AI assistant
Comarch S.A. — Interim / Quarterly Report 2020
Nov 17, 2020
5569_rns_2020-11-17_62ce827c-01ca-4b13-aa0e-887311bfa6c1.pdf
Interim / Quarterly Report
Open in viewerOpens in your device viewer

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ COMARCH ZA OKRES 01.01.2020 – 30.09.2020
Sprawozdanie sporządzone według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
Kraków, 17 listopada 2020
Spis treści
| SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY COMARCH ZA 9 MIESIĘCY 2020 ROKU 5 |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| I. | Skonsolidowany bilans 5 | |||||
| II. | Skonsolidowany rachunek zysków i strat 7 | |||||
| III. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów 8 | ||||||
| IV. | Skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale własnym 9 | |||||
| V. | Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych 10 | |||||
| VI. | Informacja dodatkowa 11 | |||||
| 1. | Informacje o strukturze i działalności Grupy 11 | |||||
| 1.1. | Struktura kapitałowa Grupy Comarch 12 | |||||
| 1.2. | Struktura działania Grupy Comarch 13 | |||||
| 1.3. | Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej w III kwartale 2020 roku 14 | |||||
| 1.4. | Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej po dacie bilansu 14 | |||||
| 2. | Opis stosowanych zasad rachunkowości 15 | |||||
| 3. | Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 23 | |||||
| 3.1. | Sprawozdawczość wg segmentów za 9 miesięcy 2020 roku 23 | |||||
| 3.2. | Rzeczowe aktywa trwałe 28 | |||||
| 3.3. | Aktywo z tytułu prawa do użytkowania 28 | |||||
| 3.4. | Nieruchomości inwestycyjne 29 | |||||
| 3.5. | Wartość firmy 29 | |||||
| 3.6. | Pozostałe wartości niematerialne30 | |||||
| 3.7. | Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych 30 | |||||
| 3.8. | Pochodne instrumenty finansowe 31 | |||||
| 3.9. | Odroczony podatek dochodowy 32 | |||||
| 3.10. | Zapasy34 | |||||
| 3.11. | Należności handlowe oraz pozostałe należności 34 | |||||
| 3.12. | Kontrakty długoterminowe 35 | |||||
| 3.13. | Kapitał zakładowy 36 | |||||
| 3.14. | Kredyty i pożyczki 37 | |||||
| 3.15. | Zobowiązania z tytułu leasingu 42 | |||||
| 3.16. | Pozostałe zobowiązania finansowe42 | |||||
| 3.17. | Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia 43 | |||||
| 3.18. | Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania 43 | |||||
| 3.19. | Zobowiązania warunkowe 44 | |||||
| 3.20. | Istotne zobowiązania do nabycia rzeczowych aktywów trwałych 45 | |||||
| 3.21. Spółki |
Program opcji menedżerskich dla Członków Zarządu oraz Kluczowych Pracowników 45 |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| 3.22. | Transakcje z podmiotami powiązanymi 45 | ||
|---|---|---|---|
| 3.23. | Zysk na akcję 47 | ||
| 4. | Noty dodatkowe 48 | ||
| 4.1. | Informacje o akcjonariuszach posiadających co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A. oraz akcjach posiadanych przez osoby zarządzające i nadzorujące 48 |
||
| 4.2. | Czynniki i zdarzenia o nietypowym charakterze, mające znaczący wpływ na osiągnięte wyniki finansowe50 |
||
| 4.3. | Inne wydarzenia III kwartału 2020 roku 51 | ||
| 4.4. | Zdarzenia po dacie bilansu nieujęte w sprawozdaniu 52 | ||
| 4.5. | Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany rok, w świetle wyników zaprezentowanych w raporcie kwartalnym w stosunku do wyników prognozowanych 52 |
||
| 4.6. | Istotne postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowań arbitrażowych lub organem administracji publicznej 52 |
||
| 4.7. | Informacje o istotnych transakcjach z podmiotami powiązanymi zawartych na warunkach innych niż rynkowe 52 |
||
| 4.8. | Informacje o udzielonych przez emitenta lub jednostkę od niego zależną poręczeniach za zobowiązania osób trzecich lub udzielonych gwarancjach53 |
||
| 4.9. | Inne informacje istotne dla oceny sytuacji kadrowej, majątkowej, finansowej, wyniku finansowego i ich zmian oraz informacje, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta 56 |
||
| 5. | Opis istotnych dokonań i niepowodzeń oraz czynników i zdarzeń mających znaczący wpływ na osiągnięty wynik finansowy Grupy Comarch w III kwartale 2020 roku oraz czynników, które będą miały wpływ na osiągnięte wyniki w perspektywie co najmniej kolejnego kwartału 58 |
||
| 5.1. | Przychody ze sprzedaży i wynik finansowy 58 | ||
| 5.2. | Struktura przychodów 61 | ||
| 5.3. | Kurs akcji Comarch S.A. 66 | ||
| 5.4. | Zdarzenia III kwartału 2020 roku o dużym znaczeniu dla bieżącej działalności Grupy Comarch 67 |
||
| 5.4.1. | Podpisanie umowy na dostawę oprogramowania oraz świadczenie usług utrzymania systemów informatycznych dla VFNZ 67 |
||
| 5.5. | Zdarzenia po dacie bilansu o dużym znaczeniu dla bieżącej działalności Grupy Comarch .67 |
3
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
118 mln PLN zysku operacyjnego
Projekty w ponad 60 krajach na 6 kontynentach
Ponad 6 600 specjalistów
1 062 mln PLN przychodów ze sprzedaży
57 spółek na świecie
Kapitalizacja Comarch S.A. na GPW na poziomie 1,8 mld PLN
59,4% udział sprzedaży zagranicznej
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY COMARCH ZA 9 MIESIĘCY 2020 ROKU
I. Skonsolidowany bilans
| Stan na | Stan na | ||
|---|---|---|---|
| AKTYWA | Nota | 30 września | 31 grudnia |
| 2020 | 2019 | ||
| AKTYWA TRWAŁE | |||
| Rzeczowe aktywa trwałe | 3.2 | 558 053 | 539 635 |
| Aktywo z tytułu prawa do użytkowania | 3.3 | 82 270 | 73 636 |
| Nieruchomości inwestycyjne | 3.4 | 40 314 | 36 631 |
| Wartość firmy | 3.5 | 45 774 | 40 735 |
| Pozostałe wartości niematerialne | 3.6 | 55 727 | 56 311 |
| Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe | 1 412 | 2 486 | |
| Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych | 3.7 | - | 570 |
| Pozostałe aktywa wyceniane w wartości godziwej |
3.8a | 1 060 | 2 739 |
| Inwestycje pozostałe | 216 | 211 | |
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
3.9 | 31 443 | 35 002 |
| Pozostałe należności | 7 231 | 8 782 | |
| 823 500 | 796 738 | ||
| AKTYWA OBROTOWE | |||
| Zapasy | 3.10 | 106 964 | 90 741 |
| Należności handlowe oraz pozostałe należności | 3.11 | 348 735 | 430 182 |
| Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego |
1 660 | 3 554 | |
| Należne przychody z tytułu kontraktów długoterminowych |
3.12 | 221 018 | 193 865 |
| Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży | - | - | |
| Pozostałe aktywa finansowe wyceniane wg | 3.8a | 1 240 | 4 923 |
| wartości godziwej – instrumenty pochodne | |||
| Udziały i akcje | - | - | |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 405 902 | 322 708 | |
| 1 085 519 | 1 045 973 | ||
| Aktywa zakwalifikowane do sprzedaży | - | - | |
| Aktywa razem | 1 909 019 | 1 842 711 |
| Stan na | Stan na | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PASYWA | Nota | 30 września | 31 grudnia | ||||
| 2020 | 2019 | ||||||
| KAPITAŁ WŁASNY | |||||||
| Kapitał własny przypadający na akcjonariuszy | |||||||
| Spółki | |||||||
| Kapitał zakładowy | 3.13 | 8 133 | 8 133 | ||||
| Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej | 84 446 | 84 446 | |||||
| wartości nominalnej | |||||||
| Pozostałe kapitały Różnice kursowe |
58 595 24 867 |
58 595 10 168 |
|||||
| Zyski/(straty) z lat ubiegłych oraz zysk okresu | |||||||
| bieżącego | 845 556 | 790 781 | |||||
| 1 021 597 | 952 123 | ||||||
| Kapitały przypadające udziałom niedającym kontroli |
19 824 | 18 633 | |||||
| Kapitał własny razem | 1 041 421 | 970 756 | |||||
| ZOBOWIĄZANIA | |||||||
| Zobowiązania długoterminowe | |||||||
| Kredyty i pożyczki | 3.14 | 121 752 | 141 718 | ||||
| Inne zobowiązania | 5 655 | 4 998 | |||||
| Zobowiązanie leasingowe | 3.15 | 67 795 | 59 001 | ||||
| Zobowiązania finansowe wyceniane wg wartości | 3.8b | 4 396 | 2 909 | ||||
| godziwej – instrumenty pochodne | |||||||
| Pozostałe zobowiązania finansowe | - | - | |||||
| Rezerwa z tyt. odroczonego podatku | 3.9 | 50 121 | 48 725 | ||||
| dochodowego Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia |
3.17 | - | - | ||||
| 249 719 | 257 351 | ||||||
| Zobowiązania krótkoterminowe | |||||||
| Zobowiązania handlowe oraz pozostałe | 3.18 | ||||||
| zobowiązania | 206 516 | 191 770 | |||||
| Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku | 10 354 | 8 765 | |||||
| dochodowego | |||||||
| Zafakturowane przychody dotyczące kontraktów | 3.12 | 176 213 | 172 831 | ||||
| długoterminowych | |||||||
| Kredyty i pożyczki | 3.14 3.15 |
41 255 | 41 091 | ||||
| Zobowiązania leasingowe Zobowiązania finansowe wyceniane wg wartości |
19 853 | 15 730 | |||||
| godziwej – instrumenty pochodne | 3.8b | 1 993 | - | ||||
| Pozostałe zobowiązania finansowe | 3.16 | 5 191 | 4 009 | ||||
| Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia | 3.17 | 156 504 | 180 408 | ||||
| 617 879 | 614 604 | ||||||
| Zobowiązania razem | 867 598 | 871 955 | |||||
| Razem kapitał własny i zobowiązania | 1 909 019 | 1 842 711 |
II. Skonsolidowany rachunek zysków i strat
| Nota | III kwartał 2020* |
9 miesięcy 2020 |
III kwartał 2019 |
9 miesięcy 2019 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Przychody ze sprzedaży | 353 675 | 1 062 459 | 354 478 | 1 020 966 | |
| Koszty sprzedanych produktów, usług, towarów i materiałów |
(251 094) | (765 810) | (214 206) | (707 973) | |
| Zysk brutto na sprzedaży | 102 581 | 296 649 | 140 272 | 312 993 | |
| Pozostałe przychody operacyjne | 20 674 | 35 292 | 4 207 | 24 122 | |
| Koszty sprzedaży i marketingu | (30 048) | (91 550) | (32 661) | (98 051) | |
| Koszty ogólnego zarządu | (29 960) | (87 378) | (33 243) | (90 745) | |
| Pozostałe koszty operacyjne | (17 135) | (35 118) | (12 366) | (35 953) | |
| Zysk operacyjny | 46 112 | 117 895 | 66 209 | 112 366 | |
| Przychody/(koszty) finansowe - netto |
(3 054) | (17 940) | (12 273) | (12 327) | |
| Udział w zyskach / (stratach) jednostek stowarzyszonych |
- | - | - | - | |
| Zysk przed opodatkowaniem | 43 058 | 99 955 | 53 936 | 100 039 | |
| Podatek dochodowy | (9 026) | (31 802) | (12 012) | (29 348) | |
| Zysk netto za okres | 34 032 | 68 153 | 41 924 | 70 691 | |
| w tym: | |||||
| Zysk netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej |
32 456 | 66 975 | 42 500 | 69 679 | |
| Zysk/(strata) netto przypadający udziałom niedającym kontroli |
1 576 | 1 178 | (576) | 1 012 | |
| 34 032 | 68 153 | 41 924 | 70 691 | ||
| Zysk na akcję przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej za okres (wyrażony w PLN na jedną akcję) |
|||||
| – podstawowy | 3.22 | 8,23 | 8,57 | ||
| – rozwodniony | 3.22 | 8,23 | 8,57 |
*) Dane za III kwartał 2020 r. zostały ustalone poprzez odjęcie od danych za okres 9 miesięcy 2020 danych wykazanych przez Grupę w raporcie za półrocze 2020 r.
III. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów
| III kwartał 2020* |
9 miesięcy 2020 |
III kwartał 2019 |
9 miesięcy 2019 |
|
|---|---|---|---|---|
| Zysk netto za okres | 34 032 | 68 153 | 41 924 | 70 691 |
| Pozostałe dochody całkowite | ||||
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych |
1 778 | 14 712 | 6 763 | 5 579 |
| Razem pozostałe dochody całkowite |
1 778 | 14 712 | 6 763 | 5 579 |
| Suma dochodów całkowitych za okres |
35 810 | 82 865 | 48 687 | 76 270 |
| przypadających akcjonariuszom jednostki dominującej |
34 219 | 81 674 | 49 265 | 75 260 |
| przypadających udziałom niedającym kontroli |
1591 | 1 191 | (578) | 1 010 |
*) Dane za III kwartał 2020 r. zostały ustalone poprzez odjęcie od danych za okres 9 miesięcy 2020 danych wykazanych przez Grupę w raporcie za półrocze 2020 r.
IV. Skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale własnym
| Przypadające na akcjonariuszy jednostki dominującej | Kapitały przypadające udziałom niedającym kontroli |
Kapitał własny razem |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kapitał zakładowy |
Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej |
Pozostałe kapitały |
Różnice kursowe |
Zyski/(straty) z lat ubiegłych oraz zysk okresu bieżącego |
|||
| Stan na | 8 133 | 84 446 | 58 595 | 8 837 | 698 135 | 17 962 | 876 108 |
| 1 stycznia 2019 r. Dywidenda wypłacona |
- | - | - | - | (12 200) | - | (12 200) |
| (1) Różnice kursowe |
- | - | - | 5 581 | - | (2) | 5 579 |
| (2) Zysk za okres |
- | - | - | - | 69 679 | 1 012 | 70 691 |
| Całkowite dochody za okres (1+2) |
- | - | - | 5 581 | 69 679 | 1 010 | 76 270 |
| Stan na 30 września 2019 r. |
8 133 | 84 446 | 58 595 | 14 418 | 755 614 | 18 972 | 940 178 |
| Stan na 1 stycznia 2020 r. |
8 133 | 84 446 | 58 595 | 10 168 | 790 781 | 18 633 | 970 756 |
| Dywidenda wypłacona | - | - | - | - | (12 200) | - | (12 200) |
| Różnice kursowe (1) |
- - |
- | 14 699 | - | 13 | 14 712 | |
| (2) Zysk za okres |
- - |
- | - | 66 975 | 1 178 | 68 153 | |
| Całkowite dochody za okres (1+2) |
- | - | - | 14 699 | 66 975 | 1 191 | 82 865 |
| Stan na 30 września 2020 r. |
8 133 | 84 446 | 58 595 | 24 867 | 845 556 | 19 824 | 1 041 421 |
| V. Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych |
||
|---|---|---|
| 9 miesięcy | 9 miesięcy | |
| 2020 | 2019 | |
| Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej | ||
| Zysk netto | 68 153 | 70 691 |
| Korekty razem | 148 125 | 35 786 |
| Amortyzacja | 64 881 | 63 718 |
| Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych | (9 747) | 2 678 |
| Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) | 1 917 | 3 143 |
| Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej | (4 270) | (10 963) |
| Zmiana stanu zapasów | (4 955) | 577 |
| Zmiana stanu należności | 82 607 | 36 755 |
| Zmiana stanu zobowiązań i rezerw, z wyjątkiem pożyczek i kredytów | 17 692 | (60 114) |
| Inne korekty | - | (8) |
| Zysk netto pomniejszony o korekty razem | 216 278 | 106 477 |
| Zapłacony podatek dochodowy | (20 527) | (26 331) |
| Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 195 751 | 80 146 |
| Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej | ||
| Nabycie rzeczowych aktywów trwałych | (45 177) | (26 170) |
| Wpływy ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych | 895 | 1 348 |
| Nabycie wartości niematerialnych | (5 836) | (10 215) |
| Wpływy ze sprzedaży inwestycji w WNIP | 3 237 | 4 150 |
| Wydatki na nabycie aktywów finansowych | (10 454) | - |
| Wydatki na inwestycje w nieruchomości | (4 046) | (2 162) |
| Udzielone pożyczki | - | - |
| Odsetki | 616 | 239 |
| Spłata udzielonych pożyczek | 7 214 | 1 900 |
| Wydatki z tytułu instrumentów finansowych | (207) | |
| Wpływy z tytułu instrumentów finansowych | 651 | 2 121 |
| Inne wydatki inwestycyjne | - | - |
| Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (53 107) | (28 789) |
| Przepływy pieniężne z działalności finansowej | ||
| Wypływy z tyt. dywidend i innych wypłaty na rzecz właścicieli | (12 200) | (12 200) |
| Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek | 2 360 | 1 814 |
| Spłata kredytów i pożyczek | (34 002) | (31 430) |
| Odsetki od kredytu | (1 904) | (2 237) |
| Odsetki od pożyczek otrzymanych | (234) | (318) |
| Udzielone pożyczki | - | (323) |
| Wpływy z tytułu spłaconych pożyczek | - | 1 290 |
| Wpływy z tytułu odsetek od pożyczek | - | 861 |
| Płatności zobowiązań z tytułu leasingu | (15 397) | (14 867) |
| Inne wpływy finansowe | 2 196 | 1 178 |
| Inne wydatki finansowe | - | - |
| Środki pieniężne netto z działalności finansowej | (59 181) | (56 232) |
| Zmiana środków pieniężnych netto | 83 463 | (4 875) |
| Środki pieniężne na początek okresu | 323 164 | 245 906 |
| Dodatnie (ujemne) różnice kursowe w środkach pieniężnych | (726) | 3 214 |
| Środki pieniężne na koniec okresu | 405 901 | 244 245 |
| - w tym o ograniczonej możliwości dysponowania | 2 633 | 3 587 |
VI. Informacja dodatkowa
1. Informacje o strukturze i działalności Grupy
Podstawowym przedmiotem działalności Grupy Comarch ("Grupa"), której jednostką dominującą jest Spółka Comarch S.A. z siedzibą w Krakowie przy Al. Jana Pawła II 39 A ("Spółka"), jest działalność związana z oprogramowaniem - PKD 62.01.Z. Oznaczenie sądu rejestrowego dla Comarch S.A.: Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Numer KRS: 0000057567. Spółka Comarch S.A. posiada dominujący udział w Grupie pod względem osiąganych przychodów, wartości aktywów oraz ilości i wielkości realizowanych kontraktów. Akcje Spółki Comarch S.A. są dopuszczone do obrotu giełdowego na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Czas trwania jednostki dominującej nie jest ograniczony.
1.1. Struktura kapitałowa Grupy Comarch

100% udział w głosach Comarch S.A., chyba że wskazano inaczej.
Na dzień 30 września 2020 r. jednostką stowarzyszoną z jednostką dominującą jest:
■ SoInteractive S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce (16,10% głosów przypada na CCF FIZ, 11,27% głosów przypada na Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A).
W dniu 18 czerwca 2020 r. spółka Metrum Capital S.A. została połączona z podmiotem spoza Grupy Comarch i przestała być spółką stowarzyszoną z jednostką dominującą.
Spółki stowarzyszone nie są konsolidowane. Udziały w nich są wyceniane metodą praw własności.
1.2. Struktura działania Grupy Comarch
Struktura działania Grupy Comarch jest następująca:
- ■ Jednostka dominująca Comarch S.A. pozyskuje większość kontraktów w dużej mierze realizując je,
- ■ Spółki Comarch AG, Comarch S.A.S., Comarch R&D S.à r.l., Comarch Luxembourg S.à r.l., Comarch Inc., Comarch Panama Inc., Comarch Canada, Corp., Comarch Middle East FZ-LLC, Comarch LLC, OOO Comarch, Comarch Technologies Oy, Comarch UK Ltd., Comarch Chile SpA, Comarch Sistemas LTDA, Comarch Software Spain S.L.U., Comarch Yazilim A.S., Comarch SRL, Comarch Malaysia SDN. BHD., Comarch AB, Comarch Argentina S.A., Comarch Colombia S.A.S., Comarch Peru S.A.C., Comarch Japan KK, Comarch Saudi Arabia Co., Comarch Mexico S.A. de C.V., Comarch Yuhan Hoesa (Comarch Ltd.), Comarch (Thailand) Limited, Comarch BV, Comarch Software (Shanghai) Co. Ltd i Comarch Pty. LTD. pozyskują kontrakty informatyczne na rynkach zagranicznych i realizują je w całości lub w części,
- ■ Spółka Comarch Software und Beratung AG jest znaczącym na rynku niemieckim producentem oprogramowania ERP oraz integratorem systemów informatycznych. Comarch Solutions GmbH prowadzi działalność o profilu identycznym z profilem działalności spółki Comarch Software und Beratung AG,
- ■ Comarch Swiss AG zajmuje się sprzedażą i wdrażaniem rozwiązań informatycznych Comarch (zwłaszcza w obszarach ERP i ECM) na rynku szwajcarskim,
- ■ CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. dostarcza rozwiązania i usługi informatyczne dla podmiotów medycznych na rynku francuskim,
- ■ Comarch Polska S.A. pozyskuje kontrakty informatyczne na rynku krajowym głównie w sektorze publicznym i realizuje je w całości lub w części,
- ■ Comarch Technologies sp. z o.o. odpowiada za rozwój technologii związanych z projektowaniem i produkcją urządzeń elektronicznych oraz związanego z nimi oprogramowania,
- ■ CA Consulting S.A. prowadzi działalność teleinformatyczną, polegającą na świadczeniu usług informatycznych i consultingowych na rzecz Comarch S.A. oraz klientów spoza Grupy Comarch,
- ■ Comarch Corporate Finance Fundusz Inwestycyjny Zamknięty prowadzi działalność inwestycyjną (poprzez swoje spółki zależne) w zakresie nowych technologii i usług, a także działalność inwestycyjną na rynku kapitałowym,
- ■ Comarch Management sp. z o.o., Comarch Management sp. z o.o. SK-A, CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A, Bonus Management sp. z o.o. SK-A oraz Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A, Comarch Pointshub, Inc. prowadzą działalność inwestycyjną na rynku kapitałowym oraz związaną z informatyką,
- ■ Przedmiotem działalności Bonus Development sp. z o.o. SK-A oraz Bonus Development sp. z o.o. II Koncept SK-A jest działalność developerska oraz inwestycyjna na rynku nieruchomości,
- ■ Comarch Healthcare S.A. wytwarza i sprzedaje oprogramowanie związane z medycyną, urządzenia medyczne oraz świadczy usługi medyczne i diagnostyczne, a także wytwarza i dostarcza kompleksowe rozwiązania informatyczne dla sektora medycznego,
- ■ Comarch Infrastruktura S.A. prowadzi działalność polegającą na oferowaniu usług data center oraz outsourcingu usług informatycznych,
- ■ iComarch24 S.A. prowadzi projekty informatyczne z zakresu e-księgowości oraz handlu elektronicznego, świadczy również usługi księgowe dla krajowych podmiotów zależnych z Grupy Comarch,
- ■ Geopolis sp. z o.o. wdraża zintegrowane systemy GIS w jednostkach administracji publicznej,
-
■ MKS Cracovia SSA prowadzi działalność sportową i w zakresie krzewienia kultury fizycznej,
-
■ "Bonus MANAGEMENT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Cracovia Park SK-A prowadzi działalność inwestycyjną w zakresie sportu, odnowy biologicznej i rekreacji,
- ■ Spółki Opso sp. z o.o., Comarch s.r.o., Comarch Cloud S.A., Comarch Espace Connecté Inc. oraz CAMS AG nie prowadzą obecnie działalności operacyjnej.
1.3. Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej w III kwartale 2020 roku
Nie wystąpiły.
1.4. Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej po dacie bilansu
Nie wystąpiły.
2. Opis stosowanych zasad rachunkowości
Niniejsze niezbadane Śródroczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy ("Śródroczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe") obejmujące okres 9 miesięcy zakończonych 30 września 2020 r. wraz z danymi porównywalnymi, zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości ("MSR") 34, oraz zgodnie z odpowiednimi standardami rachunkowości mającymi zastosowanie do śródrocznej sprawozdawczości finansowej w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską, opublikowanymi i obowiązującymi w czasie przygotowywania niniejszego Skróconego Śródrocznego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe obejmujące okres 9 miesięcy zakończonych 30 września 2020 r. nie obejmuje wszystkich informacji oraz ujawnień wymaganych w rocznym sprawozdaniu finansowym i należy je czytać łącznie ze zbadanym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupy Kapitałowej Comarch sporządzonym według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej ("MSSF"), zawierającym noty ("Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe sporządzone według MSSF") za rok zakończony 31 grudnia 2019 r.
Zasady rachunkowości oraz metody wyliczeń przyjęte do przygotowania Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego obejmującego okres 9 miesięcy zakończonych 30 września 2020 r. są spójne z zasadami opisanymi w zbadanym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy Comarch sporządzonym według MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2019 r. (Nota 2 oraz Nota 3 Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy Kapitałowej Comarch sporządzonego według MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2019 r.).
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe obejmujące okres 9 miesięcy zakończonych 30 września 2020 r. składa się ze skonsolidowanego bilansu, skonsolidowanego rachunku zysków i strat, skonsolidowanego zestawienia całkowitych dochodów, zestawienia zmian w skonsolidowanych kapitałach własnych, skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych oraz wybranych not objaśniających.
W śródrocznym sprawozdaniu finansowym uwzględnia się bądź odracza koszty powstające w roku finansowym nierównomiernie tylko wtedy, gdy powyższe koszty powinny zostać uwzględnione bądź odroczone w czasie na koniec danego roku obrotowego.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe obejmujące okres 9 miesięcy zakończonych 30 września 2020 r. zostało przygotowane w tysiącach PLN i zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 17 listopada 2020 r.
Istotne zmiany do istniejących standardów zastosowane po raz pierwszy w roku 2019 i kontynuowane w roku 2020
■ MSSF 16 Leasing
Standard MSSF 16 został opublikowany w dniu 13 stycznia 2016 r. i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 r. lub później.
Grupa wdrożyła stosowanie standardu MSSF 16 metodą retrospektywną, z łącznym efektem pierwszego zastosowania MSSF 16 ujętym na dzień 1 stycznia 2019 r., bez przekształcania danych porównawczych.
Zastosowanie MSSF 16 wymagało od Grupy analizy danych oraz dokonania szacunków i wyliczeń, które mają wpływ na wycenę zobowiązań leasingowych oraz wycenę aktywów z prawem do użytkowania. Obejmowały one zidentyfikowanie umów podlegających stosowaniu MSSF 16, ustalanie okresu obowiązywania umów oraz ustalanie stóp procentowych stosowanych do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych.
Zgodnie z MSSF 16 umowa ma charakter leasingu, jeżeli leasingobiorca w zamian za wynagrodzenie ma prawo do sprawowania kontroli, w tym pobierania korzyści ekonomicznych, nad użytkowaniem zidentyfikowanego składnika aktywów przez określony czas.
W trakcie prac przygotowawczych Grupa dokonała analizy wszystkich zawartych umów pod kątem spełniania kryteriów uznania ich za umowy o charakterze leasingowym wg. MSSF 16. Do umów leasingu podlegających pod MSSF 16 Grupa zaliczyła umowy najmu budynków i powierzchni biurowych, prawo wieczystego użytkowania gruntów, leasing środków transportu i leasing sprzętu komputerowego.
Dla umów zawartych na czas oznaczony Grupa przyjęła okres leasingu zgodny z umownym okresem leasingu, chyba że znane były okoliczności wskazujące na skorzystanie z opcji przedłużenia lub wypowiedzenia. Umów zawartych na czas nieokreślony z okresem wypowiedzenia krótszym niż 12 miesięcy Grupa nie wycenia wg MSSF 16, z wyjątkiem umowy najmu przez MKS Cracovia stadionu przy ulicy Kałuży 1 w Krakowie, która ze względu na strategiczny charakter wynajmowanej nieruchomości została wyceniona wg MSSF 16, i dla której Grupa przyjmuje każdorazowo 5 letni okres leasingu. Szacunkowa wartość zobowiązań wynikających z pozostałych umów zawartych na czas nieokreślony dla okresu 12 miesięcy wynosi ok. 1 600 tys. PLN. Umów najmu na czas nieoznaczony z okresem wypowiedzenia dłuższym niż 12 miesięcy Grupa nie zidentyfikowała.
Zgodnie ze standardem MSSF 16 Leasing Grupa wdrożyła jednolite zasady rachunkowości, wymagające od leasingobiorców ujmowania aktywów i zobowiązań w przypadku wszystkich umów leasingu z uwzględnieniem wyjątków wymienionych w standardzie. Grupa ujmuje prawo do użytkowania aktywa wraz z odpowiednim zobowiązaniem leasingowym ustalonym w wysokości zdyskontowanych przyszłych płatności w okresie trwania leasingu. W miejsce ujmowanych do tej pory w kosztach działalności podstawowej opłat z tytułu wykorzystywania aktywów będących przedmiotem leasingu została wprowadzona amortyzacja wyliczona od wartości aktywa z tytułu prawa do użytkowania. Amortyzacja jest alokowana odpowiednio do kosztów wytworzenia, kosztów ogólnych bądź kosztów sprzedaży. Zamiast ujmowanych w kosztach finansowych odsetek płaconych od bieżących rat leasingowych zostały wprowadzone odsetki naliczone od zobowiązania z tytułu leasingu. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania są amortyzowane liniowo natomiast zobowiązania leasingowe rozliczane efektywną stopą procentową (krańcową stopą procentową leasingobiorcy).
Krańcowa stopa procentowa leasingobiorcy dla danej umowy leasingu ustalona została jako suma stopy wolnej od ryzyka zależnej od waluty i okresu leasingu, korekty z tytuły marży kredytowej oraz korekty specyficznej dla przedmiotu leasingu. Wysokość krańcowych stóp procentowych zastosowanych przez Grupę kształtuje się między 1,3% a 7,8%.
Łączna wartość nominalnego wynagrodzenia wynikającego ze zidentyfikowanych na dzień 1 stycznia 2019 r. umów o charakterze leasingowym spełniających kryteria MSSF 16, przypadająca na okres od 1 stycznia 2019 r. do końca okresu ich obowiązywania, wynosiła:
- dla umów najmu: 60 216 tys. PLN,
- dla prawa wieczystego użytkowania gruntów (na okres do 2089 r.): 58 914 tys. PLN,
- dla leasingu środków transportu i sprzętu IT: 1 290 tys. PLN.
W wyniku zastosowania MSSF 16 wartość aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązań leasingowych na dzień 1 stycznia 2019 r. wyniosła 74 402 tys. PLN, w tym:
- z tytułu umów najmu: 54 514 tys. PLN,
- z tytułu prawa wieczystego użytkowania gruntów (na okres do 2089 r.): 18 631 tys. PLN,
- z tytułu leasingu środków transportu i sprzętu IT: 1 257 tys. PLN.
Wdrożenie MSSF 16 ma wpływ na wskaźniki finansowe wyliczane na podstawie sprawozdań finansowych, w tym także te, które stanowią kowenanty w umowach kredytowych zawartych przez Grupę. Grupa doprowadziła do wyłączenia wpływu zmian wynikających z wdrożenia standardu MSSF 16 na wyliczenia kowenantów we wszystkich umowach kredytowych. Zarząd Grupy informuje, że nie widzi ryzyka przekroczenia dopuszczalnych wartości kowenantów wynikających z umów kredytowych zawartych przez Grupę także w sytuacji, gdyby do wyliczeń wartości kowenantów zostały wykorzystane dane uwzględniające zastosowanie MSSF 16.
Na dzień bilansowy 30 września 2020 r. wartość aktywa z tytułu prawa do użytkowania w Grupie wyniosła 82 270 tys. PLN, a wartość zobowiązania z tytułu leasingu 87 648 tys. PLN. Wartość amortyzacji od aktywa z tytułu prawa do użytkowania w okresie trzech kwartałów 2020 roku wyniosła 15 676 tys.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 9 MIESIĘCY 2020 ROKU Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
PLN. Wartość odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu w okresie trzech kwartałów 2020 roku wyniosła 1 786 tys. PLN.
Wpływ zastosowania MSSF 16 na wybrane pozycje sprawozdania finansowego Grupy
| 2020 | Stan na 30 września 2020 |
|---|---|
| - dane opublikowane | - bez MSSF 16 |
| 1 909 019 | 1 826 970 |
| 823 500 | 741 451 |
| 82 270 | - |
| 1 909 019 | 1 826 970 |
| 867 598 | 780 143 |
| 249 719 | 181 948 |
| 617 879 | 598 195 |
| 87 648 | - |
| 67 795 | - |
| 19 853 | - |
| 1 021 597 | 1 027 003 |
| 49 440 | |
| 15 676 | - |
| 68 153 | 72 435 |
| 66 975 | 71 257 |
| 83 463 | 83 463 |
| 180 625 | |
| (53 107) | (53 107) |
| (59 181) | (44 055) |
| Stan na 30 września 64 881 195 751 |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Amortyzacja aktywa z tytułu prawa do użytkowania | 9 miesięcy 2020 |
|---|---|
| Leasing środków transportu i sprzętu komputerowego | 799 |
| Najem | 14 680 |
| Użytkowanie wieczyste | 197 |
| Amortyzacja aktywa z tytułu prawa do użytkowania | 15 676 |
Grupa korzysta z dwóch uproszczeń dotyczących klasyfikowania umowy jako umowy leasingu wg. MSSF 16. Grupa wyłączyła z wyceny wg. MSSF 16 umowy spełniające definicję leasingu krótkoterminowego według MSSF 16 oraz umowy aktywów o niskiej wartości tj. o wartości początkowej nie przekraczającej równowartości 5 tys. USD. Zastosowanie przez Spółkę powyższych uproszczeń zobowiązuje ją do stosowania ich w całym okresie obowiązywania standardu. Zastosowane uproszczenia są udokumentowane odpowiednimi zapisami polityki rachunkowości. Koszt związany z umowami leasingów krótkoterminowych i leasingów aktywów o niskiej wartości w okresie trzech kwartałów 2020 roku wyniósł ok. 1 300 tys. PLN.
Zmiany do istniejących standardów do zastosowania po raz pierwszy w sprawozdaniu finansowym za 2020 rok
■ Zmiana w MSSF 3 Połączenia jednostek
Zmiana w MSSF 3 została opublikowana w dniu 22 października 2018 r. i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 r. lub później.
Celem zmiany było doprecyzowanie definicji przedsięwzięcia (ang. business) i łatwiejsze odróżnienie przejęć "przedsięwzięć" od grup aktywów dla celów rozliczenia połączeń.
■ Zmiany w MSR 1 i MSR 8: Definicja określenia "istotny"
Zmiany w MSR 1 i MSR 8 zostały opublikowane w dniu 31 października 2018 r. i mają zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 r. lub później.
Celem zmian było doprecyzowanie definicji "istotności" i ułatwienie jej stosowania w praktyce.
■ Reforma referencyjnych stóp procentowych (stawek referencyjnych) - Zmiany w MSSF 9, MSR 39 i MSSF 7
Zmiany w MSSF 9, MSR 39 i MSSF 7 zostały opublikowane w dniu 26 września 2019 r. i mają zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 r. lub później.
Zmiany modyfikują szczegółowe wymogi rachunkowości zabezpieczeń, aby zminimalizować (wyeliminować) potencjalne skutki niepewności związanej z reformą referencyjnych (międzybankowych) stóp procentowych. Ponadto, jednostki będą zobowiązane do dodania dodatkowych ujawnień odnośnie tych powiązań zabezpieczających, na które bezpośredni wpływ ma niepewność związana z reformą.
Ww. zmiany do standardów nie miały wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy za trzy kwartały 2020 roku.
Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez RMSR, które nie weszły jeszcze w życie na dzień bilansowy( nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania przez kraje UE).
- MSSF 14 Regulatory Deferral Accounts opublikowany w dniu 30 stycznia 2014 r. (wstrzymany proces przyjęcia do stosowania przez kraje UE).
-
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe, opublikowany w dniu 18 maja 2017 r., wraz ze zmianami z dnia 25 czerwca 2020 r. Ma zastosowanie do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 r. lub później.
-
Zmiany w MSSF 10 i MSR 28: Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem opublikowane w dniu 11 września 2014 r. (wstrzymany proces przyjęcia do stosowania przez kraje UE).
- Zmiana w MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja zobowiązań jako krótko- i długoterminowe opublikowana 23 stycznia 2020 r. Ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 r. lub później.
- Zmiany w MSSF 3, MSR 16, MSR 37 oraz coroczne poprawki do standardów 2018-2020 opublikowane w dniu 14 maja 2020 r., Mają zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 r. lub później.
- Zmiany w MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe odroczenie zastosowania MSSF 9 opublikowane w dniu 25 czerwca 2020 r. Ma zastosowanie do okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 r. lub później.
Grupa zastosuje zmienione standardy w zdefiniowanych w nich terminach wejścia w życie.
Według oceny na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania zmiany te nie powinny mieć istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe.
■ Zmiana w MSSF 16 Leasing: Ulgi związane z Covid-19 opublikowana w dniu 28 maja 2020 r. Ma zastosowanie od 1 czerwca 2020 r. Proces zatwierdzania w toku.
Jeżeli zaistnieją określone w tym standardzie okoliczności Grupa zastosuje zmieniony standard po jego zatwierdzeniu do stosowania przez Komisję Europejską.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Comarch za 9 miesięcy 2020 roku obejmuje sprawozdania następujących spółek:
| Nazwa spółki | Charakter Metoda powiązań konsolidacji |
Udział Comarch S.A. w kapitale zakładowym |
||
|---|---|---|---|---|
| Comarch S.A. | Jednostka dominująca |
Pełna | ||
| Comarch AG | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Sistemas LTDA | Jednostka zależna |
Pełna | 80% w posiadaniu Comarch AG, 20% w posiadaniu Comarch Software und Beratung AG |
|
| Comarch Peru S.A.C. | Jednostka zależna |
Pełna | 95% w posiadaniu Comarch AG, 5% w posiadaniu Comarch S.A. |
|
| Comarch Software und Beratung AG | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu Comarch AG |
|
| Comarch Solutions GmbH | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu Comarch Software und Beratung AG |
|
| Comarch S.A.S. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch R&D S.à r.l. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Luxembourg S.à r.l. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Inc. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Panama Inc. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu Comarch Inc. |
|
| Comarch Canada, Corp. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Espace Connecté Inc. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Middle East FZ-LLC | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch LLC | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| OOO Comarch | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Software (Shanghai) Co. Ltd. |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% | |
| Comarch Technologies Oy | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Comarch UK Ltd. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
|---|---|---|---|
| Comarch Japan KK | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu Comarch UK |
| Comarch Chile SpA | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Software Spain S.L.U. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Colombia S.A.S. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu Comarch Software Spain S.L.U. |
| Comarch Yazilim A.S. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch SRL | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Malaysia SDN. BHD. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch s.r.o. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Pointshub, Inc. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch AB | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Argentina S.A. | Jednostka zależna |
Pełna | 95% w posiadaniu Comarch S.A., 5% w posiadaniu Comarch AG |
| Comarch Saudi Arabia Co. | Jednostka zależna |
Pełna | 95% w posiadaniu Comarch S.A., 5% w posiadaniu Comarch Infrastruktura S.A. |
| Comarch Mexico S.A. de C.V. | Jednostka zależna |
Pełna | 99% w posiadaniu Comarch S.A., 1% w posiadaniu CA Consulting S.A. |
| Comarch Yuhan Hoesa (Comarch Ltd.) |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch (Thailand) Limited | Jednostka zależna |
Pełna | 98% w posiadaniu Comarch S.A., 1% w posiadaniu CA Consulting S.A., 1% w posiadaniu Comarch Technologies Sp. z o.o. |
| Comarch BV | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Pty. LTD | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
|---|---|---|---|
| Comarch Technologies sp. z o.o. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| CA Consulting S.A. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Geopolis sp. z o.o. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Management sp. z o.o. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% |
| Comarch Corporate Finance Fundusz Inwestycyjny Zamknięty |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% ogólnej liczby certyfikatów inwestycyjnych, |
| Comarch Management sp. z o.o. SK A |
Jednostka zależna |
Pełna | 26,45% w posiadaniu Comarch S.A., 8,82% w posiadaniu CCF FIZ, 64,73% akcji nabytych w celu umorzenia przez Comarch Management sp. z o.o. SK-A |
| Bonus Management sp. z o.o. SK-A | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| Bonus MANAGEMENT sp. z o.o. Cracovia Park SK-A |
Jednostka zależna |
Pełna | 50% w posiadaniu Bonus Management sp. z o.o. SK-A, 50% w posiadaniu MKS Cracovia SSA |
| Bonus Development sp. z o.o. SK-A | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| Bonus Development sp. z o.o. II Koncept SK-A |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| Comarch Healthcare S.A. | Jednostka zależna |
Pełna | 38,27% w posiadaniu CCF FIZ 17,33% w posiadaniu Comarch S.A., 33,02% w posiadaniu Comarch Software und Beratung AG, 11,38% w posiadaniu CASA Management and Consulting sp. z o.o. SKA |
| Comarch Polska S.A. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| Comarch Cloud S.A. (dawniej Comarch Pointshub S.A.) |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| Comarch Infrastruktura S.A. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| iComarch24 S.A. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ |
| CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A |
Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CCF FIZ | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Comarch Swiss AG | Jednostka zależna |
Pełna | 100% w posiadaniu CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A |
||
| CAMS AG | Jednostka zależna |
Pełna | 51% w posiadaniu CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A |
||
| Opso sp. z o.o. | Jednostka zależna |
Pełna | 100% | ||
| MKS Cracovia SSA | Jednostka zależna |
Pełna | 66,11% |
3. Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego
3.1. Sprawozdawczość wg segmentów za 9 miesięcy 2020 roku
Dla Grupy Kapitałowej Comarch podstawowym rodzajem segmentów operacyjnych są segmenty branżowe, a pomocniczym rodzajem segmentów operacyjnych są segmenty geograficzne według miejsca prowadzenia działalności. Objęte konsolidacją jednostki Grupy Kapitałowej Comarch prowadzą następujące rodzaje działalności:
- sprzedaż systemów informatycznych i usług z nimi związanych w tym również produkcja oprogramowania dla medycyny oraz sprzedaż sprzętu informatycznego (dalej jako "Segment IT"),
- działalność sportową (dalej jako "Segment Sport") prowadzoną przez MKS Cracovia SSA,
- działalność związaną z inwestowaniem na rynku kapitałowym i na rynku nieruchomości (dalej jako "Segment Inwestycje"),
- działalność w zakresie świadczenia usług medycznych (dalej jako "Segment Medycyna").
Dominujący udział w przychodach ze sprzedaży, wynikach oraz aktywach posiada Segment IT. Ze względu na specyfikę działalności segment IT prezentowany jest z wydzieleniem rynku DACH (Niemcy, Austria, Szwajcaria), rynku polskiego oraz rynków pozostałych.
Ze względu na geograficzny podział miejsca prowadzenia działalności Grupa Comarch wyróżnia następujące segmenty rynku: Polska, Rejon DACH (Niemcy, Austria, Szwajcaria), Pozostałe kraje. Segment Sport, Segment Inwestycje i Segment Medycyna prowadzą działalność wyłącznie na terenie Polski. Ze względu na to, że jedynie Segment IT prowadzi działalność poza krajem i jednocześnie ponoszone w Segmencie IT koszty w znacznej mierze są wspólne dla sprzedaży eksportowej oraz krajowej nie jest celowe ustalanie wyniku odrębnie dla działalności eksportowej i krajowej.
Sprzedaż Grupy Comarch jest mocno zdywersyfikowana i nie występuje uzależnienie od jednego odbiorcy. W ciągu 9 miesięcy 2020 roku sprzedaż do żadnego z kontrahentów nie przekroczyła 10% całkowitej sprzedaży Grupy Comarch.
Rozkład przychodów ze sprzedaży osiąganych przez Grupę Kapitałową Comarch na przestrzeni roku 2019 przedstawiał się następująco: 23% rocznej sprzedaży zostało zrealizowane w pierwszym kwartale, 23% w drugim kwartale, 25% w trzecim kwartale oraz 29% w czwartym kwartale. Na przestrzeni roku 2020 Grupa spodziewa się rozkładu przychodów ze sprzedaży zbliżonego do tego z 2019 roku.
| Segment IT | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 9 miesięcy 2019 | Rynek polski |
Rynek DACH |
Pozostałe rynki |
Segment Inwestycje |
Segment Sport |
Segment Medycyna |
Eliminacje | Razem |
| Przychody | ||||||||
| segmentu– sprzedaż | 566 859 | 197 822 | 229 289 | (256) | 28 981 | 10 066 | - | 1 032 761 |
| klientom | ||||||||
| zewnętrznym w tym: |
||||||||
| Przychody ze | ||||||||
| sprzedaży: | 572 934 | 195 896 | 221 390 | 1 414 | 19 880 | 9 452 | - | 1 020 966 |
| na rzecz klientów z | ||||||||
| sektora Telekomunikacja, Media, IT |
122 635 | 53 035 | 68 589 | - | - | - | - | 244 259 |
| na rzecz klientów z | ||||||||
| sektora Finanse i Bankowość |
109 901 | 24 532 | 7 933 | - | - | - | - | 142 366 |
| na rzecz klientów z | ||||||||
| sektora Handel i Usługi |
48 642 | 18 457 | 108 071 | - | - | - | - | 175 170 |
| na rzecz klientów z | ||||||||
| sektora Przemysł i Utilities |
69 770 | 21 287 | 35 608 | - | - | - | - | 126 665 |
| na rzecz klientów z Sektora Publicznego |
88 262 | 7 873 | - | - | - | - | - | 96 135 |
| na rzecz Małych i | ||||||||
| Średnich Przedsiębiorstw |
123 366 | 70 712 | - | - | - | - | - | 194 078 |
| na rzecz klientów z sektora Medycyna |
9 367 | - | 1 153 | - | - | 9 452 | - | 19 972 |
| na rzecz pozostałych klientów |
991 | - | 36 | 1 414 | 19 880 | - | - | 22 321 |
| pozostałe przychody operacyjne |
1 604 | 1 774 | 10 835 | 68 | 8 848 | 993 | - | 24 122 |
| przychody finansowe | (7 679) | 152 | (2 936) | (1 738) | 253 | (379) | - | (12 327) |
| Przychody segmentu– sprzedaż pozostałym segmentom |
221 581 | 21 267 | 29 538 | 5 801 | 6 317 | 1 717 | (286 221) | - |
| Przychody segmentu ogółem* |
788 440 | 219 089 | 258 827 | 5 545 | 35 298 | 11 783 | (286 221) | 1 032 761 |
| Koszty segmentu d/t sprzedaży klientom |
502 621 | 172 557 | 218 901 | 3 061 | 26 054 | 9 528 | - | 932 722 |
| zewnętrznym | ||||||||
| Koszty segmentu d/t sprzedaży pozostałym segmentom |
221 581 | 21 267 | 29 538 | 5 801 | 6 317 | 1 717 | (286 221) | - |
| Koszty segmentu ogółem* |
724 202 | 193 824 | 248 439 | 8 862 | 32 371 | 11 245 | (286 221) | 932 722 |
| Podatek bieżący | (8 482) | (10 270) | (5 466) | (48) | (297) | - | - | (24 563) |
| Aktywa i rezerwa na | ||||||||
| podatek z tytułu ulgi inwestycyjnej i |
(3 102) | 255 | (2 135) | (66) | 263 | - | - | (4 785) |
| pozostałych tytułów Udział segmentu w |
||||||||
| wyniku jednostek | ||||||||
| wycenianych metodą prawa własności |
474 | - | (474) | - | - | - | - | - |
| Wynik netto | 53 128 | 15 250 | 2 313 | (3 431) | 2 893 | 538 | - | 70 691 |
w tym:
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| wynik przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej |
53 128 | 15 250 | 2 313 | (3 428) | 1 878 | 538 | - | 69 679 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| wynik przypadający udziałom nie dającym kontroli |
- | - | - | (3) | 1 015 | - | - | 1 012 |
*) pozycje obejmują odpowiednio przychody oraz koszty z wszystkich rodzajów, które w sposób bezpośredni można przyporządkować poszczególnym segmentom
Sprzedaż pomiędzy poszczególnymi segmentami odbywa się na zasadach rynkowych.
Aktywa i zobowiązania segmentów oraz wydatki inwestycyjne i amortyzacja na dzień 30 września 2019 roku oraz w okresie 9 miesięcy 2019 roku przedstawiają się następująco:
30 września 2019 / 9 miesięcy 2019
| Segment IT | Segment | Segment | Segment | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Polska | Rejon DACH |
Pozostałe kraje |
Inwestycje | Sport | Medycyna | Ogółem | |
| Aktywa | 967 945 | 221 226 | 301 391 | 146 016 | 78 480 | 7 097 | 1 722 155 |
| Zobowiązania | 501 345 | 82 019 | 124 999 | 43 665 | 29 253 | 696 | 781 977 |
| Wydatki inwestycyjne |
20 342 | 2 341 | 5 922 | 4 210 | 5 417 | 315 | 38 547 |
| Amortyzacja | 43 294 | 6 979 | 7 293 | 2 458 | 3 343 | 351 | 63 718 |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Segment IT | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 9 miesięcy 2020 | Rynek polski |
Rynek DACH |
Pozostałe rynki |
Segment Inwestycje |
Segment Sport |
Segment Medycyna |
Eliminacje | Razem |
| Przychody segmentu– sprzedaż klientom zewnętrznym |
535 912 | 227 227 | 276 955 | (776) | 31 320 | 9 173 | - | 1 079 811 |
| w tym: Przychody ze sprzedaży: |
550 340 | 215 967 | 262 267 | 1 923 | 23 185 | 8 777 | - | 1 062 459 |
| na rzecz klientów z sektora Telekomunikacja, Media, IT na rzecz klientów z |
80 738 | 47 515 | 84 269 | - | - | - | - | 212 522 |
| sektora Finanse i Bankowość |
127 426 | 27 599 | 24 801 | - | - | - | - | 179 826 |
| na rzecz klientów z sektora Handel i Usługi |
48 559 | 18 698 | 104 821 | - | - | - | - | 172 078 |
| na rzecz klientów z sektora Przemysł i Utilities |
59 184 | 24 029 | 42 156 | - | - | - | - | 125 369 |
| na rzecz klientów z Sektora Publicznego |
89 405 | 8 352 | - | - | - | - | - | 97 757 |
| na rzecz Małych i Średnich Przedsiębiorstw |
130 374 | 89 774 | - | - | - | - | - | 220 148 |
| na rzecz klientów z sektora Medycyna |
14 335 | - | 6190 | - | - | 8 777 | - | 29 302 |
| na rzecz pozostałych klientów |
319 | - | 30 | 1 923 | 23 185 | - | - | 25 457 |
| pozostałe przychody operacyjne |
6 513 | 11 677 | 8 640 | 142 | 7 934 | 386 | - | 35 292 |
| przychody finansowe | (20 941) | (417) | 6 048 | (2 841) | 201 | 10 | - | (17 940) |
| Przychody segmentu– sprzedaż pozostałym segmentom Przychody segmentu ogółem* |
266 063 | 23 664 | 24 722 | 6 033 | 5 970 | - | (326 452) | - |
| 801 975 | 250 891 | 301 677 | 5257 | 37 290 | 9 173 | (326 452) | 1 079 811 | |
| Koszty segmentu d/t sprzedaży klientom zewnętrznym |
477 648 | 202 943 | 260 261 | 1 930 | 26 882 | 10 192 | - | 979 856 |
| Koszty segmentu d/t sprzedaży pozostałym segmentom |
266 063 | 23 664 | 24 723 | 6 033 | 5 969 | - | (326 452) | - |
| Koszty segmentu ogółem* |
743 711 | 226 607 | 284 984 | 7 963 | 32 851 | 10 192 | (326 452) | 979 856 |
| Podatek bieżący | (10 214) | (8 381) | (7 748) | (421) | (83) | - | - | (26 847) |
| Aktywa i rezerwa na podatek z tytułu ulgi inwestycyjnej i pozostałych tytułów Udział segmentu w wyniku jednostek wycenianych metodą prawa własności |
(3 932) | 34 | (756) | 92 | (393) | - | - | (49 55) |
| - | - | - | - | - | - | - | - | |
| Wynik netto | 44 118 | 15 937 | 8 189 | (3 035) | 3 963 | (1 019) | - | 68 153 |
| w tym: wynik przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej |
44 118 | 15 937 | 8 189 | (2 870) | 2 620 | (1 019) | - | 66 975 |
| wynik przypadający udziałom nie dającym |
- | - | - | (165) | 1 343 | - | - | 1 178 |
kontroli
*) pozycje obejmują odpowiednio przychody oraz koszty z wszystkich rodzajów, które w sposób bezpośredni można przyporządkować poszczególnym segmentom
Sprzedaż pomiędzy poszczególnymi segmentami odbywa się na zasadach rynkowych.
Udział segmentów branżowych w aktywach i zobowiązaniach oraz wydatkach inwestycyjnych
Aktywa i zobowiązania segmentów oraz wydatki inwestycyjne i amortyzacja na dzień 30 września 2020 r. oraz w okresie 9 miesięcy 2020 roku przedstawiają się następująco:
30 września 2020 / 9 miesięcy 2020
| Segment IT | Segment Inwestycje |
Segment Sport |
Segment Medycyna |
Ogółem | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Polska | Rejon DACH |
Pozostałe kraje |
|||||
| Aktywa | 1 028 704 | 265 024 | 359 013 | 146 264 | 101 031 | 8 983 | 1 909 019 |
| Zobowiązania | 417 066 | 98 964 | 274 431 | 35 306 | 41 582 | 249 | 867 598 |
| Wydatki inwestycyjne |
24 614 | 3 400 | 8 539 | 4 634 | 18 815 | 5 718 | 65 720 |
| Amortyzacja | 42 830 | 7 872 | 7 598 | 2 656 | 3 533 | 392 | 64 881 |
Podział przychodów ze sprzedaży, aktywów oraz wydatków inwestycyjnych ogółem wg segmentów geograficznych jest zaprezentowany poniżej.
Przychody ze sprzedaży podstawowej – według lokalizacji działalności
| 9 miesięcy 2020 |
% | 9 miesięcy 2019 |
% | |
|---|---|---|---|---|
| Kraj /Polska/ | 584 225 | 55,0 | 603 680 | 59,1 |
| Rejon DACH | 215 967 | 20,3 | 195 896 | 19,2 |
| Pozostałe kraje | 262 267 | 24,7 | 221 390 | 21,7 |
| Razem | 1 062 459 | 100,0 | 1 020 966 | 100,0 |
Suma aktywów – według lokalizacji działalności
| 30 września 2020 |
% | 31 grudnia 2019 |
% | |
|---|---|---|---|---|
| Kraj /Polska/ | 1 284 962 | 67,3 | 1 264 693 | 68,6 |
| Rejon DACH | 265 024 | 13,9 | 250 384 | 13,6 |
| Pozostałe kraje | 359 033 | 18,8 | 327 634 | 17,8 |
| Razem | 1 909 019 | 100,0 | 1 842 711 | 100,0 |
Wydatki inwestycyjne – według lokalizacji działalności
| 9 miesięcy 2020 |
% | 12 miesięcy 2019 |
% | 9 miesięcy 2019 |
% | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kraj /Polska/ | 53 781 | 81,8 | 46 023 | 81,7 | 30 284 | 78,5 |
| Rejon DACH | 3 400 | 5,2 | 2 672 | 4,7 | 2 341 | 6,1 |
| Pozostałe kraje | 8 539 | 13,0 | 7 649 | 13,6 | 5 922 | 15,4 |
| Razem | 65 720 | 100,0 | 56 344 | 100,0 | 38 547 | 100,0 |
3.2. Rzeczowe aktywa trwałe
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Grunty, budynki i budowle | 386 899 | 384 075 |
| Środki transportu i urządzenia | 114 723 | 122 443 |
| Środki trwałe w budowie | 41 433 | 22 316 |
| Pozostałe | 13 014 | 8 753 |
| Zaliczki na środki trwałe w budowie | 1 984 | 2 048 |
| Razem | 558 053 | 539 635 |
Rzeczowe aktywa trwałe obejmują głównie nieruchomości i urządzenia posiadane przez Grupę Comarch. Na dzień 30 września 2020 r. w skład rzeczowych aktywów trwałych Grupy wchodzi sześć budynków biurowych położonych w Krakowie w Specjalnej Strefie Ekonomicznej o powierzchni całkowitej 74 144 m2 , dwa budynki biurowe położone w Warszawie o powierzchni całkowitej 2 542 m2 , budynki biurowe w Łodzi o powierzchni całkowitej 12 572 m2 , budynek biurowy i data center w Lille o powierzchni całkowitej 2 526 m2 oraz budynek biurowy i data center w Dreźnie o powierzchni całkowitej 2 144 m2 . Grupa jest również w posiadaniu niezabudowanych nieruchomości gruntowych na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Krakowie o powierzchni ok. 2,01 ha oraz 1,21 ha w Mesa w stanie Arizona, USA. Środki trwałe w budowie na dzień 30 września 2020 r. obejmują głównie nakłady na modernizację budynków w Bonus Management sp. z o.o. SKA i Bonus Management sp. z o.o. II Activia SKA w kwocie 5 898 tys. PLN oraz nakłady na budowę piłkarskiego centrum treningowo-szkoleniowego w MKS Cracovia SSA w kwocie 33 117 tys. PLN.
3.3. Aktywo z tytułu prawa do użytkowania
28
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Leasing środków transportu i sprzętu IT | 1 522 | 1 735 |
| Najem | 62 577 | 53 533 |
| Użytkowanie wieczyste | 18 171 | 18 368 |
| Razem | 82 270 | 73 636 |
Wartość amortyzacji od aktywa z tytułu prawa do użytkowania w okresie trzech kwartałów 2020 r. wyniosła 15 676 tys. PLN.
3.4. Nieruchomości inwestycyjne
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Grunty | 7 431 | 3 557 |
| Budynki | 32 883 | 33 074 |
| Razem | 40 314 | 36 631 |
Nieruchomości inwestycyjne dotyczą zabudowanych nieruchomości gruntowych wykorzystywanych na cele wynajmu podmiotom spoza Grupy oraz grunty położone w Krakowie, nabyte z zamiarem budowy obiektów przeznaczonych na wynajem podmiotom spoza Grupy. Na dzień 30 września 2020 r. nieruchomości inwestycyjne obejmują głównie dwa budynki biurowe o powierzchni całkowitej 8 629 m2 , 4 budynki mieszkalne o łącznej powierzchni 1 057 m2 , 1 budynek usługowo-produkcyjny o powierzchni 600 m2 (wszystkie zlokalizowane w Krakowie), 2 budynki usługowo-magazynowe o powierzchni 2 611 m2 , zlokalizowane w Zabierzowie oraz nieruchomość zlokalizowaną w Kostrzyniu o powierzchni 1 315 m2 .
3.5. Wartość firmy
Obejmuje wartość firmy ustaloną przy nabywaniu udziałów następujących spółek:
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Comarch Kraków | 99 | 99 |
| CDN Comarch | 1 227 | 1 227 |
| Comarch AG | 1 900 | 1 900 |
| Comarch, Inc. | 58 | 58 |
| Comarch Software und Beratung AG | 29 038 | 29 038 |
| Comarch Swiss AG | 8 413 | 8 413 |
| Geopolis sp. z o.o. | - | - |
| CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. |
5 039 | - |
| Razem | 45 774 | 40 735 |
Test na utratę wartości przeprowadzony został na dzień 31 grudnia 2019 r. Test wykazał utratę wartości firmy w kwocie 1 462 tys. PLN związanej z nabyciem Geopolis sp. z o.o., która została ujęta w rachunku wyników za rok 2019. Zastosowana metoda wykonania testu została szczegółowo opisana w raporcie rocznym za rok 2019.
W związku z nabyciem w drugim kwartale 2020 roku przez Comarch S.A. 100% akcji spółki 2CSI CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. powstała wartość firmy w wysokości 5 039 tys. PLN. Powyższa kwota stanowi nadwyżkę przekazanego wynagrodzenia przez Comarch S.A. nad wartością godziwą zidentyfikowanych w ramach transakcji aktywach netto przejętej jednostki. Przekazane wynagrodzenie obejmowało premię z tytułu kontroli zapłaconą w związku z przejęciem kontroli nad 2CSI, jak również kwoty związane z korzyściami z tytułu przewidywanych synergii, wzrostu przychodów, przyszłego rozwoju rynku, powiększenia portfela produktów i pozyskania wysokokwalifikowanych pracowników. Korzyści te nie zostały ujęte odrębnie od wartości firmy, ponieważ nie było możliwe dokonanie wiarygodnej wyceny wynikających z nich przyszłych korzyści ekonomicznych. W ramach opisywanej transakcji Grupa Comarch przejęła również klientów i relacje z
klientami 2CSI. Aktywa te nie zostały ujęte odrębnie od wartości firmy, ponieważ nie było możliwe dokonanie wiarygodnej wyceny ich wartości. W kolejnych okresach sprawozdawczych Grupa Comarch będzie wykonywała testy na utratę wartości firmy związanej z przejęciem 2CSI poprzez każdorazowe określanie wartości odzyskiwalnej ośrodka wypracowującego środki pieniężne przy pomocy metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych DCF. Prognozowane przepływy pieniężne związane z działalnością 2CSI będą bazować na wynikach sprzedaży osiągniętych w roku bieżącym oraz założeniach budżetowych i prognozach na lata kolejne oraz na szacunkach dotyczących rozwoju rynku francuskiego w kolejnych latach. Stopa dyskontowa zastosowana do oszacowania wartości bieżącej prognozowanych przepływów pieniężnych będzie bazować na średnim ważonym koszcie kapitału WACC.
Na dzień przejęcia dokonano oszacowania wartości godziwej aktywów posiadanych przez 2CSI, w oparciu o model wyceny wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych DCF. Oszacowana wartość godziwa oprogramowania SANO będącego własnością 2CSI wynosiła na dzień przejęcia 10 336 tys. PLN. Oprogramowanie SANO zostało ujęte, zgodnie z polityką rachunkowości Grupy Comarch, w zapasach w pozycji produkcja w toku i na potrzeby wykonywania procedur związanych z alokacją ceny nabycia jej wartość została wykazana w skonsolidowany sprawozdaniu finansowym zgodnie z zasadami wyceny produkcji w toku ustalonymi polityką rachunkowości Grupy Comarch.
3.6. Pozostałe wartości niematerialne
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Koszty zakończonych prac rozwojowych | - | - |
| Prawo wieczystego użytkowania | 37 489 | 37 559 |
| Koncesje, licencje i oprogramowanie | 11 813 | 14 523 |
| Inne | 6 425 | 4 229 |
| Zaliczki na WNiP | - | - |
| Razem | 55 727 | 56 311 |
Inne wartości niematerialne obejmują wycenę zaliczonych do wartości niematerialnych aktywów związanych z kartami zawodników w MKS Cracovia SSA w kwocie 6 425 tys. PLN.
Prawo wieczystego użytkowania obejmuje głównie prawo do użytkowania gruntów posiadane przez MKS Cracovia SSA o wartości 31 650 tys. PLN. Jest ono traktowane jako wartość niematerialna o nieokreślonym okresie użytkowania i nie jest amortyzowane. Spółka spodziewa się, że nastąpi odnowienie prawa wieczystego użytkowania i odbędzie się to bez ponoszenia znaczących kosztów, gdyż Spółka nie jest zobowiązana do spełnienia żadnych warunków, od których zależałoby przedłużenie tego prawa. Spółka nie spodziewa się poniesienia znaczących kosztów przy odnowieniu prawa wieczystego użytkowania w kontekście dotychczasowych działań współwłaściciela Klubu, czyli gminy Kraków.
3.7. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych
Według stanu na dzień 30 września 2020 r. Grupa nie posiada inwestycji w jednostkach stowarzyszonych.
| Stan na 1 stycznia 2019 r. | 1 520 |
|---|---|
| Udzielenie pożyczki dla SoInteractive S.A. | 300 |
| Spłata pożyczki przez SoInteractive S.A. | (1 250) |
| Stan na 30 września 2019 r. | 570 |
| Stan na 1 stycznia 2019 r. | 1 520 |
|---|---|
| Udzielenie pożyczki dla SoInteractive S.A. | 300 |
| Spłata pożyczki przez SoInteractive S.A. | (1 250) |
| Stan na 31 grudnia 2019 r. | 570 |
| Stan na 1 stycznia 2020 r. | 570 |
| Udzielenie pożyczki dla SoInteractive S.A. | - |
| Spłata pożyczki przez SoInteractive S.A. | (570) |
| Stan na 30 września 2020 r. | 0 |
3.8. Pochodne instrumenty finansowe
a) Aktywa
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Terminowe kontrakty walutowe – przeznaczone do obrotu | 2 300 | 7 662 |
| Transakcje zamiany stopy procentowej IRS | - | - |
| 2 300 | 7 662 | |
| Część krótkoterminowa | 1 240 | 4 923 |
| Część długoterminowa | 1 060 | 2 739 |
b) Zobowiązania
31
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Terminowe kontrakty walutowe – przeznaczone do obrotu | 2 698 | - |
| Transakcje zamiany stopy procentowej IRS | 3 691 | 2 909 |
| 6 389 | 2 909 | |
| Część krótkoterminowa | 1 993 | - |
| Część długoterminowa | 4 396 | 2 909 |
Grupa posiadała kontrakty terminowe typu forward zawarte w celu ograniczenia wpływu na wynik finansowy zmian w przepływach pieniężnych związanych z uprawdopodobnionymi planowanymi transakcjami, wynikających z ryzyka zmiany kursów walut. Na dzień 30 września 2020 r. ww. instrumenty zostały wycenione w wartości godziwej ustalonej wg ceny rynkowej, a zmiany w wycenie zostały odniesione na wynik z operacji finansowych. Łączna wartość netto kontraktów forward otwartych na dzień 30 września 2020 r. wyniosła 64 000 tys. EUR, 14 300 tys. USD.
Spółka Comarch S.A. w dniu 9 lipca 2014 r. zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w czerwcu 2006 roku w BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na sfinansowanie III etapu budowy budynków produkcyjno-biurowych w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została na okres 10 lat, tj. do dnia 29 lipca 2024 r. Wycena transakcji IRS na dzień 30 września 2020 r. wynosi -318 tys. PLN.
W dniu 23 października 2015 r., spółka Comarch S.A. zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w dniu 4 grudnia 2013 r. w Banku Pekao S.A. z siedzibą
w Warszawie. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została na okres 8 lat, tj. do 30 listopada 2023 r. Wycena transakcji IRS na dzień 30 września 2020 r. wynosi -292 tys. PLN.
Spółka Comarch S.A. w dniu 20 lutego 2017 r. zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w maju 2016 roku przez Bank Handlowy w Warszawie. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została do dnia 29 lutego 2028 r. Wycena transakcji IRS na dzień 30 września 2020 r. wynosi -1 793 tys. PLN.
W dniu 27 listopada 2017 r., spółka Bonus Development Sp. z o.o. SKA zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w dniu 29 czerwca 2015 r. w Banku Pekao S.A. z siedzibą w Warszawie. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została na cały okres kredytowania, tj. do 31 maja 2030 r. Wycena transakcji IRS na dzień 30 września 2020 r. wynosi -1 288 tys. PLN.
3.9. Odroczony podatek dochodowy
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | ||
| Różnice przejściowe | 20 157 | 20 284 |
| Aktywa z tytułu straty podatkowej | 5 237 | 4 760 |
| Aktywa z tytułu działalności w SSE | 6 049 | 9 958 |
| Razem | 31 443 | 35 002 |
| Odniesione na wynik | 31 443 | 35 002 |
Comarch S.A. posiada aktualnie cztery zezwolenia na prowadzenie działalności w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie:
- uzyskane w roku 2007, pierwotnie z okresem ważności do 31 grudnia 2017 r., aktualnie zgodnie z Decyzją Ministerstwa Rozwoju i Finansów z dnia 18 października 2017 r. zmienione na nieokreślony termin obowiązywania;
- uzyskane w roku 2013, w zezwoleniu tym nie został określony termin jego obowiązywania;
- uzyskane w lutym 2016 roku, w zezwoleniu tym nie został określony termin jego obowiązywania;
- uzyskane w marcu 2016 roku, w zezwoleniu tym nie został określony termin jego obowiązywania.
Jednocześnie Spółka zwraca uwagę, że w dniu 23 lipca 2013 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenia wydłużające do 2026 roku termin funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych na terenie Polski.
Zgodnie z MSR 12 niewykorzystana ulga podatkowa na dzień 30 września 2020 r. stanowi aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Ulga inwestycyjna z tytułu zezwolenia uzyskanego w roku 1999 została w całości wykorzystana (jego okres ważności upłynął 31 grudnia 2017 r.). Wartość ulgi inwestycyjnej z tytułu zezwolenia uzyskanego w 2007 roku wynosi na dzień 30 września 2020 r. 1 750 tys. PLN (po zdyskontowaniu na dzień przyznania zezwolenia). Wartość ulgi inwestycyjnej z tytułu zezwolenia uzyskanego w 2013 roku wynosi na dzień 30 września 2020 r. 28 929 tys. PLN (po zdyskontowaniu na dzień przyznania zezwolenia). Wartość ulgi inwestycyjnej z tytułu zezwolenia uzyskanego w marcu 2016 roku dotyczącego inwestycji w budynek biurowy SSE7 w Krakowie wynosi na dzień 30 września 2020 r. 22 809 tys. PLN (po zdyskontowaniu na dzień przyznania zezwolenia). Spółka nie ma zamiaru korzystać z zezwolenia uzyskanego w lutym 2016 ze względu na fakt otrzymania (już po jego pozyskaniu), dofinansowania nakładów inwestycyjnych określonych do poniesienia w tym
zezwoleniu - dla wyeliminowania ryzyka skorzystania z dwóch form pomocy publicznej dotyczących jednej inwestycji.
W okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa dokonała częściowego rozliczenia aktywa z 31 grudnia 2019 r. z tytułu podatku odroczonego dotyczącego różnic przejściowych w kwocie 4 905 tys. PLN oraz dokonała utworzenia aktywa z tytułu różnic przejściowych w kwocie 4 778 tys. PLN, a także utworzenia aktywa z tytułu straty podatkowej w kwocie 477 tys. PLN. Łączny wpływ wszystkich powyżej opisanych operacji na wynik netto w okresie sprawozdawczym wyniósł +350 tys. PLN.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi oraz z tytułu ulgi w podatku dochodowym w związku z prowadzeniem działalności w SSE, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonej przy uwzględnieniu zasady ostrożności. Ze względu na powyższą zasadę aktywa z tytułu działalności w SSE ustala się jedynie w rocznym horyzoncie czasowym, przyjmując za bazę do jego ustalenia przeciętny dochód uzyskany z działalności strefowej z okresu 3 lat, wybranych z okresu pięcioletniego (łącznie z rokiem, za który jest sporządzane sprawozdanie), po odrzuceniu dwóch wielkości skrajnych.
W okresie trzech kwartałów 2020 roku dokonano rozwiązania utworzonego na dzień 31 grudnia 2019 r. aktywa z tytułu działalności strefowej w kwocie 3 909 tys. PLN. Równocześnie, zgodnie z MSR 12, Spółka na przestrzeni roku 2020 będzie regularnie dokonywać weryfikacji wyceny rozpoznanego, utworzonego Aktywa pod kątem możliwości jego realizacji. Zwracamy uwagę, iż rozpoznanie Aktywa nie wpływa na przepływy pieniężne w jednostce dominującej ani w Grupie (zarówno rozpoznanie Aktywa, jak również jego realizacja). Operacja ta ma więc charakter wyłącznie memoriałowy i wynika z zastosowania przez Grupę Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Comarch.
Łączny wpływ zmian aktywa na wynik Grupy w okresie trzech kwartałów 2020 roku wynosi -3 559 tys. PLN.
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Rezerwa na podatek odroczony | ||
| Różnice przejściowe | 19 766 | 20 521 |
| Rezerwa z tytułu wyceny nieruchomości MKS Cracovia SSA | 5 430 | 5 430 |
| Rezerwa z tytułu wyceny certyfikatów CCF FIZ | 24 925 | 22 774 |
| Razem | 50 121 | 48 725 |
| Odniesione na kapitał | 5 430 | 5 430 |
| Odniesione na wynik finansowy | 44 691 | 43 295 |
W związku z wyceną wartości aktywów netto CCF FIZ dokonano w okresie trzech kwartałów 2020 roku zwiększenia rezerwy o kwotę 2 151 tys. PLN. Równocześnie dokonano utworzenia rezerwy na podatek odroczony z tytułu różnic przejściowych w kwocie 3 607 tys. PLN i rozwiązania z tego samego tytułu w kwocie 4 362 tys. PLN. Łączny wpływ powyższych operacji na wynik netto w okresie trzech kwartałów 2020 roku wyniósł –1 396 tys. PLN.
Ogółem zmiany w podatku odroczonym spowodowały spadek wyniku o 4 955 tys. PLN.
W odniesieniu do spółek MKS Cracovia SSA i Comarch Healthcare S.A. mimo występowania straty podatkowej nie tworzono z tego tytułu aktywa na podatek odroczony ze względu na brak możliwości dokonania wiarygodnych szacunków co do możliwości wykorzystania istniejącej straty podatkowej z lat ubiegłych.
3.10. Zapasy
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Materiały i surowce | 2 084 | 2 456 |
| Produkcja w toku | 93 242 | 75 944 |
| Towary | 10 607 | 11 702 |
| Produkty gotowe | 245 | 65 |
| Zaliczki na towary | 786 | 574 |
| Razem | 106 964 | 90 741 |
Koszt zapasów ujęty w pozycji "koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów" wyniósł 310 713 tys. PLN (9 miesięcy 2020), 407 538 tys. PLN (12 miesięcy 2019), 313 550 tys. PLN (9 miesięcy 2019).
W okresie 9 miesięcy 2020 roku Grupa Comarch utworzyła odpisy aktualizujące wartość towarów i materiałów na kwotę 80 tys. PLN, nie utworzyła odpisów aktualizujących wartość wyrobów gotowych. Grupa rozwiązała odpisy aktualizujące wartość towarów i materiałów na kwotę 83 tys. PLN utworzone w latach wcześniejszych.
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Należności handlowe netto | 303 605 | 374 987 |
| Należności handlowe brutto | 381 301 | 447 083 |
| Odpis aktualizujący wartość należności | (77 696) | (72 096) |
| Należności pozostałe | 22 969 | 29 196 |
| Rozliczenia międzyokresowe czynne | 17 510 | 14 135 |
| Pozostałe rozliczenia | - | 110 |
| Pożyczki | 4 650 | 11 702 |
| Należności handlowe i pozostałe od podmiotów powiązanych netto |
1 | 52 |
| Należności handlowe i pozostałe od podmiotów powiązanych brutto |
1 | 52 |
| Odpis aktualizujący wartość należności | - | - |
| Razem | 348 735 | 430 182 |
| Część krótkoterminowa | 348 735 | 430 182 |
3.11. Należności handlowe oraz pozostałe należności
Wartość godziwa należności handlowych oraz pozostałych należności jest zbliżona do ich wartości bilansowej przedstawionej powyżej. Nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego z tytułu należności handlowych, ponieważ Grupa posiada dużą liczbę klientów. Na dzień 30 września 2020 r. Grupa ujęła odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych w kwocie 31 084 tys. PLN oraz rozwiązała utworzone wcześniej odpisy w wysokości 23 778 tys. PLN w związku z uregulowaniem należności. Operacje te ujęto odpowiednio w pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych w rachunku zysków i strat.
3.12. Kontrakty długoterminowe
Z uwagi, iż Grupa stosuje zasadę ustalania stopnia zaawansowania prac proporcjonalnie do udziału poniesionych kosztów w całości kosztów kontraktu, suma poniesionych kosztów oraz ujętych wyników odpowiada przychodom. Na koniec okresu sprawozdawczego dokonano wyceny kontraktów długoterminowych zgodnie ze stopniem zaawansowania prac.
| 9 miesięcy 2020 |
9 miesięcy 2019 |
|
|---|---|---|
| Przychody z zakończonych kontraktów ujęte w okresie sprawozdawczym |
39 953 | 34 329 |
| Przychody z niezakończonych kontraktów ujęte w okresie sprawozdawczym |
348 379 | 285 986 |
| Przychody z niezakończonych kontraktów ujęte w okresie sprawozdawczym - efekt rozliczenia zgodnie z MSSF 15 |
23 772 | 74 807 |
| Razem | 412 104 | 395 122 |
Zmiana stanu rozliczeń z tytułu kontraktów długoterminowych ujętych w aktywach i pasywach między 30 września 2019, a 30 września 2020 prezentowana jest poniżej:
| 30 września 2020 |
30 września 2019 |
|
|---|---|---|
| Przychody z tytułu kontraktów długoterminowych | ||
| ujęte do dnia bilansowego - wg stopnia | 1 848 749 | 1 341 801 |
| zawansowania prac | ||
| Wystawione faktury | (1 803 944) | (1 296 012) |
| Razem | 44 805 | 45 789 |
| Należne przychody z tytułu kontraktów długo terminowych |
Zobowiązania z tytułu kontraktów długo terminowych |
Efekt rozliczenia netto |
|
|---|---|---|---|
| Wartość na 1 stycznia 2019 r. | 134 800 | (163 818) | (29 018) |
| Korekta okresu bieżącego (odwrócenie korekty z tytułu zastosowania MSSF 15) |
(6 537) | 25 170 | 18 633 |
| Korekta okresu bieżącego | 66 350 | (10 176) | 56 174 |
| Wartość na 30 września 2019 r. | 194 613 | (148 824) | 45 789 |
| Zmiana | 59 813 | 14 994 | 74 807 |
| Wartość na 1 stycznia 2020 r. | 193 865 | (172 831) | 21 034 |
| Korekta okresu bieżącego (odwrócenie korekty z tytułu zastosowania MSSF 15) |
(6 537) | (3 326) | (9 863) |
| Korekta okresu bieżącego | 33 690 | (56) | 33 634 |
| Wartość na 30 września 2020 r. | 221 018 | (176 213) | 44 805 |
| Zmiana | 27 153 | (3 382) | 23 771 |
3.13. Kapitał zakładowy
| Ilość akcji (szt.) |
Akcje zwykłe i uprzywilejowane |
Akcje własne |
Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Stan na 1 stycznia 2019 | 8 133 349 | 8 133 349 | - | 8 133 349 |
| Stan na 30 września 2019 | 8 133 349 | 8 133 349 | - | 8 133 349 |
| Stan na 31 grudnia 2019 | 8 133 349 | 8 133 349 | - | 8 133 349 |
| Stan na 30 września 2020 | 8 133 349 | 8 133 349 | - | 8 133 349 |
Wartość nominalna każdej akcji wynosi 1 PLN.
Na kapitał zakładowy Comarch S.A. składa się:
1) 864 800 akcji imiennych uprzywilejowanych serii A,
2) 75 200 akcji zwykłych na okaziciela serii A,
3) 883 600 akcji imiennych uprzywilejowanych serii B,
4) 56 400 akcji zwykłych na okaziciela serii B,
5) 3 008 000 akcji zwykłych na okaziciela serii C,
6) 1 200 000 akcji zwykłych na okaziciela serii D,
7) 638 600 akcji zwykłych na okaziciela serii E,
8) 125 787 akcji zwykłych na okaziciela serii G,
9) 102 708 akcji zwykłych na okaziciela serii G3,
10) 563 675 akcji zwykłych na okaziciela serii H,
11) 441 826 akcji zwykłych na okaziciela serii I2,
12) 91 041 akcji zwykłych na okaziciela serii J2,
13) 73 953 akcji zwykłych na okaziciela serii K3,
14) 7 759 akcji zwykłych na okaziciela serii L1.
Akcje imienne serii A i B są uprzywilejowane co do głosu w ten sposób, że na każdą akcje przypada 5 głosów na Walnym Zgromadzeniu. Zamiana akcji imiennych na akcje na okaziciela jest dopuszczalna. W przypadku zamiany akcji imiennych na akcje na okaziciela tracą one wszelkie uprzywilejowanie. Zbycie akcji imiennej uprzywilejowanej powoduje wygaśnięcie związanego z nią uprawnienia szczególnego co do głosu na Walnym Zgromadzeniu. Nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia szczególnego co do głosu na Walnym Zgromadzeniu:
a) zbycie na rzecz osób będących akcjonariuszami Spółki na dzień 18 marca 1998 r.,
b) zbycie na rzecz zstępnych zbywcy,
c) przejście własności akcji imiennej w wyniku spadkobrania.
d) zbycie na rzecz osoby prawnej prawa polskiego albo obcego albo jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej prawa polskiego albo obcego, w tym w szczególności na rzecz ułomnej osoby prawnej prawa polskiego albo obcego ("Struktura") kontrolowanej w rozumieniu art. 8 ust. 5 Statutu wyłącznie przez akcjonariusza wnoszącego (zbywającego) akcje imienne uprzywilejowane do Struktury ("Akcjonariusz Wnoszący") albo (współ)kontrolowanej wyłącznie przez wstępnych, zstępnych, rodzeństwo lub małżonka Akcjonariusza Wnoszącego albo wyłącznie przez niektóre lub wszystkie z tych osób ("Osoba bądź Osoby Bliskie") i Akcjonariusza Wnoszącego łącznie ("Struktura Kontrolowana") oraz zbycie akcji imiennych uprzywilejowanych przez jedną Strukturę Kontrolowaną na rzecz innej Struktury Kontrolowanej.
Zbycie akcji imiennych wymaga zgody Zarządu udzielonej w formie pisemnej. Zbycie akcji bez zgody Zarządu jest możliwe na warunkach określonych w Statucie Comarch S.A. Akcje na okaziciela mają prawo do 1 głosu na WZA. Zamiana akcji na okaziciela na akcje imienne nie jest dopuszczalna.
3.13.1.Zmiany w stanie kapitału zakładowego w III kwartale 2020 roku
Nie wystąpiły.
3.13.2.Zmiany w stanie kapitału zakładowego po dacie bilansu
Nie wystąpiły.
3.14. Kredyty i pożyczki
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Długoterminowe | ||
| Kredyty nieodnawialne | 119 682 | 136 880 |
| Kredyty odnawialne | - | - |
| Pożyczki | 2 070 | 4 838 |
| 121 752 | 141 718 | |
| Krótkoterminowe | ||
| Kredyty nieodnawialne | 35 464 | 36 386 |
| Kredyty odnawialne | 50 | - |
| Pożyczki | 5 741 | 4 705 |
| 41 255 | 41 091 | |
| Kredyty, pożyczki ogółem | 163 007 | 182 809 |
Wartość zobowiązań z tytułu kredytów została ujęta w wysokości zamortyzowanego kosztu ustalonego przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Wartość godziwa zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek nie jest istotnie różna od wartości bilansowej.
W okresie trzech kwartałów 2020 roku wartość spłaconego kapitału od nieodnawialnych kredytów bankowych i pożyczek od podmiotów spoza Grupy Comarch wyniosła 32 712 tys. PLN. W okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa uruchomiła nieodnawialne kredyty bankowe i pożyczki od podmiotów spoza Grupy Comarch w kwocie 1 825 tys. PLN. Na dzień bilansowy spółka CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. spółka z Grupy Comarch wykorzystywała kredyt w rachunku bieżącym w kwocie 50 tys. PLN.
