Comarch S.A. — Environmental & Social Information 2023

Apr 28, 2023

2594001MNJ3BH1UVVG70 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 Sprawozdanie na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 Kraków, 28 kwietnia 2023 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 2 Spis treści 1. Oświadczenie Zarządu Comarch S.A. skierowane do interesariuszy firmy dotyczące raportowania kwestii niefinansowych .......4 2. Informacje o Grupie Comarch ...............................................................................................................................................................5 Struktura, akcjonariusze oraz działalność przedsiębiorstwa......................................................................................................5 Badania i rozwój oraz działalność w Specjalnej Strefie Ekonomicznej ................................................................................... 10 Kultura organizacyjna i model biznesowy ................................................................................................................................ 11 Strategia ESG – założenia i cele................................................................................................................................................ 12 Niefinansowe kluczowe wskaźniki efektywności ..................................................................................................................... 13 Członkostwo w organizacjach międzynarodowych ................................................................................................................. 14 Nagrody i rankingi w roku 2022 ................................................................................................................................................. 16 3. Zaangażowanie interesariuszy .......................................................................................................................................................... 18 4. Systemy zarządzania, polityki oraz zasady przyjęte i stosowane przez Grupę Comarch oraz ich wpływ na poszczególne obszary działalności oraz zidentyfikowane ryzyka .................................................................................................................................. 20 Zintegrowany System Zarządzania ........................................................................................................................................... 20 Systemy Zarządzania wdrożone w spółkach Grupy Comarch ................................................................................................. 27 Kodeks Etyczny Grupy Comarch ............................................................................................................................................... 30 Prawa człowieka ........................................................................................................................................................................ 31 Polityka klimatyczna .................................................................................................................................................................. 33 „Deklaracja polskiego biznesu na rzecz zrównoważonego rozwoju” ...................................................................................... 33 Przeciwdziałanie korupcji .......................................................................................................................................................... 34 Ład korporacyjny ........................................................................................................................................................................ 36 5. Kontrahenci ........................................................................................................................................................................................ 37 Zarządzanie relacjami z kontrahentami .................................................................................................................................... 37 Dostawcy .................................................................................................................................................................................... 37 Odbiorcy ..................................................................................................................................................................................... 40 6. Zasoby ludzkie .................................................................................................................................................................................... 44 Zatrudnienie w Grupie Comarch w latach 2018-2022 .............................................................................................................. 44 Szkolenia .................................................................................................................................................................................... 54 Program stażowy ....................................................................................................................................................................... 55 Bezpieczeństwo i higiena pracy ................................................................................................................................................ 56 Działania Grupy Comarch w zakresie walki z pandemią Covid-19 .......................................................................................... 58 7. Działalność na rzecz społeczeństwa ................................................................................................................................................ 58 Działania na rzecz lokalnej społeczności ................................................................................................................................. 59 Popularyzacja nauki i edukacji .................................................................................................................................................. 60 Sport i zdrowy styl życia ............................................................................................................................................................ 62 Comarch dla Ukrainy .................................................................................................................................................................. 64 Pozostałe działania realizowane w 2022 roku przez MKS Cracovia SSA ............................................................................... 65 Darowizny i sponsoring ............................................................................................................................................................. 67 8. Ochrona Środowiska .......................................................................................................................................................................... 68 System Zarządzania Środowiskowego i System Zarządzania Energią ................................................................................... 68 Wykorzystanie surowców naturalnych...................................................................................................................................... 69 Ograniczenie zużycia energii ..................................................................................................................................................... 70 Zużycie wody oraz odprowadzone ścieki ................................................................................................................................. 73 Emisje gazów cieplarnianych .................................................................................................................................................... 74 Odpady........................................................................................................................................................................................ 80 Stopień zgodności z regulacjami .............................................................................................................................................. 82 Działalność na rzecz środowiska oraz inwestycje związane z ochroną środowiska ............................................................. 83 Taksonomia UE .......................................................................................................................................................................... 87 9. Ocena istotności aspektów oddziaływania na otoczenie ................................................................................................................ 99 10. Przegląd wskaźników SIN ................................................................................................................................................................ 100 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 3 realizujemy projekty w ponad 70 krajach na 6 kontynentach 1 859 mln PLN przychodów ze sprzedaży 108 mln PLN zysku netto przypadającego na akcjonariuszy jednostki dominującej 60 spółek w Grupie Comarch 7,9% rentowność operacyjna 6 800+ specjalistów Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 4 1. Oświadczenie Zarządu Comarch S.A. skierowane do interesariuszy firmy dotyczące raportowania kwestii niefinansowych Szanowni Interesariusze, Grupa Comarch, z racji wielkości przedsiębiorstwa oraz zasięgu swojego działania, wywiera znaczny wpływ na swoje otoczenie, szczególnie w zakresie ekonomicznym i społecznym. Zrównoważony rozwój jest jednym z kluczowych fundamentów strategii firmy od samego jej początku i w opinii Zarządu Comarch S.A. w znacznym stopniu przyczynił się do sukcesu rynkowego przedsiębiorstwa. Niezależnie od wymogów formalnych, Grupa Comarch od wielu lat stosuje dobre praktyki w zakresie raportowania niefinansowego i społecznej odpowiedzialności biznesu. Wynika to zarówno z wewnętrznej potrzeby komunikacji z interesariuszami, jak i wypełniania zaleceń ładu korporacyjnego dla spółek giełdowych oraz z zapisów ustawy o rachunkowości. Z uwagi na profil działalności przedsiębiorstwa, kluczowymi dla Grupy Comarch zagadnieniami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju są kwestie społeczne, związane z zatrudnieniem i prawami człowieka oraz zagadnienia związane z zarządzaniem różnorodnością, szczególnie w zakresie organów zarządzających i nadzorczych. W opinii Zarządu Comarch S.A. przestrzeganie odpowiednich standardów oraz raportowanie o nich jest niezbędne dla właściwego zarządzania zasobami ludzkimi przedsiębiorstwa, a tym samym jest elementem kluczowym dla zapewnienia możliwości jego długoterminowego rozwoju i utrzymania przewagi konkurencyjnej. Istotnymi kwestiami związanymi ze zrównoważonym rozwojem oraz raportowaniem niefinansowym są: ciągła poprawa jakości zarządzania, znacząca rola „miękkich” czynników motywacyjnych, promocja aktywności fizycznej i kulturalnej wśród pracowników, zwiększanie świadomości różnorodności wśród kadry zarządzającej i pracowników, a także stałe doskonalenie procedur zarządzania. Grupa Comarch stale prowadzi działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego, inwestuje we własne odnawialne źródła energii oraz promuje postawy proekologiczne wśród załogi. W minionym roku Grupa Comarch aktywnie włączyła się w pomoc dla uchodźców z Ukrainy i niezmiennie była mecenasem kultury, sztuki i sportu, wspierała inicjatywy lokalne, organizacje samorządowe i pozarządowe, jednostki służby zdrowia oraz akcje charytatywne. Rok 2022 obfitował w wiele wyzwań takich jak wojna w Ukrainie, napięta sytuacja międzynarodowa, szoki cenowe na rynkach energii, wysoka inflacja i rosnące koszty finansowania. Dla wielu przedsiębiorstw nie były to warunki sprzyjające do prowadzenia działalności gospodarczej i normalizacji sytuacji po dwóch wcześniejszych „epidemicznych” latach. Grupa Comarch dowiodła także i w tej sytuacji, że jest bardzo dobrze przygotowana do działania w warunkach kryzysowych, niezależnie od ich przyczyn. Grupa Comarch, dzięki bardzo dobrej sytuacji finansowej, znacznej dywersyfikacji produktowej, branżowej i geograficznej działalności, zdolności do sprawnej adaptacji do szybko zmieniającego się otoczenia oraz dzięki dużemu zaangażowaniu swoich pracowników jest w stanie realizować swoją misję rozpowszechniania na całym świecie tworzonej w Polsce innowacyjnej myśli technicznej, ku satysfakcji klientów, pracowników, akcjonariuszy i całego otoczenia społeczno-gospodarczego. Zarząd Comarch S.A. zwraca uwagę, że Sprawozdanie na temat informacji niefinansowych obejmuje informacje niefinansowe dotyczące Spółki Comarch S.A. oraz Grupy Comarch Sprawozdanie zostało przygotowane zgodnie z wymogami zawartymi w Ustawie z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości, wytycznymi Komisji Europejskiej dotyczącymi Dyrektywy 2014/95/UE w sprawie ujawniania informacji niefinansowych oraz w oparciu o krajowy Standard Informacji Niefinansowych (SIN) wydany przez Fundację Standardów Raportowania. Dokonano również ujawnienia danych dotyczących kluczowych wskaźników efektywności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje (Taksonomia UE). Niniejszy raport obejmuje dane za rok 2022 i dane porównawcze za rok 2021. Nie dokonano istotnych korekt danych porównawczych, prezentowanych w poprzednich raportach. Niniejszy raport nie podlega certyfikacji jak również zewnętrznej weryfikacji przez profesjonalnych audytorów. Zarząd Comarch S.A. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 5 2. Informacje o Grupie Comarch Struktura, akcjonariusze oraz działalność przedsiębiorstwa Struktura Grupy Comarch Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Comarch za 12 miesięcy 2022 roku obejmuje sprawozdania niżej wymienionych spółek. Niniejsze Sprawozdanie na temat informacji niefinansowych obejmuje wszystkie podmioty Grupy Comarch uwzględnione w Skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Strukturę Grupy Comarch przedstawiono poniżej. G.1.1., G.1.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 6 100% udział w głosach Comarch S.A., chyba że wskazano inaczej. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 7 Akcjonariusze oraz działalność przedsiębiorstwa Podstawowym przedmiotem działalności Grupy Comarch, której jednostką dominującą jest spółka akcyjna Comarch S.A. z siedzibą w Krakowie przy Al. Jana Pawła II 39 A („Spółka”), jest działalność związana z oprogramowaniem - PKD 62.01.Z. Oznaczenie sądu rejestrowego dla Comarch S.A.: Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Numer KRS: 0000057567. Spółka Comarch S.A. posiada dominujący udział w Grupie pod względem osiąganych przychodów, wartości aktywów oraz ilości i wielkości realizowanych kontraktów. Akcje Spółki Comarch S.A. są dopuszczone do obrotu giełdowego na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Czas trwania jednostki dominującej nie jest ograniczony. Poniższe wykresy przedstawiają akcjonariuszy posiadających bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Comarch S.A., wg stanu na dzień 28 kwietnia 2023 r. ) na podstawie struktur portfeli opublikowanych przez OFE/TFI na dzień 31.12.2022 Grupa Comarch jest producentem innowacyjnych systemów informatycznych dla kluczowych sektorów gospodarki zarówno w Polsce jak i za granicą. Główną strategią Comarch jest dostarczanie klientom kompletnych rozwiązań informatycznych opartych na produktach własnych, także w modelu usługowym. Dzięki zatrudnianym wysokiej klasy specjalistom oraz dzięki posiadanej profesjonalnej infrastrukturze Comarch jest w stanie dostarczać zarówno produkty Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 8 informatyczne, jak również usługi ich wdrożenia i utrzymania, a także usługi doradcze i integracyjne dla klientów na całym świecie. Dzięki temu odbiorcy produktów i usług oferowanych przez Comarch mogą w pełni korzystać z możliwości oferowanych przez nowoczesne systemy informatyczne oraz optymalizować swoje procesy biznesowe. Szeroki zakres oferty Comarch obejmuje systemy klasy ERP, finansowo-księgowe, systemy CRM, oprogramowanie lojalnościowe, systemy wsparcia sprzedaży i elektronicznej wymiany dokumentów, systemy bankowości elektronicznej, systemy zarządzania sieciami teleinformatycznymi, systemy billingowe, oprogramowanie Business Intelligence, usługi zarządzania bezpieczeństwem i ochroną danych oraz wiele innych rozwiązań. Comarch jest dostawcą rozwiązań m.in. dla podmiotów z administracji publicznej, bankowości, biur rachunkowych, przedsiębiorstw z branży FMCG, linii lotniczych, motoryzacji, sektora medycznego, firm produkcyjnych, przedsiębiorstw użyteczności publicznej, rynków kapitałowych, firm telekomunikacyjnych i ubezpieczeniowych, wyższych uczelni, firm handlowych i usługowych, transportowych, dla dostawców paliw a także podmiotów prowadzących działalność maklerską, e-commerce czy faktoringową. Grupa Comarch koncentruje się na rozwoju rozwiązań informatycznych w modelu usługowym - Comarch jest jednym z liderów rynkowych w tym zakresie. W minionym roku Grupa Comarch posiada kompleksową ofertę w zakresie chmury obliczeniowej Comarch Cloud, o najwyższych standardach bezpieczeństwa, zbudowaną na infrastrukturze Comarch Data Center. Dzięki Comarch Cloud klienci mogą korzystać z oprogramowania, przechowywania danych i prowadzić swoje firmy bez konieczności posiadania własnej infrastruktury IT, mając przy tym zapewnioną dużą wydajność, niezawodność, bezpieczeństwo i skalowalność. Szczegółowy opis dostarczanych produktów i usług został zawarty w punkcie 3 Sprawozdania z Działalności Comarch S.A. oraz Skonsolidowanego Sprawozdania z Działalności Grupy Comarch. Comarch przy planowaniu swojej strategii rozwoju uwzględnia aspekty społeczne i środowiskowe świadomie ograniczając wpływ swojej działalności na środowisko naturalne, minimalizując zużycie zasobów naturalnych oraz ogranicza wytwarzanie odpadów powstających w wyniku bieżącej działalności. Według stanu na dzień publikacji raportu, Comarch S.A. posiada 21 lokalizacji, w tym oddziałów w Polsce, Grupa Comarch składa się z 60 spółek zlokalizowanych na 5 kontynentach, w 35 krajach, w ponad 100 lokalizacjach na całym świecie. W minionym roku Grupa Comarch z sukcesem kontynuowała strategię wzrostu opartą na dywersyfikacji swojej działalności pomiędzy różne segmenty branżowe i rejony świata, rozwoju własnych produktów oraz sprzedaży ich na rynku globalnym. Od wielu lat jednym z głównych celów strategicznych Grupy Comarch jest rozwój sprzedaży coraz większej ilości produktów na rynkach zagranicznych, w szczególności w Europie Zachodniej, Azji, Oceanii oraz Ameryki Północnej. W minionym roku została zlikwidowana spółka Comarch Software Spain S.L.U. en liquidación oraz zawarta umowa połączenia spółki Comarch Software und Beratung AG ze spółką Comarch AG, w jej wyniku spółka Comarch SuB przejęła prawa i obowiązki spółki Comarch AG. Na rok 2023 planowane są dalsze inwestycje kapitałowe zarówno na rynku krajowym, jak i na rynkach zagranicznych. Szczegółowe informacje w zakresie zmian w strukturze organizacyjnej znajdują się w punkcie 1 Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego za rok 2022. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 9 Poniższa mapa przedstawia obszary aktywności gospodarczej Grupy Comarch na świecie. Comarch świadczy kompleksowe usługi w zakresie udostępniania i utrzymania złożonych rozwiązań informatycznych obejmujących sprzęt, oprogramowanie oraz usługi ich utrzymania. Comarch przechowuje dane w 16 Data Center na całym świecie, w tym w czterech Data Center będących własnością Grupy Comarch (Kraków, Warszawa, Drezno, Lille). W 2021 roku spółka Comarch Inc. rozpoczęła budowę nowoczesnej serwerowni, w której spółka będzie świadczyła swoje usługi dla klientów z USA i innych Państw Ameryki Płn. i Płd. Inwestycja zlokalizowana jest w Mesa w stanie Arizona w USA, na terenie Korytarza Technologicznego Elliot Road, w ramach którego funkcjonują największe przedsiębiorstwa wysokich technologii. Oddanie inwestycji do użytkowania jest planowane w pierwszej połowie 2023 roku. Pozostałe podstawowe informacje o Comarch S.A. oraz Grupie Comarch zostały opublikowane odpowiednio w punkcie 1 Sprawozdania z Działalności Comarch S.A. oraz Skonsolidowanego Sprawozdania z Działalności Grupy Comarch. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 10 Badania i rozwój oraz działalność w Specjalnej Strefie Ekonomicznej Prace badawczo-rozwojowe Jednym z głównych celów strategicznych Grupy Comarch jest opracowywanie nowych, konkurencyjnych produktów, pozwalających na zapewnienie dalszego rozwoju Comarch, a co za tym idzie zwiększenie jej wartości. Utrzymanie dynamiki sprzedaży wymaga nakładów na rozwój produktów oraz właściwą ich promocję i marketing. Dotyczy to zarówno modyfikacji już istniejących produktów i technologii, jak również opracowywania nowych produktów. Nakłady na prace badawczo-rozwojowe w 2022 roku osiągnęły wartość 398,9 mln PLN i tym samym osiągnęły 21,5% przychodów ze sprzedaży Grupy Comarch. Grupa Comarch przeznaczyła na nie zarówno środki własne, jak i fundusze europejskie. Środki te aktywnie pozyskują dwie spółki Grupy Comarch - Comarch S.A. oraz Comarch Healthcare S.A. Nakłady na prace badawczo-rozwojowe w Comarch S.A. w 2022 roku osiągnęły wartość 375,2 mln PLN, co stanowi 31% przychodów ze sprzedaży Spółki. Działalność w Specjalnej Strefie Ekonomicznej Comarch S.A. prowadzi działalność gospodarczą w Specjalnej Strefie Ekonomicznej „Krakowski Park Technologiczny” w Krakowie. Z tytułu poniesionych nakładów inwestycyjnych Comarch S.A. korzysta z pomocy publicznej w formie zwolnień w podatku dochodowym. Szczegółowy opis posiadanych ulg inwestycyjnych z tytułu prowadzenia działalności w Specjalnych Strefach Ekonomicznych został opublikowany w nocie 3.11. Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy Comarch za rok 2022. Poniższa tabela przedstawia sprzedaż klientom sektora publicznego w latach 2021 – 2022. w tys. PLN 2022 % 2021 % Przychody ze sprzedaży Comarch S.A. 1 210 626 100,0% 1 067 448 100,0% w tym od sektora publicznego 11 593 1,0% 14 836 1,4% Przychody ze sprzedaży Grupa Comarch 1 858 715 100,0% 1 627 149 100,0% w tym od sektora publicznego 159 979 8,6% 133 821 8,2% W 2022 roku nastąpił spadek przychodów Comarch S.A. ze sprzedaży do klientów z sektora publicznego o 21,9%, tj. 3 243 tys. PLN w porównaniu do roku 2021. W przypadku przychodów Grupy Comarch ze sprzedaży do klientów z sektora publicznego, nastąpił ich wzrost o 19,5%, tj. 26 158 tys. PLN. Sektor publiczny odpowiadał za 8,6% przychodów Grupy Comarch w omawianym okresie. S.1.1. S.1.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 11 Wysokość dotacji otrzymanych w poszczególnych latach Poniższa tabela przedstawia wysokość dotacji otrzymanych przez Comarch S.A. oraz Grupę Comarch w latach 2021 – 2022. w tys. PLN 2022 2021 Comarch S.A. Horyzont 2020 (Komisja Europejska) 8 - Fundusze Strukturalne POIR 404 329 Środki krajowe - - Pomoc de minimis - 144 Razem 412 473 Grupa Comarch Horyzont 2020 (Komisja Europejska) 8 - Fundusze Strukturalne POIR 404 329 Środki krajowe - - Pomoc de minimis 200 543 Małopolski Regionalny Program Operacyjny (Fundusze Strukturalne) 209 207 Tarcza antykryzysowa COVID-19 - 125 Razem 821 1 204 Kultura organizacyjna i model biznesowy Od 30 lat Comarch konsekwentnie buduje kulturę organizacyjną oraz system wartości obejmujące m.in.: ▪ ciągłe i systematyczne dbanie o jakość i konkurencyjność naszych produktów i usług, ▪ dostosowywanie produktów i usług do oczekiwań i wymagań naszych klientów, ▪ rozwijanie wzajemnie korzystnej współpracy z dostawcami w celu polepszenia jakości oferowanych produktów i usług, ▪ ochronę aktywów informacyjnych i wzmacnianie zaufania naszych klientów oraz innych stron zainteresowanych w zakresie bezpieczeństwa informacji, ▪ ciągłe podnoszenie kwalifikacji pracowników poprzez odpowiedni system edukacyjny oraz szkolenia ukierunkowane na zagadnienia związane z jakością, bezpieczeństwem informacji, ochroną środowiska, zarządzaniem energią oraz bezpieczeństwem pracy, ▪ kształtowanie świadomości jakościowej, środowiskowej, energetycznej, BHP oraz bezpieczeństwa informacji wśród pracowników, ▪ zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w celu zapobiegania wypadkom przy pracy, chorobom zawodowym oraz zdarzeniom potencjalnie wypadkowym, ▪ poprawę bezpieczeństwa i higieny pracy oraz doskonalenia systemu zarządzania w celu eliminowania zagrożeń i ograniczania ryzyk, ▪ angażowanie przedstawicieli pracowników do konsultowania i współudziału w działaniach wpływających na bezpieczeństwo i higienę pracy, ▪ podejmowanie aktywnych działań na rzecz ograniczania negatywnych wpływów na środowisko oraz poprawy wyniku energetycznego, ▪ przestrzeganie mających zastosowanie wymagań prawnych i innych, które dotyczą organizacji, Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 12 ▪ ciągłe doskonalenie skuteczności Zintegrowanego Systemu Zarządzania, w tym AQAP 2110 oraz AQAP 2210, ▪ zapewnianie odpowiednich zasobów i środków do wdrożenia ww. działań. Kultura organizacyjna Comarch opiera się na wartościach takich jak: otwartość, zaangażowanie, innowacyjność, jakość i odpowiedzialność społeczna. Firma stawia na ciągłe doskonalenie swoich pracowników, poprzez szkolenia, programy rozwoju i możliwości awansu. W Comarch panuje atmosfera współpracy, gdzie liczy się zdanie każdego pracownika, a decyzje podejmowane są w drodze konsensusu. Firma dba również o dobre relacje z klientami i partnerami biznesowymi, co przekłada się na długotrwałą i owocną współpracę. Strategia ESG – założenia i cele W 2022 roku została zatwierdzona przez Zarząd Comarch S.A. strategia wyznaczająca cele oraz główne kierunki działań z obszaru ESG i zrównoważonego rozwoju spółek wchodzących w skład Grupy Comarch. Strategia Zrównoważonego Rozwoju opiera się na trzech filarach (E – Środowisko, S – Społeczna odpowiedzialność, G – Ład korporacyjny), w ramach których zostały wyznaczone następujące, główne cele do realizacji w perspektywie najbliższych 5 lat: ▪ zmniejszenie emisji CO2 w przeliczeniu na pracownika o 20% do 2027 roku (w porównaniu do 2021) - (E), ▪ zwiększenie udziału energii pochodzącej z własnych źródeł odnawialnych do poziomu 20% całkowitego zużycia do 2027 roku - (E), ▪ prowadzenie ciągłych działań prowadzących do zwiększenia efektywności energetycznej - (E), ▪ ciągła poprawa warunków pracy i zwiększanie możliwości rozwoju pracowników - (S), Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 13 ▪ wspieranie różnorodności i równości, m. in. poprzez wsparcie rozwoju zawodowego kobiet zatrudnionych w organizacji: stały wzrost udziału zatrudnienia kobiet oraz osiągnięcie udział kobiet na stanowiskach menedżerskich adekwatnego do udziału kobiet w zatrudnieniu ogółem - (S), ▪ skuteczne prowadzenie polityki antymobbingowej definiującej zachowania mobbingowe oraz przewidującej tryb zgłaszania nieprawidłowości - (S), ▪ dbanie o ważne interesy społeczne poprzez dialog ze społecznościami lokalnymi, wspieranie sportu i promowanie zdrowego trybu życia, podejmowanie inicjatyw w obszarze kultury i edukacji, popularyzację nauki - (S), ▪ niesienie pomocy materialnej potrzebującym oraz wspieranie akcji charytatywnych - (S), ▪ wzmacnianie etycznej kultury organizacyjnej za pomocą kampanii informacyjnych oraz szkoleń z zakresu etyki oraz przestrzegania prawa wewnątrz firmy - (G), ▪ udoskonalanie funkcjonowania systemów, w tym: zarządzania zgodnością, zarządzania ryzykiem, kontroli wewnętrznej - (G), ▪ współpraca na rzecz zrównoważonego rozwoju z klientami i dostawcami, w tym poprzez zobowiązanie w zakresie przestrzegania zasad etyki, respektowania warunków pracy oraz spełnienia kryteriów społecznych i środowiskowych - (G), ▪ utrzymywanie dialogu z wszystkimi interesariuszami, w tym dostarczanie rzetelnych, terminowych i wiarygodnych informacji dotyczących danych niefinansowych, w tym uwzględnienie rekomendacji TCFD w zakresie raportowania kwestii klimatycznych - (G). Pełna treść dokumentu jest dostępna pod adresem: https://www.comarch.pl/relacje-inwestorskie/lad- korporacyjny/. Niefinansowe kluczowe wskaźniki efektywności Kluczowym zasobem Grupy Comarch są wykwalifikowani pracownicy, dlatego też wskaźniki dotyczące zatrudnienia są jednymi z podstawowych wskaźników efektywności firmy. W dniu 31 grudnia 2022 r. w Comarch S.A. było zatrudnionych 5 469 osób wobec 5 206 osób zatrudnionych na dzień 31 grudnia 2021 r., natomiast w całej Grupie Comarch liczba zatrudnionych wzrosła do 6 871 osób w porównaniu do 6 723 osób z 31 grudnia 2021 r. Poniższe tabele przedstawiają przeciętną liczbę osób zatrudnionych w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2018 – 2022. Przeciętna liczba osób zatrudnionych w Comarch S.A. 2022 2021 2020 2019 2018 umowy o pracę 4 585 4 327 4 117 4 057 3 753 pozostałe formy zatrudnienia 883 887 925 930 934 Razem 5 468 5 214 5 042 4 987 4 687 Na dzień 31 grudnia 2022 r. w Comarch S.A. 3 082 pracowników było zatrudnionych w Krakowie, natomiast 2 387 w innych miastach w Polsce. Przeciętna liczba osób zatrudnionych w Grupie Comarch 2022 2021 2020 2019 2018 umowy o pracę 5 547 5 427 5 119 5 087 4 727 pozostałe formy zatrudnienia 1 373 1 360 1 383 1 361 1 364 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 14 Razem 6 920 6 787 6 502 6 448 6 091 Na dzień 31 grudnia 2022 r. w Grupie Comarch 3 662 pracowników było zatrudnionych w Krakowie, 2 584 w innych miastach w Polsce oraz 625 poza granicami Polski. Szczegóły zatrudnienia zostały opisane w pkt 6.1. niniejszego sprawozdania. Działania Grupy Comarch nie są obojętne dla stanu środowiska naturalnego. Grupa dokłada wszelkich starań, aby zarówno minimalizować negatywny wpływ na środowisko jak i aktywnie działać na rzecz jego ochrony, minimalizując zużycie zasobów naturalnych oraz ograniczając wytwarzanie odpadów powstających w wyniku bieżącej działalności. Poniższe tabele przedstawiają zużycie energii elektrycznej, ciepła, gazu, wody oraz emisje CO 2 w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Zużycie energii elektrycznej, ciepła, gazu, wody oraz całkowita emisja CO 2 e w Comarch S.A. 2022 2021 Zużycie energii elektrycznej 16 474 942 kWh 17 435 591 kWh Zużycie ciepła 6 069 710 MJ 6 672 900 MJ Zużycie gazu 435 003 m 3 513 742 m 3 Zużycie wody 30 888 m 3 24 736 m 3 Całkowita emisja CO 2 e (Scope 1 i Scope 2) 14 677 Mg CO 2 e 15 124 Mg CO 2 e W roku 2022 do zakresu raportowania zużycia w spółce Comarch S.A. został dodany budynek w Łodzi przy ul. Jaracza 78 należący do Grupy Comarch, zarządzany oraz zgłoszony do KOBiZE przez Comarch S.A. Dane za rok 2021 zostały odpowiednio dostosowane. Zużycie energii elektrycznej, ciepła, gazu, wody oraz całkowita emisja CO 2 e w Grupie Comarch 2022 2021 Zużycie energii elektrycznej 23 594 298 kWh 24 273 157 kWh Zużycie ciepła 17 943 880 MJ 20 432 105 MJ Zużycie gazu ziemnego 435 003 m 3 513 742 m 3 Zużycie wody 81 673 m 3 53 181 m 3 Całkowita emisja CO 2 e (Scope 1 i Scope 2) 19 470 Mg CO 2 e 20 020 Mg CO 2 e Do zaraportowania emisji gazów cieplarnianych za 2022 rok oraz danych porównawczych zastosowano metodologię zgodną z GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard. Grupa Comarch stale dąży do minimalizacji negatywnego wpływu działalności na środowisko. W zakresie Scope 1 i Scope 2 obserwuje się spadek emisji ekwiwalentu dwutlenku węgla w porównaniu do 2021 roku – w przypadku Comarch S.A. o 2,95%, a w przypadku Grupy Kapitałowej o 2,75%, co jest zgodne z celem określonym w strategii ESG w zakresie emisji CO2. Szczegóły dotyczące zużycia energii elektrycznej, ciepła, gazu i innych nośników energii, wody oraz emisji zostały opisane w pkt 8 niniejszego sprawozdania. Członkostwo w organizacjach międzynarodowych Comarch jest członkiem organizacji w dziedzinie IT, takich jak np. ETIS oraz TM Forum, przez co posiada ciągły dostęp do najnowszych standardów pojawiających się w tych dziedzinach (np. standardów na temat TAP/RAP). Wykorzystanie nowoczesnych technologii w Comarch nie jest rozumiane tylko i wyłącznie jako techniczne Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 15 środki służące do realizacji projektów ale także wykorzystanie w maksymalnym stopniu dostępnych standardów. The TeleManagement Forum (TMF) jest organizacją non-profit, która została założona w 1988 w celu przyśpieszenia rozwoju systemów do zarządzania sieciami telekomunikacyjnymi. Natomiast ETIS to międzynarodowa organizacja, mająca na celu wymianę informacji na temat najważniejszych kwestii technologicznych pomiędzy dostawcami usług telekomunikacyjnych w Europie. Misją ETIS jest wsparcie członków w podnoszeniu ich efektywności biznesowej poprzez wymianę informacji na temat skutecznego wykorzystania technologii komputerowych W 2019 roku Comarch dołączył do MEF. MEF to stowarzyszenie branżowe skupiające ponad 200 firm z branży telekomunikacyjnej. Od 2020 roku Comarch jest członkiem O- RAN Alliance - konsorcjum zajmującego się promowaniem opartej na oprogramowaniu, rozszerzalnej sieci RAN oraz standaryzacji krytycznych elementów architektury O-RAN Alliance. Comarch należy również do międzynarodowych izb gospodarczych i handlowych m.in.: Polsko-Niemieckiej Izby Przemysłowo-Handlowej oraz Francusko-Polskiej Izby Gospodarczej czy też organizacji branżowych na całym świecie. W Hiszpanii Comarch jest członkiem AECOC – hiszpańskiego przedstawiciela globalnej organizacji GS1 oraz Asociación XBRL España - stowarzyszenia promującego wdrożenie, przyjęcie oraz rozwój języka XBRL w celu ujednolicenia standardów prezentacji sprawozdań finansowych. W Japonii Comarch przynależy do klubu biznesowego 21c Club w ramach EGG JAPAN. 21c Club wspiera przedsiębiorstwa w tworzeniu i rozwijaniu nowych firm typu B2B oraz jest platformą do wymiany wiedzy i doświadczenia. We Włoszech, gdzie Comarch prowadzi działalność biznesową od 2015 roku, firma jest członkiem Retail Institute Italy, którego misją jest promowanie kultury i rozwoju całego sektora, poprzez oferowanie podstawowych treści i działań strategicznych, które mają być aktualizowane i konkurencyjne w coraz bardziej złożonym scenariuszu rynkowym. Ponadto Comarch należy do stowarzyszenia firm działających w metropolii Mediolanie oraz w prowincjach Lodi, Monza i Brianza w Pawii – Assolombarda. Organizacja skupia przedsiębiorstwa różnej wielkości, krajowe i międzynarodowe, producentów towarów i usług we wszystkich sektorach produktowych. Rolą stowarzyszenia jest wsparcie firm członkowskich w kontaktach z lokalnymi firmami i instytucjami. Firma jest również członkiem Osservatorio Innovazione Digitale in Sanità. Misją instytucji jest tworzenie i rozpowszechnianie wiedzy na temat możliwości i wpływu, jakie technologie cyfrowe mają na przedsiębiorstwa, administrację publiczną i obywateli. Należy też do Polskiej Izby Biznesowej we Włoszech z siedzibą w Bolonii. Organizacja ma na celu rozwijanie konstruktywnych kontaktów między jej członkami i innymi podmiotami w dziedzinie gospodarki, nauki i przedsiębiorczości. W krajach Beneluksu Comarch przynależy do Belgijsko-Polsko-Luksemburskiej Izby Handlowej. Misją izby jest promocja belgijskich i luksemburskich inwestycji i eksportu do Polski, ale wspiera również polskie firmy we współpracy z belgijskimi i luksemburskimi. Członkiem zarządu w BEPOLUX jest Wojciech Pawluś, dyrektor zarządzający Comarch na kraje Beneluksu. We Francji Comarch jest członkiem stowarzyszenia HUB-RETAIL „Cross-Canal and Omni-Logistics”. Celem organizacji jest zjednoczenie oraz współpraca środowiska biznesowego w regionie Owernia-Rodan-Alpy i związanego z nim sektora logistycznego w celu wzmocnienia branży i tworzenia relacji oraz synergii między graczami, zwłaszcza między start-upami a dużymi kontami, które wykazują się dużą aktywnością biznesową i Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 16 tworzą miejsca pracy. Firma należy też do organizacji Adira, która skupia wszystkich regionalnych graczy w dziedzinie technologii informacyjnej. Comarch jest członkiem AD2N, regionalnego stowarzyszenia, które skupia ponad 40 firm, świadczących usługi cyfrowe (ESN) oraz producentów systemów informatycznych. Działa również w strukturach Syntec Numérique. To profesjonalna organizacja skupiająca firmy świadczące usługi cyfrowe (ESN), wydawców oprogramowania i firm konsultingowych w zakresie technologii (ICT). Należy też do Clubster NSL - Nutrition, Santé, Longevité czyli klastra skupiającego firmy z branży rolno-żywieniowej, zdrowia, opieki medycznej, biotechnologicznej i e-zdrowia. Clubster NSL stymuluje wymianę i współpracę między światem akademickim i przemysłowym oraz wspiera kandydujące projekty innowacyjne w poszukiwaniu regionalnych, krajowych i europejskich źródeł finansowania. Firma jest również członkiem klastra PIKOM, który skupia małe i duże laboratoria badawcze oraz instytucje szkoleniowe zajmujące się określoną gałęzią przemysłu. Klaster konkurencyjności ma na celu wspieranie innowacji. Promuje rozwój szczególnie innowacyjnych wspólnych projektów badawczo-rozwojowych (B + R). Natomiast w Australii Comarch należy do w Australian Loyalty Association. To organizacja założona w celu promowania edukacji i zapewnienia możliwości nawiązywania kontaktów osobom pracującym w branży lojalnościowej. Jest też członkiem Loyalty360, stowarzyszenia, które działa na rynku rozwiązań marketingowych z zakresu lojalności klientów, którego celem jest umożliwienie i zachęcanie do dialogu między liderami branży. Nagrody i rankingi w roku 2022 ▪ „Nagroda Partnerska” od ENOC (Emirates National Oil Company) - Comarch otrzymał nagrodę od wiodącej grupy energetycznej działającej w sektorze naftowo-gazowym, aby upamiętnić ponad siedem lat niezwykle udanej współpracy biznesowej. ▪ Raport „Computerworld TOP200” – Comarch S.A. zajęła pierwsze miejsce w kategoriach: o największy dostawca rozwiązań i usług IT dla sektora telekomunikacyjnego, o największy dostawca systemów RPA i automatyzacji procesów biznesowych. ▪ Raport „ITwiz Best 100” – Comarch S.A. zajęła pierwsze miejsce w kategoriach: o firma o najlepszych wynikach sprzedaży do sektora telekomunikacyjnego, o firma o najlepszych wynikach sprzedaży do sektora handlu. ▪ Nagroda Pipeline Innovation Awards w 2022 roku – Comarch S.A. zajęła pierwsze miejsce w obszarach: Innovation in Operational Support Systems i Innovation in IoT and Connected Devices oraz drugie miejsce w kategoriach Innovation in Assurance i Innovation in Business Support Systems. ▪ Polska Nagroda Innowacyjności – Comarch Healthcare S.A. została wyróżniona nagrodą, która jest wręczana najbardziej innowacyjnym i kreatywnym podmiotom w Polsce. Wśród laureatów są uczelnie, instytuty, firmy oraz instytucje wielu branż, których codzienna działalność badawczo-rozwojowa znacznie przyczynia się do rozwoju gospodarki na wielu rozmaitych płaszczyznach. ▪ Medale Prezydenta Miasta Lublin - Z okazji Jubileuszu 10-lecia Lubelskiej Wyżyny IT Comarch S.A. otrzymała wyróżnienie za szczególny wkład w rozwój branży i ekosystemu IT w Lublinie. Comarch znalazł się wśród wyróżnionych tą nagrodą przedsiębiorstw informatycznych. ▪ IT@BANK - w rankingu głównym, organizowanym przez Miesięcznik Finansowy Bank, Comarch S.A uplasowała się na drugim miejscu. Jest to awans z pozycji czwartej, na której spółka była rok temu. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 17 Świetny wynik w rankingu został osiągnięty m.in. dzięki wskaźnikowi wydatków na badania i rozwój do przychodów oraz liczbie aktywnych klientów sektora finansowego. Comarch w raportach firm analitycznych ▪ Comarch został uwzględniony w raporcie „Gartner® Market Guide for CSP Customer Management and Experience Solutions 2022”. Firma znalazła się w tym raporcie z powodu jej silnej pozycji na rynku CM&X, a w szczególności ze względu na oferowane przez nią innowacyjne i przyszłościowe produkty Enterprise BSS oraz IoT Connect. ▪ Comarch pojawił się wśród największych firm z branży telekomunikacyjnej w raporcie "Market Outlook: End-to-end Service Orchestration" przygotowanym przez Appledore Research. Dokument jest obowiązkową pozycją dla dostawców usług łączności (CSPs – Communication Service Providers) oraz dostawców zainteresowanych orkiestracją międzydomenową, którzy chcą nadążyć za tym rozwijającym się rynkiem. Zawiera analizę tego co oznacza kompleksowa, międzydomenowa orkiestracja usług, wyjaśnia znaczenie tego pojęcia oraz opisuje kluczowe koncepcje i praktyki niezbędne do jej pomyślnego wdrożenia. Całość jest poparta wiedzą i doświadczeniem największych oraz najbardziej znaczących aktualnie graczy na tym rynku. ▪ W raporcie firmy Gartner® za rok 2022 pt. „Competitive Landscape: CSP Customer Management and Experience Solutions Report”, dotyczącym rozwiązań w zakresie zarządzania i doświadczeń użytkowych klientów platform CSP, pojawiła się wzmianka o Comarch. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 18 3. Zaangażowanie interesariuszy Wybór informacji prezentowanych w niniejszym sprawozdaniu został dokonany w oparciu o kryterium istotności przy uwzględnieniu czynników wewnętrznych oraz zewnętrznych dotyczących działalności Comarch S.A. oraz Grupy Comarch. Głównymi czynnikami branymi pod uwagę w trakcie oceny istotności były: ▪ profil działalności oraz otoczenie rynkowe, ▪ branża, w której działa Grupa Comarch, ▪ oddziaływanie na społeczność i środowisko naturalne, ▪ oczekiwania interesariuszy. Zarząd aktywnie uczestniczy w procesie definiowania treści raportu oraz zatwierdza wszelkie decyzje strategiczne powiązane z procesem tworzenia sprawozdania na temat informacji niefinansowych. Przy jego tworzeniu zostały również uwzględnione zgłaszane oczekiwania interesariuszy. Podstawą identyfikacji i selekcji interesariuszy jest przyjęta przez Grupę Comarch definicja, zgodnie z którą interesariusz to podmiot, który ma wpływ i na którego wpływa swoją działalnością Grupa Comarch. Do najważniejszych interesariuszy Grupy Comarch należą: ▪ Pracownicy (pracownicy etatowi i współpracownicy, stażyści, praktykanci, studenci i potencjalni pracownicy, pracownicy podwykonawców i dostawców, inspekcja pracy i inne zbliżone instytucje nadzoru), ▪ Inwestorzy (akcjonariusze, inwestorzy instytucjonalni, inwestorzy indywidualni, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, domy maklerskie, banki, KNF, KDPW, SEG), ▪ Kontrahenci (klienci instytucjonalni, klienci indywidualni, partnerzy biznesowi, społeczności użytkowników rozwiązań Comarch, dostawcy i podwykonawcy, lokalna administracja samorządowa oraz administracja rządowa), ▪ Społeczeństwo (społeczności lokalne w obrębie działalności Grupy Comarch, mieszkańcy i władze rządowe i samorządowe, media, w tym dziennikarze branżowi i prasa, szkoły wyższe i pracownicy naukowi, organizacje techniczne i branżowe), ▪ Środowisko naturalne (organizacje ekologiczne, firmy recyklingowe). Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 19 Zarząd Grupy Comarch jest świadomy konieczności angażowania interesariuszy w prowadzoną działalność. Grupa prowadzi dialog z wszystkimi grupami interesariuszy. Sposób angażowania interesariuszy należących do poszczególnych grup oraz cele prowadzonego z nimi dialogu przedstawiono poniżej. ▪ Pracownicy: rekrutacje, rozmowy okresowe, spotkania wewnętrzne, komunikacja wewnętrzna (mailingi, portale i komunikatory wewnętrzne dla pracowników), cykliczne akcje i eventy wspierające aktywny styl życia (np. Rowerem do pracy, ComarchOnRun/OnBike, starty w imprezach biegowych), Cel dialogu: zapewnienie stabilizacji rotacji zatrudnienia poprzez wyjście naprzeciw oczekiwaniom pracowników, zapewnienie pracownikom możliwości rozwoju, stworzenie satysfakcjonującego i stabilnego miejsca pracy. ▪ Inwestorzy: regularne spotkania podczas konferencji wynikowych w Krakowie lub Warszawie (również interaktywne transmisje on-line i nagrania wideo), spotkania indywidualne oraz telekonferencje z Zarządem Spółki, stała współpraca Działu Rynku Kapitałowego i Ubezpieczeń, strona www Relacji Inwestorskich, udział w konferencjach organizowanych przez instytucje rynku finansowego i kapitałowego takie jak banki, fundusze inwestycyjne, GPW, KDPW, KNF i SEG, Cel dialogu: zapewnienie przejrzystości informacyjnej, spełnienie potrzeb informacyjnych interesariuszy, budowanie wartości Comarch, dbałość o reputację Comarch. ▪ Kontrahenci: strona www, badanie satysfakcji klientów, spotkania biznesowe na potrzeby realizacji umów i podniesienie jakości świadczonych usług, organizowanie i wspieranie funkcjonowania społeczności użytkowników rozwiązań Comarch, np. w postaci cyklicznych spotkań (w tym coroczny Comarch User Group) czy prowadzenia stron dedykowanych rozwiązaniom Comarch w portalach społecznościowych, Cel dialogu: badanie oczekiwań i opinii klientów, uwzględnianie głosu klienta w projektowaniu rozwiązań biznesowych, tworzenie produktów i usług dostosowanych do potrzeb klienta, partnerska współpraca z dostawcami. ▪ Społeczeństwo, media oraz władze rządowe/samorządowe: bieżąca bezpośrednia komunikacja, realizacja projektów sponsoringowych, budowanie partnerstw, realizacja wspólnych projektów, organizacja programów edukacyjnych i prewencyjnych na rzecz ochrony zdrowia, stały kontakt z mediami (telefoniczny, mailowy, podczas konferencji i briefingów prasowych), organizacja programów stażowych, Cel dialogu: ponoszenie odpowiedzialności społecznej, wspieranie rozwoju społeczności, zapewnienie przejrzystości informacyjnej, wsparcie studentów i absolwentów w zdobywaniu wiedzy i doświadczenia, zapewnienie przestrzegania wymogów i regulacji, tworzenie miejsc pracy. ▪ Środowisko naturalne: organizowanie akcji proekologicznych, współpraca z dostawcami mediów, producentami energii, organizacjami ekologicznymi i firmami recyklingowymi, Cel dialogu: poprawa jakości środowiska naturalnego, ograniczenie zużycia energii, emisji zanieczyszczeń zmniejszenie ilości wytwarzanych odpadów. Przykładem angażowania interesariuszy w Grupie Comarch jest Unikalna Społeczność Comarch ERP. Społeczność Comarch ERP (spolecznosc.comarch.pl) to platforma, na której Klienci Comarch ERP pomagają sobie wymieniając się wiedzą na temat systemów Comarch ERP, a także zgłaszają pomysły dotyczące rozwoju tych systemów. Wszystkie zgłoszone pomysły mogą być komentowane i oceniane przez członków Społeczności, te najwyżej ocenione Comarch analizuje pod kątem realizacji. Na Społeczności aktywni są także Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 20 Partnerzy Comarch, którzy wspierają Klientów swoją wiedzą oraz doświadczeniem i również zgłaszają pomysły na rozwój oprogramowania. W rozmowach uczestniczą również pracownicy Comarch. Projekt jest unikatowym przedsięwzięciem – pozwala nie tylko jak tradycyjne forum na wymianę wiedzy, ale daje również Klientom możliwość wpływania na rozwój produktów, którymi posługują się na co dzień. Doceniają to także przedsiębiorcy poszukujący oprogramowania, dla których platforma jest otwarta. Mogą oni już na etapie wyboru systemu do zarządzania firmą skontaktować się z użytkownikami systemów Comarch, zadać pytania, wyjaśnić wątpliwości, przeczytać wszystkie dyskusje. Uczestnicy Społeczności aktywizowani są dodatkowo dzięki wykorzystaniu elementów grywalizacji, pozwalającej na współzawodnictwo pomiędzy użytkownikami, zdobywanie odznak i kompetencji. Społeczność żyje, nie ma dnia, aby nie pojawiały się na niej nowi użytkownicy, pytania, pomysły. Na stronie głównej platformy można śledzić bieżące statystyki, które na koniec marca 2023 prezentują się następująco: • 15 380 zadanych pytań • 40 647 odpowiedzi • 15 818 komentarzy • 3 282 pomysły na nowe funkcjonalności i usprawnienie już istniejących, z których ponad 350 zostało zrealizowanych przez Comarch. Zapraszamy na www.Spolecznosc.Comarch.pl 4. Systemy zarządzania, polityki oraz zasady przyjęte i stosowane przez Grupę Comarch oraz ich wpływ na poszczególne obszary działalności oraz zidentyfikowane ryzyka Zintegrowany System Zarządzania [obszar: społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka, przeciwdziałania korupcji] Grupa Comarch kładzie szczególny nacisk na jakość oferowanych produktów i świadczonych usług. Działania podnoszące tę wartość podejmowane są w celu zaspokojenia wzrastających i ściśle określonych oczekiwań klientów działających na rynku krajowym i międzynarodowym. Dzięki ciągłym pracom nad doskonaleniem i rozwojem Zintegrowanego Systemu Zarządzania Comarch S.A. uzyskał: ▪ certyfikat Zintegrowanego Systemu Zarządzania zgodnego z wymaganiami norm PN-EN ISO 9001:2015-10 Systemy Zarządzania Jakością, PN-EN ISO 14001:2015-09 Systemy Zarządzania Środowiskowego, PN-ISO 45001:2018-06 Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy, PN-EN ISO/IEC 27001:2017-06 Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji, ▪ certyfikat Systemu Zarządzania Energią zgodnego z wymaganiami normy PN-EN ISO 50001:2018-09 Systemy Zarządzania Energią, ▪ certyfikat Wewnętrznego Systemu Kontroli, spełniającego wymagania zawarte w art. 11 ust. 2, Ustawy z dnia 29.11.2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (z późniejszymi zmianami), ▪ certyfikaty potwierdzające, że System Zarządzania Jakością spełnia wymagania norm: AQAP 2110:2016 Wymagania NATO dotyczące zapewnienia jakości w projektowaniu, pracach rozwojowych i produkcji oraz Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 21 AQAP 2210:2015 Wymagania uzupełniające NATO do AQAP 2110 dotyczące zapewnienia jakości oprogramowania. Certyfikaty Zintegrowanego Systemu Zarządzania, Systemu Zarządzania Energią, Wewnętrznego Systemu Kontroli oraz Systemów AQAP wydane zostały przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji (PCBC). Zintegrowany System Zarządzania jest certyfikowany w Comarch S.A., natomiast jego postanowienia obowiązują w spółkach Grupy Comarch. Spółka Comarch Healthcare S.A. BU HIS, dotychczas certyfikowana na zgodność z normą ISO 9001:2015 Systemy Zarządzania Jakością, w 2021 roku została wcielona do struktury Comarch S.A. oraz objęta certyfikatem ZSZ. Zintegrowany System Zarządzania zapewnia właściwą, systemowo administrowaną realizację wszystkich procesów biznesowych mających wpływ na jakość produktów i usług. Sprawne działanie systemu gwarantuje, że wszystkie procesy są monitorowane pod względem skuteczności i efektywności, doskonalone oraz przystosowywane do ciągle zmieniających się warunków rynkowych i technologicznych oraz do zmieniających się wymagań klienta. Wysoka jakość produktów i usług wspierana jest ciągłą troską o środowisko oraz o bezpieczeństwo pracowników i dostawców. Stosowanie przez Grupę Comarch zasad wdrożonych i certyfikowanych w Comarch S.A. systemów, przyczynia się do wzrostu zaufania pomiędzy firmą a klientami i dostawcami. Umacnia też wizerunek Grupy Comarch w oczach wszystkich podmiotów zainteresowanych efektami działalności naszej firmy w obszarach jakości oferowanych produktów i usług, oddziaływania na środowisko, zarządzania energią, zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy, a także zapewnienia bezpieczeństwa informacji i danych oraz kontroli w obrocie towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa. Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania jest naczelnym dokumentem ZSZ. Polityka ta zawiera ogół zamierzeń i celów organizacji dotyczących jakości, ochrony środowiska, bezpieczeństwa i higieny pracy, zarządzania energią oraz bezpieczeństwa informacji, które wyrażone są w sposób formalny przez najwyższe kierownictwo Spółki. Zobowiązania oraz działania w ramach Polityki zostały opisane w punkcie 2.3. Kultura organizacyjna i model biznesowy. Szczegółowe informacje dotyczące Polityki ZSZ Comarch S.A. oraz wdrożonych standardów znajdują się również pod adresem: http://www.comarch.pl/o-firmie/zrownowazony-biznes/polityka-jakosci/ Szeroko pojęty rozwój technologiczny i gwałtownie rosnąca konkurencja stawiają nowe wymagania dla oprogramowania, wdrażanych systemów informatycznych oraz towarów będących w obrocie. Konieczność spełniania tych wymagań powoduje, iż produkty dostarczane przez Grupę Comarch mogą być towarami o podwójnym zastosowaniu i zostać wykorzystane w sposób niezgodny z zasadami prawa krajowego i międzynarodowego. W celu zapobiegania takim praktykom, w ramach Grupy Comarch wdrożony został Wewnętrzny System Kontroli, którego naczelnym dokumentem jest Polityka Wewnętrznego Systemu Kontroli. Główne założenia tej polityki są następujące: ▪ wykluczenie możliwości osiągania zysku w sposób sprzeczny z wymaganiami Wewnętrznego Systemu Kontroli, ▪ zaniechanie obsługi obrotu towarowego, gdy jest on sprzeczny z prawem krajowym i międzynarodowym, ▪ zapobieganie transakcjom z kontrahentami zaangażowanymi w rozprzestrzenianie broni masowego rażenia, ▪ egzekwowanie zasad Wewnętrznego Systemu Kontroli na wszystkich stanowiskach pracy związanych z obrotem towarami, ▪ nadzór Pełnomocnika ds. Kontroli Obrotu nad przebiegiem procesów Wewnętrznego Systemu Kontroli. G.2.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 22 Każdy z systemów wchodzących w skład Zintegrowanego Systemu Zarządzania obejmuje swoim zakresem inną tematykę oraz cechuje się specyficznymi ryzykami. W ramach Zintegrowanego Systemu identyfikowane i monitorowane są ryzyka i szanse. System Zarządzania Jakością kładzie szczególny nacisk na ryzyka związane z ogólnym funkcjonowaniem organizacji i jej procesów, dokumentacją i relacjami z dostawcami. Zarządzanie środowiskowe i energetyczne uwzględniają ryzyka związane z oddziaływaniem na środowisko, natomiast zarządzanie BHP uwzględnia ryzyka związane z kwestiami pracowniczymi. Wewnętrzny System Kontroli reguluje zagadnienia międzynarodowego obrotu towarami i technologiami oraz zapewnia zgodność realizowanych procesów ze specyficznymi wymaganiami prawnymi. System AQAP, dotyczący realizacji projektów dla sił zbrojnych, zawiera restrykcyjne wymagania i jest zbudowany na zarządzaniu ryzykiem w ramach realizowanych projektów. Szansą dla organizacji jest rozpoczęcie współpracy z nowymi klientami, nawiązanie nowych relacji biznesowych. Ryzyka rozpatrywane i uwzględniane są na różnych płaszczyznach – zaczynając od polityk określających główne założenia w danej dziedzinie, poprzez procedury regulujące funkcjonowanie procesów, a kończąc na konkretnych działaniach zaszytych w mechanizmach wewnętrznych i wykorzystywanych przez Grupę Comarch systemach informatycznych. Wyszczególnione w ramach poszczególnych systemów ryzyka i mechanizmy zarządzania nimi zostały opisane w dalszej części. Grupa Comarch zdaje sobie sprawę z istoty zarządzania ryzykiem. W ramach prowadzonych działań, Zintegrowany System Zarządzania na bieżąco dostosowywany jest do wymagań aktualizowanych norm międzynarodowych, w których szczególny nacisk kładzie się na kwestie związane z ryzykiem – zalecane jest podejście do zarządzania oparte na ryzyku oraz uwzględnianie ryzyka na poziomie systemowym. Dla Zintegrowanego Systemu Zarządzania, w ramach procesu ogólnofirmowego, zostały zidentyfikowane m.in. następujące ryzyka: ▪ ryzyko związane z pogorszeniem jakości oferowanych produktów i usług, niespełnieniem oczekiwań jakościowych klientów, ▪ ryzyko związane z występowaniem niezgodności i niestabilności w procesach wewnętrznych, ▪ ryzyko związane z brakiem zgodności z obowiązującymi wymaganiami prawnymi i innymi dotyczącymi organizacji z zakresu ZSZ, a także negatywnymi wynikami kontroli zewnętrznych, ▪ ryzyko związane z podjęciem współpracy z kontrahentem znajdującym się na Listach odmów, podmiotem z krajów objętych ograniczeniami lub zakazem obrotu, a także innego rodzaju sankcjami, ▪ ryzyko związane z negatywnym oddziaływaniem na środowisko, ▪ ryzyko związane z zaopatrzeniem w energię w przyszłości w związku z globalnym ociepleniem oraz transformacją energetyczną UE, ▪ ryzyko związane z występowaniem zdarzeń potencjalnie wypadkowych, ▪ ryzyko związane z sytuacją epidemiologiczną, ▪ ryzyko związane z brakiem możliwości pozyskania kontraktu na dostarczenie produktów i/lub usług dla sił zbrojnych w Polsce i pozostałych krajach NATO, ▪ ryzyko związane z niską świadomością pracowników z zakresu ZSZ, ▪ ryzyko związane z nieutrzymaniem certyfikacji ZSZ. Ryzyka zidentyfikowane w ramach Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji wraz z wdrożonymi mechanizmami opisane zostały w wyodrębnionej części rozdziału. W ramach Grupy Comarch istnieje szereg mechanizmów, których skuteczne funkcjonowanie pozwala stwierdzić, że firma działa zgodnie z obowiązującymi regulacjami wewnętrznymi oraz przepisami – zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Do mechanizmów tych możemy zaliczyć między innymi: ustanowienie procedur wewnętrznych definiujących procesy i określających odpowiedzialności, stały nadzór nad wymaganiami prawnymi, bieżącą weryfikację realizacji procesów w ramach audytów wewnętrznych oraz wykorzystywanie dedykowanych poszczególnym G.3.1., G.3.2. G.2.1., G.3.1. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 23 zagadnieniom wewnętrznych systemów informatycznych. Istotne z punktu widzenia Wewnętrznego Systemu Kontroli jest również monitorowanie oraz reagowanie na sytuację na świecie, w tym możliwe sankcje. W 2021 roku w Spółce Comarch S.A. została ustanowiona funkcja compliance oraz audytu wewnętrznego w postaci wyodrębnionej jednostki odpowiedzialnej m.in. za zapewnienie zgodności z przepisami prawa, obszar kontroli wewnętrznej oraz audytu wewnętrznego. Główne zadania nowo powołanej jednostki to: ▪ wspieranie organizacji w ograniczeniu do minimum ryzyka wystąpienia braku zgodności z prawem, regulacjami wewnętrznymi, jak również normami etyczno-moralnymi, ▪ umożliwienie rozpoznania ryzyk, które mogą mieć wpływ na realizację wyznaczonych przez organizację celów biznesowych oraz odpowiednie zarządzenie tymi ryzykami, ▪ ocena skuteczności funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w organizacji. Wszystkie opisane powyżej działania mają na celu minimalizowanie zidentyfikowanych obszarów ryzyka, sterowanie nimi oraz sprawowanie bieżącej kontroli. Grupa Comarch w swoim działaniu na wszystkich poziomach struktury organizacyjnej stosuje zasadę przezorności, zwłaszcza podczas rozwoju i wprowadzania na rynek nowych produktów informatycznych. W przypadku Wewnętrznego Systemu Kontroli istotną rolę odgrywają systemy informatyczne dedykowane zagadnieniom z nim związanym, np. system do obiegu umów, gdzie poszczególne kroki wymuszają określone działania wymagane przez WSK. Specyficzne dla WSK procesy, takie jak postępowanie z towarami i usługami podwójnego zastosowania czy weryfikacja kontrahentów na Listach odmów, opisane są w procedurach wewnętrznych. Podejmowane są bieżące działania służące doskonaleniu Wewnętrznego Systemu Kontroli. W celu komunikacji udostępnione zostały adresy mailowe, na które pracownicy mogą zgłaszać swoje uwagi. Pracownicy mają również możliwość wnoszenia anonimowych zgłoszeń w zakresie naruszenia postanowień wdrożonych polityk, które przekazywane są do adresatów w postaci papierowej za pośrednictwem poczty wewnętrznej. W ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania prowadzone są audyty wewnętrzne, których liczba w roku 2022 wyniosła 135. Audyty wewnętrzne realizowane są we wszystkich jednostkach objętych ZSZ według programu rocznego. Nadzór nad procesami specyficznymi dla WSK odbywa się również w ramach audytów wewnętrznych. W ramach audytów wewnętrznych prowadzone są statystyki w zakresie niezgodności w stosunku do procedur wewnętrznych Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Prowadzony jest również rejestr mocnych i słabych stron audytowanych jednostek. W 2022 roku zidentyfikowano 38 niezgodności oraz 209 mocnych stron i 133 potencjałów do doskonalenia. Poniżej opisano polityki wdrożone w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania. System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji oraz Polityka Bezpieczeństwa [obszar: społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka] Informacja i systemy przetwarzania informacji stanowią krytyczną i niezwykle ważną wartość firmy, dlatego Grupa Comarch kładzie duży nacisk na ochronę danych i aktywów własnych oraz klientów. Wdrożony w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania w Comarch S.A. został kompleksowy system ochrony informacji oparty na normach PN-EN ISO/IEC 27001:2017-06 i PN-EN ISO/IEC 27002:2017-06. System jest certyfikowany na zgodność z normą PN-EN ISO/IEC 27001:2017-06 przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji (PCBC) w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania. System pokrywa wszystkie procesy wewnętrzne wspierające działanie firmy oraz procesy biznesowe i obejmuje całość aktywów firmy. Pierwsza jego certyfikacja miała miejsce w 2008 roku. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 24 Regulacje Polityki bezpieczeństwa Grupy Comarch obejmują kwestie organizacyjne, podnoszenia świadomości pracowników, ochrony fizycznej aktywów, zabezpieczeń technicznych IT, ciągłości działania i reakcji na incydenty naruszenia bezpieczeństwa informacji. Zdefiniowano polityki i procedury wewnętrzne regulujące sposób zapewnienia poufności, integralności i dostępności danych Grupy Comarch oraz klientów, które w szczególności określają: ▪ zasady klasyfikowania i postępowania z informacją, ▪ politykę zarządzania siecią informatyczną Grupy Comarch, ▪ zasady administracji systemami i aplikacjami, ▪ zasady przebywania na terenie Grupy Comarch i dostępu do pomieszczeń Grupy Comarch, ▪ zasady użytkowania aktywów i wynoszenie sprzętu, ▪ zasady zabezpieczenia komputerów osobistych, ▪ zasady zabezpieczenia nośników informacji, ▪ zasady dostępu zdalnego, ▪ zasady bezpieczeństwa poczty elektronicznej, ▪ politykę haseł, ▪ politykę ciągłości działania, ▪ politykę antywirusową. Wdrożono szereg środków organizacyjnych i technicznych zapewniających kompleksową i wielopoziomową ochronę danych i aktywów mających przeciwdziałać i minimalizować skutkom wystąpienia incydentów naruszenia bezpieczeństwa informacji. System zapewnia ciągły proces monitorowania i reakcji na ryzyka dotyczące bezpieczeństwa informacji. Pozwala to ciągle doskonalić ochronę danych i aktywów Grupy Comarch oraz klientów. Wnioski z działania systemu zarządzania bezpieczeństwem są raportowane do Zarządu i podejmowane są konieczne akcje zapobiegawcze i korygujące. Wśród najistotniejszych zagrożeń, którym przeciwdziałają wdrożone zabezpieczenia można wymienić: ▪ naruszenie bezpieczeństwa informacji, ▪ nieautoryzowane działania, ▪ niedostępność kluczowych usług i powierzchni Grupy Comarch, ▪ niezgodność z przepisami prawa. W ramach firmy działają dedykowane jednostki biznesowe zajmujące się ochroną informacji, definiujące i wdrażające standardy oraz monitorujące stan bezpieczeństwa aktywów Grupy Comarch. Opracowano plany ciągłości działania firmy mające na celu zachowanie ciągłości biznesowej w kluczowych dla firmy obszarach. Zrównoważony Rozwój Dostawców [obszar: społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka, przeciwdziałania korupcji] Grupa Comarch jako organizacja o charakterze globalnym specjalizująca się w projektowaniu, wdrażaniu oraz integracji zaawansowanych produktów IT, ma znaczący wpływ na funkcjonowanie łańcucha dostaw. Ponadto, jako firma, zdajemy sobie sprawę, że sukces podejmowanych przedsięwzięć nie zależy jedynie od nas, ale w dużej mierze również od naszych partnerów biznesowych. Kluczowe znaczenie ma kwestia odpowiedniego doboru kontrahentów, którzy w jak największym stopniu spełniają określone kryteria. Dzięki temu mamy pewność, że współpraca z nimi w żaden sposób nie zaburzy stabilności i efektywności procesów realizowanych w ramach łańcucha dostaw. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 25 W ramach Grupy Comarch funkcjonuje Polityka Zrównoważonego Rozwoju dla Dostawców, która określa najważniejsze zasady jakimi firma kieruje się, realizując współpracę z partnerami biznesowymi. Ponadto, dokument ten stanowi zobowiązanie do prowadzenia zrównoważonej polityki zamówień i określa oczekiwania dla dostawców kluczowych. Zobowiązania te realizowane są głównie poprzez: ▪ wspieranie i zachęcanie naszych klientów i dostawców, aby w swoich działaniach kierowali się zasadami etyki, odpowiedzialności społecznej i ochrony środowiska, ▪ zapewnienie wysokiej jakości produktów i usług dla klientów na rynku międzynarodowym, jednocześnie zwracając szczególną uwagę na bezpieczeństwo zasobów informacyjnych, aspekty środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwo i higienę pracy pracowników, ▪ budowanie dobrego partnerstwa z dostawcami, opartego na wzajemnej współpracy, zaufaniu i uczciwości, ▪ prowadzenie działań związanych z zamówieniami zgodnie z przepisami prawa i regulacjami prawnymi – krajowymi i międzynarodowymi, ▪ wybór dostawców z przekonaniem, że tylko odpowiedzialne praktyki w łańcuchu dostaw mogą zapewnić najwyższą jakość końcowego wyrobu lub usługi, jednocześnie dbając o środowisko naturalne, dobre standardy pracy, etykę biznesu i społeczności lokalne. Jesteśmy przekonani, że wysokie standardy postępowania w biznesie, do których przestrzegania zobowiązuje się Grupa Comarch, powinny również być egzekwowane od naszych kontrahentów. Dlatego też od naszych kluczowych dostawców oczekujemy następujących zasad: ▪ zarządzanie oddziaływaniem na środowisko w sposób odpowiedzialny zgodnie z normą ISO 14001 lub podobnym standardem w celu zmniejszenia negatywnego wpływu na środowisko, ▪ stosowanie norm bezpieczeństwa i higieny pracy zgodnie z ISO 45001 lub podobnym standardem, aby zminimalizować zagrożenia związane z ryzykami zawodowymi oraz zapobiegać urazom, ▪ stosowanie ze zrozumieniem dobrych praktyk biznesowych, kwestii społecznych oraz związanych z ochroną środowiska, które powiązane są z działalnością dostawcy, ▪ działanie zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, ▪ uznanie prawa pracowników do zrzeszania się oraz do negocjacji zbiorowych, ▪ zakaz dyskryminacji we wszelkich jej przejawach, ze względu na: rasę, status społeczny, pochodzenie etniczne, religię, niepełnosprawność, płeć, orientację seksualną, związek lub przynależność polityczną, wiek czy stan cywilny, ▪ zakaz zatrudniania dzieci poniżej 16 roku życia oraz stosowania kar cielesnych, przymusu psychicznego i fizycznego, znieważania i molestowania seksualnego, wyeliminowanie pracy przymusowej. W zakresie zrównoważonego rozwoju dostawców zidentyfikowano następujące ryzyka krytyczne: ▪ ryzyko zaburzeń stabilności i efektywności procesów realizowanych w ramach łańcucha dostaw, ▪ ryzyko nawiązania współpracy z kontrahentami niespełniającymi wymagań polityki oraz naruszającymi zasady etyki, odpowiedzialności społecznej i ochrony środowiska, ▪ ryzyko związane z niewypłacalnością kontrahentów, ▪ ryzyko związane z wystąpieniem niezgodności z wymaganiami prawnymi i procedurami wewnętrznymi w zakresie dotyczącym kontrahentów. G.3.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 26 Współpraca oparta na wyznawanych przez Grupę Comarch zasadach, konsekwentne egzekwowanie wymagań względem kontrahentów oraz stosowanie mechanizmów weryfikacji i zapewnienia zgodności z obowiązującymi regulacjami pozwalają skutecznie minimalizować ryzyko niestabilności i niezgodności w ramach łańcucha dostaw. Mechanizmy te oraz stosowne dane przedstawiono w części o Zintegrowanym Systemie Zarządzania oraz w rozdziale 5. Kontrahenci. Poszanowanie Własności Intelektualnej Osób Trzecich [obszar: społeczny, pracowniczy] Grupa Comarch jako podmiot tworzący oprogramowanie, doskonale rozumie potrzebę poszanowania praw własności intelektualnej i ze swojej strony dąży do pełnego poszanowania własności intelektualnej osób trzecich, w tym innych twórców oprogramowania, a także dostawców oraz klientów. Grupa Comarch przestrzega regulacji prawnych dotyczących zasad poszanowania własności intelektualnej osób trzecich na poziomie prawa międzynarodowego, wspólnotowego i krajowego, wspiera system ochrony własności intelektualnej oraz dokłada wszelkich starań w celu zapewnienia najwyższego poziomu ochrony praw własności intelektualnej osób trzecich. W ramach Grupy Comarch wdrożono Politykę Poszanowania Własności Intelektualnej Osób Trzecich. Podstawowe cele polityki to: ▪ dbanie o zapewnienie poszanowania własności intelektualnej osób trzecich, ▪ zapewnienie poszanowania patentów, znaków towarowych i innych praw własności przemysłowej osób trzecich, ▪ wykorzystywanie własności intelektualnej, patentów, znaków towarowych oraz innych praw własności przemysłowej osób trzecich zgodnie z przepisami prawa oraz uzyskanymi przez Grupę Comarch licencjami, ▪ korzystanie z oprogramowania osób trzecich wyłącznie w zakresie przyznanych licencji, ▪ ochrona własności intelektualnej, patentów, znaków towarowych oraz innych praw własności przemysłowej Grupy Comarch, ▪ ochrona interesów Grupy Comarch, w szczególności finansowych i prawnych, ▪ troska o wysoką jakość oferowanych produktów i usług, ▪ zarządzanie ryzykiem w zakresie objętym przez politykę, ▪ zarządzanie własnością intelektualną oraz licencjami. Cele szczegółowe polityki wynikające z celów podstawowych to: ▪ ochrona własności intelektualnej dostawców i odbiorców Grupy Comarch, ▪ zaznajomienie pracowników z polityką i wyegzekwowanie jej przestrzegania, ▪ osiągnięcie przejrzystości zasad wykorzystywania własności intelektualnej osób trzecich przez pracowników, ▪ osiągnięcie jak najwyższego stopnia zrozumienia i poszanowania praw własności intelektualnej, ▪ zakaz wykorzystywania przez pracowników oraz współpracowników Grupy Comarch oprogramowania, które narusza własność intelektualną osób trzecich. Grupa Comarch zmierza do osiągnięcia celów polityki poprzez szkolenie pracowników oraz działanie w zgodzie z procedurami porządkującymi proces oceny, wyboru i pozyskiwania oprogramowania oraz przechowywania licencji dla: ▪ oprogramowania na potrzeby wewnętrzne Grupy Comarch: narzędziowego i biurowego, ▪ komponentów programistycznych i kodów źródłowych do wykorzystania w produktach Grupy Comarch, G.3.1. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 27 ▪ komponentów programistycznych i kodów źródłowych do wykorzystania w usługach programistycznych realizowanych w taki sposób, że efekty pracy Grupy Comarch stają się własnością klienta (produkty dedykowane). Do obowiązków każdego pracownika oraz współpracownika Grupy Comarch należy znajomość i przestrzeganie Polityki Poszanowania Praw Własności Intelektualnej oraz wynikających z niej procedur, w takim zakresie, w jakim ich one dotyczą, tj. w zakresie: ▪ odpowiedzialności za korzystanie z oprogramowania przez Grupę Comarch, ▪ odpowiedzialności za korzystanie z oprogramowania na sprzęcie komputerowym Grupy Comarch przez pracownika bądź współpracownika, ▪ sposobu uzyskania zgody na wykorzystanie własności intelektualnej stron trzecich w produktach Grupy Comarch i produktach dedykowanych, ▪ sposobu uzyskania zgody na zakup nowego oprogramowania. W ramach poszanowania własności intelektualnej osób trzecich zidentyfikowano następujące ryzyka krytyczne: ▪ ryzyko korzystania z nielicencjonowanego oprogramowania na potrzeby wewnętrzne, ▪ ryzyko nielegalnego wykorzystania oprogramowania będącego własnością osób trzecich w produktach Grupy Comarch, ▪ ryzyko ewentualnych roszczeń finansowych i prawnych oraz strat wizerunkowych, ▪ ryzyko związane z wystąpieniem niezgodności z wymaganiami prawnymi i procedurami wewnętrznymi w zakresie dotyczącym poszanowania własności intelektualnej osób trzecich. Minimalizacja ryzyk związanych z poszanowaniem własności intelektualnej osób trzecich dokonywana jest w ramach mechanizmów opisanych w części o Zintegrowanym Systemie Zarządzania”. Zarówno dostawca jak i odbiorca oprogramowania mają prawo do tego, żeby ich prawa własności intelektualnej były szanowane. Gwarancją poszanowania własności intelektualnej jest stosowanie przez pracowników oraz współpracowników Grupy Comarch odpowiednich procedur przy korzystaniu z tej własności. Realizacja działań zgodnie z przedstawionymi wytycznymi minimalizuje ryzyko niezgodności z obowiązującymi regulacjami prawnymi w tym zakresie i ewentualnymi roszczeniami finansowymi. W przypadku wykrycia lub uzyskania informacji dotyczących nieprzestrzegania niniejszej polityki, jak również przypadków naruszenia własności intelektualnej osób trzecich, Grupa Comarch obliguje swoich pracowników, współpracowników, dostawców oraz odbiorców do zgłaszania takich przypadków do Działu Jakości i BHP oraz Działu Prawnego za pośrednictwem dedykowanego adresu email. Systemy Zarządzania wdrożone w spółkach Grupy Comarch System Zarządzania Jakością Wyrobów Medycznych Comarch S.A. oraz Comarch Healthcare S.A. [obszar społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka] Oprócz podstawowej działalności związanej z wytwarzaniem oprogramowania i systemów informatycznych oraz świadczeniem usług w tym zakresie, wybrane spółki Grupy Comarch prowadzą również działalność w zakresie projektowania i rozwoju, produkcji i wprowadzania na rynek wyrobów medycznych oraz posiadają certyfikowany System Zarządzania Jakością Wyrobów Medycznych na zgodność z normą EN ISO 13485:2016. Zakres certyfikatu dla Comarch Healthcare S.A. obejmuje projektowanie i rozwój, produkcję, dystrybucję i serwisowanie systemów monitorowania parametrów życiowych jak również serwis powdrożeniowy, natomiast dla Comarch S.A. projektowanie i rozwój, produkcję własną i kontraktową, dystrybucję, wdrażanie i serwisowanie oprogramowania oraz wyrobów i akcesoriów oraz systemów do monitorowania funkcji życiowych, jak również realizację usług powdrożeniowych w tym zakresie. G.3.2. G.3.1. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 28 Certyfikaty Systemu Zarządzania Jakością Wyrobów Medycznych wydane zostały przez TÜV Rheinland LGA Products GmbH dla obu spółek. Decyzją Zarządu, Comarch Healthcare S.A. miał pełnić rolę producenta wyrobów medycznych do czasu wygaśnięcia jego certyfikatów w lutym 2023 roku. Od 2022 r. głównym producentem wyrobów medycznych, certyfikowanym również na zgodność z wymaganiami Rozporządzenia Parlamentu i Rady (EU) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych (MDR), jest Comarch S.A. Comarch S.A. projektuje i wytwarza wyroby medyczne z myślą o podnoszeniu jakości życia i poczucia bezpieczeństwa oraz w trosce o zdrowie klientów. Mając na względzie problemy w dostępie do personelu medycznego, wdrażane są rozwiązania z zakresu telemedycyny i telemonitoringu, które pozwalają skracać dystans pomiędzy pacjentem a personelem medycznym. Rozwiązania pozwalają na zdalną opiekę i monitorowanie stanu zdrowia wielu pacjentów w jednym czasie. Oferowane produkty są odpowiedzią na potrzeby rynku w zakresie profilaktyki i leczenia, ponadto są przygotowywane na bazie najnowszych technologii, w wyniku współpracy wykwalifikowanych pracowników z naukowym środowiskiem medycznym. Spółki Grupy Comarch gwarantują tym samym właściwą jakość i bezpieczeństwo oferowanych produktów, profesjonalną i etyczną obsługę, a także pomoc i porady dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów. W spółkach Comarch S.A. oraz Comarch Healthcare S.A. zostały wdrożone Polityki Jakości. W celu realizacji postanowień Polityki Zarząd i pracownicy ww. spółek zobowiązują się: ▪ spełniać wymagania prawne i utrzymywać skuteczność systemu zarządzania jakością, ▪ ustanawiać cele adekwatne do potrzeb organizacji, ▪ dostosowywać produkty i usługi do oczekiwań i wymagań klientów, zachowując wymagania przepisów prawnych w zakresie produkcji i dystrybucji wyrobów medycznych oraz świadczenia usług medycznych, ▪ wprowadzać na rynek wyroby i usługi spełniające wymagania w zakresie jakości i bezpieczeństwa, ▪ rzetelnie informować o jakości i bezpieczeństwie oferowanych wyrobów i usług, ▪ ciągle i systematycznie dbać o jakość i konkurencyjność oferowanych produktów i usług, ▪ rozwijać współpracę z dostawcami w celu polepszania jakości oferowanych produktów i usług, ▪ podnosić kwalifikacje. Środkiem realizacji powyższych celów jest wdrożony i ciągle doskonalony system zarządzania jakością ISO 13485 skorelowany z mającymi zastosowanie wymaganiami prawnymi. W ramach Systemu Zarządzania Jakością Wyrobów Medycznych zidentyfikowano następujące ryzyka krytyczne: ▪ ryzyko związane z rozbudową wymagań dla wyrobów medycznych, ▪ ryzyko związane ze wzrostem kosztów certyfikacji oraz ograniczonym dostępem do jednostek notyfikowanych na zgodność z MDR. Zarządzanie ryzykiem w zakresie wyrobów medycznych jest kwestią niezwykle ważną, uregulowaną systemowo. W ramach wdrożonego i certyfikowanego Systemu Zarządzania Jakością Wyrobów Medycznych zgodnego z normą ISO 13485, funkcjonuje proces zarządzania ryzykiem zgodny z normą ISO 14971 opisany w procedurach wewnętrznych. Proces ten obejmuje zasady identyfikowania zagrożeń związanych z wyrobem medycznym, jego akcesoriami oraz oprogramowaniem, szacowanie i ocenę dopuszczalności ryzyk, sterowanie tymi ryzykami oraz monitorowanie skuteczności sterowania. W przypadku wyrobów medycznych istnieje również możliwość zgłaszania tzw. incydentów medycznych. Rozporządzenie MDR zmieniło definicje incydentu medycznego i obecnie pojęciem tym określa się wszelkie wadliwe działanie lub pogorszenie właściwości lub działania, w tym błąd użytkowy wynikający z cech ergonomicznych wyrobu udostępnionego na rynku, a także wszelkie nieprawidłowości w informacjach podanych przez producenta oraz wszelkie działania niepożądane. Odpowiadając na wymagania, uruchomiony i G.3.2. G.3.1. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 29 udostępniony dla klientów został system zgłoszeniowy. Dedykowana grupa osób w cotygodniowych cyklach przegląda zgłoszenia i podejmuje decyzje dotyczące rozwiązywania zgłaszanych problemów oraz planowania prac rozwojowych. Zgłoszenia przeglądane są także pod katem tego, czy nie posiadają znamion tzw. incydentów poważnych, które pośrednio lub bezpośrednio mogą skutkować zgonem pacjenta, użytkownika lub innej osoby, czasowo lub trwale pogorszyć stan zdrowia pacjenta, użytkownika lub innej osoby, bądź poważnie zagrażać zdrowiu publicznemu. Od początku działalności związanej z projektowaniem, rozwojem i produkcją wyrobów medycznych nie zidentyfikowano poważnych incydentów medycznych. System Zarządzania Jakością w Centrum Medycznym iMed24 (Comarch Healthcare S.A.) [obszar: społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka] Centrum Medyczne iMed24, założone w 2012 roku kieruje się zasadami profesjonalizmu, innowacyjności oraz współpracy opartej na zaufaniu i zrozumieniu. Wieloletnie doświadczenie pozwoliło wypracować najwyższe standardy usług, czego odzwierciedleniem jest duży wolumen klientów i placówek podwykonawczych. Centrum Medyczne iMed24 działa w ramach obowiązujących wymagań prawnych oraz posiada certyfikat Systemu Zarządzania Jakością ISO 9001:2015. Zakres certyfikatu obejmuje udzielanie świadczeń zdrowotnych w ramach prowadzonych poradni i pracowni, w tym świadczenie usług zdalnych. Proces certyfikacji prowadzony jest przez TUV Rheinland Polska Sp. z o.o. Świadczenie usług medycznych niesie ze sobą specyficzne ryzyka. Ryzyka w ramach systemu są identyfikowane na poziomie ogólnofirmowym. W ramach systemu zidentyfikowano m.in.: ▪ ryzyko związane z zaistnieniem błędu medycznego, ▪ ryzyko związane z ekspozycją personelu medycznego na czynniki szkodliwe, ▪ ryzyko związane z awarią sprzętów medycznych, systemów lub zasilania, ▪ ryzyko związane z nieautoryzowanym dostępem do danych medycznych, ▪ ryzyko związane z wystąpieniem niezgodności z wymaganiami prawnymi oraz procedurami obowiązującymi w CM iMed24. Zarządzanie ryzykiem w jednostce świadczącej usługi medyczne jest szczególnie ważne. Jednostka posiada odpowiednie wewnętrzne mechanizmy, które mają na celu minimalizowanie zidentyfikowanych obszarów ryzyka, sterowanie nimi oraz sprawowanie bieżącej kontroli. Szczególna uwaga poświęcana jest bezpieczeństwu danych osobowych i danych medycznych. System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w Comarch S.A.S. [obszar: społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka] Comarch S.A.S. jest spółką zależną Grupy Comarch, której celem jest ekspansja na rynek francuski. Obszarem działalności spółki jest oferowanie infrastruktury IT i oprogramowania, zwłaszcza w sektorze zdrowia. Spółka Comarch S.A.S. z Data Center w Lezennes we Francji posiada System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Spółka uzyskała odpowiedni certyfikat, który jest dowodem na to, że system zarządzania spełnia wymagania normy ISO/IEC 27001:2013. Zakres certyfikacji dla Comarch S.A.S. obejmuje infrastrukturę i usługi hostowane w lokalizacji Data Center w Lezennes we Francji, zarządzane przez zespół francuski Comarch S.A.S.. Proces certyfikacji jest prowadzony przez Bureau Veritas Certification Holding SAS - UK Branch. Comarch S.A.S. uzyskał także certyfikat HDS, który pozwala przechowywać i przetwarzać dane osobowe dotyczące stanu zdrowia oraz potwierdza, że działa w tej dziedzinie zgodnie z najwyższymi standardami dotyczącymi bezpieczeństwa i ochrony danych. Uzyskany certyfikat sprawia, że Comarch S.A.S. będzie mógł oferować swoim klientom i partnerom wysoce bezpieczny hosting danych wraz z możliwością kontroli. Proces certyfikacji jest prowadzony przez Bureau Veritas Certification France. G.2.2. G.3.2. G.3.1. G.2.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 30 Zarządzanie ryzykiem w ramach systemu jest prowadzone w sposób ciągły z wykorzystaniem odpowiedniej metodologii. W ramach zarządzania ryzykiem, w zakresie wdrożonych systemów, wprowadzono odpowiednie mechanizmy audytu wewnętrznego i weryfikacji. System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w Comarch Software und Beratung AG [obszar: społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka] Comarch Software und Beratung AG jest spółką zależną Grupy Comarch, której celem jest ekspansja na rynek niemiecki. Spółka Comarch Software und Beratung AG z Data Center w Dreźnie w Niemczech posiada System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Spółka uzyskała odpowiedni certyfikat, który jest dowodem na to, że system zarządzania spełnia wymagania normy ISO/IEC 27001:2013. Zakres certyfikacji dla Comarch Software und Beratung AG obejmuje usługi informatyczne w tym obsługa data center, usługi IT oraz rozwój oprogramowania. Proces certyfikacji jest prowadzony przez TÜV Rheinland Cert GmbH. Kodeks Etyczny Grupy Comarch [obszar społeczny, pracowniczy, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka, przeciwdziałania korupcji] Grupa Comarch przykłada dużą wagę do przestrzegania obowiązujących uregulowań, przepisów prawnych i postępowania zgodnie z wyznaczonymi sobie standardami etycznymi. Jako jeden z liderów rynku IT Grupa Comarch czuje się zobowiązana do promowania etyki oraz pragnie dołączyć do grona czołówki światowej pod względem odpowiedzialności korporacyjnej. Odpowiedzialność za osiągnięcie tego celu spoczywa na wszystkich pracownikach Grupy Comarch. Kodeks Etyczny obowiązuje w spółkach Grupy Comarch i zobowiązuje je do regularnej oceny przestrzegania zasad, standardów i wartości zawartych w Kodeksie oraz aktualizowania jego treści na podstawie pojawiających się nowych trendów, a także oczekiwań klientów. Kodeks odzwierciedla wartości etyczne, jakim Grupa Comarch hołduje i jakich chce przestrzegać. Stanowi on dla pracowników Grupy Comarch wzorzec postępowania w stosunku do współpracowników, przełożonych oraz klientów, partnerów i społeczności lokalnych, zarówno w relacjach biznesowych, jak i okołobiznesowych. Kodeks Etyczny Grupy Comarch jest rozpowszechniany i popularyzowany poprzez działania sekcji PR Comarch S.A oraz przez Dział Jakości i BHP. Pełną treść Kodeksu Etycznego Grupy Comarch można odnaleźć pod adresem: http://www.comarch.pl/o- firmie/zrownowazony-biznes/kodeks-etyczny/ Wszelkie niejasności, problemy związane z interpretacją treści Kodeksu Etycznego Grupy rozwiązuje powołany Rzecznik ds. Etyki. Pracownicy Grupy Comarch są zachęcani do zgłaszania wszelkich uwag i modyfikacji związanych z treścią niniejszego Kodeksu Etycznego. Do obowiązków Rzecznika ds. Etyki należy: ▪ wspieranie pracowników w przestrzeganiu Kodeksu Etycznego, ▪ promowanie idei Kodeksu Etycznego wewnątrz firmy, ▪ aktualizacja treści Kodeksu Etycznego, ▪ odpowiadanie stosownymi przedsięwzięciami na bieżące problemy pracowników związane z etyką podejmowanych przez nich działań biznesowych. G.4.1., G.4.2., G.4.4., G.4.5., G.4.6., G.4.7., S.6.1. G.2.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 31 W ramach Kodeksu Etycznego Grupy Comarch zidentyfikowano następujące ryzyka krytyczne: ▪ ryzyko naruszenia zasad etyki, odpowiedzialności korporacyjnej, przestrzegania praw człowieka i ochrony środowiska, ▪ ryzyko wystąpienia dyskryminacji we wszystkich jej przejawach, ▪ ryzyko związane z nieprzestrzeganiem zasad dotyczących uczciwej konkurencji, zapobiegania przekupstwu, nielegalnym płatnościom i korupcji, ▪ ryzyko związane z wystąpieniem niezgodności z wymaganiami prawnymi, międzynarodowymi standardami dotyczącymi praw człowieka i standardów pracy, procedurami wewnętrznymi w zakresie dotyczącym etyki. Grupa Comarch minimalizuje ryzyka związane z nieprzestrzeganiem zasad Kodeksu Etycznego poprzez przestrzeganie międzynarodowych standardów w zakresie ochrony praw człowieka, tworzenie bezpiecznego i ergonomicznego środowiska pracy oraz troskę o środowisko naturalne. Pracownicy mają prawo oczekiwać od Rzecznika ds. Etyki pomocy i wsparcia w zakresie zgłaszanych zapytań na dedykowany adres email. Dodatkowo pracownicy mają możliwość anonimowych zgłoszeń o wszelkich naruszeniach w zakresie etyki za pośrednictwem papierowej poczty wewnętrznej. Wszystkie zgłoszenia są rozpatrywane przez niezależną komisję i kwalifikowane jako zgłoszenia uznane lub odrzucone. W przypadku uznania zgłoszenia podejmowane są odpowiednie działania w celu ich rozwiązania. Zgodnie z prowadzonym rejestrem, w 2022 roku odnotowano jedno zgłoszenie z zakresu naruszenia zasad etyki, w wyniku którego zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości, w tym w obszarze zatrudnienia pracownicy mają możliwość zgłaszania ich do przełożonych. Dodatkowo zgłoszenia o wszelkich naruszeniach w zakresie warunków pracy, etyki oraz ochrony środowiska mogą być zgłaszane przez pracowników do Rzecznika ds. Etyki na adres etyka@comarch.pl lub anonimowo za pośrednictwem poczty wewnętrznej. W pierwszym kwartale 2022 roku został wdrożony dodatkowy kanał zgłaszania naruszeń w postaci aplikacji, umożliwiający dokonywanie anonimowych zgłoszeń wraz z możliwością anonimowej dwustronnej komunikacji z osobą zgłaszającą naruszenie. Równolegle zostały wdrożone stosowne procedury regulujące zasady dokonywania zgłoszeń, przeprowadzania postępowań wyjaśniających oraz ochrony osób dokonujących zgłoszenia naruszenia. Weryfikacja zgodności w zakresie etyki w Grupie Comarch ma charakter ciągły. Pracownicy są okresowo szkoleni oraz mogą korzystać z różnych ścieżek zgłaszania nieprawidłowości związanych z nieprzestrzeganiem Kodeksu Etycznego Grupy Comarch. Inne strony zainteresowane, na przykład klienci, często korzystają z możliwości weryfikacji kwestii etycznych w formie spotkań, audytów drugiej strony oraz poprzez zbieranie informacji za pomocą ankiet. Przestrzeganie zasad przyjętych w organizacji, w tym Kodeksu Etycznego, jest również jednym z elementów oceny okresowej pracowników. Comarch nie przeprowadza stacjonarnych audytów etycznych u dostawców, jednakże w ramach Polityki Zrównoważonego Rozwoju dla Dostawców wspiera i zachęca dostawców, aby w swoich działaniach kierowali się zasadami etyki i przestrzegali standardów etycznych wdrożonych w Grupie Comarch. W badaniu dostawców przeprowadzonym w 2022 roku na pytanie w ankiecie: Czy Państwa firma posiada wdrożony Kodeks Etyczny? „TAK” odpowiedziało 66% respondentów, które odesłały uzupełnione kwestionariusze. Dostawcy, którzy udzielili odpowiedzi twierdzącej na to pytanie w 2021 roku, stanowili 100% respondentów. Prawa człowieka Grupa Comarch szanuje i przestrzega krajowych standardów dotyczących praw człowieka oraz międzynarodowych standardów pracy, traktując je jako fundamentalne i powszechne. Respektuje i realizuje przepisy prawa pracy oraz bezpieczeństwa i higieny. S.7.1., S.7.2., S.7.6., S.8.1., S.8.2. G.3.2. G.3.1. G.4.3., S.3.4., S.6.2., S.6.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 32 Uznając prawo pracowników do wolnego zrzeszania się, podejmowany jest dialog z Przedstawicielami Pracowników. Grupa Comarch nie zidentyfikowała przypadków, w których może dochodzić do naruszenia lub może występować poważne ryzyko naruszenia prawa pracowników do zrzeszania się i zawierania umów zbiorowych zarówno w ramach organizacji jak i wśród dostawców. Grupa Comarch przestrzega zakazu dyskryminacji ze względu na: rasę, status społeczny, pochodzenie etniczne, religię, niepełnosprawność, płeć, orientację seksualną, związek lub przynależność polityczną, wiek czy stan cywilny. Gwarantuje wolność poglądów, sumienia i religii oraz swobodę przekonań i wypowiedzi. Grupa Comarch promuje pracę zespołową wolną od jakichkolwiek uprzedzeń i świadomie czerpie siłę i wartości wynikające ze zróżnicowania swoich pracowników. W zamian dokłada wszelkich starań, by zapewnić swoim pracownikom godziwe i regularnie wypłacane wynagrodzenie, możliwość rozwoju, ciekawe i ambitne wyzwania oraz bardzo dobre warunki pracy. Grupa Comarch chroni prawa autorskie swoich pracowników, a także, w relacji do międzynarodowych standardów, szanuje własność intelektualną jako dobro indywidualne, bezpieczne od nadużyć. Grupa Comarch przestrzega zakazu pracy dzieci poniżej 16 roku życia, pracy przymusowej, stosowania kar cielesnych, przymusu psychicznego i fizycznego oraz znieważania, a także zakazu dotyczącego molestowania seksualnego, a miejsce pracy uznaje za wolne od tego typu praktyk. Zarówno Comarch S.A. jak i Grupa Comarch nie zidentyfikowały przypadków naruszenia praw człowieka, pracy dzieci lub pracy przymusowej, w tym również u podwykonawców. Nie wpłynęły żadne skargi w zakresie poszanowania praw człowieka. Pracownicy spółek Grupy Comarch są informowani o zasadach wynikających z przyjętego Kodeksu Etycznego w trakcie szkoleń First Step i onboardingowych organizowanych przez pracodawcę w pierwszych dniach pracy, a później w trakcie szkoleń ZSZ realizowanych co 5 lat. Poniższe tabele przedstawiają liczbę osób, biorących udział w szkoleniach First Step, w ramach których poruszane są zagadnienia etyczne w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Comarch S.A. 2022 2021 liczba osób uczestniczących w szkoleniach 1 016 857 całkowita liczba godzin szkoleniowych 1 016 857 % przeszkolonych pracowników spośród nowo przyjętych 84% 83% Grupa Comarch 2022 2021 liczba osób uczestniczących w szkoleniach 1 124 951 całkowita liczba godzin szkoleniowych 1 124 951 % przeszkolonych pracowników spośród nowo przyjętych 70% 73% Prowadzony jest również rejestr osób uczestniczących w szkoleniach ze Zintegrowanego Systemu Zarządzania, których zakres również obejmuje kwestie etyczne. Przedstawione poniżej dane pokazują ile osób wzięło udział łącznie w takim szkoleniu. Nie ma natomiast podziału na osoby nowo przyjęte i powtarzające szkolenie po 5 latach. Poniższa tabela przedstawia dane łączne dla spółek Grupy Comarch w latach 2021 – 2022. G.4.6 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 33 Grupa Comarch 2022 2021 liczba osób uczestniczących w szkoleniach ZSZ (osoby nowo przyjęte i powtarzające szkolenie po 5 latach) 1 875 1 878 Spółki Grupy Comarch nie zatrudniają bezpośrednio pracowników ochrony fizycznej oraz utrzymania czystości obiektów – ten zakres prac został powierzony specjalistycznym firmom zewnętrznym. Umowy zawarte przez Comarch S.A. z firmami zatrudniającymi pracowników ochrony fizycznej zawierają zapisy o zapewnieniu przeszkolenia w zakresie praw człowieka i przekazanie Comarch raportu potwierdzającego przeprowadzenie takiego szkolenia. Polityka klimatyczna Dbałość o kwestie związane z klimatem jest jednym z priorytetów Zarządu Spółki. Planując nowe inwestycje oraz prowadząc bieżącą działalność Zarząd Comarch S.A. uwzględnia kwestie klimatyczne, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w inwestycjach biurowych (budynki nisko lub zero-emisyjne, budowa instalacji fotowoltaicznych, stosowanie energooszczędnych rozwiązań oświetleniowych), jak też w ustalonych wewnętrznych zasadach związanych z organizacją miejsc pracy i budowaniem świadomości klimatycznej wśród pracowników (wprowadzenie ogólnofirmowych rozwiązań dotyczących segregacji odpadów, propagowanie oraz wspieranie inicjatyw i działań proekologicznych). W ramach wstępnej analizy zjawisk z zakresu polityki klimatycznej zidentyfikowano następujące, potencjalne ryzyka: ▪ ryzyko związane z negatywnym oddziaływaniem na środowisko, ▪ ryzyko nawiązania współpracy z kontrahentami niespełniającymi wymagań polityki klimatycznej oraz naruszającymi zasady ochrony środowiska, ▪ ryzyko incydentów związanych z nieszczelnościami urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych, ▪ ryzyko zwiększonego użycia energii niezbędnej do zasilania urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych (budynki biurowe i CDC) w okresach występowania ponadnormatywnie wysokich temperatur. Z uwagi na fakt, że zarządzanie ryzykiem i kwestiami związanymi z klimatem jest jednym z istotnych obowiązków Zarządu Comarch S.A., zidentyfikowane ryzyka są na bieżąco monitorowane przez Zarząd, który podejmuje wszelkie niezbędne działania mające na celu minimalizację wystąpienia zdarzeń, które mogłyby negatywnie oddziaływać na klimat i środowisko naturalne. Począwszy od 2020 roku działania związane z zarządzaniem ryzykiem przyjęły charakter systemowy, przejawiający się w corocznej weryfikacji oraz analizie działalności Spółki w tym zakresie. Niezależnie od systemowych działań analityczno-weryfikacyjnych Zarząd Comarch S.A. jest odpowiednio przygotowany do podjęcia wszelkich niezbędnych działań zapobiegawczych, minimalizujących negatywny wpływ potencjalnych ryzyk oraz zaistniałych zdarzeń na politykę klimatyczną Comarch. „Deklaracja polskiego biznesu na rzecz zrównoważonego rozwoju” W marcu 2014 roku Comarch podpisał „Deklarację polskiego biznesu na rzecz zrównoważonego rozwoju”, a tym samym złożył zapewnienie, iż będzie aktywnie działał na rzecz realizacji celów rozwojowych nakreślonych w Wizji Zrównoważonego Rozwoju dla Polskiego Biznesu 2050. Treść Deklaracji stanowi dziesięć założeń, których realizacja pozwoli w przyszłości żyć godnie i mądrze korzystać z ograniczonych zasobów naszej Planety. Podpisywanie Deklaracji odbywało się wraz z Inauguracją III Etapu projektu Wizji Zrównoważonego Rozwoju dla Polskiego Biznesu 2050. Uczestnicy spotkania zapoznali się z propozycjami działań zaplanowanych w ramach III Etapu Wizji 2050. Sygnatariusze Deklaracji mają możliwość zaangażować się w prace następujących grup roboczych: innowacje społeczne, zrównoważona produkcja i konsumpcja, odnawialne źródła energii, zazielenianie nowej perspektywy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 34 Projekt Wizja 2050 nawiązuje do międzynarodowej inicjatywy, podjętej przez Światową Radę Biznesu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (World Business Council for Sustainable Development, WBCSD). Wizja 2050 jest wspólnym projektem Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Środowiska, Forum Odpowiedzialnego Biznesu i firmy doradczej PwC. Celem podjętych działań jest integracja biznesu w Polsce wokół idei zrównoważonego rozwoju, wskazanie przedstawicielom biznesu znaczenia wyzwań w tym zakresie oraz wzmocnienie dialogu administracji i biznesu na rzecz wypracowywania konkretnych rozwiązań dla wspierania realizacji celów rozwojowych Polski. Podpisując „Deklarację polskiego biznesu na rzecz zrównoważonego rozwoju” Comarch zobowiązał się do: ▪ opierania swoich działań o szeroką współpracę, innowacyjne myślenie oraz edukację zarówno własnych pracowników jak i społeczeństwa, ▪ prowadzenia działalności biznesowej w oparciu o zaufanie i dialog, ▪ podejmowania współpracy z ośrodkami akademickimi i szkołami w zakresie edukacji przyszłych pracowników, ▪ stwarzania pracownikom warunków i możliwości rozwoju, ▪ promowania i wspierania wdrażania nowych rozwiązań technologicznych, ▪ tworzenia infrastruktury i prowadzenia inwestycji w oparciu o dialog oraz w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju, ▪ podejmowania działania na rzecz zmniejszenia naszego negatywnego wpływu na środowisko, ▪ wprowadzania rozwiązań polegających na zmniejszeniu zużycia energii, zarówno ▪ w zakresie wdrażania nowych rozwiązań technologicznych, optymalizacji procesów jak i edukacji, ▪ prowadzenia dialogu z rządem i dzielenia się swoimi doświadczeniami w kwestiach istotnych dla przedsiębiorców i gospodarki, ▪ podnoszenia poziomu etyki w biznesie, w tym w relacjach z wszystkimi grupami interesariuszy. Ryzykiem dla powyższej Deklaracji jest niespełnienie jej założeń. Comarch sukcesywnie dąży do ich spełnienia poprzez skuteczną realizację procesów w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania oraz realizację wszystkich wyżej opisanych polityk. Przeciwdziałanie korupcji [obszar: społeczny, pracowniczy, przeciwdziałania korupcji] Grupa Comarch przestrzega zasad uczciwej konkurencji, zapobiegania przekupstwu, nielegalnym płatnościom i korupcji. Polityka Antykorupcyjna, wdrożona w Grupie Comarch, stanowi zbiór obowiązujących zasad i standardów postępowania, mających na celu zapobieganie oraz reagowanie na działania, które mogą nosić znamiona korupcji. Polityka Antykorupcyjna określa sposób postępowania w sytuacji wystąpienia zagrożenia korupcyjnego lub zachowania o znamionach korupcji. Polityka Antykorupcyjna stanowi uzupełnienie przepisów prawa krajowego i międzynarodowego w zakresie przeciwdziałania korupcji, a obowiązek przestrzegania tych przepisów ciąży na każdym pracowniku, współpracowniku oraz reprezentancie Grupy Comarch. Przyjęta Polityka Antykorupcyjna definiuje zasady, do których przestrzegania zobowiązani są wszyscy pracownicy, współpracownicy oraz reprezentanci Grupy Comarch, a są to przede wszystkim: ▪ przejrzystość działania oraz zero tolerancji dla korupcji, ▪ zgodność z prawem krajowym i międzynarodowym. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 35 Uzupełnieniem Polityki są Wytyczne przeciwdziałania korupcji w Grupie Comarch, zawierające szczegółowe zasady postępowania pracowników, współpracowników oraz reprezentantów Grupy Comarch, mające na celu zapobieganie wystąpieniu zagrożeń korupcyjnych oraz reagowanie na jakiekolwiek przejawy korupcji. Podejrzenia naruszenia zasad Polityki Antykorupcyjnej lub innych przepisów prawa mogą być zgłaszane przez pracowników na adres etyka@comarch.pl lub anonimowo do Kierownika Działu Compliance i Audytu Wewnętrznego. Pracownicy mają prawo oczekiwać od Rzecznika ds. Etyki pomocy i wsparcia w zakresie zgłaszanych zapytań na dedykowany adres email. Dodatkowo pracownicy mają możliwość anonimowych zgłoszeń o wszelkich naruszeniach w zakresie etyki za pośrednictwem papierowej poczty wewnętrznej. Wszystkie zgłoszenia są rozpatrywane przez niezależną komisję i kwalifikowane jako zgłoszenia uznane lub odrzucone. W przypadku uznania zgłoszenia podejmowane są odpowiednie działania w celu ich rozwiązania. Dodatkowo, w celu zgłaszania nieprawidłowości zgodnie z obowiązującymi procedurami służy dedykowana aplikacja, która zapewnia pełną anonimowość. Wobec Comarch S.A. ani też wobec żadnej innej spółki z Grupy Comarch nie były podejmowane kroki prawne dotyczące przypadków naruszeń zasad wolnej konkurencji i praktyk monopolistycznych. Nie zostały również nałożone żadne sankcje pozafinansowe z tytułu niezgodności z prawem oraz regulacjami. Grupa dokonała oceny swojej działalności pod kątem możliwości wystąpienia korupcji i podejmuje działania prowadzące do zminimalizowania związanego z tym ryzyka, m.in. poprzez wdrażanie procedur mających zapobiegać zachowaniom o charakterze korupcyjnym jak również przeprowadzanie szkoleń wśród pracowników. Grupa posiada oraz wdrożyła Politykę Antykorupcyjną, w skład której wchodzą Wytyczne przeciwdziałania korupcji w Grupie Comarch zawierające szczegółowe zalecenia dla pracowników. W ramach dobrych praktyk w zakresie przeciwdziałania korupcji zidentyfikowano następujące ryzyka krytyczne: ▪ ryzyko związane z nieprzestrzeganiem zasad dotyczących uczciwej konkurencji, zapobiegania przekupstwu, nielegalnym płatnościom i korupcji, ▪ ryzyko konfliktu interesów w ramach prowadzonej działalności, ▪ ryzyko utraty pracy, nałożenia kar finansowych i powiadomienia organów ścigania, ▪ ryzyko związane z wystąpieniem nielegalnych korzyści dla pracowników, partnerów biznesowych lub innych stron trzecich (w tym urzędników państwowych i przedstawicieli partii politycznych), ▪ ryzyko związane z wystąpieniem niezgodności z wymaganiami prawnymi i procedurami wewnętrznymi w zakresie dotyczącym zasad przeciwdziałania korupcji. Wewnętrzne procesy finansowo-księgowe zbudowane są w oparciu o systemy IT, które wymagają wielopoziomowych decyzji i weryfikacji. Dostępy do kluczowych danych i funkcji są ograniczone i nadzorowane, a prowadzenie działań wymaga logowania z indywidualnego konta użytkownika. To wszystko ma na celu uniemożliwienie dokonania nieautoryzowanych transakcji przez pracowników. Brak tolerancji dla korupcji oraz przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji zawarte są również w punkcie 5 Kodeksu Etycznego Grupy Comarch. Brak jakichkolwiek stwierdzonych przypadków korupcji. Grupa Comarch nie udziela wsparcia na rzecz partii politycznych, polityków i instytucji o podobnym charakterze. Nie zgłoszono przypadków zachowań noszących znamiona korupcji. S.10.2. S.10.3. G.3.1. G.3.2. S.10.1. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 36 Ład korporacyjny Ład korporacyjny (ang. corporate governance) to zbiór zasad postępowania, skierowanych zarówno do organów spółek oraz członków tych organów, jak i do większościowych i mniejszościowych akcjonariuszy. Zasady ładu korporacyjnego odnoszą się do szeroko rozumianego zarządzania Spółką. Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania, Comarch S.A. podlega zbiorowi zasad ładu korporacyjnego pod nazwą „Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2021”, które weszły w życie 1 lipca 2021 r. Dobre Praktyki Spółek notowanych na GPW są przedmiotem corocznych sprawozdań dotyczących postępowania w zakresie przestrzegania zasad ładu korporacyjnego, sporządzanych przez spółki giełdowe. W załączeniu do raportu rocznego przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 28 kwietnia 2023 roku, Zarząd Comarch S.A. przekazał raport dotyczący stosowania zasad ładu korporacyjnego przez Comarch S.A. w 2022 roku. Zarząd oraz Rada Nadzorcza Comarch S.A. dokładają wszelkich starań w przestrzeganiu większości zasad Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW z zakresu obejmowanego przez zasadę „comply or explain” – zastosuj albo wyjaśnij – która polega na przekazywaniu rynkowi przez spółkę jednoznacznej informacji o naruszeniu praktyki. Spółka nie stosuje zasad 2.1. oraz 2.2. Szczegółowe informacje na ten temat można odnaleźć w raporcie dotyczącym przestrzegania zasad ładu korporacyjnego przez Comarch S.A. opublikowanym w 2023 roku. Zgodnie z zasadami ładu korporacyjnego oraz Kodeksu Spółek Handlowych w Comarch S.A. funkcjonuje Rada Nadzorcza wraz z wydzielonym Komitetem Audytu. Rada Nadzorcza nadzoruje bieżącą działalność Spółki i Grupy, w szczególności poprzez: ▪ monitoring i analizę sytuacji finansowej i organizacyjnej, ▪ ocenę realizacji przez Zarząd Comarch S.A. strategii, ▪ wyznaczanie celów biznesowych dla Członków Zarządu oraz ocenę ich realizacji, ▪ ocenę działalności wybranych obszarów biznesowych, ▪ analizę i ocenę ryzyka związanego z działalnością, ▪ nadzór nad systemem kontroli wewnętrznej, ▪ ocenę oraz zatwierdzanie sprawozdań finansowych. Do zadań Komitetu Audytu należy w szczególności: ▪ nadzorowanie procesu sprawozdawczości oraz rewizji finansowej, ▪ monitorowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, compliance oraz funkcji audytu wewnętrznego, ▪ weryfikacja niezależności biegłego rewidenta i podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych. Pełna treść Raportu dotyczącego stosowania zasad ładu korporacyjnego jest również dostępna pod adresem: www.comarch.pl/relacje-inwestorskie/lad-korporacyjny G.2.1., G.2.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 37 5. Kontrahenci Zarządzanie relacjami z kontrahentami W ramach Grupy Comarch funkcjonuje Dział Zarządzania Kontrahentami zajmujący się zarządzaniem, weryfikacją i analizą kontrahentów. Do głównych kompetencji tego działu należy: ▪ zarządzanie bazą kontrahentów systemów funkcjonujących w ramach Grupy Comarch (weryfikacja, analiza, gromadzenie dokumentów), ▪ zarządzanie dostępem do danych i analiz firm zewnętrznych z branży informacji gospodarczej, ▪ przygotowywanie raportów (szerokie spektrum) o kontrahentach Grupy Comarch na potrzeby innych działów czy audytorów, ▪ partycypacja w procedurach dotyczących oceny i wyboru dostawców. Dostawcy Charakterystyka dostawców Głównymi źródłami zaopatrzenia Comarch S.A. oraz Grupy Comarch są międzynarodowe koncerny tj. producenci sprzętu komputerowego i oprogramowania oraz elektroniki związanej z rozwijaną produkcją urządzeń. Większość zamówień realizowana jest poprzez zakupy w lokalnych oddziałach oraz lokalnej dystrybucji. Działalność Grupy Comarch nie jest uzależniona od żadnego z dostawców. W 2022 roku, podobnie jak w roku poprzednim żaden z kontrahentów nie dostarczył produktów czy usług o wartości przekraczającej 10% przychodów ze sprzedaży Grupy Comarch. Grupa Comarch posiada olbrzymią paletę produktów i usług dla realizacji których niezbędna jest współpraca z dostawcami uzupełniającymi portfolio usług i licencji własnych oraz pozwalających na rozszerzenie oferty o produkty firm trzecich. Portfolio produktów firm trzecich to przede wszystkim znane i uznane na rynkach międzynarodowych marki i producenci. Współpraca przebiega głównie za pośrednictwem lokalnej autoryzowanej dystrybucji pomagającej w sprawnym rozwiązaniu problemów logistycznych jak i zorganizowaniu szybkiej dostawy dla klienta. Ze względu na geograficzny podział działalności Grupa Comarch wyróżnia następujące segmenty rynku: Polska, Europa-DACH, Europa-pozostałe, Ameryki i Pozostałe kraje. Dostawcy lokalni definiowani są jako mający siedzibę w kraju zgodnym z regionem działalności Grupy Comarch. Poniższe tabele przedstawiają udział wartości zakupów od dostawców z poszczególnych lokalizacji w Comarch S.A. oraz Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Dostawcy Comarch S.A. - udział wartości zakupów od dostawców z poszczególnych lokalizacji 2022 2021 Polska 84% 84% DACH 5% 4% Europa-pozostałe 6% 7% Ameryki 2% 2% Pozostałe 3% 3% G.1.2., S.4.12., S.6.4., S.7.4., S.7.6., S.8.4., S.15.1., S.15.3., S.15.4. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 38 Region działalności Grupy Comarch - udział wartości zakupów od dostawców z poszczególnych lokalizacji Dostawcy lokalni % Dostawcy zagraniczni % 2022 2021 2022 2021 Polska 88% 89% 12% 11% DACH 30% 35% 70% 65% Europa-pozostałe 25% 24% 75% 76% Ameryki 58% 45% 42% 55% Pozostałe 12% 13% 88% 87% Zasady przestrzegane przez dostawców Grupa Comarch dokłada wszelkich starań, aby zobowiązania publicznoprawne, finansowe, zobowiązania wobec pracowników i dostawców spoza Grupy Comarch były regulowane terminowo. Wskaźnik terminowości zapłat w Comarch S.A. wyniósł w 2022 roku 95% wartości zobowiązań a w całej Grupie Comarch 96%. W roku 2021, wskaźnik terminowości zapłat w Comarch S.A. wyniósł 96% wartości zobowiązań, natomiast w Grupie Comarch 95%. Grupa Comarch, globalny integrator oraz twórca innowacyjnych rozwiązań i systemów informatycznych, w dbałości o jakość swoich produktów i usług przykłada dużą wagę do starannego doboru dostawców. Głównymi kryteriami wyboru są: cena, czas dostawy, jej terminowość oraz opinia i pozycja dostawcy na rynku. Wpływ na wybór dostawcy do realizacji zamówień ma także ocena dotychczasowej współpracy. Dodatkowo uwzględniane są aspekty związane między innymi z poszanowaniem przez dostawców praw człowieka, przestrzeganiem przez nich zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wpływem prowadzonej działalności na środowisko naturalne. Od lat działając aktywnie na rzecz zrównoważonego rozwoju Grupa Comarch zachęca dostawców, aby w swoich działaniach kierowali się zasadami etyki, odpowiedzialności społecznej i zarządzania oddziaływaniem na środowisko w sposób odpowiedzialny. Co więcej, w oparciu o międzynarodowe zalecenia zawarte m.in. w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ, Międzynarodowych Standardach Pracy MOP, normach ISO, została opracowana Polityka Zrównoważonego Rozwoju dla Dostawców. Poniżej przedstawiono jaka część umów podpisanych w latach ubiegłych przez spółki Grupy Comarch z producentami oprogramowania i sprzętu komputerowego oraz kluczowymi podwykonawcami (takimi, z którymi obrót przekracza 100 tys. PLN), zawiera zapisy dotyczące standardów etycznych, antykorupcyjnych, BHP czy poszanowania praw człowieka. Firmy, z którymi Grupa Comarch współpracuje, są dużymi korporacjami międzynarodowymi, gdzie dużą wagę przykłada się do przestrzegania wymagań związanych z etyką, przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa pracy BHP, prawami człowieka, w tym z uwzględnieniem zakazu pracy dzieci lub pracy przymusowej. Grupa Comarch dokonuje analizy i wyboru dostawców tak, aby promować te firmy, które w swoim działaniu kierują się zasadami etyki, odpowiedzialności społecznej, praw człowieka i ochrony środowiska. Poniższe tabele przedstawiają odsetek umów podpisanych w latach 2021 – 2022 przez Comarch S.A. i spółki Grupy Comarch z producentami oprogramowania i sprzętu komputerowego oraz kluczowymi podwykonawcami, które zawierają zapisy dotyczące standardów etycznych, antykorupcyjnych, BHP oraz poszanowania praw człowieka. G.4.7, S.4.11., S.7.3., S.8.3., E.7.5. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 39 Producenci i kluczowi podwykonawcy w 2022 roku Etyka BHP Prawa człowieka Poszanowanie środowiska naturalnego Prawa człowieka z uwzględnieniem zakazu pracy dzieci lub pracy przymusowej Comarch S.A. 83,6% 71,5% 71,0% 71,3% 71,0% Grupa Comarch 82,9% 66,3% 66,3% 66,5% 66,3% Producenci i kluczowi podwykonawcy w 2021 roku Etyka BHP Prawa człowieka Poszanowanie środowiska naturalnego Prawa człowieka z uwzględnieniem zakazu pracy dzieci lub pracy przymusowej Comarch S.A. 79,0% 62,5% 70,5% 62,0% 70,5% Grupa Comarch 81,6% 65,1% 73,4% 64,7% 73,4% Ocena współpracy z dostawcami Firmy starające się o przyznanie statusu dostawcy Grupy Comarch otrzymują do uzupełnienia ankietę, w której znajdują się pytania o zakres wdrożonych i certyfikowanych systemów zarzadzania, dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, odpowiedzialności społecznej, dbałości o ochronę środowiska, zarządzania energią oraz ochroną informacji. Odpowiedzi udzielone w kwestionariuszu są walidowane, a następnie firma jest kwalifikowana przez system do jednej z czterech kategorii dostawców: I - wybierany do współpracy w pierwszej kolejności, II - drugiej kolejności, III - rezerwowy, IV -ryzykowny. Najwyższą, pierwszą kategorię otrzymują te firmy, które deklarują przestrzeganie najwyższych standardów. Zgodnie z procedurą analizy dostawców wysyłka ankiet ponawiana jest dodatkowo cyklicznie co roku także do firm, które w ubiegłych latach uzupełniły kwestionariusz na wypadek, gdyby dostawcy odnotowali w swojej organizacji zmiany w obszarach będących przedmiotem badania. W 2021 roku wysłano 200 ankiet, które wypełniło 9 dostawców. W związku z planowaną zmianą platformy do wysyłki ankiet, ankiety cykliczne w 2021 r. nie zostały rozesłane. W maju 2022 r. proces projektowania ankiet, ich wysyłki oraz zbierania odpowiedzi został przeniesiony na platformę SurveyLab. Do 31 grudnia 2022 roku z tej platformy wysłano 860 ankiet (w tym cykliczne), które wypełniło 29 dostawców. W kolejnym etapie analizy, po realizacji zlecenia, ocenie podlega także jakość współpracy. Uwzględniane są: elastyczność w rozwiązywaniu problemów, przepływ informacji podczas procedowania zamówienia, dotrzymanie terminu dostawy/wykonania usługi, zgodność zamówienia ze specyfikacją, jakość towaru/usługi, zgodność faktury z ustaleniami (cena, warunki płatności). Na podstawie uśrednionej oceny współpracy z ostatniego roku dostawcy przypisywania jest jedna z czterech kategorii: I - wybierany do współpracy w pierwszej kolejności, II - drugiej kolejności, III - rezerwowy, IV -ryzykowny. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 40 Poniższa tabela przedstawia kategorie przyznane dostawcom oceniające jakość współpracy w latach 2021 – 2022. Kategorie przyznane dostawcom I II III IV 2022 71% 28% 1% 0% 2021 68% 30% 2% 0% Kategorie zostały przyznane w oparciu o wyniki oceny współpracy z 605 podmiotami w 2021 roku oraz 635 podmiotami w roku 2022. Wyniki analizy danych dostawców gromadzone są w systemie informatycznym, co pozwala na szybkie generowanie przekrojowych raportów oraz prowadzenie okresowego monitoringu. Odbiorcy Charakterystyka odbiorców Ze względu na rodzaj oferowanych przez Grupę Comarch systemów informatycznych, główną grupę odbiorców stanowią średnie i duże przedsiębiorstwa, które na całym świecie są największymi odbiorcami zaawansowanych rozwiązań informatycznych. Większość produktów Grupy Comarch jest kierowana do określonej grupy odbiorców, natomiast usługi informatyczne, ze względu na ich uniwersalny charakter, są oferowane do każdej grupy odbiorców. Oferta Grupy Comarch przeznaczona jest zarówno dla podmiotów z rynku polskiego jak i klientów zagranicznych. Od wielu lat jednym z głównych celów strategicznych Grupy Comarch jest rozwój sprzedaży coraz większej ilości produktów na rynkach zagranicznych, w szczególności w Europie Zachodniej, Azji, Oceanii oraz Ameryki Północnej. Sprzedaż Grupy Comarch jest mocno zdywersyfikowana i nie występuje uzależnienie od jednego odbiorcy. Podobnie jak w Comarch S.A., w Grupie Comarch w 2022 roku sprzedaż do żadnego z kontrahentów nie przekroczyła 10% całkowitej sprzedaży. Najważniejszymi zasadami Grupy Comarch są: odpowiedzialność za sukcesy klientów oraz szacunek i otwartość na ich potrzeby. Grupa Comarch dostarcza swoim klientom innowacyjne produkty IT o najwyższej jakości, co uzyskiwane jest jako efekt wysokich umiejętności, doświadczeń i kompetencji pracowników, współpracy z wiodącymi ośrodkami badawczymi i naukowymi zarówno w Polsce, jak i za granicą oraz dokłada wszelkich starań, aby dostarczone rozwiązania IT spełniały najwyższe standardy i oczekiwania klientów. W zakresie kontaktów z klientami sektora publicznego (administracja centralna i samorządowa, spółki komunalne, spółki Skarbu Państwa, publiczne zakłady opieki zdrowotnej) stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.). Przepisy te regulują sposób porozumiewania się z zamawiającym w trakcie trwania postępowania przetargowego, zakres czynności, jakie mogą być podejmowane przez strony postępowania oraz środki ochrony prawnej. Ocena współpracy w 2022 roku I II III IV Ocena współpracy w 2021 roku I II III IV S.15.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 41 Bezpieczeństwo w biznesie międzynarodowym Grupa Comarch, dla zapewnienia kontroli i bezpieczeństwa obrotu z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa Państwa, wdrożyła Wewnętrzny System Kontroli zapewniający stosowanie norm oraz wymagań prawnych międzynarodowych i krajowych. Grupa Comarch nie sprzedaje produktów zakazanych lub wywołujących kontrowersje wśród interesariuszy. Bezpieczeństwo produktów i konsumentów Grupa Comarch jest producentem rozwiązań informatycznych oraz integratorem. Od 1993 Grupa Comarch pomaga klientom w osiąganiu większej rentowności oraz w czerpaniu zysków z nowoczesnych produktów i rozwiązań, z wykorzystaniem szerokiego spektrum narzędzi uzupełnianych najwyższej jakości usługami. Grupa Comarch zdobyła doświadczenie w najważniejszych branżach (w telekomunikacji, finansach, bankowości i ubezpieczeniach, handlu i usługach, infrastrukturze IT, administracji publicznej, przemyśle, służbie zdrowia, a także w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw) dzięki projektom zrealizowanym dla największych polskich i światowych marek (https://www.comarch.pl/o-firmie/profil/). Grupa Comarch jest także wytwórcą urządzeń elektronicznych, wśród których znajdują się wyroby medyczne. Grupa Comarch dokłada wszelkich starań, aby wprowadzane produkty odpowiadały potrzebom rynku i konsumentom, a jednocześnie były bezpieczne. Wytwarzane produkty, tam gdzie ma to zastosowanie podlegają ocenie zgodności zdefiniowanej w mających zastosowanie wymaganiach prawnych, w tym poddawane są wymaganym testom i badaniom dotyczącym bezpieczeństwa i użyteczności. Grupa Comarch dostarcza także rzetelnych informacji o przeznaczeniu oferowanych produktów; informuje także o zagrożeniach wiążących się z wyrobami w trakcie ich zwykłego lub racjonalnie dającego się przewidzieć używania w okresie życia wyrobu z uwzględnieniem sytuacji, kiedy korzyści stosowania produktu przewyższają ewentualne ryzyka. Produkując elektronikę Grupa Comarch uwzględnia również wymagania związane z ochroną środowiska. W 2022 roku wobec Comarch S.A. ani też wobec żadnej innej spółki z Grupy Comarch nie nałożono kar z tytułu niezgodności z prawem i regulacjami dotyczącymi dostarczania i użytkowania produktów i usług. W celu wzmocnienia zapewnienia jakości i bezpieczeństwa oferowanych produktów Comarch S.A. posiada wdrożony i certyfikowany Zintegrowany System Zarządzania opisany w punkcie 4.1. Nie wystąpiły przypadki naruszenia procedur dotyczących bezpieczeństwa produktów i usług. Na Comarch S.A. ani też na spółki Grupy Comarch nie zostały nałożone kary za niezgodność z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z bezpieczeństwem klientów, rzetelnością i etyką komunikacji marketingowej. Grupa Comarch nie odnotowała przypadków niezgodności z regulacjami i dobrowolnymi kodeksami dotyczącymi komunikacji marketingowej (w tym reklamy, promocji, sponsoringu). W związku z wejściem w życie w 2018 roku rozporządzenia o ochronie danych osobowych Grupa Comarch wdrożyła szereg procedur dotyczących ochrony danych osobowych uzupełniających już istniejące od wielu lat w firmie polityki i procedury oparte na standardach ISO. Zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) w spółkach dla których taki obowiązek wystąpił powołani zostali Inspektorzy Danych Osobowych. Ponadto prowadzony jest S.12.1. S.11.1. S.11.3., S.12.3. S.13.1., S.13.2., S.13.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 42 szereg rejestrów wymaganych przepisami RODO, między innymi rejestr naruszeń ochrony danych osobowych - wewnętrzna ewidencja naruszeń ochrony danych osobowych. Zarówno w roku 2022 jak i w latach poprzednich nie było postępowań administracyjnych prowadzonych przeciwko spółkom Grupy Comarch (np. UODO) jak i również nie zostały nałożone kary za niezgodność z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z ochroną danych osobowych (w podziale na prawomocne i nieprawomocne). W 2022 roku odnotowano dziesięć naruszeń ochrony danych osobowych w Grupie Comarch, które po przeprowadzonej analizie nie wymagały zgłoszenia organowi nadzorczemu ze względu na małe prawdopodobieństwo, że skutkowałyby one ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Liczba naruszeń odnotowana w wewnętrznym rejestrze w ciągu ostatnich dwóch lat oscyluje na poziomie około kilkunastu przypadków rocznie i utrzymuje się na podobnym, stałym poziomie. Ciągły wzrost świadomości pracowników w obszarze ochrony danych osobowych, w związku z prowadzonymi szkoleniami, akcjami informacyjnymi w zakresie ochrony danych osobowych i wdrażanymi na bieżąco instrukcjami, przekłada się na niepowielanie dotychczasowych naruszeń, lepszą wykrywalność a tym samym wpływa również na zapobieganie kolejnym naruszeniom. Nie były prowadzone przez UOKIK żadne postępowania przeciwko Spółce Comarch S.A., ani innym spółkom Grupy Comarch. Spółce Comarch S.A., ani też innym spółkom Grupy Comarch nie zostały wymierzone żadne kary związane z zachowaniami antykonkurencyjnymi i antyrynkowymi. W spółce Comarch S.A., ani też w innych spółkach Grupy Comarch nie zidentyfikowano przypadków niezgodności związanych z niewłaściwym oznakowaniem produktu oraz nie zostały wymierzone żadne kary z tym związane. Badanie satysfakcji klienta Program Badania Satysfakcji Klientów to dla Grupy Comarch szansa na uzyskanie informacji, a następnie wprowadzenie usprawnień, aby zapewnić wysoki poziom satysfakcji ze współpracy z Grupą Comarch. W ramach programu badamy opinię naszych klientów na temat świadczonych przez Grupę Comarch usług i wytwarzanych przez Grupę Comarch produktów. Zasadniczym elementem badania jest krótka ankieta on-line wysyłana do naszych klientów. Ankieta zawiera pytania zamknięte ze skalą ocen 1-10 oraz pytania otwarte. Respondenci dzieleni są na 3 grupy klientów: management, kierowników projektów oraz użytkowników. Dzięki informacjom uzyskanym z ankiet, możemy prawidłowo zidentyfikować i ustalić priorytety działań zmierzających do zapewnienia naszym Klientom maksimum satysfakcji ze współpracy z Grupą Comarch. Etapy badania satysfakcji klientów: ▪ zbieranie opinii klientów, ▪ analiza raportów, ▪ określenie działań korygujących, ▪ wdrożenie działań korygujących i zapobiegawczych, ▪ weryfikacja wykonania działań korygujących i zapobiegawczych. Poniższe wykresy przedstawiają, jak kształtowała się ogólna satysfakcja klientów ze współpracy z Comarch S.A. oraz Grupą Comarch w latach 2021 - 2022. Na wskaźnik przeciętnego zadowolenia klienta składało się S.14.1., S.14.3. S.11.2., S.12.2., S.14.2., S.15.5. S.15.6. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 43 m.in. ogólne zadowolenie ze współpracy z Grupą Comarch, chęć polecenia produktów/ usług Grupy Comarch innej firmie, chęć zakupu produktów/ usług Grupy Comarch w przyszłości; sposobu prowadzenia przez Grupę Comarch rozmów handlowych oraz negocjowania i podpisywania umowy. Skala ocen: Skala ocen: 1 – klient całkowicie niezadowolony; 10- klient w pełni zadowolony Poniżej zaprezentowano najwyżej oceniane aspekty poziomu zadowolenia klientów Comarch S.A. oraz spółek Grupy Comarch: ▪ zaangażowanie i chęć pomocy pracowników, ▪ kompetencje pracowników, ▪ wysoki poziom kultury osobistej pracowników, ▪ wnikliwe rozwiązywanie problemów, ▪ indywidualne podejście do klienta. W 2022 roku klienci za mocne strony uznali zaangażowanie pracowników. Zwrócili szczególną uwagę na satysfakcjonujący kontakt z opiekunami, którzy wykazywali się chęcią pomocy, wnikliwym rozwiązywaniem problemów oraz wysokim poziomem kultury osobistej. Część ankietowanych odpowiedziała, że z chęcią powróci do korzystania z produktów Comarch w przyszłości jak również poleci produkty Comarch innym. Ze słabych stron, na jakie klienci zwrócili uwagę to czas realizacji usterek/zgłoszeń. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 44 6. Zasoby ludzkie Zatrudnienie w Grupie Comarch w latach 2018-2022 Liczba zatrudnionych Podstawowym czynnikiem ograniczającym moce produkcyjne są zasoby ludzkie. Do stałego inwestowania w nowe produkty i technologie informatyczne firma potrzebuje pracowników o odpowiednim wykształceniu i o szerokim zakresie kompetencji. Firma elastycznie zarządza zespołami pracowników, poprzez ciągłą optymalizację alokacji zasobów w aktualnych projektach komercyjnych i prowadzonych wewnętrznych projektach badawczo-rozwojowych (budowa nowych produktów i uaktualnianie istniejącego oprogramowania nie związanego bezpośrednio z umowami z klientami), wykorzystując do tego celu autorskie rozwiązania informatyczne. W efekcie wykorzystanie zasobów ludzkich jest bliskie 100%. Grupa Comarch dywersyfikuje ryzyko ograniczeń w dostępności zasobów ludzkich poprzez prowadzenie działalności w 21 oddziałach zlokalizowanych w ośrodkach miejskich w Polsce. Na dzień 31 grudnia 2022 r. w Grupie Comarch 3 662 pracowników było zatrudnionych w Krakowie, 2 584 w innych miastach w Polsce oraz 625 poza granicami Polski. Na dzień 31 grudnia 2022 r. w Comarch S.A. było zatrudnionych 5 469 osób wobec 5 206 osób zatrudnionych na dzień 31 grudnia 2021 r., natomiast w całej Grupie Comarch liczba zatrudnionych wzrosła do 6 871 osób w porównaniu do 6 723 osób z 31 grudnia 2021 r. Poniższy wykres przedstawia liczbę zatrudnionych osób w Grupie Comarch w latach 2018 – 2022. Poniższe tabele przedstawiają przeciętną liczbę osób zatrudnionych w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2018 – 2022. