Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Comarch za okres 01.01.2016-31.03.2016

Sprawozdanie sporządzone według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej

I. Skonsolidowany bilans

	Nota	Stan na 31 marca 2016 r.	Stan na 31 grudnia 2015 r.
AKTYWA
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	3.2	432 807	422 566
Nieruchomości inwestycyjne	3.3	14 542	17 063
Wartość firmy	3.4	40 735	40 735
Pozostałe wartości niematerialne	3.5	62 688	66 474
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe		1 107	819
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych	3.6	19 780	23 177
Pozostałe aktywa wyceniane w wartości godziwej	3.9 a	1 083	79
Inwestycje pozostałe		106	106
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	3.19	31 934	33 432
Pozostałe należności		1 650	1 548
		606 432	605 999
Aktywa obrotowe
Zapasy	3.7	60 594	51 413
Należności handlowe oraz pozostałe należności	3.10	307 752	385 375
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego		11 585	7 143
Należne przychody z tytułu kontraktów długoterminowych	3.14	41 428	32 440
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	3.8	-	-
Pozostałe aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej – instrumenty pochodne	3.9 a	5 326	664
Udziały i akcje		1	1
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty		238 978	221 793
		665 664	698 829
Aktywa razem		1 272 096	1 304 828
KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał własny przypadający na akcjonariuszy Spółki Kapitał zakładowy	3.11	8 133	8 133
Pozostałe kapitały		148 226	148 226
Różnice kursowe		7 032	6 509
Zysk netto za okres bieżący		7 177	79 651
Niepodzielony wynik finansowy		604 691	525 040
		775 259	767 559
Kapitały przypadające udziałom niedającym kontroli		13 314	13 022
Kapitał własny razem		788 573	780 581
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Kredyty i pożyczki	3.15	111 696	113 540
Inne zobowiązania		83	83
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej – instrumenty pochodne	3.9 b	2 312	1 411
Pozostałe zobowiązania finansowe	3.16	33	33
Rezerwa z tyt. odroczonego podatku dochodowego	3.19	38 223	37 619
Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia	3.20	-	-
		152 347	152 686
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania	3.13	140 808	150 898
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego		6 449	13 010
Zafakturowane przychody dotyczące kontraktów długoterminowych	3.14	11 323	26 176
Kredyty i pożyczki	3.15	24 615	24 152
Zobowiązania finansowe wyceniane wg wartości godziwej –	3.9 b	410	1 639
instrumenty pochodne
Pozostałe zobowiązania finansowe	3.16	5 704	7 939
Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia	3.20	141 867	147 747
		331 176	371 561
Zobowiązania razem		483 523	524 247
Razem kapitał własny i zobowiązania		1 272 096	1 304 828

II. Skonsolidowany rachunek zysków i strat

	Nota	3 miesiące 2016	3 miesiące 2015
Przychody ze sprzedaży		243 156	246 333
Koszty sprzedanych produktów, usług, towarów i materiałów		(182 103)	(182 860)
Zysk brutto		61 053	63 473
Pozostałe przychody operacyjne		5 079	1 822
Koszty sprzedaży i marketingu		(26 658)	(24 627)
Koszty ogólnego zarządu		(20 328)	(18 122)
Pozostałe koszty operacyjne		(6 880)	(3 617)
Zysk operacyjny		12 266	18 929
Przychody/(Koszty) finansowe – netto		1 600	3 897
Udział w zyskach/(stratach) jednostek stowarzyszonych		(3 134)	(410)
Zysk przed opodatkowaniem		10 732	22 416
Podatek dochodowy		(3 261)	(3 632)
Zysk netto za okres		7 471	18 784
W tym:
Zysk (strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej		7 177	18 771
Zysk (strata) netto przypadający udziałom niedającym kontroli		294	13
		7 471	18 784
Zysk (strata) na akcję przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej za okres (wyrażony w zł na jedną akcję)
– podstawowy	3.22	0,88	2,31
– rozwodniony	3.22	0,88	2,31

III. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

	3 miesiące 2015	3 miesiące 2015
Zysk netto za okres	7 471	18 784
Pozostałe dochody całkowite
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych	521	(1 368)
Razem pozostałe dochody całkowite	521	(1 368)
Suma dochodów całkowitych za okres	7 992	17 416
przypadających akcjonariuszom jednostki dominującej	7 700	17 414
przypadających udziałom niedającym kontroli	292	2

Pozostałe dochody całkowite obejmują pozycje, które mogą zostać przeniesione w późniejszych okresach do rachunku zysków i strat.

IV. Skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale własnym

				Przypadające na akcjonariuszy jednostki dominującej		Kapitały przypadające
	Kapitał zakładowy	Pozostałe kapitały	Różnice kursowe	Zysk netto za okres bieżący	Niepodzielony wynik finansowy	udziałom niedającym kontroli	Kapitał własny razem
Stan na 1 stycznia 2015 r.	8 125	148 226	6 917	67 894	457 146	12 385	700 693
Przeniesienie wyniku za rok 2014	-	-	-	(67 894)	67 894	-	-
Podwyższenie kapitału zakładowego Wynik jednostek	-	-	-	-	-	-	-
zależnych przeznaczony dla komplementariuszy spoza Grupy	-	-	-	-	-	-	-
Kapitał z wyceny opcji menedżerskiej	-	-	-	-	-	-	-
Różnice kursowe(1)	-	-	(1 357)	-	-	(11)	(1 368)
Zysk za okres(2)	-	-	-	18 771	-	13	18 784
Całkowite dochody za okres (1+2)	-	-	(1 357)	18 771	-	2	17 416
Stan na 31 marca 2015 r.	8 125	148 226	5 560	18 771	525 040	12 387	718 109
Stan na 1 stycznia 2016 r.	8 133	148 226	6 509	79 651	525 040	13 022	780 581
Przeniesienie wyniku za rok 2015	-	-	-	(79 651)	79 651	-	-
Podwyższenie kapitału zakładowego	-	-	-	-	-	-	-
Dywidenda wypłacona	-	-	-	-	-	-	-
Wynik jednostek zależnych przeznaczony dla komplementariuszy	-	-	-	-	-	-	-
spoza Grupy Kapitał z wyceny opcji menedżerskiej	-	-	-	-	-	-	-
Różnice kursowe(1)	-	-	523	-	-	(2)	521
Zysk/(strata) za okres(2)	-	-	-	7 177	-	294	7 471
Całkowite dochody za okres (1+2)	-	-	523	7 177	-	292	7 992
Stan na 31 marca 2016 r.	8 133	148 226	7 032	7 177	604 691	13 314	788 573

dane prezentowane są w tys. zł, chyba że wskazano inaczej

V. Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych

	3 miesiące 2016	3 miesiące 2015
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk netto	7 471	18 784
Korekty razem	40 035	7 501
Udział w (zyskach) stratach netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności	3 134	410
Amortyzacja	16 016	14 054
(Zyski) straty z tytułu różnic kursowych	(175)	645
Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)	782	1 169
(Zysk) strata z działalności inwestycyjnej	(2 536)	(662)
Zmiana stanu zapasów	(6 785)	(1 329)
Zmiana stanu należności	54 489	7 382
Zmiana stanu zobowiązań i rezerw, z wyjątkiem pożyczek i kredytów	(24 617)	(14 168)
Inne korekty	(273)	-
Zysk netto pomniejszony o korekty razem	47 506	26 285
Zapłacony podatek dochodowy	(9 283)	(9 295)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	38 223	16 990
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych	(15 400)	(14 522)
Wpływy ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych	-	318
Nabycie wartości niematerialnych	(3 552)	(4 255)
Wpływy ze sprzedaży wartości niematerialnych i prawnych	2 983	1
Wydatki na nabycie aktywów finansowych	(1 984)	(300)
Wydatki na inwestycje w nieruchomości	(638)	-
Nabycie dostępnych do sprzedaży aktywów finansowych	-	-
Inne wydatki ( rozliczenie instrumentów pochodnych)	(316)	-
Wpływy ze sprzedaży dostępnych do sprzedaży aktywów finansowych	-	-

Udzielone pożyczki	-	(3 730)
Spłacone pożyczki	5	233
Odsetki	61	191
Inne wpływy z aktywów finansowych	-	-
Inne wpływy inwestycyjne	75	-
Inne wydatki inwestycyjne	(100)	(647)
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(18 866)	(22 711)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wpływy netto z wydania udziałów i innych instrumentów kapitałowych	-	-
Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek	10 050	6 173
Spłata kredytów i pożyczek	(11 726)	(5 808)
Odsetki od kredytu	(672)	(686)
Pożyczki spłacone	24	64
Otrzymane odsetki od pożyczek	65	-
Pożyczki udzielone	-	-
Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli	-	-
Płatności zobowiązań z tyt. leasingu finansowego	(23)	-
Inne wpływy finansowe	-	1
Inne wydatki finansowe	(12)	(27)
Środki pieniężne netto wykorzystane w/pochodzące z działalności finansowej	(2 294)	(283)
Zmiana środków pieniężnych netto	17 063	(6 004)
Środki pieniężne na początek okresu	221 781	232 436
Dodatnie (ujemne) różnice kursowe w środkach pieniężnych	124	(1 648)
Środki pieniężne na koniec okresu	238 968	224 784
- w tym o ograniczonej możliwości dysponowania	10 132	5 183

VI. Informacja dodatkowa

dane prezentowane są w tys. zł, chyba że wskazano inaczej

1. Informacje o strukturze i działalności Grupy

Podstawowym przedmiotem działalności Grupy Comarch ("Grupa"), której jednostką dominującą jest Spółka Comarch S.A. z siedzibą w Krakowie przy Al. Jana Pawła II 39 A ("Spółka"), jest działalność związana z oprogramowaniem - PKD 62.01.Z. Oznaczenie sądu rejestrowego dla Comarch S.A.: Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Numer KRS: 0000057567. Spółka Comarch S.A. posiada dominujący udział w Grupie pod względem osiąganych przychodów, wartości aktywów oraz ilości i wielkości realizowanych kontraktów. Akcje Spółki Comarch S.A. są dopuszczone do obrotu giełdowego na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Czas trwania jednostki dominującej nie jest ograniczony.

1.1 Struktura organizacyjna Grupy Comarch

W dniu 31 marca 2016 r. w skład Grupy Comarch wchodziły następujące podmioty (w nawiasach udział głosów przypadający na Comarch S.A., chyba że wskazano inaczej):

Comarch S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce,
Comarch AG z siedzibą w Dreźnie w Niemczech (100%),
Comarch Sistemas LTDA z siedzibą w Sao Paulo w Brazylii (80% zależna od Comarch AG, 20% zależna od Comarch Software und Beratung AG),
Comarch Software und Beratung AG z siedzibą w Monachium w Niemczech (100% zależna od Comarch AG*),
- Comarch Solutions GmbH z siedzibą w Innsbruck w Austrii (100% zależna od Comarch Software und Beratung AG),
Comarch S.A.S. z siedzibą w Lezennes we Francji (100%),
Comarch R&D S.à r.l. z siedzibą w Montbonnot-Saint-Martin we Francji (100%),
Comarch Luxembourg S.à r.l. z siedzibą w Luksemburgu w Luksemburgu (100%),
Comarch, Inc. z siedzibą w Rosemont w Stanach Zjednoczonych Ameryki (100%),
Comarch Panama, Inc. z siedzibą w Panamie w Panamie (100% zależna od Comarch, Inc.),
Comarch Canada, Corp. z siedzibą w New Brunswick w Kanadzie (100%),
Comarch Espace Connecté Inc. z siedzibą w Montrealu w Kanadzie (100%),
Comarch Middle East FZ-LLC z siedzibą w Dubaju w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (100%),
Comarch LLC z siedzibą w Kijowie na Ukrainie (100%),
OOO Comarch z siedzibą w Moskwie w Rosji (100%),
Comarch Software (Shanghai) Co. Ltd. z siedzibą w Szanghaju w Chinach (100%),
Comarch Technologies Oy z siedzibą w Espoo w Finlandii (100%),
Comarch UK Ltd. z siedzibą w Londynie w Wielkiej Brytanii (100%),
Comarch Chile SpA z siedzibą w Santiago w Chile (100%),
Comarch Software Spain S.L.U. z siedzibą w Madrycie w Hiszpanii (100%),
Comarch Yazilim A.S. z siedzibą w Stambule w Turcji (100%),
Comarch SRL z siedzibą w Mediolanie we Włoszech (100%),
Comarch Malaysia SDN. BHD. z siedzibą w Kuala Lumpur w Malezji (100%),
Comarch s.r.o. z siedzibą w Bratysławie na Słowacji (100%),
Comarch Pointshub, Inc. z siedzibą w Rosemont, IL, USA (100%),
Comarch AB z siedzibą w Sztokholmie w Szwecji (100%),
Comarch Argentina S.A. z siedzibą w Buenos Aires w Argentynie (100%),
Comarch Technologies sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie w Polsce (100%),
CA Consulting S.A. z siedzibą w Warszawie w Polsce (100%),
Comarch Management sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie w Polsce (100%),
Comarch Corporate Finance Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w Krakowie w Polsce ("CCF FIZ") (Comarch S.A. posiada 100% wyemitowanych certyfikatów inwestycyjnych),
Comarch Management sp. z o.o. SK-A z siedzibą w Krakowie w Polsce (25,00% głosów przypada na CCF FIZ; 75,00% głosów przypada na Comarch S.A.; z akcji nabytych przez Comarch Management sp. z o.o. SK-A celem umorzenia spółka nie wykonuje prawa głosu),
Bonus Management sp. z o.o. SK-A z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
"Bonus MANAGEMENT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Cracovia Park SK-A (66,67% głosów przypada na Bonus Management spółka z ograniczoną odpowiedzialnością SK-A; 33,33% głosów przypada na MKS Cracovia SSA),
Bonus Development sp. z o.o. SK-A z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
Bonus Development sp. z o.o. II Koncept SK-A z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
Comarch Healthcare S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce (77,08% głosów przypada na CCF FIZ, 22,92% w posiadaniu CASA Management and Consulting sp. z o.o. SKA),
Comarch Polska S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
Comarch Pointshub S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
Comarch Infrastruktura S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
iComarch24 S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A z siedzibą w Krakowie w Polsce (100% głosów przypada na CCF FIZ),
Comarch Swiss AG z siedzibą w Luzern w Szwajcarii (100% głosów przypada na CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A),
CAMS AG z siedzibą w Luzern w Szwajcarii (51% głosów przypada na CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A),
Opso sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie w Polsce (100%),
MKS Cracovia SSA z siedzibą w Krakowie w Polsce (66,11%).

(*) w tym 2,68% akcji CSuB AG pożyczonych od podmiotu spoza Grupy Comarch

Na dzień 31 marca 2016 r. jednostkami stowarzyszonymi z jednostką dominującą są:

SoInteractive S.A. z siedzibą w Krakowie w Polsce (16,10% głosów przypada na CCF FIZ, 11,27% głosów przypada na Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A),
Metrum Capital S.A. (15,79% głosów przypada na Comarch S.A., 31,58% głosów przypada na CAMS AG),
Thanks Again LLC z siedzibą w Tyrone, GA, USA (42,5% głosów przypada na Comarch Pointshub, Inc.).

Spółki stowarzyszone nie są konsolidowane. Udziały w nich są wyceniane metodą praw własności.

1.2 Struktura działania Grupy Comarch

Struktura działania Grupy Comarch jest następująca:

jednostka dominująca Comarch S.A. pozyskuje większość kontraktów w dużej mierze realizując je,
spółki Comarch AG, Comarch S.A.S., Comarch R&D S.à r.l., Comarch Luxembourg S.à r.l., Comarch Inc., Comarch Panama Inc., Comarch Canada, Corp., Comarch Middle East FZ-LLC, Comarch LLC, OOO Comarch, Comarch Technologies Oy, Comarch UK Ltd., Comarch Chile SpA, Comarch Sistemas LTDA, Comarch Software Spain S.L.U., Comarch Yazilim A.S., Comarch SRL, Comarch Espace Connecté Inc., Comarch Malaysia SDN. BHD., Comarch AB, Comarch Argentina S.A. i Comarch Colombia S.A.S. pozyskują kontrakty informatyczne na rynkach zagranicznych i realizują je w całości lub w części,
Spółka Comarch Software und Beratung AG jest znaczącym na rynku niemieckim producentem oprogramowania ERP oraz integratorem systemów informatycznych. Comarch Solutions GmbH prowadzi działalność o profilu identycznym z profilem działalności spółki Comarch Software und Beratung AG,
Comarch Swiss AG zajmuje się sprzedażą i wdrażaniem rozwiązań informatycznych Comarch (zwłaszcza w obszarach ERP i ECM) na rynku szwajcarskim,
Comarch Polska S.A. pozyskuje kontrakty informatyczne na rynku krajowym głównie w sektorze publicznym i realizuje je w całości lub w części,
Comarch Technologies sp. z o.o. odpowiada za rozwój technologii związanych z projektowaniem i produkcją urządzeń elektronicznych oraz związanego z nimi oprogramowania, - CA Consulting S.A. prowadzi działalność teleinformatyczną, polegającą na dostarczaniu łącz teleinformatycznych na potrzeby krajowych spółek Grupy, a także na świadczeniu usług informatycznych i consultingowych na rzecz Comarch S.A. oraz klientów spoza Grupy Comarch,
Comarch Corporate Finance Fundusz Inwestycyjny Zamknięty prowadzi działalność inwestycyjną (poprzez swoje spółki zależne) w zakresie nowych technologii i usług, a także działalność inwestycyjną na rynku kapitałowym,
Comarch Management sp. z o.o., Comarch Management sp. z o.o. SK-A, CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A, CAMS AG, Bonus Management sp. z o.o. SK-A oraz Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A, Comarch Pointshub, Inc. prowadzą działalność inwestycyjną na rynku kapitałowym oraz związaną z informatyką,
przedmiotem działalności Bonus Development sp. z o.o. SK-A oraz Bonus Development sp. z o.o. II Koncept SK-A jest działalność developerska oraz inwestycyjna na rynku nieruchomości,
Comarch Healthcare S.A. wytwarza i sprzedaje oprogramowanie związane z medycyną, urządzenia medyczne oraz świadczy usługi medyczne i diagnostyczne, a także wytwarza i dostarcza kompleksowe rozwiązania informatyczne dla sektora medycznego,
Comarch Pointshub S.A. prowadzi działalność polegającą na wytwarzaniu i wdrażaniu oprogramowania lojalnościowego dla odbiorców z sektora małych i średnich przedsiębiorstw,
Comarch Infrastruktura S.A. prowadzi działalność polegającą na oferowaniu usług data center oraz outsourcingu usług informatycznych,
iComarch24 S.A. prowadzi projekty informatyczne z zakresu e-księgowości oraz handlu elektronicznego, świadczy również usługi księgowe dla krajowych podmiotów zależnych z Grupy Comarch,
MKS Cracovia SSA jest sportową spółką akcyjną,
"Bonus MANAGEMENT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Cracovia Park SK-A prowadzi działalność inwestycyjną w zakresie sportu, odnowy biologicznej i rekreacji,
Opso sp. z o.o. prowadzi działalność gastronomiczną,
Spółki Comarch s.r.o. i Comarch Software (Shanghai) Co. Ltd. nie prowadzą obecnie działalności operacyjnej.

1.3 Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej w I kwartale 2016 roku

W dniu 15 stycznia 2016 r. dokonano podwyższenia kapitału zakładowego Comarch SRL z 200 000 EUR na 700 000 EUR, tj. o 500 000 EUR (2 203 750 PLN wg kursu z dnia 15 stycznia 2016 r.).

W dniu 22 stycznia 2016 r. podwyższenie kapitału zakładowego w spółce Comarch Management sp. z o.o. do kwoty 300 000 zł zostało zarejestrowane w KRS.

1.4 Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej po dacie bilansu

W dniu 4 kwietnia 2016 r. została podjęta uchwała w przedmiocie podwyższenie kapitału zakładowego spółki Comarch Sistemas LTDA z kwoty 1 000 BRL do kwoty 1 000 000 BRL. Spółka Comarch AG nabyła 799 200 udziałów po cenie nominalnej 1 BRL (1,0480 PLN wg kursu z dnia 4.04.2016 r.) każdy i posiada obecnie 80% udziałów o łącznej wartości 800 000 BRL, natomiast spółka Comarch Software und Beratung AG nabyła 199 800 udziałów po cenie nominalnej 1 BRL każdy i posiada obecnie ma 20% udziałów o łącznej wartości 200 000 BRL. Podwyższenie kapitału zostało zarejestrowane w dniu 14 kwietnia 2016 r.

W dniu 4 maja 2016 r. została zarejestrowana spółka Comarch Colombia S.A.S. z siedzibą w Bogocie, Kolumbia. Comarch Software Spain S.L.U. jest w posiadaniu 100% akcji Comarch Colombia S.A.S. Wysokość kapitału docelowego spółki wynosi 3 600 000 000,00 COP (tj. 4 726 800,00 PLN wg kursu z dnia 4 maja 2016 r.) i składa się z 3 600 000 akcji o wartości nominalnej 1 000 COP każda. Na dzień publikacji raportu kapitał zakładowy wynosi 182 000 000,00 COP (tj. 238 966,00 PLN wg kursu z dnia 4 maja 2016 r.) i składa się ze 182 000 akcji o wartości nominalnej 1 000 COP każda.

2. Opis stosowanych zasad rachunkowości

Niniejsze niezbadane Śródroczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy ("Śródroczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe") obejmujące okres 3 miesięcy zakończonych 31 marca 2016 roku wraz z danymi porównywalnymi, zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości ("MSR") 34, oraz zgodnie z odpowiednimi standardami rachunkowości mającymi zastosowanie do śródrocznej sprawozdawczości finansowej w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską, opublikowanymi i obowiązującymi w czasie przygotowywania niniejszego Skróconego Śródrocznego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.

Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe obejmujące okres 3 miesięcy zakończonych 31 marca 2016 roku nie obejmuje wszystkich informacji oraz ujawnień wymaganych w rocznym sprawozdaniu finansowym i należy je czytać łącznie ze zbadanym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupy Kapitałowej Comarch sporządzonym według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej ("MSSF"), zawierającym noty ("Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe sporządzone według MSSF") za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku.

Zasady rachunkowości oraz metody wyliczeń przyjęte do przygotowania Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego obejmującego okres 3 miesięcy zakończonych 31 marca 2016 roku są spójne z zasadami opisanymi w zbadanym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy Comarch sporządzonym według MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku (Nota 2 oraz Nota 3 Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy Kapitałowej Comarch sporządzonego według MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku).

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe obejmujące okres 3 miesięcy zakończonych 31 marca 2016 roku składa się ze skonsolidowanego bilansu, skonsolidowanego rachunku zysków i strat, skonsolidowanego zestawienia całkowitych dochodów, zestawienia zmian w skonsolidowanych kapitałach własnych, skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych oraz wybranych not objaśniających.

W śródrocznym sprawozdaniu finansowym uwzględnia się bądź odracza koszty powstające w roku finansowym nierównomiernie tylko wtedy, gdy powyższe koszty powinny zostać uwzględnione bądź odroczone w czasie na koniec danego roku obrotowego.

Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe obejmujące okres 3 miesięcy zakończonych 31 marca 2016 roku zostało przygotowane w tysiącach złotych i zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 16 maja 2016 r.

Standardy i interpretacje do stosowania po raz pierwszy w roku 2016

Następujące standardy, zmiany do istniejących standardów oraz interpretacje opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE wchodzą w życie po raz pierwszy w roku 2016:

Zmiany do MSSF 11 "Wspólne ustalenia umowne" Rozliczanie nabycia udziałów we wspólnych operacjach - zatwierdzone w UE w dniu 24 listopada 2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" Inicjatywa w odniesieniu do ujawnień - zatwierdzone w UE w dniu 18 grudnia 2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe" oraz MSR 38 "Aktywa niematerialne" Wyjaśnienia na temat akceptowalnych metod amortyzacyjnych - zatwierdzone w UE w dniu 2 grudnia 2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe" oraz MSR 41 "Rolnictwo" Rolnictwo: uprawy roślinne - zatwierdzone w UE w dniu 23 listopada 2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSR 19 "Świadczenia pracownicze" Programy określonych świadczeń: składki pracownicze - zatwierdzone w UE w dniu 17 grudnia 2014 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 lutego 2015 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSR 27 "Jednostkowe sprawozdania finansowe" Metoda praw własności w jednostkowych sprawozdaniach finansowych - zatwierdzone w UE w dniu 18 grudnia 2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie).
Zmiany do różnych standardów "Poprawki do MSSF (cykl 2010-2012)" dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 2, MSSF 3, MSSF 8, MSSF 13, MSR 16, MSR 24 oraz MSR 38) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa – zatwierdzone w UE w dniu 17 grudnia 2014 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 lutego 2015 lub po tej dacie),
Zmiany do różnych standardów "Poprawki do MSSF (cykl 2012-2014)" dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 5, MSSF 7, MSR 19 oraz MSR 34) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa - zatwierdzone w UE w dniu 15 grudnia 2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 lub po tej dacie).

Ww. standardy, interpretacje i zmiany do standardów nie miały istotnego wpływu na dotychczas stosowaną politykę rachunkowości jednostki i sprawozdanie finansowe Grupy za rok 2016.

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE

MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które według stanu na dzień 16 maja 2016 r. nie zostały jeszcze przyjęte do stosowania w UE (poniższe daty wejścia w życie odnoszą się do standardów w wersji pełnej):

MSSF 9 "Instrumenty finansowe" (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub po tej dacie),
MSSF 14 "Odroczone salda z regulowanej działalności" (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie) – Komisja Europejska postanowiła nie rozpoczynać procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14,
MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" oraz późniejsze zmiany (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub po tej dacie),
MSSF 16 "Leasing" (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdania finansowe", MSSF 12 "Ujawnienia na temat udziałów w innych jednostkach" oraz MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach" – Jednostki inwestycyjne: zastosowanie zwolnienia z konsolidacji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdania finansowe" oraz MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach" – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została odroczona do momentu zakończenia prac badawczych nad metodą praw własności),
Zmiany do MSR 7 "Sprawozdanie z przepływów pieniężnych" Inicjatywa w odniesieniu do ujawnień (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2017 roku lub po tej dacie),
Zmiany do MSR 12 "Podatek dochodowy" Ujmowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego od niezrealizowanych strat (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2017 roku lub po tej dacie).

Zarząd Spółki przewiduje, że zastosowanie MSSF 15 może wywrzeć w przyszłości wpływ na kwoty i ujawnienia prezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej. Nie ma jednak możliwości przedstawienia wiarygodnych danych szacunkowych dotyczących oddziaływania MSSF 15, dopóki Grupa nie przeprowadzi szczegółowej analizy w tym aspekcie. Według szacunków jednostki dominującej pozostałe ww. standardy, interpretacje i zmiany do standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez jednostkę na dzień bilansowy.

Jednocześnie nadal poza regulacjami przyjętymi przez UE pozostaje rachunkowość zabezpieczeń portfela aktywów i zobowiązań finansowych, których zasady nie zostały zatwierdzone do stosowania w UE.

Według szacunków jednostki dominującej zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń portfela aktywów lub zobowiązań finansowych według MSR 39 "Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena" nie miałoby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby przyjęte do stosowania na dzień bilansowy.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Comarch za 3 miesiące 2016 roku obejmuje sprawozdania następujących spółek:

	Charakter powiązań	Metoda konsolidacji	Udział Comarch S.A. w kapitale zakładowym
Comarch S.A.	jednostka dominująca	pełna
Comarch AG	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Sistemas LTDA	jednostka zależna	pełna	80% w posiadaniu Comarch AG, 20% w posiadaniu Comarch Software und Beratung AG)
Comarch Software und Beratung AG	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu Comarch AG *)
Comarch Solutions GmbH	jednostka zależna	pełna	100% zależna od Comarch Software und Beratung AG
Comarch S.A.S.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch R&D S.à r.l.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Luxembourg S.à r.l.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Inc.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Panama Inc.	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu Comarch Inc.
Comarch Canada, Corp.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Espace Connecté Inc.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Middle East FZ LLC	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch LLC	jednostka zależna	pełna	100%
OOO Comarch	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Software (Shanghai) Co. Ltd.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Technologies Oy	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch UK Ltd.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Chile SpA	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Software Spain S.L.U.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Yazilim A.S.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch SRL	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Malaysia SDN. BHD.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch s.r.o.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Pointshub Inc.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch AB	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Argentina S.A.	jednostka zależna	pełna	100%

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 3 MIESIĄCE 2016 ROKU

dane prezentowane są w tys. zł, chyba że wskazano inaczej

Comarch Technologies sp. z o.o.	jednostka zależna	pełna	100%
CA Consulting S.A.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Management sp. z o.o.	jednostka zależna	pełna	100%
Comarch Corporate Finance Fundusz Inwestycyjny Zamknięty	jednostka zależna	pełna	100% ogólnej liczby certyfikatów inwestycyjnych
Comarch Management sp. z o.o. SK-A	jednostka zależna	pełna	8,82% w posiadaniu CCF FIZ, 26,45% w posiadaniu Comarch S.A., 64,73% akcji nabytych w celu umorzenia przez Comarch Management sp. z o.o. SK-A
Bonus Management sp. z o.o. SK-A	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
Bonus MANAGEMENT sp. z o.o. Cracovia Park SK-A	jednostka zależna	pełna	50% w posiadaniu Bonus Management sp. z o.o. SK-A, 50% w posiadaniu MKS Cracovia SSA
Bonus Development sp. z o.o. SK-A	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
Bonus Development sp. z o.o. II Koncept SK-A	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
Comarch Healthcare S.A.	jednostka zależna	pełna	77,08% w posiadaniu CCF FIZ, 22,92% w posiadaniu CASA Management and Consulting sp. z o.o. SKA
Comarch Polska S.A.	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
Comarch Pointshub S.A.	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
Comarch Infrastruktura S.A.	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
iComarch24 S.A.	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CCF FIZ
Comarch Swiss AG	jednostka zależna	pełna	100% w posiadaniu CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A
CAMS AG	jednostka zależna	pełna	51% w posiadaniu CASA Management and Consulting sp. z o.o. SK-A
Opso sp. z o.o.	jednostka zależna	pełna	100%
MKS Cracovia SSA	jednostka zależna	pełna	66,11%

(*) w tym 2,68% akcji CSuB AG pożyczonych od podmiotu spoza Grupy Comarch

3. Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

3.1.Sprawozdawczość wg segmentów za 3 miesiące 2016 roku

Dla Grupy Kapitałowej Comarch podstawowym rodzajem segmentów operacyjnych są segmenty branżowe, a pomocniczym rodzajem segmentów operacyjnych są segmenty geograficzne. Objęte konsolidacją jednostki Grupy Kapitałowej Comarch prowadzą następujące rodzaje działalności:

sprzedaż systemów informatycznych i usług z nimi związanych w tym również produkcja oprogramowania dla medycyny oraz sprzedaż sprzętu informatycznego (określaną dalej jako "Segment IT"),
działalność sportową (określaną dalej jako "Segment Sport") prowadzoną przez MKS Cracovia SSA,
działalność związaną z inwestowaniem na rynku kapitałowym i na rynku nieruchomości (określaną dalej jako "Segment Inwestycje"),
działalność w zakresie świadczenia usług medycznych (określaną dalej jako "Segment Medycyna").

Zwracamy uwagę, że począwszy od raportu za IV kwartał 2015 nastąpiła zmiana sposobu prezentacji Segmentu "Medycyna". Obecnie w Segmencie Medycyna prezentowana jest działalność polegająca na świadczeniu usług medycznych przez Centrum Medyczne iMed24. Działalność polegająca na produkcji oprogramowania oraz świadczeniu usług informatycznych dla odbiorców z sektora Medycznego jest prezentowana w segmencie IT.

Dokonano jednocześnie analogicznej korekty prezentacyjnej w danych porównawczych okresów przeszłych.

Dominujący udział w przychodach ze sprzedaży, wynikach oraz aktywach posiada Segment IT. Ze względu na specyfikę działalności segment IT prezentowany jest z wydzieleniem rynku DACH (Niemcy, Austria, Szwajcaria), rynku polskiego oraz rynków pozostałych.

Ze względu na geograficzny podział działalności Grupa Comarch wyróżnia następujące segmenty rynku: Polska, Rejon DACH (Niemcy, Austria, Szwajcaria), Pozostałe kraje. Segment Sport, Segment Inwestycje i Segment Medycyna prowadzą działalność wyłącznie na terenie Polski. Ze względu na to, że jedynie Segment IT prowadzi działalność poza krajem i jednocześnie ponoszone w Segmencie IT koszty w znacznej mierze są wspólne dla sprzedaży eksportowej oraz krajowej nie jest celowe ustalanie wyniku odrębnie dla działalności eksportowej i krajowej.

Sprzedaż Grupy Comarch jest mocno zdywersyfikowana i nie występuje uzależnienie od jednego odbiorcy. W ciągu 3 miesięcy 2016 roku sprzedaż do żadnego z kontrahentów nie przekroczyła 10% całkowitej sprzedaży Grupy Comarch.

Rozkład przychodów ze sprzedaży osiąganych przez Grupę Kapitałową Comarch na przestrzeni roku 2015 przedstawiał się następująco: 22% rocznej sprzedaży zostało zrealizowane w pierwszym kwartale, 23% w drugim kwartale, 20% w trzecim kwartale oraz 35% w czwartym kwartale.

Na przestrzeni roku 2016 Spółka spodziewa się rozkładu przychodów ze sprzedaży zbliżonego do tego z 2015 roku.

		Segment IT
3 miesiące 2015	Rynek polski	Rynek DACH	Pozostałe rynki	Segment Inwestycje	Segment Sport	Segment Medycyna	Eliminacje	Razem
Przychody segmentu– sprzedaż klientom zewnętrznym	167 194	48 985	30 120	212	3 855	1 686	-	252 052
w tym:
przychody ze sprzedaży:	162 531	48 434	29 788	76	3 818	1 686	-	246 333
na rzecz klientów z sektora Telekomunikacja, Media, IT	48 538	16 652	9 608	-	-	-	-	74 798
na rzecz klientów z sektora Finanse i Bankowość	19 985	3 108	2 292	-	-	-	-	25 385
na rzecz klientów z sektora Handel i Usługi	13 630	819	17 144	-	-	-	-	31 593
na rzecz klientów z sektora Przemysł i Utilities	17 671	863	559	-	-	-	-	19 093
na rzecz klientów z Sektora Publicznego	34 462	-	185	-	-	-	-	34 647
na rzecz Małych i Średnich Przedsiębiorstw	24 775	26 992	-	-	-	-	-	51 767
na rzecz klientów sektora Medycyna	3 029	-	-	-	-	1 686	-	4 715
na rzecz pozostałych klientów	441	-	-	76	3 818	-	-	4 335
pozostałe przychody operacyjne	1 579	216	18	-	9	-	-	1 822
przychody finansowe	3 084	335	314	136	28	-	-	3 897
Przychody segmentu– sprzedaż pozostałym segmentom	54 058	4 683	3 668	687	2 206	368	(65 670)	-
Przychody segmentu ogółem*	221 252	53 668	33 788	899	6 061	2 054	(65 670)	252 052
Koszty segmentu d/t sprzedaży klientom zewnętrznym	143 328	44 934	33 624	714	3 876	2 750	-	229 226
Koszty segmentu d/t sprzedaży pozostałym segmentom	54 058	4 683	3 668	687	2 206	368	(65 670)	-
Koszty segmentu ogółem*	197 386	49 617	37 292	1 401	6 082	3 118	(65 670)	229 226
Podatek bieżący	(2 074)	(1 316)	(1 255)	(13)	-	-	-	(4 658)
Aktywa i rezerwa na podatek z tytułu ulgi inwestycyjnej i pozostałych tytułów Udział segmentu w	2 296	(1 021)	(1)	38	(286)	-	-	1 026
wyniku jednostek wycenianych metodą prawa własności	(410)	-	-	-	-	-	-	(410)
Wynik netto	23 678	1 714	(4 760)	(477)	(307)	(1 064)	-	18 784
w tym:
wynik przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej wynik przypadający	23 678	1 597	(4 760)	(477)	(203)	(1 064)	-	18 771
udziałom nie dającym kontroli	-	117	-	-	(104)	-	-	13

Przychody, koszty i wynik finansowy

*) pozycje obejmują odpowiednio przychody oraz koszty z wszystkich rodzajów, które w sposób bezpośredni można przyporządkować poszczególnym segmentom

Sprzedaż pomiędzy poszczególnymi segmentami odbywa się na zasadach rynkowych.

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 3 MIESIĄCE 2016 ROKU

dane prezentowane są w tys. zł, chyba że wskazano inaczej

		Segment IT
3 miesiące 2016	Rynek polski	Rynek DACH	Pozostałe rynki	Segment Inwestycje	Segment Sport	Segment Medycyna**	Eliminacje	Razem
Przychody segmentu– sprzedaż klientom zewnętrznym w tym:	147 022	59 213	33 720	552	7 591	1 737	-	249 835
przychody ze sprzedaży:	143 391	59 126	33 811	81	4 759	1 988	-	243 156
na rzecz klientów z sektora Telekomunikacja, Media, IT	25 848	25 529	14 016	-	-	-	-	65 393
na rzecz klientów z sektora Finanse i Bankowość	27 727	2 678	3 139	-	-	-	-	33 544
na rzecz klientów z sektora Handel i Usługi	24 947	1 824	14 636	-	-	-	-	41 407
na rzecz klientów z sektora Przemysł i Utilities	22 194	3 106	1 719	-	-	-	-	27 019
na rzecz klientów z Sektora Publicznego	14 668	445	297	-	-	-	-	15 410
na rzecz Małych i Średnich Przedsiębiorstw	26 314	25 544	-	-	-	-	-	51 858
na rzecz klientów z sektora Medycyna	1 167	-	-	-	-	1 988	-	3 155
na rzecz pozostałych klientów	526	-	4	81	4 759	-	-	5 370
pozostałe przychody operacyjne	1 523	340	357	-	2 859	-	-	5 079
przychody finansowe	2 108	(253)	(448)	471	(27)	(251)	-	1 600
Przychody segmentu– sprzedaż pozostałym segmentom	37 941	7 150	8 659	688	2 212	417	(57 067)	-
Przychody segmentu ogółem*	184 963	66 363	42 379	1 240	9 803	2 154	(57 067)	249 835
Koszty segmentu d/t sprzedaży klientom zewnętrznym	123 905	54 643	46 645	684	7 099	2 993	-	235 969
Koszty segmentu d/t sprzedaży pozostałym segmentom	37 941	7 150	8 659	688	2 212	417	(57 067)	-
Koszty segmentu ogółem*	161 846	61 793	55 304	1 372	9 311	3 410	(57 067)	235 969
Podatek bieżący	(92)	(715)	(342)	(10)	-	-	-	(1 159)
Aktywa i rezerwa na podatek z tytułu ulgi inwestycyjnej i pozostałych tytułów Udział segmentu w	(902)	(2 080)	644	(14)	250	-	-	(2 102)
wyniku jednostek wycenianych metodą prawa własności	(1 901)	-	(1 233)	-	-	-	-	(3 134)
Wynik netto	20 222	1 775	(13 856)	(156)	742	(1 256)	-	7 471
w tym:
wynik przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	20 222	1 731	(13 856)	(155)	491	(1 256)	-	7 177
wynik przypadający udziałom nie dającym kontroli	-	44	-	(1)	251	-	-	294

*) pozycje obejmują odpowiednio przychody oraz koszty z wszystkich rodzajów, które w sposób bezpośredni można przyporządkować poszczególnym segmentom

Sprzedaż pomiędzy poszczególnymi segmentami odbywa się na zasadach rynkowych.

**) Zwracamy uwagę, że począwszy od raportu za IV kwartał 2015 roku nastąpiła zmiana sposobu prezentacji Segmentu "Medycyna". Obecnie w Segmencie Medycyna prezentowana jest działalność polegająca na świadczeniu usług medycznych przez Centrum Medyczne iMed24. Działalność polegająca na produkcji oprogramowania oraz świadczeniu usług informatycznych dla odbiorców z sektora Medycznego jest prezentowana w segmencie IT. Dokonano jednocześnie analogicznej korekty prezentacyjnej w danych porównawczych dotyczących okresów przeszłych.

Udział segmentów branżowych w aktywach i zobowiązaniach oraz wydatkach inwestycyjnych

Aktywa i zobowiązania segmentów oraz wydatki inwestycyjne i amortyzacja na dzień 31 marca 2015 roku oraz 31 marca 2016 roku przedstawiają się następująco:

31 marca 2015 / 3 miesiące 2015

		Segment IT
	Polska	Rejon DACH	Pozostałe kraje	Segment Inwestycje	Segment Sport	Segment Medycyna	Ogółem
Aktywa	712 468	226 678	105 934	110 819	43 638		11 418 1 210 955
Zobowiązania	344 359	113 272	17 063	1 316	8 201	8 635	492 846
Wydatki inwestycyjne	15 917	2 286	353	4 201	233	464	23 454
Amortyzacja	8 184	4 493	211	210	212	744	14 054

31 marca 2016 / 3 miesiące 2016

	Segment IT
	Polska	Rejon DACH	Pozostałe kraje	Segment Inwestycje	Segment Sport	Segment Medycyna	Ogółem
Aktywa	662 054	257 522	174 616	121 854	47 374		8 676 1 272 096
Zobowiązania	305 341	108 960	35 446	10 748	16 344	6 684	483 523
Wydatki inwestycyjne	6 598	5 045	2 598	6 123	1 442	184	21 990
Amortyzacja	9 895	3 946	869	190	384	732	16 016

Ze względu na geograficzny podział działalności Grupa Comarch wyróżnia następujące segmenty rynku: Polska, Rejon DACH (Niemcy, Austria, Szwajcaria) oraz Pozostałe kraje. Segment Sport, Segment Inwestycje i Segment Medycyna prowadzą działalność wyłącznie na terenie Polski. Ze względu na to, że jedynie Segment IT prowadzi działalność poza krajem i jednocześnie ponoszone w Segmencie IT koszty w znacznej mierze są wspólne dla sprzedaży eksportowej oraz krajowej nie jest celowe ustalanie wyniku odrębnie dla działalności eksportowej i krajowej.

Podział przychodów ze sprzedaży, aktywów oraz wydatków inwestycyjnych ogółem wg segmentów geograficznych jest zaprezentowany poniżej.

Przychody ze sprzedaży podstawowej- wg lokalizacji działalności

	3 miesiące 2016	%	3 miesiące 2015	%
Kraj /Polska/	150 219	61,8	168 111	68,2
Rejon DACH	59 126	24,3	48 434	19,7
Pozostałe kraje	33 811	13,9	29 788	12,1
RAZEM	243 156	100,0	246 333	100,0

Suma aktywów - wg lokalizacji działalności

	31 marca 2016	%	31 grudnia 2015	%
Kraj /Polska/	839 871	66,0	876 925	67,2
Rejon DACH	257 522	20,3	243 805	18,7
Pozostałe kraje	174 703	13,7	184 098	14,1
RAZEM	1 272 096	100,0	1 304 828	100,0

	3 miesiące 2016	12 miesięcy 2015	3 miesiące 2015
Kraj /Polska/	14 347	94 587	20 815
Rejon DACH	5 045	10 459	2 286
Pozostałe kraje	2 598	32 118	353
RAZEM	21 990	137 164	23 454

Wydatki inwestycyjne - wg lokalizacji działalności

3.2. Rzeczowe aktywa trwałe

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Grunty, budynki i budowle	299 505	293 642
Środki transportu i urządzenia	85 210	85 288
Środki trwałe w budowie	29 597	27 597
Pozostałe	15 068	15 938
Zaliczki na środki trwałe w budowie	3 427	101
RAZEM	432 807	422 566

Rzeczowe aktywa trwałe obejmują głównie nieruchomości i urządzenia posiadane przez Grupę Comarch. Na dzień 31 marca 2016 r. własnością Grupy jest sześć budynków biurowych położonych w Krakowie w Specjalnej Strefie Ekonomicznej o powierzchni całkowitej 56 760 m² , dwa budynki biurowe położone w Warszawie o powierzchni całkowitej 2 582 m² , budynki biurowe i magazynowe w Łodzi, budynek biurowy i magazynowy w Lille oraz budynek biurowy i data center w Dreźnie. Grupa jest również w posiadaniu niezabudowanych nieruchomości gruntowych na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Krakowie o powierzchni ok. 3,01 ha. Środki trwałe w budowie na dzień 31 marca 2016 r. obejmują głównie nakłady związane z inwestycją na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Krakowie, polegającej na budowie budynku biurowego SSE7, Platformy Bezpieczeństwa Comarch (SOC), a także przebudową budynku pofabrycznego oraz budową przyległego budynku biurowego w Łodzi oraz nakłady na prace modernizacyjne budynku magazynowego w Lille i przystosowanie go do pełnienia funkcji data center.

Spółka zależna Comarch Healthcare S.A. rozpoczęła w I kwartale 2012 roku prowadzenie działalności diagnostycznej i medycznej (Centrum Medyczne iMed24) i rozpoczęła użytkowanie sprzętu diagnostycznego i medycznego zakupionego w 2011 roku. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość księgowa tego sprzętu wynosi 7 775 tys. zł.

W dniu 16 czerwca 2015 r. została zawarta umowa pomiędzy Bonus Development spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A., spółką zależną Comarch S.A. oraz Skanska S.A. na realizację inwestycji budowlanej w Łodzi. Przedmiotem umowy jest wybudowanie budynku biurowego wraz z przebudową i zmianą sposobu użytkowania przyległego budynku pofabrycznego zlokalizowanego w Łodzi przy ul. Jaracza 76/78 wraz z infrastrukturą drogową i techniczną oraz z dostawą niezbędnych materiałów i urządzeń. Powierzchnia całkowita budynku będzie wynosić 9 906,20 m² . Wartość umowy wynosi 38 800 tys. zł netto. Planowany termin zakończenia inwestycji to trzeci kwartał 2016 roku. Nakłady inwestycyjne poniesione w związku z ww. umową do dnia 31 marca 2016 r. wyniosły 9 809 tys. zł.

Budynek biurowy nabyty w Lille przez Comarch S.A.S. został dostosowany do funkcji biurowej i stanowi obecnie siedzibę spółki. W dniu 15 marca 2016 r. została zawarta umowa pomiędzy Comarch S.A.S., spółką zależną Comarch S.A. oraz SNC-LAVALIN S.A.S. na realizację inwestycji budowlanej w Lille we Francji. Przedmiotem umowy jest przebudowa budynku magazynowego na data center pod adresem 17 Rue Paul Langevin w Lezennes. Wartość umowy wynosi 7 500 tys. EUR netto, tj. 32 118 tys. PLN, wg kursu euro z dnia zawarcia umowy. Planowany termin zakończe nia inwestycji to drugi kwartał 2017 roku. Inwestycja będzie finansowana ze środków z długoterminowego kredytu bankowego. O podpisaniu powyższej umowy kredytowej Spółka poinformowała w raporcie bieżącym nr RB-2-2016 z dnia 15 marca 2016 r.

19 - W dniu 18 marca 2016 roku zostały zawarte dwie umowy pomiędzy Comarch S.A., a firmą Budimex S.A.:
1) Na realizację VI etapu inwestycji w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie (budynek SSE7). Przedmiotem umowy jest wybudowanie budynku biurowego wraz z infrastrukturą drogową i techniczną oraz dostawą niezbędnych materiałów i urządzeń. Powierzchnia całkowita budynku będzie wynosić 27 736 m² . Wartość umowy wynosi 69 704 tys. PLN netto. Planowany termin zakończenia inwestycji to trzeci kwartał 2017 r.
2) Na przebudowę budynku SSE6 (Studio 1) w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie. Przedmiotem umowy jest przebudowa budynku z funkcji magazynowej na produkcyjną wraz z infrastrukturą drogową i techniczną oraz dostawą niezbędnych materiałów i urządzeń. Wartość umowy wynosi 4 350 tys. PLN netto. Planowany termin zakończenia inwestycji to trzeci kwartał 2016 r.

Łączna wartość umów podpisanych z Budimex S.A. wynosi 74 054 tys. PLN netto. O szczegółach powyższych umów Spółka poinformowała w raporcie bieżącym nr RB-3-2016 z dnia 18 marca 2016 r.

W pierwszym kwartale 2016 r. Grupa zakupiła nieruchomość gruntową na terenie Krakowskiej Specjalnej Stefy Ekonomiczniej o powierzchni 1,31 ha. Wartość transakcji wynosiła 3 831 tys. zł.

3.3. Nieruchomości inwestycyjne

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Grunty	6 660	9 815
Budynki	7 882	7 248
Razem	14 542	17 063

Na dzień 31 marca 2016 r. nieruchomości inwestycyjne obejmują zabudowane nieruchomości zlokalizowane w Krakowie, wykorzystywane na cele wynajmu podmiotom spoza Grupy oraz grunty położone w Krakowie, nabyte w celu budowy obiektów przeznaczonych na wynajem dla podmiotów spoza Grupy oraz nieruchomość zlokalizowaną w Kostrzyniu wynajmowaną podmiotom spoza Grupy.

3.4. Wartość firmy

Obejmuje wartość firmy ustaloną przy nabywaniu udziałów następujących spółek:

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Comarch Kraków	99	99
CDN Comarch	1 227	1 227
Comarch AG	1 900	1 900
Comarch, Inc.	58	58
Comarch Software und Beratung AG	29 038	29 038
Comarch Swiss AG (A-MEA Informatik AG do 31 grudnia 2012)	8 413	8 413
Razem	40 735	40 735

Test na utratę wartości przeprowadzony na dzień 31 grudnia 2015 r. nie wykazał utraty wartości wyżej wymienionych składników aktywów. Metodologia testu została szczegółowo opisana w rocznym sprawozdaniu finansowym za rok 2015.

3.5. Pozostałe wartości niematerialne

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Koszty zakończonych prac rozwojowych	669	2 135
Prawo wieczystego użytkowania	38 838	38 850
Koncesje, licencje i oprogramowanie	19 794	21 588
Inne	3 387	3 901
Ogółem	62 688	66 474

20 - Inne wartości niematerialne obejmują wycenę zaliczonych do wartości niematerialnych aktywów związanych z przejęciem firmy ESAProjekt sp. z o.o. w kwocie 713 tys. zł, wartość relacji z klientami w spółce Comarch Swiss AG (dawniej A-MEA Informatik AG) w kwocie 501

tys. zł oraz karty zawodników w MKS Cracovia SSA w kwocie 2 173 tys. zł.

W I kwartale 2016 roku nie zachodziła konieczność aktualizacji aktywów zaliczonych do WNiP związanych z nabyciem spółek ESAProjekt sp. z o.o. oraz A-MEA Informatik AG.

Prawo wieczystego użytkowania gruntów dotyczących MKS Cracovia SSA o wartości 31 650 tys. zł jest traktowane jako wartość niematerialna o nieokreślonym okresie użytkowania i nie jest amortyzowane. Spółka spodziewa się, że nastąpi odnowienie prawa wieczystego użytkowania i odbędzie się to bez ponoszenia znaczących kosztów, gdyż Spółka nie jest zobowiązana do spełnienia żadnych warunków, od których zależałoby przedłużenie tego prawa. Spółka nie spodziewa się poniesienia znaczących kosztów przy odnowieniu prawa wieczystego użytkowania w kontekście dotychczasowych działań współwłaściciela Klubu czyli gminy Kraków.

3.6. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych

Według stanu na dzień 31 marca 2016 r. Grupa posiada inwestycje w jednostkach stowarzyszonych.

Stan na 1 stycznia 2015 r.	567
Udział w wyniku SoInteractive S.A.	(103)
Objęcie akcji i udział w wyniku w Metrum Capital S.A.	156
Udzielenie pożyczki dla SoInteractive S.A.	737
Objęcie akcji i udział w wyniku Thanks Again LLC	21 820
Stan na 31 grudnia 2015 r.	23 177
Stan na 1 stycznia 2016 r.	23 177
Udział w wyniku SoInteractive S.A.	22
Objęcie akcji i udział w wyniku w Metrum Capital S.A.	-158
Spłata pożyczki dla SoInteractive S.A.	-82
Objęcie akcji i udział w wyniku Thanks Again LLC	-3 179
Stan na 31 marca 2016 r.	19 780

Wykazane na dzień 31 marca 2016 roku inwestycje w jednostkach stowarzyszonych obejmują nabyte przez CCF FIZ i Bonus Management sp. z o.o. II Activia SK-A udziały i akcje w spółce SoInteractive S.A. stanowiące 42,98% akcji (27,37% w głosach na WZA spółki) w spółce, akcje w spółce Metrum Capital S.A., w której Comarch S.A. objął 21,43% kapitału zakładowego (15,79% w głosach na WZA spółki), a spółka CAMS AG objęła 42,86% kapitału zakładowego (31,58% w głosach na WZA spółki) o łącznej wartości 484 tys. zł, udziały w spółce Thanks Again LLC, w której Comarch Pointshub, Inc. objął 42,50% kapitału zakładowego (42,50% w głosach na WZA spółki) o wartości 18 641 tys. zł (wartość nominalna objętych udziałów 30 831 tys. zł pomniejszona o udział w wyniku bieżącym oraz aktualizację wartości udziałów) oraz pożyczki udzielone spółce SoInteractive S.A. przez spółki Comarch Infrastruktura S.A. oraz Comarch S.A. w kwocie 655 tys. zł.

3.7. Zapasy

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Materiały i surowce	1 076	1 108
Produkcja w toku	54 397	44 817
Towary	4 349	5 021
Produkty gotowe	50	76
Zaliczki na towary	722	391
RAZEM	60 594	51 413

Koszt zapasów ujęty w pozycji "koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów" wyniósł 81 039 tys. zł (3 miesiące 2016), 338 872 tys. zł (12 miesięcy 2015), 97 680 tys. zł (3 miesiące 2015).

W okresie 3 miesięcy 2016 roku Grupa Comarch nie utworzyła odpisów aktualizujących wartość towarów i materiałów. Grupa Comarch nie dokonała rozwiązania odpisów utworzonych w latach wcześniejszych.

3.8. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

W pierwszym kwartale 2016 roku oraz w okresie porównawczym Grupa Comarch nie posiadała aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży.

3.9. Pochodne instrumenty finansowe

dane prezentowane są w tys. zł, chyba że wskazano inaczej

a) Aktywa

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Terminowe kontrakty walutowe – przeznaczone do obrotu	6 409	743
Transakcje zamiany stopy procentowej IRS	-	-
	6 409	743
Część krótkoterminowa	5 326	664
Część długoterminowa	1 083	79
b) Zobowiązania
	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Terminowe kontrakty walutowe – przeznaczone do obrotu	419	1 840
Transakcje zamiany stopy procentowej IRS	2 303	1 210
	2 722	3 050
Część krótkoterminowa	410	1 639
Część długoterminowa	2 312	1 411

Grupa posiadała kontrakty terminowe typu forward zawarte w celu ograniczenia wpływu na wynik finansowy zmian w przepływach pieniężnych związanych z uprawdopodobnionymi planowanymi transakcjami, wynikających z ryzyka zmiany kursów walut oraz w celu zabezpieczenia przepływów z tytułu uruchamianego w złotych polskich kredytu inwestycyjnego udzielonego w euro. Na dzień 31 marca 2016 r. ww. instrumenty zostały wycenione w wartości godziwej ustalonej wg ceny rynkowej, a zmiany w wycenie zostały odniesione na wynik z operacji finansowych. Łączna wartość netto kontraktów forward otwartych na dzień 31 marca 2016 r. wyniosła 26 575 tys. EUR, 11 400 tys. USD, 3 400 tys. GBP oraz 500 tys. CAD. Po dacie bilansu Grupa Comarch zawarła kontrakty forward na sprzedaż 3 900 tys. EUR oraz 1 200 tys. USD.

Spółka Comarch S.A. w dniu 24 października 2013 roku zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w dniu 30 września 2013 roku w Banku Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została na okres 5 lat, tj. do 31 października 2018 roku. Wycena transakcji IRS na dzień 31 marca 2016 roku wynosi minus 276 tys. zł.

Spółka Comarch S.A. w dniu 27 czerwca 2014 roku zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla nieodnawialnego kredytu obrotowego zaciągniętego w dniu 4 stycznia 2013 roku w Banku Zachodnim WBK S.A. z siedzibą we Wrocławiu. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została na okres 5 lat, tj. do 28 czerwca 2019 roku. Wycena transakcji IRS na dzień 31 marca 2016 roku wynosi minus 305 tys. zł.

Spółka Comarch S.A. w dniu 9 lipca 2014 roku zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w czerwcu 2006 roku w BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na sfinansowanie III etapu budowy budynków produkcyjno-biurowych w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została na okres 10 lat, tj. do dnia 29 lipca 2024 roku. Wycena transakcji IRS na dzień 31 marca 2016 roku wynosi minus 916 tys. zł.

W dniu 23 października 2015 roku, spółka Comarch S.A. zawarła transakcję zamiany stopy procentowej IRS dla kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w dniu 4 grudnia 2013 roku w Banku Pekao S.A. z siedzibą w Warszawie. W wyniku zawartej transakcji zmienna stawka EURIBOR1M została zamieniona na stałą stopę procentową. Transakcja zabezpieczająca zawarta została na okres 8 lat, tj. do 30 listopada 2023 roku. Wycena transakcji IRS na dzień 31 marca 2016 roku wynosi minus 806 tys. zł.

3.10. Należności handlowe oraz pozostałe należności

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Należności handlowe	282 077	367 832
Odpis aktualizujący wartość należności	(27 852)	(23 366)
Należności handlowe netto	254 225	344 466
Należności pozostałe	26 375	23 594
Rozliczenia międzyokresowe czynne	17 875	10 453
Pozostałe rozliczenia	4 024	2 687
Pożyczki	2 732	2 712
Należności od podmiotów powiązanych	2 521	1 463
RAZEM	307 752	385 375
Część krótkoterminowa	307 752	385 375

Wartość godziwa należności handlowych oraz pozostałych należności jest zbliżona do ich wartości bilansowej przedstawionej powyżej. Nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego z tytułu należności handlowych, ponieważ Grupa posiada dużą liczbę klientów. Na dzień 31 marca 2016 r. Grupa ujęła odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych w wysokości 5 980 tys. zł oraz rozwiązała utworzone wcześniej odpisy w wysokości 1 392 tys. zł w związku z uregulowaniem należności. Operacje te ujęto odpowiednio w pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych w rachunku zysków i strat.

3.11. Kapitał zakładowy

	Ilość akcji (szt.)	Akcje zwykłe i uprzywilejowane	Akcje własne	Razem
Stan na 31 grudnia 2015 r. 14 maja 2015 r. rejestracja przez	8 125 590	8 125 590	-	8 125 590
sąd podwyższenia kapitału zakładowego Spółki	7 759	7 759	-	7 759
Stan na 31 grudnia 2015 r.	8 133 349	8 133 349	-	8 133 349
Stan na 31 marca 2016 r.	8 133 349	8 133 349	-	8 133 349

Wartość nominalna każdej akcji wynosi 1 zł.

Na kapitał zakładowy Comarch S.A. składa się: 1) 864 800 akcji imiennych uprzywilejowanych serii A, 2) 75 200 akcji zwykłych na okaziciela serii A, 3) 883 600 akcji imiennych uprzywilejowanych serii B, 4) 56 400 akcji zwykłych na okaziciela serii B, 5) 3 008 000 akcji zwykłych na okaziciela serii C, 6) 1 200 000 akcji zwykłych na okaziciela serii D, 7) 638 600 akcji zwykłych na okaziciela serii E, 8) 125 787 akcji zwykłych na okaziciela serii G, 9) 102 708 akcji zwykłych na okaziciela serii G3, 10) 563 675 akcji zwykłych na okaziciela serii H, 11) 441 826 akcji zwykłych na okaziciela serii I2, 12) 91 041 akcji zwykłych na okaziciela serii J2, 13) 73 953 akcji zwykłych na okaziciela serii K3, 14) 7 759 akcji zwykłych na okaziciela serii L1.

Akcje imienne serii A i B są uprzywilejowane co do głosu w ten sposób, że na każdą akcje przypada 5 głosów na Walnym Zgromadzeniu. Zamiana akcji imiennych na akcje na okaziciela jest dopuszczalna. W przypadku zamiany akcji imiennych na akcje na okaziciela tracą one wszelkie uprzywilejowanie. Zbycie akcji imiennej uprzywilejowanej powoduje wygaśnięcie związanego z nią uprawnienia szczególnego co do głosu na Walnym Zgromadzeniu, przy czym nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia szczególnego co do głosu na Walnym Zgromadzeniu: a) zbycie na rzecz osób będących akcjonariuszami Spółki na dzień 18 marca 1998 roku,

b) zbycie na rzecz zstępnych zbywcy,

c) przejście własności akcji imiennej w wyniku spadkobrania.

Zbycie akcji imiennych wymaga zgody Zarządu udzielonej w formie pisemnej. Zbycie akcji bez zgody Zarządu jest możliwe na warunkach określonych w Statucie Comarch S.A. Akcje na okaziciela mają prawo do 1 głosu na WZA. Zamiana akcji na okaziciela na akcje imienne nie jest dopuszczalna.

3.11.1. Akcjonariusze posiadający bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A. według stanu na dzień przekazania raportu kwartalnego

Janusz Filipiak posiada 2 674 488 akcji Comarch S.A. (32,88% w kapitale zakładowym Spółki), które uprawniały do 6 246 488 głosów na WZA Spółki (41,30%);
Elżbieta Filipiak posiada 846 000 akcji Comarch S.A. (10,40% w kapitale zakładowym Spółki), które uprawniały do 4 230 000 głosów na WZA Spółki (27,96%).

3.11.2. Zmiany w stanie kapitału zakładowego w I kwartale 2016

Nie wystąpiły.

3.11.3. Zmiany w stanie kapitału zakładowego po dacie bilansu

Nie wystąpiły.

3.12. Program opcji menedżerskich dla Członków Zarządu oraz Kluczowych Pracowników Spółki

Nie wystąpił.

3.13. Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Zobowiązania handlowe	38 629	64 665
Zaliczki otrzymane na poczet usług	2 618	6 467
Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych	1 149	2 073
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych i innych obciążeń podatkowych	31 210	46 771
Zobowiązania inwestycyjne	4 499	3 832
Przychody przyszłych okresów	55 622	20 527
Pozostałe zobowiązania	4 011	4 959
Fundusze specjalne (ZFŚS i Zakładowy Fundusz Mieszkaniowy)	3 070	1 604
Razem	140 808	150 898

Wartość godziwa zobowiązań handlowych oraz pozostałych zobowiązań jest zbliżona do ich wartości bilansowej przedstawionej powyżej.

3.14. Kontrakty długoterminowe

	3 miesiące 2016	3 miesiące 2015
a) przychody z zakończonych kontraktów ujęte w okresie sprawozdawczym	20 289	1 551
b) przychody z nie zakończonych kontraktów ujęte w okresie sprawozdawczym	21 998	22 333

Przychody z tytułu kontraktów długoterminowych ujęte w okresie sprawozdawczym	66 128	39 618
sprawozdawczym
zakończonych kontraktów ujętych w okresie	23 841	15 734
c) efekt rozliczenia zgodnie z MSR 11 nie

Z uwagi, iż Spółka stosuje zasadę ustalania stopnia zaawansowania prac proporcjonalnie do udziału poniesionych kosztów w całości kosztów kontraktu, suma poniesionych kosztów oraz ujętych wyników odpowiada przychodom. Dokonano na koniec okresu sprawozdawczego wyceny kontraktów długoterminowych zgodnie ze stopniem zaawansowania prac.

Dokonano na koniec okresu sprawozdawczego wyceny kontraktów długoterminowych zgodnie ze stopniem zaawansowania prac. Zmiana stanu rozliczeń z tytułu kontraktów długoterminowych ujętych w aktywach i pasywach między 31 grudnia 2015, a 31 marca 2016 prezentowana jest poniżej:

Stan rozliczeń z tytułu kontraktów długoterminowych		Stan na 31 marca 2016 r.		Stan na 31 marca 2015 r.
Przychody z tytułu kontraktów długoterminowych ujęte do dnia bilansowego - wg stopnia zawansowania prac		429 306		293 024
Wystawione faktury		(399 201)		(272 692)
		30 105		20 332
Przychody z tytułu kontraktów	Należne przychody z tytułu kontraktów długoterminowych	długoterminowych	Zobowiązania z tytułu kontraktów	Efekt rozliczenia netto
długoterminowych ujęte w okresie sprawozdawczym
Wartość na 1 stycznia 2015	53 105		(48 507)	4 598
Zmiana	7 028		8 706	15 734
Wartość na 31 marca 2015	60 133		(39 801)	20 332
Wartość na 1 stycznia 2016	32 440		(26 176)	6 264
Zmiana	8 988		14 853	23 841
Wartość na 31 marzec 2016	41 428		(11 323)	30 105
3.15. Kredyty, pożyczki
		31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Długoterminowe
Kredyty bankowe		111 696		113 540
Pożyczki		-		-
		111 696		113 540
Krótkoterminowe
Kredyt w rachunku bieżącym		-		-
Pożyczki		1 253		-
Kredyty bankowe		23 362		24 152
		24 615		24 152
Kredyty, pożyczki ogółem		136 311		137 692

Wartość zobowiązań z tytułu kredytów została ujęta w wysokości zamortyzowanego kosztu ustalonego przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Wartość godziwa zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek nie jest istotnie różna od wartości bilansowej.

W pierwszym kwartale 2016 roku wartość uruchomionych nieodnawialnych kredytów bankowych wyniosła 3 784 tys. zł, a wartość spłaconych rat kapitałowych długoterminowych kredytów bankowych wyniosła 6 712 tys. zł.

W okresie sprawozdawczym nie wystąpiły przypadki nieterminowej spłaty kapitału lub wypłaty odsetek od zaciągniętych kredytów i pożyczek, ani nie zostały naruszone inne warunki umów kredytów i pożyczek, uprawniające kredytodawcę do żądania wcześniejszej spłaty kredytu lub pożyczki.

Stan na	do 6	6-12		powyżej 5
31 grudnia 2015 r.	1-5 lat miesięcy miesięcy		lat	Razem
Kredyty i pożyczki	12 712	11 782	77 825	35 865	138 184
Odsetki	(342)	-	(150)	-	(492)
	12 370	11 782	77 675	35 865	137 692
Stan na	do 6	6-12		powyżej 5
31 marca 2016 r.	miesięcy	miesięcy	1-5 lat	lat	Razem
Kredyty i pożyczki	13 286	11 799	76 203	35 493	136 781
Odsetki	(470)	-	-	-	(470)
	12 816	11 799	76 203	35 493	136 311

Obciążenie kredytów i pożyczek Grupy ryzykiem stopy procentowej

Struktura zapadalności kredytów, pożyczek i zobowiązań finansowych długoterminowych

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Od 1 do 2 lat	24 100	23 755
Od 2 do 5 lat	52 103	53 920
Powyżej 5 lat	35 493	35 865
	111 696	113 540

Struktura walutowa wartości bilansowej kredytów, pożyczek i zobowiązań finansowych

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
w walucie polskiej	7 463	6 785
w EUR (równowartość w zł)	128 848	130 907
	136 311	137 692

Efektywne stopy procentowe na dzień bilansowy:

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Kredyty bankowe	1,71%	1,73%
Pożyczki	-	-

3.15.1. Nieodnawialne kredyty bankowe

W Grupie Comarch podmiot dominujący Comarch S.A. korzysta z następujących długoterminowych kredytów bankowych:

a) kredyt inwestycyjny w BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na sfinansowanie III etapu budowy budynków produkcyjno - biurowych w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie. Wysokość kredytu wynosiła 44 000 tys. zł. Okres kredytowania wynosi 16 lat, tj. do 2024 roku, oprocentowanie kredytu oparte jest na stopie zmiennej. Wykorzystanie kredytu nastąpiło do dnia 30 września 2008 r. Zabezpieczeniem kredytu są: hipoteka na wybudowanej nieruchomości, cesja polisy ubezpieczeniowej budynku oraz weksel in blanco. W dniu 5 października 2011 roku spółka dokonała przewalutowania pozostałej do spłaty kwoty kredytu na walutę euro. Na dzień 31 marca 2016 roku wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 5 267 tys. EUR, tj. 22 408 tys. zł (wobec 5 422 tys. EUR, tj. 23 104 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.).
b) kredyt inwestycyjny w banku Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie na refinansowanie kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w banku DnB NORD Bank Polska S.A., na finansowanie IV etapu budowy budynków produkcyjno-

biurowych w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie. Wysokość kredytu wynosi 4 126 tys. EUR. Okres kredytowania wynosi 8 lat, tj. do 2021 roku. Oprocentowanie kredytu oparte jest na stopie zmiennej. Zabezpieczeniem kredytu są: hipoteka w kwocie 6 189 tys. EUR ustanowiona na nieruchomości będącej przedmiotem refinansowania oraz cesja praw z polisy ubezpieczeniowej ww. nieruchomości. Całkowite wykorzystanie kredytu nastąpiło w dniu 1 października 2013 roku. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 2 837 tys. EUR, tj.12 108 tys. zł (wobec 2 966 tys. EUR, tj.12 638 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.).

c) kredyt inwestycyjny w BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na sfinansowanie zakupu sprzętu oraz oprogramowania dla realizacji projektu outsourcingu usług data center dla jednego z klientów. Kredyt został udzielony w wysokości 2 400 tys. EUR, z okresem kredytowania do 2016 roku. Uruchomienie środków nastąpiło w dniu 7 sierpnia 2012 r. Oprocentowanie oparte jest na stopie zmiennej. Zabezpieczeniem kredytu są: przelew wierzytelności z kontraktu oraz zastaw rejestrowy na środkach trwałych będących przedmiotem finansowania. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 55 tys. EUR, tj. 233 tys. zł (wobec 218 tys. EUR, tj. 930 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.). Do dnia publikacji sprawozdania kredyt został spłacony w całości.
d) nieodnawialny kredyt obrotowy w BZ WBK Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu zaciągnięty w pierwszym kwartale 2013 roku na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej Spółki. Kredyt został udzielony w wysokości 7 400 tys. EUR. Okres kredytowania wynosi 8 lat, dzień ostatecznej spłaty przypada na 31 grudnia 2020 r. Oprocentowanie kredytu oparte jest na stopie zmiennej. Zabezpieczeniem kredytu są hipoteka na jednej z nieruchomości Comarch S.A. zlokalizowanej w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie oraz cesja polisy ubezpieczeniowej budynku. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 4 536 tys. EUR, tj. 19 359 tys. zł (wobec 4 774 tys. EUR, tj. 20 345 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.).
e) kredyt inwestycyjny w Banku Pekao S.A. z siedzibą w Warszawie na finansowanie oraz refinansowanie nie więcej niż 90% kosztów netto inwestycji polegającej na budowie budynku biurowego SSE6 i data center na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Krakowie. Kredyt został udzielony w euro do kwoty 56 000 tys. PLN, co na dzień podpisania umowy stanowiło równowartość kwoty 13 323 tys. EUR. Okres kredytowania wynosi 10 lat, dzień ostatecznej spłaty przypada 4 grudnia 2023 r., oprocentowanie kredytu oparte jest na stopie zmiennej. Zabezpieczeniem kredytu są: pełnomocnictwo do dysponowania rachunkami bieżącymi Comarch S.A. prowadzonymi przez Bank Pekao S.A., oświadczenie Comarch S.A. o poddaniu się egzekucji, hipoteka umowna na nieruchomości, na której jest realizowana inwestycja, cesja praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości, cesja praw z gwarancji rękojmi. Kredyt został w całości wykorzystany do dnia 30 września 2015 r. Spłata kredytu rozpoczęła się w grudniu 2015 roku. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 12 768 tys. EUR, tj. 54 499 tys. zł (wobec 13 184 tys. EUR, tj. 56 185 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.).

Spółka Comarch Healthcare S.A. zaciągnęła w trzecim kwartale 2011 roku kredyt inwestycyjny w Banku Pekao S.A. z siedzibą w Warszawie na sfinansowanie zakupu sprzętu medycznego i wyposażenia gabinetów medycznych w związku z realizacją projektu NZOZ Centrum Medyczne iMed24 w Krakowie. Wysokość dostępnego kredytu wynosiła 15 889 tys. zł, kredyt został wykorzystany w całości do 31 grudnia 2011 r. Okres kredytowania wynosi 7 lat, tj. do 2018 roku, oprocentowanie kredytu oparte jest na stopie zmiennej. Zabezpieczeniem kredytu są zastaw rejestrowy na środkach trwałych będących przedmiotem finansowania, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej środków trwałych oraz poręczenie podmiotu dominującego, tj. Comarch S.A. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 6 242 tys. zł (wobec 6 809 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.).

Spółka Comarch AG zaciągnęła w drugim kwartale 2013 roku kredyt inwestycyjny w Banku BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na refinansowanie budowy budynku produkcyjno-biurowego oraz serwerowni data center w Dreźnie. Kredyt został udzielony w wysokości 6 000 tys. EUR, z okresem kredytowania do 2018 roku. Uruchomienie środków nastąpiło w dniu 25 lipca 2013 r., oprocentowanie oparte jest na stopie zmiennej. Zabezpieczeniem kredytu są: poręczenie Comarch S.A., dług gruntowy na przedmiocie finansowania oraz przelew praw z polisy ubezpieczeniowej nieruchomości. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 2 793 tys. EUR, tj. 11 922 tys. zł (wobec 3 103 tys. EUR, tj. 13 225 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.).

Spółka Bonus Development Sp. z o.o. SKA zaciągnęła w drugim kwartale 2015 roku kredyt inwestycyjny w Banku Pekao S.A. z siedzibą w Warszawie na finansowanie i refinansowanie nie więcej niż 90% kosztów netto inwestycji związanych z przebudową budynku pofabrycznego oraz budową przyległego budynku biurowego w Łodzi. Kredyt został udzielony w euro do kwoty 38 800 tys. PLN, co na dzień podpisania umowy stanowiło równowartość kwoty 9 262 tys. EUR. Okres kredytowania wynosi 15 lat, dzień ostatecznej spłaty przypada w dniu 28 czerwca 2030 r., oprocentowanie kredytu oparte jest na stopie zmiennej. Zabezpieczeniem kredytu są: hipoteka umowna na nieruchomości, na której jest realizowana inwestycja, pełnomocnictwo do dysponowania rachunkami bieżącymi Bonus Development Sp. z o.o. SKA prowadzonymi przez Bank Pekao S.A., oświadczenie Bonus Development Sp. z o.o. SKA o poddaniu się egzekucji, cesja praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości, cesja praw z gwarancji należytego wykonania oraz z gwarancji rękojmi, cesja praw z umowy dzierżawy finansowanej nieruchomości zawartej ze spółką Comarch S.A., poręczenie spółki Comarch S.A. wraz z pełnomocnictwem do dysponowania rachunkami Comarch S.A. prowadzonymi przez Bank Pekao S.A. oraz oświadczeniem o poddaniu się egzekucji. Okres uruchomienia kredytu upływa w dniu 28 czerwca 2017 r. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość uruchomionego kredytu wynosiła 2 035 tys. EUR, tj. 8 685 tys. zł (wobec 1 161 tys. EUR, tj. 4 946 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 r.).

Spółka Comarch S.A.S., spółka zależna Comarch S.A. oraz Comarch S.A. (jako współkredytobiorcą) w dniu 18 marca 2016 r. zawarły umowę kredytu inwestycyjnego z bankiem BGŻ BNP Paribas S.A. z siedzibą w Warszawie na finansowanie i refinansowanie 100% kosztów netto budowy Data Center zlokalizowanego w Lille we Francji, ale nie więcej niż 83,5% łącznych kosztów netto realizacji całej inwestycji, o której Spółka informowała raportem bieżącym nr RB-2-2016 z dnia 15 marca 2016 roku. Wysokość kredytu wynosi 8 000 tys. EUR, tj. 34 164 tys. PLN wg kursu euro z dnia zawarcia umowy. Okres kredytowania trwa do 18 września 2023 r., oprocentowanie kredytu oparte jest na stopie zmiennej. Uruchomienie kredytu powinno nastąpić do dnia 18 września 2017 roku. Zabezpieczeniem kredytu są:

a) hipoteka umowna o wartości 12 000 tys. EUR, tj. 51 246 tys. PLN wg kursu euro z dnia zawarcia umowy, ustanowiona na drugim miejscu na nieruchomości należącej do Comarch S.A., położonej w Krakowie przy ul. prof. Michała Życzkowskiego 23 (budynek SSE IV). Aktualna wartość hipoteki na pierwszym miejscu ustanowionej na budynku SSE IV, na rzecz BGŻ BNP Paribas S.A. wynosi 53 815 tys. PLN, a aktualna wartość rynkowa budynku SSE IV wynosi 78 880 tys. PLN,

b) oświadczenie Comarch S.A. o poddaniu się egzekucji,

c) pełnomocnictwo do rachunków Comarch S.A. prowadzonych w banku BGŻ BNP Paribas S.A.,

d) cesja praw z umowy ubezpieczenia budynku SSE IV.

O szczegółach Spółka informowała raportem bieżącym nr RB-4-2016 z dnia 18 marca 2016 r. Na dzień 31 marca 2016 r. kredyt nie został uruchomiony.

3.15.2. Pożyczki

Spółka Comarch S.A. w dniu 28 grudnia 2015 r. zawarła z IBM Polska sp. z o.o. umowę pożyczki na kwotę 6 265 681,96 zł na sfinansowanie dostawy sprzętu IT w związku z realizowanym przez Grupę Comarch projektem informatycznym. Pożyczka została uruchomiona w pierwszym kwartale 2016 roku. Ostateczny termin spłaty pożyczki przypada na wrzesień 2016 roku, pożyczka nie jest zabezpieczona. Na dzień 31 marca 2016 roku wartość kapitału pozostającego do spłaty wynosiła 1 253 tys. zł.

3.15.3. Linie kredytowe w rachunku bieżącym (o zmiennym oprocentowaniu)

W Grupie Comarch podmiot dominujący Comarch S.A. posiada przyznane następujące limity kredytowe w rachunku bieżącym:

a) limit kredytowy w rachunku bieżącym w banku Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. (PKO BP S.A.) z siedzibą w Warszawie w wysokości 10 000 tys. zł, którego okres udostępnienia upływa w dniu 13 grudnia 2016 roku. Zabezpieczeniem kredytu są pełnomocnictwo do rachunków Comarch S.A. w banku PKO BP S.A. oraz weksel in blanco. Na dzień 31 marca 2016 roku kredyt nie był wykorzystany, podobnie jak na dzień 31 grudnia 2015 roku.

b) limit kredytowy w rachunku bieżącym w banku BPH S.A z siedzibą w Krakowie w wysokości 10 000 tys. zł, którego okres udostępnienia upływa w dniu 31 października 2016 roku. Zabezpieczeniem kredytu są weksel in blanco oraz oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Na dzień 31 marca 2016 roku kredyt nie był wykorzystany, podobnie jak na dzień 31 grudnia 2015 roku.
c) limit kredytowy w rachunku bieżącym w banku Pekao S.A. z siedzibą w Warszawie w wysokości 24 014 tys. zł, którego okres udostępnienia upływa w dniu 31 maja 2016 roku. Zabezpieczeniem kredytu są pełnomocnictwo do rachunków Comarch S.A. w Banku Pekao S.A., weksel in blanco oraz oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Na dzień 31 marca 2016 roku kredyt nie był wykorzystany, podobnie jak na dzień 31 grudnia 2015 roku.

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Linie kredytowe w rachunku bieżącym przyznane, w tym:	44 014	44 033
– wykorzystane na dzień bilansowy	-	-
– dostępne na dzień bilansowy	44 014	44 033

3.16. Pozostałe zobowiązania finansowe

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	98	169
Część krótkoterminowa	65	136
Część długoterminowa	33	33
Zobowiązania z tytułu dywidendy	-	-
Część krótkoterminowa	-	-
Część długoterminowa	-	-
Zobowiązania z tytułu opłat za objęte akcje	5 639	7 801
Część krótkoterminowa	5 639	7 801
Część długoterminowa	-	-
Razem	5 737	7 971

Zobowiązania z tytułu umów leasingu finansowego Grupy Comarch (z wyłączeniem umów leasingu pomiędzy spółkami Grupy) obejmują zobowiązania spółki Comarch Healthcare S.A. (dawniej ESAProjekt sp. z o.o.), spółki zależnej Comarch S.A., z tytułu umów leasingu finansowego samochodów. Na dzień 31 marca 2016 r. wartość tych zobowiązań wynosi 98 tys. zł.

Zobowiązania z tytułu opłat za objęte udziały spółki stowarzyszonej Thanks Again LLC dotyczą zobowiązań spółki Comarch Pointshub Inc., która jest spółką zależną Comarch S.A. Wartość tych zobowiązań wynosi 5 639 tys. zł. Ich uregulowanie planowane jest do dnia 31 sierpnia 2016 r.

3.17. Zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego

	Do roku	Do 5 lat	Ogółem
Zobowiązania z tytułu najmu powierzchni użytkowej	20 219	39 182	59 401
Zobowiązania z tytułu dzierżawy sprzętu elektronicznego i środków transportu	791	808	1 599
Razem	21 010	39 990	61 000

Prezentowane w nocie zobowiązania z tytułu umów najmu powierzchni użytkowej obejmują zobowiązania Grupy z tytułu umów najmu pomieszczeń biurowych i mieszkań służbowych. Umowy z określonym terminem ważności zostały zaliczone w sposób bezpośredni odpowiednio do okresu do roku i do 5 lat. Większość umów została zawarta jednak na czas nieokreślony, dlatego kwoty zobowiązań ustalono drogą przemnożenia miesięcznych kwot czynszu przez 12 miesięcy (kolumna "Do roku") i 60 miesięcy (kolumna "Do 5 lat").

Grupa Comarch na dzień 31 marca 2016 r. posiadała umowne zobowiązania do opłat z tytułu leasingu operacyjnego środków transportu oraz sprzętu elektronicznego w kwocie 1 599 tys. zł (wobec 1 606 tys. zł na dzień 31 grudnia 2015 roku).

3.18. Zobowiązania warunkowe

Na dzień 31 marca 2016 r. wartość gwarancji i akredytyw wystawionych przez banki na zlecenie Comarch S.A. w związku z realizowanymi umowami oraz uczestnictwem w przetargach wynosiła 48 052 tys. zł, podczas gdy na dzień 31 grudnia 2015 roku ich wartość wynosiła 48 740 tys. zł.

Według stanu na dzień 31 marca 2016 r. wartość gwarancji wystawionych przez banki na zlecenie Comarch Polska S.A. w związku z realizowanymi umowami oraz uczestnictwem w przetargach wynosiła 19 tys. zł, podczas gdy na dzień 31 grudnia 2015 roku ich wartość wynosiła 19 tys. zł.

Według stanu na dzień 31 marca 2016 r. wartość gwarancji wystawionych przez banki na zlecenie Grupy Comarch Software und Beratung wynosiła 815 tys. EUR (tj. 3 479 tys. zł), na dzień 31 grudnia 2015 roku ich wartość wynosiła 815 tys. EUR (tj. 3 474 tys. zł).

Według stanu na dzień 31 marca 2016 r. wartość gwarancji wystawionych przez banki na zlecenie Comarch AG wynosiła 16 tys. EUR (tj. 69 tys. zł), na dzień 31 grudnia 2015 roku ich wartość wynosiła 16 tys. EUR (tj. 68 tys. zł).

Comarch S.A. udzieliła oświadczeń o możliwości udzielenia wsparcia finansowego ("letter of comfort") dla spółek zależnych MKS Cracovia SSA oraz Comarch Healthcare S.A. (oby dwa oświadczenia ważne do 30 czerwca 2017 roku).

Przyznane linie kredytowe na finansowanie działalności bieżącej (gwarancje, akredytywy, kredyt w rachunku bieżącym)

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Linie kredytowe*	159 882	159 876
	159 882	159 876

(*)zawierają linie kredytowe w rachunku bieżącym opisane w pkt. 3.15.3

Grupa Comarch jest stroną pozywaną w postępowaniach sądowych, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 69 739 tys. zł, z czego kwota 10 467 tys. zł jest objęta rezerwami ujętymi w bilansie na 31 marca 2016 r. (w tym kwota utworzonych w pierwszym kwartale 2016 roku rezerw na roszczenia objęte postępowaniami sądowymi wynosi 1 026 tys. zł). Grupa Comarch pozostaje w sprawach spornych, nie objętych postępowaniami sądowymi, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 14 104 tys. zł. Roszczenia stron trzecich w związku ze sprawami spornymi nie zostały objęte rezerwami. Według Zarządów spółek Grupy Comarch, w oparciu o opinie doradców prawnych, nie istnieją okoliczności wskazujące na konieczność utworzenia rezerw na pozostałe roszczenia objęte aktualnie postępowaniami sądowymi oraz sprawami spornymi, nie objętymi postępowaniami sądowymi.

W pierwszym kwartale 2016 roku Grupa Comarch nie utworzyła odpisów aktualizujących wartości należności w związku z prowadzonymi postępowaniami sądowymi ani sprawami spornymi.

3.19. Odroczony podatek dochodowy

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
- różnice przejściowe	14 310	16 171
- aktywo z tytułu straty podatkowej	7 763	6 820
- aktywo z tytułu działalności w SSE	9 861	10 441
Razem	31 934	33 432
- odniesione na wynik	31 934	33 432

W okresie pierwszego kwartału 2016 r. dokonano rozwiązania utworzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. aktywa z tytułu działalności strefowej w kwocie 580 tys. zł. Aktywo to będzie sukcesywnie rozwiązywane na przestrzeni roku 2016 w proporcji do osiąganego w tym okresie dochodu strefowego.

Comarch S.A. posiada pięć zezwoleń na prowadzenie działalności w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie:

a) uzyskane w roku 1999, z okresem ważności do 31 grudnia 2017 r.;
b) uzyskane w roku 2007, z okresem ważności do 31 grudnia 2017 r.;
c) uzyskane w roku 2013, w zezwoleniu tym nie został określony termin jego obowiązywania;
d) uzyskane w lutym 2016 roku, w zezwoleniu tym nie został określony termin jego obowiązywania;
e) uzyskane w marcu 2016 roku, w zezwoleniu tym nie został określony termin jego obowiązywania.

Jednocześnie Spółka zwraca uwagę, że w dniu 23 lipca 2013 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenia wydłużające do 2026 r. termin funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych na terenie Polski.

Zgodnie z MSR 12 niewykorzystana ulga podatkowa na dzień 31 marca 2016 r. stanowi aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Limit niewykorzystanej ulgi inwestycyjnej z tytułu zezwolenia uzyskanego w roku 1999 roku wynosił na dzień 31 marca 2016 r. 114 tys. zł (po zdyskontowaniu na dzień przyznania zezwolenia). Wartość ulgi inwestycyjnej z tytułu zezwolenia uzyskanego w roku 2007 roku wynosił na dzień 31 marca 2016 r. ok. 23 787 tys. zł (po zdyskontowaniu na dzień przyznania zezwolenia). Wartość ulgi inwestycyjnej z tytułu zezwolenia uzyskanego w roku 2013 roku wynosiła na dzień 31 marca 2016 r. ok. 29 987 tys. zł (po zdyskontowaniu na dzień przyznania zezwolenia).

W pierwszym kwartale 2016 roku Grupa dokonała częściowego rozliczenia aktywa utworzonego na 31 grudnia 2015 roku z tytułu podatku odroczonego dotyczącego różnic przejściowych w kwocie 3 837 tys. zł oraz dokonano utworzenia aktywa z tytułu różnic przejściowych w kwocie 1 976 tys. zł, a także utworzenia aktywa z tytułu straty podatkowej w kwocie 943 tys. zł. Łączny wpływ wszystkich powyżej opisanych operacji na wynik netto pierwszego kwartału 2016 roku wyniósł - 1 498 tys. zł.

	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.
Rezerwa na podatek odroczony
- różnice przejściowe	9 070	7 665
- rezerwa z tytułu wyceny wartości godziwej aktywów rozpoznanych w wyniku przejęcia Grupy Comarch SuB, spółek A-MEA Informatik AG i ESAProjekt Sp. z o.o. oraz wyceny nieruchomości MKS Cracovia SSA	5 653	5 780
- rezerwa z tytułu wyceny certyfikatów CCF FIZ	23 500	24 174
Razem	38 223	37 619
- odniesione na kapitał	5 430	5 430
- odniesione na wynik finansowy	32 570	31 839
- rezerwa z tytułu nabycia spółek A-MEA Informatik AG i ESAProjekt Sp. z o.o.	223	350

W związku z wyceną wartości aktywów netto CCF FIZ dokonano w pierwszym kwartale 2016

roku częściowego rozwiązania utworzonej w latach poprzednich rezerwy w kwocie 674 tys. zł. Równocześnie dokonano utworzenia rezerwy na podatek odroczony z tytułu różnic przejściowych w kwocie 1 578 tys. zł i rozwiązania z tego samego tytułu w kwocie 173 tys. zł. W pierwszym kwartale 2016 roku dokonano też rozwiązania rezerw z tytułu nabycia spółek A-MEA Informatik AG (aktualnie Comarch Swiss AG) i ESAProjekt sp. z o.o. (aktualnie Comarch Healthcare S.A.) w kwocie 127 tys. zł. Łączny wpływ powyższych operacji na wynik netto roku 2015 wyniósł - 604 tys. zł.

Ogółem zmiany w podatku odroczonym spowodowały spadek wyniku o 2 102 tys. zł.

W odniesieniu do spółek MKS Cracovia SSA i Comarch Healthcare S.A. mimo występowania straty podatkowej nie tworzono z tego tytułu aktywa na podatek odroczony ze względu na brak możliwości dokonania wiarygodnych szacunków co do możliwości osiągnięcia w najbliższych latach dochodu podatkowego pozwalającego na wykorzystanie istniejącej straty podatkowej z lat ubiegłych.

3.20. Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia

Krótkoterminowe	Koszty dotyczące okresu bieżącego, które zostaną poniesione w przyszłości	Rezerwy na koszty kontraktów	Rezerwy na kary umowne i inne roszczenia	Rezerwy na urlopy	Rezerwy na nagrody pieniężne	Ogółem
Stan na 1 stycznia 2016	4 630	21 692	16 214	22 378	82 833	147 747
Zmiana: -utworzenie rezerw	2 935 4 364	(2 412) 3 254	2 291 2 493	6 718 8 947	(15 412) 12 263	(5 880) 31 321
- wykorzystanie rezerw	(1 429)	(5 666)	(202)	(2 229)	(27 675)	(37 201)
Stan na 31 marca 2016	7 565	19 280	18 505	29 096	67 421	141 867

Wszystkie rezerwy zostały obliczone w oparciu o wiarygodny szacunek dokonany na dzień bilansowy.

3.21. Transakcje z podmiotami powiązanymi

3.21.1. Przychody ze sprzedaży towarów i usług

	3 miesiące	3 miesiące
	2016	2015
Przychody ze sprzedaży towarów:
SoInteractive S.A.	-	-
Thanks Again LLC	-	-
	-	-
Przychody ze sprzedaży usług:
SoInteractive S.A.	199	106
Thanks Again LLC	3 632	-
	3 831	106
Razem	3 831	106

Cenę usług ustala się w zależności od rodzaju transakcji według jednej z trzech metod: 1) porównywalnej ceny rynkowej,

2) metody koszt plus (marża przy towarach 2-3%, przy usługach 5%),

3) marży od sprzedaży usług (marża w wysokości 10-40%)

3.21.2. Zakupy towarów i usług

3 miesiące		3 miesiące

	2016	2015
Zakupy towarów:
SoInteractive S.A.	179	8
Thanks Again LLC	-	-
	179	8
Zakupy usług:
SoInteractive S.A.
ujęte w kosztach wytworzenia	743	343
ujęte w pozostałych kosztach	668	593
	1 411	936
Thanks Again LLC
ujęte w kosztach wytworzenia	-	-
ujęte w pozostałych kosztach	-	-
	-	-
Razem	1 590	944

3.21.3. Salda rozrachunków na dzień bilansowy powstałe w wyniku sprzedaży/zakupu towarów/usług

	31 marca	31 grudnia
	2016 r.	2015 r.
Należności handlowe od podmiotów powiązanych:
SoInteractive S.A.	352	233
Thanks Again LLC	2 058	1 120
	2 410	1 353
Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych:
SoInteractive S.A.	1 149	2 073
Thanks Again LLC	-	-
	1 149	2 073

3.21.4. Transakcje z podmiotami stowarzyszonymi i z podmiotami powiązanymi osobowo

w tys. PLN	3 miesiące 2016	3 miesiące 2015
Zakupy od podmiotów powiązanych osobowo	661	136
Sprzedaż do podmiotów powiązanych osobowo	32	38
Pożyczki i odsetki od pożyczek spłacone przez podmioty powiązane osobowo	-	200
Pożyczki i odsetki od pożyczek udzielone podmiotom powiązanym osobowo	-	3 180
Zakupy od podmiotów stowarzyszonych	1 590	944
Sprzedaż do podmiotów stowarzyszonych	3 831	106
Pożyczki i odsetki od pożyczek spłacone przez podmioty stowarzyszone	89	36
Pożyczki i odsetki od pożyczek udzielone podmiotom stowarzyszonym	-	300

3.22. Zysk na akcję

	3 miesiące 2016	3 miesiące 2015
Zysk netto za okres przypadający na akcjonariuszy Spółki	7 177	18 771
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w sztukach)	8 133 349	8 125 590
Podstawowy zysk (strata) na akcję zwykłą (w zł)	0,88	2,31
Średnia ważona rozwodniona liczba akcji zwykłych (w sztukach)	8 133 349	8 133 349
Rozwodniony zysk (strata) na jedną akcję (w zł)	0,88	2,31

Podstawowy zysk netto na 1 akcję w kolumnie "3 miesiące 2016" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2016 roku oraz średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2016 roku, gdzie wagą jest ilość dni. Podstawowy zysk netto na 1 akcję w kolumnie "3 miesiące 2015" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 roku oraz średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 roku, gdzie wagą jest ilość dni.

Rozwodniony zysk netto na 1 akcję w kolumnie "3 miesiące 2015" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 roku oraz sumy średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 roku, gdzie wagą jest ilość dni. Rozwodniony zysk netto na 1 akcję w kolumnie "3 miesiące 2015" został obliczony jako iloraz skonsolidowanego zysku netto przypadającego na akcjonariuszy Comarch S.A. osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 roku oraz sumy średniej ważonej ilości akcji w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2015 roku, gdzie wagą jest ilość dni oraz rozwodnionej ilości akcji wynikających z wykonania opcji menedżerskiej, przyznanych za rok 2014.

4. Noty dodatkowe

4.1. Informacje o akcjonariuszach posiadających co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A. oraz akcjach posiadanych przez osoby zarządzające i nadzorujące
4.1.1. Akcjonariusze posiadający bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A., wg stanu na dzień 16 maja 2016 r.
Janusz Filipiak posiada 2 674 488 akcji Comarch S.A. (32,88% w kapitale zakładowym Spółki), które uprawniały do 6 246 488 głosów na WZA Spółki (41,30%); - Elżbieta Filipiak posiada 846 000 akcji Comarch S.A. (10,40% w kapitale zakładowym Spółki),

które uprawniały do 4 230 000 głosów na WZA Spółki (27,96%).

4.1.2. Zmiany w strukturze własności znacznych pakietów akcji emitenta w okresie od przekazania poprzedniego raportu okresowego, tj. od 29 kwietnia 2016 r.

		Stan na 16 maja 2016 r.			Stan na 29 kwietnia 2016 r.
Podmiot	Akcje (szt.)	Udział w kapitale zakł. (%)	Ilość głosów	Udział w głosach na WZA (%)	Akcje (szt.)	Udział w kapitale zakł. (%)	Ilość głosów	Udział w głosach na WZA (%)
Janusz Filipiak	2 674 488	32,88	6 246 488	41,30	2 674 488	32,88	6 246 488	41,30
Elżbieta Filipiak	846 000	10,40	4 230 000	27,96	846 000	10,40	4 230 000	27,96

4.1.3. Zmiany w stanie posiadania akcji Comarch S.A. przez osoby zarządzające i nadzorujące Comarch S.A. w okresie od 29 kwietnia 2016 r. do 16 maja 2016 r.

W poniższej tabeli przedstawiono stan posiadania akcji Comarch S.A. przez osoby zarządzające i nadzorujące na dzień opublikowania skonsolidowanego raportu za rok 2015, tj. 29 kwietnia 2016 r. oraz w dniu 16 maja 2016 r., zgodnie z posiadanymi przez Spółkę informacjami.

Osoby		Stan na 16 maja 2016 r.		Stan na 29 kwietnia 2016 r.
zarządzające i nadzorujące	Funkcja	Akcje (szt.)	Udział w głosach na WZA (%)	Akcje (szt.)	Udział w głosach na WZA (%)
Janusz Filipiak	Prezes Zarządu	2 674 488	41,30	2 674 488	41,30
Elżbieta Filipiak	Przewodnicząca Rady Nadzorczej	846 000	27,96	846 000	27,96
Marcin Dąbrowski	Wiceprezes Zarządu	0	0,00	0	0,00
Paweł Prokop	Wiceprezes Zarządu	37 539	0,50	37 539	0,50
Andrzej Przewięźlikowski	Wiceprezes Zarządu	0	0,00	0	0,00
Zbigniew Rymarczyk	Wiceprezes Zarządu	32 867	0,22	32 867	0,22
Konrad Tarański	Wiceprezes Zarządu	10 608	0,07	10 608	0,07
Marcin Warwas	Wiceprezes Zarządu	10 608	0,07	10 608	0,07
Ilość wyemitowanych akcji		8 133 349	100,00	8 133 349	100,00

4.2. Czynniki i zdarzenia o nietypowym charakterze, mające znaczący wpływ na osiągnięte wyniki finansowe

4.2.1. Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego

W pierwszym kwartale 2016 r. dokonano rozwiązania utworzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. aktywa z tytułu działalności strefowej w kwocie 580 tys. zł. Aktywo to będzie sukcesywnie rozwiązywane na przestrzeni roku 2016 w proporcji do osiąganego w tym okresie dochodu strefowego.

W pierwszym kwartale 2016 roku Grupa dokonała częściowego rozliczenia aktywa utworzonego na 31 grudnia 2015 roku z tytułu podatku odroczonego dotyczącego różnic przejściowych w kwocie 3 837 tys. zł oraz dokonano utworzenia aktywa z tytułu różnic przejściowych w kwocie 1 976 tys. zł a także utworzenia aktywa z tytułu straty podatkowej w kwocie 943 tys. zł. Łączny wpływ wszystkich powyżej opisanych operacji na wynik netto pierwszego kwartału 2016 roku wyniósł - 1 498 tys. zł.

4.2.2. Wycena różnic kursowych

Wpływ zmian kursów walut na przychody i wyniki Grupy Comarch w pierwszym kwartale 2016 roku był umiarkowany. Różnice kursowe zrealizowane oraz wycena bilansowa różnic kursowych od należności i zobowiązań na dzień 31 marca 2016 r. zwiększyły przychody i wynik operacyjny Grupy Comarch o 1 819 tys. zł (podczas gdy w pierwszym kwartale 2015 roku zmniejszyły o 1 826 tys. zł), natomiast różnice kursowe z pozostałych tytułów zmniejszyły wynik Grupy Comarch o 3 351 tys. zł (podczas gdy w pierwszym kwartale 2015 roku zwiększyły o 4 208 tys. zł). Łączny wpływ różnic kursowych na wynik netto Grupy Comarch za pierwszy kwartał 2016 roku wyniósł - 1 532 tys. zł (+2 382 tys. zł w pierwszym kwartale 2015 roku).

4.2.3. Odpis z tytułu utraty wartości należności

W pierwszym kwartale 2016 roku Grupa utworzyła odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych w wysokości 5 980 tys. zł. W pierwszym kwartale 2016 roku roku Grupa odwróciła odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych w wysokości 1 392 tys. zł.

4.2.4. Wpływ Thanks Again LLC na wyniki Grupy Comarch

Uwzględnienie spółki stowarzyszonej Thanks Again LLC w wynikach finansowych pierwszego kwartału 2016 roku metodą praw własności spowodowało zmniejszenie wyniku netto Grupy Comarch o 3 179 tys. zł. Kwota 3 179 tys. zł związana jest z bieżącą działalnością spółki Thanks Again LLC.

4.2.5. Wycena wartości godziwej instrumentów finansowych

Wycena wartości godziwej instrumentów zabezpieczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej powiększyła wynik netto Grupy Comarch o 5 994 tys. zł.

4.3. Inne wydarzenia I kwartału 2016 roku

4.3.1. Daty przekazywania raportów okresowych w 2016 roku

W dniu 18 stycznia 2016 r. raportem bieżącym nr RB-1-2016 Zarząd Comarch S.A. określił następujące stałe daty przekazywania raportów okresowych w 2016 roku:

1) QSr 4 2015 w dniu 29.02.2016 r.

2) QSr 1 2016 w dniu 16.05.2016 r.

3) II kwartał 2016 - Zgodnie z zasadami § 101 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim, Comarch S.A. nie będzie publikować raportu kwartalnego i skonsolidowanego raportu kwartalnego za II kwartał 2016 r.

4) QSr 3 2016 w dniu 14.11.2016 r.

5) Raport roczny za 2015 rok w dniu 29.04.2016 r.

6) Skonsolidowany raport roczny za 2015 rok w dniu 29.04.2016 r.

7) Skonsolidowany raport półroczny zawierający skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe oraz skrócone jednostkowe sprawozdanie finansowe za I półrocze 2016 roku w dniu 31.08.2016 r.

4.3.2. Spełnienie kryterium umowy znaczącej

W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S., spółkę zależną Comarch S.A. oraz Comarch S.A. (jako współkredytobiorca) w dniu 18 marca 2016 roku umowy kredytowej z bankiem BGŻ BNP Paribas S.A., wartość umów zawartych w okresie ostatnich 12 miesięcy pomiędzy podmiotami Grupy Comarch, a podmiotami Grupy BNP Paribas przekroczyły 10% kapitału własnego Comarch S.A. na dzień 31 grudnia 2015 r., spełniając tym samym kryterium umowy znaczącej. Umową o największej wartości spośród umów zawartych z podmiotami Grupy BNP Paribas jest Zmiana nr 6 z dnia 28 maja 2015 r. do Umowy wielocelowej linii kredytowej (dalej; "Umowa"). Wartość Umowy wynosi 35 000 tys. PLN. Umowa została zawarta na czas określony do dnia 30 maja 2016 r. Łączna wartość umów zawartych przez podmioty Grupy Comarch z podmiotami Grupy BNP Paribas w okresie ostatnich 12 miesięcy wynosi 95 004 tys. PLN. O szczegółach Spółka poinformowała w raporcie bieżącym nr RB-5-2016 z dnia 18 marca 2016 r.

4.4. Zdarzenia po dacie bilansu nieujęte w sprawozdaniu

4.4.1. Zawarte po dacie bilansu kontrakty forward

Grupa Comarch zawarła w okresie od 31 marca 2016 roku do 16 maja 2016 roku kontrakty terminowe na sprzedaż 3 900 tys. EUR oraz 1 200 tys. USD. Wartość netto kontraktów terminowych nierozliczonych na dzień 16 maja 2016 roku wynosiła 27 475 tys. EUR, 11 500 tys. USD, 2 900 tys. GBP oraz 500 tys. CAD. Na dzień 16 maja 2016 roku wycena otwartych kontraktów terminowych wyniosła 1 885 tys. zł. Kontrakty zapadają w terminie do 33 miesięcy od dnia bilansowego. Wszystkie kontrakty terminowe zostały zawarte w celu ograniczenia wpływu zmian kursów walut na wynik finansowy związany z realizowanymi przez spółki Grupy Comarch kontraktami handlowymi, w których wynagrodzenie ustalone jest w walutach obcych, a także w celu zabezpieczenia przepływów z tytułu uruchamianego w złotych polskich kredytu inwestycyjnego udzielonego w euro.

4.4.2. Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia spółki Comarch S.A.

W dniu 16 maja 2016 roku Zarząd Comarch S.A. zwołał Zwyczajne Walne Zgromadzenie na dzień 15 czerwca 2016 roku, na godzinę 11.00 w Krakowie przy ul. prof. Michała Życzkowskiego 23.

W porządku obrad przewidziane jest m.in.:

a) rozpatrzenie sprawozdań władz Spółki oraz sprawozdania finansowego Spółki i skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Comarch za rok obrotowy 01.01.2015 - 31.12.2015,
b) podjęcie uchwały w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za rok obrotowy 01.01.2015 - 31.12.2015
c) podjęcie uchwały w przedmiocie zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Comarch za rok obrotowy 01.01.2015 - 31.12.2015;
d) zatwierdzenia sprawozdań Rady Nadzorczej Spółki z działalności Rady Nadzorczej w 2015 roku oraz z oceny sytuacji Spółki i Grupy Kapitałowej Comarch, z badania sprawozdania finansowego Spółki i sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za rok obrotowy 01.01.2015 - 31.12.2015 oraz z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Comarch i sprawozdania Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Comarch za rok obrotowy 01.01.2015 - 31.12.2015;
e) podjęcie uchwały w sprawie podziału zysku netto Spółki za rok obrotowy 01.01.2015 31.12.2015;
f) udzielenie członkom Zarządu Spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków w roku obrotowym 01.01.2015 - 31.12.2015;
g) udzielenie członkom Rady Nadzorczej Spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków w roku obrotowym 01.01.2015 - 31.12.2015;
h) wybór Rady Nadzorczej Spółki;
i) wybór Zarządu Spółki;
j) zmiana w Statucie Spółki.

O szczegółach Spółka informowała w raporcie bieżącym nr RB-6-2016 z dnia 16 maja 2016 r.

4.5. Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany rok, w świetle wyników zaprezentowanych w raporcie kwartalnym w stosunku do wyników prognozowanych

Zarząd nie podał prognozy wyników na 2016 rok.

4.6. Istotne postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowań arbitrażowych lub organem administracji publicznej

W pierwszym kwartale 2016 roku spółki Grupy nie wystąpiły z powództwem ani nie były pozwane w postępowaniach spełniających kryteria określone w § 87 ust. 7 pkt 7a) i 7b) Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim.

4.7. Informacje o istotnych transakcjach z podmiotami powiązanymi zawartych na warunkach innych niż rynkowe

Nie wystąpiły.

4.8. Informacje o udzielonych przez emitenta lub jednostkę od niego zależną poręczeniach za zobowiązania osób trzecich lub udzielonych gwarancjach

a) W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów, w sierpniu 2010 roku została udzielona przez Comarch S.A. gwarancja na czas trwania kontraktu i gwarantuje należyte wykonanie przez Comarch S.A., wszelkich zobowiązań spółki Comarch AG wynikających z umowy. Wysokość gwarancji jest równa wartości umowy, tj. ok. 53 666 tys. EUR. Warunki finansowe, na jakich została udzielona gwarancja, nie odbiegają od warunków rynkowych.
b) W związku z zawarciem przez Comarch Inc., spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na wdrożenie, hosting i utrzymanie systemu lojalnościowego, w dniu 28 kwietnia 2011 roku zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla klienta za zobowiązania spółki Comarch Inc. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 3 000 tys. USD i jest ważne przez czas trwania umowy.
c) W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na sprzedaż licencji i wdrożenie Comarch Network & Service Inventory, Comarch Next Generation Service Assurance, Comarch OSS Mediations oraz sprzedaż licencji Comarch SLA Management, w dniu 11 sierpnia 2011 zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla klienta za zobowiązania Comarch AG wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało udzielone do wysokości zobowiązań Comarch AG wynikających z umowy, tj. 5 495 tys. EUR.
d) W związku z zawarciem przez Comarch Healthcare S.A, spółkę zależną Comarch S.A., umowy kredytu inwestycyjnego z Bankiem Pekao S.A., na podstawie której Bank Pekao S.A. udzielił spółce Comarch Healthcare S.A. finansowania w wysokości 15 889 tys. PLN, w dniu 1 września 2011 r. spółka Comarch S.A. udzieliła poręczenia za zobowiązania spółki zależnej Comarch Healthcare S.A. wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało udzielone do kwoty 23 833 tys. PLN i jest ważne maksymalnie do dnia 31 grudnia 2021 r.
e) W związku z zawarciem przez Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i utrzymanie systemu BSS, spółka Comarch S.A. udzieliła poręczenia za zobowiązania Comarch UK. Poręczenie zostało udzielone do wysokości zobowiązań Comarch UK wynikających z powyższej umowy, tj. do kwoty 808 tys. GBP oraz dodatkowo 86 tys. GBP rocznie za usługę SLA i jest ważne przez cały okres trwania umowy.
f) W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie Next Generation Performance Management Solution, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch AG wynikające z umowy. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 3 682 tys. EUR i jest ważne przez cały okres trwania umowy.
g) W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie Planning and Inventory Application (PIA), został podpisany przez Comarch S.A. list patronacki, w którym Comarch S.A. zobowiązuje się do zapewnienia należytego wykonania umowy przez Comarch AG. List patronacki jest ważny 24 miesiące od zakończenia umowy, wartość umowy wynosi 3 505 tys. EUR.
h) W związku z otrzymaniem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A., subwencji na budowę infrastruktury w Dreźnie od Sachsischse AufbauBank, Comarch S.A. przystąpiła do długu na wypadek powstania zobowiązania Comarch AG do zwrotu udzielonych środków. Maksymalna odpowiedzialność Comarch S.A. z tytułu przystąpienia do długu wynosi 263 tys. EUR plus odsetki za okres od momentu

udzielenia subwencji do jej zwrotu. Przystąpienie do długu jest ważne do dnia 30 sierpnia 2018 r.

i) W związku z zawarciem przez Comarch AG, spółkę zależną Comarch S.A. umowy kredytu inwestycyjnego z BGŻ BNP Paribas Bank Polska S.A., na podstawie której bank udzielił spółce Comarch AG finansowania w wysokości 6 000 tys. EUR. W dniu 15 maja 2013 r. spółka Comarch S.A. udzieliła poręczenia za zobowiązania Comarch AG wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało udzielone do kwoty 9 000 tys. EUR i jest ważne maksymalnie do dnia 15 maja 2020 r.
j) W związku z zawarciem przez Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na wdrożenie Comarch Loyalty Management, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla klienta za zobowiązania spółki Comarch UK. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 2 351 tys. GBP i jest ważne przez okres trwania umowy.
k) W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S., spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i licencję Comarch Loyalty Management, a także na usługi data center, Support & Maintenance zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch S.A.S. wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do wartości podpisanych przez Comarch S.A.S. umów, tj. 2 807 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu.
l) W związku z zawarciem przez Comarch AG Oddział w Belgii, umowy z jednym z klientów na usługi data center, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch AG wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do wartości podpisanej przez Comarch AG umowy, tj. 236 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu.
m) W związku z zawarciem przez Comarch UK, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z klientem na zakup licencji na oprogramowanie oraz usługi utrzymania i wsparcia, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch UK wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 11 244 tys. GBP i jest ważne w okresie dwunastu lat od zakończenia kontraktu.
n) W związku z zawarciem przez Comarch Healthcare S.A., spółkę zależną Comarch S.A., umów na obsługę kart paliwowych., zostały udzielone przez Comarch S.A. poręczenia dla operatora kart paliwowych za zobowiązania Comarch Healthcare S.A. wynikające z powyższych umów. Po wejściu w życie aneksu do umowy w 2015 roku, łączna kwota poręczenia wynosi 100 tys. PLN i wygasa 31 maja 2016 r.
o) W związku z zawarciem przez oddział Comarch S.A. w Albanii umowy z klientem na usługi SLA zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania oddziału wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do wartości podpisanej przez Comarch S.A. Albanian Branch umowy, tj. ok. 10 tys. EUR miesięcznie i jest ważne do czasu zakończenia umowy.
p) W związku z zawarciem przez Comarch S.A.S., spółkę zależną Comarch S.A. umowy z jednym z klientów na wdrożenie Comarch ECM, a także dostarczenie usług utrzymania i zarządzania systemem (SaaS), zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki Comarch S.A.S., wynikające z tego projektu. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do kwoty 838 tys. EUR i jest ważne do momentu zakończenia projektu.
q) W związku z zawarciem przez CA Consulting S.A., spółkę zależną Comarch S.A., umowy na obsługę kart paliwowych, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla operatora kart paliwowych za zobowiązania CA Consulting S.A. wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało udzielone do kwoty 50 tys. PLN i obowiązuję do dnia 31 maja 2016 r.
r) W związku z zawarciem przez Comarch AG Oddział w Belgii, umowy ramowej z jednym z klientów, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki

Comarch AG. Poręczenie zostało udzielone maksymalnie do wartości umowy, tj. 3 241 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu.

s) W związku z zawarciem przez Comarch Middle East FZ-LLC, spółkę zależną Comarch S.A. umowy z jednym z klientów na wdrożenie Comarch Loyalty Management For Airlines, Comarch Smart Analytics oraz Comarch Customer Engagement Platform-Gamification, a także dostarczenie usług utrzymania i zarządzania systemem, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie ("Parent Guarantee") za zobowiązania spółki Comarch Middle East FZ-LLC, wynikające z tego projektu. Poręczenie jest ważne do momentu wywiązania się przez Comarch Middle East FZ-LLC ze wszystkich obowiązków wynikających z umowy i zostało udzielone do wysokości maksymalnej odpowiedzialności z kontraktu, tj. do 5 000 tys. USD. Poręczenie zostało udzielone na 5 lat.
t) W związku z zawarciem przez Comarch Middle East FZ-LLC, spółkę zależną Comarch S.A. umowy z jednym z klientów, na wdrożenie Comarch Customer Engagement Platform, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie ("Parent Guarantee") za zobowiązania spółki Comarch Middle East FZ-LLC wynikające z tego projektu. Umowa została podpisana na okres pięciu lat. Poręczenie jest ważne do momentu wywiązania się przez Comarch Middle East FZ-LLC ze wszystkich obowiązków wynikających z umowy i zostało udzielone do wysokości maksymalnej odpowiedzialności z kontraktu, tj. 10 000 tys. USD.
u) W związku z zawarciem przez Bonus Development Sp. z o.o. SK-A, spółkę zależną Comarch S.A., umowy kredytu inwestycyjnego z Bankiem Pekao S.A., na podstawie której bank udzielił spółce Bonus Development Sp. z o.o. SK-A finansowania w EUR w wysokości 38 800 tys. PLN (co na dzień podpisania umowy kredytu stanowiło równowartość kwoty 9 262 tys. EUR) oraz w związku z zawarciem umowy na transakcje skarbowe związane z zabezpieczeniem ryzyka kursowego oraz stopy procentowej ww. kredytu, spółka Comarch S.A. udzieliła poręczeń za zobowiązania Bonus Development Sp z o.o. SK-A wynikające z powyższych umów. Poręczenia są ważne do momentu spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy kredytu, ostateczny termin spłaty kredytu przypada na dzień 28 czerwca 2030 r.
v) W związku z zawarciem przez Comarch Chile SpA, spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na świadczenie usług IT Out-Tasking Services, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie za zobowiązania spółki zależnej Comarch Chile SpA wynikające z tej umowy. Poręczenie zostało udzielone do wysokości 200 tys. EUR i jest ważne do czasu zakończenia projektu, tj. do 30 sierpnia 2018 r.
w) W związku z zawarciem przez Comarch Polska S.A. spółkę zależną Comarch S.A., umowy na obsługę kart paliwowych, zostało udzielone przez Comarch S.A. poręczenie dla operatora kart paliwowych za zobowiązania Comarch Polska S.A. wynikające z powyższej umowy. Poręczenie zostało udzielone do kwoty 10 tys. PLN i obowiązuję od dnia 15 września 2015 r.
x) W związku z zawarciem przez spółkę Comarch AB spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie systemu Loyalty Management Solutions i jego serwis, zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch AB. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty 39 747 tys. SEK.
y) W związku z zakupem licencji od jednego z klientów przez spółkę CA Consulting S.A. spółki zależnej Comarch S.A. zostało udzielone poręczenie na ten zakup. Kwota poręczenia wyniosła 225 tys. EUR i została udzielona do 31 grudnia 2015 r.
z) W związku z zawarciem przez spółkę Comarch AB spółkę zależną Comarch S.A., umowy z jednym z klientów na wdrożenie i serwis usług Master Services Agreement zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch AB. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone na kwotę 3 827 tys. PLN.
aa) W związku z zawarciem przez spółkę Comarch UK spółkę zależną Comarch S.A.

umowy z jednym z klientów na wdrożenie i serwis usług Comarch Loyalty Management, Comarch Campaign Management, Comarch Social Mining i Comarch Smart Analytics zostało udzielone poręczenie dla spółki Comarch UK. Poręczenie jest ważne przez czas trwania umowy i zostało udzielone do kwoty wartości projektu tj. 3 318 tys. GBP.

4.9. Inne informacje istotne dla oceny sytuacji kadrowej, majątkowej, finansowej, wyniku finansowego i ich zmian oraz informacje, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta

Wg stanu na dzień 31 marca 2016 roku Comarch S.A. ani spółki zależne nie były stroną opcji walutowych.

W pierwszym kwartale 2016 roku spółka Comarch S.A. nie stosowała rachunkowości zabezpieczeń na podstawie §88 MSR 39 "Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena" ani na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych.

5. Opis istotnych dokonań i niepowodzeń oraz czynników i zdarzeń mających znaczący wpływ na osiągnięty wynik finansowy Grupy Comarch w I kwartale 2016 roku oraz czynników, które będą miały wpływ na osiągnięte wyniki w perspektywie co najmniej kolejnego kwartału

5.1. Przychody ze sprzedaży i wynik finansowy

W pierwszym kwartale 2016 roku Grupa Comarch wypracowała przychody ze sprzedaży o wartości 243,2 mln zł, niższej o 3,2 mln zł, tj. o 1,3% niż w pierwszym kwartale 2015 roku. Zysk operacyjny wyniósł 12,3 mln zł i był o 6,7 mln zł, tj. o 35,2% niższy niż w pierwszym kwartale 2015 roku. Wynik netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej wyniósł 7,2 mln zł i był o 11,6 mln zł, tj. o 61,8% niższy niż w pierwszym kwartale 2015 roku. Rentowność operacyjna wyniosła w opisywanym okresie 5,0%, natomiast rentowność netto 3,0%. Grupa Comarch wypracowała w opisywanym okresie zysk EBITDA o wartości 28,3 mln zł, o 4,7 mln zł niższej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.

Odnotowany przez Grupę w pierwszym kwartale 2016 roku poziom przychodów, rentowności operacyjnej oraz netto był niższy niż w pierwszym kwartale roku poprzedniego. Na osiągnięte wyniki finansowe duży wpływ miały następujące zjawiska:

a) znaczący spadek w pierwszym kwartale 2016 roku przychodów ze sprzedaży do klientów z sektora publicznego,
b) znaczny spadek sprzedaży własnych wyrobów gotowych w Q1 2016 spadła ona o 13,1 mln zł, tj. o 99,6% w porównaniu do Q1 2015 na skutek braku dostaw wyrobów własnych do klientów z sektora publicznego (w Q1 2015 Grupa zrealizowała tego typu dostawy na kwotę około 13 mln zł),
c) spadek przychodów ze sprzedaży do klientów z sektora telekomunikacyjnego, spowodowany brakiem w tym okresie dostaw oprogramowania obcego o znacznej wartości (w Q1 2015 Grupa zrealizowała tego typu dostawy na kwotę powyżej 20 mln zł),
d) wysoka dynamiki przychodów ze sprzedaży do klientów z sektora handlowousługowego, finansowo-bankowego oraz przemysłowego, utrzymująca się dzięki podpisanym w poprzednich okresach umowom o charakterze długoterminowym,
e) istotny wzrost kosztów działalności, zwłaszcza kosztów wynagrodzeń związany z dużym wzrostem ilości osób zatrudnionych w trakcie 2015 roku (wzrost o 826 osób), w wyniku czego fundusz płac w prezentowanym okresie był o ponad 20% wyższy niż w Q1 2015 roku,
f) uwzględnienie spółki stowarzyszonej Thanks Again LLC w wynikach finansowych Q1 2016 roku metodą praw własności spowodowało zmniejszenie wyniku netto Grupy Comarch o 3,2 mln zł,
g) Wycena różnic kursowych oraz wartości godziwej instrumentów zabezpieczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej powiększyła wynik netto Grupy Comarch o 4,5 mln zł,

Koszty związane z wytwarzaniem oprogramowania z zakresu e-Health, urządzeń telemedycznych oraz prowadzeniu nowoczesnego centrum medyczno-diagnostycznego w Krakowie będą miały w kolejnych okresach istotny wpływ na zwiększenie kosztów działalności i zmniejszenie bieżącego wyniku finansowego Grupy Comarch, natomiast przyczynią się one w przyszłości na zwiększenia przychodów osiąganych w tym segmencie działalności.

W pierwszym kwartale 2016 roku wielkość zatrudnienia w Grupie Comarch nie uległa znaczącym zmianom. Grupa koncentrowała się na osiąganiu docelowej produktywności przez pracowników zatrudnionych w trakcie poprzedniego roku. Na dzień 31 marca 2016 roku Grupa Comarch (bez MKS Cracovia SSA) zatrudniała 4 992 osoby, tj. o 45 osób mniej niż na dzień 31 grudnia 2015 roku i o 697 osób więcej niż na dzień 31 marca 2015 roku.

Osiągnięte na podstawowej działalności dobre wyniki finansowe Grupy, pomimo obserwowanego spowolnienia w sektorze publicznym, potwierdzają skuteczność realizowanej strategii zakładającej:

a) dywersyfikację prowadzonej działalności pomiędzy różnych sektory biznesowe i różne rynki,

b) sprzedaż rozwiązań informatycznych opartych w znaczącej części na własnych produktach, c) rozwój sprzedaży na rynkach zagranicznych,

d) stałe ulepszanie operacyjnej efektywności działania poprzez doskonalenie procedur i racjonalizację kosztów,

e) rozwijanie nowych technologii oraz obszarów biznesowych, zwłaszcza z zakresie medycyny, f) coraz większy udział sprzedaży informatyki w modelu usługowym.

Grupa Comarch aktywnie poszukuje nowych rynków zbytu (np. w Ameryce Południowej i w Azji), kontynuuje inwestycje w nowe produkty i usługi informatyczne, jak również rozbudowuje infrastrukturę IT. Bardzo dobra sytuacja finansowa Grupy Comarch gwarantuje bezpieczeństwo działalności w przypadku zmiennej sytuacji makroekonomicznej w Polsce i na świecie. Grupa świadomie ponosi koszty rozwoju nowych produktów oraz nowych segmentów działalności, a także rozwijania działalności na nowych rynkach zagranicznych, inwestując w ten sposób w budowanie przewagi konkurencyjnej na przyszłość.

5.2. Struktura przychodów

W pierwszym kwartale 2016 roku Grupa odnotowała znacznie wyższe niż rok wcześniej przychody ze sprzedaży usług – wzrosły one o 32,2 mln zł, tj. o 19,6%. Jest to efekt realizacji znacznej ilości kontraktów na rynkach zagranicznych, zawartych w okresach wcześniejszych. Przychody ze sprzedaży oprogramowania własnego wzrosły o 4,4 mln zł, tj. o 15,7%. Przychody ze sprzedaży oprogramowania obcego spadły o 21,4 mln zł, tj. o 86,8%, jest to wynik zmniejszonych dostaw oprogramowania obcego do klientów z sektora telekomunikacyjnego na rynku krajowym (w Q1 2015 Grupa zrealizowała tego typu dostawy na kwotę powyżej 20 mln zł). Sprzedaż sprzętu komputerowego obcego spadła o 4 mln zł, tj. o 74,3%. Sprzedaż własnych wyrobów gotowych w Q1 2016 miała marginalne znaczenie, spadła ona o 13,1 mln zł, tj. o 99,6% w porównaniu do Q1 2015 na skutek braku dostaw wyrobów własnych do klientów z sektora publicznego (w Q1 2015 Grupa zrealizowała tego typu dostawy o wartości około 13 mln zł). W Q1 2016 pozostała sprzedaż spadła o 1,2 mln zł, tj. o 11,6%, co jest wynikiem zmniejszenia się sprzedaży materiałów eksploatacyjnych do wyrobów gotowych sprzedanych przez Grupę.

Struktura sprzedaży wg rodzaju	Q1 2016	%	Q1 2015	%	Zmiana PLN	Zmiana %
Usługi	196 699	80,9%	164 506	66,8%	32 193	19,6%
Software własny	32 267	13,3%	27 897	11,3%	4 370	15,7%
Software obcy	3 256	1,3%	24 702	10,0%	-21 446	-86,8%
Wyroby gotowe	48	0,0%	13 106	5,3%	-13 059	-99,6%
Hardware obcy	1 383	0,6%	5 372	2,2%	-3 989	-74,3%
Pozostałe	9 503	3,9%	10 750	4,4%	-1 247	-11,6%
Razem	243 156	100,0%	246 333	100,0%	-3 177	-1,3%

Struktura przychodów wg odbiorców

W pierwszym kwartale 2016 roku nastąpił znaczący spadek przychodów ze sprzedaży (o 19,2 mln zł, tj. o 55,5%) do klientów z sektora publicznego, co jest związane z ograniczeniem zakupów przez klientów z tego sektora spowodowanym przejściowym ograniczeniem w dostępie do finansowania ze środków unijnych, a także w wyniku zmniejszonych dostaw własnych wyrobów gotowych Grupy. Sprzedaż do klientów z sektora handlowo-usługowego wzrosła o 9,8 mln zł, tj. o 31,1% w porównaniu do Q1 2015, głównie dzięki realizacji pozyskanych w okresach poprzednich nowych kontraktów na rynkach zagranicznych. Przychody ze sprzedaży Grupy Comarch do odbiorców z sektora TMT spadły o 9,4 mln zł (tj. o 12,6%) w porównaniu do Q1 2015, w wyniku zmniejszonych dostaw oprogramowania obcego na rynku krajowym, skompensowanego częściowo wzrostem sprzedaży na rynkach zagranicznych, głownie w Europie Zachodniej oraz Ameryce Południowej. Klienci z sektora finanse i bankowość zakupili produkty i usługi o wartości większej o 8,2 mln zł (czyli o 32,1%) wyższej od osiągniętej w analogicznym okresie roku poprzedniego. Jest to efektem pozyskania nowych klientów na rynkach zagranicznych. Spadek przychodów ze sprzedaży do klientów z sektora medycznego (o 1,6 mln zł, tj. o 33,1%) jest efektem mniejszej ilości prowadzonych projektów związanych z informatyzacją służby zdrowia. Sprzedaż do klientów z sektora przemysłowego wzrosła w porównaniu do Q1 2015 o 7,9 mln zł, tj. o 41,5%, w wyniku zwiększonej realizacji usług dla jednej z krajowych firm energetycznych. Przychody ze sprzedaży do klientów z sektora małych i średnich przedsiębiorstw wzrosły w Polsce o 1,5 mln zł, tj. o 6,2%, natomiast w rejonie DACH spadły o 1,4 mln zł, tj. o 5,4%. Sprzedaż do pozostałych odbiorców wzrosła w Q1 2016 roku o 1,0 mln zł, tj. o 23,9%, głównie w wyniku zwiększenia przychodów MKS Cracovia SSA.

Struktura sprzedaży wg sektorów	Q1 2016	%	Q1 2015	%	Zmiana PLN	Zmiana %
Telekomunikacja, Media, IT	65 393	26,9%	74 798	30,4%	-9 405	-12,6%
Finanse i Bankowość	33 544	13,8%	25 385	10,3%	8 159	32,1%
Handel i Usługi	41 407	17,0%	31 593	12,8%	9 814	31,1%
Przemysł & Utilities	27 019	11,1%	19 093	7,7%	7 926	41,5%
Sektor publiczny	15 410	6,4%	34 647	14,1%	-19 237	-55,5%
Małe i Średnie
Przedsiębiorstwa -	26 314	10,8%	24 775	10,0%	1 539	6,2%
Polska
Małe i Średnie	25 544	10,5%	26 992	11,0%	-1 448	-5,4%
Przedsiębiorstwa - DACH
Medycyna	3 155	1,3%	4 715	1,9%	-1 560	-33,1%
Pozostałe	5 370	2,2%	4 335	1,8%	1 035	23,9%
Razem	243 156	100,0%	246 333	100,0%	-3 177	-1,3%

Geograficzna struktura przychodów (wg kontrahentów)

W pierwszym kwartale 2016 r. Grupa odnotowała 148,0 mln zł przychodów ze sprzedaży zagranicznej (wzrost o 34,6 mln zł, tj. o 30,6% w porównaniu do Q1 2015). W pierwszym kwartale 2016 roku sprzedaż zagraniczna stanowiła 60,9% całkowitych przychodów ze sprzedaży Grupy.

Wartość przychodów ze sprzedaży krajowej znacząco spadła i wyniosła 95,2 mln zł (mniej o 38,8 mln zł, tj. o 28,4% w porównaniu do pierwszego kwartału 2015 roku). Przyczyną spadku sprzedaży krajowej są:

a) znaczący spadek przychodów ze sprzedaży (o 19,2 mln zł, tj. o 55,5%) do klientów z sektora publicznego, co jest związane z ograniczeniem zakupów przez klientów z tego sektora spowodowanym przejściowym ograniczeniem w dostępie do finansowania ze środków unijnych, a także w wyniku zmniejszonych dostaw własnych wyrobów gotowych Grupy
b) zmniejszone dostawy oprogramowania obcego do klientów z sektora telekomunikacyjnego na rynku krajowym (w Q1 2015 Grupa zrealizowała tego typu dostawy na kwotę powyżej 20 mln zł)

Geograficzna struktura sprzedaży	Q1 2016	%	Q1 2015	%	Zmiana PLN	Zmiana %
Kraj	95 151	39,1%	132 969	54,0%	-37 818	-28,4%
Export	148 005	60,9%	113 364	46,0%	34 641	30,6%
Razem	243 156	100,0%	246 333	100,0%	-3 177	-1,3%

5.3. Kurs akcji Comarch S.A.

W dniu 31 marca 2016 r. kurs akcji Comarch S.A. wyniósł 128,00 zł, co stanowi wzrost o 12,2% w stosunku do kursu 114,05 zł z dnia 31 grudnia 2015 r. Wyniki Grupy i kurs akcji Comarch w kolejnych kwartałach będą zależeć przede wszystkim od dynamiki rozwoju sprzedaży produktów i usług Comarch, kształtowanej przez sytuację gospodarczą i polityczną w Polsce i w Europie oraz sytuację finansową średnich i dużych przedsiębiorstw, które stanowią podstawową bazę klientów Grupy. Istotny wpływ będzie miał także poziom kursów walutowych oraz tempo wzrostu wynagrodzeń pracowników branży IT.

5.4. Zdarzenia I kwartału 2016 roku o dużym znaczeniu dla bieżącej działalności Grupy Comarch

5.4.1. Rozpoczęcie inwestycji infrastrukturalnych o znacznej wartości

W pierwszym kwartale 2016 roku Grupa rozpoczęła inwestycje infrastrukturalne, które będą miały istotny wpływ na poziom nakładów inwestycyjnych oraz poziom zadłużenia Grupy w kolejnych okresach. Szczegóły zostały opisane w punkcie 3.2 niniejszego sprawozdania.

5.4.2. Odpis z tytułu utraty należności

W pierwszym kwartale 2016 r. roku Grupa utworzyła odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych w wysokości 5 980 tys. zł. Największą pozycją jest zakwalifikowanie należności o wartości 3 980 tys. zł kontrahentów działających na rynku azjatyckim jako należności wątpliwych, co pogorszyło wynik operacyjny oraz wynik netto Grupy Comarch w pierwszym kwartale 2016 r. o 3 980 tys. zł.

5.4.3. Uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie

W pierwszym kwartale 2016 roku spółka Comarch S.A. uzyskała dwa kolejne zezwolenia na prowadzenie działalności w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie.

5.4.4. Wpływ Thanks Again LLC na wyniki Grupy Comarch

Uwzględnienie spółki stowarzyszonej Thanks Again LLC w wynikach finansowych pierwszego kwartału 2016 roku metodą praw własności spowodowało zmniejszenie wyniku netto Grupy Comarch o 3 179 tys. zł. Kwota ta związana jest z bieżącą działalnością spółki Thanks Again LLC.

5.5. Zdarzenia po dacie bilansu o dużym znaczeniu dla bieżącej działalności Grupy Comarch

5.5.1. Opinia Rady Nadzorczej i rekomendacja Zarządu Comarch S.A. w sprawie podziału zysku netto za 2015 rok

W dniu 16 maja 2016 r. Rada Nadzorcza pozytywnie zaopiniowała rekomendację Zarządu Comarch S.A. w sprawie podziału zysku netto za 2015 rok. Zarząd Comarch S.A. uchwałą nr 2/5/2016 z dnia 16 maja 2016 r. zarekomendował Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu Comarch S.A. przeznaczenie wypracowanego w roku obrotowym od 1 stycznia 2015 do 31 grudnia 2015 roku zysku netto w kwocie 57 682 617,41 złotych w całości na kapitał zapasowy. O szczegółach Spółka informowała raportem bieżącym nr RB-7-2016 z dnia 16 maja 2016 r.

VII. Skrócone kwartalne sprawozdanie finansowe Comarch S.A. za I kwartał 2016 roku

I. Bilans (w tys. PLN) AKTYWA	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.	31 marca 2015 r.
I. Aktywa trwałe	690 734	689 344	630 637
1. Wartości niematerialne i prawne	9 574	10 469	7 021
2. Rzeczowe aktywa trwałe	260 098	258 116	246 609
3. Inwestycje długoterminowe	412 932	412 612	369 247
3.1 Długoterminowe aktywa finansowe	383 603	382 917	338 454
a) w jednostkach powiązanych	382 520	382 838	338 118
b) w pozostałych jednostkach	1 083	79	336
3.2 Nieruchomości	29 286	29 652	30 750
3.3 Inne inwestycje długoterminowe	43	43	43
4. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	8 130	8 147	7 760
4.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego	7 041	7 348	7 228
4.2 Inne rozliczenia międzyokresowe	1 089	799	532
II. Aktywa obrotowe	378 232	427 964	377 006
1. Zapasy	33 270	27 746	20 453
2. Należności krótkoterminowe	242 231	291 780	249 859
2.1 od jednostek powiązanych	130 855	148 591	120 725
2.2 od pozostałych jednostek	111 376	143 189	129 134
3. Inwestycje krótkoterminowe	57 820	71 127	65 354
3.1 Krótkoterminowe aktywa finansowe	57 820	71 127	65 354
a) w jednostkach powiązanych	190	110	1 030
b) w pozostałych jednostkach	5 022	632	2 356
- udziały lub akcje	1	1	1
- udzielone pożyczki	-	-	363
- inne krótkoterminowe aktywa finansowe	5 021	631	1 992
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne	52 608	70 385	61 968
4. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	44 911	37 311	41 340
Aktywa razem	1 068 966	1 117 308	1 007 643
PASYWA
I. Kapitał własny	746 625	731 905	689 401
1. Kapitał zakładowy	8 133	8 133	8 125
2. Kapitał zapasowy	562 292	562 292	521 244
3. Kapitał z aktualizacji wyceny	100 311	103 052	94 132
4. Pozostałe kapitały rezerwowe	745	745	745
5. Kapitał z rozliczenia fuzji	-	-	-
6. Zysk (strata) z lat ubiegłych	57 683	-	41 049
7. Zysk (strata) netto	17 461	57 683	24 106
II. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania		385 403	318 242
1. Rezerwy na zobowiązania	322 341
1.1 Rezerwa z tytułu odroczonego podatku	125 138	140 669	102 617

dochodowego	25 438	25 412	23 321
1.2 Pozostałe rezerwy	99 700	115 257	79 296
a) krótkoterminowe	99 700	115 257	79 296
2. Zobowiązania długoterminowe	97 578	101 209	101 631
2.1 wobec jednostek powiązanych	2 851	3 530	942
2.2 wobec pozostałych jednostek	94 727	97 679	100 689
3. Zobowiązania krótkoterminowe	90 500	131 535	104 927
3.1 wobec jednostek powiązanych	21 897	22 928	16 101
3.2 wobec pozostałych jednostek	65 690	107 152	86 166
3.3 Fundusze specjalne	2 913	1 455	2 660
4. Rozliczenia międzyokresowe	9 125	11 990	9 067
4.1 Inne rozliczenia międzyokresowe	9 125	11 990	9 067
a) krótkoterminowe Pasywa razem	9 125 1 068 966	11 990 1 117 308	9 067 1 007 643

Wartość księgowa	746 625	731 905	689 401
Liczba akcji (w szt.)	8 133 349	8 133 349	8 125 590
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł)	91,80	89,99	84,84
Rozwodniona liczba akcji (w szt.)	8 133 349	8 133 349	8 133 349
Rozwodniona wartość księgowa na jedną akcję (w	91,80	89,99	84,76
zł)

II. Rachunek zysków i strat	3 miesiące 2016 3 miesiące 2015
Za okres od 01.01 – 31.03.2016 oraz 01.01 – 31.03.2015 (w tys. PLN)
I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, w tym:	161 218	182 017
- od jednostek powiązanych	33 236	45 485
1. Przychody netto ze sprzedaży produktów	150 053	144 677
2. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów	11 165	37 340
II. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, w
tym:	120 730	134 313
- jednostkom powiązanym	6 211	8 577
1. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów	111 329	98 058
2. Wartość sprzedanych towarów i materiałów	9 401	36 255
III. Zysk (strata) brutto ze sprzedaży	40 488	47 704
IV. Koszty sprzedaży	13 280	14 044
V. Koszty ogólnego zarządu	8 805	8 933
VI. Zysk (strata) ze sprzedaży	18 403	24 727
VII. Pozostałe przychody operacyjne	359	1 275
1. Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych	-	61
2. Inne przychody operacyjne	359	1 214
VIII. Pozostałe koszty operacyjne	3 347	3 745
1. Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych	25	-
2. Koszt projektów częściowo finansowanych dotacjami	2 594	2 866
3. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych	-	-
4. Inne koszty operacyjne	728	879
IX. Zysk (strata) z działalności operacyjnej	15 415	22 257
X. Przychody finansowe	6 040	3 359
1. Odsetki, w tym:	340	505
- od jednostek powiązanych	201	132
2. Dywidendy i udziały w zyskach	-	-
- od jednostek powiązanych	-	-
3. Zysk ze zbycia inwestycji	-	-
4. Inne	5 700	2 854
XI. Koszty finansowe	2 998	1 117
1. Odsetki	628	434
- od jednostek powiązanych	40	33
2. Aktualizacja wartości inwestycji	-	-
3. Strata ze zbycia inwestycji	315	647
4. Inne	2 055	36
XII. Zysk (strata) z działalności gospodarczej	18 457	24 499
XV. Zysk (strata) brutto	18 457	24 499
XVI. Podatek dochodowy	996	393
XIX. Zysk (strata) netto	17 461	24 106
Zysk (strata) netto (zanualizowany)	51 038	58 100
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie 01.04.2015 – 31.03.2016 (w szt.)	8 132 437	8 125 590
Zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w zł)	6,28	7,15
Średnia ważona rozwodniona liczba akcji zwykłych w okresie 01.04.2015 – 31.03.2016 (w szt.)	8 132 437	8 133 349
Rozwodniony zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w zł)	6,28	7,14
		- 48 -

III. Zestawienie zmian w kapitale własnym (w tys. PLN)	3 miesiące 2016	12 miesięcy 2015	3 miesiące 2015
I. Kapitał własny na początek okresu (BO)	731 905	677 089	677 089
a) zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości	-	-	-
I.a Kapitał własny na początek okresu (BO), po
uzgodnieniu do danych porównywalnych	731 905	677 089	677 089
1. Kapitał zakładowy na początek okresu	8 133	8 125	8 125
1.1 Zmiany kapitału zakładowego	-	8	-
a) zwiększenia (z tytułu)	-	8	-
- emisja akcji	-	8	-
1.2 Kapitał zakładowy na koniec okresu	8 133	8 133	8 125
2. Należne wpłaty na kapitał zakładowy na początek
okresu	-	-	-
2.1 Należne wpłaty na kapitał zakładowy na koniec	-	-	-
okresu
3. Kapitał zapasowy na początek okresu	562 292	521 244	521 244
3.1 Zmiany kapitału zapasowego	-	41 048	-
a) zwiększenia (z tytułu)	-	41 048	-
- podział zysku z lat poprzednich	-	41 048	-
b) zmniejszenia	-	-	-
3.2 Kapitał zapasowy na koniec okresu	562 292	562 292	521 244
4. Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu	103 052	105 926	105 926
4.1 Zmiany kapitału z aktualizacji wyceny	-2 741	- 2 874	- 11 794
a) zwiększenia (z tytułu)	643	674	2 766
- rezerwa na podatek odroczony w związku z wyceną	643	674	2 766
certyfikatów
-wycena bilansowa certyfikatów inwestycyjnych	-	-	-
i jednostek uczestnictwa
b) zmniejszenia (z tytułu)	3 384	3 548	14 560
- wycena bilansowa certyfikatów inwestycyjnych i jednostek uczestnictwa	3 384	3 548	14 560
-rezerwa na podatek odroczony w związku z wyceną
certyfikatów	-	-	-
4.2 Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu	100 311	103 052	94 132
5. Kapitał z fuzji na początek okresu	-	-	-
		-
5.1. Kapitał z fuzji na koniec okresu	-		-
6. Pozostałe kapitały rezerwowe na początek okresu	745	745	745
6.1 Pozostałe kapitały rezerwowe na koniec okresu	745	745	745
7. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu	57 683	41 049	41 049
a) zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości	-	-	-
7.1 Zysk z lat ubiegłych na początek okresu, po
uzgodnieniu do danych porównywalnych	57 683	41 049	41 049
a) zmniejszenia (z tytułu)	-	41 049	-
- przeniesienie zysku z lat poprzednich na kapitał
zapasowy	-	41 049	-
- wypłata dywidendy	-	-	-
7.2 Zysk z lat ubiegłych na koniec okresu	57 683	-	41 049
8. Wynik za I kwartał 2016 r. (na początek okresu)	19 239	-	-
8.1 Wynik za okres	17 461	57 683	24 106
8.2. Wynik netto	17 461	57 683	24 106
II. Kapitał własny na koniec okresu (BZ)	746 625	731 905	689 401
III. Kapitał własny, po uwzględnieniu proponowanego
podziału zysku (pokrycia straty)	746 625	731 905	689 401

50 -

IV. Rachunek przepływów pieniężnych Za okres od 01.01– 31.03.2016
oraz 01.01-31.03.2015 (w tys. PLN)	3 miesiące 2016 3 miesiące 2015
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Zysk (strata) netto	17 461	24 106
II. Korekty razem	-16 134	-28 323
1. Amortyzacja	8 810	7 298
2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych	75	467
3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)	800	497
4. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej	25	-45
5. Zmiana stanu rezerw	-14 888	-24 296
6. Zmiana stanu zapasów	-5 523	393
7. Zmiana stanu należności	44 460	12 616
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów	-39 428	-15 901
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych	-10 465	- 9 352
10. Inne korekty	-	-
III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I+/-II) - metoda pośrednia	1 327	-4 217
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy	1 252	88
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych	262	57
2. Z aktywów finansowych, w tym:	990	31
a) w jednostkach powiązanych	990	31
- spłacone pożyczki	961	-
- spłacone odsetki od pożyczek	-	31
- otrzymane pożyczki	29	-
- otrzymane odsetki	-	-
b) w pozostałych jednostkach	-	-
- inne wpływy z aktywów finansowych	-	-
3.Inne wpływy inwestycyjne	-	-
II. Wydatki	-16 171	- 22 115
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych	-8 829	-13 793
aktywów trwałych
2. Wydatki na inwestycje w nieruchomości	-5	-
3. Na aktywa finansowe, w tym:	-7 337	-8 322
a) w jednostkach powiązanych	-7 021	-7 674
- nabycie aktywów finansowych	-4 114	-211
- udzielone pożyczki	-2 228	-7 463
- spłata pożyczek do jednostek powiązanych	-422	-
- spłata odsetek od pożyczek od jednostek powiązanych	-257	-
b) w pozostałych jednostkach	-316	-648
4. Inne wydatki inwestycyjne	-	-
III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I-II)	-14 919	-22 027
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
I. Wpływy	6 288	6 237
1. Kredyty i pożyczki	6 265	6 161
2. Wpływy netto z wydania udziałów	-	-
3. Pożyczki spłacone	20	64
4. Otrzymane odsetki od spłaconych pożyczek	3	12
5. Inne wpływy finansowe	-	-
II. Wydatki	-10 381	-4 477
1. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli	-	-
2. Inne, niż wypłata na rzecz właścicieli, wydatki z tyt. podziału zysku	-	-
3. Spłaty kredytów i pożyczek	-9 806	-3 937
4. Odsetki	-575	-540

5. Pożyczki udzielone	-	-
6. Inne wydatki finansowe	-	-
III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I-II)	-4 093	1 760
D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III+/-B.III+/-C.III)	-17 685	-24 484
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym:	-17 776	-24 937
- zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych	-91	-453
F. Środki pieniężne na początek okresu	70 383	86 896
H. Środki pieniężne na koniec okresu (F+/- E), w tym:	52 607	61 959
- o ograniczonej możliwości dysponowania	4 004	1 915

V. Dodatkowe informacje i objaśnienia

1. Stosowane zasady rachunkowości

Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity - Dz.U. 2013, poz. 330 z późn. zm.) oraz zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2009 r. nr 33, poz. 259, z późn. zm.).

Kompletny opis stosowanych zasad rachunkowości został przedstawiony w ostatnim rocznym sprawozdaniu finansowym Spółki, tj. sprawozdaniu za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Gdyby sprawozdanie jednostkowe za 3 miesiące 2016 roku było sporządzane wg MSSF wynik finansowy wynosiłby 16 858 tys. zł.

Zysk zgodnie z ustawą o rachunkowości	17 461
Amortyzacja prawa wieczystego użytkowania	(23)
Aktywa z tytułu działalności w SSE	(580)
Zysk według MSSF	16 858

2. Informacje o istotnych zmianach wielkości szacunkowych, w tym o korektach z tytułu rezerw, rezerwie i aktywach z tytułu odroczonego podatku dochodowego, o których mowa w ustawie o rachunkowości, dokonanych odpisach aktualizujących wartość składników aktywów

Na dzień 31 marca 2016 roku spółka Comarch S.A. nie utworzyła odpisów aktualizujących wartość towarów i materiałów. Spółka nie rozwiązała odpisów utworzonych w latach wcześniejszych.

Na posiadanych przez Spółkę zapasach nie ustanowiono żadnych zabezpieczeń.

Na dzień 31 marca 2016 roku, w związku z zapłatą należności, Comarch S.A. dokonała rozwiązania utworzonych uprzednio odpisów aktualizujących w kwocie 882 tys. zł oraz utworzyła odpisy aktualizujące na należności wątpliwe w wysokości 1 020 tys. zł.

W okresie pierwszego kwartału 2016 roku Comarch S.A. utworzyła rezerwy na kary umowne i inne roszczenia w kwocie 8 tys. zł. Spółka rozwiązała rezerwę na kwotę 38 tys. zł utworzone w latach wcześniejszych.

Z uwagi na fakt, iż Spółka prowadzi zarówno działalność opodatkowaną na zasadach ogólnych jak i zwolnioną, przejściowe różnice w dochodzie podatkowym mogą realizować się w ramach obu tych działalności. Jednocześnie ostateczne ustalenie, w ramach której z działalności (opodatkowanej czy zwolnionej) różnice przejściowe zostaną zrealizowane, jest dokonywane na bazie rocznego rozliczenia podatku dochodowego po zakończeniu roku obrotowego. W pierwszym kwartale 2016 roku utworzono aktywo z tytułu różnic przejściowych w podatku dochodowym w kwocie 541 tys. zł i rozwiązano część aktywa utworzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. w kwocie 848 tys. zł a także utworzono rezerwę na podatek odroczony z tytułu różnic przejściowych w kwocie 680 tys. zł i rozwiązano w kwocie 11 tys. zł. Łączny wpływ powyższych operacji na wynik pierwszego kwartału 2016 roku wyniósł minus 976 tys. zł.

Dokonano też zmniejszenia rezerwy z tytułu podatku odroczonego związanego z wyceną posiadanych certyfikatów inwestycyjnych w CCF FIZ w kwocie 643 tys. zł. Rezerwa ta, tak jak i wycena certyfikatów, rozliczana jest z kapitałem z aktualizacji wyceny.

3. Wybrane noty do skróconego sprawozdania finansowego

3.1. DŁUGOTERMINOWE AKTYWA FINANSOWE	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.	31 marca 2015 r.
a) w jednostkach zależnych	382 370	382 688	337 968
- udziały lub akcje	232 310	230 402	199 655
- udzielone pożyczki	24 054	23 052	20 445
- inne papiery wartościowe	124 900	128 284	117 273
- inne długoterminowe aktywa finansowe, w tym:	1 106	950	595
- odsetki od udzielonych pożyczek	1 106	950	595
b) w jednostkach stowarzyszonych	150	150	150
c) w pozostałych jednostkach	1 083	79	336
Długoterminowe aktywa finansowe, razem	383 603	382 917	338 454

3.2. ZMIANA STANU DŁUGOTERMINOWYCH AKTYWÓW FINANSOWYCH (WG GRUP	3 miesiące	3 miesiące
RODZAJOWYCH)	2016	2015
a) stan na początek okresu	382 917	345 891
- udziały lub akcje	230 552	199 594
- udzielone pożyczki	23 052	13 956
- inne papiery wartościowe	128 284	131 833
- inne długoterminowe aktywa, w tym odsetki od udzielonych pożyczek)	950	508
- pozostałe	79	-
b) zwiększenia (z tytułu)	4 385	7 138
- nabycie akcji w jednostkach zależnych	1 908	211
- udzielone pożyczki jednostkom zależnym	1 266	6 383
- udzielenie pożyczek jednostkom pozostałym	-	-
- odsetki należne od pożyczek długoterminowych	207	151
- wycena bilansowa pożyczek długoterminowych	-	57
- wycena forwardów	1 004	336
c) zmniejszenia (z tytułu)	3 699	14 575
- spłata pożyczek jednostek pozostałych	20	-
- przeniesienie pożyczek od jednostek powiązanych z długoterminowych do krótkoterminowych	80	-
- spłata odsetek od pożyczek jednostek zależnych	31	31
- wycena jednostek uczestnictwa w CCF FIZ	3 384	14 560
- wycena bilansowa i skorygowana odsetek od pożyczek - wycena bilansowa pożyczek oraz różnice kursowe	8	1
zrealizowane od spłaconych pożyczek oraz wyceny bilansowej	160	-
- objęcie pożyczek odpisem aktualizacyjnym	4	-49
- objęcie odsetek od pożyczek odpisem aktualizacyjnym	12	32
d) stan na koniec okresu	383 603	338 454

3.3. KRÓTKOTERMINOWE AKTYWA FINANSOWE	31 marca 2016 r.	31 grudnia 2015 r.	31 marca 2015 r.
a) w jednostkach zależnych	190	110	1 030
- udzielone pożyczki	190	110	1 030
- inne aktywa finansowe	-	0	-
b) w pozostałych jednostkach	5 022	632	2 356
- udzielone pożyczki	-	0	363
- udziały lub akcje	1	1	1
- inne krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:	5 021	631	1 992
- kontrakty forward	5 021	631	1 992
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne	52 608	70 385	61 968
- środki pieniężne w kasie i na rachunkach	52 607	70 383	61 959
- inne aktywa pieniężne	1	2	9
Krótkoterminowe aktywa finansowe, razem	57 820	71 127	65 354

4. Zwięzły opis istotnych dokonań lub niepowodzeń emitenta w okresie, którego dotyczy raport, wraz z wykazem najważniejszych zdarzeń ich dotyczących

W okresie pierwszego kwartału 2016 Comarch S.A. osiągnęła dobre wyniki finansowe. Przychody ze sprzedaży osiągnęły wartość 161,2 mln zł, czyli o 20,8 mln zł, tj. 11,4% mniej w stosunku do ubiegłego roku. Przychody netto ze sprzedaży produktów stanowiły 93,1% całości sprzedaży Spółki i były wyższe o 5,4 mln zł, tj. 3,7% w porównaniu do Q1 2015. Spółka wypracowała w okresie pierwszego kwartału 2016 roku 15,4 mln zł zysku operacyjnego i 17,5 mln zł zysku netto, co znalazło odzwierciedlenie w wysokiej rentowności, odpowiednio 9,6% i 10,8%.

5. Opis czynników i zdarzeń, w szczególności o nietypowym charakterze, mających znaczący wpływ na osiągnięte wyniki finansowe

Nie wystąpiły, poza opisanymi w punkcie 2 niniejszego sprawozdania finansowego.

6. Objaśnienia dotyczące sezonowości lub cykliczności działalności emitenta w prezentowanym okresie

Rozkład przychodów ze sprzedaży osiąganych przez Comarch S.A. na przestrzeni roku 2015 przedstawiał się następująco: 24% rocznej sprzedaży zostało zrealizowane w pierwszym kwartale, 22% w drugim kwartale, 20% w trzecim kwartale oraz 34% w czwartym kwartale. Na przestrzeni roku 2016 Spółka spodziewa się rozkładu przychodów ze sprzedaży zbliżonego do tego z 2015 roku.

7. Informacje o odpisach aktualizujących wartość zapasów do wartości netto możliwej do uzyskania i odwrócenia odpisów z tego tytułu

Na dzień 31 marca 2016 roku Comarch S.A. nie utworzyła odpisów aktualizujących wartość towarów i materiałów. Spółka nie rozwiązała odpisów utworzonych w latach wcześniejszych.

8. Informacje o odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i prawnych lub innych aktywów oraz odwróceniu takich odpisów

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości	Aktywów finansowych	Rzeczowych aktywów trwałych	WNiP	Inne aktywa	Ogółem
Stan na 1 stycznia 2015	37 933	2 914	-	-	40 847
Zmiana:	-	-	-	-	-
-utworzenie odpisów	-	-	-	-	-
-rozwiązanie odpisów	-	-	-	-	-
Stan na 31 marca 2015	37 933	2 914	-	-	40 847

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości	Aktywów finansowych	Rzeczowych aktywów trwałych	WNiP	Inne aktywa	Ogółem
Stan na 1 stycznia 2015	37 933	2 914	-	-	40 847
Zmiana:	19 706	(39)	-	-	19 667
-utworzenie odpisów	19 706	-	-	-	19 706
-rozwiązanie odpisów	-	(39)	-	-	(39)
Stan na 31 grudnia 2015	57 639	2 875	-	-	60 514

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości	Aktywów finansowych	Rzeczowych aktywów trwałych	WNiP	Inne aktywa	Ogółem
Stan na 1 stycznia 2016	57 639	2 875	-	-	60 514
Zmiana:	-	-			-
-utworzenie odpisów	-	-			-
-rozwiązanie odpisów	-	-			-
Stan na 31 marca 2016	57 639	2 875			60 514

9. Informacje o utworzeniu, zwiększeniu, wykorzystaniu i rozwiązaniu rezerw

	Rezerwy na	Rezerwy na	Rezerwy	Rezerwy na
Krótkoterminowe	koszty	kary umowne i	na	wynagrodzen	Ogółem
	kontraktów	inne roszczenia	urlopy	ia
Stan na 1 stycznia 2015	18 610	8 694	14 593	61 711	103 608
Zmiana:	(2 477)	(90)	2 738	(24 483)	(24 312)
-utworzenie rezerw	1 033	-	3 494	10 098	14 625
-wykorzystanie rezerw	(3 510)	(90)	(756)	(34 581)	(38 937)
Stan na 31 marca 2015	16 133	8 604	17 331	37 228	79 296

Krótkoterminowe	Rezerwy na koszty kontraktów	Rezerwy na kary umowne i inne roszczenia	Rezerwy na urlopy	Rezerwy na wynagrodzeni a	Ogółem
Stan na 1 stycznia 2015	18 610	8 694	14 593	61 711	103 608
Zmiana:	(936)	570	1 609	10 406	11 649
-utworzenie rezerw	13 928	3 203	10 010	85 485	112 626
-wykorzystanie rezerw	(14 864)	(2 633)	(8 401)		(75 079) (100 977 )
Stan na 31 grudnia 2015	17 674	9 264	16 202	72 117	115 257

Krótkoterminowe	Rezerwy na koszty kontraktów	Rezerwy na kary umowne i inne roszczenia	Rezerwy na urlopy	Rezerwy na wynagrodzen ia	Ogółem
Stan na 1 stycznia 2016	17 674	9 264	16 202	72 117	115 257
Zmiana:	(1 042)	(30)	5 071	(19 556)	(15 557)
-utworzenie rezerw	1 434	8	5 828	7 328	14 598
-wykorzystanie rezerw	(2 476)	(38)	(757)	(26 884)	(30 155)
Stan na 31 marca 2016	16 632	9 234	21 273	52 561	99 700

Wszystkie rezerwy zostały obliczone w oparciu o wiarygodny szacunek dokonany na dzień bilansowy.

10. Informacje o rezerwach i aktywach z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 1 stycznia 2015	6 733
Utworzenie w okresie I-III 2015	518
Rozwiązanie w okresie I-III 2015	(23)
Stan na 31 marca 2015	7 228

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 1 stycznia 2015 r.	6 733
Utworzenie w okresie I-XII 2015	1 094
Rozwiązanie w okresie I-XII 2015	(479)
Stan na 31 grudnia 2015 r.	7 348

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Stan na 1 stycznia 2016	7 348
Utworzenie w okresie I-III 2016	541
Rozwiązanie w okresie I-III 2016	(848)
Stan na 31 marca 2016	7 041

Rezerwa na odroczony podatek dochodowy
Stan na 1 stycznia 2015	26 071
Utworzenie w okresie I-III 2015	27
Rozwiązanie w okresie I-III 2015	(2 777)
Stan na 31 marca 2015	23 321
Rezerwa na odroczony podatek dochodowy
Stan na 1 stycznia 2015 r.	26 071
Utworzenie w okresie I-XII 2015	73
Rozwiązanie w okresie I-XII 2015	(732)
Stan na 31 grudnia 2015 r.	25 412

Rezerwa na odroczony podatek dochodowy
Stan na 1 stycznia 2016	25 412
Utworzenie w okresie I-III 2016	680
Rozwiązanie w okresie I-III 2016	(654)
Stan na 31 marca 2016	25 438

11. Informacje o istotnych transakcjach nabycia i sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych

W okresie sprawozdawczym Comarch S.A. dokonała zakupu gruntu o wartości 3 831 tys. zł, sprzętu komputerowego w wysokości 2 800 tys. zł oraz zakupu WNiP w wysokości 327 tys. zł. Poniesiono też nakłady na budowę budynku biurowego w wysokości 53 tys. zł oraz parkingu 340 tys zł.

Na dzień 31 marca 2016 r. przychody z tytułu sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych wyniosły 126 tys. zł.

12. Informacje o istotnym zobowiązaniu z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych

Na dzień 31 marca 2016 r. Comarch S.A. posiada zobowiązania inwestycyjne w kwocie 978 tys. zł związane z budową Platformy Bezpieczeństwa Comarch (SOC) a także zobowiązania za zakup sprzętu komputerowego w kwocie 1 824 tys. zł oraz zobowiązania za zakup WNiP w kwocie 166 tys. zł.

Comarch S.A. posiada też zobowiązanie z tytułu objęcia akcji w podwyższonym kapitale w spółce zależnej Comarch Pointshub Inc. w wysokości 6 766 tys. zł. Uregulowanie tego zobowiązania przewidziane jest do dnia 31 sierpnia 2016 r.

13. Informacje o istotnych rozliczeniach z tytułu spraw sądowych

Nie wystąpiły.

14. Wskazanie korekt błędów poprzednich okresów

Nie wystąpiły.

15. Informacje na temat zmian sytuacji gospodarczej i warunków prowadzenia działalności, które mają istotny wpływ na wartość godziwą aktywów finansowych i zobowiązań finansowych jednostki, niezależnie od tego, czy te aktywa i zobowiązania są ujęte w wartości godziwej czy w skorygowanej cenie nabycia (koszcie zamortyzowanym)

Nie wystąpiły.

16. Informacje o niespłaceniu kredytu lub pożyczki lub naruszeniu istotnych postanowień umowy kredytu lub pożyczki, w odniesieniu do których nie podjęto żadnych działań naprawczych do końca okresu sprawozdawczego

Nie wystąpiły.

17. Informacje o zawarciu przez emitenta lub jednostkę od niego zależną jednej lub wielu transakcji z podmiotami powiązanymi, jeżeli pojedynczo lub łącznie są one istotne i zostały zawarte na innych warunkach niż rynkowe

Nie wystąpiły.

18. W przypadku instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej – informacje o zmianie sposobu (metody) jej ustalenia

Nie wystąpiły.

19. Informacje dotyczące zmiany w klasyfikacji aktywów finansowych w wyniku zmiany celu lub wykorzystania tych aktywów

Nie wystąpiły.

20. Informacja dotycząca emisji, wykupu i spłaty nieudziałowych i kapitałowych papierów wartościowych

Nie wystąpiły.

21. Informacja dotycząca wypłaconej (lub zadeklarowanej) dywidendy, łącznie i w przeliczeniu na jedną akcję, z podziałem na akcje zwykłe i uprzywilejowane

Nie wystąpiły.

22. Wskazanie zdarzeń, które wystąpiły po dniu, na który sporządzono kwartalne skrócone sprawozdanie finansowe, nieujętych w tym sprawozdaniu, a mogących w znaczący sposób wpłynąć na przyszłe wyniki finansowe emitenta

Nie wystąpiły.

23. Informacja dotycząca zmian zobowiązań warunkowych lub aktywów warunkowych, które nastąpiły od czasu zakończenia ostatniego roku obrotowego

Comarch S.A. jest stroną pozywaną w postępowaniach sądowych, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 60 963 tys. zł, z czego kwota 7 603 tys. zł jest objęta rezerwami ujętymi w bilansie na 31 marca 2016 r. (w pierwszym kwartale 2016 nie utworzono rezerw na roszczenia objęte postępowaniami sądowymi). Comarch S.A. pozostaje w sprawach spornych, nie objętych postępowaniami sądowymi, w których potencjalna, łączna kwota roszczeń stron trzecich wynosi 13 400 tys. zł. Roszczenia stron trzecich w związku ze sprawami spornymi nie zostały objęte rezerwami.

24. Inne informacje mogące w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego emitenta

Nie dotyczy.

AI assistant

Comarch S.A. — Interim / Quarterly Report 2016

5569_rns_2016-05-16_43f7897b-9238-400b-b193-74fa51f71c99.pdf

I. Skonsolidowany bilans

II. Skonsolidowany rachunek zysków i strat

III. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

V. Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych

VI. Informacja dodatkowa

1. Informacje o strukturze i działalności Grupy

1.1 Struktura organizacyjna Grupy Comarch

1.2 Struktura działania Grupy Comarch

1.3 Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej w I kwartale 2016 roku

1.4 Zmiany właścicielskie i zmiany w strukturze organizacyjnej po dacie bilansu

2. Opis stosowanych zasad rachunkowości

Standardy i interpretacje do stosowania po raz pierwszy w roku 2016

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 3 MIESIĄCE 2016 ROKU

3. Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

3.1.Sprawozdawczość wg segmentów za 3 miesiące 2016 roku

Przychody, koszty i wynik finansowy

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 3 MIESIĄCE 2016 ROKU

Udział segmentów branżowych w aktywach i zobowiązaniach oraz wydatkach inwestycyjnych

31 marca 2015 / 3 miesiące 2015

31 marca 2016 / 3 miesiące 2016

Przychody ze sprzedaży podstawowej- wg lokalizacji działalności

Suma aktywów - wg lokalizacji działalności

Wydatki inwestycyjne - wg lokalizacji działalności

3.2. Rzeczowe aktywa trwałe

3.3. Nieruchomości inwestycyjne

3.4. Wartość firmy

3.5. Pozostałe wartości niematerialne

3.6. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych

3.7. Zapasy

3.8. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

3.9. Pochodne instrumenty finansowe

a) Aktywa

3.10. Należności handlowe oraz pozostałe należności

3.11. Kapitał zakładowy

3.11.1. Akcjonariusze posiadający bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A. według stanu na dzień przekazania raportu kwartalnego

3.11.2. Zmiany w stanie kapitału zakładowego w I kwartale 2016

3.11.3. Zmiany w stanie kapitału zakładowego po dacie bilansu

3.12. Program opcji menedżerskich dla Członków Zarządu oraz Kluczowych Pracowników Spółki

3.13. Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania

3.14. Kontrakty długoterminowe

Obciążenie kredytów i pożyczek Grupy ryzykiem stopy procentowej

Struktura zapadalności kredytów, pożyczek i zobowiązań finansowych długoterminowych

Struktura walutowa wartości bilansowej kredytów, pożyczek i zobowiązań finansowych

Efektywne stopy procentowe na dzień bilansowy:

3.15.1. Nieodnawialne kredyty bankowe

3.15.2. Pożyczki

3.15.3. Linie kredytowe w rachunku bieżącym (o zmiennym oprocentowaniu)

3.16. Pozostałe zobowiązania finansowe

3.17. Zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego

3.18. Zobowiązania warunkowe

3.19. Odroczony podatek dochodowy

3.20. Rezerwy na pozostałe zobowiązania i obciążenia

3.21. Transakcje z podmiotami powiązanymi

3.21.1. Przychody ze sprzedaży towarów i usług

3.21.2. Zakupy towarów i usług

3.21.3. Salda rozrachunków na dzień bilansowy powstałe w wyniku sprzedaży/zakupu towarów/usług

3.21.4. Transakcje z podmiotami stowarzyszonymi i z podmiotami powiązanymi osobowo

3.22. Zysk na akcję

4. Noty dodatkowe

4.1.2. Zmiany w strukturze własności znacznych pakietów akcji emitenta w okresie od przekazania poprzedniego raportu okresowego, tj. od 29 kwietnia 2016 r.

4.1.3. Zmiany w stanie posiadania akcji Comarch S.A. przez osoby zarządzające i nadzorujące Comarch S.A. w okresie od 29 kwietnia 2016 r. do 16 maja 2016 r.

4.2. Czynniki i zdarzenia o nietypowym charakterze, mające znaczący wpływ na osiągnięte wyniki finansowe

4.2.1. Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego

4.2.2. Wycena różnic kursowych

4.2.3. Odpis z tytułu utraty wartości należności

4.2.4. Wpływ Thanks Again LLC na wyniki Grupy Comarch

4.2.5. Wycena wartości godziwej instrumentów finansowych

4.3. Inne wydarzenia I kwartału 2016 roku

4.3.1. Daty przekazywania raportów okresowych w 2016 roku

4.3.2. Spełnienie kryterium umowy znaczącej

4.4. Zdarzenia po dacie bilansu nieujęte w sprawozdaniu

4.4.1. Zawarte po dacie bilansu kontrakty forward

4.4.2. Ogłoszenie o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia spółki Comarch S.A.

4.5. Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany rok, w świetle wyników zaprezentowanych w raporcie kwartalnym w stosunku do wyników prognozowanych

4.6. Istotne postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowań arbitrażowych lub organem administracji publicznej

4.7. Informacje o istotnych transakcjach z podmiotami powiązanymi zawartych na warunkach innych niż rynkowe

Comarch S.A. Interim / Quarterly Report 2016