W okresie sprawozdawczym nie wystąpiły przypadki nieterminowej spłaty kapitału lub odsetek od zaciągniętych kredytów i pożyczek, ani nie zostały naruszone inne warunki umów kredytów i pożyczek, uprawniające kredytodawcę do żądania wcześniejszej spłaty kredytu lub pożyczki.
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Obciążenie kredytów i pożyczek Grupy ryzykiem stopy |
do 1 roku | 1-5 lat | Powyżej 5 lat |
Razem |
|---|---|---|---|---|
| Stan na 31 grudnia 2019 r. | ||||
| Kredyty i pożyczki | 41 091 | 105 552 | 36 166 | 182 809 |
| Stan na 30 września 2020 r. | ||||
| Kredyty i pożyczki | 41 255 | 90 858 | 30 894 | 163 007 |
| Struktura zapadalności kredytów, pożyczek i zobowiązań finansowych długoterminowych |
30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|---|---|---|
| Od 1 do 2 lat | 34 491 | 35 815 |
| Od 2 do 5 lat | 56 367 | 69 737 |
| Powyżej 5 lat | 30 894 | 36 166 |
| 121 752 | 141 718 |
| Struktura walutowa wartości bilansowej kredytów, pożyczek i zobowiązań finansowych |
30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|---|---|---|
| W walucie polskiej | 7 317 | 9 542 |
| W EUR (równowartość w PLN) | 155 690 | 173 267 |
| 163 007 | 182 809 |
| Efektywne stopy procentowe na dzień bilansowy | 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|---|---|---|
| Kredyty bankowe | 1,48% | 1,53% |
| Pożyczki | 2,52% | 2,93% |
3.14.1.Kredyty nieodnawialne i pożyczki
| Kredytobiorca / |
Kwota kredytu /pożyczki wg umowy |
Zobowiązanie na dzień bilansowy | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Przedmiot finansowania |
Instytucja finansująca |
Kwota | Wal | Kwota | Wal | Kwota | PLN | Warunki oprocentowania |
Termin ostatecznej spłaty |
Zabezpieczenia |
| Comarch S.A. budynek biurowy SSE4 w Krakowie |
BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A |
44 000 | PLN | 2 462 (wobec 2 919 na 31 grudnia 2019) |
EUR | 11 144 (wobec 12 432 na 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża banku IRS do 29-07- 2024 |
29.07.2024 | hipoteka na budynku SSE4, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej budynku, weksel in blanco, oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| Comarch S.A. | Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. |
4 126 | EUR | 515 | EUR | 2 333 | PLN | EURIBOR1M + marża banku |
29.09.2021 | hipoteka na budynku SSE5, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej budynku, oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| budynek biurowy SSE5 w Krakowie - refinansowanie |
(wobec 902 ma 31 grudnia 2019) |
(wobec 3 840 na 31 grudnia 2019) |
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Comarch S.A. nieodnawialny kredyt obrotowy |
Santander Bank Polska S.A. (dawniej Bank Zachodni WBK S.A.) |
7 400 | EUR | 239 (wobec 953 na 31 grudnia 2019) |
EUR | 1 080 (wobec 4 057 na 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża banku |
31.12.2020 | hipoteka na budynku SSE3, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej budynku, oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| Comarch S.A. budynek biurowy SSE6 w Krakowie |
Bank Polska Kasa Opieki S.A. |
13 323 | EUR | 5 258 (wobec 6 507 na 31 grudnia 2019) |
EUR | 23 803 (wobec 27 711 na 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża banku IRS do 30-11- 2023 |
30.11.2023 | hipoteka na budynku SSE6, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej budynku, cesja praw z gwarancji należytego wykonania oraz gwarancji rękojmi, oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| Comarch S.A. budynek biurowy SSE7 w Krakowie |
Bank Handlowy w Warszawie S.A. |
13 333 | EUR | 11 735 (wobec 12 920 na dzień 31 grudnia 2019) |
EUR | 53 121 (wobec 55 018 na dzień 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża banku IRS do 29-02- 2028 |
29.02.2028 | hipoteka na budynku SSE7, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej budynku, oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| Comarch S.A. środki trwałe - wyposażenie Laboratorium Internet of Things w Krakowie |
DNB Bank Polska S.A. |
2 531 | EUR | 1 138 (wobec 1 400 na dzień 31 grudnia 2019) |
EUR | 5 150 (wobec 5 961 na dzień 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża banku |
30.12.2023 | zastaw rejestrowy na środkach trwałych będących przedmiotem finansowania, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej finansowanych środków trwałych, oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| Bonus Development Sp. z o.o. SK-A budynek biurowy w Łodzi |
Bank Polska Kasa Opieki S.A. |
9 262 | EUR | 6 201 (wobec 6 680 na 31 grudnia 2019) |
EUR | 28 070 (wobec 28 448 na 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża banku IRS do 31-05- 2030 |
31.05.2030 | hipoteka na budynku biurowym w Łodzi, oświadczenie Bonus Development Sp. z o.o. SK-A o poddaniu się egzekucji, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej budynku biurowego w Łodzi, cesja praw z gwarancji należytego wykonania oraz z gwarancji rękojmi, cesja praw z umowy dzierżawy finansowanej nieruchomości zawartej z Comarch S.A., poręczenie Comarch S.A., oświadczenie o poddaniu się egzekucji Comarch S.A. |
| Comarch S.A.S, Comarch S.A. budynek Data Center w Lille we Francji |
BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A |
8 000 | EUR | 3 926 (wobec 4 908 na 31 grudnia 2019) |
EUR | 17 771 (wobec 20 900 na 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR3M + marża banku |
18.09.2023 | hipoteka na drugim miejscu na nieruchomości Comarch S.A. (Kraków, ul. prof. Michała Życzkowskiego 23, bud. SSE4), oświadczenie Comarch S.A. o poddaniu się egzekucji, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej budynku SSE4 |
| Comarch S.A. program modernizacyjny infrastruktury Comarch |
CaixaBank S.A. Oddział w Polsce |
3 500 | EUR | 2 800 (wobec 3 499 na 31 grudnia 2019) |
EUR | 12 674 (wobec 14 899 na 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża banku |
23.08.2023 | oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Comarch S.A. cele ogólnokorporacyjne |
CaixaBank S.A. Oddział w Polsce |
2 300 | EUR | 0 (wobec 0 na 31 grudnia |
EUR | 0 (wobec 0 na 31 grudnia |
PLN | EURIBOR1M + marża banku |
29.06.2025 | oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Comarch S.A. | 2019) | 2019) | ||||||||
| dostawa sprzętu IT w związku z realizowanym przez Grupę Comarch projektem informatycznym |
IBM Global Financing Polska Sp. z o.o. |
12 980 | PLN | 3 056 (wobec 4 850 na 31 grudnia 2019) |
PLN | stałe | 01.03.2022 | brak | ||
| Comarch Polska S.A. |
||||||||||
| dostawa sprzętu IT w związku z realizowanym przez Grupę Comarch projektem informatycznym |
IBM Global Financing Polska Sp. z o.o. |
3 475 | PLN | 1 493 (wobec 2 144 na 31 grudnia 2019) |
PLN | stałe | 01.05.2022 | poręczenie Comarch S.A. | ||
| Comarch S.A. | 1 399 | |||||||||
| dostawa sprzętu IT w związku z realizowanym przez Grupę Comarch projektem informatycznym |
IBM Global Financing Polska Sp. z o.o. |
3 139 | PLN | (wobec 1 944 na 31 grudnia 2019) |
PLN | stałe | 01.05.2022 | brak | ||
| Comarch S.A. | 0 | |||||||||
| dostawa sprzętu IT w związku z realizowanym przez Grupę Comarch projektem informatycznym |
IBM Global Financing Polska Sp. z o.o. |
1 814 | PLN | (wobec 605 na 31 grudnia 2019) |
PLN | stałe | 01.05.2020 | brak | ||
| Comarch S.A. | 1 369 | |||||||||
| dostawa sprzętu IT w związku z realizowanym przez Grupę Comarch projektem informatycznym |
IBM Global Financing Polska Sp. z o.o. |
1 825 | PLN | (wobec 0 na 31 grudnia 2019) |
PLN | stałe | 01.03.2022 | brak | ||
| Comarch S.A. | 0 | 0 | weksel in blanco, zastaw rejestrowy na Przedmiocie |
|||||||
| środek trwały | PKO Leasing S.A. |
5 000 | EUR | (wobec 0 na 31 grudnia 2019) |
(wobec 0 na 31 grudnia 2019) |
PLN | EURIBOR1M + marża |
29.02.2028 | Finansowania, warunkowe (tj. do czasu ustanowienia zastawu rejestrowego) przewłaszczenie na zabezpieczenie Przedmiotu Finansowania, cesja z polisy ubezpieczeniowej Przedmiotu Finansowania |
|
| CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. |
CAISSE D'EPARGNE |
30 | EUR | 24 | EUR | 110 | PLN | stałe | 05.02.2023 | brak |
| finansowanie działalności |
(wobec 0 na 31 grudnia 2019) |
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. finansowanie działalności |
CAISSE D'EPARGNE |
51 | EUR | 21 | EUR | 97 (wobec 0 na 31 grudnia 2019) |
PLN | stałe | 05.12.2021 | brak |
| CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. finansowanie działalności |
HSBC | 200 | EUR | 63 | EUR | 287 (wobec 0 na 31 grudnia 2019) |
PLN | stałe | 01.01.2022 | poręczenie |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
3.14.2. Kredyty odnawialne
Grupa Comarch korzysta z następujących odnawialnych kredytów w rachunku bieżącym:
| Kredytobiorca / |
Instytucja finansująca |
Kwota kredytu /pożyczki wg umowy |
Zobowiązanie na dzień bilansowy | Warunki oprocentowania |
Termin ostatecznej |
Zabezpieczenia | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cel finansowania |
Kwota | Wal | Kwota | Wal | Kwota | PLN | spłaty | |||
| Comarch S.A. finansowanie bieżącej działalności |
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. |
20 000 | PLN | 0 | PLN | 0 | PLN | WIBOR1M + marża banku |
20.12.2020 | oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| Comarch S.A. finansowanie bieżącej działalności |
Bank Polska Kasa Opieki S.A. |
30 000 | PLN | 0 | PLN | 0 | PLN | WIBOR1M + marża banku |
30.06.2021 | oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| Comarch S.A. finansowanie bieżącej działalności |
CaixaBank S.A. Oddział w Polsce |
30 000 | PLN | 0 | PLN | 0 | PLN | WIBOR1M + marża banku |
23.08.2021 | oświadczenie o poddaniu się egzekucji |
| CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. finansowanie bieżącej działalności |
BNP Paribas | 100 | EUR | 94 | EUR | 0 | PLN | EURIBOR + marża |
11.11.2020 | brak |
| CABINET CONSEIL EN STRATEGIE INFORMATIQUE S.A.S. finansowanie bieżącej działalności |
CAISSE D'EPARGNE |
100 | EUR | 65 | EUR | 50 | PLN | EURIBOR + marża |
bezterminowy | brak |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Linie kredytowe w rachunku bieżącym i kredyty odnawialne, w tym: |
80 905 | 60 000 |
| Wykorzystane na dzień bilansowy | 50 | - |
| Dostępne na dzień bilansowy | 80 855 | 60 000 |
3.15. Zobowiązania z tytułu leasingu
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Leasing środków transportu i sprzętu IT | 1 630 | 1 744 |
| Najem | 67 570 | 54 297 |
| Użytkowanie wieczyste | 18 448 | 18 690 |
| Część krótkoterminowa | 19 853 | 15 730 |
| Część długoterminowa | 67 795 | 59 001 |
| Razem | 87 648 | 74 731 |
Struktura wiekowa zobowiązań z tytułu leasingu
| do 1 roku | 2-5 lat | > 5 lat | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Leasing środków transportu i sprzętu IT | 803 | 827 | 0 | 1 630 |
| Najem | 19 005 | 41 739 | 6 826 | 67 570 |
| Użytkowanie wieczyste | 45 | 200 | 18 203 | 18 448 |
| Zobowiązania z tytułu leasingu | 19 853 | 42 766 | 25 029 | 87 648 |
3.16. Pozostałe zobowiązania finansowe
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego | - | - |
| Część krótkoterminowa | - | - |
| Część długoterminowa | - | - |
| Zobowiązania z tytułu dywidendy | - | - |
| Część krótkoterminowa | - | - |
| Część długoterminowa | - | - |
| Zobowiązania z tytułu weksli | 5 191 | 4 009 |
| Część krótkoterminowa | 5 191 | 4 009 |
| Część długoterminowa | - | - |
| Razem | 5 191 | 4 009 |
Na dzień 30 września 2020 r. pozostałe zobowiązania finansowe dotyczą weksli w spółce Bonus Management Sp. z o.o. SK-A z terminem wykupu przypadającym w drugim kwartale 2021 roku oraz weksli w spółce Bonus Management Sp. z o.o. II ACTIVIA SKA z terminem wykupu przypadającym w pierwszym kwartale 2021 roku.
| Koszty dotyczące okresu bieżącego, które zostaną poniesione w przyszłości |
Rezerwy na koszty kontraktów |
Rezerwy na kary umowne i inne roszczenia |
Rezerwy na urlopy |
Rezerwy na nagrody pieniężne |
Ogółem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Stan na 1 stycznia 2019 r. |
3 743 | 12 006 | 40 419 | 29 541 | 77 543 | 163 252 |
| Zmiana: | 975 | 2 069 | (14 526) | 3 556 | 25 082 | 17 156 |
| - utworzenie rezerw | 18 375 | 17 488 | 17 844 | 22 741 | 107 087 | 183 535 |
| - wykorzystanie rezerw |
(17 400) | (15 419) | (32 370) | (19 185) | (82 005) | (166 379) |
| Stan na 31 grudnia 2019 r. |
4 718 | 14 075 | 25 893 | 33 097 | 102 625 | 180 408 |
| Stan na 1 stycznia 2020 r. |
4 718 | 14 075 | 25 893 | 33 097 | 102 625 | 180 408 |
| Zmiana: | 2 558 | (2 289) | (13 892) | 8 424 | (18 705) | (23 904) |
| - utworzenie rezerw | 13 128 | 9 737 | 1 717 | 24 965 | 45 015 | 94 562 |
| - wykorzystanie rezerw | (10 570) | (12 026) | (15 609) | (16 541) | (63 720) | (118 466) |
| Stan na 30 września 2020 r. |
7 276 | 11 786 | 12 001 | 41 521 | 83 920 | 156 504 |
3.17. Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia
Wszystkie rezerwy zostały obliczone w oparciu o wiarygodny szacunek dokonany na dzień bilansowy.
3.18. Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Zobowiązania handlowe | 49 209 | 60 205 |
| Zaliczki otrzymane na poczet usług i dostaw | 1 107 | 1 101 |
| Zobowiązania handlowe i pozostałe wobec podmiotów powiązanych |
351 | - |
| Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych i innych obciążeń podatkowych |
63 558 | 61 801 |
| Zobowiązania inwestycyjne | 1 751 | 1 177 |
| Przychody przyszłych okresów | 44 167 | 29 034 |
| Pozostałe zobowiązania | 5 522 | 6 373 |
| Fundusze specjalne (ZFŚS i Zakładowy Fundusz Mieszkaniowy) |
2 258 | 1 689 |
| Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń | 38 593 | 30 390 |
| Razem | 206 516 | 191 770 |
Wartość godziwa zobowiązań handlowych oraz pozostałych zobowiązań jest zbliżona do ich wartości bilansowej przedstawionej powyżej.
3.19. Zobowiązania warunkowe
Na dzień 30 września 2020 r. wartość gwarancji i akredytyw wystawionych przez banki na zlecenie Comarch S.A. w związku z realizowanymi umowami oraz uczestnictwem w przetargach wynosiła 87 426 tys. PLN, podczas gdy na dzień 31 grudnia 2019 r. ich wartość wynosiła 90 725 tys. PLN.
Według stanu na dzień 30 września 2020 r. wartość gwarancji wystawionych przez banki na zlecenie Grupy Comarch Software und Beratung wynosiła 422 tys. EUR (tj. 1 912 tys. PLN), podczas gdy na dzień 31 grudnia 2019 r. ich wartość wynosiła 392 tys. EUR (tj. 1 668 tys. PLN).
Według stanu na dzień 30 września 2020 r. wartość gwarancji wystawionych przez banki na zlecenie Comarch AG wynosiła 16 tys. EUR (tj. 73 tys. PLN), podczas gdy na dzień 31 grudnia 2019 r. ich wartość wynosiła 16 tys. EUR (tj. 68 tys. PLN).
Według stanu na dzień 30 września 2020 r. wartość gwarancji wystawionych przez banki na zlecenie Comarch Swiss AG wynosiła 32 tys. CHF (tj. 133 tys. PLN), podczas gdy na dzień 31 grudnia 2019 r. ich wartość wynosiła 0 CHF (tj. 0 PLN).
Comarch S.A. udzieliła oświadczeń o możliwości udzielenia wsparcia finansowego ("letter of comfort") dla spółek zależnych: Comarch R&D S.à r.l. bezterminowo, Comarch Argentina S.A. bezterminowo, Comarch Malaysia SDN. BHD. bezterminowo, Comarch Healthcare S.A. bezterminowo oraz do 30 czerwca 2021 r., Comarch Middle East FZ-LLC bezterminowo, Comarch Japan KK bezterminowo, Comarch SAS bezterminowo, Comarch Cloud S.A. ważne do 31 grudnia 2020 r. oraz Sointeractive S.A. ważne do 31 grudnia 2020 r.
| 30 września | 31 grudnia |
|---|---|
| 2020 | 2019 |
Przyznane linie kredytowe na finansowanie działalności bieżącej (gwarancje, akredytywy, kredyt w rachunku bieżącym)
| Linie kredytowe* | 250 442 | 239 273 |
|---|---|---|
| 250 442 | 239 273 |
* zawierają linie kredytowe w rachunku bieżącym i kredyty odnawialne opisane w pkt. 3.14.2
Grupa Comarch jest stroną pozywaną w postępowaniach sądowych, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 24 882 tys. PLN, z czego kwota 1 882 tys. PLN jest objęta rezerwami ujętymi w bilansie na 30 września 2020 r. W okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa Comarch utworzyła rezerwy na roszczenia objęte postępowaniami sądowymi na kwotę 131 tys. PLN, natomiast rozwiązała rezerwy z tego tytułu na kwotę 9 530 tys. PLN.
Grupa Comarch pozostaje w sprawach spornych nieobjętych postępowaniami sądowymi, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 27 213 tys. PLN, z czego kwota 3 434 tys. PLN jest objęta rezerwami ujętymi w bilansie na 30 września 2020 r. W okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa Comarch utworzyła rezerwy na roszczenia objęte sprawami spornymi nieobjętymi postępowaniami sądowymi na kwotę 334 tys. PLN, natomiast rozwiązała rezerwy z tego tytułu na kwotę 365 tys. PLN.
Według Zarządów spółek Grupy Comarch, w oparciu o opinie doradców prawnych, nie istnieją okoliczności wskazujące na konieczność utworzenia rezerw na pozostałe roszczenia objęte aktualnie postępowaniami sądowymi oraz sprawami spornymi, nieobjęte postępowaniami sądowymi.
W związku z prowadzonymi postępowaniami sądowymi w okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa Comarch utworzyła nowe odpisy aktualizujące wartość należności na kwotę 323 tys. PLN.
W związku z prowadzonymi sprawami spornymi nieobjętymi postępowaniami sądowymi w okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa Comarch utworzyła nowe odpisy aktualizujące wartość należności na kwotę 9 698 tys. PLN.
3.20. Istotne zobowiązania do nabycia rzeczowych aktywów trwałych
Na dzień 30 września 2020 r. jednostka dominująca posiadała zobowiązanie umowne do zakupu środka trwałego o wartości netto 5 506 tys. USD. Planowany termin realizacji transakcji to czwarty kwartał br.
3.21. Program opcji menedżerskich dla Członków Zarządu oraz Kluczowych Pracowników Spółki
Nie dotyczy.
3.22. Transakcje z podmiotami powiązanymi
3.22.1.Przychody ze sprzedaży towarów i usług
| 9 miesięcy 2020 |
9 miesięcy 2019 |
|
|---|---|---|
| Przychody ze sprzedaży towarów | ||
| SoInteractive S.A. | - | - |
| Thanks Again LLC* | - | - |
| - | - | |
| Przychody ze sprzedaży usług | ||
| SoInteractive S.A. | 13 | 35 |
| Thanks Again LLC* | - | 836 |
| 13 | 871 | |
| 13 | 871 |
Cenę usług ustala się w zależności od rodzaju transakcji według jednej z trzech metod:
1) porównywalnej ceny rynkowej,
2) metody koszt plus (marża przy towarach 2-3%, przy usługach 5%),
3) marży od sprzedaży usług (marża w wysokości 10-40%).
3.22.2.Zakupy towarów i usług
| 9 miesięcy 2020 |
9 miesięcy 2019 |
|
|---|---|---|
| Zakupy towarów | ||
| SoInteractive S.A. | - | 73 |
| - | 73 | |
| Zakupy usług | ||
| SoInteractive S.A. | ||
| ujęte w kosztach wytworzenia | - | 434 |
| ujęte w pozostałych kosztach | - | 27 |
| - | 461 | |
| Razem | - | 534 |
3.22.3.Salda rozrachunków na dzień bilansowy powstałe w wyniku sprzedaży/zakupu towarów/usług
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Należności od podmiotów stowarzyszonych | ||
| SoInteractive S.A. | 1 | 52 |
| Thanks Again LLC* | - | - |
| 1 | 52 | |
| Zobowiązania wobec podmiotów stowarzyszonych | ||
| SoInteractive S.A. | 1 | - |
| Thanks Again LLC* | - | - |
| 1 | - |
*) W dniu 6 grudnia 2019 Comarch Pointshub Inc. zawarła umowę sprzedaży udziałów w spółce stowarzyszonej Thanks Again LLC. Wartość umowy wynosiła 500 tys. USD (tj. 1 898 850 PLN). W wyniku przeprowadzonej transakcji spółka Thanks Again LLC począwszy od pierwszego kwartału 2020 roku nie była spółką stowarzyszoną z jednostką dominującą.
3.22.4.Transakcje z podmiotami stowarzyszonymi i z podmiotami powiązanymi osobowo
| 9 miesięcy 2020 |
9 miesięcy 2019 |
|
|---|---|---|
| Zakupy od podmiotów powiązanych osobowo | 2 626 | 2 750 |
| Sprzedaż do podmiotów powiązanych osobowo | 1 294 | 1 056 |
| Pożyczki i odsetki od pożyczek spłacone przez podmioty powiązane osobowo Pożyczki i odsetki od pożyczek udzielone podmiotom |
6 762 | 1 987 |
| powiązanym osobowo | - | - |
| Zakupy od podmiotów stowarzyszonych | - | 534 |
| Sprzedaż do podmiotów stowarzyszonych | 13 | 871 |
| Pożyczki i odsetki od pożyczek spłacone przez podmioty stowarzyszone |
577 | 2 150 |
| Pożyczki i odsetki od pożyczek udzielone podmiotom | - | 300 |
| stowarzyszonym | ||
| Pożyczki i inne wpłaty otrzymane od podmiotów powiązanych osobowo |
1 000* | - |
*) Pozycja zawiera wpłatę w wysokości 1 000 tys. PLN od osoby nadzorującej Comarch S.A. do spółki Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A w zamian za wystawione weksle.
3.22.5.Salda rozrachunków na dzień bilansowy z jednostkami powiązanymi osobowo
| 30 września 2020 |
31 grudnia 2019 |
|
|---|---|---|
| Należności handlowe od podmiotów powiązanych osobowo | 1 258 | 789 |
| Należności z tytułu pożyczek od podmiotów powiązanych osobowo |
4 657 | 11 239 |
| Zobowiązania handlowe wobec podmiotów powiązanych osobowo |
876 | 952 |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Zobowiązania z tytułu zobowiązań wekslowych wobec | ||
|---|---|---|
| podmiotów powiązanych osobowo | 5 191** | 4 009* |
*) Pozycja zawiera zobowiązanie spółki Bonus Management Sp. z o.o. SK-A wobec osoby nadzorującej Comarch S.A.
**) Pozycja zawiera zobowiązanie spółki Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A wobec osoby nadzorującej Comarch S.A.
3.23. Zysk na akcję
| 9 miesięcy 2020 |
9 miesięcy 2019 |
|
|---|---|---|
| Zysk netto za okres przypadający na akcjonariuszy Spółki | 66 975 | 69 679 |
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.) | 8 133 349 | 8 133 349 |
| Podstawowy zysk na akcję zwykłą (w PLN) | 8,23 | 8,57 |
| Średnia ważona rozwodniona liczba akcji zwykłych (w szt.) | 8 133 349 | 8 133 349 |
| Rozwodniony zysk na jedną akcję (w PLN) | 8,23 | 8,57 |
Podstawowy zysk netto na 1 akcję w kolumnie "9 miesięcy 2020" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 30 września 2020 roku oraz średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 30 września 2020 roku, gdzie wagą jest ilość dni. Podstawowy zysk netto na 1 akcję w kolumnie "9 miesięcy 2019" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 30 września 2019 roku oraz średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 30 września 2019 roku, gdzie wagą jest ilość dni.
Rozwodniony zysk netto na 1 akcję w kolumnie "9 miesięcy 2020" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 30 września 2020 roku oraz sumy średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 30 września 2020 roku, gdzie wagą jest ilość dni. Rozwodniony zysk netto na 1 akcję w kolumnie "9 miesięcy 2019" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 30 września 2019 roku oraz sumy średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 30 września 2019 roku, gdzie wagą jest ilość dni.
- 4. Noty dodatkowe
- 4.1. Informacje o akcjonariuszach posiadających co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A. oraz akcjach posiadanych przez osoby zarządzające i nadzorujące
- 4.1.1.Akcjonariusze posiadający bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A., wg stanu na dzień 17 listopada 2020 r.
- 4.1. Informacje o akcjonariuszach posiadających co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A. oraz akcjach posiadanych przez osoby zarządzające i nadzorujące

4.1.2.Zmiana udziału w ogólnej liczbie głosów w Comarch S.A.
Nie wystąpiła.
4.1.3.Zmiany w strukturze własności znacznych pakietów akcji emitenta w okresie od przekazania poprzedniego raportu okresowego, tj. od 28 sierpnia 2020 r.
| Stan na 17 listopada 2020 r. | Stan na 28 sierpnia 2020 r. | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Podmiot | Akcje | Udział w kapitale zakładowym (%) |
Ilość głosów |
Udział w głosach na WZA (%) |
Akcje | Udział w kapitale zakładowym (%) |
Ilość głosów |
Udział w głosach na WZA (%) |
| Janusz Filipiak | 1 997 027 | 24,55 | 5 569 027 | 36,82 | 1 997 027 | 24,55 | 5 569 027 | 36,82 |
| Elżbieta Filipiak | 846 000 | 10,40 | 4 230 000 | 27,96 | 846 000 | 10,40 | 4 230 000 | 27,96 |
| Nationale Nederlanden OFE + DFE |
846 571 | 10,41 | 846 571 | 5,60 | 846 571 | 10,41 | 846 571 | 5,60 |
| MetLife OFE | 841 097 | 10,34 | 841 097 | 5,56 | 841 097 | 10,34 | 841 097 | 5,56 |
4.1.4.Zmiany w stanie posiadania akcji Comarch S.A. przez osoby zarządzające i nadzorujące Comarch S.A. w okresie od 28 sierpnia 2020 r. do 17 listopada 2020 r.
W poniższej tabeli przedstawiono stan posiadania akcji Comarch S.A. przez osoby zarządzające i nadzorujące na dzień opublikowania skonsolidowanego raportu półrocznego za H1 2020 rok, tj. 28 sierpnia 2020 r. oraz w dniu 17 listopada 2020 r., zgodnie z posiadanymi przez Spółkę informacjami.
| Stan na 17 listopada 2020 r. Stan na 28 sierpnia 2020 r. | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Osoby zarządzające i nadzorujące |
Funkcja | Akcje | Udział w głosach na WZA (%) |
Akcje | Udział w głosach na WZA (%) |
|
| Janusz Filipiak | Prezes Zarządu | 1 997 027 | 36,82 | 1 997 027 | 36,82 | |
| Elżbieta Filipiak | Przewodnicząca Rady Nadzorczej |
846 000 | 27,96 | 846 000 | 27,96 | |
| Paweł Prokop | Wiceprezes Zarządu | 30 150 | 0,45 | 30 150 | 0,45 | |
| Andrzej Przewięźlikowski | Wiceprezes Zarządu | 0 | 0,00 | 0 | 0,00 | |
| Zbigniew Rymarczyk | Wiceprezes Zarządu | 33 538 | 0,22 | 33 538 | 0,22 | |
| Konrad Tarański | Wiceprezes Zarządu | 10 608 | 0,07 | 10 608 | 0,07 | |
| Marcin Warwas | Wiceprezes Zarządu | 10 608 | 0,07 | 10 608 | 0,07 |
4.2. Czynniki i zdarzenia o nietypowym charakterze, mające znaczący wpływ na osiągnięte wyniki finansowe
4.2.1.Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku
W okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa dokonała częściowego rozliczenia aktywa z 31 grudnia 2019 r. z tytułu podatku odroczonego dotyczącego różnic przejściowych w kwocie 4 905 tys. PLN oraz dokonała utworzenia aktywa z tytułu różnic przejściowych w kwocie 4 778 tys. PLN, a także utworzenia aktywa z tytułu straty podatkowej w kwocie 477 tys. PLN. Łączny wpływ wszystkich powyżej opisanych operacji na wynik netto w okresie sprawozdawczym wyniósł +350 tys. PLN. W okresie trzech kwartałów 2020 roku dokonano rozwiązania utworzonego na dzień 31 grudnia 2019 r. aktywa z tytułu działalności strefowej w kwocie 3 909 tys. PLN. Łączny wpływ zmian aktywa na wynik Grupy w okresie trzech kwartałów 2020 roku wynosi -3 559 tys. PLN.
W związku z wyceną wartości aktywów netto CCF FIZ dokonano w okresie trzech kwartałów 2020 roku zwiększenia rezerwy o kwotę 2 151 tys. PLN. Równocześnie dokonano utworzenia rezerwy na podatek odroczony z tytułu różnic przejściowych w kwocie 3 607 tys. PLN i rozwiązania z tego samego tytułu w kwocie 4 362 tys. PLN. Łączny wpływ powyższych operacji na wynik netto w okresie pierwszego kwartału 2020 roku wyniósł –1 396 tys. PLN.
Ogółem zmiany w podatku odroczonym spowodowały spadek wyniku o 4 955 tys. PLN.
Szczegóły opisano w pkt 3.9.
4.2.2. Różnice kursowe oraz wycena instrumentów finansowych
Dodatnie różnice kursowe zrealizowane oraz wycena bilansowa różnic kursowych od należności na dzień 30 września 2020 r. zwiększyły przychody i wynik operacyjny Grupy Comarch w okresie trzech kwartałów 2020 roku o 9 978 tys. PLN. Ujemne różnice kursowe zrealizowane oraz z wyceny bilansowej zobowiązań handlowych, w okresie trzech kwartałów 2020 roku, zmniejszyły wynik operacyjny o 853 tys. PLN.
Różnice kursowe z pozostałych tytułów zmniejszyły wynik netto Grupy Comarch o 5 418 tys. PLN (podczas gdy w analogicznym okresie 2019 roku zmniejszyły wynik Grupy Comarch o 2 166 tys. PLN). Wycena instrumentów finansowych oraz transakcje zrealizowane (głównie kontrakty typu forward) wraz z aktywem na podatek odroczony od ich wyceny, zmniejszyły wynik netto Grupy o 7 880 tys. PLN (podczas gdy w analogicznym okresie 2019 zmniejszyły wynik netto Grupy o 5 094 tys. PLN). Łączny wpływ różnic kursowych oraz wyceny i realizacji instrumentów pochodnych na wynik netto Grupy Comarch za okres trzech kwartałów 2020 wyniósł -4 173 tys. PLN (podczas gdy w okresie trzech kwartałów 2019 roku wyniósł –1 519 tys. PLN).
4.2.3.Utworzenie odpisów na należności wątpliwe
W okresie 9 miesięcy 2020 roku Grupa utworzyła odpisy z tytułu utraty wartości należności handlowych w wysokości 31 084 tys. PLN oraz rozwiązała utworzone wcześniej odpisy w wysokości 23 777 tys. PLN w związku z uregulowaniem należności. Operacje te ujęto odpowiednio w pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych w rachunku zysków i strat. Szczegóły opisano w pkt 3.11.
4.3. Inne wydarzenia III kwartału 2020 roku
4.3.1.Nabycie nieruchomości gruntowej
W dniu 12 sierpnia 2020 r. spółka Comarch Inc. nabyła niezabudowaną nieruchomość gruntową w Mesa w stanie Arizona w USA. Nabyty grunt o powierzchni 12 141 m2 znajduje się na terenie Korytarza Technologicznego Elliot Road, w ramach którego funkcjonują największe przedsiębiorstwa wysokich technologii. Na pozyskanym gruncie powstanie nowoczesna serwerownia Comarch Data Center, w której spółka będzie świadczyła swoje usługi dla klientów z USA i innych Państw Ameryki Płn. i Płd. Spółka planuje rozpoczęcie inwestycji w 2021 roku.
4.3.2.Zarejestrowanie przez sąd zmian w statucie Comarch S.A.
Zarząd Comarch S.A. poinformował w dniu 11 września 2020 r. raportem bieżącym nr RB-14-2020 o zarejestrowaniu w dniu 1 września 2020 r. przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego zmian w statucie Spółki uchwalonych przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy w dniu 24 czerwca 2020 r. uchwałą nr 30.
- W art. 15 Statutu pkt. 14) otrzymał brzmienie:
"14) podejmowanie innych uchwał, o których mowa w Kodeksie Spółek Handlowych zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji Walnego Zgromadzenia,"
- W art. 15 Statutu po pkt. 14) dodano punkty 15) oraz 16) w następującym brzmieniu:
"15) uchwalanie polityki wynagrodzeń członków Zarządu i Rady Nadzorczej,
16) podejmowanie uchwał opiniujących sprawozdanie o wynagrodzeniach."
- Art. 18 Statutu otrzymał nowe, następujące brzmienie:
"1. Walne Zgromadzenie wybiera spośród członków Rady Nadzorczej – Przewodniczącego, Wiceprzewodniczącego, a w miarę potrzeby także Sekretarza Rady.
-
Uchwały Rady Nadzorczej zapadają większością głosów obecnych, a w przypadku posiedzeń odbywających się przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość – większością głosów uczestniczących w posiedzeniu. W przypadku równej ilości głosów decydujący jest głos Przewodniczącego.
-
Uchwała Rady jest ważnie podjęta, jeżeli na posiedzenie Rady zostali zaproszeni wszyscy jej członkowie i w posiedzeniu uczestniczy więcej niż połowa członków Rady, w tym Przewodniczący lub Wiceprzewodniczący Rady.
-
Posiedzenia Rady Nadzorczej mogą się również odbywać przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, w szczególności w formie telekonferencji, wideokonferencji, z wykorzystaniem poczty elektronicznej, Internetu lub innych dostępnych środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku przyjmuje się, że miejscem odbycia posiedzenia i sporządzenia protokołu jest siedziba Spółki.
-
Uchwały Rady Nadzorczej mogą być podjęte także bez odbycia posiedzenia w drodze pisemnego głosowania lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. 6. Uchwały podjęte na posiedzeniu, które odbywa się zgodnie z ust. 4 lub w sposób i w trybie opisanym w ust. 5, będą ważne, gdy wszyscy członkowie Rady Nadzorczej zostali powiadomieni o treści projektu uchwały oraz co najmniej połowa członków Rady Nadzorczej, w tym Przewodniczący lub Wiceprzewodniczący Rady, wzięła udział w podejmowaniu uchwały.
-
Członkowie Rady wykonują swoje obowiązki osobiście.
-
Członkowie Rady Nadzorczej mogą brać udział w podejmowaniu uchwał Rady Nadzorczej oddając swój głos na piśmie za pośrednictwem innego członka Rady Nadzorczej. Oddanie głosu na piśmie nie może dotyczyć spraw wprowadzonych do porządku obrad na posiedzeniu Rady Nadzorczej.
-
Członkowie Rady są wynagradzani za swe czynności według zasad określonych przez Walne Zgromadzenie.
-
Organizację Rady Nadzorczej i sposób wykonywania przez nią czynności określa regulamin ustalony przez Walne Zgromadzenie."
-
W art. 19 ust. 2 Statutu pkt 5) otrzymał następujące brzmienie:
"5) dokonywanie wyboru firmy audytorskiej uprawnionej do badania sprawozdania finansowego Spółki,"
- W art. 19 ust. 2 Statutu pkt 8) otrzymał następujące brzmienie:
"8) sporządzanie corocznego sprawozdania o wynagrodzeniach Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki,"
- W art. 20 Statutu Spółki, po ust. 4 dodano się nowe ustępy 5. oraz 6. o następującym brzmieniu:
"5. W posiedzeniu Zarządu można uczestniczyć również przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
- Zarząd może podejmować uchwały w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość."
4.4. Zdarzenia po dacie bilansu nieujęte w sprawozdaniu
4.4.1.Zawarte po dacie bilansu kontrakty forward
Grupa Comarch w okresie od 1 października 2020 r. do dnia 17 listopada 2020 r. zawarła nowe kontrakty terminowe na sprzedaż waluty w kwocie 3 000 tys. EUR. Wartość netto kontraktów forward nierozliczonych na dzień 17 listopada 2020 r. wynosiła 65 000 tys. EUR, oraz 13 400 tys. USD. Kontrakty forward zapadają w terminie do 36 miesięcy od dnia bilansowego. Wszystkie kontrakty terminowe typu forward zostały zawarte w celu ograniczenia wpływu zmian kursów walut na wynik finansowy związany z realizowanymi przez spółki Grupy Comarch kontraktami handlowymi, w których wynagrodzenie lub koszty ustalone są w walutach obcych.
4.5. Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany rok, w świetle wyników zaprezentowanych w raporcie kwartalnym w stosunku do wyników prognozowanych
Zarząd nie podawał do publicznej wiadomości prognozy wyników za pierwszy kwartał, ani pełny rok 2020.
4.6. Istotne postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowań arbitrażowych lub organem administracji publicznej
Grupa Comarch jest stroną pozywaną w postępowaniach sądowych, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 24 882 tys. PLN.
Grupa Comarch pozostaje w sprawach spornych nieobjętych postępowaniami sądowymi, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 27 213 tys. PLN. Więcej informacji zostało zawarte w pkt. 3.19.
4.7. Informacje o istotnych transakcjach z podmiotami powiązanymi zawartych na warunkach innych niż rynkowe
Nie wystąpiły.
4.8. Informacje o udzielonych przez emitenta lub jednostkę od niego zależną poręczeniach za zobowiązania osób trzecich lub udzielonych gwarancjach
- W związku z zawarciem przez Comarch Inc., spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na wdrożenie, hosting i utrzymanie systemu lojalnościowego, w dniu 28 kwietnia 2011 roku zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla klienta za zobowiązania spółki Comarch Inc. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 3 000 tys. USD i jest ważne przez czas trwania umowy.
- W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na sprzedaż licencji i wdrożenie Comarch Network & Service Inventory, Comarch Next Generation Service Assurance, Comarch OSS Mediations oraz sprzedaż licencji Comarch SLA Management, w dniu 11 sierpnia 2011 zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla klienta za zobowiązania Comarch AG wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało udzielone do wysokości zobowiązań Comarch AG wynikających z umowy, tj. 5 495 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch Healthcare S.A, spółkę zależną Comarch S.A., umowy kredytu inwestycyjnego z Bankiem Pekao S.A., na podstawie której Bank Pekao S.A. udzielił spółce Comarch Healthcare S.A. finansowania w wysokości 15 889 tys. PLN, w dniu 1 września 2011 roku spółka Comarch S.A. udzieliła poręczenia za zobowiązania spółki zależnej Comarch Healthcare S.A. wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało udzielone do kwoty 23 833 tys. PLN i jest ważne maksymalnie do dnia 31 grudnia 2021 roku.
- W związku z zawarciem przez Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i utrzymanie systemu BSS, spółka Comarch S.A. udzieliła poręczenia za zobowiązania Comarch UK. Poręczenie zostało udzielone do wysokości zobowiązań Comarch UK wynikających z powyższej umowy, tj. do kwoty 808 tys. GBP oraz dodatkowo 86 tys. GBP rocznie za usługę SLA i jest ważne przez cały okres trwania umowy.
- W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie Next Generation Performance Management Solution, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch AG wynikające z umowy. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 3 823 tys. EUR i jest ważne przez cały okres trwania umowy.
- W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie Planning and Inventory Application (PIA), został podpisany przez Comarch S.A. list patronacki, w którym Comarch S.A. zobowiązuje się do zapewnienia należytego wykonania umowy przez Comarch AG. List patronacki jest ważny 24 miesiące od zakończenia umowy, wartość umowy wynosi 3 505 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na wdrożenie Comarch Loyalty Management, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla klienta za zobowiązania spółki Comarch UK. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 2 351 tys. GBP i jest ważne przez okres trwania umowy.
- W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S., spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i licencję Comarch Loyalty Management, a także na usługi data center, Support & Maintenance zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch S.A.S. wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do wartości podpisanych przez Comarch S.A.S. umów, tj. 2 807 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu.
-
W związku z zawarciem przez Comarch AG Oddział w Belgii, umowy z jednym z klientów na usługi data center, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch AG wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do wartości podpisanej przez Comarch AG umowy, tj. 236 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu.
-
W związku z zawarciem przez Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na zakup licencji na oprogramowanie oraz usługi utrzymania i wsparcia, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch UK wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 11 244 tys. GBP i jest ważne w okresie dwunastu lat od zakończenia kontraktu.
- W związku z zawarciem przez Comarch Healthcare S.A., spółkę zależną Comarch S.A., umów na obsługę kart paliwowych, zostały udzielone przez Comarch S.A. poręczenia dla operatora kart paliwowych za zobowiązania Comarch Healthcare S.A. wynikające z powyższych umów. Poręczenie zostało odnowione, w związku z czym jest ważne do dnia 31 maja 2021 roku i zostało udzielone do kwoty 100 tys. PLN.
- W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S., spółkę zależną Comarch S.A. umowy z jednym z klientów na wdrożenie Comarch ECM, a także dostarczenie usług utrzymania i zarządzania systemem (SaaS), zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch S.A.S., wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 838 tys. EUR i jest ważne do momentu zakończenia projektu.
- W związku z zawarciem przez CA Consulting S.A., spółkę zależną Comarch S.A., umowy na obsługę kart paliwowych, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla operatora kart paliwowych za zobowiązania CA Consulting S.A. wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało odnowione, w związku z czym jest ważne do dnia 31 maja 2021 roku i zostało udzielone do kwoty 50 tys. PLN.
- W związku z zawarciem przez Comarch AG Oddział w Belgii, umowy ramowej z jednym z klientów, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch AG. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do wartości umowy, tj. 3 241 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu.
- W związku z zawarciem przez Comarch Middle East FZ-LLC, spółkę zależną Comarch S.A. umowy z jednym z klientów, na wdrożenie Comarch Customer Engagement Platform, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie ("Parent Guarantee") za zobowiązania spółki Comarch Middle East FZ-LLC wynikające z tego projektu. Umowa została podpisana na okres 5 lat. Poręczenie jest ważne do momentu wywiązania się przez Comarch Middle East FZ-LLC ze wszystkich obowiązków wynikających z umowy i zostało udzielone do wysokości maksymalnej odpowiedzialności z kontraktu, tj. 10 000 tys. USD.
- W związku z zawarciem przez Bonus Development sp. z o.o. SK-A, spółkę zależną Comarch S.A., umowy kredytu inwestycyjnego z Bankiem Pekao S.A., na podstawie której bank udzielił spółce Bonus Development sp. z o.o. SK-A finansowania w EUR w wysokości 38 800 tys. PLN (co na dzień podpisania umowy kredytu stanowiło równowartość kwoty 9 262 tys. EUR) oraz w związku z zawarciem umowy na transakcje skarbowe związane z zabezpieczeniem ryzyka kursowego oraz stopy procentowej ww. kredytu, spółka Comarch S.A. udzieliła poręczeń za zobowiązania Bonus Development sp. z o.o. SK-A wynikające z powyższych umów. Poręczenia są ważne do momentu spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy kredytu, ostateczny termin spłaty kredytu przypada na dzień 28 czerwca 2030 roku.
- W związku z zawarciem przez Comarch Chile SpA, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na świadczenie usług IT Out-Tasking Services, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki zależnej Comarch Chile SpA wynikające z tej umowy. Poręczenie zostało udzielone do wysokości 200 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu, tj. do 30 września 2020 roku.
- W związku z zawarciem przez Comarch Polska S.A., spółkę zależną Comarch S.A., umowy na obsługę kart paliwowych, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla operatora kart paliwowych za zobowiązania Comarch Polska S.A. wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało odnowione, w związku z czym jest ważne do dnia 14 września 2021 roku i zostało udzielone do kwoty 10 tys. PLN.
- W związku z zawarciem przez spółkę Comarch AB, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie systemu Loyalty Management Solutions i jego serwis, zostało udzielone
poręczenie dla spółki Comarch AB. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 39 747 tys. SEK.
- W związku z zawarciem przez spółkę Comarch AB, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i serwis usług Master Services Agreement zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch AB. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone na kwotę 3 827 tys. PLN.
- W związku z zawarciem przez spółkę Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i serwis usług Comarch Loyalty Management, Comarch Campaign Management, Comarch Social Mining i Comarch Smart Analytics zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch UK. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty wartości projektu tj. 3 318 tys. GBP.
- W związku z zawarciem przez spółkę Comarch Healthcare S.A., spółkę zależną Comarch S.A., umowy na obsługę kart płatniczych z jednym z klientów zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch Healthcare S.A. Poręcznie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 450 tys. PLN.
- W związku z zawarciem przez spółkę Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy na obsługę kart płatniczych z jednym z klientów zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch UK. Poręcznie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 330 tys. PLN.
- W związku z zawarciem przez spółkę Comarch Software und Beratung AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i serwis usług Telco BSS i Telco OSS, zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch Software und Beratung AG. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do wartości kontraktu tj. 11 524 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S., spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie usług Comarch Retail, Comarch Mobile Sale i Comarch POS zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch S.A.S.. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 1 444 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch Colombia S.A.S., spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie usług Comarch Loyalty Management zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch Colombia S.A.S.. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 10 710 tys. USD.
- W związku z zawarciem przez Comarch Luxembourg S.a.R.L. , spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie, serwisowanie i dostarczenie potrzebnych licencji przy realizacji projektu Billing System zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch Luxembourg S.a.R.L.. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 7 240 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch Polska SA, spółkę zależną Comarch S.A., umowy zakupu sprzętu IT w celu realizacji kontraktu z jednym z klientów, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch Polska SA . Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 3 660 tys. PLN.
- W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie, serwisowanie i dostarczenie potrzebnych licencji do realizacji usługi einvoicingu, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch AG . Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 2 095 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch UK Ltd, spółkę zależną Comarch SA, umowy z jednym z klientów na wdrożenie, serwisowanie i dostarczenie potrzebnych licencji do usługi Comarch NRM zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch UK Ltd. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 9 966 tys. GBP.
- W związku z zawarciem przez Comarch Yuhan Hoesa, spółkę zależną Comarch SA, umowy z jednym z klientów na wdrożenie, serwisowanie i dostarczenie potrzebnych licencji do usługi NW Next
Generation zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch Yuhan Hoesa. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 18 467 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S., spółkę zależną Comarch SA, umowy z jednym z klientów na wdrożenie, serwisowanie i dostarczenie potrzebnych licencji do usług ERP, POS i MoS zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch S.A.S.. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 1 254 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez COMARCH Middle East FZ-LLC spółkę zależną Comarch SA, umowy z jednym z klientów na wdrożenie, serwisowanie i dostarczenie potrzebnych licencji CLM, zostało udzielone przez Comarch SA poręczenie za zobowiązania spółki zależnej COMARCH Middle East FZ-LLC wynikające z tej umowy. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy, a jej wartość wynosi 3 155 tys. USD.
- W związku z zawarciem przez Comarch AG spółkę zależną Comarch SA, umowy z jednym z klientów na wdrożenie i świadczenie usługi e-invoicingu, zostało udzielone przez Comarch SA poręczenie za zobowiązania spółki zależnej Comarch AG wynikające z tej umowy. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy, a jej wartość wynosi 784 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch Japan KK spółkę zależną Comarch SA, umowy na najem powierzchni biurowych, zostało udzielone przez Comarch SA poręczenie za zobowiązania spółki zależnej Comarch Japan KK wynikające z tej umowy. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy, a jej wartość wynosi 9 934 tys. JPY.
- W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S. spółkę zależną Comarch SA, umowy z jednym z klientów na dostarczenie platformy BSSv7, zostało udzielone przez Comarch SA poręczenie za zobowiązania spółki zależnej Comarch S.A.S. wynikające z tej umowy. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy, a jej wartość wynosi 11 175 tys. EUR.
- W związku z zawarciem przez Comarch Swiss AG spółkę zależną Comarch SA, umowy z jednym z klientów na wdrożenie usługi Convergent Billing wraz z licencją, zostało udzielone przez Comarch SA poręczenie za zobowiązania spółki zależnej Comarch Swiss AG wynikające z tej umowy. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy, a jej wartość wynosi 12 144 tys. CHF.
4.9. Inne informacje istotne dla oceny sytuacji kadrowej, majątkowej, finansowej, wyniku finansowego i ich zmian oraz informacje, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta
4.9.1.Wpływ koronawirusa SARS-CoV-2 oraz zachorowań na COVID-19 na działalność i wyniki finansowe Spółki
W nawiązaniu do zaleceń Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych oraz Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 12 marca 2020 r., Zarząd Comarch S.A. przekazał informacje o możliwym wpływie rozprzestrzeniania się koronawirusa SARS-CoV-2 oraz zachorowań na COVID-19 na działalność i wyniki finansowe Spółki raportem bieżącym nr RB-5-2020 z dnia 19 marca 2020 r.
Zarząd Grupy na bieżąco monitoruje rozwój sytuacji związanej z utrzymującymi się skutkami rozprzestrzeniania się koronawirusa SARS-CoV-2 oraz zachorowań na COVID-19 i ich wpływu na działalność Grupy. Zarząd Grupy informuje, że na dzień publikacji niniejszego sprawozdania działalność operacyjna Grupy Kapitałowej Comarch prowadzona jest bez zakłóceń. Spółki Grupy Comarch S.A. wdrożyły wszystkie wytyczne rekomendowane przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz pozostałe instytucje państwowe w krajach aktywności operacyjnej Grupy ze szczególnym uwzględnieniem zaleceń dotyczących bezpieczeństwa, zdrowia i higieny pracowników. Wstrzymane zostały podróże służbowe do krajów określonych przez Główny Inspektorat Sanitarny jako kraje wysokiego ryzyka, ograniczone zostały kontakty bezpośrednie pracowników wewnątrz organizacji, uruchomiony został na szeroką skalę tryb pracy zdalnej pracowników biurowych. W kontaktach
biznesowych powszechnie wykorzystywane są zdalne metody komunikacji. Zarząd Grupy zwraca uwagę, że działalność Grupy Comarch jest bardzo dobrze zdywersyfikowana pod względem branżowym, produktowym i geograficznym, a efekty pandemii nie stanowią zagrożenia dla stabilności finansowej przedsiębiorstwa. Zarząd Grupy Comarch nie zdiagnozował do chwili obecnej istotnych zakłóceń w realizacji istniejących kontraktów ani istotnych zakłóceń w łańcuchach dostaw produktów i materiałów niezbędnych dla działalności Grupy.
W okresie trwania epidemii, tj. w drugim i trzecim kwartale 2020 roku, nie wystąpił spadek przychodów ze sprzedaży oferowanych przez Grupę Comarch usług oraz produktów. Na wyniki finansowe osiągane w kolejnych okresach wpływ będą miały czynniki takie jak czas trwania i zasięg epidemii, liczba osób chorujących na COVID-19, dalsze ograniczenia administracyjne w funkcjonowaniu państw i przedsiębiorców, ograniczenia w przemieszczaniu się pracowników, możliwość wykorzystania pakietów pomocowych uruchamianych przez poszczególne kraje, jak również występująca w związku z pandemią zmienność kursów walutowych.
5. Opis istotnych dokonań i niepowodzeń oraz czynników i zdarzeń mających znaczący wpływ na osiągnięty wynik finansowy Grupy Comarch w III kwartale 2020 roku oraz czynników, które będą miały wpływ na osiągnięte wyniki w perspektywie co najmniej kolejnego kwartału

5.1. Przychody ze sprzedaży i wynik finansowy
*) Od 1 stycznia 2018 r. Grupa do przychodów ze sprzedaży zaczęła stosować zasady wynikające z MSSF 15. Dla celów porównawczych dokonano też przekształcenia zgodnie z MSSF 15 danych za 2017 rok.
W trzecim kwartale 2020 roku Grupa Comarch wypracowała przychody ze sprzedaży o wartości 353 675 tys. PLN, mniejszej o 803 tys. PLN, tj. o 0,2%, od osiągniętej w trzecim kwartale 2019 roku. Zysk operacyjny wyniósł 46 112 tys. PLN i był o 20 097 tys. PLN, tj. o 30,4% niższy niż w trzecim kwartale 2019 roku. Wynik netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej wyniósł w trzecim kwartale 2020 roku 32 456 tys. PLN i był o 10 044 tys. PLN, tj. o 23,6% niższy niż w trzecim kwartale 2019 roku. Rentowność operacyjna wyniosła w opisywanym okresie +13,0%, natomiast rentowność netto +9,2%. Grupa Comarch wypracowała w trzecim kwartale 2020 roku zysk EBITDA o wartości 64 536 tys. PLN, niżej o 25 236 tys. PLN, tj. o 28,1% niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.
Rentowność działalności Grupy Comarch w trzecim kwartale 2020 roku była niższa w stosunku do porównywalnego okresu poprzedniego roku. Na wyniki osiągnięte przez Grupę Comarch w opisywanym okresie roku miały wpływ m.in.:
- brak w trzecim kwartale 2020 roku zdarzeń nietypowych o znacznej wartości, podczas gdy w trzecim kwartale 2019 ujęty został efekt zawarcia ugody z ZUS w sprawie kontraktu ZUS KSI, które spowodowało zwiększenie wyniku operacyjnego i wyniku netto Grupy Comarch w Q3 2019 o 24 203 tys. PLN,
-
spadek przychodów ze sprzedaży zagranicznej, który wyniósł -26 880 tys. PLN (tj. 12,0%), będący efektem mniejszej sprzedaży do klientów z sektora telekomunikacyjnego, handlowousługowego oraz przemysłowego. Sprzedaż zagraniczna stanowiła w trzecim kwartale 2020 roku 55,7% całkowitych przychodów Grupy,
-
wzrost sprzedaży krajowej o 26 077 tys. PLN, tj. o 19,9%, który był głównie efektem większej sprzedaży do klientów z sektora publicznego, medycznego oraz MSP w trzecim kwartale 2020 roku,
- wystąpienie ujemnych różnic kursowych z wyceny bilansowej należności handlowych w trzecim kwartale 2020 roku, które zmniejszyły przychody ze sprzedaży oraz wynik operacyjny w opisywanym okresie o 1 365 tys. PLN, głównie w wyniku osłabienia się USD wobec PLN,
- wystąpienie ujemnych różnic kursowych z wyceny bilansowej zobowiązań handlowych, związanych ze osłabieniem się kursu PLN wobec większości walut obcych w trzecim kwartale 2020 roku, które zmniejszyły wynik operacyjny w opisywanym okresie o 4 031 tys. PLN,
- wystąpienie ujemnej wyceny bilansowej instrumentów finansowych, kredytów i pożyczek zaciągniętych w walutach obcych a także zobowiązań leasingowych wycenionych zgodnie z MSSF 16, której wartość w opisywanym okresie wyniosła -5 270 tys. PLN,
- wzrost kosztów działalności, będący następstwem presji płacowej występującej w sektorze IT, a także wprowadzenia składek na PPK - fundusz płac podstawowych w Grupie Comarch w raportowanym okresie wzrósł 8% w porównaniu do trzeciego kwartału 2019 roku,
- podatek dochodowy bieżący, który był wynikiem wysokiej rentowności działalności spółek Grupy w Polsce oraz Niemczech, jego wartość wyniosła w trzecim kwartale 2020 roku 9 019 tys. PLN,
- utworzenie i rozwiązanie odpisów na wątpliwe należności handlowe, które zmniejszyły wynik operacyjny Grupy o 3 539 tys. PLN,
- stosowanie standardu rachunkowości MSSF 15, w wyniku którego część przychodów uzyskiwanych ze sprzedaży licencji na oprogramowanie Comarch jest rozliczana w czasie, zgodnie ze stopniem zaawansowania realizacji projektów. Wartość korekty z tego tytułu wyniosła w trzecim kwartale 2020 roku +3 062 tys. PLN,
- stosowanie standardu rachunkowości MSSF 16 spowodowało, że wartość amortyzacji, a tym samym wartość zysku EBITDA, była zwiększona w trzecim kwartale 2020 roku o 5 368 tys. PLN,
W okresie trzech kwartałów 2020 roku Grupa Comarch wypracowała przychody ze sprzedaży o wartości 1 062 459 tys. PLN. Były one o 41 493 tys. PLN, tj. o 4,1% wyższe niż w analogicznym okresie 2019 roku. Wynik operacyjny wyniósł 117 895 tys. PLN i był o 5 529 tys. PLN, tj. o 4,9% wyższy niż osiągnięty w okresie trzech kwartałów 2019 roku. Wynik netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej wyniósł 66 975 tys. PLN i był o 2 704 tys. PLN, tj. o 3,9% niższy niż w okresie trzech kwartałów 2019 roku. Rentowność operacyjna wyniosła w opisywanym okresie +11,1%, natomiast rentowność netto +6,3%. Grupa Comarch wypracowała w opisywanym okresie zysk EBITDA o wartości 182 776 tys. PLN, wyższej o 6 692 tys. PLN, tj. o 3,8% niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.
Na wyniki osiągnięte przez Grupę Comarch w okresie trzech kwartałów 2020 roku miały wpływ m.in.:
- brak w tym okresie zdarzeń nietypowych o znacznej wartości, podczas gdy w trzecim kwartale 2019 roku ujęty został efekt zawarcia ugody z ZUS w sprawie kontraktu ZUS KSI, które spowodowało zwiększenie wyniku operacyjnego i wyniku netto Grupy Comarch w okresie trzech kwartałów 2019 o 24 203 tys. PLN,
- wzrost przychodów ze sprzedaży zagranicznej, który wyniósł 24 266 tys. PLN (tj. 4,0%), będący efektem m.in. rozwoju sprzedaży rozwiązań z zakresu bankowości i finansów na rynkach europejskich i azjatyckich, a także ERP w rejonie i DACH. Sprzedaż zagraniczna stanowiła w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku 59,4% całkowitych przychodów Grupy,
- wzrost sprzedaży krajowej o 17 227 tys. PLN, tj. o 4,2%, który był głównie efektem zwiększonej sprzedaży do klientów z MSP oraz medycznego w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku,
-
wystąpienie dodatnich różnic kursowych z wyceny bilansowej należności handlowych, związanych ze osłabieniem się kursu PLN wobec walut obcych w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku, które zwiększyły przychody ze sprzedaży oraz wynik operacyjny w opisywanym okresie o 9 978 tys. PLN,
-
wystąpienie ujemnych różnic kursowych z wyceny bilansowej zobowiązań handlowych, związanych z osłabieniem się kursu PLN, BRL, ARS wobec walut obcych w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku, które zmniejszyły wynik operacyjny w opisywanym okresie o 20 265 tys. PLN,
- wystąpienie ujemnej wyceny bilansowej instrumentów finansowych, kredytów i pożyczek zaciągniętych w walutach obcych a także zobowiązań leasingowych wycenionych zgodnie z MSSF 16, której wartość w opisywanym okresie wyniosła -14 277 tys. PLN,
- wzrost kosztów działalności, będący następstwem presji płacowej występującej w sektorze IT, a także wprowadzenia składek na PPK - fundusz płac podstawowych w Grupie Comarch w raportowanym okresie wzrósł o 6,8% w porównaniu do pierwszych trzech kwartałów 2019 roku,
- podatek dochodowy bieżący, który był wynikiem wysokiej rentowności działalności spółek Grupy w Polsce oraz Niemczech, jego wartość wyniosła w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku 26 847 tys. PLN,
- utworzenie i rozwiązanie odpisów na wątpliwe należności handlowe, które zmniejszyły wynik operacyjny Grupy o 7 307 tys. PLN,
- stosowanie standardu rachunkowości MSSF 15, w wyniku którego część przychodów uzyskiwanych ze sprzedaży licencji na oprogramowanie Comarch jest rozliczana w czasie, zgodnie ze stopniem zaawansowania realizacji projektów. Wartość korekty z tego tytułu wyniosła w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku +13 388 tys. PLN,
- stosowanie standardu rachunkowości MSSF 16 spowodowało, że wartość amortyzacji, a tym samym wartość zysku EBITDA, była zwiększona w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku o 15 676 tys. PLN,
- rozwiązanie rezerwy w kwocie 5 294 tys. PLN, w wyniku zawarcia ugody z jednym z klientów, kończącej wieloletnie postępowanie toczące się przed sądem,
- zmniejszony poziom kosztów sprzedaży i marketingu (o 6 501 tys. PLN) oraz ogólnego zarządu (o 3 367 tys. PLN), co było efektem ograniczeń w działalności biznesowej spowodowanych pandemią Covid-19.
Na wynik finansowy Grupy Comarch w kolejnych okresach istotny wpływ będą miały: konsekwencje gospodarcze epidemii Covid-19, koszty realizacji nowych kontraktów, sytuacja na rynku zamówień publicznych, koszty związane z rozwojem nowych rozwiązań IT, jak również wysokie koszty pracy i dostępność wykwalifikowanych pracowników.
W okresie trzech kwartałów 2020 roku wielkość zatrudnienia w Grupie Comarch zwiększyła się o 4,4%. Na dzień 30 września 2020 roku Grupa Comarch zatrudniała 6 625 osób, tj. o 277 osób więcej niż na dzień 31 grudnia 2019 roku.
Grupa Comarch aktywnie poszukuje nowych rynków zbytu (m.in. w Europie Zachodniej oraz w Azji), kontynuuje inwestycje w nowe produkty i usługi informatyczne, jak również stale rozbudowuje i modernizuje posiadaną infrastrukturę. Dzięki bardzo dobrym wynikom finansowym osiągniętym w okresie trzech kwartałów 2020 roku oraz poprzednich okresach sytuacja finansowa Grupy Comarch jest stabilna i gwarantuje bezpieczeństwo działalności w przypadku zmiennej sytuacji makroekonomicznej w Polsce i na świecie. Jest to szczególnie ważne w obliczu rozwoju pandemii Covid-19 oraz wywołanych przez nią skutków ekonomicznych. Grupa świadomie ponosi koszty rozwoju nowych produktów oraz nowych segmentów działalności, a także rozwijania działalności na nowych rynkach zagranicznych, inwestując w ten sposób w budowanie przewagi konkurencyjnej na przyszłość.
W kolejnych okresach Grupa zamierza kontynuować strategię zakładającą:
- znaczne inwestycje w kapitał ludzki,
- rozwój i sprzedaż rozwiązań informatycznych opartych w przeważającej części na własnych produktach,
-
rozwój sprzedaży na rynkach zagranicznych, w szczególności w Europie Zachodniej, Azji i Oceanii oraz w Ameryce Północnej,
-
stałe ulepszanie operacyjnej efektywności działania poprzez doskonalenie procedur i racjonalizację kosztów,
- dostosowanie sposobu prowadzenia działalności operacyjnej do ograniczeń związanych ze zwalczaniem pandemii Covid-19,
- rozwijanie kolejnych obszarów biznesowych, zwłaszcza w zakresie medycyny, Internet of Things (IoT) oraz rozwiązań opartych na technologii Comarch Cloud,
- promowanie usługowego modelu sprzedaży informatyki,
- inwestycje we własne technologie oraz infrastrukturę informatyczną.
5.2. Struktura przychodów
Struktura sprzedaży wg rodzaju (tys. PLN)
| Struktura sprzedaży wg rodzaju |
Q3 2020 | % | Q3 2019 | % | Zmiana PLN |
Zmiana % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Usługi | 275 137 | 77,8 | 269 718 | 76,1 | 5 419 | 2,0 |
| Software własny | 55 238 | 15,6 | 60 947 | 17,2 | -5 709 | -9,4 |
| Software obcy | 2 805 | 0,8 | 5 196 | 1,5 | -2 391 | -46,0 |
| Wyroby gotowe | 1 181 | 0,4 | 3 611 | 1,0 | -2 430 | -67,3 |
| Hardware obcy | 2 226 | 0,6 | 2 217 | 0,6 | 9 | 0,4 |
| Pozostałe | 17 088 | 4,8 | 12 789 | 3,6 | 4 299 | 33,6 |
| Razem | 353 675 | 100,0 | 354 478 | 100,0 | -803 | -0,2 |
W trzecim kwartale 2020 roku Grupa wypracowała wzrost przychodów ze sprzedaży usług, wyniósł on 5 419 tys. PLN, tj. 2,0%. Sprzedaż usług stanowiła 77,8% całkowitych przychodów ze sprzedaży Grupy. Przychody ze sprzedaży oprogramowania własnego spadły o 5 709 tys. PLN, czyli o 9,4%. Wartość przychodów ze sprzedaży software obcego była niższa o 2 391 tys. PLN, tj. o 46,0% od odnotowanej w trzecim kwartale roku poprzedniego. Wartość sprzedaży wyrobów gotowych była o 2 430 tys. PLN, tj. o 67,3% niższa niż w trzecim kwartale 2019 roku. Sprzedaż hardware obcego utrzymała się na poziomie trzeciego kwartału 2019 i wyniosła 2 226 tys. PLN. Wartość pozostałej sprzedaży wzrosła o 4 299 tys. PLN, tj. o 33,6%, w efekcie wyższych przychodów z działalności sportowej.

Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Struktura sprzedaży wg rodzaju |
9 miesięcy 2020 |
% | 9 miesięcy 2019 |
% | Zmiana PLN |
Zmiana % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Usługi | 830 530 | 78,2 | 772 210 | 75,6 | 58 320 | 7,6 |
| Software własny | 168 113 | 15,8 | 174 025 | 17,0 | -5 912 | -3,4 |
| Software obcy | 13 778 | 1,3 | 24 787 | 2,4 | -11 009 | -44,4 |
| Wyroby gotowe | 3 814 | 0,3 | 4 977 | 0,5 | -1 163 | -23,4 |
| Hardware obcy | 6 968 | 0,7 | 7 671 | 0,8 | -703 | -9,2 |
| Pozostałe | 39 256 | 3,7 | 37 296 | 3,7 | 1 960 | 5,3 |
| Razem | 1 062 459 | 100,0 | 1 020 966 | 100,0 | 41 493 | 4,1 |
W okresie 9 miesięcy 2020 roku struktura rodzajowa przychodów ze sprzedaży Grupy Comarch uległa znacznym zmianom w porównaniu do odnotowanej w analogicznym okresie roku 2019. Przychody ze sprzedaży usług informatycznych wzrosły o 58 320 tys. PLN, tj. o 7,6%. Przychody ze sprzedaży oprogramowania własnego odnotowały spadek o 5 912 tys. PLN, tj. o 3,4%. Sprzedaż własnych wyrobów gotowych spadła wobec ubiegłego roku poprzedniego (o 1 163 tys. PLN, tj. o 23,4%), podobnie zachowała się sprzedaż hardware firm trzecich, gdzie spadek przychodów wyniósł 703 tys. PLN (tj. o 9,2%). Przychody ze sprzedaży oprogramowania obcego spadły o 11 009 tys. PLN, tj. o 44,4%. W okresie 9 miesięcy 2020 pozostała sprzedaż wzrosła o 1 960 tys. PLN, tj. 5,3%.

Struktura sprzedaży według odbiorców (w tys. PLN)
| Struktura sprzedaży wg sektorów |
Q3 2020 | % | Q3 2019 | % | Zmiana PLN |
Zmiana % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Telekomunikacja, Media, IT |
70 413 | 19,9 | 83 431 | 23,5 | -13 018 | -15,6 |
| Finanse i Bankowość | 58 618 | 16,6 | 54 227 | 15,3 | 4 391 | 8,1 |
| Handel i Usługi | 46 371 | 13,1 | 63 230 | 17,8 | -16 859 | -26,7 |
| Przemysł & Utilities | 39 363 | 11,1 | 46 851 | 13,2 | -7 488 | -16,0 |
| Sektor publiczny | 40 902 | 11,6 | 26 916 | 7,6 | 13 986 | 52,0 |
| Małe i Średnie Przedsiębiorstwa - Polska |
44 203 | 12,5 | 40 924 | 11,5 | 3 279 | 8,0 |
| Małe i Średnie Przedsiębiorstwa - DACH |
31 630 | 8,9 | 25 923 | 7,3 | 5 707 | 22,0 |
| Medycyna | 9 568 | 2,7 | 6 280 | 1,8 | 3 288 | 52,4 |
| Pozostałe | 12 607 | 3,6 | 6 696 | 1,9 | 5 911 | 88,3 |
| Razem | 353 675 | 100,0 | 354 478 | 100,0 | -803 | -0,2 |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
W trzecim kwartale 2020 roku wartość przychodów ze sprzedaży Grupy Comarch do odbiorców z sektora TMT wyniosła 70 413 tys. PLN, co oznacza spadek o 13 018 tys. PLN (tj. o 15,6%) w porównaniu do trzeciego kwartału 2019 roku. Spadek ten ma charakter przejściowy i był spowodowany niższą niż w trzecim kwartale 2019 sprzedażą na rynkach Ameryki Płd. i w Europie Zachodniej. W trzecim kwartale 2020 roku klienci z sektora finanse i bankowość zakupili produkty i usługi o wartości 58 618 tys. PLN, wyższej o 4 391 tys. PLN, tj. o 8,1% od osiągniętej w analogicznym okresie roku poprzedniego. Wzrost ten był głównie wynikiem rozwoju sprzedaży na rynkach europejskim oraz azjatyckim. Sprzedaż rozwiązań ERP do małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce wzrosła o 3 279 tys. PLN, tj. o 8,0% i osiągnęła wartość 44 203 tys. PLN. W przypadku sprzedaży do klientów z sektora MSP w rejonie DACH wzrost przychodów wyniósł 5 707 tys. PLN, tj. 22,0% i był wynikiem rozwoju sprzedaży rozwiązań Grupy, jak również osłabienia się PLN wobec EUR w trzecim kwartale 2020 roku. Przychody ze sprzedaży do klientów z sektora handel i usługi spadły o 16 859 tys. PLN, tj. o 26,7%, natomiast w przypadku klientów z sektora przemysłowego spadły o 7 488 tys. PLN, tj. o 16,0%. W obu przypadkach spowodowane było to zmniejszonym popytem na rozwiązania IT wśród klientów z branż dotkniętych w większym stopniu skutkami epidemii Covid-19. W trzecim kwartale 2020 roku wzrosły przychody ze sprzedaży do podmiotów publicznych: o 13 986 tys. PLN, tj. o 52,0%. W omawianym okresie wzrosły przychody ze sprzedaży do klientów z sektora medycznego: o 3 288 tys. PLN, tj. o 52,4%. Przychody ze sprzedaży do pozostałych klientów wzrosły o 5 911 tys. PLN, tj. o 88,3%., głównie w wyniku wyższych przychodów z działalności sportowej.

| Struktura sprzedaży wg sektorów |
9 miesięcy 2020 |
% | 9 miesięcy 2019 |
% | Zmiana PLN |
Zmiana % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Telekomunikacja, Media, IT |
212 522 | 20,0 | 244 259 | 23,9 | -31 737 | -13,0 |
| Finanse i Bankowość | 179 826 | 16,9 | 142 366 | 13,9 | 37 460 | 26,3 |
| Handel i Usługi | 172 078 | 16,2 | 175 170 | 17,2 | -3 092 | -1,8 |
| Przemysł & Utilities | 125 369 | 11,8 | 126 665 | 12,4 | -1 296 | -1,0 |
| Sektor publiczny | 97 757 | 9,2 | 96 135 | 9,4 | 1 622 | 1,7 |
| Małe i Średnie Przedsiębiorstwa - Polska |
130 374 | 12,3 | 123 366 | 12,1 | 7 008 | 5,7 |
| Małe i Średnie Przedsiębiorstwa - DACH |
89 774 | 8,4 | 70 712 | 6,9 | 19 062 | 27,0 |
| Medycyna | 29 302 | 2,8 | 19 972 | 2,0 | 9 330 | 46,7 |
| Pozostałe | 25 457 | 2,4 | 22 321 | 2,2 | 3 136 | 14,0 |
| Razem | 1 062 459 | 100,0 | 1 020 966 | 100,0 | 41 493 | 4,1 |
W okresie 9 miesięcy 2020 roku sprzedaż do odbiorców z sektora TMT wyniosła 212 522 tys. PLN, co oznacza spadek o 31 737 tys. PLN (tj. o 13,0%) w porównaniu do analogicznego okresu roku 2019. Klienci z sektora finanse i bankowość zakupili produkty i usługi o wartości 179 826 tys. PLN, wyższej od osiągniętej w analogicznym okresie roku poprzedniego o 37 460 tys. PLN, tj. 26,3%. Natomiast spadek odnotowała sprzedaż do klientów z sektora handel i usługi (o 3 092 tys. PLN, tj. o 1,8%). Również przychody ze sprzedaży do odbiorców z sektora przemysł i utilities odnotowały spadek, o 1 296 tys. PLN, tj. o 1,0%. Przychody ze sprzedaży do odbiorców z sektora publicznego nieznacznie wzrosły, o 1 622 tys. PLN, tj. o 1,7%. Znaczący wzrost przychodów nastąpił w przypadku sprzedaży do sektora medycyna (wzrost o 9 330 tys. PLN, tj. o 46,7%). Klienci z sektora MSP-Polska zakupili produkty i usługi o wartości o 7 008 tys. PLN, tj. o 5,7% wyższej od osiągniętej w analogicznym okresie roku poprzedniego. Znaczący wzrost odnotowała również sprzedaż do klientów z sektora MSP-DACH (o 19 062 tys. PLN, tj. o 27,0%). Przychody ze sprzedaży do pozostałych klientów wzrosły o 3 136 tys. PLN, tj. o 14,0%.
Sytuacja biznesowa w okresie 9 miesięcy 2020 roku potwierdziła, że utrzymywanie dywersyfikacji źródeł przychodów i różnorodności oferty jest korzystne dla stabilnego rozwoju działalności Grupy Comarch. Dzięki koncentracji na sprzedaży rozwiązań własnych Grupa odnotowała znaczący wzrost przychodów oraz poprawę rentowności operacyjnej.

Przychody ze sprzedaży - struktura geograficzna (w tys. PLN)
| Geograficzna struktura sprzedaży |
Q3 2020 | % | Q3 2019 | % | Zmiana PLN |
Zmiana % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kraj | 156 797 | 44,3 | 130 720 | 36,9 | 26 077 | 19,9 |
| Eksport | 196 878 | 55,7 | 223 758 | 63,1 | -26 880 | -12,0 |
| Razem | 353 675 | 100,0 | 354 478 | 100,0 | -803 | -0,2 |
W trzecim kwartale 2020 roku Grupa odnotowała wzrost przychodów ze sprzedaży na rynku krajowym oraz spadek przychodów ze sprzedaży na rynkach zagranicznych. Wartość przychodów ze sprzedaży krajowej wzrosła o 26 077 tys. PLN, tj. o 19,9% w porównaniu do trzeciego kwartału 2019 roku. Było to spowodowane m. in. większą sprzedażą do klientów z sektora publicznego oraz MSP-Polska. W omawianym okresie Grupa odnotowała 196 878 tys. PLN przychodów ze sprzedaży zagranicznej, o 26 880 tys. PLN (tj. o 12,0%) mniej niż w trzecim kwartale roku poprzedniego. Jest to efekt niższej sprzedaży do odbiorców z sektora TMT, handlowo-usługowego oraz przemysłowego w pozostałych krajach europejskich oraz azjatyckich. Sprzedaż zagraniczna stanowiła w trzecim kwartale 2020 roku 55,7% całkowitych przychodów Grupy.
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej

| Geograficzna struktura sprzedaży |
9 miesięcy 2020 |
% | 9 miesięcy 2019 |
% | Zmiana PLN |
Zmiana % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kraj | 431 477 | 40,6 | 414 250 | 40,6 | 17 227 | 4,2 |
| Eksport | 630 982 | 59,4 | 606 716 | 59,4 | 24 266 | 4,0 |
| Razem | 1 062 459 | 100,0 | 1 020 966 | 100,0 | 41 493 | 4,1 |
W okresie 9 miesięcy 2020 roku Grupa odnotowała 431 477 tys. PLN przychodów ze sprzedaży krajowej, o 17 227 tys. PLN (tj. o 4,2%) więcej niż w analogicznym okresie roku 2019. Było to spowodowane wzrostem sprzedaży do sektora MSP – Polska oraz medycznego. Sprzedaż zagraniczna w okresie 9 miesięcy 2020 roku wyniosła 630 982 tys. PLN i była o 24 266 tys. PLN (tj. o 4,0%) wyższa niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Jest to związane głównie ze wzrostem przychodów ze sprzedaży do odbiorców z sektora finansów i bankowości oraz MSP - DACH. Sprzedaż zagraniczna stanowiła w okresie 9 miesięcy 2020 roku 59,4% całkowitych przychodów Grupy.

5.3. Kurs akcji Comarch S.A.

W dniu 30 września 2020 r. kurs akcji Comarch S.A. wyniósł 218,00 PLN, co stanowi wzrost o 16,6% w stosunku do kursu 187,00 PLN z dnia 31 grudnia 2019 r. W trzech kwartałów 2020 roku maksymalny kurs wyniósł 232,00 PLN. Kurs akcji Comarch S.A. pomiędzy 30 września 2019 r. a 30 września 2020 r. zwiększył się z 174,5 PLN do 218,00 PLN, tj. o 24,9%.
W marcu 2020 roku kurs akcji Comarch S.A. uległ znacznemu zmniejszeniu w wyniku załamania na rynkach finansowych spowodowanego wybuchem pandemii Covid-19, zmiana ta miała charakter przejściowy. Wyniki Grupy i kurs akcji Comarch w kolejnych kwartałach będą zależeć przede wszystkim od sytuacji związanej z pandemią Covid-19, stosowanymi metodami jej zwalczania (tzw. lockdown gospodarek w wielu krajach), jak również od dynamiki sprzedaży produktów i usług Comarch. Będą one kształtowane przez sytuację gospodarczą i polityczną w Polsce i na świecie oraz sytuację finansową średnich i dużych przedsiębiorstw, które stanowią podstawową bazę klientów Grupy. Istotny wpływ będzie miał także poziom kursów walutowych oraz tempo wzrostu wynagrodzeń pracowników branży IT.
| 9 miesięcy 2020/ 30.09.2020 |
9 miesięcy 2019 / 30.09.2019 |
|
|---|---|---|
| Kurs zamknięcia na dzień bilansowy | 218,00 | 174,50 |
| Kurs średni w okresie sprawozdawczym | 205,43 | 175,79 |
| Kurs MIN w okresie sprawozdawczym | 149,50 | 148,00 |
| Kurs MAX w okresie sprawozdawczym | 232,00 | 199,00 |
| Wolumen średni w okresie sprawozdawczym | 4 287 | 3 245 |
| Kapitalizacja na dzień bilansowy | 1 773 070 082 | 1 419 269 401 |
| Wskaźniki dla danych jednostkowych | ||
| P/E na dzień bilansowy | 24,12 | 35,48 |
| P/BV na dzień bilansowy | 1,91 | 1,61 |
| P/S na dzień bilansowy | 2,62 | 2,13 |
Dane prezentowane są w tys. PLN, chyba że wskazano inaczej
| Wskaźniki dla danych skonsolidowanych | ||
|---|---|---|
| P/E na dzień bilansowy | 26,49 | 20,37 |
| P/BV na dzień bilansowy | 1,74 | 1,54 |
| P/S na dzień bilansowy | 1,67 | 1,39 |
5.4. Zdarzenia III kwartału 2020 roku o dużym znaczeniu dla bieżącej działalności Grupy Comarch
5.4.1.Podpisanie umowy na dostawę oprogramowania oraz świadczenie usług utrzymania systemów informatycznych dla VFNZ
W dniu 17 sierpnia 2020 r. Comarch S.A. podpisała umowę ramową z Vodafone New Zealand Limited. Przedmiotem Umowy jest dostarczenie i utrzymanie przez Comarch systemów IT na zasadach określonych w Umowie. Łączna wysokość wynagrodzenia należnego Comarch S.A. z tytułu realizacji przedmiotu Umowy będzie wynosić nie mniej niż 122 013 649,00 NZD (tj. 295 382 842,86 PLN) przez 10 lat po uruchomieniu systemów IT. Przewidywana data uruchomienia systemów to drugi kwartał 2022. O szczegółach Spółka informowała raportem bieżącym nr RB-13-2020 z dnia 17 sierpnia 2020 r.
5.4.2.Umowa pożyczki z PKO Leasing Spółka Akcyjna
Zarząd Comarch S.A. poinformował w dniu 25 września 2020 r. raportem bieżącym nr RB-15-2020 o podpisaniu w dniu 25 września 2020 r. przez Comarch S.A. umowy pożyczki z PKO Leasing Spółka Akcyjna z siedzibą w Łodzi z przeznaczeniem na finansowanie zakupu środka trwałego (dalej "Przedmiot Finansowania"). Wysokość pożyczki wynosi 5.000.000 EUR, tj. 22.738.500 PLN wg kursu euro z dnia zawarcia umowy. Okres finansowania wynosi 7 lat, oprocentowanie pożyczki oparte jest na stopie zmiennej, a jej wykorzystanie powinno nastąpić do dnia 28 lutego 2021 roku.
Zabezpieczeniem pożyczki są:
- a) weksel in blanco
- b) zastaw rejestrowy na Przedmiocie Finansowania
c) warunkowe (tj. do czasu ustanowienia zastawu rejestrowego) przewłaszczenie na zabezpieczenie Przedmiotu Finansowania
d) cesja z polisy ubezpieczeniowej Przedmiotu Finansowania
5.5. Zdarzenia po dacie bilansu o dużym znaczeniu dla bieżącej działalności Grupy Comarch
Nie wystąpiły.

17.11.2020 r.
PODPISY CZŁONKÓW ZARZĄDU
| IMIĘ I NAZWISKO | STANOWISKO/FUNKCJA | PODPIS |
|---|---|---|
| Janusz Filipiak | Prezes Zarządu | |
| Paweł Prokop | Wiceprezes Zarządu | |
| Andrzej Przewięźlikowski | Wiceprezes Zarządu | |
| Zbigniew Rymarczyk | Wiceprezes Zarządu | |
| Konrad Tarański | Wiceprezes Zarządu | |
| Marcin Warwas | Wiceprezes Zarządu |
PODPIS OSOBY, KTÓREJ POWIERZONO PROWADZENIE KSIĄG RACHUNKOWYCH
| IMIĘ I NAZWISKO | STANOWISKO/FUNKCJA | PODPIS |
|---|---|---|
Maria Smolińska Główny Księgowy

Comarch S.A.
Al. Jana Pawła II 39a 31-864 Kraków
+48 (12) 687 78 22
www.comarch.pl/relacje-inwestorskie/