---|
| Budownictwo kubaturowe w kraju |
Wykonawstwo budynków mieszkalnych oraz obiektów biurowych i użyteczności publicznej w Polsce |
Segmentem operacyjnym są poszczególne spółki: jednostka dominująca - Erbud S.A., Erbud International Sp. z o.o., Erbud Rzeszów Sp. z o.o. Ponadto do segmentu alokowana jest cześć działalności jednostki dominującej Erbud S.A. związana z pośrednictwem w zawieraniu umów realizowanych przez spółki zależne na podstawie specyficznie identyfikowalnych faktycznie wygenerowanych przychodów i poniesionych kosztów dotyczących danego segmentu. |
Segmenty operacyjne zostały zagregowane na podstawie podobieństwa: - długoterminowych średnich marż brutto; - podobieństwa oferowanych przez spółki produktów i usług, -procesów produkcyjnych, - metod dystrybucji -rodzaju odbiorców. |
| Budownictwo kubaturowe za granicą |
Wykonawstwo budynków mieszkalnych oraz obiektów biurowych i użyteczności publicznej za granica (głównie Niemcy i Belgia) |
Segmentem operacyjnym jest spółka zależna GWI GmbH. Ponadto do segmentu alokowana jest cześć działalności jednostki dominującej Erbud S.A. związana z pośrednictwem w zawieraniu umów realizowanych przez spółki zależne na podstawie specyficznie identyfikowalnych faktycznie wygenerowanych przychodów i poniesionych kosztów dotyczących danego segmentu oraz część działalności Erbud International Sp. z o.o. według tych samych zasad jak podano w odniesieniu do jednostki dominującej Erbud S.A. |
Nie dokonywano agregacji |
| Budownictwo inżynieryjno-drogowe |
Budowa dróg oraz farm wiatrowych |
Segmentem operacyjnym jest spółka PBDI S.A. |
Nie dokonywano agregacji |
| Budownictwo przemysłu |
Realizacja projektów industrialnych w branży szeroko rozumianego przemysłu |
Segmentem operacyjnym jest cała Grupa Erbud Industry, w skład której wchodzą: Erbud Industry Sp. z o.o., Erbud Industry Centrum Sp. z o.o., Erbud Industry Pomorze Sp. z o.o., Erbud Industry Południe Sp. z o.o. Ponadto do segmentu alokowana jest cześć działalności jednostki dominującej Erbud S.A. według tych samych zasad jak podano w odniesieniu do segmentu "budownictwo kubaturowe za granicą". |
Nie dokonywano agregacji |
| Segment pozostały |
Usługi szeroko rozumianego wsparcia |
Segmentem operacyjnym jest spółka Erbud CUW Sp. z o.o. Ponadto do segmentu alokowana jest część działalności komórek funkcjonalnych jednostki dominującej Erbud S.A. |
Nie dokonywano agregacji |
Główne informacje dotyczące segmentów w okresach sprawozdawczych 01.2017 – 12.2017 i 01.2016 – 12.2016
Grupa prowadzi działalność w Polsce oraz za granicą (w Niemczech i Belgii). Przychody od klientów zewnętrznych oraz aktywa w żadnym z krajów poza Polską nie są istotne, stąd zostały zagregowane łącznie i wykazane jako "Zagranica".
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kraj (Polska) | Zagranica | Razem | Kraj (Polska) |
Zagranica | Razem | |
| Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych, w tym: |
1 577 392 | 228 067 | 1 805 459 | 1 414 019 | 375 757 | 1 789 776 |
| Przychody z tytułu kontraktów budowlanych |
1 513 706 | 226 609 | 1 740 315 | 1 238 827 | 373 111 | 1 611 938 |
| Przychody z pozostałych kontraktów z przemysłu |
51 772 | 503 | 52 275 | 157 102 | 1 328 | 158 430 |
| Przychody pozostałe | 11 914 | 955 | 12 869 | 18 090 | 1 318 | 19 408 |
| Aktywa trwałe inne niż instrumenty finansowe i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
78 601 | 2 550 | 81 151 | 71 444 | 2 458 | 73 902 |
4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
Dane dotyczące przychodów i wyników oraz aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów sprawozdawczych przedstawiono w poniższej tabeli.
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Budownictwo kubaturowe w kraju |
Budownictwo kubaturowe za granicą |
Budownictwo inżynieryjno drogowe |
Segment przemysłu |
Segmenty - pozostałe |
Razem działalność kontynuowana |
|
| Przychody razem | ||||||
| Sprzedaż między segmentami | - | - | (62 256) | (62 148) | (11 222) | (135 626) |
| Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych |
1 196 731 | 226 389 | 219 011 | 287 617 | 11 337 | 1 941 085 |
| Przychody ze sprzedaży razem | 1 196 731 | 226 389 | 156 755 | 225 469 | 115 | 1 805 459 |
| Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy przed działalnością zaniechaną | ||||||
| Koszt własny sprzedaży | 1 123 308 | 217 298 | 131 667 | 201 552 | - | 1 673 825 |
| Wynik na pozostałej działalności operacyjnej |
(49 902) | (7 001) | (11 341) | (21 276) | (4 397) | (93 917) |
| Wynik segmentu – EBIT | 23 521 | 2 090 | 13 747 | 2 641 | (4 282) | 37 717 |
| Marża EBIT | 2,00% | 1,00% | 6,00% | 1,00% | -38,00% | 2,00% |
| Wynik na działalności finansowej | (4 079) | (1 918) | (151) | (1 181) | 5 | (7 324) |
| Wynik brutto bez działalności zaniechanej |
19 442 | 172 | 13 596 | 1 460 | (4 277) | 30 393 |
| Podatek dochodowy | 3 520 | (390) | 2 839 | 325 | 167 | 6 461 |
| Wynik netto bez działalności zaniechanej |
15 922 | 562 | 10 757 | 1 135 | (4 444) | 23 932 |
| Amortyzacja | 3 051 | 836 | 2 890 | 3 695 | 716 | 11 188 |
| Wynik segmentu – EBITDA | 26 572 | 2 926 | 16 637 | 6 336 | (3 566) | 48 905 |
| Aktywa i zobowiązania | ||||||
| Aktywa razem | 578 501 | 137 611 | 129 515 | 87 624 | 9 434 | 942 685 |
| Zobowiązania razem | 429 683 | 76 352 | 67 972 | 80 199 | 2 623 | 656 829 |
| Inne istotne pozycje | ||||||
| Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności |
- | - | (145) | - | - | (145) |
| Odpisy aktualizujące wartość aktywów |
5 734 | - | 220 | 58 | 6 | 6 018 |
| Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne |
1 809 | 694 | 492 | 829 | 372 | 4 196 |
| Przychody z tytułu odsetek | 1 238 | 978 | 749 | 12 | - | 2 977 |
| Koszty z tytułu odsetek | 4 659 | 644 | 125 | 1 036 | 15 | 6 479 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016
| Budownictwo kubaturowe w kraju |
Budownictwo kubaturowe za granicą |
Budownictwo inżynieryjno drogowe |
Segment przemysłu |
Segmenty - pozostałe |
Razem działalność kontynuowana |
Działalność deweloperska - działalność zaniechana w roku 2016 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Przychody razem | |||||||
| Sprzedaż między segmentami | - | - | (15 072) | (83 022) | - | (98 094) | - |
| Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych |
1 048 504 | 375 757 | 156 843 | 298 098 | 8 668 | 1 887 870 | 59 816 |
| Przychody ze sprzedaży razem |
1 048 504 | 375 757 | 141 771 | 215 076 | 8 668 | 1 789 776 | 59 816 |
| Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy przed działalnością zaniechaną | |||||||
| Koszt własny sprzedaży | 977 698 | 354 041 | 126 509 | 193 688 | 8 348 | 1 660 284 | 54 551 |
| Wynik na pozostałej działalności operacyjnej |
(45 289) | (10 528) | (8 804) | (19 079) | 35 | (83 665) | (1 225) |
| Wynik segmentu – EBIT | 25 517 | 11 188 | 6 458 | 2 309 | 355 | 45 827 | 4 040 |
| Marża EBIT | 2,00% | 3,00% | 4,00% | 1,00% | 4,00% | 2,00% | 7,00% |
| Wynik na działalności finansowej |
(1 881) | (475) | 545 | (1 193) | 397 | (2 607) | (820) |
| Wynik brutto bez działalności zaniechanej |
23 636 | 10 713 | 7 003 | 1 116 | 752 | 43 220 | 3 220 |
| Podatek dochodowy | 15 | 5 279 | 1 480 | 513 | 663 | 7 950 | 1 040 |
| Wynik netto bez działalności zaniechanej |
23 621 | 5 434 | 5 523 | 603 | 89 | 35 270 | 2 180 |
| Amortyzacja | 3 189 | 785 | 2 759 | 3 717 | 446 | 10 896 | 830 |
| Wynik segmentu – EBITDA | 28 706 | 11 973 | 9 217 | 6 026 | 801 | 56 723 | 4 870 |
| Aktywa i zobowiązania | |||||||
| Aktywa razem | 615 202 | 140 231 | 97 567 | 85 765 | 8 532 | 947 297 | - |
| Zobowiązania razem | 446 269 | 96 515 | 59 751 | 83 908 | 49 | 686 492 | - |
| Inne istotne pozycje | |||||||
| Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności |
- | - | - | - | - | - | - |
| Odpisy aktualizujące wartość aktywów |
172 | - | 1 074 | 426 | - | 1 672 | 4 611 |
| Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne |
1 048 | 1 446 | 574 | 659 | 146 | 3 873 | 63 |
| Przychody z tytułu odsetek | 1 411 | 44 | 958 | 30 | 3 | 2 446 | 528 |
| Koszty z tytułu odsetek | 5 250 | 1 367 | 146 | 1 026 | 73 | 7 862 | 1 207 |
4.2. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY
Grupa osiąga około 96% przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Szczegóły dotyczące ujmowania tej grupy przychodów opisano w nocie 2. Pozostałe 4% przychodów to przychody z przemysłu Grupa ujmuje przychody z tego tytułu w okresach miesięcznych. Przychody powyżej 10% w kwocie 220 715 Grupa osiągnęła od kontrahenta Gryffin Real Estate w segmencie budownictwo kubaturowe w kraju.
Główne szacunki w zakresie przychodów dotyczą ujmowania przychodów z tytułu umów o kontrakty budowlane. Zostały one opisane w nocie 2.
Dane liczbowe dotyczące przychodów przedstawiono w nocie 4.1 Segmenty sprawozdawcze.
4.3. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2016 |
|
|---|---|---|
| Usługi obce | 1 165 609 | 1 204 591 |
| Zużycie materiałów i energii | 375 089 | 248 904 |
| Koszty świadczeń pracowniczych | 236 916 | 212 504 |
| Amortyzacja | 11 188 | 10 896 |
| Podatki i opłaty | 9 420 | 9 804 |
| Pozostałe koszty rodzajowe | 16 947 | 18 129 |
| Wartość sprzedanych towarów i materiałów | 3 233 | 8 180 |
| Koszty według rodzaju razem | 1 818 402 | 1 713 008 |
| Zmiana stanu produktów, produkcji w toku i rozliczeń międzyokresowych kosztów dotycząca kontraktów budowlanych |
(53 084) | 32 842 |
| Koszty sprzedaży (wielkość ujemna) | (5 488) | (5 236) |
| Koszty ogólnego zarządu (wielkość ujemna) | (86 005) | (80 330) |
| Koszt wytworzenia sprzedanych produktów | 1 673 825 | 1 660 284 |
4.4. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 |
|
|---|---|---|
| Wynagrodzenia | 192 338 | 173 345 |
| Koszty programów określonych świadczeń po okresie zatrudnienia | - | - |
| Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników | 44 578 | 39 159 |
| Razem | 236 916 | 212 504 |
4.5. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Pozostałe przychody operacyjne | ||
| Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych | 1 102 | 4 127 |
| Kary, grzywny i odszkodowania | 1 986 | 1 463 |
| Pozostałe | 10 547 | 5 877 |
| 13 635 | 11 467 |
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 |
||
|---|---|---|---|
| Pozostałe koszty operacyjne | |||
| Nota 7.8. | Odpisy aktualizujące wartość należności | 8 155 | 1 774 |
| Nota 7.10. | Utworzone / rozwiązane rezerwy | 2 942 | 2 908 |
| Nota 7.10. | Koszty postępowania sądowego | 119 | 413 |
| Pozostałe | 4 698 | 4 471 | |
| 15 914 | 9 566 |
4.6. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE
| 2017 | 2016 | ||
|---|---|---|---|
| Przychody finansowe | |||
| Nota 5.1.2. | Odsetki | ||
| Z tytułu udzielonych pożyczek | 1 915 | 638 | |
| Pozostałe | 1 062 | 1 807 | |
| Różnice kursowe | 74 | 4 713 | |
| Pozostałe | 38 | 668 | |
| 3 089 | 7 826 |
| 2017 | 2016 | ||
|---|---|---|---|
| Koszty finansowe | |||
| Odsetki | |||
| Nota 3.5. | Od wyemitowanych obligacji | 2 962 | 2 605 |
| Nota 3.4. | Od kredytów i pożyczek | 2 890 | 2 851 |
| Pozostałe | 627 | 1 905 | |
| Nota 3.4. | Bankowa prowizja przygotowawcza dotycząca finansowania w rachunku bieżącym |
2 238 | 2 010 |
| Różnice kursowe | 1 136 | 59 | |
| Pozostałe | 560 | 1 003 | |
| 10 413 | 10 433 |
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
4.7. OPODATKOWANIE
Na obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego składają się dwa elementy: bieżący podatek dochodowy oraz podatek odroczony.
W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, spółki Grupy, stosując metodę bilansową, tworzą: zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do dodatnich różnic przejściowych i ustalają aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do ujemnych różnic kursowych oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia przy zastosowaniu zasady ostrożności.
Zobowiązań oraz aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie ujmuje się w przypadku różnic przejściowych powstających na początkowym ujęciu składnika aktywów bądź zobowiązania w transakcji nie stanowiącej połączenia przedsięwzięć oraz w momencie przeprowadzania transakcji nie mających wpływu ani na wynik księgowy ani podatkowy.
Aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego są kompensowane, jeżeli istnieje tytuł prawny uprawniający do skompensowania należności podatkowych i bieżących zobowiązań podatkowych oraz jeżeli odroczony podatek dotyczy podatku nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika. Oznacza to iż aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie w ramach poszczególnych spółek Grupy.
Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na zrealizowanie aktywa.
Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku.
Uzgodnienie efektywnej stawki podatku dochodowego przedstawia poniższa tabela:
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Wynik brutto przed opodatkowaniem z działalności kontynuowanej | 30 393 | 43 220 |
| Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce - 19% | 5 775 | 5 546 |
| Dodatkowe obciążenie wynikające ze stawki przekraczającej 19% w Niemczech | (293) | 3 674 |
| Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych | (3) | - |
| Nadwyżka trwałych kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów nad przychodami niezaliczanymi do dochodu do opodatkowania |
982 | (1 376) |
| Podatek wykazany w skonsolidowanym rachunku zysków i strat, w tym | 6 461 | 7 950 |
| Podatek bieżący | 13 208 | 17 986 |
| Podatek odroczony | (6 747) | (10 036) |
| Efektywna stopa podatkowa | 21,26% | 18,39% |
4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
Poniższa tabela przedstawia zmiany aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego w roku obrotowym:
| Wpływ na | Wpływ na | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 stycznia 2016 |
Wynik netto | Pozostałe całkowite dochody |
31 grudnia 2016 |
Wynik netto | Pozostałe całkowite dochody |
31 grudnia 2017 |
|||
| Aktywa z tytułu podatku odroczonego | |||||||||
| Nota 2.3. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - wycena |
23 630 | 5 510 | - | 29 140 | (13 140) | - | 16 000 | |
| Nota 7.7. | Rezerwy | 6 364 | (900) | - | 5 464 | 952 | - | 6 416 | |
| Strata podatkowa | 1 340 | (411) | - | 929 | 789 | - | 1 718 | ||
| Marża zrealizowana na sprzedaży wewnątrz Grupy | 938 | (938) | - | - | - | - | - | ||
| Naliczone wynagrodzenia i obciążenia | 702 | (274) | - | 428 | 9 | - | 437 | ||
| Nota 7.5. | Odpisy aktualizujące wartość należności | 1 484 | (130) | - | 1 354 | 689 | - | 2 043 | |
| Inne zobowiązania finansowe | 1 582 | (226) | - | 1 356 | 211 | - | 1 567 | ||
| Koszty następnych okresów | 1 724 | (1 153) | - | 571 | 1 696 | - | 2 267 | ||
| Pozostałe | 1 236 | (585) | - | 651 | 23 045 | (148) | 23 548 | ||
| Razem | 39 000 | 893 | - | 39 893 | 14 251 | (148) | 53 996 | ||
| Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego | |||||||||
| Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - wycena |
24 615 | (2 216) | - | 22 399 | 7 074 | - | 29 473 | ||
| Przeszacowanie aktywów | 7 253 | (5 169) | - | 2 084 | (114) | - | 1 970 | ||
| Koszty finansowe aktywowane | 312 | (234) | - | 78 | (78) | - | - | ||
| Wycena bilansowa oraz dyskonto zobowiązań |
594 | (576) | - | 18 | 109 | - | 127 | ||
| Naliczone odsetki od zadłużenia | - | 59 | - | 59 | 163 | - | 222 | ||
| Zarachowane przychody | - | - | - | - | (3) | - | (3) | ||
| Pozostałe | 1 858 | (1 007) | - | 851 | 353 | 320 | 1 524 | ||
| Razem | 34 632 | (9 143) | - | 25 489 | 7 504 | 320 | 33 313 | ||
| Kompensata aktywów i zobowiązań | 4 368 | 14 404 | 20 683 | ||||||
| Stan po kompensacie | 73 632 | 19 654 | 25 345 | ||||||
| Aktywa | 39 000 | 17 029 | 23 014 | ||||||
| Zobowiązania | 34 632 | 2 625 | 2 331 | ||||||
| Wpływ netto zmian w okresie | 10 036 | - | 6 747 | (468) |
W roku zakończonym 31 grudnia 2017 r. oraz 31 grudnia 2016 r. nie wystąpiły ujemne pozycje różnic przejściowych od których nie ujęto aktywa z tytułu podatku odroczonego.
W tabeli poniżej zawarto okresy realizacji aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
| 2017 | 2016 | |||
|---|---|---|---|---|
| Aktywa | Zobowiązania | Aktywa | Zobowiązania | |
| Krótkoterminowe | 20 119 | 2 331 | 14 840 | 2 625 |
| Długoterminowe | 2 895 | - | 2 189 | - |
| Razem | 23 014 | 2 331 | 17 029 | 2 625 |
Informacje na temat kwot należności i zobowiązań z tytułu podatku dochodowego przedstawiono w nocie 7.5 oraz 7.9.
5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM
5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE
| Grupa posiada następujące kategorie instrumentów finansowych: | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |
Pożyczki i należności; Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu; Instrumenty pochodne wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń. |
||||||
| Pożyczki i należności stanowią przede wszystkim: | |||||||
| Nota 5.1.2. | Aktywa finansowe – udzielone pożyczki | ||||||
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje | ||||||
| Nota 7.5. | Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe | ||||||
| Należności z tytułu kontraktów budowlanych – wycena | |||||||
| Nota 3.9. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | ||||||
| Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują głównie: | |||||||
| Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje | ||||||
| Nota 2.3. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – wycena | ||||||
| Nota 7.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe | ||||||
| Noty 3.3. – 3.6. |
Zadłużenie | ||||||
| Instrumenty pochodne wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń dotyczą pochodnych instrumentów finansowych, w odniesieniu do których Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń (nota 5.2.). |
|||||||
| Zasady rachunkowości dotyczące wymienionych pozycji zamieszczono w notach objaśniających zgodnie ze wskazanym powyżej odniesieniem. |
W tabeli poniżej przedstawiono wartość bilansową istotnych grup aktywów finansowych i zobowiązań finansowych w podziale na kategorie. Wartość bilansowa posiadanych przez Grupę aktywów finansowych i zobowiązań finansowych przedstawionych w poniższych tabelach nie różniła się istotnie od ich wartości godziwej w obu prezentowanych okresach.
5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM
| Kategorie instrumentów finansowych | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Linia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | Pożyczki i należności |
Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
Aktywa i zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych – rachunkowość zabezpieczeń |
Razem istotne kategorie |
|
| 2017 | |||||
| Nota 5.1.2 | Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki |
15 583 | - | - | 15 583 |
| Aktywa finansowe - zabezpieczone gwarancje |
3 951 | - | - | 3 951 | |
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje |
59 581 | - | - | 59 581 |
| Nota 7.5. | Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe (z wyjątkiem należności z tytułu podatku dochodowego) |
385 310 | - | - | 385 310 |
| Nota 2.3. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – wycena |
171 638 | - | - | 171 638 |
| Nota 3.9. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty [przeniesiono do kategorii Pożyczki i należności] | 190 170 | - | - | 190 170 |
| Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje |
- | 104 496 | - | 104 496 |
| Nota 2.3. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – wycena |
- | 80 145 | - | 80 145 |
| Nota 2.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe (z wyjątkiem zobowiązań z tytułu podatku dochodowego) |
- | 305 564 | - | 305 564 |
| Nota 3.3. | Zadłużenie | - | 117 403 | - | 117 403 |
| Razem | 826 233 | 607 608 | - | 1 433 841 | |
| 2016 | |||||
| Nota 5.1.2 | Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki |
22 788 | - | - | 22 788 |
| Aktywa finansowe - zabezpieczone gwarancje |
2 386 | - | - | 2 386 | |
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje |
44 829 | - | - | 44 829 |
| Razem | 844 959 | 620 076 | - | 1 465 035 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Nota 3.3. | Zadłużenie | - | 114 600 | - | 114 600 |
| Nota 2.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe (z wyjątkiem zobowiązań z tytułu podatku dochodowego) |
- | 298 614 | - | 298 614 |
| Nota 2.3. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – wycena |
- | 110 144 | - | 110 144 |
| Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje |
- | 96 718 | - | 96 718 |
| Nota 3.9. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty [przeniesiono do kategorii Pożyczki i należności] | 257 273 | - | - | 257 273 |
| Nota 2.3. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – wycena |
127 600 | - | - | 127 600 |
| Nota 7.5. | Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe (z wyjątkiem należności z tytułu podatku dochodowego) |
390 083 | - | - | 390 083 |
5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM
| Kategorie instrumentów finansowych | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Pożyczki i należności |
Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
Aktywa i zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych – rachunkowość zabezpieczeń |
Razem istotne kategorie |
|||
| 2017 | ||||||
| Wpływ na rachunek wyników | ||||||
| Nota 4.6. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki |
1 408 | (4 910) | - | (3 502) | |
| Nota 4.6. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe |
(823) | (239) | - | (1 062) | |
| Reklasyfikacja z pozostałych całkowitych dochodów w związku z realizacją pochodnych instrumentów finansowych (rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych) |
- | - | - | - | ||
| Nota 4.5. | Pozostałe przychody operacyjne/(Pozostałe koszty operacyjne) - rozwiązanie/(utworzenie) odpisów aktualizujących należności |
5 954 | 64 | - | 6 018 | |
| 6 539 | (5 085) | - | 1 454 | |||
| Wpływ na pozostałe całkowite dochody | ||||||
| Zyski/(straty) z wyceny instrumentów pochodnych w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych |
- | - | - | - | ||
| - | - | - | - | |||
| Razem | 6 539 | (5 085) | - | 1 454 | ||
| 2016 | ||||||
| Wpływ na rachunek wyników | ||||||
| Nota 4.6. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki |
1 096 | (6 012) | - | (4 916) | |
| Nota 4.6. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe |
3 338 | 1 316 | - | 4 654 | |
| Reklasyfikacja z pozostałych całkowitych dochodów w związku z realizacją pochodnych instrumentów finansowych (rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych) |
- | 44 | - | 44 | ||
| Nota 4.5. | Pozostałe przychody operacyjne/(Pozostałe koszty operacyjne) - rozwiązanie/(utworzenie) odpisów aktualizujących należności |
(1 757) | - | - | (1 757) | |
| 2 677 | (4 652) | - | (1 975) | |||
| Wpływ na pozostałe całkowite dochody | ||||||
| Zyski/(straty) z wyceny instrumentów pochodnych w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych |
- | - | - | - | ||
| - | - | - | - | |||
| Razem | 2 677 | (4 652) | - | (1 975) | ||
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
5.1.1. AKTYWA FINANSOWE
Grupa posiadała na 31 grudnia następujące pozycje wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa finansowe:
| 2017 | 2016 | ||
|---|---|---|---|
| Nota 5.1.2. | Udzielone pożyczki | 15 583 | 22 788 |
| Pozostałe | 4 448 | 2 903 | |
| Razem | 20 031 | 25 691 | |
| Długoterminowe | 8 900 | 2 903 | |
| Krótkoterminowe | 11 131 | 22 788 |
5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI
Udzielone pożyczki ujmuje się początkowo według wartości godziwej powiększonej o koszty transakcyjne, a następnie wycenia się je według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości.
Kwota odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości udzielonych pożyczek jest równa różnicy pomiędzy wartością bilansową tych należności a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych z ich tytułu, zdyskontowanych z zastosowaniem pierwotnej efektywnej stopy procentowej (tj. stopy procentowej ustalonej przy początkowym ujęciu).
| Pożyczkobiorca | Waluta pożyczki |
Oprocentowanie | Termin spłaty | 2017 | 2016 |
|---|---|---|---|---|---|
| Grabianowski | EUR | 4 | 31.12.2018 | 170 | 262 |
| X2 GmbH | EUR | 5 | 31.12.2018 | 10 960 | 10 053 |
| Wento Operations Cyprus Limited | PLN | Wbor 1Y+4% | 23.06.2019 | 3 603 | 5 409 |
| Efektywność Energetyczna dla Polski Sp. Z o.o. |
PLN | 0,1 | 18.12.2027 | 850 | - |
| Budlex Sp. Z o.o. | 0 | 0 | 0 | - | 7 064 |
| Razem, w tym: | 15 583 | 22 788 | |||
| Długoterminowe | 4 452 | - | |||
| Krótkoterminowe | 11 131 | 22 788 |
W odniesieniu do udzielonych pożyczek nie stwierdzono utraty wartości. Pożyczki nie są przeterminowane na dzień bilansowy. Z udzielonymi pożyczkami wiąże się ryzyko kredytowe oraz ryzyko zmiany stóp procentowych, które zostały opisane odpowiednio.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
5.2. POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE
Wszystkie posiadane przez Grupę pochodne instrumenty finansowe są instrumentami zabezpieczającymi w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Grupa zabezpiecza przepływy pieniężne wynikające z udzielonych przez Grupę pożyczek oraz wpływów z tytułu umów o kontrakty budowlane zawarte z kontrahentami. Zmiany wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie odnosi się bezpośrednio na kapitał z aktualizacji wyceny. Część nieskuteczna odnoszona jest w rachunek wyników w pozycję przychody finansowe lub koszty finansowe. W okresie, w którym pozycja zabezpieczana pochodnym instrumentem finansowym wpływa na wynik finansowy, przeniesieniu do sprawozdania z wyniku podlega również kwota dotycząca tego instrumentu uprzednio ujęta w pozostałych całkowitych dochodów.
Szczegóły dotyczące posiadanych przez Grupę pochodnych instrumentów finansowych zaprezentowano w tabeli poniżej.
5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
| 2017 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pozycja zabezpieczana | Zabezpieczane ryzyko |
Opis instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń |
Wartość bazowa instrumentu pochodnego |
Przewidywany okres wystąpienia zabezpieczanych przepływów i ich wpływu na wynik finansowy |
Wartość bilansowa instrumentu zabezpieczającego - Aktywa / (Zobowiązania) |
Wartość bazowa instrumentu pochodnego |
Przewidywany okres wystąpienia zabezpieczanych przepływów i ich wpływu na wynik finansowy |
Wartość bilansowa instrumentu zabezpieczającego - Aktywa / (Zobowiązania) |
|
| Zabezpieczenie kontraktu budowlanego z Centrum Praskie Koneser sp. z o.o. sp.k. na budowę budynków B i C oraz na roboty dodatkowe w budynku D kompleksu Centrum Praskie Koneser przy ul. Ząbkowskiej w Warszawie wraz z towarzyszącą infrastrukturą – ustanowienie instrumentu zabezpieczającego |
zabezpieczenie ryzyka przepływów pieniężnych związanych z przyszłymi przepływami w walucie obcej. |
kontrakty forward zawarte z mBankiem S.A. oraz ING Bankiem S.A. w dniu 21.12.2016r. które w sumie z jednym kursem forward dla wszystkich przepływów (tzw. "parforward"). |
29 941 | 10-03-2017 do 10-04-2018 |
2 062 | 0 | 10-03-2017 do 10-04-2018 |
(415) | |
| Zabezpieczenie kontraktu budowlanego, o którym mowa w Aneksie z dnia 19.12.2017 do umowy z Centrum Praskie Koneser sp. z o.o. sp.k. na budowę budynków B i C oraz na roboty dodatkowe w budynku D kompleksu Centrum Praskie Koneser przy ul. Ząbkowskiej w Warszawie wraz z towarzyszącą infrastrukturą – ustanowienie instrumentu zabezpieczającego |
zabezpieczenie ryzyka przepływów pieniężnych związanych z przyszłymi przepływami w walucie obcej. |
kontrakty forward zawarte z mBankiem S.A. w dniu 19.12.2017r. z jednym kursem forward dla wszystkich przepływów (tzw. "parforward"). |
28 811 | 31-12-2017 do 9-10-2018 |
113 | 0 | 0 | - |
5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
| Zabezpieczenie kontraktu budowlanego z Ghelamco Poland sp. z o.o. sp.k. na budowę budynku biurowego klasy "A+" oraz modernizację dwóch istniejących budynków w całości składających się na inwestycję pod nazwą: "Nowa Formiernia" Centrum Biurowo – Konferencyjne"– ustanowienie instrumentu zabezpieczającego |
zabezpieczenie ryzyka przepływów pieniężnych związanych z przyszłymi przepływami w walucie obcej. |
kontrakt forward zawarty z mBankiem S.A. w dniu 10.12.2015r. z jednym kursem forward dla wszystkich przepływów (tzw. "parforward"). |
50 762 | 8-02-2016 do 9-10-2017 |
- | 32 775 | 8-02-2016 do 9-10-2017 |
(376) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zabezpieczenie kontraktu budowlanego z Hala Koszyki Grayson Investments sp. z o.o. sp.k. – ustanowienie instrumentu zabezpieczającego |
zabezpieczenie ryzyka przepływów pieniężnych związanych z przyszłymi przepływami w walucie obcej. |
kontrakt forward zawarty z ING Bankiem Śląskim S.A. w dniu 14.08.2014r. z jednym kursem forward dla wszystkich przepływów (tzw. "parforward"). |
0 | 0 | - | 62 547 | 14-11-2014 do 12-08-2016 |
- |
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | 0 | 0 | - |
| Razem, w tym: | 2 175 | (791) | ||||||
| Aktywa finansowe | 5 085 | 900 | ||||||
| Zobowiązania finansowe | 2 910 | 1 691 |
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
Zawarte instrumenty pochodne wykorzystywane są w celu ograniczenia ekspozycji Grupy na ryzyko walutowe. Dalsze informacje na temat zarządzania ryzykiem walutowym przedstawiono w nocie 5.3.1.
Ponadto instrumenty pochodne stanowiące aktywa narażają Grupę na ryzyko kredytowe. Na dzień bilansowy oraz okres porównawczy nie występowały istotne pozycje instrumentów pochodnych w pozycji aktywów.
Pochodne instrumenty finansowe posiadane przez Grupę – kontrakty forward – wyceniane są do wartości godziwej i klasyfikowane do poziomu 2 w hierarchii wartości godziwej, tj. wyceniane są w oparciu o obserwowalne dane wejściowe inne niż ceny notowane. Do wyceny używa się modelu Prospektywny test skuteczności zabezpieczenia: zastosowano metodę tzw. "dollar offset method") przy zastosowaniu tzw. hipotetycznego instrumentu pochodnego. Na potrzeby testu prospektywnego stosuje się historyczne stawki rynkowe kursów walutowych i stóp procentowych na comiesięczne daty poprzedzające datę bilansową. Dla każdej z wyżej opisanych dat historycznych oblicza się skumulowaną zmianę wartości godziwej hipotetycznego instrumentu pochodnego i porównuje ze skumulowaną zmianą wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego. Retrospektywny test skuteczności zabezpieczenia: stosuje się metodę "dollar offset method", przy zastosowaniu hipotetycznego instrumentu pochodnego, przy czym mierzy się relację skumulowanych zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego do skumulowanych zmian hipotetycznego instrumentu pochodnego.
Zmiany wartości godziwej finansowych instrumentów pochodnych wyznaczonych do zabezpieczenia przepływów pieniężnych w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie odnosi się bezpośrednio na kapitał z aktualizacji wyceny. Zmiany wartości godziwej finansowych instrumentów pochodnych wyznaczonych do zabezpieczenia przepływów pieniężnych w części nie stanowiącej efektywnego zabezpieczenia zalicza się do pozostałych przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego.
W momencie ustanowienia zabezpieczenia Spółka formalnie wyznacza i dokumentuje powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja ta zawiera: (i) identyfikację instrumentu zabezpieczającego, (ii) identyfikację zabezpieczanej pozycji lub transakcji, (iii) określenie charakteru zabezpieczanego ryzyka oraz (iv) określenie sposobu oceny efektywności instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zagrożenia zmianami wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczanym ryzykiem.
Na dzień bilansowy zabezpieczenie przepływów było wysoce skuteczne. Równocześnie oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce skuteczne w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka. Efektywność zabezpieczenia jest oceniania na bieżąco w celu sprawdzenia, czy jest ono wysoce efektywne we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zostało ustanowione.
5.3. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM
Grupa Erbud w toku prowadzonej działalności narażona jest na następujące istotne rodzaje ryzyka finansowego: ryzyko rynkowe (w tym ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych), ryzyko kredytowe oraz ryzyko płynności. Za ustalenie zasad zarządzania powyższymi ryzykami oraz ich weryfikację odpowiada Zarząd Jednostki Dominującej.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
5.3.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE
W ramach podstawowej działalności operacyjnej spółki wchodzące w skład Grupy zawierają kontrakty budowlane, które są denominowane w EUR. Przyjęta przez Zarząd polityka zarządzania ryzykiem walutowym polega na dopasowaniu waluty kontraktu do waluty wydatków związanych z tym kontraktem. Kontrakty realizowane na terenie Polski Grupa zawiera w większości przypadków w PLN, natomiast kontrakty realizowane za granicą zawierane są w EUR.
W odniesieniu do należności i zobowiązań wynikających z zawartych kontraktów budowlanych, z tytułu których nastąpią płatności w EUR oraz w odniesieniu do udzielonych pożyczek denominowanych w EUR, Grupa stosuje zabezpieczenia kontraktami forward na walutę EUR w ramach rachunkowości zabezpieczeń.
| 2017 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ekspozycja na ryzyko walutowe |
Wpływ na sprawozdanie z wyniku w tys. PLN |
Wpływ na pozostałe całkowite dochody w tys. PLN |
||||
| (tys. PLN) | zmiana kursu +10% |
zmiana kursu -10% |
zmiana kursu +10% |
zmiana kursu -10% |
||
| Nota 3.9. | Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty |
16 654 | 1 665 | (1 665) | - | - |
| Kwoty na rachunkach powierniczych | - | - | - | - | - | |
| Nota 7.5. | Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe |
28 788 | 2 879 | (2 879) | - | - |
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje |
9 330 | 933 | (933) | - | - |
| Nota 5.1.2. | Aktywa finansowe - udzielone pożyczki |
507 | 51 | (51) | - | - |
| Zobowiązania | ||||||
| Nota 3.3. | Zadłużenie | - | - | - | - | - |
| Nota 7.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe |
3 710 | 371 | (371) | - | - |
| Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje |
92 | 9 | (9) | - | - |
| Wpływ zmian kursów - aktywa i zobowiązania razem |
59 081 | 5 908 | (5 908) | - | - | |
| Wpływ pozycji zabezpieczających ryzyko walutowe (rachunkowość zabezpieczeń) |
- | - | - | - | - | |
| Wpływ zmian kursów po uwzględnieniu pozycji zabezpieczających ryzyko walutowe |
59 081 | 5 908 | (5 908) | - | - |
2016
| Ekspozycja na ryzyko walutowe |
wyniku w tys. PLN | Wpływ na sprawozdanie z | Wpływ na pozostałe całkowite dochody w tys. PLN |
|||
|---|---|---|---|---|---|---|
| (tys. PLN) | zmiana kursu +10% |
zmiana kursu -10% |
zmiana kursu +10% |
zmiana kursu -10% |
||
| Aktywa | ||||||
| Nota 3.9. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 42 722 | 4 272 | (4 272) | - | - |
| Kwoty na rachunkach powierniczych | - | - | - | - | - | |
| Nota 7.5. | Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałe |
27 082 | 2 708 | (2 708) | - | - |
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje |
3 621 | 362 | (362) | - | - |
| Nota 5.1.2. | Aktywa finansowe - udzielone pożyczki |
- | - | - | - | - |
| Zobowiązania | ||||||
| Nota 3.3. | Zadłużenie | - | - | - | - | - |
| Nota 7.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe |
5 074 | 507 | (507) | - | - |
| Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje |
- | - | - | - | - |
| Wpływ zmian kursów - aktywa i zobowiązania razem |
78 499 | 7 849 | (7 849) | - | - | |
| Wpływ pozycji zabezpieczających ryzyko walutowe (rachunkowość zabezpieczeń) |
- | - | - | - | - | |
| Wpływ zmian kursów po uwzględnieniu pozycji zabezpieczających ryzyko walutowe |
78 499 | 7 849 | (7 849) | - | - |
5.3.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH
Ryzyko stóp procentowych występuje głównie w związku z korzystaniem przez spółki Grupy z zadłużenia, tj. kredytów bankowych i pożyczek (nota 3.4.), wyemitowanych obligacji (nota 3.5.) oraz leasingu finansowego (nota 3.6.).
Ponadto Grupa lokuje wolne środki pieniężne częściowo w inwestycje o zmiennej stopie procentowej (lokaty) oraz udziela pożyczek oprocentowanych głównie według stopy zmiennej.
Aktywa i zobowiązania oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, narażają Grupę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych. Natomiast oprocentowane według stopy stałej narażają Grupę na ryzyko zmiany wartości godziwej, niemniej jednak ze względu na fakt, iż Grupa nie wycenia tych pozycji do wartości godziwej, wpływ ten nie jest odzwierciedlany w sprawozdaniu finansowym.
Grupa monitoruje stopień narażenia na ryzyko stopy procentowej oraz dokonuje prognoz stóp procentowych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
Analizę wrażliwości pozycji oprocentowanych zmienną stopą procentową na zmiany stopy procentowej zaprezentowano w poniższej tabeli.
| 2016 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość bilansowa pozycji oprocentowana |
Wpływ na sprawozdanie z wyniku |
Wartość bilansowa pozycji oprocentowana |
Wpływ na sprawozdanie z wyniku |
||||
| zmienną stopą procentową |
+100 pb | -100 pb | zmienną stopą procentową |
+100 pb | -100 pb | ||
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 190 170 | 1 902 | (1 902) | 236 292 | 2 363 | (2 363) | |
| Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki |
15 413 | 154 | (154) | 22 526 | 225 | (225) | |
| Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek |
48 193 | 482 | (482) | 51 918 | 519 | (519) | |
| Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji |
55 950 | 560 | (560) | 52 000 | 520 | (520) | |
| Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego |
13 260 | 133 | (133) | 10 682 | 107 | (107) | |
| Wpływ razem | 3 231 | (3 231) | 3 734 | (3 734) |
5.3.3.RYZYKO KREDYTOWE
Aktywami finansowymi Grupy, które są narażone na ryzyko kredytowe są głównie pozycje wymienione w tabeli poniżej.
Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe odpowiadająca wartości bilansowej pozycji
| 2017 | 2016 | ||
|---|---|---|---|
| Nota 3.9. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 190 170 | 257 273 |
| Nota 5.1.2. | Aktywa finansowe – udzielone pożyczki | 15 583 | 22 788 |
| Nota 7.5. | Należności z tytułu dostaw i usług | 368 373 | 370 057 |
| Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje | 59 581 | 44 829 |
| Nota 2.3. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – wycena | 171 638 | 127 600 |
| Razem | 805 345 | 822 547 | |
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 5. Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Grupa minimalizuje ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami poprzez dywersyfikację banków, z którymi zawierane są transakcje lokacyjne. Grupa współpracuje z instytucjami finansowymi o wysokiej wiarygodności, zgodnie z informacjami w tabeli poniżej, nie powodując przy tym znacznej koncentracji ryzyka kredytowego.
| Według agencji ratingowej Euro Rating |
2017 |
|---|---|
| Banki o ratingu AAA | 43,00% |
| Banki o ratingu A- | 21,00% |
| Banki o ratingu BBB+ | 36,00% |
| 100,00% |
Na 31 grudnia 2017r. wartość aktywów pieniężnych i ich ekwiwalentów ulokowana w jednej instytucji finansowej nie przekraczała 43% całego salda.
Należności z tytułu dostaw i usług oraz należności z tytułu kontraktów budowlanych
W celu ochrony przed ryzykiem kredytowym wynikającym z należności związanych z realizacją kontraktów budowlanych (tj. należności z tytułu dostaw i usług, należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych), w Grupie funkcjonuje polityka oceny i weryfikacji ryzyka kredytowego związanego ze wszystkimi kontraktami, zarówno na etapie przed ofertowym, jak i w trakcie realizacji. Każdy kontrahent przed podpisaniem umowy jest oceniany pod kątem możliwości wywiązania się ze zobowiązań finansowych. W przypadku negatywnej oceny zdolności płatniczych kontrahenta, przystąpienie do kontraktu jest uzależnione od ustanowienia adekwatnych zabezpieczeń finansowych lub majątkowych. Ponadto, w umowach z inwestorami zawierane są klauzule przewidujące prawo do wstrzymania realizacji robót, jeżeli występuje opóźnienie w przekazaniu należności za wykonane usługi. W miarę możliwości tworzy się również zapisy umowne warunkujące dokonywanie płatności podwykonawcom od wpływu środków od inwestora.
W Grupie nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego związana z należnościami z tytułu dostaw i usług oraz należnościami z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych.
Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności oraz strukturę wiekową należności przeterminowanych zaprezentowano w nocie 7.5.
5.3.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI
W celu ograniczenia ryzyka utraty płynności, Grupa utrzymuje odpowiednią ilość środków pieniężnych oraz zbywalnych papierów wartościowych, a także zawiera umowy o linie kredytowe, które służą jako dodatkowe zabezpieczenie płynności. Do finansowania zakupów inwestycyjnych Grupa wykorzystuje środki własne lub długoterminowe umowy leasingu finansowego, zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów.
Grupa stosuje politykę ograniczającą zaangażowanie kredytowe wobec poszczególnych instytucji finansowych oraz emitentów papierów dłużnych, które są nabywane w ramach lokowania okresowych nadwyżek środków pieniężnych.
Zarządzanie płynnością wspomagane jest obowiązującym systemem raportowania prognoz płynności przez spółki Grupy.
Tabela poniżej przedstawia zobowiązania finansowe Grupy na dzień 31 grudnia według daty zapadalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności.
| 2017 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Poniżej 3 miesięcy |
3-12 miesięcy |
1-5 lat | Powyżej 5 lat |
Razem przepływy niezdyskontowane |
Dyskonto | Wartości bilansowe |
|
| Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek |
11 287 | 32 672 | 4 233 | - | 48 192 | - | 48 192 |
| Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji |
- | 3 950 | 52 000 | - | 55 950 | - | 55 950 |
| Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego |
1 017 | 5 438 | 6 806 | - | 13 261 | - | 13 261 |
| Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje |
3 313 | 93 202 | 8 528 | - | 105 043 | 547 | 104 496 |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług |
69 528 | 193 358 | - | - | 262 886 | - | 262 886 |
| Pochodne instrumenty finansowe - zobowiązania |
- | - | - | - | - | - | - |
| Razem | 85 145 | 328 620 | 71 567 | - | 485 332 | 547 | 484 785 |
| 2016 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Poniżej 3 miesięcy |
3-12 miesięcy |
1-5 lat | Powyżej 5 lat |
Razem przepływy niezdyskontowane |
Dyskonto | Wartości bilansowe |
|
| Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek |
469 | 43 447 | 8 002 | - | 51 918 | - | 51 918 |
| Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji |
- | - | 53 312 | - | 53 312 | 1 312 | 52 000 |
| Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego |
428 | 4 598 | 5 656 | - | 10 682 | - | 10 682 |
| Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje |
- | 89 130 | 8 071 | - | 97 201 | 483 | 96 718 |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług |
245 829 | - | - | - | 245 829 | - | 245 829 |
| Pochodne instrumenty finansowe - zobowiązania |
- | 846 | - | - | 846 | - | 846 |
| Razem | 246 726 | 138 021 | 75 041 | - | 459 788 | 1 795 | 457 993 |
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2017 (w tys. zł, chyba że podano inaczej) 6. DZIAŁALNOŚĆ ZANIECHANA
6. DZIAŁALNOŚĆ ZANIECHANA
W roku 2016 nastąpiła sprzedaż spółek zależnych z grupy Budlex. W związku z tym zdarzeniem wystąpiła w działalność zaniechana w rozumieniu MSSF 5 w odniesieniu do działalności deweloperskiej prowadzonej dotychczas przez Grupę.
W tabeli poniżej zaprezentowano szczegóły dotyczące wyniku netto z działalności zaniechanej.
| Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2017 |
Za okres 12 miesięcy zakończony 31-12-2016 |
|
|---|---|---|
| DZIAŁALNOŚĆ ZANIECHANA | ||
| Przychody ze sprzedaży Koszty sprzedanych produktów i usług oraz towarów i |
- | 59 816 |
| materiałów Koszty sprzedaży |
- - |
54 551 1 719 |
| Koszty ogólnego zarządu | - | 1 550 |
| Pozostałe przychody operacyjne | - | 2 171 |
| Pozostałe koszty operacyjne Udział w zyskach/stratach netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności |
- - |
127 - |
| Przychody finansowe Koszty finansowe |
- - |
750 1 570 |
| Wynik brutto | - | 3 220 |
| Podatek dochodowy | - | 1 040 |
| Wynik netto z działalności zaniechanej | - | 2 180 |
W skonsolidowanym rachunku przepływów pieniężnych działalności zaniechanej dotyczą następujące wartości:
Za okres 12 miesięcy
Za okres 12 miesięcy
| zakończony 31-12-2017 | zakończony 31-12-2016 | |
|---|---|---|
| Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | - | (1 811) |
| Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | - | 10 816 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej | - | (38 955) |
| Przepływy pieniężne netto z działalności zaniechanej razem | - | (29 950) |
7. NOTY POZOSTAŁE
7.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE
Najistotniejsze pozycje rzeczowych aktywów trwałych stanowią środki transportu oraz urządzenia techniczne i maszyny związane przede wszystkim z budownictwem obiektów użyteczności publicznej, handlowej, mieszkaniowej i przemysłowej. Poza tym Grupa posiada również budynki i budowle oraz grunty.
Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się w cenie nabycia/kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz wszelkie odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Polityka dotycząca oceny utraty wartości przedstawiona została w nocie 7.3.
W wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych Grupa ujmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. Do wartości początkowej zalicza się również koszt części zamiennych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania, tj. Grupa oczekuje, że części zamienne będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż jeden rok i jest możliwe ich przypisanie do konkretnej pozycji rzeczowych aktywów trwałych.
Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, ujmowane są w wyniku finansowym w momencie poniesienia, z wyjątkiem sytuacji, gdy koszty te powodują zwiększenie oczekiwanych przyszłych korzyści ekonomicznych z tytułu posiadania danej pozycji rzeczowych aktywów trwałych – wówczas poniesione koszty zwiększają wartość początkową tej pozycji.
Grupa corocznie dokonuje weryfikacji wartości końcowej, okresu użytkowania oraz metody amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych.
Środki trwałe w budowie wycenia się w wysokości poniesionych kosztów bezpośrednio związanych z nabyciem lub wytworzeniem, w tym kosztów finansowania, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy.
Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalana jest na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności składników rzeczowych aktywów trwałych. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.
Na 31 grudnia Grupa posiadała następujące grupy rzeczowych aktywów trwałych:
| 2017 | 2016 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupa rzeczowych aktywów trwałych | Wartość brutto |
Umorzenie i odpisy aktualizujące |
Wartość netto |
Wartość brutto |
Umorzenie i odpisy aktualizujące |
Wartość netto |
| Grunty (w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu) |
8 496 | 395 | 8 101 | 8 802 | 103 | 8 699 |
| Budynki i budowle | 18 376 | 6 930 | 11 446 | 16 730 | 6 229 | 10 501 |
| Urządzenia techniczne i maszyny | 34 206 | 26 121 | 8 085 | 27 093 | 17 170 | 9 923 |
| w tym leasing finansowy | 13 325 | 9 887 | 3 438 | 12 908 | 8 445 | 4 463 |
| Środki transportu | 45 206 | 27 494 | 17 712 | 36 933 | 22 965 | 13 968 |
| w tym leasing finansowy | 36 702 | 21 120 | 15 582 | 29 142 | 17 793 | 11 349 |
| Inne środki trwałe | 8 084 | 6 307 | 1 777 | 6 045 | 4 245 | 1 800 |
| Środki trwałe w budowie | - | - | - | 1 132 | - | 1 132 |
| Pozostałe | 5 607 | 3 445 | 2 162 | 5 343 | 3 335 | 2 008 |
| Razem | 119 975 | 70 692 | 49 283 | 102 078 | 54 047 | 48 031 |
Grupa zawarła umowy leasingu finansowego na przeciętny okres 5 lat. Umowy te zawierają opcję przedłużenia po zakończeniu okresu podstawowego. Dodatkowo zawarte umowy dają Grupie prawo odkupienia przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy.
Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego opisano w nocie 3.6.
| Grunty w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu |
Budynki i budowle |
Urządzenia techniczne i maszyny |
Środki transportu |
Inne środki trwałe |
Środki trwałe w budowie |
Pozostałe | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość netto na 1 stycznia 2016 r. | 5 780 | 8 646 | 11 870 | 14 518 | 2 979 | 2 150 | 2 283 | 48 226 |
| Zwiększenia: | ||||||||
| Zakup | - | 559 | 1 030 | 1 148 | 874 | - | 261 | 3 872 |
| Leasing finansowy | - | - | 385 | 3 815 | - | - | - | 4 200 |
| Pozostałe, w tym korekty reklasyfikacyjne Zmniejszenia: |
3 904 | 2 046 | 77 | 24 | - | (913) | - | 5 138 |
| Amortyzacja | 28 | 795 | 3 194 | 4 615 | 1 730 | - | 534 | 10 896 |
| Sprzedaż oraz likwidacja | - | 37 | 131 | 314 | 51 | 105 | - | 638 |
| Przemieszczenia wewnętrzne na | ||||||||
| pozycję | - | - | 6 | 96 | 2 | - | - | 104 |
| Aktywa sprzedanej spółki zależnej | 957 | (82) | 108 | 512 | 225 | - | - | 1 720 |
| Pozostałe | - | - | - | - | 45 | - | 2 | 47 |
| Wartość netto na 31 grudnia 2016 r. | 8 699 | 10 501 | 9 923 | 13 968 | 1 800 | 1 132 | 2 008 | 48 031 |
| Zwiększenia: | ||||||||
| Zakup | - | 667 | 963 | 468 | 1 162 | - | 936 | 4 196 |
| Leasing finansowy | - | - | 525 | 9 783 | - | - | - | 10 308 |
| Pozostałe, w tym korekty | ||||||||
| reklasyfikacyjne | - | 1 167 | - | - | - | - | - | 1 167 |
| Zmniejszenia: | ||||||||
| Amortyzacja | 27 | 866 | 3 296 | 5 170 | 1 139 | - | 690 | 11 188 |
| Sprzedaż oraz likwidacja | 538 | 23 | 22 | 262 | 3 | - | 92 | 940 |
| Przemieszczenia wewnętrzne na | - | - | - | 9 | - | 1 132 | - | 1 141 |
| pozycję | ||||||||
| Pozostałe | 34 | - | - | 995 | - | - | - | 1 029 |
| Różnice kursowe z przeliczenia | 1 | - | (8) | (71) | (43) | - | - | (121) |
| Wartość netto na 31 grudnia 2017 r. | 8 101 | 11 446 | 8 085 | 17 712 | 1 777 | - | 2 162 | 49 283 |
Amortyzacja
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Koszty ogólnego zarządu | 5 085 | 7 494 |
| Koszty wytworzenia sprzedanych produktów i usług | 6 103 | 3 402 |
| Razem | 11 188 | 10 896 |
Planowane nakłady inwestycyjne
Na 31 grudnia 2017r. planowane przez Grupę nakłady inwestycyjne wynosiły 43 233 tys. zł (na 31 grudnia 2016r.
3 800 tys. zł).
7.1.1. KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH
Na dzień 31 grudnia 2017r. Grupa nie posiadała umownych zobowiązań związanych z umowami zakupu aktywów trwałych (na 31 grudnia 2016r. Grupa nie posiadała takich zobowiązań).
7.2. WARTOŚĆ FIRMY
Wartość firmy powstaje w wyniku rozliczenia nabycia przedsięwzięć metodą nabycia – szczegóły opisano poniżej.
Zasady rachunkowości dotyczące utraty wartości firmy opisano w nocie 7.3.
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Wartość firmy na początek okresu | 22 968 | 22 968 |
| Zwiększenia | - | - |
| Różnice kursowe z przeliczenia | - | - |
| Wartość firmy na koniec okresu | 22 968 | 22 968 |
| W tym z tytułu nabycia: | ||
| Przedsiębiorstwa Budownictwa Drogowo – Inżynieryjnego S.A. | 18 274 | 18 274 |
| Pozostałe | 4 694 | 4 694 |
7.3. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH
Grupa przeprowadza testy na utratę wartości aktywów trwałych jeżeli zachodzą przesłanki utraty wartości oraz dodatkowo co najmniej raz w roku dla wartości firmy. Wartość odzyskiwaną ustala się na najniższym możliwym poziomie, tj. dla pojedynczego składnika aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do której dany składnik aktywów należy.
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych
Na każdy dzień bilansowy ocenia się, czy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości składnika bądź grupy rzeczowych aktywów trwałych. Jeśli przesłanki takie istnieją, ustala się szacowaną możliwą do odzyskania wartość składnika (wartość odzyskiwalną) i dokonuje odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w kwocie równej różnicy między wartością możliwą do odzyskania i wartością bilansową. Wartość odzyskiwalna to wyższa z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży i wartości użytkowej. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w rachunku zysków i strat. Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia również czy występują przesłanki wskazujące na to, że ujęty w poprzednich okresach odpis aktualizujący z tytułu trwałej utraty wartości powinien być zmniejszony lub całkowicie odwrócony.
Utrata wartości firmy
Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości przynajmniej raz w roku. Ewentualna utrata wartości rozpoznawana jest od razu jako pomniejszenie wartości firmy i odnoszona w rachunek wyników, dodatkowo nie podlega odwróceniu w kolejnych okresach sprawozdawczych.
66 W celu przeprowadzenia testu pod kątem możliwej utraty wartości, wartość firmy alokowana jest do ośrodków wypracowujących środki pieniężne. W przypadku zbycia działalności wchodzącej w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została przypisana wartość firmy, odnosząca się do zbytej działalności wartość firmy uwzględnia się w wartości bilansowej przy ustalaniu zysku lub straty z tytułu zbycia.
Utrata wartości firmy
Wartość firmy przyporządkowuje się do ośrodków Grupy wypracowujących środki pieniężne. Dla wartości firmy powstałej przy nabyciu akcji Przedsiębiorstwa Budownictwa Drogowo-Inżynieryjnego SA przez Erbud SA przyjmuje się, że ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest całośc segmentu inżynieryjno-drogowego dotycząca Przedsiębiorstwa Budownictwa Drogowo-Inżynieryjnego SA.
Wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne ustala się na podstawiewartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży.. Wyliczenia te wykorzystują projekcje przepływów pieniężnych w okresie trzyletnim. Przepływy pieniężne wykraczające poza okres trzyletni oszacowano na stałym poziomie. Stopa wzrostu nie przewyższa długoterminowej przeciętnej stopy wzrostu dla branży budowlanej, w której funkcjonuje ośrodek wypracowujący środki pieniężne. W wyliczeniach przyjęto przeciętną marżę brutto na poziomie 11,5%, natomiast wykorzystana stopa dyskontowa wyniosła 8,4% (po zaokrągleniu i ubruttowieniu). Zarząd ustalił budżetowaną marżę brutto na podstawie wyników historycznych oraz swoich przewidywań co do rozwoju rynku. Średnie ważone przeciętne stopy wzrostu zgodne są z prognozami przedstawionymi w raportach branżowych. Zastosowana stopa dyskonta to stopa przed opodatkowaniem, odzwierciedlająca konkretne zagrożenia dotyczące poszczególnych segmentów.
W roku 2017 oraz w 2016 przeprowadzono analizę i nie zidentyfikowano przesłanek do tworzenia odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości składnika bądź grupy rzeczowych aktywów.
Test na utratę wartości przez wartość firmy, który został przeprowadzony na dzień 31 grudnia 2017 r., nie wykazał potrzeby dokonania odpisu z tytułu utraty wartości.
7.4. ZAPASY
Do materiałów Grupa zalicza składowane na terenach budów składniki zapasów o ogólnym przeznaczeniu, niskim stopniu przetworzenia, które mogą w prosty sposób oraz bez ponoszenia istotnych kosztów zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane (w przypadku, gdy okażą się niepotrzebne do realizacji danego kontraktu). Składnikami zapasów nie są natomiast elementy składowane na terenach budów o przeznaczeniu specyficznym dla danej budowy lub przetworzone we własnym zakresie lub przez podwykonawcę, takie co do których nie jest pewne, iż w prosty sposób mogą zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane. Takie pozycje odnoszone są bezpośrednio w koszt kontraktu i włączane są w tym samym do wyceny kontraktu według stopnia zaawansowania (szczegóły opisano w nocie 2.).
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Materiały | 11 304 | 2 893 |
| Produkcja w toku | 463 | - |
| Produkty gotowe | 91 | 129 |
| Towary | - | - |
| Zapasy dotyczące działalności deweloperskiej | - | - |
| Wartość brutto zapasów | 11 858 | 3 022 |
| Odpisy aktualizujące wartość zapasów | 281 | 265 |
| Wartość netto zapasów | 11 577 | 2 757 |
Zmiana odpisu aktualizującego wartość zapasów w ciągu roku 2017 i 2016 była nieistotna.
7.5. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE
Do należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałych Grupa zalicza przede wszystkim należności z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych (głównie z tytułu wystawionych faktur wynikających z realizacji przez Grupę kontraktów budowlanych) oraz należności budżetowe, w tym należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz z tytułu podatku od towarów i usług
Należności z tytułu dostaw i usług, których termin zapadalności wynosi zazwyczaj od 30 do 180 dni, ujmowane są w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych. Na dzień bilansowy pozycje te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego.
Należności budżetowe ujmuje się w wysokości kwoty należnej Grupie zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami. Kwota odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości należności jest równa różnicy pomiędzy wartością bilansową tych należności a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych z ich tytułu, zdyskontowanych z zastosowaniem pierwotnej efektywnej stopy procentowej (tj. stopy procentowej ustalonej przy początkowym ujęciu).
Odpisy aktualizujące wartość należności tworzy się indywidualnie dla każdej należności w oparciu o stopień prawdopodobieństwa odzyskania należności. Kwota odpisu odnoszona jest do pozostałych kosztów operacyjnych.
| 2017 | 2016 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto |
Odpis | Wartość netto |
Wartość brutto |
Odpis | Wartość netto |
|
| Należności z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych |
382 286 | 13 913 | 368 373 | 378 256 | 8 199 | 370 057 |
| Należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych |
3 729 | - | 3 729 | 4 771 | - | 4 771 |
| Pozostałe należności budżetowe | 2 566 | - | 2 566 | 9 975 | - | 9 975 |
| Pozostałe należności | 15 587 | 1 216 | 14 371 | 11 267 | 1 216 | 10 051 |
| Razem | 404 168 | 15 129 | 389 039 | 404 269 | 9 415 | 394 854 |
Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności zaprezentowano w tabeli poniżej.
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Odpisy aktualizujące na początek okresu | 9 415 | 13 500 |
| Utworzenie | 8 306 | 1 795 |
| Odwrócenie | 2 288 | 1 070 |
| Wykorzystanie | 304 | 197 |
| Pozostałe | - | (4 613) |
| Różnice kursowe z przeliczenia | - | - |
| Odpisy aktualizujące na koniec okresu | 15 129 | 9 415 |
Struktura wiekowa należności przeterminowanych, w przypadku których nie stwierdzono utraty wartości przedstawia się następująco:
| Należności przeterminowane: | 2017 | 2016 |
|---|---|---|
| Do 1 miesięcy | 41 332 | 63 164 |
| 1-3 miesięcy | 23 591 | 29 823 |
| 3-6 miesięcy | 1 829 | 9 414 |
| 6 miesięcy - 1 rok | 8 620 | 7 135 |
| Powyżej 1 roku | 40 679 | 29 762 |
| Razem należności netto | 116 051 | 139 298 |
Kwota należności przeterminowanych na dzień 31.12.2017 roku obejmuje należności sporne, w tym między innymi od spółki Kępska SA w wysokości 8.188 tysięcy złotych zabezpieczone hipotecznie oraz od Akademii Muzycznej w kwocie 1.895 tysięcy złotych. Na należności sporne zostały utworzone częściowe odpisy w oparciu o oszacowane zdyskontowane przepływy pieniężne. Z wymienionymi podmiotami toczą się sprawy sporne opisane w nocie 7.8.
Grupa narażona jest na ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe wynikające z należności z tytułu dostaw i usług. Nie występuje jednakże koncentracja ryzyka kredytowego dotyczącego należności z tytułu dostaw i usług, gdyż Grupa posiada dużą liczbę klientów zarówno krajowych, jak i zagranicznych.
7.6.POZOSTAŁE AKTYWA
Aktywa przeznaczone do sprzedaży to aktywa, których wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Wycena tych pozycji dokonywana jest w niższej z kwot: wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia (wartość godziwą ustala się zgodnie z MSSF 13).
Pozycja Ubezpieczenia to przedpłaty dokonywane przez Grupę z tytułu umów ubezpieczeń dotyczących przyszłych okresów sprawozdawczych. Ujmowane są one w ramach rachunku wyników stosownie do upływu czasu.
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży | - | - |
| Ubezpieczenia | 4 595 | 4 785 |
| Pozostałe | 767 | 1 480 |
| Razem | 5 362 | 6 265 |
7.7.REZERWY
Rezerwy obejmują głównie rezerwy na naprawy gwarancyjne, rezerwy na świadczenia pracownicze i świadczenia po okresie zatrudnienia oraz rezerwy na sprawy sądowe i sporne.
Rezerwy na naprawy gwarancyjne
Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych wynikają z udzielania przez Grupę gwarancji na świadczone usługi budowlane. Rezerwę tworzy się w wysokości ustalonej wskaźnikiem procentowym będącym ilorazem historycznie poniesionych kosztów na naprawy gwarancyjne oraz historycznie ujętych przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Koszty rezerwy na naprawy gwarancyjne ujmuje się w kosztach sprzedanych usług. W przypadku usług innych niż usługi budowlane, głównie usług serwisowych rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych tworzy się na podstawie danych historycznych oraz wiarygodnego szacunku kwoty obowiązku z tego tytułu. Założenia zastosowane do obliczenia rezerwy na naprawy gwarancyjne na 31 grudnia 2017 r. zostały oparte na ewidencji napraw gwarancyjnych w latach 2013-2017.
Rezerwa na krótkoterminowe świadczenia pracownicze
Do grupy tej zalicza się rezerwy na niewykorzystane urlopy. Kalkulowane są one w oparciu o zestawienie niewykorzystanych dni urlopu na dany dzień bilansowy w podziale na poszczególnych pracowników oraz ich dzienne wynagrodzenie brutto powiększone o narzuty ZUS pracodawcy.
Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia
Do grupy tej zalicza się rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe, do wypłaty których Grupa zobowiązana jest zgodnie z przepisami prawa oraz regulaminem wynagradzania. Wysokość rezerwy ustalana jest w wartości bieżącej przy zastosowaniu technik aktuarialnych, wymagających przyjęcia pewnych założeń. Założenia niezbędne do wyceny obejmują wysokość stop dyskontowych, prognozowanych stóp zwrotu z aktywów oraz prognozowanych podwyżek wynagrodzeń. Ze względu na złożoność wyceny, przyjęte założenia, a także swój długoterminowy charakter, zobowiązania z tytułu wyżej wymienionych świadczeń są bardzo wrażliwe na zmiany założeń. Wszystkie powyższe założenia są weryfikowane oraz zaktualizowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego.
Rezerwy na sprawy sądowe i sporne
Szczegółowej analizy potencjalnych ryzyk związanych z prowadzonymi sprawami sądowymi, podejmowania decyzji o konieczności ujęcia skutków tych postępowań w sprawozdaniu finansowym Grupy oraz wysokości rezerwy dokonują departamenty prawne oraz Zarządy poszczególnych spółek wchodzących w skład Grupy.
Rezerwy w podziale na grupy zaprezentowane zostały w poniższej tabeli:
| Rezerwy na naprawy gwarancyjne |
Rezerwy na świadczenia pracownicze i świadczenia po okresie zatrudnienia* |
Rezerwy na sprawy sądowe i odszkodowania |
Inne | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|
| Stan na 01.01.2016 | 17 721 | 10 258 | 4 659 | 3 240 | 35 878 |
| Zwiększenie | 3 262 | 4 239 | 1 696 | 13 564 | 22 761 |
| Rozwiązanie | 5 040 | 482 | 5 348 | 1 820 | 12 690 |
| Wykorzystanie | 115 | 3 111 | - | 749 | 3 975 |
| Stan na 31.12.2016 | 15 828 | 10 904 | 1 007 | 14 235 | 41 974 |
| krótkoterminowe | 13 264 | 8 972 | 921 | 14 235 | 37 392 |
| długoterminowe | 2 564 | 1 932 | 86 | - | 4 582 |
| Stan na 01.01.2017 | 15 828 | 10 904 | 1 007 | 14 235 | 41 974 |
| Zwiększenie | 1 910 | 7 784 | 1 061 | 1 797 | 12 552 |
| Rozwiązanie | 892 | 216 | 170 | 6 306 | 7 584 |
| Wykorzystanie | 895 | 2 959 | 135 | 2 083 | 6 072 |
| Różnice kursowe z przeliczenia | (115) | 1 | - | (549) | (663) |
| Stan na 31.12.2017 | 15 836 | 15 514 | 1 763 | 7 094 | 40 207 |
| krótkoterminowe | 13 723 | 12 353 | 1 763 | 7 094 | 34 933 |
| długoterminowe | 2 113 | 3 161 | - | - | 5 274 |
*) Główną część tej pozycji stanowią rezerwy na niewykorzystane urlopy
7.8.SPRAWY SPORNE
| Wpływ na sprawozdanie finansowe | |||
|---|---|---|---|
| Strona sporu | Opis przedmiotu sporu | 31 grudnia 2017 | 31 grudnia 2016 |
| Sprawy wytoczone przeciw Grupie | |||
| Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa - Modlin Sp. z o.o. |
Sprawa dotyczy umowy z dnia 14 września 2010 r. realizowanej na rzecz Mazowieckiego Portu Lotniczego Warszawa - Modlin Sp. z o.o., w której Jednostka Dominująca występowała w roli generalnego wykonawcy pasa startowego lotniska Warszawa Modlin. W 2012 r., z uwagi na stwierdzone usterki nawierzchni, wydano decyzję zakazującą użytkowania części pasa startowego. Jednostka Dominująca dokonała wymiany betonowej nawierzchni pasa (w ramach wykonawstwa zastępczego), bez oczekiwania na wyjaśnienie przyczyn powstania uszkodzeń i bez potwierdzenia obowiązku dokonania naprawy w ramach zobowiązania gwarancyjnego. Prace zostały zakończone w czerwcu 2013 r., a lotnisko zostało ponownie dopuszczone do ruchu pasażerskiego w dniu 3 lipca 2013 r. |
Ujęte jako zobowiązanie warunkowe |
Ujęte jako zobowiązanie warunkowe |
| Jednostka Dominująca nie uznaje swojej odpowiedzialności za wadliwy stan nawierzchni pasa startowego, a zlecone niezależne ekspertyzy techniczne wskazują na powody uszkodzenia niezależne od niej. Zarząd ocenia, iż wydatki poniesione na wymianę nawierzchni pasa startowego w łącznej kwocie 20,1 mln zł ujęte w kapitałach oraz kwoty zatrzymane w wysokości 2,9 mln zł ujęte na dzień 31 grudnia 2017 r. w aktywach bilansu, jak również wszelkie roszczenia związane z tą sprawą w ostatecznym rozliczeniu nie obciążą Jednostki Dominującej. |
|||
| Sprawy wytoczone przez Grupę | |||
| Bank Millenium S.A. |
Pozew z 22 grudnia 2010 r. o zapłatę 71 065 tys. z tytułu doradztwa zawarcia transakcji opcji walutowych na zabezpieczenie przed ryzykiem kursowym w zakresie kontraktów denominowanych w EUR realizowanych przez Jednostkę Dominującą. W czwartym kwartale 2008 roku w wyniku drastycznej zmiany kursu PLN/EUR wystąpiła negatywa wycena posiadanej przez Jednostkę Dominującą ekspozycji. Jednocześnie powstał spór co do treści transakcji opcji walutowych, przede wszystkim w zakresie wyłączania struktur opcyjnych. |
Brak wpływu | Brak wpływu |
| Cemex Polska sp. z o.o. oraz Lafarge Kruszywa i Beton sp. z o.o. |
18 marca 2015 r. Jednostka Dominująca złożyła pozew o zapłatę odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania umowy w kwocie 18 686 tys. zł (w tym względem Cemex Polska sp. z o.o.: 8 098 tys. zł oraz względem Lafarge Kruszywa i Beton sp. z o.o.: 10 588 tys. zł). Strony były podwykonawcami prac w opisanej powyżej umowie z Mazowieckim Portem Lotniczym Warszawa - Modlin Sp. z o.o. |
Brak wpływu | Brak wpływu |
| Kępska S.A. | Pozew z 22 kwietnia 2014 r., w którym Jednostka Dominująca dochodzi od Kępska S.A. zapłaty wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych. Łączna wartość przedmiotu sporu: 9 877 tys. zł. |
Utworzono częściowy odpis w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne |
Nie utworzono odpisu od należności przeterminowanych w wysokości 8 188 tys. zł |
| Międzyzdrojski Rynek Sp. z o.o. |
Jednostka Dominująca wystąpiła o zapłatę należności wynikających z faktur wystawionych za wybudowanie obiektu odebranego na podstawie pisemnego protokołu odbioru. Wartość przedmiotu sporu: 3 700 tys. zł. |
Utworzono częściowy odpis w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne |
Nie utworzono odpisu od należności przeterminowanych w wysokości 3 700 tys. zł |
| Akademia Muzyczna w Łodzi |
Pozew z 20 grudnia 2013 r. o zapłatę wynagrodzenia za wykonane przez Jednostkę Dominującą roboty budowlane wraz z odsetkami oraz odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy. Wartość przedmiotu sporu: 2 051 tys. zł. |
Utworzono częściowy odpis w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne |
Nie utworzono odpisu od należności przeterminowanych w wysokości 1 895 tys. zł |
7.9.ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE
.
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe obejmują przede wszystkim zobowiązania z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych, otrzymane zaliczki, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązania z tytułu podatków.
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług ujmuje się początkowo w wartości godziwej (odpowiadającej wartości nominalnej), a na dzień bilansowy wycenia według zamortyzowanego kosztu.
Otrzymane zaliczki dotyczą głównie wpłat od kontrahentów z tytułu realizacji umów o kontrakty budowlane i ujmuje się je w wartości nominalnej otrzymanej wpłaty.
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń ujmuje się w wartości należnej za wykonaną pracę, naliczonej zgodnie z zawartymi umowami.
Zobowiązania z tytułu podatków (w tym podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych) ujmuje się w wysokości kwoty wymagającej zapłaty przez Grupę zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami.
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 262 886 | 245 829 |
| w tym od podmiotów powiązanych | 1 303 | 766 |
| Otrzymane zaliczki | - | - |
| Zobowiązania finansowe z tytułu | - | 24 788 |
| odsetek | - | - |
| leasingu środków trwałych | - | - |
| wyceny forward | - | - |
| inne | - | 9 798 |
| dywidendy | - | 14 990 |
| Zobowiązania budżetowe z tytułu: | 33 726 | 24 271 |
| podatku od towarów i usług | 21 589 | 9 873 |
| podatku dochodowego od osób prawnych | 934 | 4 610 |
| podatku dochodowego od osób fizycznych | 2 431 | 2 121 |
| ZUS | 7 690 | 6 138 |
| podatku od nieruchomości | - | - |
| PCC | - | - |
| PFRON | 139 | 115 |
| funduszu urlopowego (podatku belgijskiego) | 825 | 1 402 |
| inne | 118 | 12 |
| Pozostałe zobowiązania | 9 886 | 8 336 |
| z tytułu wynagrodzeń | 7 043 | 6 699 |
| rozliczenia międzyokresowe kosztów | 346 | - |
| inne | 2 497 | 1 637 |
| Razem | 306 498 | 303 224 |
7.10. WYJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Uzgodnienie zmiany stanu kapitału obrotowego za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2017 r. oraz za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2016 r.
| Zmiana stanu w rachunku przepływów pieniężnych 01.2017-12.2017 |
Zmiana stanu w rachunku przepływów pieniężnych 01.2016-12.2016 |
|
|---|---|---|
| Zmiana stanu rezerw | (803) | 7 040 |
| Zmiana stanu zapasów | (8 820) | 59 446 |
| Zmiana stanu należności | 10 927 | (74 547) |
| Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów |
(591) | 43 939 |
| Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych | (72 654) | (14 563) |
| Zmiana stanu kapitału obrotowego | (71 941) | 21 315 |
7.11. STRUKTURA GRUPY I INWESTYCJE WE WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA ORAZ TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI
Jednostki zależne i zasady konsolidacji: Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera dane Jednostki Dominującej oraz jej jednostek zależnych.
Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli. Sprawowanie kontroli ma miejsce wtedy, gdy Jednostka Dominująca z tytułu swojego zaangażowania w jednostkę, w którą dokonała inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe, lub gdy ma prawa do zmiennych wyników finansowych, oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych wyników finansowych poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie Jednostki Dominującej, w oparciu o spójne zasady rachunkowości. W przypadku utraty kontroli nad jednostką zależną zysk lub strata z transakcji skutkującej utratą kontroli ujmowane są w rachunku wyników.
Rozliczenia nabycia przedsięwzięć dokonuje się metodą nabycia. W metodzie tej możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i zobowiązania wycenia się w wartości godziwej na dzień przejęcia. Zapłatę przekazaną w transakcji połączenia jednostek gospodarczych wycenia się w wartości godziwej przekazanych przez Grupę aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez Grupę w zamian za przejęcie kontroli nad jednostką przejmowaną. Koszty związane z przejęciem ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. Nadwyżka ceny przejęcia oraz udziałów niekontrolujących wycenianych w wartości godziwej nad wartością godziwą przejętych aktywów netto, z uwzględnieniem wyjątków wymienionych w MSSF 3, stanowi wartość firmy.
Wspólne przedsięwzięcia Grupa ujmuje metodą praw własności.
Struktura Grupy
Na dzień 31 grudnia 2017 roku w skład Grupy wchodzi Jednostka dominująca Erbud S.A. oraz jednostki zależne, konsolidowane metodą pełną oraz metodą praw własności.
Szczegółowe informacje na temat struktury Grupy zawarte zostały w poniższych tabelach.
| Udział Jednostki Dominującej w kapitale (równy posiadanym prawom głosu) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Lp. | Nazwa jednostki | Siedziba | Zakres działalności | 2017 | 2016 |
| Udziały posiadane bezpośrednio | |||||
| 1 | Erbud International Sp. z o.o. | Toruń | Usługi budowlane | 100,00% | 100,00% |
| 2 | Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo - Inżynieryjnego S.A. |
Toruń | Budownictwo drogowe | 90,00% | 90,00% |
| 3 | Erbud Rzeszów Sp. z o.o. | Rzeszów | Usługi budowlane | 79,00% | 79,00% |
| 4 | Erbud Construction Sp. z o.o. * | Toruń | Usługi budowlane | 100,00% | 100,00% |
| 5 | Erbud Industry Sp. z o.o. | Toruń | Usługi Inżynieryjne | 100,00% | 100,00% |
| 6 | GWI GmbH | Dusseldorf, Niemcy |
Usługi budowlane | 85,00% | 85,00% |
| 7 | Erbud Centrum Usług Wspólnych Sp. Z o.o. |
Warszawa | Usługi wsparcia | 100,00% | 0,00% |
| 8 | Toruńska Sportowa w likwidacji Sp. z o.o.* | Toruń | usługi sportowe, rozrywkowe i rekreacyjne |
39,00% | 39,00% |
* Spółki nieujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym ze względu na nieistotność.
| Udziały Jednostki Dominującej pośredniego szczebla (odpowiadający posiadanym prawom głosu) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Lp. | Nazwa jednostki | Siedziba | Zakres działalności | 2017 | 2016 |
| Udziały posiadane pośrednio | |||||
| 1 | Erbud Industry Centrum Sp. z o.o. | Łódź | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu |
98,92% | 98,92% |
| 2 | Erbud Industry Pomorze Sp. z o.o. | Gdańsk | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu |
100,00% | 100,00% |
| 3 | Erbud Industry Południe Sp. z o.o. | Będzin | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu |
99,29% | 99,29% |
| 4 | PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse Ost GmbH |
Dusseldorf, Niemcy |
Usługi budowlane | 43,35% | 43,35% |
| 5 | PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse West GmbH |
Dusseldorf, Niemcy |
Usługi budowlane | 43,35% | 43,35% |
| 7 | Efektywność Energetyczna dla Polski Sp.z o.o. |
Szczecin | Usługi doradztwa | 50,00% | 0,00% |
W dniu 05 września 2017 r. spółka zależna Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo Inżynieryjnego S.A. objęła 3 340 nowo utworzonych udziałów stanowiących 50% kapitału zakładowego spółki Efektywność Energetyczna dla Polski Sp. z o.o.
W dniu 28 listopada 2017 r. została zarejestrowana w Ministerstwie Sprawiedliwości Republiki Białoruś i rozpoczęła działalność.Spółka HEBUD została powołana Uchwałą Zarządu ERBUD SA nr 24/2017 z dnia 6 listopada 2017 r. HEBUD jest spółką w 100% zależną od ERBUD S.A.
Transakcje z podmiotami powiązanymi
Poniższe tabele przedstawiają łączne kwoty transakcji zawartych przez jednostkę dominującą z podmiotami powiązanymi za okres zakończony dnia 31 grudnia 2017 oraz na dzień 31 grudnia 2016 roku:
| 2017 | 2016 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wspólne przedsięwzięcia |
Inna relacja |
Razem | Wspólne przedsięwzięci a |
Inna relacja |
Razem | ||
| Nota 5.1.2. | Należności z tytułu dostaw i usług |
1 766 | 56 | 1 822 | - | 91 | 91 |
| Udzielone pożyczki | - | - | - | - | - | - | |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług |
857 | - | 857 | - | 766 | 766 | |
| Przychody ze sprzedaży | - | - | - | - | 24 | 24 |
Transakcje z kluczowymi członkami kadry kierowniczej
Wynagrodzenie wypłacone członkom Zarządu oraz członkom Rady Nadzorczej otrzymane od Erbud S.A. oraz od jego podmiotów zależnych zaprezentowano w poniższej tabeli:
| 2017 | 2016 | |
|---|---|---|
| Zarząd | ||
| Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia), w tym: | 3 785 | 4 511 |
| nagrody jubileuszowe | - | - |
| Rada Nadzorcza | ||
| Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia) | 462 | 462 |
| Razem | 4 247 | 4 973 |
Na dzień 31 grudnia osoby zarządzające (członkowie Zarządu oraz Rady Nadzorczej) posiadały następującą liczbę akcji (wszystkie akcje są akcjami zwykłymi):
| 2017 | 2016 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Akcjonariusz | Liczba akcji/głosów |
% udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA |
Liczba akcji/głosów |
% udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA |
|
| Dariusz Grzeszczak | 773 900 | 6,04% | 773 900 | 6,04% | |
| Józef Adam Zubelewicz | 259 500 | 2,03% | 259 500 | 2,03% | |
| Agnieszka Głowacka | 4 077 | 0,03% | 4 077 | 0,03% | |
| Albert Durr | 28 000 | 0,22% | 28 000 | 0,22% | |
| DGI Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych kontrolowany przez Dariusza Grzeszczaka |
2 136 260 | 16,67% | 2 136 260 | 16,67% | |
| Adler Properties Sp. z o.o. kontrolowana przez Józefa Zubelewicza |
412 087 | 3,22% | 512 087 | 4,00% | |
| Razem | 3 613 824 | 28,21% | 3 713 824 | 28,99% |
Na dzień przekazania niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego członkowie Zarządu oraz prokurenci nie posiadają żadnych opcji na akcje Erbud S.A. oraz innych świadczeń opartych na akcjach.
7.12. ZDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO
. W dniu 5 lutego 2018 r. została utworzona spółka ERBUD Beteiligungs GmbH z siedzibą w Dusseldorfie. 100% właścicielem ERBUD Beteiligungs GmbH jest spółka Treuhand copia 1 GmbH obecnie ERBUD Holding Deutschland GmbH z siedzibą w Dusseldorfie. W dniu 14 lutego 2018r. ERBUD S.A. nabyła 100% udziałów w Spółce ERBUD Holding Deutschland GmbH z siedzibą w Dusseldorfie. Cena nabycia wyniosła 12.500,00 EUR. Spółka ERBUD Holding Deutschland GmbH.
W dniu 27 lutego 2018 r. ERBUD Beteiligungs GmbH pośrednio zależna od ERBUD poprzez spółkę zależną Erbud Deutschland Holding GmbH) zawarła jako kupujący umowę sprzedaży i przeniesienia udziałów ze wspólnikami spółki IVT Weiner + Reimann GmbH z siedzibą w Oberhausen ("IVT") jako sprzedającymi. W ten sposób ERBUD S.A. stał się pośrednio właścicielem 100% udziałów spółki IVT Weiner + Reimann GmbH oraz spółki zależnej w 100% od IVT Weiner + Reimann GmbH – IVT Menzenbach GmbH. Wartość transakcji wyniosła 8,5 mln EUR.
Po dniu bilansowym do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego nie wystąpiły zdarzenia, które nie zostały, a powinny być ujęte w księgach rachunkowych
Podpisy Członków Zarządu
Józef Zubelewicz /Członek Zarządu/ Dariusz Grzeszczak /Członek Zarządu/
Agnieszka Głowacka /Członek Zarządu/
Warszawa, 27 marca 2018 roku