SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Za okres ‎ 12 miesięc zakończony 31.12.2021	Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
DZIAŁALNOŚĆ KONTYNUOWANA
Nota 4.2.-4.3. Przychody ze sprzedaży dóbr i usług	3 102 095
Nota 4.2., 4.4. Koszty sprzedanych dóbr i usług	2 808 780
Zysk brutto ze sprzedaży	293 315
Nota 4.4. Koszty sprzedaży	10 830
Nota 4.4. Koszty ogólnego zarządu	185 919
w tym wynagrodzenie w formie akcji	28 343
Nota 4.6. Pozostałe przychody operacyjne	14 236
Nota 4.6. Pozostałe koszty operacyjne	4 801
Nota 6.6. Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami	(15 187)
Nota 4.2. Zysk z działalności operacyjnej	90 814
Udział w zyskach/ (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności	(156)
Nota 4.7. Przychody finansowe	8 817
Nota 4.7. Koszty finansowe	14 080
Nota 4.2. Zysk brutto	85 395
Nota 4.8. Podatek dochodowy	64 057
Zysk netto za okres obrotowy	21 338
Zysk okresu obrotowego przypadający:
Akcjonariuszom Jednostki Dominującej	8 788
Udziałowcom niekontrolującym	12 550

Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Skonsolidowana strata/ zysk netto	21 338
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych	(212)
Całkowite dochody (z uwzględnieniem efektu podatkowego) podlegające przeklasyfikowaniu do wyniku	(212)
Całkowite dochody za okres obrotowy	21 126
Przypadające:
Akcjonariuszom Jednostki Dominującej	8 579
Udziałowcom niekontrolującym	12 547

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

	2021	2020
AKTYWA	1 833 190	1 199 863
Nota 6.2. Wartość firmy	41 240	40 667
Nota 6.1. Wartości niematerialne	9 907	12 525
Nota 6.1. Rzeczowe aktywa trwałe	167 932	91 629
Nota 6.12. Inwestycje ujmowane metodą praw własności	34 940	488
Nota 5.1. Aktywa finansowe	11 525	6 632
Nota 4.8. Aktywa z tytułu podatku odroczonego	49 496	45 778
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	14 432	12 004
Aktywa trwałe	329 472	209 723
Nota 6.5. Zapasy	67 446	25 728
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	15 189	25 027
Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	302 138	179 106
Nota 6.6. Należności z tytułu dostaw i usług	594 647	367 389
Nota 6.7. Pozostałe należności	57 036	30 939
Nota 5.1. Inne aktywa finansowe	28 567	10 633
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	363 210	292 588
Nota 3.8. Środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT	50 745	30 753
Nota 3.8. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania	10 855	22 949
Nota 6.7. Pozostałe aktywa	13 885	5 028
Aktywa obrotowe	1 503 718	990 140

	2021	2020
PASYWA	1 833 190	1 199 863
Nota 3.1. Kapitał podstawowy	1 240	1 240
Kapitał zapasowy	207 074	195 497
Nota 3.1. Akcje własne	(70 000)	0
Kapitał rezerwowy	71 552	17 822
Skumulowane całkowite dochody	5 480	5 689
Zyski zatrzymane	337 521	80 804
Kapitał własny akcjonariuszy Jednostki Dominującej	552 867	301 052
Kapitał udziałowców niekontrolujących	131 866	9 441
Kapitał własny	684 733	310 493
Nota 3.2.-3.5. Zadłużenie	155 160	35 873
Nota 6.8. Rezerwy	26 385	22 788
Nota 4.8. Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego	10 597	1 133
Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje	15 855	15 901
Zobowiązania długoterminowe	207 997	75 695
Nota 3.2.-3.5. Zadłużenie	58 735	91 589
Nota 6.8. Rezerwy	30 847	29 050
Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje	130 829	124 460
Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - pasywa	244 048	234 463
Nota 6.10. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	363 131	258 673
Nota 6.10. Pozostałe zobowiązania	112 870	75 440
Zobowiązania krótkoterminowe	940 460	813 675

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE

	Kapitał podstawowy	Akcje własne	Kapitał zapasowy	Kapitał rezerwowy	Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych	Zyski zatrzymane	Razem Kapitał udziałowców niekontrolujących	Kapitał własny
Stan na 1 stycznia 2020 r.	1 281	0	211 931	11 385	1 554	40 534	266 685	8 131
Wynik netto za okres	0	0	0	0	0	46 661	46 661	3 712
Całkowite dochody za okres obrotowy	0	0	0	0	4 135	0	4 135	38
Łączne całkowite dochody	0	0	0	0	4 135	46 661	50 796	3 750
Dywidenda	0	0	0	0	0	0	0	(2 031)
Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego na zyski zatrzymane	0	0	0	6 437	0	(6 437)	0	0
Wykup i umorzenie udziałów w spółce zależnej	0	0	0	0	0	(142)	(142)	(409)
Nabycia akcji własnych	(41)	0	(16 459)	0	0	0	(16 500)	0
Pozostałe	0	0	25	0	0	188	213	0
Stan na 31 grudnia 2020 r.	1 240	0	195 497	17 822	5 689	80 804	301 052	9 441
Stan na 1 stycznia 2021 r.	1 240	0	195 497	17 822	5 689	80 804	301 052	9 441
Wynik netto za okres	0	0	0	0	0	8 788	8 788	12 550
Całkowite dochody za okres obrotowy	0	0	0	0	(209)	0	(209)	(3)
Łączne całkowite dochody	0	0	0	0	(209)	8 788	8 579	12 547
Dywidenda	0	0	0	0	0	(500)	(500)	(3 253)
Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego	0	0	2 308	25 000	0	(27 308)	0	0
Sprzedaż i emisja akcji w spółce zależnej	0	0	9 269	0	0	275 737	285 006	112 998
Nabycia akcji własnych	0	(70 000)	0	0	0	0	(70 000)	0
Programy akcji pracowniczych - wynagrodzenie w formie akcji	0	0	0	28 343	0	0	28 343	0
Emisja akcji ONDE SA	0	0	0	387	0	0	387	133
Stan na 31 grudnia 2021 r.	1 240	(70 000)	207 074	71 552	5 480	337 521	552 867	131 866

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
Wynik brutto	85 395
Nota 4.2. Amortyzacja	27 649
Nota 4.7. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych	(23)
Nota 4.7. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)	8 653
Nota 6.11. Pozostałe korekty niepieniężne	25 423
Zapłacony podatek dochodowy	(62 115)
Nota 6.11.Zmiana stanu kapitału obrotowego (258 345) 220 974
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (173 363) 304 056

PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ

Nota 5.1.2. Wpływy z tytułu spłat udzielonych pożyczek 7 393 8
Nota 6.11. Wpływy pozostałe 20 910 948
Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych (88 063) (13 414)
Nota 5.1.2. Wydatki z tytułu udzielonych pożyczek (37 406) (10 000)
Wydatki na nabycie udziałów w spółkach (46 547) 0
Inne 0 (513)
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (143 713) (22 971)

PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ

Nota 3.2. Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - kredyty i pożyczki 72 952 27 712
Nota 3.4. Wpływy z emisji obligacji 75 000 0
Nota 6.14. Wpływy ze sprzedaży i emisji akcji spółki zależnej 398 004 0
Wpływy pozostałe 388 0
Nota 3.2. Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia kredytowego - kapitał (19 720) (129 849)
Nota 3.2. Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia leasingowego - kapitał (8 874) (9 495)
Nota 3.2. Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia - odsetki (4 791) (6 527)
Wypłata dywidend (3 261) (2 031)
Nota 3.1. Nabycia akcji własnych (70 000) (16 500)
Nota 3.4. Wykup dłużnych papierów wartościowych (52 000) 0
Wydatki pozostałe 0 (8)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej 387 698 (136 698)

PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO

70 622 144 387
Środki pieniężne na początek okresu 292 588 148 201
Środki pieniężne na koniec okresu 363 210 292 588

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1. WPROWADZENIE

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

1.3. ZASTOSOWANIE NOWYCH I ZMIENIONYCH STANDARDÓW I INTERPRETACJI:

2. KONTRAKTY BUDOWLANE

2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE

2.3. UZGODNIENIE KWOTY Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM

3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

3.2. ZADŁUŻENIE NETTO

3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI

3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU

3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA

3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.1. ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKÓW

4.2. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE

4.3. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY

4.4. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY

4.5. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH

4.6. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE

4.7. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE

4.8. OPODATKOWANIE

4.9. WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA UMOWNE

5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

5.1.1. AKTYWA FINANSOWE

5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI

5.2. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

5.2.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE

5.2.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH

5.2.3. RYZYKO KREDYTOWE

5.2.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI

6. NOTY POZOSTAŁE

6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

6.1.1. KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH

6.2. WARTOŚĆ FIRMY

6.3. WARTOŚĆ GODZIWA PRZEJĘĆ

6.4. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH

6.5. ZAPASY

6.6. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE

6.7. POZOSTAŁE AKTYWA

6.8. REZERWY

6.9. SPRAWY SPORNE

6.9.1. Istotne postępowania, w których Emitent jest powodem

6.9.2. Istotne postępowania, w których Emitent jest pozwanym

6.10. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE

6.11. WYJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

6.12. STRUKTURA GRUPY

6.13. TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

6.14. IPO Spółki zależnej ONDE S.A.

W Sprawozdaniu Finansowym można zauważyć ikony, które reprezentują następujące: Polityki rachunkowości Szacunki

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1. WPROWADZENIE

Podmiotem Dominującym Grupy Kapitałowej Erbud S.A. („Grupa”) jest spółka Erbud S.A. („Jednostka Dominująca”), mająca siedzibę w Polsce, w Warszawie, ul. Franciszka Klimczaka nr 1. Jednostka Dominująca została zarejestrowana w Polsce w Krajowym Rejestrze Sądowym 29 listopada 2006 roku pod numerem KRS 0000268667 (Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie, Polska XIII Wydział Gospodarczy KRS). Jednostka Dominująca jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie od 2007 roku, wchodzi ‎w skład indeksu spółek budowlanych WIG Budownictwo. Przedmiotem działalności Grupy są szeroko rozumiane usługi budowlano - montażowe wykonywane w systemie generalnego wykonawstwa w kraju i za granicą. Ponadto Erbud S.A. pełni w Grupie rolę centrum zarządzającego, doradczego i finansowego. Grupa działa na rynku polskim oraz na rynkach innych krajów Unii Europejskiej. Czas trwania Jednostki Dominującej i jednostek wchodzących w skład Grupy jest nieoznaczony. ‎ Szczegółową strukturę Grupy zamieszczono w nocie 6.12. Powyższa grafika pokazuje udział Erbud S.A. ‎w poszczególnych spółkach z GK Erbud S.A. na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego.

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

Stwierdzenie o zgodności z MSSF

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy na 31 grudnia 2021 r. sporządzone zostało zgodnie ‎z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych („PLN”), a wszystkie wartości podane ‎ są w tysiącach. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, z wyjątkiem pochodnych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd w dniu 4 kwietnia 2022 r.

Kontynuacja działalności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Grupę.

Wpływ COVID-19

Grupa nie odnotowała istotnego wpływu COVID-19 na bieżącą działalność. Realizowane kontrakty budowlane przebiegały zgodnie z założonymi harmonogramami, nie odnotowano również kar za opóźnienia w realizacji projektów. Dodatkowe koszty spowodowane zapewnieniem pracownikom niezbędnego bezpieczeństwa nie były istotne i nie wpłynęły istotnie na wyniki Grupy w roku 2021. Pandemia koronawirusa nie przełożyła się na pogorszenie płynności, ‎ a Grupa przez cały rok utrzymywała stabilne, wysokie saldo środków pieniężnych terminowo regulując swoje zobowiązania. Grupa nie odnotowała również zmian w odzyskiwalności należności, które były regulowane przez klientów na bieżąco, bez istotnych opóźnień.

Wycena do wartości godziwej

W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania, Grupa bierze pod uwagę właściwości danego składnika aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku biorą te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny. Grupa klasyfikuje zasady pomiaru wartości godziwej wykorzystując hierarchię wartości godziwej odzwierciedlającą wagę danych źródłowych wykorzystywanych do wyceny, zgodną z zapisami MSSF 13. ‎ Na poszczególne dni bilansowe Grupa nie posiada pozycji wycenianych do wartości godziwej lecz ujawnia wartość godziwą w odniesieniu do pozycji wycenianych według zamortyzowanego kosztu.

Przeliczanie pozycji w walutach obcych

Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, ‎ w którym jednostka prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”). Walutą funkcjonalną spółek polskich w Grupie ‎ jest PLN, a spółek niemieckich EUR, zaś walutą prezentacji sprawozdań finansowych jest złoty polski (PLN). Transakcje w walutach obcych wykazuje się w księgach na moment początkowego ujęcia w wartości przeliczonej ‎ na złote według kursu średniego NBP z dnia transakcji. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub, w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej ‎ są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej. ‎

1.3. ZASTOSOWANIE NOWYCH I ZMIENIONYCH STANDARDÓW I INTERPRETACJI:

W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zastosowano po raz pierwszy następujące nowe standardy oraz zmiany do obowiązujących standardów, które weszły w życie w 2021 r.:

a) Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 oraz MSSF 16 związane z reformą IBOR
W odpowiedzi na oczekiwaną reformę stóp referencyjnych (reforma IBOR) Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała drugą część zmian do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 i MSSF 16, które mają zastosowanie od 1 stycznia 2021 r. Zmiany odnoszą się do kwestii księgowych, które pojawią się w momencie, ‎ gdy instrumenty finansowe oparte na IBOR przejdą na nowe stopy procentowe. Zmiany wprowadzają szereg wytycznych i zwolnień, w szczególności praktyczne uproszczenie w przypadku modyfikacji umów wymaganych przez reformę, które będą ujmowane poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej, zwolnienie z obowiązku zakończenia rachunkowości zabezpieczeń, tymczasowe zwolnienie z konieczności identyfikacji komponentu ryzyka, a także obowiązek zamieszczenia dodatkowych ujawnień. Powyższa zmiana nie miała wpływu na Grupę.

b) Zmiana do MSSF 4: Zastosowanie MSSF 9 „Instrumenty finansowe”
Zmiana do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” odracza zastosowanie standardu MSSF 9 „Instrumenty finansowe” do dnia 1 stycznia 2023 r.# KONTRAKTY BUDOWLANE

2. KONTRAKTY BUDOWLANE

Grupa podpisuje umowy w cenach stałych na realizację kontraktów budowlanych głównie w zakresie budowy mieszkań (w tym całych osiedli), hoteli, obiektów SPA, centrów handlowych, farm wiatrowych, elektrowni, hal produkcyjnych, autostrad. Przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych Grupa rozpoznaje w czasie w miarę postępu stopnia wykonywanych prac.

NOWE STANDARDY I INTERPRETACJE, KTÓRE JESZCZE NIE OBOWIĄZUJĄ I NIE ZOSTAŁY WCZEŚNIEJ ZASTOSOWANE PRZEZ GRUPĘ

W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupa nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu następujących opublikowanych standardów, interpretacji lub poprawek do istniejących standardów przed ich datą wejścia w życie:

a) MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17

MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” został wydany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 18 maja 2017 r., natomiast zmiany do MSSF 17 opublikowano 25 czerwca 2020 r. Nowy zmieniony standard obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe zastąpi obecnie obowiązujący MSSF 4, który zezwala na różnorodną praktykę w zakresie rozliczania umów ubezpieczeniowych. MSSF 17 zasadniczo zmieni rachunkowość wszystkich podmiotów, które zajmują się umowami ubezpieczeniowymi i umowami inwestycyjnymi. Grupa zastosuje MSSF 17 po jego zatwierdzeniu przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

b) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”

Rada opublikowała zmiany do MSR 1, które wyjaśniają kwestię prezentacji zobowiązań jako długo- i krótkoterminowe. Opublikowane zmiany obowiązują dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiana ta nie została jeszcze zatwierdzona przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

c) Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć”

Opublikowane w maju 2020 r. zmiany do standardu mają na celu zaktualizowanie stosownych referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF, nie wprowadzając zmian merytorycznych dla rachunkowości połączeń przedsiębiorstw. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

d) Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe”

Zmiana wprowadza zakaz korygowania kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych o kwoty uzyskane ze sprzedaży składników wyprodukowanych w okresie przygotowywania rzeczowych aktywów trwałych do rozpoczęcia funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami kierownictwa. Zamiast tego jednostka rozpozna ww. przychody ze sprzedaży i powiązane z nimi koszty bezpośrednio w rachunku zysków i strat. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2022 r. lub po tej dacie. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

e) Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”

Zmiany do MSR 37 dostarczają wyjaśnień odnośnie do kosztów, które jednostka uwzględnia w analizie, czy umowa jest kontraktem rodzącym obciążenia. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2022 r. lub po tej dacie. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

f) Roczne zmiany do MSSF 2018 - 2020

“Roczne zmiany MSSF 2018-2020” wprowadzają zmiany do standardów: MSSF 1 „Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy”, MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 41 „Rolnictwo” oraz do przykładów ilustrujących do MSSF 16 „Leasing”. Poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardów w zakresie ujmowania oraz wyceny. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

g) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz wytyczne Rady MSSF w zakresie ujawnień dotyczących polityk rachunkowości w praktyce

Zmiana do MSR 1 wprowadza wymóg ujawniania istotnych informacji dotyczących zasad rachunkowości, które zostały zdefiniowane w standardzie. Zmiana wyjaśnia, że informacje na temat polityk rachunkowości są istotne, jeżeli w przypadku ich braku, użytkownicy sprawozdania finansowego nie byliby w stanie zrozumieć innych istotnych informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym. Ponadto, dokonano również zmian wytycznych Rady w zakresie stosowania koncepcji istotności w praktyce, aby zapewnić wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności do ujawnień dotyczących zasad rachunkowości. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

h) Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów”

W lutym 2021 r. Rada opublikowała zmianę do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” w zakresie definicji wartości szacunkowych. Zmiana do MSR 8 wyjaśnia, w jaki sposób jednostki powinny odróżniać zmiany zasad rachunkowości od zmian wartości szacunkowych. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

i) Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy”

Zmiany do MSR 12 precyzują, w jaki sposób rozliczać podatek odroczony od transakcji takich jak leasing i zobowiązania z tytułu wycofania z eksploatacji. Przed zmianą do standardu istniały niejasności co do tego, czy zwolnienie dotyczące ujmowania podatku odroczonego rozpoznanego po raz pierwszy miało zastosowanie do tego typu transakcji, tj. w przypadku których ujmowane są zarówno aktywa, jak i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego. Wprowadzone zmiany do MSR 12 wyjaśniają, że zwolnienie nie ma zastosowania oraz, że jednostki są zobowiązane do ujmowania podatku odroczonego od takich transakcji. Zmiany nakładają na spółki obowiązek ujmowania podatku odroczonego od transakcji, które w momencie początkowego ujęcia powodują powstanie jednakowych różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu i odliczeniu. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

j) Zmiana do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”

Zmiana ta dotyczy wymogów przejściowych w związku z zastosowaniem po raz pierwszy MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. Zmiana wprowadza możliwość poprawy użyteczności informacji dla inwestorów na temat pierwszego zastosowania nowego standardu. Zmiana dotyczy wyłącznie przejścia ubezpieczycieli na nowy standard, nie ma wpływu na żadne inne wymogi zawarte w MSSF 17. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

k) MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe”

Standard ten pozwala jednostkom, które sporządzają sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF po raz pierwszy (z dniem 1 stycznia 2016 r. lub po tej dacie), do ujmowania kwot wynikających z działalności o regulowanych cenach, zgodnie z dotychczas stosowanymi zasadami rachunkowości. Dla poprawienia porównywalności, z jednostkami które stosują już MSSF i nie wykazują takich kwot, zgodnie z opublikowanym MSSF 14 kwoty wynikające z działalności o regulowanych cenach, powinny podlegać prezentacji w odrębnej pozycji zarówno w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jak i w rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów. Decyzją Unii Europejskiej MSSF 14 nie zostanie zatwierdzony. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

l) Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem, a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami

Zmiany rozwiązują problem aktualnej niespójności pomiędzy MSSF 10, a MSR 28. Ujęcie księgowe zależy od tego, czy aktywa niepieniężne sprzedane lub wniesione do jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia stanowią „biznes” (ang. business). W przypadku, gdy aktywa niepieniężne stanowią „biznes”, inwestor wykazuje pełny zysk lub stratę na transakcji. Jeżeli zaś aktywa nie spełniają definicji biznesu, inwestor ujmuje zysk lub stratę tylko w zakresie części stanowiącej udziały innych inwestorów. Zmiany zostały opublikowane 11 września 2014 r. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zatwierdzenie tej zmiany jest odroczone przez Unię Europejską. Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

NOWE STANDARDY I INTERPRETACJE, KTÓRE ZOSTAŁY OPRACOWANE PRZEZ RADĘ MIĘDZYNARODOWYCH STANDARDÓW RACHUNKOWOŚCI (RMSR) I KTÓRE JESZCZE NIE OBOWIĄZUJĄ I NIE ZOSTAŁY WCZEŚNIEJ ZASTOSOWANE PRZEZ GRUPĘ

a) MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17

b) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”

c) Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć”

d) Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe”

e) Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”

f) Roczne zmiany do MSSF 2018 - 2020

g) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz wytyczne Rady MSSF w zakresie ujawnień dotyczących polityk rachunkowości w praktyce

h) Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów”

i) Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy”

j) Zmiana do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”

k) MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe”

l) Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem, a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami

WPŁYW NOWYCH REGULACJI NA GRUPĘ

a) Zmiany do MSSF 16 „Leasing”

W związku z pandemią koronawirusa (COVID-19), w 2020 r. wprowadzono zmianę do standardu MSSF 16, która umożliwiła zastosowanie uproszczenia w zakresie oceny, czy zmiany w umowach leasingowych wprowadzone w czasach pandemii stanowią modyfikacje leasingu. W rezultacie leasingobiorcy mogli skorzystać z uproszczenia polegającego na niestosowaniu wytycznych MSSF 16 dotyczących modyfikacji umów leasingowych. Ponieważ zmiana ta dotyczyła redukcji w opłatach leasingowych należnych do dnia 30 czerwca 2021 r. i wcześniej, stąd w marcu 2021 r. Rada wydłużyła dostępność praktycznego rozwiązania dotyczącego ulg w płatnościach leasingowych do czerwca 2022 r. Zmiana obowiązuje od 1 kwietnia 2021 r. z możliwością jej wcześniejszego zastosowania. Zmiana ta nie ma istotnego wpływu na sprawozdania finansowe Grupy.Część Spółek w Grupie dokonuje pomiaru stopnia wykonania kontraktu stosując metodę opartą na wynikach, tj. ustala wartość przychodów i kosztów z wykonania kontraktów budowlanych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego proporcjonalnie do stopnia realizacji danego kontraktu w drodze oceny osiągniętych wyników i etapów prac. Część Spółek natomiast stosuje metodę opartą na nakładach tj. ustala wartość przychodów z wykonania kontraktów budowlanych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego proporcjonalnie do stopnia realizacji danego kontraktu w drodze wyliczenia stopnia zaawansowania prac w oparciu ‎ o stosunek rozpoznanych na danym kontrakcie kosztów do całkowitego budżetu kosztów przygotowanego dla danego kontraktu. Od otrzymanych w ten sposób wielkości Grupa odlicza przychody i koszty, które wpłynęły na wynik finansowy w latach ubiegłych, uzyskując przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych dotyczące bieżącego okresu. Zmiana szacunku stopnia zaawansowania realizacji umowy traktowana jest jako zmiana szacunku i wpływa na kwotę ujętego przychodu w okresie w którym dokonano zmiany szacunku stopnia zaawansowania. Jeżeli stopień zaawansowania niezakończonej usługi (w tym budowlanej) lub przewidywany, całkowity koszt jej wykonania nie może być na dzień bilansowy ustalony w sposób wiarygodny, to przychód ustalany jest w wysokości poniesionych w danym okresie sprawozdawczym kosztów, nie wyższych jednak od kosztów, których pokrycie w przyszłości przez zamawiającego jest oczekiwane. Drugostronnie, wyniki wyceny (tj. ustalenia przychodów i kosztów metodą stopnia zaawansowania) ujmowane są jako „Wycena kontraktów budowlanych – aktywa (lub pasywa)”. Salda aktywów z tytułu kontraktów budowlanych wynikające z nadwyżki przychodu rozpoznanego metodą opartą na wynikach nad przychodem zafakturowanym, są obejmowane odpisem z tytułu utraty wartości, wyliczanym analogicznie jak dla należności handlowych nieprzeterminowanych. Wszystkie aktywa z tytułu kontraktów budowlanych znajdują się w Poziomie 2 modelu utraty wartości i stosuje się do wyliczenia odpisu z tytułu utraty wartości tych aktywów uproszczone podejście na bazie matrycy (analogicznie jak dla należności handlowych). Z uwagi na sposób rozpoznawania sald z tytułu aktywów ‎ z tytułu kontraktów budowlanych, nie podlegają one wiekowaniu i są traktowane w całości jako bieżące, nieprzeterminowane.Fakturowanie prac wykonywanych w ramach realizacji kontraktów budowlanych odbywa się zgodnie z harmonogramem określonym w umowie. Przychody zafakturowane Grupa ujmuje w linii „Należności ‎ z tytułu dostaw i usług” (Nota 6.6.). Kontrahenci w ramach kontraktów budowlanych podpisywanych z Grupą zatrzymują część zapłat jako gwarancje dobrego wykonania umowy. Kwoty te ujmowane są „Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje” i podlegają zwrotowi najczęściej po zakończeniu projektu lub po zakończeniu okresu gwarancji. Do realizacji prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Grupa angażuje podwykonawców. Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako „Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe” (Nota 6.10.). Zatrzymane przez Grupę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Grupa ujmuje w pozycji „Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje”. Podział przychodów na przychody rozpoznawane w czasie i punkcie w czasie został zaprezentowany w Nocie 4.2. W związku z realizacją kontraktów budowlanych i różnicą w momencie ujmowania przychodów i kosztów na potrzeby księgowe i podatkowe, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ujmuje się aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego – patrz Nota 4.8. ‎ Grupa tworzy rezerwy na kontrakty z ujemną marżą w momencie zidentyfikowania przesłanek, że dany realizowany kontrakt budowlany zamknie się ze stratą. Rezerwy tworzone są w koszty danego okresu ‎ w pełnej wartości prognozowanej straty na danym kontrakcie i są wykazywane w bilansie w linii „Rezerwy” Grupa udziela swoim odbiorcom jedynie gwarancji podstawowych, które nie stanowią odrębnego zobowiązania do wykonania świadczenia. Okres objęty gwarancją różni się w zależności od realizowanego kontraktu oraz elementów składowych, których dotyczy gwarancja. Do realizacji swoich prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Grupa angażuje podwykonawców. ‎ W odniesieniu do prac wykonywanych przez podwykonawców Grupa działa jako główny wykonawca (ang. principal). Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako „Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (nota 6.10.). Zatrzymane przez Grupę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Grupa ujmuje w pozycji „Zobowiązania wobec podwykonawców – kaucje”. W przypadku niektórych kontraktów budowlanych realizowanych w ramach wspólnych porozumień umownych, ‎ w których Grupa jest liderem konsorcjum lub zlecenia, Grupa oceniła, iż występuje w charakterze pośrednika ‎ w odniesieniu do prac wykonanych przez drugiego wspólnika, a które Grupa jako leader fakturuje na rzecz zamawiającego. Grupa określa swoją rolę jako rolę pośrednika w danym zleceniu w przypadku, gdy identyfikuje konkretne dobra oraz usługi, które mają być dostarczone, nad którymi nie sprawuje kontroli przed przekazaniem ich klientowi. W przypadku, gdy Grupa pełni rolę pośrednika, rozpoznaje przychód w momencie wypełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia w umownej kwocie opłaty lub prowizji będzie uprawniona w zamian ‎ za zlecenie dostarczenia konkretnych usług lub dóbr przez inny podmiot. Z uwagi na charakter zawieranych konsorcjów oraz zleceń, w których Grupa pełni rolę lidera, nie występują opisane powyżej opłaty i prowizje stąd ‎ w Grupie nie powstaje przychód z tyt. prowizji za fakturowanie na rzecz klienta prac wykonanych przez drugiego konsorcjanta. Grupa jako przychód ujmuje wyłącznie kwoty wynagrodzenia należnego z tyt. wykonania na rzecz zamawiającego swojego zakresu prac zgodnie z polityką opisaną powyżej. Termin płatności dla świadczonych przez Grupę kontraktów o usługi budowlane wynosi od 30 do 180 dni od dnia wystawienia faktury, a dla sprzedaży pozostałej wynosi zazwyczaj 30 dni od dnia wystawienia faktury. Zawierane kontrakty nie zawierają zatem istotnego elementu finansowania za wyjątkiem kwot zafakturowanych z tytułu realizacji kontraktów budowlanych, które spłacane są w późniejszym okresie czasu, gdyż stanowią kaucje zatrzymane przez klienta. Kwoty zatrzymane z poszczególnych faktur stanowią maksymalnie do 10% wynagrodzenia z tyt. realizacji umowy i podlegają zwolnieniu w okresie maksymalnie do 5 lat po zakończeniu realizacji zlecenia. Przychód ‎ z realizacji kontraktów budowlanych w części, która jest zatrzymana jako kaucja ujmowany jest w kwocie zdyskontowanej. Zastosowanie metody opartej na wynikach lub nakładach do ujmowania przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych wymaga szacunku w odniesieniu do określenia stopnia realizacji prac ‎ na danym kontrakcie, tj. obmiaru wykonanych prac na dzień bilansowy (metoda oparta na wynikach) ‎ lub oszacowania całkowitego budżetu kosztów na danym kontrakcie (metoda oparta na nakładach). Metoda oparta na wynikach: Fizycznego obmiaru, służącego określaniu stopnia realizacji umowy, dokonują pracownicy budowy. Pomiar dokonywany jest odrębnie dla poszczególnych zakresów prac, tj. elementów lub etapów realizowanego kontraktu, według przypisanych im mierników (głównie m2, kg i szt.). W Grupie funkcjonują stosowne procesy kontroli służące zapewnieniu, że kalkulacja realizacji wyników danego projektu odbywa się w oparciu o bieżące i wiarygodne szacunki dotyczące obmiaru, podlegające weryfikacji ‎ i akceptacji przez wyznaczone do tego procesu osoby. Wykonany przez pracowników budowy obmiar podlega weryfikacji przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa, a następnie dodatkowo przez komórkę audytu wewnętrznego Grupy. Metoda oparta na nakładach: Budżety kosztowe dla danych kontraktów są przygotowywane przez Kadrę Zarządzającą Grupy na etapie ofertowania i aktualizowane w ciągu roku finansowego lub w momencie zidentyfikowania przesłanek do rewizji budżetu kosztowego lub przychodowego. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu aktualizowana jest na bieżąco, tj. zmiany zakresu kontraktu znajdują odzwierciedlenie w prowadzonym przez Grupę systemie wewnętrznym od razu po tym, jak zostaną wynegocjowane przez Grupę z klientem. Grupa prowadzi ewidencję realizowanych projektów – umów o kontrakty budowlane w systemie wewnętrznym służącym do zarządzania projektami. Informacje dotyczące danego kontraktu, w tym stopnia jego realizacji, ‎ są wprowadzane do systemu przez kierownika kontraktu/budowy, a następnie zatwierdzane przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa. Budżety poszczególnych kontraktów podlegają w ciągu roku formalnemu procesowi aktualizacji w oparciu o bieżące informacje w ciągu roku i są zatwierdzane przez Zarząd. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu aktualizowana jest na bieżąco, tj. zmiany zakresu kontraktu znajdują odzwierciedlenie w prowadzonym przez Grupę systemie wewnętrznym od razu po tym, jak zostaną wynegocjowane przez Grupę z klientem.

2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

Kwoty przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych za okres i kumulatywnie ujęto w tabeli poniżej.

	Okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.	Skumulowany
Przychody z tytułu kontraktów budowlanych	90 260 804,28	110 727 567,16
Koszty wykonania kontraktów budowlanych	81 790 310,09	99 748 862,94
Zysk (strata) brutto z tytułu kontraktów budowlanych	8 470 494,19	10 978 704,22
# Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
# Kontrakty w okresie
# Kontrakty w okresie
# Kwoty ujęte w okresie
	2021	2020
:--------------------------------------------------------------------	-------:	-------:
Przychody z tytułu umów o budowę	2,700,958	1,988,503
Koszty z tytułu umów o budowę	2,406,748	1,838,433
Wynik przed ujęciem i rozliczeniem rezerw na kontrakty rodzące obciążenia	294,210	150,070
Utworzenie rezerw na kontrakty rodzące obciążenia	1,771	-
Rozwiązanie/wykorzystanie rezerw utworzonych w poprzednich okresach	2,864	-
Wynik brutto	293,117	150,070
Marża zysku brutto bez uwzględnienia rezerw na kontrakty rodzące obciążenia	11%	8%
z uwzględnieniem rezerw na kontrakty rodzące obciążenia	11%	8%

Marża zysku brutto jest definiowana jako zysk brutto ze sprzedaży dzielony przez przychody ze sprzedaży.

2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE

Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje są utrzymywane w celu ściągnięcia umownych przepływów, które obejmują wyłącznie spłaty kapitału i odsetek („SPPI” ang. Solely payment of principal and interest) i są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego. Na moment początkowego ujęcia te aktywa finansowe ujmuje się w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych, pomniejszonych o wartość dyskonta. Sposób kalkulacji wartości dyskonta wskazano w nocie 6.5. Wartość należnych kaucji jest aktualizowana przez Grupę o odpisy z tytułu utraty wartości ujmowane zgodnie z zasadą rachunkowości wskazane w nocie 6.5. i prezentowane w pozycji „Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych” w sprawozdaniu ‎ z wyniku.

Zobowiązania z tytułu kaucji są wyceniane w momencie początkowego ujęcia w wartości godziwej (tj. kwocie płatności zdyskontowanych przy zastosowaniu aktualnej rynkowej stopy procentowej dla takich zobowiązań) ‎ i w tej wysokości ujmowany jest koszt usług podwykonawców. . W późniejszych okresach zobowiązania z tytułu kaucji wyceniane są według zamortyzowanego kosztu a koszty odsetek ujmowane są w kosztach finansowych

	2021	2020
	Zwrot ‎do 12 miesięcy	Zwrot pow. 12 miesięcy
Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje po zdyskontowaniu	15,440	16,822
Odpis z tytułu utraty wartości	(251)	(2,390)
Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	15,189	14,432
Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje po uwzględnieniu dyskonta	130,829	15,855

2.3. UZGODNIENIE KWOTY Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

	2021	2020
Przychody z tytułu niezakończonych umów o budowę narastająco	3,564,549	2,817,785
Kwoty zafakturowane do klientów narastająco (bez zaliczek)	3,484,845	2,878,977
Saldo rozliczeń z tytułu niezakończonych kontraktów budowlanych	79,704	(61,192)
w tym:
(1)Aktywa z tytułu wykonanych niezafakturowanych prac budowlanych brutto	199,795	103,195
Odpis z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu kontraktów budowlanych	(1,327)	(977)
(1a)Aktywa z tytułu wykonanych niezafakturowanych prac budowlanych netto	198,468	102,218
(2)Zobowiązania z tytułu wymagalnych zafakturowanych i niewykonanych prac budowlanych - zobowiązania z tytułu kontraktów	118,764	163,410
Koszty z tytułu umów o budowę narastająco	1,737,487	1,795,705
Ujęte straty narastająco	274	-
Koszty zafakturowane od podwykonawców oraz koszty własne narastająco	1,765,803	1,832,720
Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych	28,316	37,015
w tym:
(3)Aktywa z tytułu zafakturowanych niewykonanych przez podwykonawców prac budowlanych	103,670	76,888
(4)Zobowiązania z tytułu wymagalnych niezafakturowanych przez podwykonawców prac budowlanych	75,354	39,873
Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych	108,020	(24,177)
w tym:
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa - RAZEM	302,138	179,106
Wycena kontraktów budowlanych - rozliczenie sald (2)+(4)	194,118	203,283
Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - zaliczki otrzymane	49,930	31,180
Wycena kontraktów budowlanych - pasywa - RAZEM	244,048	234,463

Dla wszystkich dat będących początkami okresów wskazanych w tabeli powyżej, całe salda zobowiązań kontraktowych na początek okresu zostały rozpoznane jako przychody w danym okresie. Zmiany w wartości aktywów i zobowiązań z wyceny kontraktów wynikają ze specyfiki rozliczania kontraktów budowlanych oraz harmonogramów fakturowania na poszczególnych kontraktach.

3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM

3.1. Kapitał podstawowy obejmuje akcje zwykłe i jest wykazywany według wartości nominalnej (zgodnej ‎ ze statutem Jednostki Dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego). Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnejto kwota równa nadwyżce cen obejmowania akcji Jednostki Dominującej ponad ich wartość nominalną. Ujmowana jest w linii Kapitał zapasowy ‎ ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej. Pozostałe kapitały zapasowe tworzone są głównie z zysku lat ubiegłych, w tym kwot obligatoryjnie przekazywanych na kapitał zapasowy zgodnie z wymogami KSH. Kapitały rezerwowe tworzone są z zysku lat ubiegłych, z przeznaczeniem na cele wskazane w statucie. Kapitał własny przypisany udziałowcom niekontrolującym stanowi część kapitałów własnych jednostek zależnych objętych konsolidacją pełną, która należy do innych udziałowców aniżeli jednostki wchodzące w skład Grupy. Wynik netto jednostek zależnych w części należącej do udziałowców innych niż jednostki wchodzące w skład Grupy stanowi wynik udziałowców niekontrolujących.

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

Kapitał zapasowy Jednostki Dominującej tworzony jest zgodnie z postanowieniami Kodeksu Spółek Handlowych oraz decyzjami akcjonariuszy. Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie ‎co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Tak utworzony kapitał zapasowy nie podlega podziałowi. ‎ O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, jednakże część kapitału zapasowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym i nie podlega on podziałowi na inne cele.

Grupa zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. ‎ W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Grupa może odpowiednio kształtować wypłatę dywidendy ‎ dla akcjonariuszy lub wyemitować nowe akcje. Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększałyby wartość dla jej akcjonariuszy.

Dnia 19 lutego 2021 roku, Spółka ONDE wyemitowała 1.105.000 akcji w ramach programu pracowniczego. Wszystkie akcje emitowane w ramach programu zostały objęte przez pracowników. Akcje zostały przyznane pracownikom ‎ w zamian za pracę wykonaną w przeszłości, stąd też Grupa rozpoznała koszt jednorazowo w momencie objęcia przez nich akcji. Wartość godziwa programu pracowniczego została oszacowana jako iloczyn wartości jednej wynikającej z wyceny Grupy pomniejszonej o cenę za jaką pracownicy mogli objąć akcję oraz liczby wyemitowanych akcji. Koszt programu motywacyjnego został rozpoznany w sprawozdaniu z wyniku jednorazowo, z uwagi na fakt, ‎ że w przypadku nabytych akcji pracownicy objęci programem nabyli prawa do świadczeń jednorazowo. Pozostałe zapisy umowne, w tym opcja odkupu akcji przez ONDE S.A. mają jedynie charakter ochronny i ONDE S.A. nie ma intencji skorzystania z powyższych zapisów.

Stopa zwrotu z kapitału - ROE

	2021	2020	Zakładany przez Zarząd poziom kształtowania się wskaźnika
(1) Zysk brutto przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej	35,170	59,518
(2) Kapitał własny	684,733	310,493
ROE [(1)/(2) * 100%]	5.14%	19.17%	powyżej 7%

Po skorygowaniu o efekt zdarzeń jednorazowych (tj. wynagrodzenie w formie akcji, koszty transakcji przejęcia IKR, zarachowane premie dla pracowników naliczone na skutek sprzedaży akcji ONDE) wartość zysku brutto skorygowana wynosi 74.659, a współczynnik ROE skorygowany 10,90%.

Wskaźnik ogólnego zadłużenia

	2021	2020	Zakładany przez Zarząd poziom kształtowania się wskaźnika
(1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania	1,148,457	889,370
(2) Aktywa razem	1,833,190	1,199,863
Wskaźnik ogólnego zadłużenia [(1)/(2) * 100%]	62.65%	74.12%	nie wyższy niż 80%

*”Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania” stanowią sumę wszystkich zobowiązań długoterminowych i zobowiązań krótkoterminowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Wysokość osiągniętego wskaźnika zadłużenia we wszystkich prezentowanych okresach mieścili się w zakresie wyznaczonym przez Zarząd jako poziom docelowy kształtowania się tego wskaźnika.

Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych

	2021	2020	Zakładany przez Zarząd poziom kształtowania się wskaźnika
(1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania	1,148,457	889,370
(2) Kapitał własny	684,733	310,493
Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych [(1)/(2)]	167.72%	286.44%	nie wyższy niż 350%

„Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania” stanowią sumę wszystkich zobowiązań długoterminowych i zobowiązań krótkoterminowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Wysokość osiągniętego wskaźnika zadłużenia kapitałów własnych we wszystkich prezentowanych okresach mieścili się w zakresie wyznaczonym przez Zarząd jako poziom docelowy kształtowania się tego wskaźnika. Najważniejszym czynnikiem mającym wpływ na kształtowanie się powyższych wskaźników i ich wartość jest zysk netto Grupy.

Kapitał podstawowy

Na 31 grudnia 2021 r. kapitał podstawowy składał się z 12 399 359 akcji o łącznej wartości 1 239 935,90 zł, a struktura Udziałowców posiadających ponad 5% udziału w kapitale zakładowym oraz Członków Zarządu lub podmiotów kontrolowanych przez nich prezentowała się następująco:

Akcjonariusz	Liczba akcji	% udziału ‎ w kapitale zakładowym
Wolff & Müller Baubeteiligungen GmbH & Co.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz dzień publikacji niniejszego sprawozdania, Spółka ERBUD SA posiada 302 857 sztuk akcji własnych, co stanowi 2,44% wszystkich akcji w spółce. Akcje, o których mowa powyżej w ilości 302 857 sztuk nie zostały jeszcze umorzone przez Spółkę, wobec czego kapitał zakładowy pozostaje niezmieniony i wynosi 1 239 935,90 zł.

Statut Spółki nie przyznaje akcjonariuszom, o których mowa powyżej, żadnych uprawnień osobistych w stosunku ‎ do Erbud S.A. w szczególności nie przyznaje prawa do powoływania członków Zarządu ani członków Rady Nadzorczej spółki.

Liczba akcji składających się na zatwierdzony kapitał jest równa liczbie akcji wyemitowanych. Wartość nominalna jednej akcji dla wszystkich serii wynosi 0,10 zł. Żadne akcje nie zostały zarezerwowane dla potrzeb emisji związanych ‎ z realizacją opcji umów sprzedaży. Wszystkie wyemitowane akcje są akcjami zwykłymi nieuprzywilejowanymi. ‎ Nie występują żadne ograniczenia prac do akcji, ani ograniczenia zbywalności akcji.

Nabycie akcji własnych

W dniu 07 czerwca 2021 nastąpiło zakończenie skupu akcji własnych ERBUD S.A. zapoczątkowane uchwałą nr 18/2021 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 11 maja 2021 r. W ramach skupu złożono oferty sprzedaży obejmujące łącznie 11 901 774 akcji Spółki. W związku z tym, że łączna liczba akcji Spółki zgłoszonych przez akcjonariuszy Spółki do sprzedaży w ramach Zaproszenia, przekroczyła łączną liczbę akcji, jaką Spółka zamierzała nabyć w ramach Zaproszenia, Spółka dokonała proporcjonalnej redukcji ofert sprzedaży akcji Spółki, przy zastosowaniu zasad redukcji szczegółowo opisanych w Zaproszeniu. Średnia stopa redukcji złożonych ofert wynosiła 98,66%. Łącznie, Spółka zakupiła akcje własne za kwotę 20.000 tys. zł. Nabywane przez Spółkę Akcje Własne stanowią 1,29% udziału w kapitale zakładowym Spółki i ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu Spółki. Celem nabycia Akcji Własnych jest umorzenie Akcji Własnych i następnie obniżenie kapitału zakładowego Spółki, zgodnie z art. 359 Kodeksu spółek handlowych.

Akcje ERBUD S.A. są akcjami zwykłymi na okaziciela i nie są akcjami uprzywilejowanymi Z akcjami Spółki nie są związane żadne specjalne uprawnienia kontrolne. Statut ERBUD S.A. nie wprowadza także jakichkolwiek ograniczeń odnośnie przenoszenia prawa własności akcji wyemitowanych przez Spółkę, wykonywania prawa głosu, jak również nie zawiera postanowień, zgodnie z którymi prawa kapitałowe związane z papierami wartościowymi są oddzielone od posiadania papierów wartościowych. Spółka nie ma wiedzy o jakichkolwiek ograniczeniach co do wykonywania prawa głosu przez posiadaczy określonej części lub liczby głosów czy ograniczeniach czasowych dotyczących wykonywania prawa głosu.

W dniu 14 grudnia 2021 nastąpiło zakończenie skupu akcji własnych ERBUD S.A. zapoczątkowane uchwałą nr 77/2021 Rady Nadzorczej Spółki z dnia 28 października 2021 r.

Łączna kwota, za którą Spółka będzie nabywała Akcje Własne nie przekroczyła: 50.000.00 (słownie: pięćdziesiąt milionów złotych);
Łączna liczba Akcji Własnych będących przedmiotem nabycia w ramach Zaproszenia nie przekroczyła: 142.857 akcji; (słownie: sto czterdzieści dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt siedem akcji)
Cena po jakiej nabywane będą Akcje Własne wynosi: 350,00 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt złotych) za jedną Akcję Własną i została określona z uwzględnieniem warunków określonych w Uchwale;

Skup Akcji Własnych został przeprowadzony. W dniu 16 grudnia 2021 r. DM mBank S.A. przesłał do Spółki podsumowanie skupu akcji własnych. W ramach skupu złożono oferty sprzedaży obejmujące łącznie 11.952.912 akcji Spółki. W związku z tym, że łączna liczba akcji Spółki zgłoszonych przez akcjonariuszy Spółki do sprzedaży w ramach Zaproszenia, przekroczyła łączną liczbę akcji, jaką Spółka zamierzała nabyć w ramach Zaproszenia, Spółka dokonała proporcjonalnej redukcji ofert sprzedaży akcji Spółki, przy zastosowaniu zasad redukcji szczegółowo opisanych w Zaproszeniu. Średnia stopa redukcji złożonych ofert wynosiła 98,80%. Nabywane w transzy grudniowej 2021 roku przez Spółkę Akcje Własne stanowią 1,15% udziału w kapitale zakładowym Spółki i ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki bez prawa głosu. Po nabyciu Akcji Własnych, Spółka posiadała będzie łącznie 302.857 akcji własnych, stanowiących 2,44% udziału ‎ w kapitale zakładowym Spółki i ogólnej liczbie głosów Spółki.

Na dzień publikacji raportu Spółka nie posiadała informacji na temat umów, w wyniku których mogą w przyszłości nastąpić zmiany w proporcjach akcji posiadanych przez dotychczasowych akcjonariuszy.

Zysk na akcję

Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku/(straty) netto ‎ za okres sprawozdawczy, przypisanego zwykłym akcjonariuszom Spółki, przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w danym okresie sprawozdawczym. Akcje własne skupione przez Spółkę celem umorzenia są wyłączane z kalkulacji średniej ważonej liczby akcji w prezentowanych okresach.

Dla celów kalkulacji rozwodnionego zysku na akcje, zysk/(strata) netto za okres sprawozdawczy przypisana zwykłym akcjonariuszom oraz średnia ważona liczba akcji zwykłych w danym okresie sprawozdawczym korygowane są o efekt wszystkich rozwadniających potencjalnych akcji zwykłych. Rozwodniony zysk na jedną akcję jest równy podstawowemu zyskowi na jedną akcję, ponieważ w Spółce nie występują instrumenty rozwadniające.

Podział (split) akcji dokonany zarówno w okresie sprawozdawczym jaki i po dniu bilansowym koryguje średnią ważoną liczbę akcji zwykłych dla celów wyliczenia podstawowego i rozwodnionego zysku na akcje we wszystkich prezentowanych okresach.

	Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Strata/zysk netto	21 338	50 373
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.)	12 303 140	12 780 128
Podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję (w zł.)	1,73	3,94

3.2. ZADŁUŻENIE NETTO

	2021	2020
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania (A)	374 065	315 537
Nota 3.3. Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	46 496	11 921
Nota 3.4. Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji	75 586	-
Nota 3.5. Zadłużenie z tytułu leasingu	33 078	23 952
Zadłużenie długoterminowe	155 160	35 873
Nota 3.3. Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	43 523	24 249
Nota 3.4. Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji	-	52 000
Nota 3.5. Zadłużenie z tytułu leasingu	15 212	15 340
Zadłużenie krótkoterminowe	58 735	91 589
Zadłużenie razem (B)	213 895	127 462
(Zadłużenie netto)/Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania ((A)-(B))	160 170	188 075

Grupa definiuje jako saldo zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek oraz leasingu pomniejszone o środki pieniężne i ich ekwiwalenty (w tym środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania zaliczone do aktywów krótkoterminowych). W przypadku występowania nadwyżki środków pieniężnych i ich ekwiwalentów nad zadłużeniem, kwotę netto Grupa określa jako „środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto”.

Zmiany zadłużenia w trakcie prezentowanych okresów sprawozdawczych były następujące:

Zadłużenie z tytułu:	Kredytów ‎ i pożyczek	Wyemitowanych obligacji	Leasingu	Razem zadłużenie
Zadłużenie na 1 stycznia 2020 r.	135 628	52 000	44 820	232 448
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie	27 712	-	8 606	36 318
Zawarcie umów leasingu	-	-	-	-
Naliczenie odsetek od zadłużenia	2 004	2 343	1 455	5 802
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału	129 849	-	9 495	139 344
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek	3 280	2 343	904	6 527
Różnice kursowe od zadłużenia w walutach obcych	4 953	-	210	5 163
Pozostałe zmiany niepieniężne	(998)	-	(5 400)	(6 398)
Zmiana zadłużenia w okresie	(99 458)	-	(5 528)	(104 986)
Zadłużenie na 31 grudnia 2020 r.	36 170	52 000	39 292	127 462
Zwiększenie z tytułu przejęcia	10	-	-	10
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie	72 952	75 000	1 353	149 305
Zawarcie umów leasingu	-	-	23 173	23 173
Naliczenie odsetek od zadłużenia	2 064	2 999	1 250	6 313
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału	19 720	52 000	8 874	80 594
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek	1 446	2 413	932	4 791
Różnice kursowe od zadłużenia w walutach obcych	(107)	-	(12)	(119)
Pozostałe zmiany niepieniężne	96	-	(6 960)	(6 864)
Zmiana zadłużenia w okresie	53 849	23 586	8 998	86 433
Zadłużenie na 31 grudnia 2021 r.	90 019	75 586	48 290	213 895

3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

Zobowiązania z tytułu zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy pozycje te są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.# 3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

	2021	2020
Długoterminowe Kredyty bankowe	46 496	11 921
Krótkoterminowe Kredyty w rachunku bieżącym	22 362	3 742
Kredyty bankowe	14 260	19 567
Pożyczki	6 901	940
Razem zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	90 019	36 170

	W walucie funkcjonalnej	W walucie obcej EUR	W walucie funkcjonalnej	W walucie obcej EUR
	2021-12-31	2021-12-31	2020-12-31	2020-12-31
Kredyty i pożyczki
Długoterminowe	46 496	-	11 921	-
Krótkoterminowe	37 144	6 379	24 249	-
Razem	83 640	6 379	36 170	-

Pożyczki i kredyty wykazane jako długoterminowe i krótkoterminowe oprocentowane są stopą WIBOR 1M + 1,5%-2,8% oraz 3M Euribor + 2,2%. Na podane dni bilansowe, wartość godziwa kredytów i pożyczek nie była istotnie różna od wyceny w koszcie zamortyzowanym. Wartość godziwa kredytów i pożyczek jest szacowana za pomocą modeli DCF w oparciu o przepływy pieniężne odzwierciedlające harmonogram spłat otrzymanych kredytów. Założono stopę dyskonta na poziomie WIBOR 1M na dany dzień powiększony o stały procent wyrażający premię za ryzyko. Kredyty i pożyczki długoterminowe wyceniane w koszcie zamortyzowanym są klasyfikowane do drugiego poziomu hierarchii wartości godziwej.

Na dzień bilansowy 31.12.2021 r. Grupa ERBUD posiada dostęp do bankowych i ubezpieczeniowych linii wielocelowych o łącznej wartości 1 708 251 tys. zł., które mogą zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe ‎ i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy 31.12.2021 r. Grupa ERBUD wykorzystała 69 621 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 820 273 tys. zł na wykorzystane gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe.

Na dzień bilansowy 31.12.2020 r. Grupa ERBUD posiadała dostęp do bankowych i ubezpieczeniowych linii wielocelowych o łącznej wartości 1 281 146 tys. zł. , które mogą zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy 31.12.2020 r. Grupa ERBUD wykorzystała 35 213 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 688 385 tys. zł na wykorzystane gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe.

Kowenanty

W ciągu roku, na dzień 31 grudnia 2021 r. oraz do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego wszystkie kowenanty zostały spełnione, analogicznie jak w roku poprzednim.

3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI

Zobowiązania z tytułu wyemitowanych obligacji ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy zobowiązanie to wyceniane jest według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji, w całości stanowiące zobowiązania o charakterze długoterminowym.

Data emisji	Rodzaj ‎ wyemitowanych obligacji	Waluta (podać funkcjonalna czy obca)	Oprocentowanie	Termin wykupu	Cel pozyskania finansowania	Wartość nominalna emisji	31-12-2021	31-12-2020
27-09-2017	na okaziciela seria C, zdematerializowanych, niezabezpieczonych	funkcjonalna	WIBOR 6M + 3%	27-09-2021	sfinansowanie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy		-	52 000
23-09-2021	na okaziciela seria D, zdematerializowanych, niezabezpieczonych	funkcjonalna	WIBOR 6M + 2,6%	23-09-2025	sfinansowanie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy	75 586	75 586
Razem zobowiązania długoterminowe							75 586	52 000

W dniu 20 września 2021 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę o dokonaniu wstępnej alokacji 75.000 sztuk obligacji serii D ("Obligacje"). Łączna wartość nominalna Obligacji wynosi 75.000 tys. zł. Spółka ustaliła marżę dla Obligacji na poziomie 2,60% w skali roku. Obligacje zostały przydzielone pod warunkiem zawieszającym dokonania ostatecznego rozrachunku transakcji nabycia Obligacji w ramach emisji przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A., ‎ który dokona się w dniu 23 września 2021 roku. W dniu 23 września 2021 r. KDPW dokonał ostatecznego rozrachunku wyemitowanych obligacji.

Po odliczeniu kosztów emisji środki z emisji Obligacji zostały wykorzystane na: refinansowanie zadłużenia z tytułu obligacji serii C Spółki w kwocie 52 000 tys. zł. plus należne odsetki. W roku 2021 Grupa spłaciła obligacje w kwocie 52 000 tys. zł. wraz z należnymi odsetkami. W pozostałym zakresie Grupa przeznaczy środki na finansowanie podstawowej działalności oraz na akwizycje spółek z sektora serwisu dla przemysłu w Polsce ‎ i w Niemczech.

„Wskaźnik Skonsolidowanego Zadłużenia Finansowego Netto” oznacza iloraz wartości Skonsolidowanego Zadłużenia Finansowego Netto oraz wartości Skonsolidowanych Kapitałów Własnych.

Pozycja	Wartość
Skonsolidowane zadłużenie długo i krótkoterminowe	213 895
Środki pieniężne	424 810
Skorygowane kapitały własne o wartość firmy i wartości niematerialne i prawne	633 586
Wskaźnik Skonsolidowanego Zadłużenia Finansowego Netto	-0,33

Pozycja Skonsolidowane zadłużenie długo i krótkoterminowe oznacza sumę zadłużenia z tytułu kredytów, pożyczek, leasingu i wyemitowanych obligacji. Pozycja Środki pieniężne oznacza sumę środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku VAT oraz środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania. Pozycja Skorygowane kapitały własne o wartość firmy i wartości niematerialne i prawne oznacza wartość kapitałów własnych pomniejszoną o wartość firmy oraz wartości niematerialne i prawne.

3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU

Szczegółowe ujawnienie dotyczące wdrożenia MSSF 16 zaprezentowano w nocie 3.5.

Okres	Wartość nominalna minimalnych opłat (2021)	Wartość nominalna minimalnych opłat (2020)
Do 1 roku Krótkoterminowe	16 502	15 670
Powyżej roku Długoterminowe	39 161	28 147
Wartość nominalna minimalnych opłat	55 663	43 817
Przyszłe koszty z tytułu leasingu	7 373	4 525
Wartość bieżąca minimalnych opłat	48 290	39 292
Do 1 roku Krótkoterminowe	15 212	15 338
Powyżej roku Długoterminowe	33 078	23 954

3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA

Na 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r. zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia na rzeczowych aktywach trwałych zaprezentowano poniżej.

	2021	2020
Rzeczowe aktywa trwałe	36 601	18 811
Razem	36 601	18 811

Informacje dotyczące zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek zawarto w nocie 3.3.

3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

	Aktywa warunkowe	Aktywa warunkowe	Zobowiązania warunkowe	Zobowiązania warunkowe
	2021	2020	2021	2020
Pozostałe jednostki
Gwarancje i poręczenia	222 716	136 142	956 762	739 514
Weksle	654	857	14 204	30 881
Sprawy sporne	1 152	-	48 523	46 682
W tym sprawa przeciwko MPL Modlin	-	-	34 381	34 381
Razem	224 522	136 999	1 019 489	817 077

Aktywa warunkowe obejmują otrzymane przez Grupę od podwykonawców gwarancje i poręczenia z tytułu gwarancji dobrego wykonania oraz rękojmi. Zobowiązania warunkowe Grupy natomiast dotyczą przede wszystkim zleceń udzielenia gwarancji przez Grupę ‎ oraz przez banki na rzecz kontrahentów Grupy na zabezpieczenie ich roszczeń z tytułu kontraktów budowlanych, głównie gwarancji dobrego wykonania.

3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują środki pieniężne w banku i kasie oraz lokaty krótkoterminowe o okresie zapadalności nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia założenia.

Grupa posiada środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania. Do grupy tej zalicza przede wszystkim środki stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych wystawionych w odniesieniu do realizowanych przez Grupę kontraktów budowalnych. Grupa wykazuje środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ‎ w osobnej linii gdyż nie spełniają one definicji środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, ze względu na brak dostępności możliwości ich wykorzystania w krótkim okresie czasu na potrzeby Grupy.

Środki pieniężne utrzymywane na rachunkach bankowych VAT nie spełniają kryteriów prezentacji jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty i są prezentowane w odrębnej linii w bilansie. Klasyfikacja przyjęta dla celów prezentacji w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jest zgodna z klasyfikacją tych środków w Sprawozdaniu z przepływów pieniężnych.

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne na rachunkach VAT i na rachunkach bankowych spełniają test SPPI oraz test modelu biznesowego „utrzymywane w celu ściągnięcia”, w związku z tym wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości ustalonego zgodnie z modelem strat oczekiwanych.

	2021	2020
Środki pieniężne w kasie	121	119
Środki pieniężne na rachunkach bankowych	363 089	292 469
Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty	363 210	292 588

Wartość odpisu z tytułu utraty wartości przez środki pieniężne jest nieistotna.

Środki pieniężne na rachunkach bankowych VAT na 31.12.2021 r. wyniosły 50 745 tys. zł. ( na 31.12.2020 r. wyniosły 30 753 tys. zł.)

Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania na 31.12.2021 r. wyniosły 10 855 tys. zł. ( na 31.12.2020 r. wyniosły 22 949 tys. zł).

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.1. ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKÓW

Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, skorygowany EBIT, marża EBIT, skorygowana marża EBIT oraz EBITDA i skorygowana EBITDA. Zarząd Grupy uznaje wyżej wymienione miary jako istotne dodatkowe mierniki wyników i dlatego prezentuje je w sprawozdaniu obok mierników zdefiniowanych przez MSSF. Należy mieć na uwadze, że EBIT, marża EBIT i EBITDA nie są to wskaźniki zdefiniowane w MSSF oraz nie stanowią one mierników wystandaryzowanych, dlatego sposoby ich kalkulacji mogą różnić się między różnymi jednostkami na rynku. W związku z tym, wskaźniki te nie powinny być analizowane osobno lub jako substytuty dla miar zdefiniowanych przez MSSF.

EBITDA oraz EBIT to mierniki pokazujące wyniki osiągane przez Grupę po eliminacji wpływu podatku dochodowego, kosztów finansowania oraz w przypadku EBITDA, amortyzacji. EBITDA definiowana jest jako zysk po opodatkowaniu (wynik netto), powiększony o obciążenia z tytułu podatku dochodowego, koszty finansowe oraz amortyzację, a pomniejszony o przychody finansowe. .

Skorygowana EBITDA jest definiowana jako EBITDA po eliminacji zdarzeń o charakterze jednorazowym.# Grupa definiuje EBIT jako zysk po opodatkowaniu (wynik netto), powiększony o koszty finansowe i pomniejszony ‎ o przychody finansowe. Skorygowany EBIT jest definiowany jako EBIT po eliminacji zdarzeń o charakterze jednorazowym. Marża EBIT jest miernikiem pokazującym rentowność Grupy pomijającym wpływ podatku dochodowego ‎ oraz kosztów i przychodów finansowych. Grupa definiuje marżę EBIT (marżę skorygowanego EBIT) jako EBIT (skorygowany EBIT) dzielony przez przychody ze sprzedaży. dóbr i usług.

## 2021	2020
Strata/zysk netto za okres obrotowy	21 338
Podatek dochodowy	64 057
Zysk brutto	85 395
Udział w zyskach/ (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności	(156)
Koszty finansowe	14 080
Przychody finansowe	8 817
EBIT	90 814
Koszty o charakterze jednorazowym	39 489
Skorygowany zysk brutto	124 884
Skorygowany EBIT	130 303
Amortyzacja	27 649
EBITDA	118 463
Skorygowany EBITDA	157 952
Przychody ze sprzedaży dóbr i usług	3 102 095
Marża EBIT	3%
Skorygowana marża EBIT	4%

Na potrzeby analizy wyników, Zarząd posługuje się miarą skorygowany EBIT zdefiniowaną powyżej. W danych ‎ za 12 miesięcy 2021 r. takimi zdarzeniami było koszty z tytułu wynagrodzeń w formie akcji w kwocie 28.343 tys. zł będące kosztami niepieniężnymi, koszty poniesione w związku z przejęciem spółki IKR GmbH w kwocie 3.115 tys. zł. oraz zarachowane premie dla pracowników naliczone na skutek sprzedaży akcji ONDE w kwocie 8.031 tys. zł. .

4.2. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE

Grupa na podstawie raportowania zarządcze go przedstawianego głównemu decydentowi operacyjnemu (tj. Zarządowi Jednostki Dominującej) zidentyfikowała osiem podstawowych segmentów sprawozdawczych:
● budownictwo kubaturowe w kraju,
● budownictwo kubaturowe za granicą,
● budownictwo drogowo – inżynieryjne
● budownictwo OZE,
● budownictwo przemysłu w kraju,
● budownictwo przemysłu za granicą,
● segment hydrotechniki,
● segment pozostały.

Podział działalności na poszczególne segmenty został dokonany poprzez kwalifikację znaczenia działalności na rzecz segmentu. Taki podział odpowiada rozłożeniu zasadniczych ryzyk oraz zwrotów z poniesionych nakładów. Dane finansowe przygotowywane dla celów sprawozdawczości zarządczej stanowiące podstawę danych na temat segmentów sprawozdawczych oparte są na tych samych zasadach rachunkowości, jakie stosuje się przy sporządzaniu jednostkowych sprawozdań finansowych Grupy. Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, marża EBIT ‎ oraz EBITDA oraz odpowiednio skorygowane o efekt zdarzeń o charakterze jednorazowym wyżej wymienione miary. W okresie do 31 grudnia 2021 r. i do dnia zatwierdzenia skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego brak jest zdarzeń o charakterze jednorazowym, które miałyby istotny wpływ na segmenty sprawozdawcze, za wyjątkiem przyznanych wynagrodzeń w formie akcji, kosztów związanych z transakcją przejęcia spółki IKR oraz zarachowanymi premiami dla pracowników naliczonych na skutek sprzedaży akcji ONDE. Wartości szacunkowe prezentowane w poprzednich okresach nie uległy istotnej zmianie względem historycznych informacji sporządzonych na dzień 31 grudnia 2020 r.

Główne informacje dotyczące segmentów w okresach sprawozdawczych 01.2021 – 12.2021 oraz 01.2020 – 12.2020

Grupa prowadzi działalność w Polsce oraz za granicą (w Niemczech, Belgii, Norwegii, Francji, Szwecji i Austrii). Przychody od klientów zewnętrznych oraz aktywa w żadnym z krajów poza Polską nie są istotne, stąd zostały zagregowane łącznie i wykazane jako „Zagranica”.

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021		Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
	Kraj (Polska)	Zagranica	Razem	Kraj (Polska)
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych, w tym:	2 688 583	413 512	3 102 095	1 848 736
Przychody rozpoznawane w czasie	2 550 369	150 589	2 700 958	1 715 617
Przychody rozpoznawane w punkcie w czasie	138 214	262 923	401 137	133 119
Aktywa trwałe inne niż instrumenty finansowe i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	179 395	51 209	230 604	107 637

Dane dotyczące przychodów i wyników oraz aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów sprawozdawczych przedstawiono w poniższej tabeli. Na potrzeby analizy danych finansowych w segmentach sprawozdawczych, Zarząd Grupy eliminuje wpływ zdarzeń jednorazowych opisanych w nocie 4.1.

Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2021

	Budownictwo kubaturowe ‎ w kraju	Budownictwo kubaturowe ‎ za granicą	Budownictwo drogowo-inżynieryjne	Segment przemysłu ‎ w kraju	Segment przemysłu ‎ za granicą	Segment Hydrotechniki	Segment odnawialnych źródeł energii	Budownictwo modułowe ‎ z drewna	Segment pozostały	Razem działalność kontynuowana
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	1 219 358	157 045	278 022	236 414	256 467	1 641	932	452	43	20 653
Przychody ze sprzedaży razem	1 219 358	157 045	278 022	236 414	256 467	1 641	932	452	43	20 653
Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy
Koszt własny sprzedaży	1 163 404	133 901	261 933	214 539	219 313	1 641 807	896	-	6 153	2 808 780
Marża na sprzedaży	55 954	23 144	16 089	21 875	37 154	-	124	556	43	14 500
Marża na sprzedaży %	5%	15%	6%	9%	14%	-	13%	-70%	9%
Wynik na pozostałej działalności operacyjnej	(46 531)	(18 729)	(11 022)	(20 295)	(14 320)	(1 033)	(35 224)	(1 264)	(14 594)	(163 012)
Koszty o charakterze jednorazowym	-	-	-	-	(3 115)	-	-	-	(36 374)	(39 489)
Wynik segmentu – EBIT	9 423	4 415	5 067	1 580	19 719	(1 033)	89 332	(1 221)	(36 468)	90 814
Wynik segmentu - EBIT skorygowany	9 423	4 415	5 067	1 580	22 834	(1 033)	89 332	(1 221)	(94)	130 303
Marża EBIT	1%	3%	2%	1%	8%	-63%	10%	-2840%	-177%	3%
Marża EBIT - skorygowana	1%	3%	2%	1%	9%	-63%	10%	-2840%	0%	4%
Udział w zyskach/ (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności										(156)
Wynik na działalności finansowej (przychody finansowe minus koszty finansowe)										(5 263)
Wynik brutto										85 395
Skorygowany zysk brutto										124 884
Podatek dochodowy										64 057
Wynik netto										21 338
Amortyzacja	9 282	1 898	3 776	5 370	3 879	-	2 826	38	580	27 649
Wynik segmentu – EBITDA	18 705	6 313	8 843	6 950	23 598	(1 033)	92 158	(1 183)	(35 888)	118 463
Wynik segmentu - EBITDA skorygowana	18 705	6 313	8 843	6 950	26 713	(1 033)	92 158	(1 183)	486	157 952
Aktywa i zobowiązania
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	112 204	10 791	34 897	16 463	43 348	-	84 435	-	-	302 138
Aktywa pozostałe										1 531 052
Aktywa Razem										1 833 190
Wycena kontraktów budowlanych - pasywa	133 214	19 443	6 586	33 413	5 737	-	45 655	-	-	244 048
Pasywa pozostałe										1 589 142
Pasywa Razem										1 833 190
Inne istotne pozycje
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności	-	-	-	-	-	(156)	-	-	-	(156)
Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów	(5 348)	(7 143)	(361)	(1 194)	(25)	-	(1 065)	-	(51)	(15 187)
Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne	38 744	324	1 465	1 167	5 630	-	4 461	32 776	505	85 072
Przychody z tytułu odsetek	5 132	398	2 649	1	-	-	4	-	-	8 185
Koszty z tytułu odsetek	5 865	653	589	689	1 406	-	10	14	18	9 244

Za okres ‎ 12 miesięcy zakończony 31.12.2020

	Budownictwo kubaturowe ‎ w kraju	Budownictwo kubaturowe ‎ za granicą	Budownictwo drogowo-inżynieryjne	Segment przemysłu ‎ w kraju	Segment przemysłu ‎ za granicą	Segment Hydrotechniki	Segment odnawialnych źródeł energii	Budownictwo modułowe ‎ z drewna	Segment pozostały	Razem działalność kontynuowana
Przychody razem
Sprzedaż między segmentami	(100 405)	-	-	(14 500)	-	-	-	-	-	(114 905)
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	1 151 977	256 096	105 184	225 432	123 512	-	481 048	-	-	2 343 249
Przychody ze sprzedaży razem	1 051 572	256 096	105 184	210 932	123 512	-	481 048	-	-	2 228 344
Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy
Koszt własny sprzedaży	973 206	237 405	95 027	190 428	104 311	-	434 451	-	-	2 034 828
Marża na sprzedaży	78 366	18 691	10 157	20 504	19 201	-	46 597	-	-	193 516
Marża na sprzedaży %	7%	7%	10%	10%	16%	-	10%	-	-	9%
Wynik na pozostałej działalności operacyjnej	(60 974)	(19 997)	(2 027)	(17 711)	(6 951)	-	(14 179)	-	(1 059)	(122 898)
Wynik segmentu – EBIT	17 392	(1 306)	8 130	2 793	12 250	-	32 418	-	(1 059)	70 618
Marża EBIT	2%	-1%	8%	1%	10%	-	7%	-	-	3%
Wynik na działalności finansowej (przychody finansowe minus koszty finansowe)										(6 365)
Wynik brutto										64 253
Podatek dochodowy										13 880
Wynik netto										50 373
Amortyzacja	6 520	1 985	4 157	5 392	2 902	-	1 507	-	478	22 941
Wynik segmentu – EBITDA	23 912	679	12 287	8 185	15 152	-	33 925	-	(581)	93 559
Aktywa i zobowiązania
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	115 493	4 267	8 196	25 847	3 993	-	21 310	-	-	179 106
Aktywa pozostałe										1 020 757
Aktywa Razem										1 199 863
Wycena kontraktów budowlanych - pasywa	97 393	9 099	16 283	30 896	533	-	80 259	-	-	234 463
Pasywa pozostałe										965 400
Pasywa Razem										1 199 863
Inne istotne pozycje
Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów	967	(1 147)	762	(443)	26	-	-	-	(49)	116
Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne	4 374	303	1 443	2 316	4 675	-	-	-	304	13 415
Przychody z tytułu odsetek	3 246	23	624	97	2	-	-	-	-	3 997
Koszty z tytułu odsetek	4 661	2 780	958	735	1 103	-	-	-	31	10 268

4.3. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY

Grupa osiąga około 90% przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Szczegóły dotyczące ujmowania tej grupy przychodów opisano w nocie 2.1. Główne szacunki w zakresie przychodów dotyczą ujmowania przychodów z tytułu umów o kontrakty budowlane. Zostały one opisane w nocie 2.1. Poniższa tabela przedstawia informacje odnośnie zagregowanej kwoty cen transakcyjnych alokowanych do obowiązków świadczenia niewykonanych lub nie w pełni wykonanych na dzień bilansowy z tyt. realizacji kontraktów budowlanych.# 31.12.2021 | 31.12.2020
Łączna wartość otwartych kontraktów | 6 374 817 | 5 119 310
Kumulatywna wartość przychodów z otwartych kontraktów rozpoznana do dnia sprawozdawczego | 3 564 549 | 2 817 785
Wartość przychodów pozostająca do rozpoznania w kolejnych okresach z otwartych kontraktów | 2 810 268 | 2 301 525
Długoterminowe (przychody do zrealizowania w okresie od roku do 3 lat od daty bilansowej) | 1 069 354 | 505 638
Krótkoterminowe (przychody do zrealizowania w okresie poniżej roku od daty bilansowej) | 1 740 914 | 1 795 887

Z uwagi na specyfikę realizowanych kontraktów długoterminowych, nie jest możliwe dokładne oszacowanie przedziałów czasowych, w jakich będą rozpoznawane przychody z rozpoczętych na dany dzień bilansowy kontraktów w horyzoncie dłuższym niż jeden rok.

Przychody osiągane przez Grupę pochodzą z realizacji prac budowlanych na terenie Polski i Unii Europejskiej oraz sprzedaży pozostałej do lokalnych odbiorców. Dane liczbowe dotyczące przychodów przedstawiono w nocie 4.2 Segmenty sprawozdawcze.

4.4. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Usługi obce	1 684 317	1 261 944
w tym usługi obce od podwykonawców	1 384 534	1 160 334
Zużycie materiałów i energii	782 165	383 830
Koszty świadczeń pracowniczych	437 080	333 718
W tym wynagrodzenia w formie akcji	28 343	-
Amortyzacja	27 649	22 941
Podatki i opłaty	11 353	8 683
Pozostałe koszty rodzajowe	31 825	20 433
Wartość sprzedanych towarów i materiałów	2 978	1 941
Koszty według rodzaju razem	2 977 367	2 033 490
Zmiana stanu produktów, produkcji w toku i rozliczeń międzyokresowych kosztów dotycząca kontraktów budowlanych	28 162	128 903
Koszty sprzedaży (wielkość ujemna)	(10 830)	(9 009)
Koszty ogólnego zarządu (wielkość ujemna)	(185 919)	(118 556)
Koszt wytworzenia sprzedanych produktów	2 808 780	2 034 828

4.5. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Wynagrodzenia	361 305	271 175
w tym wynagrodzenia w formie akcji	28 343	-
Koszty programów określonych świadczeń po okresie zatrudnienia	1 867	572
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników	73 908	61 971
Razem	437 080	333 718

4.6. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Pozostałe przychody operacyjne
Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych	1 103	561
Kary, grzywny i odszkodowania	2 062	2 307
Przychody ze sprzedaży udziałów	1 086	-
Przychody z otrzymanych dotacji	1 653	3 100
Umorzone zobowiązania, spisanie	1 748	1 619
Zwrot podatków i opłat	2 248	2 325
Rozwiązanie rezerw	1 802	867
Pozostałe	2 534	921
Razem	14 236	11 700
Pozostałe koszty operacyjne
Nota 6.8. Utworzone / rozwiązane rezerwy	105	4 071
Nota 6.9. Koszty postępowania sądowego	399	84
Kary, grzywny, odszkodowania	1 940	933
Pozostałe	2 357	2 061
Razem	4 801	7 149

4.7. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Przychody finansowe
Nota 5.1.2. Odsetki
Z tytułu udzielonych pożyczek	1 568	1 129
Od rozrachunków	4 890	1 573
Pozostałe	1 727	1 295
Różnice kursowe	46	3 084
Pozostałe	586	-
Razem	8 817	7 081
Koszty finansowe
Nota 5.1.2. Odsetki
Nota 3.4. Od wyemitowanych obligacji	2 413	2 343
Nota 3.3. Od kredytów i pożyczek	1 432	2 004
Nota 3.5. Od zobowiązań leasingowych	1 871	1 455
Pozostałe	3 528	4 466
Bankowa prowizja przygotowawcza dotycząca finansowania w rachunku bieżącym	2 629	2 218
Różnice kursowe	420	199
Pozostałe	1 787	761
Razem	14 080	13 446

4.8. OPODATKOWANIE

Na obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego składają się dwa elementy: bieżący podatek dochodowy oraz podatek odroczony. W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Grupa stosując metodę bilansową, tworzy: zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do dodatnich różnic przejściowych i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do ujemnych różnic kursowych oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia przy zastosowaniu zasady ostrożności.

Zobowiązań oraz aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie ujmuje się w przypadku różnic przejściowych powstających na początkowym ujęciu składnika aktywów bądź zobowiązania w transakcji nie stanowiącej połączenia przedsięwzięć oraz w momencie przeprowadzania transakcji nie mających wpływu ani na wynik księgowy, ani podatkowy.

Aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego są kompensowane, jeżeli istnieje tytuł prawny uprawniający do skompensowania należności podatkowych i bieżących zobowiązań podatkowych oraz jeżeli odroczony podatek dotyczy podatku nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika. Oznacza to, iż aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie w sprawozdaniach finansowych Grupy.

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku tylko w sytuacji, gdy prognozy przyszłych wyników finansowych wskazują na to, że zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na zrealizowanie aktywa w określonej przyszłości. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku. Element osądu w zakresie odzyskiwalności aktywów z tytułu podatku odroczonego stanowią prognozowane przyszłe wyniki finansowe Grupy oraz ich wpływ na odzyskiwalność aktywów.

Kwota opodatkowania za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2021 r. wynika przede wszystkim z rozpoznania przychodów podatkowych wynikających ze sprzedaży akcji ONDE S.A. w ramach IPO przez Erbud rozpoznanych w sprawozdaniu jako transakcje z udziałowcami niekontrolującymi oraz jednorazowy koszt niebędący kosztem uzyskania przychodu z tytułu programu akcji pracowniczych.

Uzgodnienie efektywnej stawki podatku dochodowego przedstawia poniższa tabela:

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Wynik brutto przed opodatkowaniem	85 395	64 253
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce - 19%	16 225	12 208
Dodatkowe obciążenie wynikające ze stawki przekraczającej 19% w Niemczech	5 855	3 642
Nadwyżka przychodów nieopodatkowanych nad kosztami niebędącymi kosztami uzyskania przychodów	-	(1 970)
Wynik na sprzedaży spółki zależnej	35 379	-
Różnice trwałe koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów	6 598	-
Podatek wykazany w wyniku finansowym	64 057	13 880
Podatek bieżący	65 634	26 554
Podatek odroczony	(1 577)	(12 674)
Efektywna stopa podatkowa	75,01%	21,59%

Poniższa tabela przedstawia zmiany aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego w roku obrotowym.

	1 stycznia 2020	Wpływ na Wynik netto	Wpływ na Pozostałe całkowite dochody	31 grudnia 2020	Wpływ na Wynik netto	Zyski zatrzymane	31 grudnia 2021
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
Wycena kontraktów budowlanych - pasywa oraz podatkowa produkcja w toku	48 066	7 853	-	55 919	14 811	-	70 730
Rezerwy	9 422	1 929	-	11 351	333	-	11 684
Strata podatkowa	7 668	(3 479)	-	4 189	(1 050)	-	3 139
Naliczone wynagrodzenia i obciążenia	421	294	-	715	1 884	-	2 599
Odpisy aktualizujące wartość należności	5 968	269	-	6 237	(258)	-	5 979
Inne zobowiązania finansowe	1 997	352	-	2 349	1 214	-	3 563
Koszty następnych okresów	124 569	-	693	-	-	-	693
Pozostałe	1 761	683	256	2 700	(441)	(25)	2 234
Razem	75 427	8 470	256	84 153	16 493	(25)	100 621
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	37 054	(5 635)	-	31 419	14 732	-	46 151
Przeszacowanie aktywów do wartości godziwej	4 417	506	-	4 923	(1 099)	7 303	11 127
Wycena bilansowa oraz dyskonto zobowiązań	157 652	-	809	179	-	988	1 797
Naliczone odsetki od zadłużenia	103 189	-	292	462	-	754	1 216
Zarachowane przychody	629	(50)	-	579	(92)	-	487
Pozostałe	1 116	134	236	1 486	734	(5)	2 215
Razem	43 476	(4 204)	236	39 508	14 916	7 298	61 722
Kompensata aktywów i zobowiązań	41 903	38 375	51 125	-	-	-	-
Stan po kompensacie	35 097	46 911	60 093	-	-	-	-
Aktywa	33 524	45 778	49 496	-	-	-	-
Zobowiązania	1 573	1 133	10 597	-	-	-	-
Wpływ netto zmian w okresie		12 674	20 1 577	(7 323)

W roku zakończonym 31 grudnia 2021r. oraz 31 grudnia 2020r. nie wystąpiły ujemne pozycje różnic przejściowych, od których nie ujęto aktywa z tytułu podatku odroczonego.

W tabeli poniżej zawarto okresy realizacji aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

	2021	2020
	Aktywa	Zobowiązania
Krótkoterminowe	70 885	42 940
Długoterminowe	29 736	18 782
Razem	100 621	61 722

4.9. WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA UMOWNE

Zgodnie z MSSF 11 Wspólne porozumienia umowne, zaangażowanie we wspólne porozumienia umowne, w odniesieniu do których wspólnicy sprawują współkontrolę, dzielą się na wspólne działania oraz wspólne nie od struktury prawnej danego wspólnego ustalenia umownego. Spółka zależna ONDE S.A. posiada jedynie wspólne porozumienia umownezaklasyfikowane jako wspólna działalność. Klasyfikacja jako wspólna działalność wynika z faktu, iż porozumienie umowne nie jest prowadzone w odrębnym podmiocie, każda strona ma obowiązki w odniesieniu do kosztów które ponosi odrębnie w celu realizacji swojego zakresu prac, oraz porozumienie umowne wskazuje, że każda strona ma prawo do części wynagrodzenia od zleceniodawcy. W odniesieniu do swojego udziału we wspólnym działaniu, Spółka zależna ONDE S.A.# wykazuje w sprawozdaniu finansowym swoje aktywa, zobowiązania, przychody i koszty oraz swoje udziały we wszystkich wspólnie posiadanych bądź ponoszonych aktywach, zobowiązaniach, przychodach i kosztach. Od roku 2018 Spółka zależna ONDE S.A. realizuje kontrakt budowlany w ramach konsorcjum ‎ z Przedsiębiorstwem Inżynieryjnych Robót Kolejowych „TOR-KRAK” Sp. z o.o. ONDE S.A. pełni rolę lidera konsorcjum, które nie posiada odrębnej formy prawnej, a jest jedynie porozumieniem funkcjonującym na potrzebę realizacji kontraktu na budowę trasy tramwajowej wraz z rozbudową układu drogowego w Bydgoszczy. Spółka zależna ONDE S.A. ‎ wraz ze współkonsorcjantem sprawują wspólną kontrolę nad wspólnym działaniem w formie posiadania po 50% głosów ‎ w Komitecie Zarządzającym konsorcjum. Nie występują zobowiązania zaciągnięte, a nieujęte w dniu sporządzenia sprawozdania dotyczące zaangażowania Spółki zależnej we wspólnym działaniu. Umowa konsorcjum wskazuje na zakres prac do wykonania przez każdego z konsorcjantów. Każdy konsorcjant realizuje swoje prace przy wykorzystaniu własnych aktywów; nie występują wspólne aktywa używane do realizacji tej umowy. Każdy konsorcjant ponosi własne koszty realizacji swojego zakresu prac i ma zobowiązania do ich pokrycia; nie występują zobowiązania i koszty ponoszone wspólnie. W ramach prac realizowanych w ramach konsorcjum Spółka zależna ONDE S.A. rozpoznaje w sprawozdaniu z wyniku jedynie przychody oraz koszty przypadające bezpośrednio na zakres prac do zrealizowania w ramach umowy przypadający na Spółkę zależną. Każdy ze współkonsorcjantów odpowiada za realizację swojego zakresu prac, zgodnie z ustaleniami pomiędzy konsorcjantami zawartymi w umowie. Cena transakcyjna przypadająca na Spółkę zależną ONDE S.A. z tytułu realizacji tej umowy wynosi 77,6 mln zł. Wobec zamawiającego konsorcjanci odpowiadają solidarnie za wykonane w ramach konsorcjum prace oraz naprawy gwarancyjne, przy czym w przypadku, gdy zamawiający zrealizuje to prawo wobec ONDE S.A. w odniesieniu do prac wykonanych przez TOR-KRAK, Spółka zależna ma roszczenie zwrotne wobec TOR-KRAK w tym samym zakresie. Każdy z konsorcjantów ma prawo do swojej części wynagrodzenia od zleceniodawcy za realizacje swojej części prac budowlanych. W odniesieniu do prac wykonanych przez TOR-KRAK, które Spółka zależna ONDE S.A. jako lider konsorcjum fakturuje na zleceniodawcę, Spółka działa jako agent (zgodnie polityką rachunkowości przedstawiona ‎ w nocie 2.1.) w związku z tym nie wykazuje przychodów i kosztów dot. prac realizowanych przez TOR-KRAK. Przychody ‎ i koszty realizacji prac na rzecz TOR-KRAK wykazane są w ramach przychodów i kosztów realizacji kontraktów budowlanych w segmencie budownictwa drogowo-inżynieryjnego. Z tytułu realizacji tego kontraktu, Spółka zależna ONDE S.A. jako leader konsorcjum otrzymuje płatności ‎ od zamawiającego, na odrębny rachunek powierniczy prowadzony na rzecz ONDE S.A., z którego uwolnienie środków wymaga wspólnej zgody obu konsorcjantów. Saldo tych środków pieniężnych na 31 grudnia 2021 r. wynosi 10 855 tys. zł i jest wykazywane na bilansie Grupy jako środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania (nota 3.8). Środki te zostaną uwolnione po finalnym rozliczeniu kontraktu przez konsorcjantów i inwestora, przypadającym na rok 2022. Jednocześnie przypadające na rzecz TOR-KRAK kwota jest wykazywana jako zobowiązanie.

5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

Zgodnie z MSSF 9 Grupa klasyfikuje instrumenty finansowe do następujących kategorii:
● Aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu;
● Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy;
● Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu;
● Instrumenty pochodne wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń.

Z wyżej podanych kategorii, Grupa posiada tylko pozycje wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego stanowią przede wszystkim:
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje
Nota 6.6. Należności z tytułu dostaw i usług
Nota 6.6. Należności pozostałe
Nota 2.3. Aktywa z tytułu kontraktów budowlanych
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Nota 3.8. Środki pieniężne na rachunku VAT
Nota 3.8. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
Nota 5.1. Inne aktywa finansowe (w tym udzielone pożyczki)

Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują głównie:
Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców – kaucje
Nota 2.3. Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych
Nota 6.10. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
Nota 6.10. Zobowiązania pozostałe

W tabeli poniżej przedstawiono wartość bilansową istotnych grup aktywów finansowych i zobowiązań finansowych w podziale na kategorie. Wartość bilansowa posiadanych przez Grupę aktywów finansowych i zobowiązań finansowych przedstawionych w poniższych tabelach nie różniła się istotnie od ich wartości godziwej we wszystkich prezentowanych okresach.

Linia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	Aktywa ‎ wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania leasingowe	Razem istotne kategorie
2021
Nota 5.1.2 Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki	38 852	-	-	38 852
Aktywa finansowe - pozostałe	856	-	-	856
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje	29 621	-	-	29 621
Nota 6.5. Należności z tytułu dostaw i usług	594 647	-	-	594 647
Nota 6.5. Pozostałe należności	57 036	-	-	57 036
Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	302 138	-	-	302 138
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	363 210	-	-	363 210
Nota 3.8. Środki pieniężne na rachunkach VAT	50 745	-	-	50 745
Nota 3.8. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania	10 855			10 855
Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje		146 684	-	146 684
Nota 2.3. Zobowiązania wobec podwykonawców – wycena		244 048	-	244 048
Nota 6.9. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług		363 131	-	363 131
Nota 6.9. Pozostałe zobowiązania		112 870	-	112 870
Nota 3.2-3.5. Zadłużenie		165 019	48 876	213 895
Razem	1 447 960	1 031 752	48 876	2 528 588

Linia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	Aktywa ‎ wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania leasingowe	Razem istotne kategorie
2020
Nota 5.1.2 Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki	14 503	-	-	14 503
Aktywa finansowe - pozostałe	2 532	-	-	2 532
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje	37 031	-	-	37 031
Nota 6.5. Należności z tytułu dostaw i usług	367 389	-	-	367 389
Nota 6.5. Pozostałe należności	30 939	-	-	30 939
Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	179 106	-	-	179 106
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	315 537	-	-	315 537
Nota 3.8. Środki pieniężne na rachunkach VAT	30 753	-	-	30 753
Nota 2.2. Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje		140 361	-	140 361
Nota 2.3. Zobowiązania wobec podwykonawców – wycena		234 463	-	234 463
Nota 6.9. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług		183 233	-	183 233
Nota 6.9. Pozostałe zobowiązania		75 440	-	75 440
Nota 3.2-3.5. Zadłużenie		88 170	39 292	127 462
Razem	977 790	721 667	39 292	1 738 749

Kategorie instrumentów finansowych	Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania leasingowe	Razem ‎ istotne ‎ kategorie
2021	Wpływ na wynik finansowy
Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki	8 347	(9 024)	(382)	(1 059)
Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe	56	(430)	-	(374)
Nota 4.2. Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami	(15 187)	-	-	(15 187)
Razem	(6 784)	(9 454)	(382)	(16 620)

Kategorie instrumentów finansowych	Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Pozostałe zobowiązania	Razem ‎ istotne ‎ kategorie
2020	Wpływ na wynik finansowy
Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki	1 015	(7 286)	-	(6 271)
Nota 4.7. Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe	2 424	461	-	2 885
Nota 4.2. Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami	116	-	-	116
Razem	3 555	(6 825)	-	(3 270)

5.1.1. AKTYWA FINANSOWE

Grupa posiadała na 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r. następujące pozycje wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa finansowe:

	2021	2020
Nota 5.1.2. Udzielone pożyczki	38 852	14 503
Pozostałe	1 097	3 250
Razem	39 949	17 753
Długoterminowe	11 382	7 120
Krótkoterminowe	28 567	10 633

5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI

Pożyczkobiorca	Waluta pożyczki	Oprocentowanie	Termin spłaty	2021	2020
Lake Hill	PLN	12,00%	2021-06-25	-	10 602
Pflege Beteiligungs	EUR	4,00%	2022-01-31	3 995	3 870
Pracownicy	EUR	0 - 0,5%	2021-12-31	14 10
Avista Invest Sp. z o.o.	PLN	Wibor 3M + 5,3%	2021-06-30	-	21
Sanssouci Karpacz Sp. z o.o.	PLN	10,00%	2023-03-31	4 948	-
JV PABC Sp. z o.o.	PLN	3 M Euribor + 2,2% - 3,5%	2022-12-31	92	-
Goalscreen Holdings Limited	EUR	6,00%	2021-12-02	20 934	-
Farma Wiatrowa Szybowice Sp. z o.o.	PLN	8,00%	2021-12-02	2 269	-
FIRMA FRANKIEWICZ ENERGY	PLN	6,00%	2022-04-29	1 262	-
KWE	PLN	2,50%	2032-01-01	2 991	-
ELEKTROWNIA DEPVPL 22	PLN	0,00%	2025-06-25	1 200	-
AZURYT 6 INVESTMENTS	PLN	8,00%	2023-10-19	1 147	-
Razem, w tym:				38 852	14 503
Długoterminowe				10 286	3 870
Krótkoterminowe				28 566	10 633

Pożyczka pomiędzy ONDE SA i Goalscreen Holdings Limited na łączną kwotę 20 934 tys. złotych została rozliczona dnia 2 lutego 2022r. na mocy zawartej tego samego dnia Umowy sprzedaży udziałów, gdzie płatność za udziały została skompensowana z pożyczką. Z udzielonymi pożyczkami wiąże się ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe, które zostały opisane odpowiednio ‎ w Nocie 5.2. Udzielone pożyczki klasyfikowane są w Poziomie 1 modelu utraty wartości.# Udzielone pożyczki są zdaniem Spółki aktywami o wysokiej ocenie jakości kredytowej na potrzeby modelu ECL. Na podane dni bilansowe, wartość godziwa pożyczek nie była istotnie różna od wyceny w koszcie zamortyzowanym. Wartość godziwa pożyczek jest szacowana za pomocą modeli DCF w oparciu o przepływy pieniężne odzwierciedlające harmonogram spłat udzielonych pożyczek. Założono stopę dyskonta na poziomie WIBOR dla pożyczek w PLN ‎ oraz EURIBOR dla pożyczek w EUR na dany dzień powiększony o stały procent wyrażający premię za ryzyko. Pożyczki wyceniane w koszcie zamortyzowanym są klasyfikowane do drugiego poziomu hierarchii wartości godziwej. Pożyczki zaklasyfikowane są do Poziomu 1 modelu utraty wartości na wszystkie prezentowane dni bilansowe. Wszystkie udzielone pożyczki na poszczególne dni bilansowe uznane zostały za instrumenty o niskim ryzyku kredytowym, ‎ w związku z czym odpis na oczekiwane straty kredytowe ujęty w ciągu danego okresu ogranicza się do 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. Oczekiwaną stratę kredytową wyliczono na podstawie prawdopodobieństwa niewypełnienia zobowiązania, profilu spłat uzgodnionego w umowie pożyczki i oceny odzysków z zabezpieczenia. ‎ Na poszczególne dni bilansowe wysokość odpisu z tyt. utraty wartości oraz jego zmiany w prezentowanych okresach były nieistotne kwotowo stąd Grupa nie prezentuje ruchów na odpisie. Zwiększenie salda pożyczek w wyniku udzielenia nowych pożyczek nie przyczyniło się istotnie do zmiany wysokości odpisu z tyt. utraty wartości.

5.2. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Grupa w toku prowadzonej działalności narażona jest na następujące istotne rodzaje ryzyka finansowego: ryzyko rynkowe (w tym ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych), ryzyko kredytowe oraz ryzyko płynności. Za ustalenie zasad zarządzania powyższymi ryzykami oraz ich weryfikację odpowiada Zarząd ERBUD SA.

5.2.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE

W ramach podstawowej działalności operacyjnej Grupa nie zawiera kontraktów budowlanych, które są denominowane ‎ w EUR. W odniesieniu do należności i zobowiązań wynikających z zawartych umów na zakupy materiałów, z tytułu których nastąpią płatności w EUR oraz w odniesieniu do udzielonych pożyczek denominowanych w EUR Grupa ustaliła, ‎ że ryzyko jest nieistotne.

Ekspozycja na ryzyko walutowe ‎ (tys. PLN)

Wpływ na sprawozdanie z wyniku ‎ w tys. PLN

	zmiana kursu +10%	zmiana kursu -10%
Aktywa
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	4 337	(4 337)
Nota 6.6. Należności z tytułu dostaw i usług	3 160	(3 160)
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	314	(314)
Nota 5.1.2. Aktywa finansowe - udzielone pożyczki	2 493	(2 493)
Zobowiązania
Nota 3.3.-3.5. Zadłużenie	(638)	638
Nota 6.10. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	(1 064)	1 064
Nota 2.2. Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	(2)	2
Wpływ na aktywa i zobowiązania razem	8 600	(8 600)

Ekspozycja na ryzyko walutowe ‎ (tys. PLN)

Wpływ na sprawozdanie z wyniku ‎ w tys. PLN

	zmiana kursu +10%	zmiana kursu -10%
Aktywa
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	2 905	(2 905)
Nota 6.5. Należności z tytułu dostaw i usług	1 519	(1 519)
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	444	(444)
Zobowiązania
Nota 6.9. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	(1 573)	1 573
Nota 2.2. Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje	(3)	3
Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - pasywa	(114)	114
Wpływ na aktywa i zobowiązania razem	3 565	(3 565)

5.2.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH

Ryzyko stóp procentowych występuje głównie w związku z korzystaniem przez Grupę z zadłużenia, tj. kredytów bankowych i pożyczek (nota 3.3.) oraz leasingu (nota 3.5.). Ponadto Grupa lokuje wolne środki pieniężne częściowo w inwestycje o zmiennej stopie procentowej (lokaty) ‎ oraz udziela pożyczek w oparciu o zmienną stopę procentową. Aktywa i zobowiązania oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, narażają Grupę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych. Natomiast oprocentowane według stopy stałej (udzielane pożyczki – Nota 5.1.2.) naraża ERBUD na ryzyko zmiany wartości godziwej, niemniej jednak ze względu na fakt, iż Grupa nie wycenia tych pozycji do wartości godziwej, wpływ ten nie jest odzwierciedlany w sprawozdaniu finansowym. ERBUD monitoruje stopień narażenia na ryzyko stopy procentowej oraz dokonuje prognoz stóp procentowych. Analizę wrażliwości pozycji oprocentowanych zmienną stopą procentową na zmiany stopy procentowej zaprezentowano w poniższej tabeli.

	2021	2020
	Wartość bilansowa pozycji oprocentowana zmienną stopą procentową	Wpływ na sprawozdanie z wyniku +250 pb
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	163 575	4 089
Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki	5 040	126
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	66 960	(1 674)
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji	75 586	(1 890)
Zadłużenie z tytułu leasingu	36 822	(921)
Wpływ razem		(270)

W tabeli poniżej zaprezentowano pozycje oprocentowane stałą stopą procentową .

	2021	2020
	Wartość ‎bilansowa pozycji niepodlegająca ryzyku rynkowemu	Wartość bilansowa pozycji niepodlegająca ryzyku rynkowemu
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	210 490	243 955
Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki	33 812	14 482
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	23 059	-
Zadłużenie z tytułu leasingu	11 468	16 950
Suma	278 829	275 387

5.2.3. RYZYKO KREDYTOWE

Aktywami finansowymi Grupy, które są narażone na ryzyko kredytowe są głównie pozycje wymienione w tabeli poniżej.

	2021	2020
Nota 3.8. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	374 065	315 537
Nota 5.1.2. Aktywa finansowe – udzielone pożyczki	38 852	14 503
Nota 6.5. Należności z tytułu dostaw i usług	594 647	367 389
Nota 2.2. Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje	29 621	37 031
Nota 2.3. Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	302 138	179 106
Razem	1 339 323	913 566

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

ERBUD minimalizuje ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami poprzez dywersyfikację banków, z którymi zawierane są transakcje lokacyjne. Grupa współpracuje z instytucjami finansowymi o wysokiej wiarygodności, zgodnie z informacjami w tabeli poniżej. Na poszczególne dni sprawozdawcze występuje znaczna koncentracja ryzyka kredytowego – informacja o wielkości salda środków pieniężnych zgromadzonych w jednej instytucji finansowej przedstawiona jest poniżej. Podział salda środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wg ratingu kredytowego przedstawiono w tabeli poniżej. Rating AA-, A-, BBB+, BBB wg Euro Rating to poziom inwestycyjny . Rating BB+, jest poza poziomem inwestycyjnym nie mniej jednak kwota środków pieniężnych w tych instytucjach jest marginalna.

Według agencji ratingowej Euro Rating

	2021	2020
Banki o ratingu A-	19,0%	50,0%
Banki o ratingu BBB+	13,0%	45,0%
Banki o ratingu BBB	66,0%	5,0%
Banki o ratingu BB	2,00%	0,00%
Razem	100,0%	100,0%

Na 31 grudnia 2021 r. wartość aktywów pieniężnych i ich ekwiwalentów ulokowana w jednej instytucji finansowej stanowiła około 66% całego salda. Na 31 grudnia 2020 r. wartość aktywów pieniężnych i ich ekwiwalentów ulokowana w jednej instytucji finansowej stanowiła około 50% całego salda. Całe saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów na poszczególne dni bilansowe zaliczone jest do Stopnia 1 modelu utraty wartości (tj. salda, dla których ryzyko kredytowe nie wzrosło znacząco od początkowego ujęcia). Odpisy z tytułu utraty wartości środków pieniężnych i ekwiwalentów ustalono indywidualnie dla każdego salda dotyczącego danej instytucji finansowej. Do oceny ryzyka kredytowego użyto zewnętrzne ratingi banków oraz publicznie dostępne informacje dotyczące wskaźników niewypełnienia zobowiązania dla danego ratingu ustalone przez Euro Rating. Analiza wykazała, iż aktywa te mają niskie ryzyko kredytowe na dzień sprawozdawczy. Grupa skorzystała ‎ z uproszczenia dozwolonego przez standard i odpis z tytułu utraty wartości ustalono na podstawie 12-miesięcznych strat kredytowych. Kalkulacja odpisu wykazała nieistotną kwotę odpisu z tytułu utraty wartości.

Należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywa z tytułu kontraktów budowlanych

W celu ochrony przed ryzykiem kredytowym wynikającym z należności związanych z realizacją kontraktów budowlanych (tj. należności z tytułu dostaw i usług, należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych), w Grupie funkcjonuje polityka oceny i weryfikacji ryzyka kredytowego związanego ze wszystkimi kontraktami, zarówno na etapie przed ofertowym, jak i w trakcie realizacji. Każdy kontrahent przed podpisaniem umowy jest oceniany pod kątem możliwości wywiązania się ze zobowiązań finansowych. W przypadku negatywnej oceny zdolności płatniczych kontrahenta, przystąpienie do kontraktu jest uzależnione od ustanowienia adekwatnych zabezpieczeń finansowych lub majątkowych. Ponadto, w umowach z inwestorami zawierane są klauzule przewidujące prawo do wstrzymania realizacji robót, jeżeli występuje opóźnienie w przekazaniu należności za wykonane usługi. ‎ W miarę możliwości tworzy się również zapisy umowne warunkujące dokonywanie płatności podwykonawcom od wpływu środków od inwestora. W Grupie nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego związane z należnościami z tytułu dostaw i usług ‎ oraz należnościami z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych. Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności zaprezentowano w Nocie 6.6.

5.2.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI

W celu ograniczenia ryzyka utraty płynności, Grupa utrzymuje odpowiednią ilość środków pieniężnych oraz zbywalnych papierów wartościowych, a także zawiera umowy o linie kredytowe, które służą jako dodatkowe zabezpieczenie płynności.Do finansowania zakupów inwestycyjnych Grupa wykorzystuje środki własne lub długoterminowe umowy leasingu finansowego, zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów. Grupa stosuje politykę ograniczającą zaangażowanie kredytowe wobec poszczególnych instytucji finansowych ‎ oraz emitentów papierów dłużnych, które są nabywane w ramach lokowania okresowych nadwyżek środków pieniężnych. Zarządzanie płynnością wspomagane jest obowiązującym systemem raportowania prognoz płynności przez Grupę. Tabela poniżej przedstawia zobowiązania finansowe Grupy na dzień 31 grudnia 2021 r. według daty zapadalności ‎ na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności.

2021

	Poniżej 3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem przepływy niezdyskontowane	Wartości bilansowe
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	1 515	42 145	50 538	46 942	244 90 019	90 019
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji	-	586	75 000	-	75 586	75 000
Zadłużenie z tytułu leasingu	3 601	14 880	31 942	5 240	55 663	48 290
Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje	8 636	124 664	12 303	5 115	150 718	146 684
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	361	356	817	958	-	363 131
Razem	375	108 183	170 741	10 401	739 342	124 202

2020

	Poniżej 3 miesięcy	3-12 miesięcy	1-5 lat	Powyżej 5 lat	Razem przepływy niezdyskontowane	Wartości bilansowe
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek	5 527	18 722	12 170	-	36 419	36 170
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji	-	54	195	-	54 195	52 000
Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego	1 053	14 682	20 877	7 205	43 817	39 292
Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje	6 772	118 258	13 691	2 521	141 242	140 361
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	148	287	110 386	-	-	258 673
Razem	161 639	316 243	46 738	9 726	534 346	496

6. NOTY POZOSTAŁE

6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Najistotniejsze pozycje rzeczowych aktywów trwałych stanowią grunty, budynki i budowle. Znacząca pozycją są również środki trwałe w budowie. Poza tym Grupa posiada również urządzenia techniczne ‎i maszyny. Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się w cenie nabycia/kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie ‎ oraz wszelkie odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Grupa w przypadku zidentyfikowania przesłanek do możliwości wystąpienia rzeczowych aktywów trwałych przeprowadza test na utratę wartości w oparciu ‎ o oszacowanie wartości odzyskiwalnej danego aktywa trwałego. Wartość odzyskiwalna jest określana jako wyższa ‎ z dwóch: wartość, jaka jest możliwa do uzyskania przy sprzedaży danego aktywa trwałego pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa kalkulowana w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne, które zostaną wypracowane przez dane aktywo trwałe lub zespół aktywów. W wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych Grupa ujmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. Do wartości początkowej zalicza się również koszt części zamiennych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania, tj. Spółka z Grupy ERBUD oczekuje, że części zamienne będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż jeden rok i jest możliwe ich przypisanie do konkretnej pozycji rzeczowych aktywów trwałych. Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, ujmowane są w wyniku finansowym w momencie poniesienia. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji wartości końcowej, okresu użytkowania oraz metody amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych. Weryfikacje przeprowadzone na 31 grudnia 2021 ‎oraz 31 grudnia 2020 nie skutkowały zmianą pozostałych szacowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji czy wartości końcowych środków trwałych. Stawki amortyzacji wynoszą według poszczególnych klas środków trwałych (w tym również prawa do użytkowania aktywów należących do danej kategorii):

Budynki i budowle – 2% - 4,5%
Urządzenia techniczne i maszyny – 6% - 30%
Środki transportu – 12,5% - 20%
Pozostałe – 10% - 33%
Grunty nie podlegają amortyzacji.

Prawa do użytkowania aktywów są amortyzowane przez okres odzwierciedlający czas, na jaki zawarto umowy. ‎ Dla posiadanych przez Grupę środków trwałych w leasingu, stawki amortyzacji są zbieżne ze stawkami amortyzacji dla własnych aktywów należących do tej samej kategorii, gdyż okres leasingu odpowiada okresowi ekonomicznej użyteczności danego aktywa (uwzględniając opcje przedłużenia) lub umowa zawiera opcję nabycia składnika aktywów i jest rozsądnie pewne iż Grupa z tej opcji skorzysta. Środki trwałe w budowie wycenia się w wysokości poniesionych kosztów bezpośrednio związanych z nabyciem ‎ lub wytworzeniem, w tym kosztów finansowania, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe ‎ w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy. ‎

Polityka rachunkowości dotycząca leasingu stosowana od 1 stycznia 2019 roku:

Leasingi ujmowane są jako aktywa z tytułu prawa do użytkowania i zobowiązania do zapłaty za te prawa w dniu, w którym leasingowane aktywa dostępne są do użytkowania przez Grupę. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania zaprezentowano w nocie 6.1. W dacie rozpoczęcia leasingu, zobowiązania leasingowe wyceniane są w kwocie równej bieżącej wartości następujących płatności leasingowych za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów w okresie leasingu:

stałe płatności (w tym zasadniczo stałe płatności), pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe;
zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki;
kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej;
cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji;
kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.

Opłaty leasingowe są dyskontowane przy użyciu stopy procentowej leasingu, jeśli stopę tę można z łatwością ustalić, lub krańcowej stopy oprocentowania długu leasingobiorcy. Każda opłata leasingowa jest alokowana pomiędzy zobowiązanie a koszt finansowy. Po początkowym ujęciu, zobowiązania leasingowe są wyceniane przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Wartości bilansowe zobowiązań są aktualizowane w celu odzwierciedlenia zmiany w zakresie szacunku okresu leasingu, opcji wykupu, zmiany w opłatach leasingowych i gwarantowanej wartości końcowej oraz modyfikacji umowy leasingu. Okres leasingu to nieodwoływalny okres leasingu; okresy objęte opcją przedłużenia i wcześniejszego zakończenia leasingu są uwzględnione w okresie leasingu, jeśli istnieje rozsądna pewność, że leasing będzie przedłużony lub umowa nie zostanie wcześniej zakończona.

Na 31 grudnia Grupa posiadała następujące grupy rzeczowych aktywów trwałych z uwzględnieniem prawa do użytkowania aktywów:

	2021	2020
Grupa rzeczowych aktywów trwałych	Wartość brutto	Umorzenie ‎i odpisy aktualizujące
Grunty (w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu)	28 928	1 189
w tym leasing	4 795	709
Budynki i budowle	97 639	46 551
w tym leasing	23 120	16 614
Urządzenia techniczne i maszyny	58 901	44 158
w tym leasing	11 471	5 087
Środki transportu	72 444	39 633
w tym leasing	35 602	12 703
Inne środki trwałe	18 909	11 897
w tym leasing	85	20
Środki trwałe w budowie	23 194	-
Pozostałe	11 354	9
Razem	311 369	143 437

Grupa zawarła umowy leasingu na okres od 3 do 5 lat. Umowy leasingu obejmują głównie środki transportu oraz najmy biur, magazynów i prawa wieczystego użytkowania gruntów. Umowy te zawierają w większości (za wyjątkiem prawa wieczystego użytkowania gruntów) opcję przedłużenia po zakończeniu okresu podstawowego. Dodatkowo zawarte umowy leasingu środków transportu dają Grupie prawo odkupienia przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy. Zadłużenie z tytułu leasingu opisano w Nocie 3.5.

	Grunty ‎ w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu	Budynki ‎ i budowle	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Inne środki trwałe	Środki trwałe ‎ w budowie	Wartości niematerialne ‎ i prawne	Razem
Wartość netto na 1 stycznia 2020 r.	13 717	33 800	17 864	24 072	3 774	5 713	6 167	105 107
Zwiększenia:
Zakup	-	583	1 928	2 468	2 345	3 355	2 736	13 415
Leasing	-	-	135	9 191	85	-	-	9 411
Przyjęcie środków trwałych	-	-	-	-	-	(991)	1 453	462
Pozostałe, w tym korekty reklasyfikacyjne	-	1 386	(35)	-	259	(4 511)	2 900	(1)
Zmniejszenia:
Amortyzacja	230	6 583	5 090	8 012	1 705	-	1 321	22 941
Sprzedaż oraz likwidacja	-	-	(12)	1 390	6	1 205	50	2 639
Przemieszczenia wewnętrzne	-	2	(445)	386	(177)	480	258	504
Pozostałe	-	(1)	(76)	-	77	-	-	-
Różnice kursowe z przeliczenia	67	587	264	297	61	382	1 844	-
Wartość netto na 31 grudnia 2020 r.	13 554	29 772	15 361	26 367	5 149	1 942	12 009	104 154
Wartość netto na 1 stycznia 2021 r.	13 554	29 772	15 361	26 367	5 149	1 942	12 009	104 154
Zwiększenia:
Zakup	13 836	24 569	3 426	2 751	14 115	25 602	312	84 611
Leasing	-	-	1 331	13 894	-	-	-	15 225
Przyjęcie środków trwałych	566	4 066	959	1 232	1 121	-	36	7 980
Pozostałe, w tym korekty reklasyfikacyjne	-	1 113	19	151	(168)	(4 346)	(1 013)	(4 244)
Zmniejszenia:
Amortyzacja	215	8 409	6 288	9 473	1 844	-	1 420	27 649
Sprzedaż oraz likwidacja	-	-	69	2 107	11	-	8	2 195
Przemieszczenia wewnętrzne	-	-	-	-	8	(8)	-	-
Pozostałe	-	-	-	(7)	-	-	-	(7)
Różnice kursowe z przeliczenia	(2)	(23)	4	(11)	(5)	4	(17)	(50)
Wartość netto na 31 grudnia 2021 r.	27 739	51 088	14 743	32 811	18 357	23 194	9 907	177 839

Największe zmiany w środkach trwałych dotyczą faktu, że Spółka Erbud S.A.w dniu 31.03.2021 r. podpisała Akt Notarialny (Repertorium A numer 3521/2021), zgodnie z którym nabyła prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę numer 1/61 o powierzchni 5,2018 ha oraz 1/62 o powierzchni 9,9643 ha, położonej w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie toruńskim, gminie Łysomice, miejscowości Ostaszewo. Wartość nabytego gruntu w księgach Erbud S.A. wynosi - 13 826 tys. zł. Na gruntach, oznaczonych jako tereny przemysłowe usytuowana jest zabudowa z trzema jednokondygnacyjnymi budynkami: - hala produkcyjno-magazynowa, dwa murowane budynki – portiernie oraz parking, plac manewrowy, droga asfaltowa. Wartość tych zabudowań w księgach Erbud S.A. wynosi – 25 535 tys. zł. Znaczny wzrost środków trwałych w budowie, szczególnie związany jest ze spółką MOD21. Spółka rozpoczęła w roku 2021 rozbudowę istniejącej hali produkcyjnej oraz budowę nowej hali. Na kwotę 21 310 tys. składa się budowa hali, instalacji, dróg, parkingów, linia produkcyjna Weinmann. Budowa tych środków ma zostać zakończona w roku 2022. Spółka MOD21 w roku 2021 poniosła również wydatki na środki trwałe w kwocie 11 336 tys. zł.

Amortyzacja

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Koszty ogólnego zarządu	13 119	10 781
Koszty wytworzenia sprzedanych produktów i usług	14 530	12 160
Razem	27 649	22 941

Prawo do użytkowania aktywów w leasingu, zobowiązania leasingowe

Przyjęto następujące uproszczenia dozwolone przez MSSF16:
* nie aktywuje się umów leasingowych w odniesieniu do aktywów niskocennych (poniżej 15 tys. zł),
* pomija się umowy, które ulegną rozwiązaniu w ciągu bieżącego roku,

Grupa nie zawierała w trakcie okresów, którego dotyczą sprawozdania umów leasingu na okres krótszy niż 12 m-cy. Zawierane umowy leasingu nie posiadały elementu zmiennego wynagrodzenia dla leasingodawcy. Opłaty związane z wszystkimi leasingami krótkoterminowymi i leasingami niskocennych aktywów są ujmowane liniowo jako koszt w wyniku finansowym. Na moment pierwszego zastosowania standardu, dla wszystkich leasingów, za wyjątkiem leasingów krótkoterminowych i leasingów niskocennych aktywów, wcześniej sklasyfikowanych jako leasing operacyjny:

Dane dotyczące zastosowania MSSF 16 zaprezentowano w poniższych tabelach:

	GRUNTY	BUDYNKI I BUDOWLE	URZĄDZENIA TECHNICZNE I MASZYNY	ŚRODKI TRANSPORTU	POZOSTAŁE ŚRODKI TRWAŁE	RAZEM
Wartość netto na dzień 01.01.2020	4 466	17 542	9 219	17 558	-	48 785
Zwiększenie z tytułu przyjęcia w leasing	-	-	135	9 191	85	9 411
Zwiększenie z tytułu nakładów na rzeczowe aktywa trwałe w budowie oraz zaliczek na rzeczowe aktywa trwałe	-	-	26	-	-	26
Zmniejszenie wynikające z przekwalifikowania - z prawa do użytkowania aktywów w leasingu na rzeczowe aktywa trwałe	-	-	(9)	(3 054)	-	(3 063)
Amortyzacja	(190)	(5 628)	(2 170)	(6 449)	(3)	(14 440)
Różnice kursowe z przeliczenia	-	158	-	-	-	158
wartość netto na dzień 31.12.2020	4 276	12 072	7 201	17 246	82	40 877
Wartość netto na dzień 01.01.2021	4 276	12 072	7 201	17 246	82	40 877
Zwiększenie z tytułu przyjęcia w leasing	-	-	1 331	15 186	-	16 517
Zwiększenie z tytułu nakładów na rzeczowe aktywa trwałe w budowie oraz zaliczek na rzeczowe aktywa trwałe	-	-	-	(929)	-	(929)
Zmniejszenie wynikające z przekwalifikowania - z prawa do użytkowania aktywów w leasingu na rzeczowe aktywa trwałe	-	(10)	(179)	(2 085)	-	(2 274)
Amortyzacja	(190)	(5 556)	(1 937)	(5 823)	(17)	(13 523)
Zmniejszenie dotychczasowego umorzenia wynikające z przekwalifikowania - z prawa do użytkowania aktywów w leasingu na rzeczowe aktywa trwałe	-	-	(32)	(696)	-	(728)
wartość netto na dzień 31.12.2021	4 086	6 506	6 384	22 899	65	39 940

6.1.1. KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH

Na dzień 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r. Grupa nie posiadała umownych zobowiązań związanych z umowami zakupu aktywów trwałych oraz zawartych umów leasingu co do których okres leasingu jeszcze się nie rozpoczął i nie zostały wykazane w zobowiązaniach leasingowych w tym zakresie.

6.2. WARTOŚĆ FIRMY

Wartość firmy powstaje w wyniku rozliczenia nabycia przedsięwzięć metodą nabycia – szczegóły opisano poniżej. Zasady rachunkowości dotyczące utraty wartości firmy opisano w nocie 6.4.

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Wartość firmy na początek okresu	40 667	40 130
Zwiększenia	630	-
Różnice kursowe z przeliczenia	(57)	537
Wartość firmy na koniec okresu	41 240	40 667

W tym z tytułu nabycia:
* ONDE S.A. 18 274 18 274
* Erbud Holding GmbH 17 642 17 699
* Pozostałe 5 324 4 694

6.3. WARTOŚĆ GODZIWA PRZEJĘĆ

IDE PROJEKT Sp. z o.o.

	Wartość godziwa
Wartości niematerialne	5
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	531
Należności	73
Rozliczenia międzyokresowe	11
Aktywa (A)	620
Zobowiązania i rozliczenia międzyokresowe	176
Zobowiązania (B)	176
Wartość godziwa aktywów netto (A-B)	444
Cena nabycia (zapłacona gotówką) (D)	500
Razem cena nabycia	500
Zysk na okazjonalnym nabyciu	56
WARTOŚĆ FIRMY	56

Satchwell Polska Toruń Sp. z o.o.

	Wartość godziwa
Rzeczowe aktywa trwałe	2 260
Wartości niematerialne	4
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	3 330
Zapasy	236
Należności	1 808
Rozliczenia międzyokresowe	55
Aktywa na odroczony podatek	49
Aktywa (A)	7 742
Zobowiązania i rozliczenia międzyokresowe	2 877
Rezerwy	489
Zobowiązania (B)	3 366
Wartość godziwa aktywów netto (A-B)	4 376
Cena nabycia (zapłacona gotówką) (D)	4 950
Razem cena nabycia	4 950
Zysk na okazjonalnym nabyciu	574
WARTOŚĆ FIRMY	574

IKR

	Wartość godziwa
Rzeczowe aktywa trwałe	5 564
Wartości niematerialne	23
Zapasy	34
Należności	35 451
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa	33 806
Aktywa (A)	74 878
Zobowiązania i rozliczenia międzyokresowe	32 850
Rezerwy	12 498
Zobowiązania (B)	45 348
Wartość godziwa aktywów netto (A-B)	29 530
Cena nabycia (zapłacona gotówką) (D)	28 467
Razem cena nabycia	28 467
Zysk na okazjonalnym nabyciu	(1 063)

Spółka została nabyta dla poszerzenia oferty oraz obszaru działalności Grupy. Wymagała dofinansowania, a portfel kontraktów realizowanych przez Spółkę cechował się niską marżą, co skutkowało rozpoznaniem zysku na okazjonalnym nabyciu. Zysk na okazjonalnym nabyciu został rozpoznany w skonsolidowanym sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w linii pozostałe przychody operacyjne. Koszty związane z transakcją wyniosły 3.115 tys. zł. W ramach transakcji nie przejęto żadnych zobowiązań i aktywów warunkowych. Poniżej przestawione są przychody oraz wynik netto, jaki wygenerowała Spółka od dnia transakcji, a ile przez cały rok.

	06-12.2021	01-12.2021
Przychody netto i zrównane z nimi	152 350	225 891
Zysk netto	6 812	7 211

6.4. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH

Grupa przeprowadza testy na utratę wartości aktywów trwałych jeżeli zachodzą przesłanki utraty wartości oraz dodatkowo co najmniej raz w roku dla wartości firmy. Wartość odzyskiwaną ustala się na najniższym możliwym poziomie, tj. dla pojedynczego składnika aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do której dany składnik aktywów należy.

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych

Na każdy dzień bilansowy ocenia się, czy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości składnika bądź grupy rzeczowych aktywów trwałych. Jeśli przesłanki takie istnieją, ustala się szacowaną możliwą do odzyskania wartość składnika (wartość odzyskiwalną) i dokonuje odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w kwocie równej różnicy między wartością możliwą do odzyskania i wartością bilansową. Wartość odzyskiwalna to wyższa z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży oraz wartości użytkowej. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w rachunku zysków i strat. Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia również czy występują przesłanki wskazujące na to, że ujęty w poprzednich okresach odpis aktualizujący z tytułu trwałej utraty wartości powinien być zmniejszony lub całkowicie odwrócony.

Utrata wartości firmy

Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości przynajmniej raz w roku. Ewentualna utrata wartości rozpoznawana jest od razu jako pomniejszenie wartości firmy i odnoszona w rachunek wyników, dodatkowo nie podlega odwróceniu w kolejnych okresach sprawozdawczych. W celu przeprowadzenia testu pod kątem możliwej utraty wartości, wartość firmy alokowana jest do ośrodków wypracowujących środki pieniężne. W przypadku zbycia działalności wchodzącej w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została przypisana wartość firmy, odnosząca się do zbytej działalności wartość firmy uwzględnia się w wartości bilansowej przy ustalaniu zysku lub straty z tytułu zbycia.

Utrata wartości firmy

Wartość firmy przyporządkowuje się do ośrodków Grupy wypracowujących środki pieniężne.

Dla wartości firmy powstałej przy nabyciu akcji ONDE S.A. (dawniej Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo-Inżynieryjnego SA.) przez Erbud SA przyjmuje się, że ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest całość segmentu inżynieryjno-drogowego dotycząca Spółki ONDE S.A. W przypadku ONDE SA wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne ustala się na podstawie wyceny akcji ONDE SA na GPW w Warszawie.
Dla wartości firmy powstałej przy nabyciu Grupy Erbud Holding przez Erbud SA przyjmuje się, że ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest całość segmentu przemysłu za granicą dotycząca Grupy Erbud Holding. Wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne ustala się na podstawie wartości użytkowej ośrodka, oszacowanej na podstawie modelu zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Wyliczenia te wykorzystują projekcje przepływów pieniężnych w okresie trzyletnim. Przepływy pieniężne wykraczające poza okres trzyletni oszacowano na stałym poziomie. Stopa wzrostu nie przewyższa długoterminowej przeciętnej stopy wzrostu dla branży przemysłu zagranica, w której funkcjonuje ośrodek wypracowujący środki pieniężne.## 6.5. ZAPASY

W ramach poszczególnych grup zapasów ujmowane są głównie następujące pozycje:
* Materiały: elementy składowane w miejscach magazynowania przeznaczone do wykorzystania w procesach produkcyjnych, zwłaszcza do zużycia w działalności budowlanej;
* Produkcja w toku
* Produkty gotowe: głównym produktem jest masa bitumiczna wykorzystywana w procesach produkcyjnych oraz przeznaczona na sprzedaż

Materiały wycenia się w cenie nabycia, a ich rozchód przy zastosowaniu metody „pierwsze weszło-pierwsze wyszło”. Produkcję w toku oraz wyroby gotowe wycenia się w wysokości kosztu bezpośrednich materiałów i robocizny, wraz z odpowiednim narzutem pośrednich kosztów produkcji ustalonym przy założeniu normalnego wykorzystania mocy produkcyjnych, z wyłączeniem kosztów finansowania zewnętrznego. Na dzień bilansowy zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i ceny sprzedaży netto.

Do materiałów Grupa zalicza składowane na terenach budów składniki zapasów o ogólnym przeznaczeniu, niskim stopniu przetworzenia, które mogą w prosty sposób oraz bez ponoszenia istotnych kosztów zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane (w przypadku, gdy okażą się niepotrzebne do realizacji danego kontraktu). Składnikami zapasów nie są natomiast elementy składowane na terenach budów o przeznaczeniu specyficznym dla danej budowy lub przetworzone we własnym zakresie lub przez podwykonawcę, takie co do których nie jest pewne, iż w prosty sposób mogą zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane. Takie pozycje odnoszone są bezpośrednio w koszt kontraktu i włączane są w tym samym do wyceny kontraktu według stopnia zaawansowania (szczegóły opisano w nocie 2.1.).

	2021	2020
Materiały	26 284	24 046
Produkcja w toku	54	1 718
Produkty gotowe	250	316
Towary	1 709	-
Projekty PV w toku	39 501	-
Wartość brutto zapasów	67 798	26 080
Odpisy aktualizujące wartość zapasów	352	352
Wartość netto zapasów	67 446	25 728

6.6. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE

Do należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałych Grupa ERBUD zalicza przede wszystkim należności z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych (głównie z tytułu wystawionych faktur wynikających z realizacji przez Grupę kontraktów budowlanych) oraz należności budżetowe, w tym należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz z tytułu podatku od towarów i usług.

Należności z tytułu dostaw i usług, których termin zapadalności wynosi zazwyczaj od 30 do 180 dni, ujmowane są w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych. Należności z tytułu dostaw i usług utrzymywane są w celu ściągnięcia oraz spełniają test SPPI w związku z tym na dzień bilansowy pozycje te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego.

MSSF 9 wymaga oszacowania oczekiwanej straty dla aktywów finansowych, niezależnie od tego, czy wystąpiły, czy też nie, przesłanki na utratę wartości. W przypadku należności handlowych, Grupa stosuje podejście uproszczone i wycenia odpisy z tytułu utraty wartości w wysokości strat kredytowych oczekiwanych w całym okresie życia należności od momentu początkowego ujęcia należności.

Dla należności handlowych, które w oparciu o przeprowadzoną analizę portfelową zostały ocenione jako należności, które nie utraciły wartości, oszacowanie ewentualnych odpisów aktualizacyjnych jest oparte na wykorzystaniu matrycy odpisów, w której odpisy oblicza się dla należności handlowych zaliczonych do różnych przedziałów wiekowych (okresów przeterminowania), przy zastosowaniu współczynnika niewypełnienia zobowiązania. Współczynnik niewypełnienia zobowiązania ustala się w oparciu o dane historyczne (wyliczone na bazie ostatnich 5 lat) skorygowane o wpływ przyszłych czynników.

W analogiczny sposób Grupa kalkuluje odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla należności z tytułu kaucji oraz aktywów z tytułu kontraktów budowlanych; salda w odniesieniu do których termin płatności nie upłynął zaliczane są do przedziału „nieprzeterminowane” w matrycy odpisów a odpis liczony jest przy uwzględnieniu współczynnika nieściągalności dla należności nieprzeterminowanych.

Dla należności handlowych, dla których istnieją przesłanki do utraty wartości (np. należności sporne), utworzono specyficzne dodatkowe odpisy w zależności od indywidualnej oceny ich odzyskiwalności. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny (dotyczy należności z tytułu kaucji), wartość należności jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowe brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie należności w związku z upływem czasu jest ujmowane jako przychody finansowe.

	2021			2020
	Wartość brutto	Odpis	Wartość netto	Wartość brutto	Odpis	Wartość netto
Należności z tytułu dostaw i usług	640 580	45 933	594 647	403 531	36 142	367 389
Należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych	3 207	-	3 207	355	-	355
Pozostałe należności budżetowe	23 037	-	23 037	11 565	-	11 565
Pozostałe należności	32 002	1 210	30 792	20 229	1 210	19 019
Razem	698 826	47 143	651 683	435 680	37 352	398 328

Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności z tytułu dostaw i usług zaprezentowano w tabeli poniżej.

	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021	Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2020
Odpisy aktualizujące na początek okresu	37 352	39 491
Utworzenie/(odwrócenie) odpisów indywidualnych	11 031	4 432
Utworzenie/(odwrócenie) odpisów wg matrycy odpisów	651	(1 291)
Odwrócenie odpisów indywidualnych	(49)	(2 500)
Wykorzystanie odpisów indywidualnych	(2 019)	(3 645)
Pozostałe	156	671
Różnice kursowe z przeliczenia	21 194	-
Odpisy aktualizujące na koniec okresu, w tym	47 143	37 352
Odpis wyliczony na bazie matrycy	3 862	3 211
Odpis indywidualny	43 281	34 141

	2021	2020
Należności nieprzeterminowane	466 892	285 787
Należności przeterminowane	127 755	81 602
Do 1 miesiąca	33 929	24 426
1-3 miesięcy	15 534	9 923
3-6 miesięcy	2 741	863
6 miesięcy - 1 rok	20 463	2 530
Powyżej 1 roku	55 088	43 860
Razem należności z tytułu dostaw i usług netto	594 647	367 389

Na należności sporne zostały utworzone odpisy aktualizujące w oparciu o oszacowane zdyskontowane przepływy pieniężne. Grupa narażona jest na ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe wynikające z należności z tytułu dostaw i usług. Nie występuje jednakże koncentracja ryzyka kredytowego dotyczącego należności z tytułu dostaw i usług, gdyż Grupa posiada dużą liczbę klientów krajowych. Wszystkie należności za wyjątkiem tych objętych odpisem indywidualnym, są przez Grupę oceniane jako należności o najwyższym wewnętrznym ratingu kredytowym. Dla wszystkich należności za wyjątkiem tych objętych odpisem indywidualnym z tytułu utraty wartości, Grupa szacuje odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym.

6.7. POZOSTAŁE AKTYWA

Pozycja Ubezpieczenia to przedpłaty dokonywane przez Grupę z tytułu umów ubezpieczeń dotyczących przyszłych okresów sprawozdawczych. Ujmowane są one w ramach rachunku wyników stosownie do upływu czasu. W pozycji Przedpłaty Grupa ujmuje kwoty uiszczone na poczet zawartych umów przedwstępnych nabycia udziałów w Spółkach niespełniające definicji derywatów zgodnie z MSSF 9.

	2021	2020
Przedpłaty	6 738	-
Ubezpieczenia	6 767	4 292
Pozostałe	380	736
Razem	13 885	5 028

6.8. REZERWY

Rezerwy obejmują głównie rezerwy na naprawy gwarancyjne, rezerwy na świadczenia pracownicze i świadczenia po okresie zatrudnienia oraz rezerwy na sprawy sądowe i sporne.

Rezerwy na naprawy gwarancyjne

Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych wynikają z udzielania przez Grupę gwarancji na świadczone usługi budowlane. Rezerwę tworzy się w wysokości ustalonej wskaźnikiem procentowym będącym ilorazem historycznie poniesionych kosztów na naprawy gwarancyjne oraz historycznie ujętych przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Koszty rezerwy na naprawy gwarancyjne ujmuje się w kosztach sprzedanych usług.

W przypadku usług innych niż usługi budowlane, głównie usług serwisowych rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych tworzy się na podstawie danych historycznych oraz wiarygodnego szacunku kwoty obowiązku z tego tytułu.

Założenia zastosowane do obliczenia rezerwy na naprawy gwarancyjne na 31 grudnia 2021 r. zostały oparte na ewidencji napraw gwarancyjnych w latach 2017-2021 i odpowiednio na 31 grudnia 2020 r. – 2016 – 2020.# Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia

Do grupy tej zalicza się rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe, do wypłaty których Grupa zobowiązana jest zgodnie z przepisami prawa oraz regulaminem wynagradzania. Wysokość rezerwy ustalana jest w wartości bieżącej przy zastosowaniu technik aktuarialnych, wymagających przyjęcia pewnych założeń. Założenia niezbędne do wyceny obejmują wysokość stop dyskontowych, prognozowanych stóp zwrotu z aktywów oraz prognozowanych podwyżek wynagrodzeń. Ze względu na złożoność wyceny, przyjęte założenia, a także swój długoterminowy charakter, zobowiązania z tytułu wyżej wymienionych świadczeń są bardzo wrażliwe na zmiany założeń. Wszystkie powyższe założenia są weryfikowane oraz zaktualizowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego.

Rezerwy na sprawy sądowe i sporne

Szczegółowej analizy potencjalnych ryzyk związanych z prowadzonymi sprawami sądowymi, podejmowania decyzji o konieczności ujęcia skutków tych postępowań w sprawozdaniu finansowym Grupy oraz wysokości rezerwy dokonują departamenty prawne oraz Zarząd.

Rezerwy w podziale na grupy zaprezentowane zostały w poniższej tabeli:

	Rezerwy na naprawy gwarancyjne	Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia	Rezerwy na sprawy sądowe ‎ i odszkodowania	Inne	Razem
Stan na 01.01.2020	23 467	15 470	1 512	4 494	44 943
Zwiększenie	3 891	287	895	4 445	9 518
Rozwiązanie	365	-	-	480	845
Zwiększenie z tytułu przejęcia	-	-	-	341	341
Wykorzystanie	808	35	-	1 729	2 572
Różnice kursowe z przeliczenia	231	-	28	194	453
Stan na 31.12.2020	26 416	15 722	2 435	7 265	51 838
krótkoterminowe	19 186	558	2 319	6 987	29 050
długoterminowe	7 230	15 164	116	278	22 788
Stan na 01.01.2021	26 416	15 722	2 435	7 265	51 838
Zwiększenie	5 551	5 530	36	6 898	18 015
Rozwiązanie	950	6 863	916	5 220	13 949
Zwiększenie z tytułu przejęcia	-	4 355	-	154	4 509
Wykorzystanie	-	2 510	-	575	3 085
Różnice kursowe z przeliczenia	(11)	(54)	(7)	(24)	(96)
Stan na 31.12.2021	31 006	16 180	1 548	8 498	57 232
krótkoterminowe	21 326	101	1 396	8 024	30 847
długoterminowe	9 680	16 079	152	474	26 385

6.9. SPRAWY SPORNE

Zarówno w sprawach gdzie Emitent jest powodem (sprawy o należności) jak i w sprawach gdzie Emitent jest pozwanym (sprawy o zobowiązania) stanowisko Emitenta oraz doradców prawnych Emitenta świadczy, iż sprawy zostaną rozwiązane na korzyść Emitenta.

Istotne postępowania, których na dzień sporządzenia Sprawozdania ERBUD S.A jest stroną, dotyczące zobowiązań ‎ albo wierzytelności emitenta lub jednostki od niego zależnej (z określeniem przedmiotu postępowania, wartości przedmiotu sporu, daty wszczęcia postępowania oraz stanowiska Emitenta)

6.9.1. Istotne postępowania, w których Emitent jest powodem

6.9.1.1. Pozwany: Bank Millennium S.A. w Warszawie

Data złożenia pozwu: 22 grudnia 2010 r.
Wartość przedmiotu sporu: 71 065 496 zł

W 2008 r. Bank Millennium S.A. doradził ERBUD S.A. zawarcie transakcji opcji walutowych na zabezpieczenie przed ryzykiem kursowym w zakresie kontraktów denominowanych w euro realizowanych przez Emitenta. Propozycja Banku wynikała ze zgłoszonej przez Emitenta potrzeby uzyskania zabezpieczenia adekwatnego do jego sytuacji. Zdaniem Spółki produkt nie był optymalnie dopasowany do potrzeb ERBUD S.A.. W czwartym kwartale 2008 r. w wyniku drastycznej przeceny złotego na parze PLN/EUR Bank Millennium S.A. poinformował Emitenta o negatywnej wycenie posiadanej w tym czasie ekspozycji. Jednocześnie powstał spór co do treści transakcji opcji walutowych, przede wszystkim w zakresie wyłączania struktur opcyjnych. Podczas wielokrotnych rozmów Emitent przedstawił swoje stanowisko Bankowi, który zażądał realizacji transakcji z podjęciem działań zmierzających do przymusowej realizacji roszczeń. W celu ograniczenia wysokości potencjalnej szkody, sporne transakcje zostały zrestrukturyzowane, a Bank został poinformowany o podjęciu ‎ w przyszłości działań prawnych zmierzających do naprawienia szkody wynikającej z zawartych transakcji opcji walutowych. Szczegóły restrukturyzacji Emitent przedstawił w RP 43/2008 w dniu 21 listopada 2008 r. ‎ oraz w sprawozdaniach finansowych za rok 2008. Emitent nigdy nie zgodził się ze stanowiskiem Banku Millennium S.A. ‎ i w związku z powyższym, wezwał dwukrotnie Bank do zapłaty kwoty 71 065 496 zł, na którą składają się kwoty pobrane przez Bank z rachunku bankowego Emitenta, utracone korzyści oraz koszty doradców prawnych i finansowych. ‎ W związku z powyższym, Emitent zdecydował się na wytoczenie powództwa o zapłatę zmierzającego do wyrównania szkody. Sprawa toczyła się nieprzerwanie od roku 2016 i w dniu 24 listopada 2021 r., Sąd Apelacyjny w Warszawie uwzględnił ‎ w części apelację Spółki zasądzając od Banku na rzecz Spółki kwotę 51 383 600 PLN wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 grudnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 do dnia zapłaty. Koszty procesu obciążają Spółkę w 29%, a Bank w 71%. Wyrok jest prawomocny. Bank Millennium S.A. w dniu 2 grudnia 2021 r. złożył wniosek o wstrzymanie zapłaty na rzecz ERBUD S.A. kwoty ‎ 102 733 906,25 zł. Wstrzymanie nastąpi do czasu upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w razie jej wniesienia, do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego. Sąd Apelacyjny Warszawie Wydział VII Gospodarczy i Własności Intelektualnej przychylił się do wniosku Banku Millennium i wstrzymał zapłatę zasądzonej kwoty zgodnie z wnioskiem Banku Millennium. Decyzja sądu jest niezaskarżalna. Nie wstrzymuje to naliczania odsetek od należności głównej tj. od kwoty: 51 383 600 zł. Do dnia publikacji niniejszego sprawozdania Sąd Apelacyjny nie przedłożył stronom pisemnego uzasadnienia wyroku. ‎ W związku z powyższym Bank Millennium nie mógł złożyć wniosku o kasację.

6.9.1.2. Pozwany: DSH – Dopravni Stavby, a.s., Brno w Czechach

Data złożenia pozwu: 14 lutego 2013 r.
Wartość przedmiotu sporu: 26 923 644,16 zł

Aktualny stan sprawy: 27 maja 2014 r. ERBUD S.A. rozszerzył powództwo o kwotę 22 925 604,52 zł o zwrot kosztów wykonawstwa zastępczego. Pozwany pismem z 27 kwietnia 2014 r. a doręczonym 1 lipca 2014 r. wniósł pozew wzajemny na kwotę 5 651 633 zł.. 6 listopada 2015 r. odbyła się rozprawa. Strony zgodnie wnosiły o zniesienie rozprawy celem kontynuowania rozmów ugodowych. Rozmowy ugodowe zakończyły się bez rezultatu. Przesłuchani zostali wszyscy świadkowie wnioskowani przez Strony. Sąd na zgodny wniosek Stron wyznaczył 30 dniowy termin na sprecyzowanie tezy dowodowej dla biegłego oraz przedstawienie szczegółowych pytań do opinii. W dniu 17 sierpnia spółka CEMEX zgłosiła swoje przystąpienie po stronie ERBUD S.A. w charakterze interwenienta ubocznego. Na rozprawie w dniu 12.12.2018 r. sąd oddalił obie opozycje. Sąd wydał postanowienie o sporządzeniu opinii biegłego. Sąd doręczył opinię biegłego sądowego, która jest korzystna dla ERBUD S.A. W opinii biegły wskazał, że poniesione przez ERBUD S.A. koszty wykonawstwa zastępczego są zasadne. W ocenie biegłego DSH nienależycie wykonało umowę, a zastosowana przez DSH metoda naprawy była nieprawidłowa. W dniu 07.10.2021 r. sąd ogłosił wyrok, ‎ w którym: zasądził od DSH - Dopravni stavby a.s. z siedzibą w Brnie (Czechy) na rzecz ERBUD S.A kwotę ‎ 26 923 644,16 zł (dwadzieścia sześć milionów dziewięćset dwadzieścia trzy tysiące sześćset czterdzieści cztery złote ‎ i szesnaście groszy) wraz z odsetkami oraz kosztami procesu. Pozwany wniósł apelację od wyroku, która jeszcze nie została doręczona do ERBUD S.A. Brak terminu rozprawy apelacyjnej.

6.9.1.3. Pozwany: Platinum Resort Sp. z o.o.

Data złożenia pozwu: 3 grudnia 2018 r.
Wartość przedmiotu sporu: 16 301 236,97 zł.

Powództwo wzajemne

Pozwany: ERBUD S.A.
Wartość przedmiotu sporu: 13 516 629,86
Data złożenia pozwu: 27 kwietnia 2019 r.

ERBUD wniósł do Sądu Okręgowego w Szczecinie wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego w kwocie ‎ 5 455 851,09 zł z tytułu naliczonej kary umownej za odstąpienie od umowy z 26 stycznia 2017 r. o roboty budowlane na realizację projektu pn. „Budowa kompleksu hotelowego czterogwiazdkowego składającego się z: Trzech budynków hotelowych wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Żeromskiego w Świnoujściu” poprzez obciążenie hipoteką przymusową łączną nieruchomości należących do Platinum Resort Sp. z o.o. Postanowieniem z 19 listopada 2018 r. Sąd udzielił zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej do ksiąg wieczystych w/w nieruchomości, jak również poprzez zajęcie rachunków bankowych Platinum Resort Sp. z o.o. 3 grudnia 2018 r. Emitent wniósł pozew o zapłatę 16 301 236,97 zł wraz z odsetkami w postępowaniu upominawczym tytułem wynagrodzenia oraz innych roszczeń związanych z realizacją ww. inwestycji wraz z dodatkowym wnioskiem ‎ o zabezpieczenie roszczeń. Platinum Resort Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu, na które pełnomocnicy Emitenta udzielili odpowiedzi. Do chwili obecnej, Sąd Apelacyjny w Szczecinie nie rozpoznał zażalenia. Sąd Okręgowy w Szczecinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania ‎ w zwykłym postępowaniu. Pozew został przekazany do doręczenia pozwanemu. Postanowieniem z dnia 22 lutego ‎ 2019 r. Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczeniu ERBUD S.A. na dalszą kwotę 3,5 mln zł poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości. Sąd Apelacyjny prawomocnie oddalił zażalenie Pozwanego w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Pozwany 27 kwietnia złożył odpowiedź na pozew wraz z pozwem wzajemnym, w którym to wnosi o zasądzenie od ERBUD kwoty 13 516 629,86 zł, na którą składa się kwota 5.455.851,09 zł tytułem rzekomej kary umownej naliczonej przez Pozwanego oraz kwota 8 060 778,77 zł tytułem zwrotu rzekomo nadpłaconego wynagrodzenia pobranego przez ERBUD z tytułu realizacji umowy o roboty budowlane. Pełnomocnicy ERBUD wnieśli replikę na odpowiedź na pozew wraz z odpowiedzią na pozew wzajemny, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wnosząc o oddalenie powództwa wzajemnego w całości. Sąd przeprowadził dowód z zeznań świadków.W sprawie zostanie przeprowadzony dowód z opinii biegłego. W dniu 11 czerwca wpłynęła informacja o zawezwaniu do próby ugodowej, brak terminu posiedzenia, brak informacji czego dokładnie dotyczyć ma to zawezwanie, akta wędrują pomiędzy sądami, nie było możliwości wglądu. Sąd przeprowadził dowód z zeznań świadków. Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii biegłego. Termin na złożenie opinii wyznaczono do dnia 31 marca 2022 r. Przewidywany termin zakończenia postępowania przed Sądem I instancji: 2022 r. Łączna wartość pozostałych spraw spornych w których ERBUD S.A. jest powodem wynosi 23 214 862,20 zł.

6.9.2. Istotne postępowania, w których Emitent jest pozwanym

6.9.2.1. Powód: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin sp. z o.o. („MPL”)

Pozwany: ERBUD S.A. w Warszawie
Data doręczenia pozwu ERBUD S.A.: 23 maja 2014 r.
Wartość przedmiotu sporu: 34 381 374,64 zł.
W stosunku do sprawozdania finansowego za rok 2021 zmianą jest dołączenie opinii z zakresu budownictwa (przyczyny powstałych wad nawierzchni oraz ocena alternatywnych wariantów napraw do akt sprawy. W dniu 29 listopada 2021 r. Erbud złożył uwagi i zastrzeżenia do opinii wraz z wnioskiem o wyłączenie biegłego. W dniu 7 lutego 2022 r. Sąd przesłał biegłemu wnioski i uwagi Erbud i wezwał go do ustosunkowania się.

6.9.2.2. Powód: Województwo Wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego

Pozwany: ERBUD S.A. w Warszawie
Data doręczenia pozwu ERBUD S.A.: 28 stycznia 2022 r.
Wartość przedmiotu sporu: 21 553 732 zł.
Pozwem z 20 grudnia 2021 r. Województwo Wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu domaga się upoważnienia przez Sąd do dokonania na koszt Erbud S.A. wymiany w całości instalacji: 1) wody zimnej, 2) wody ciepłej, 3) wody hydrantowej, 4) ciepła technologicznego i 5) wody lodowej w budynku będącym siedzibą Urzędu w Poznaniu, usytuowanym przy Al. Niepodległości 34 w Poznaniu w ramach gwarancji jakości. Sąd wyznaczył Erbud S.A. termin na wniesienie odpowiedzi na pozew do 25 kwietnia 2022 r. W ocenie Erbud S.A. brak jest podstaw do uwzględnienia roszczeń Województwa Wielkopolskiego w całości. Przewidywany termin zakończenia sporu przed Sądem I instancji: 2025 r.
Łączna wartość pozostałych postępowań w których ERBUD S.A. jest pozwanym, wynosi: 13 179 423,87 zł.

6.10. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe obejmują przede wszystkim zobowiązania z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych, otrzymane zaliczki, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązania z tytułu podatków. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług ujmuje się początkowo w wartości godziwej (odpowiadającej wartości nominalnej), a na dzień bilansowy wycenia według zamortyzowanego kosztu. Otrzymane zaliczki dotyczą głównie wpłat od kontrahentów z tytułu realizacji umów o kontrakty budowlane i ujmuje się je w wartości nominalnej otrzymanej wpłaty. Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń ujmuje się w wartości należnej za wykonaną pracę, naliczonej zgodnie z zawartymi umowami. Zobowiązania z tytułu podatków (w tym podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych) ujmuje się w wysokości kwoty wymagającej zapłaty przez Grupę zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami.

Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
Do grupy tej zalicza się rezerwy na niewykorzystane urlopy. Kalkulowane są one w oparciu o zestawienie niewykorzystanych dni urlopu na dany dzień bilansowy w podziale na poszczególnych pracowników oraz ich dzienne wynagrodzenie brutto powiększone o narzuty ZUS pracodawcy.

	2021	2020
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	363 131 258	267 073 258
w tym od podmiotów powiązanych	103 217 095
Zobowiązania budżetowe z tytułu:	52 132 991	37 992 148
podatku od towarów i usług	20 716 454	3 372 409
podatku dochodowego od osób prawnych	9 798 735	17 375 713
podatku dochodowego od osób fizycznych	6 642 000	4 055 500
ZUS	10 613 000	11 596 000
PFRON	194 000	183 526
funduszu urlopowego (podatku belgijskiego)	945 802	750 000
Inne	3 223 000	661 000
Pozostałe zobowiązania	60 738 467	37 448 182
z tytułu wynagrodzeń	14 605 281	9 962 101
rozliczenia międzyokresowe kosztów	835 586
krótkoterminowe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	36 947 000	24 285 000
Inne	8 350 500	2 615 081
Razem	476 001 725	334 113 588

6.11. WYJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Uzgodnienie zmiany stanu kapitału obrotowego za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2021 r. oraz za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2020 r.

	Zmiana stanu w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2021-12.2021	Zmiana stanu w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2020-12.2020
Zmiana stanu rezerw	5 394 133	13 383 414
Zmiana stanu zapasów	(41 718 538)	61 591 568
Zmiana stanu należności	(253 355 473)	7 934 811
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów	141 888 644	68 916 472
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu kontraktów budowlanych	(113 447 616)	88 042 274
Zmiana stanu pozostałych aktywów	2 892 563	(18 894 292)
Zmiana stanu kapitału obrotowego	(258 345 253)	220 974 247

Pozostałe korekty niepieniężne oraz wpływy pozostałe z działalności inwestycyjnej za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2021 r. oraz za okres od 01 stycznia do 31 grudnia 2020 r. zaprezentowano poniżej:

	Pozostałe korekty niepieniężne w sprawozdaniu 01.2021-12.2021	Pozostałe korekty niepieniężne w sprawozdaniu 01.2020-12.2020
Płatności w formie akcji	28 343 427	-
Pozostałe	(2 920 000)	(201)
Pozostałe korekty niepieniężne	25 423 427	(201)
	Wpływy pozostałe z działalności inwestycyjnej 01.2021-12.2021	Wpływy pozostałe z działalności inwestycyjnej 01.2020-12.2020
Zbycie środków trwałych	3 902 408	948 276
Leasing zwrotny	10 394 300	-
Środki pieniężne spółek przejmowanych, likwidacja lokat, odsetki	6 613 915	-
Pozostałe korekty niepieniężne	20 910 623	948 276

6.12. STRUKTURA GRUPY

Struktura Grupy

Na dzień 31 grudnia 2021 roku w skład Grupy wchodzi Jednostka Dominująca Erbud S.A. oraz jednostki zależne, konsolidowane metodą pełną oraz jednostki, które nie są pod kontrolą Erbud S.A., konsolidowane metodą praw własności.

Jednostki zależne i zasady konsolidacji:
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera dane Jednostki Dominującej oraz jej jednostek zależnych. Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli. Sprawowanie kontroli ma miejsce wtedy, gdy Jednostka Dominująca z tytułu swojego zaangażowania w jednostkę, w którą dokonała inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne zwroty, lub gdy ma prawa do zmiennych zwrotów, oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych zwrotów poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie Jednostki Dominującej, w oparciu o spójne zasady rachunkowości. W przypadku utraty kontroli nad jednostką zależną zysk lub strata z transakcji skutkującej utratą kontroli ujmowane są w wyniku finansowym. Rozrachunki, przychody, koszty i niezrealizowane zyski ujęte w aktywach, powstałe na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy, podlegają eliminacji.

Na datę objęcia kontroli, Grupa ustala czy jednostka nad którą objęto kontrole stanowi przedsięwzięcie w rozumieniu MSSF3 czy grupę aktywów nie stanowiącą przedsięwzięcia. Rozliczenia nabycia przedsięwzięć dokonuje się metodą nabycia. W metodzie tej możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i zobowiązania wycenia się w wartości godziwej na dzień przejęcia. Zapłatę przekazaną w transakcji nabycia przedsięwzięć wycenia się w wartości godziwej przekazanych przez Grupę aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez Grupę w zamian za przejęcie kontroli nad jednostką przejmowaną. Koszty związane z przejęciem ujmuje się w wyniku finansowym w momencie ich poniesienia. Nadwyżka ceny przejęcia, wartości godziwej uprzednio posiadanych udziałów oraz udziałów niekontrolujących nad wartością godziwą przejętych aktywów netto, z uwzględnieniem wyjątków wymienionych w MSSF 3, stanowi wartość firmy.

W przypadku transakcji nabycia aktywów nie stanowiącej nabycia przedsięwzięcia cenę nabycia alokuje się do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Koszty transakcyjne podlegają ujęciu w wartości początkowej nabytych aktywów trwałych. W transakcji nabycia aktywów nie powstaje wartość firmy.

Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są ujmowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności. Zgodnie z metodą praw własności inwestycję w jednostce stowarzyszonej ujmuje się początkowo według kosztu, a następnie koryguje w celu uwzględnienia udziału Grupy w wyniku finansowym i innych całkowitych dochodach jednostki stowarzyszonej. Inwestycję w jednostce stowarzyszonej ujmuje się metodą praw własności od dnia, w którym dany podmiot uzyskał status jednostki stowarzyszonej. Przy ocenie konieczności ujęcia utraty wartości inwestycji Grupy w jednostce stowarzyszonej stosuje się wymogi MSR 28.W razie potrzeby całość kwoty bilansowej inwestycji testuje się na utratę wartości zgodnie z MSR 36 „Utrata wartości aktywów”, jako pojedynczy składnik aktywów, porównując jego wartość odzyskiwalną z wartością bilansową. Ujęta utrata wartości stanowi część wartości bilansowej inwestycji. Odwrócenie tej utraty wartości ujmuje się zgodnie z MSR 36 w stopniu odpowiadającym późniejszemu zwiększeniu wartości odzyskiwalnej inwestycji.

| Udział Jednostki Dominującej w kapitale (równy posiadanym prawom głosu) |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| Lp. | Nazwa jednostki | Siedziba | Zakres działalności | 2021 | 2020 |
| 1 | Erbud International Sp. z o.o. (Spółka przejęta przez Erbud Operations Sp. z o.o.) | Toruń | Usługi budowlane | 0,00% | 100,00% |
| 2 | ONDE S.A. (dawniej Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowo - Inżynieryjnego S.A.) | Toruń | Budownictwo drogowe i odnawialne źródła energii | 60,70% | 90,00% |
| 3 | Erbud Operations Sp. |## Udziały Jednostki Dominującej (bezpośrednio posiadane)

Lp.	Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	2021	2020
1	Erbud International Sp. z o.o.	Rzeszów	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
2	Onde S.A.	Toruń	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
3	Erbud Industry Sp. z o.o.	Toruń	Usługi Inżynieryjne	100,00%	100,00%
4	MOD21 GmbH (dawniej GWI GmbH)	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
5	Erbud Shared Services Sp. z o.o.	Warszawa	Usługi wsparcia	100,00%	100,00%
6	Erbud Holding GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi zarządzania	100,00%	100,00%
7	Hebud Sp. z o.o. w likwidacji	Mińsk, Białoruś	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
8	Toruńska Sportowa w likwidacji Sp. z o.o.	Toruń	Usługi sportowe, rozrywkowe i rekreacyjne	39,00%	39,00%
9	JV WMER Matoc Poland Sp. z o.o	Warszawa	Usługi budowlane	50,00%	50,00%
10	JV PABC Sp. z o.o.	Warszawa	Usługi budowlane	100,00%	100,00%
11	MOD21 Sp. z o.o.	Ostaszewo	Budownictwo modułowe z drewna	100,00%	0,00%
12	Sanssouci Karpacz Sp. z o.o.	Warszawa	Usługi budowlane	43,00%	0,00%

Udziały Jednostki Dominującej pośredniego szczebla (odpowiadający posiadanym prawom głosu)

Lp.	Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	2021	2020
1	Erbud Industry Centrum Sp. z o.o. ‎ (po połączeniu z Erbud Industry Pomorze ‎Sp. z o.o.)	Łódź	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	99,01%	99,01%
2	Erbud Industry Pomorze Sp. z o.o. ‎ (połączenie z Erbud Industry Centrum ‎Sp. o.o.)	Gdańsk	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	-	100,00%
3	Erbud Industry Południe Sp. z o.o.	Będzin	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	99,29%	99,29%
4	PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse Ost GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	43,35%	43,35%
5	PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse West GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	43,35%	43,35%
6	Erbud Beteiligungs GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Celowa	100,00%	100,00%
7	IVT Weiner + Reimann GmbH	Oberhausen, Niemcy	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	100,00%	100,00%
8	IVT Menzenbach GmbH	Oberhausen, Niemcy	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	100,00%	100,00%
9	PflegeQuatier Düren GmbH	Dusseldorf, Niemcy	Usługi budowlane	43,35%	43,35%
10	WTL20 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
11	WTL40 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
12	WTL80 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
13	WTL100 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
14	WTL120 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
15	WTL130 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
16	WTL140 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
17	WTL150 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
18	WTL160 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
19	WTL170 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
20	IDE Projekt Sp. z o.o.	Toruń	Usługi projektowania w segmencie OZE	100,00%	0,00%
21	Satchwell Polska Toruń Sp. z o.o.	Toruń	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	100,00%	0,00%
22	Azuryt 6 Investments Sp. z o.o.	Łódź	odnawialne źródła energii	50,00%	0,00%
23	Cyranka Sp. z o.o.	Warszawa	odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
24	Elektrownia DEPVPL sp. z o.o.	Szczecin	odnawialne źródła energii	50,00%	0,00%
25	KWE Spółka z o.o.	Szczecin	odnawialne źródła energii	50,00%	0,00%
26	IKR GmbH	Bitterfeld - Wolfen	Usługi serwisowe w segmencie przemysłu	100,00%	0,00%
27	WTL50 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
28	WTL210 Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
29	WTL270 Sp. z o.o.	Toruń	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
30	Park Słoneczny Ciechanów Sp. z o.o.	Toruń	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
31	Park Lewałd Sp. z o.o.	Toruń	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
32	FW Gumienice Sp. z o.o.	Toruń	Odnawialne źródła energii	100,00%	0,00%
33	Farma Wiatrowa Szybowice Sp. z o.o.	Warszawa	Odnawialne źródła energii	50,00%	0,00%

Długoterminowe aktywa finansowe

Długoterminowe aktywa finansowe	2021	2020
Azuryt 6 Investments Sp. z o.o.	14 687	-
KWE Sp. z o.o.	11 232	-
Elektrownia DE PVPL 22 Sp. z o.o.	3 400	-
Farma Wiatrowa Szybowice Sp. z o.o.	5 287	-
Tauron Serwis Sp. z o.o.	488	488
Sanssouci Karpacz Sp. z o.o.	2	-
Udział w zyskach/stratach netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności	(156)	-
Razem	34 940	488

Dla istotnych inwestycji konsolidowanych metodą praw własności podstawowe dane finansowe za okres zakończony 31.12.2021r. przedstawiono poniżej:

Azuryt 6 Investments ‎ Sp. z o.o.

Wybrane pozycje bilansowe:
AKTYWA, w tym:	2 457
Aktywa trwałe	397
Aktywa obrotowe	2 061
Środki pieniężne	735
PASYWA, w tym:	2 457
Zobowiązania długoterminowe, w tym:	1 127
Zobowiązania finansowe	1 127
Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:	1 601
Zobowiązania finansowe	-

KWE SP. Z O.O.

Wybrane pozycje bilansowe:
AKTYWA, w tym:	3 952
Aktywa trwałe	3 527
Aktywa obrotowe	425
Środki pieniężne	9
PASYWA, w tym:	3 952
Zobowiązania długoterminowe, w tym:	2 991
Zobowiązania finansowe	2 991
Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:	11
Zobowiązania finansowe	-

FARMA WIATROWA SZYBOWICE SP. Z O.O.

Wybrane pozycje bilansowe:
AKTYWA, w tym:	2 438
Aktywa trwałe	235
Aktywa obrotowe	2 203
Środki pieniężne	6
PASYWA, w tym:	2 438
Zobowiązania długoterminowe, w tym:	2 544
Zobowiązania finansowe	2 544
Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:	14
Zobowiązania finansowe	-

Skrócony rachunek wyników:

	Azuryt 6 Investments Sp. z o.o.	KWE SP. Z O.O.	FARMA WIATROWA SZYBOWICE SP. Z O.O.
Przychody ze sprzedaży dóbr i usług	-	1	8
Zysk netto za okres obrotowy	(178)	7	(114)
Całkowity dochód	(178)	7	(114)

Inne pozycje wynikowe:

Amortyzacja: -
Przychody finansowe: -
Koszty finansowe: 45
Podatek dochodowy: -

Nie rozpoznano udziału w stratach Sanssouci za rok 2021 w sprawozdaniu skonsolidowanym w kwocie 463 tys. zł ‎ z uwagi na fakt, że wartość inwestycji wycenianych metodą praw własności wyniosła 0.

Pozostałe spółki o nieistotnym znaczeniu wykazały łącznie wynik finansowy oraz całkowite dochody za rok 2021 w wysokości: -1 tys. zł (strata).

Okres obrachunkowy spółek współzależnych jest taki sam jak w jednostce dominującej. W spółkach tych nie występują żadne ograniczenia co do dysponowania środkami pieniężnymi w przypadku potencjalnych wypłat dywidend i spłat pożyczek.

W sprawozdaniu finansowym Grupa zaprezentowała nabycia jednostek obejmujących grupę aktywów nie stanowiących przedsięwzięcia, nabycia udziałów w jednostkach współkontrolowanych i nabycie jednostki stanowiące przedsięwzięcie.

Nabycie jednostek obejmujących grupę aktywów nie stanowiących przedsięwzięcia

Dnia 22 marca 2021 r. Spółka zależna ONDE S.A. nabyła po 100% udziałów w 10 spółkach celowych ( poz.10-19 w/w tabeli) od dwóch jednostek niepowiązanych. Ceny nabycia spółek wyniosły od 165 tys. zł. do 900 tys. zł. a łączna wartość tych wszystkich transakcji wyniosła 3 615 tys. zł, cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Ze względu na fakt, iż transakcje te są pojedynczo nieistotne, Spółka prezentuje ujawnienia na temat tych transakcji łącznie. W skład majątku spółek wchodzą umowy dzierżawy gruntów określające powierzchnię pod budowę farm fotowoltaicznych, decyzje środowiskowe oraz warunki zabudowy oraz środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów i pracowników, dlatego też transakcja została zaklasyfikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE S.A. oceniła iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego studium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy .

Dnia 14 czerwca 2021 r. Spółka zawarła umowę kupna 100% udziałów w spółce (Cyranka) będącej właścicielem dwóch projektów farm fotowoltaicznych od trzech jednostek niepowiązanych. Cena transakcji wyniosła 10.647 tys. zł. cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzą umowy dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farm fotowoltaicznych, decyzje środowiskowe, warunki zabudowy, warunki przyłączeniowe, projekt budowlany, pozwolenie na budowę oraz środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów i pracowników, dlatego też transakcja została zaklasyfikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE S.A. oceniła iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego studium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy.

Dnia 12 lipca 2021 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 100% udziałów w spółce celowej (WTL270) od dwóch jednostek niepowiązanych. Cena nabycia spółki wyniosła 360 tys. zł. cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzi umowa dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farmy fotowoltaicznej, warunki zabudowy oraz środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów i pracowników, dlatego też transakcja została zaklasyfikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE S.A. oceniła iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego studium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy.

Dnia 17 września 2021 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 100% udziałów w spółce celowej (WTL210) od dwóch jednostek niepowiązanych. Cena nabycia spółki wyniosła 795 tys.# Informacje o połączeniach jednostek

Nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia

Dnia 17 września 2021 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 100% udziałów w spółce celowej (WTL50) od dwóch jednostek niepowiązanych. Cena nabycia spółki wyniosła 555 tys. zł. cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzi zawarta umowa dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farmy fotowoltaicznej, warunki zabudowy, decyzja środowiskowa oraz środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów ‎ i pracowników, dlatego też transakcja została zaklasyfikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE S.A. oceniła iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego studium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy.

Dnia 5 października Spółka zakupiła 100 % udziałów w spółce celowej (Park Słoneczny Ciechanów). Kwota transakcji wyniosła 1 055 tys. zł. Cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzi zawarta umowa dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farmy fotowoltaicznej, decyzja środowiskowa, warunki zabudowy, warunki przyłączeniowe oraz środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów i pracowników, dlatego też transakcja została zaklasyfikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE S.A. oceniła iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego studium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy.

Dnia 12 października Spółka zakupiła 100 % udziałów w spółce celowej (Park Lewałd). Kwota transakcji wyniosła 9 011 tys. zł. Cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzi umowa dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farmy fotowoltaicznej, decyzja środowiskowa, warunki zabudowy, warunki przyłączeniowe, projekt budowlany, pozwolenie na budowę, środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów i pracowników, dlatego też transakcja została zaklasyfikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE S.A. oceniła iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego studium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy.

Dnia 26 listopada 2021 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 100% udziałów w spółce celowej (FW Gumienice). Cena nabycia spółki wyniosła 1 531 tys. zł. cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku nabytej spółki wchodzi umowa dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farmy fotowoltaicznej, decyzja środowiskowa, warunki zabudowy, warunki przyłączeniowe, projekt budowlany oraz środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów ‎ i pracowników, dlatego też transakcja została zaklasyfikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE S.A. oceniła iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego studium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej ‎ w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy. ‎

Nabycie jednostek stanowiących przedsięwzięcie

Dnia 19 kwietnia 2021 r. Spółka ONDE SA zakupiła 100% udziałów w Spółce IDE PROJEKT Sp. z o.o. z siedzibą ‎ w Toruniu za kwotę 500 tys. zł. (zapłaconą w środkach pieniężnych) od jednostki niepowiązanej. Przedmiotem działalności IDE PROJEKT Sp. z o.o. jest obsługa inwestycji w branży farm fotowoltaicznych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku przejętej spółki wchodzą głównie środki pieniężne oraz należności od jednostek niepowiązanych, w łącznej kwocie 1.575 tys. zł. Pasywa spółki obejmują głównie zobowiązania wobec pozostałych jednostek w kwocie 153 tys. zł. Transakcja została zaklasyfikowana jako przejęcie przedsięwzięcia ‎ z uwagi na fakt, że zgodnie z MSSF 3 Połączenia jednostek w IDE Projekt Sp. z o.o. identyfikowalne są wkład, procesy oraz produkty. Celem nabycia spółki zajmującej się obsługą inwestycji w branży farm fotowoltaicznych jest rozszerzenie zakresu łańcucha dostaw ONDE wraz z jej jednostkami zależnymi w obszarze dewelopmentu farm fotowoltaicznych.

Dnia 31 marca 2021 r. Erbud Industry Centrum Sp. z o.o. zakupiła 100% udziałów w Spółce Satchwell Polska Toruń ‎ Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu za kwotę 4.950 tys. złotych netto (zapłaconą w środkach pieniężnych) od jednostki niepowiązanej. Przedmiotem działalności Satchwell Polska Toruń Sp. z o.o. jest wykonawstwo instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej inwestycji były nieistotne. W związku z dołączeniem do Grupy Kapitałowej zwiększony potencjał pozwoli podejmować większe zadania z lepszym efektem ekonomicznym. W 2021 r. do naszej grupy dołączyła niemiecka spółka Bilfinger Rohrleitungsbau GmbH, która zmieniła nazwę na IKR GmbH. Jest to spółka z 30 letnią historią wyspecjalizowaną w serwisie dla przemysłu, szczególnie aktywna na rynku chemicznym i petrochemicznym. Realizuje zlecenia projektowe w zakresie budowy rurociągów oraz przyłączeń dla przemysłu chemicznego i petrochemicznego, energetyki i metalurgii. Ze względu na rosnące zapotrzebowanie przemysłu na usługi w Niemczech – IKR ma przed sobą duży potencjał rozwojowy. Przejęcie IKR spowodowało, że Grupa Erbud stała się jeszcze bardziej widoczna na rynku niemieckim i jest w stanie oferować jeszcze większy zakres usług serwisowych.

Nabycie udziałów w jednostkach współkontrolowanych

Dnia 1 czerwca 2021 r. Spółka zawarła umowę kupna 50% udziałów w spółce (Azuryt Investments) będącej właścicielem projektu farmy fotowoltaicznej od jednostki niepowiązanej. Cena transakcji wyniosła 14 687 tys. zł i została rozliczona ‎ w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzą umowy dzierżawy gruntów określające powierzchnię pod budowę farmy fotowoltaicznej, pozwolenie na budowę, warunki zabudowy, warunki przyłączenia oraz środki pieniężne. Wstępnie oceniono, że nabyta spółka będzie wspólnym porozumieniem umownym Spółki oraz jednostki niepowiązanej będącej sprzedającym w powyższej transakcji z uwagi na fakt sprawowania nad spółką współkontroli przez obie strony transakcji. Wspólne porozumienie umowne zaklasyfikowano jako wspólne przedsięwzięcie i w związku z powyższym, oceniono, że przejęta spółka będzie podlegała wycenie metodą praw własności.

Dnia 25 czerwca 2021 r. Spółka zawarła umowę kupna 50% udziałów w spółce będącej właścicielem projektu farmy fotowoltaicznej od jednostki niepowiązanej. Cena transakcji wyniosła 3 162 tys. zł i zostanie rozliczona w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku nabytej spółki wchodzą umowy dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farmy fotowoltaicznej, warunki zabudowy, warunki przyłączenia oraz środki pieniężne. Wstępnie oceniono, że nabyta spółka będzie wspólnym porozumieniem umownym Spółki oraz jednostki niepowiązanej będącej sprzedającym w powyższej transakcji z uwagi na fakt sprawowania nad spółką współkontroli przez obie strony transakcji. Wspólne porozumienie umowne zaklasyfikowano jako wspólne przedsięwzięcie i w związku z powyższym, oceniono, że przejęta spółka będzie podlegała wycenie metodą praw własności.

Dnia 25 czerwca 2021 r. Spółka zawarła umowę kupna 50% udziałów w spółce będącej właścicielem projektu farmy wiatrowej od jednostki niepowiązanej.# 6.13. TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

Transakcje z podmiotami powiązanymi

Poniższe tabele przedstawiają łączne kwoty transakcji zawartych przez Grupę z podmiotami powiązanymi w ramach Grupy Erbud S.A. za okres zakończony dnia 31 grudnia 2021 r. oraz za okres zakończony dnia 31 grudnia 2020 r.

	2021	2020
Spółki powiązane niekonsolidowane metodą pełną
Razem
Spółki zależne niekonsolidowane
Razem
Nota 6.6. Należności z tytułu dostaw i usług	2 972	2 972
Nota 5.1.2. Udzielone pożyczki	10 377	10 377
Nota 6.10. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	103	103
Nota 4.2.-4.3. Przychody ze sprzedaży	12 496	12 496
Przychody z tytułu odsetek od pożyczek	437	437

Transakcje z kluczowymi członkami kadry kierowniczej

Wynagrodzenie naliczone za rok obrotowy członkom Zarządu Jednostki Dominującej oraz członkom Rady Nadzorczej otrzymane od Grupy zaprezentowano w poniższej tabeli:

	2021	2020
Zarząd
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia)	16 451	8 007
Rada Nadzorcza
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia)	432	351
Razem	16 883	8 358

Na dzień przekazania niniejszych sprawozdań finansowych członkowie Zarządu oraz prokurenci nie posiadają żadnych świadczeń opartych na akcjach. Na poszczególne dni bilansowe osoby zarządzające (członkowie Zarządu oraz Rady Nadzorczej) posiadały następującą liczbę akcji (wszystkie akcje są akcjami zwykłymi):

Akcjonariusz	2021 Liczba akcji/głosów	2021 % udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA	2020 Liczba akcji/głosów	2020 % udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA
Dariusz Grzeszczak	728 787	5,88%	747 654	5,88%
Jacek Leczkowski	5 112	0,04%	5 174	0,04%
Agnieszka Głowacka	3 938	0,03%	3 938	0,03%
Albert Durr	13 840	0,11%	27 508	0,11%
Razem	751 677	6,06%	784 274	6,06%

6.14. IPO SPÓŁKI ZALEŻNEJ ONDE S.A.

W dniu 19 lipca 2021 r. spółka zależna od ERBUD S.A. – ONDE S.A. zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych. W ramach IPO Erbud S.A. sprzedała 7.704.200 posiadanych akcji po 26,00 zł za akcję pozyskując 200 mln zł środków pieniężnych i zmniejszając swój udział w kapitale ONDE do 60,7%. Ponadto, ONDE wyemitowało 8 250 000 akcji emisji Serii E. Po pomniejszeniu o koszty związane bezpośrednio z IPO, wartość pozyskanych środków pieniężnych została zaprezentowana w skonsolidowanym zestawieniu zmian w kapitale w linii „Sprzedaż i emisja akcji w spółce zależnej” jako wzrost zysków zatrzymanych, kapitału rezerwowego oraz wzrost kapitału udziałowców niekontrolujących.


Wpływ ze sprzedaży akcji przez Erbud	200 310
Wpływ z emisji akcji ONDE	214 500
Razem wpływy	414 810
Koszty bezpośrednie	16 806
Sprzedaż i emisja w spółce zależnej	398 004

Poza kosztami bezpośrednimi wymienionymi powyżej część kosztów została rozpoznana jako koszty w sprawozdaniu z wyniku. Pozyskane środki Grupa ERBUD zamierza wykorzystać na finansowanie dalszego rozwoju Grupy ONDE w sektorze inwestycji OZE oraz finansowanie inwestycji dotyczącej produkcji domów modułowych oraz na akwizycję spółek z segmentu usług dla przemysłu w kraju i za granicą w ramach pozostałej działalności Grupy Erbud.

ZDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO

Dnia 3 stycznia 2022r Spółka wpłaciła kaucję w wysokości 10 mln złotych do Invest Line E S.A. na mocy umowy zawartej 29.12.2021r. Kaucja służy zabezpieczeniu realizacji przez ERBUD zobowiązania do zawarcia umowy najmu. Erbud jest zainteresowana najmem pomieszczeń biurowych oraz biurowo-usługowych na terenie miasta Torunia o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż PUU: 5.000 mkw., natomiast Invest Line prowadzi działalność w zakresie doradztwa oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz w wynajmie powierzchni komercyjnych.

Dnia 18 lutego 2022 r. ERBUD SA podpisała w formie aktu notarialnego przedwstępną umowę zakupu niezabudowanej nieruchomości gruntowej będącej w użytkowaniu wieczystym o łącznej powierzchni 2.3013 ha. Nieruchomość znajduje się w Toruniu. Cena transakcji wynosi 20.200.000,00 złotych netto. Planowana data podpisania Umowy Przyrzeczonej Sprzedaży planowana jest na 15 listopada 2022 r.

Dnia 2 lutego 2022 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 50% udziałów w spółce celowej będącej właścicielem projektu farmy fotowoltaicznej od jednostki niepowiązanej. Cena nabycia spółki wyniosła 4.950 tys. EUR. Cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku nabytej spółki wchodzą umowy dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farm fotowoltaicznych, decyzja środowiskowa, warunki zabudowy, warunki przyłączenia oraz środki pieniężne. Wstępnie oceniono, że nabyta spółka będzie wspólnym porozumieniem umownym Spółki oraz jednostki niepowiązanej będącej sprzedającym w powyższej transakcji z uwagi na fakt sprawowania nad spółką współkontroli przez obie strony transakcji. Wspólne porozumienie umowne zaklasyfikowano jako wspólne przedsięwzięcie i w związku z powyższym, oceniono, że przejęta spółka będzie podlegała wycenie metodą praw własności.

Dnia 24 lutego 2022 r. na Ukrainie wybuchła wojna. Trudno jednoznacznie skwantyfikować jaki wpływ wywrze konflikt spowodowany przez Rosję na działalność Grupy. Początkowa panika na wszystkich rynkach z przełomu lutego i marca zaczęła wytracać tempo już po 15 marca 2022 r. Bez względu na finał tego konfliktu gospodarcza mapa świata ulegnie zmianie. Embargo nałożone na Rosję i Białoruś znacznie zmienią sytuację handlową. Spółki z Grupy ERBUD nie mają żadnych bezpośrednich kontaktów handlowych z firm z tego obszaru. Grupa nie ma tam też żadnych aktywów.

Spółki z Grupy przekazały 1 mln zł na pomoc uchodźcom z Ukrainy. Zarząd ERBUD S.A. monitoruje na bieżąco sytuację związana z dostępnością i cenami surowców. Dokonano rewizji budżetu pod kątem wydatków, które można przesunąć na dalsze okresy lub całkowicie z nich zrezygnować. Rozpoczęto rozmowy ze Zleceniodawcami pod kątem zmiany wynagrodzenia. Posiadany portfel zamówień pozwala na bardzo selektywne podejście do ofertowania. Ostatnie wydarzenia rozgrywające się półtora miesiąca przed publikacją sprawozdania finansowego za rok 2021 pokazały, że ryzyk określanych mianem „czarnych łabędzi” nie jesteśmy w stanie przewidzieć i trudno się przed nimi zabezpieczyć w 100%. Konflikt wojenny za wschodnią granica pokazał, że decyzja jednego człowieka może zdestabilizować gospodarkę niemal na całym świecie. Po inwazji Rosji na Ukrainę cały świat stanął w obliczu kryzysu paliwowego, słabły giełdy i waluty krajów ościennych w tym Polski. Ceny surowców i ich dostępność stały się dużo większym problem w branży budowlanej niż zagrożenia związane z COVID19. Grupa Erbud zawsze upatrywała swojego rozwoju w zachodniej Europie, a szczególnie w Niemczech. Wszelkie zakusy wejścia na rynki wschodnie postrzegane czasami jako rynki wschodzące były jednak przez Zarząd oceniane negatywnie. Na dzień publikacji sprawozdania w Grupie jest zatrudnionych bezpośrednio 51 pracowników z Ukrainy na 3 tys. osób zatrudnionych w ogóle. Na placach budów pracuje około 1300 osób z Ukrainy będących pracownikami firm podwykonawczych. Od chwili wybuchu konfliktu około 100 pracowników naszych podwykonawców wróciło na Ukrainę Większość z tych osób od lat przebywa w Polsce i posiada karty Polaka. Wojna spowodowała konieczność ściągnięcia przez nich rodzin, które zostały objęte pomocą Fundacji im. Eryka Grzeszczaka Wspólne Wyzwanie. Grupa przeznaczyła na ten cel 1,5 mln zł. Zarząd na bieżąco monitoruje wpływ sytuacji polityczno-gospodarczej w Ukrainie i w Rosji oraz w Białorusi na działalność Grupy ERBUD. Od ponad roku mamy do czynienia ze wzrostem cen materiałów budowlanych i robocizny na rynku polskim. Ze względu na fakt, że Grupa nie realizuje kontraktów długoterminowych można na bieżąco uwzględniać ryzyka wzrostu cen materiałów w kalkulacjach lub korzystać w przypadku kontraktów publicznych z klauzul waloryzacyjnych. Bardzo dobre relacje ze zleceniodawcami, dywersyfikacja działalności zarówno pod kątem geograficznym, jak i segmentowym zmniejszają negatywne skutki szoku cenowego spowodowanego konfliktem w Ukrainie.

Podpisy Członków Zarządu

Warszawa, 4 kwietnia 2022 roku

Dariusz Grzeszczak /Prezes Zarządu/
Agnieszka Głowacka /Wiceprezes Zarządu/
Jacek Leczkowski /Wiceprezes Zarządu/
Radosław Górski /Członek Zarządu/

AI assistant

Erbud S.A. — Annual Report (ESEF) 2021

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ

PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ

PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1. WPROWADZENIE

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

1.3. ZASTOSOWANIE NOWYCH I ZMIENIONYCH STANDARDÓW I INTERPRETACJI:

2. KONTRAKTY BUDOWLANE

2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE

2.3. UZGODNIENIE KWOTY Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM

3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

3.2. ZADŁUŻENIE NETTO

3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI

3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU

3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA

3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.1. ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKÓW

4.2. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE

4.3. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY

4.4. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY

4.5. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH

4.6. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE

4.7. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE

4.8. OPODATKOWANIE

4.9. WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA UMOWNE

5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

5.1.1. AKTYWA FINANSOWE

5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI

5.2. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

5.2.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE

5.2.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH

5.2.3. RYZYKO KREDYTOWE

5.2.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI

6. NOTY POZOSTAŁE

6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

6.1.1. KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH

6.2. WARTOŚĆ FIRMY

6.3. WARTOŚĆ GODZIWA PRZEJĘĆ

6.4. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH

6.5. ZAPASY

6.6. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE

6.7. POZOSTAŁE AKTYWA

6.8. REZERWY

6.9. SPRAWY SPORNE

6.9.1. Istotne postępowania, w których Emitent jest powodem

6.9.2. Istotne postępowania, w których Emitent jest pozwanym

6.10. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE

6.11. WYJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

6.12. STRUKTURA GRUPY

6.13. TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

6.14. IPO Spółki zależnej ONDE S.A.

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1. WPROWADZENIE

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

Stwierdzenie o zgodności z MSSF

Kontynuacja działalności

Wpływ COVID-19

Wycena do wartości godziwej

Przeliczanie pozycji w walutach obcych

1.3. ZASTOSOWANIE NOWYCH I ZMIENIONYCH STANDARDÓW I INTERPRETACJI:

2. KONTRAKTY BUDOWLANE

NOWE STANDARDY I INTERPRETACJE, KTÓRE JESZCZE NIE OBOWIĄZUJĄ I NIE ZOSTAŁY WCZEŚNIEJ ZASTOSOWANE PRZEZ GRUPĘ

a) MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17

b) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”

c) Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć”

d) Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe”

e) Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”

f) Roczne zmiany do MSSF 2018 - 2020

Erbud S.A. Annual Report (ESEF) 2021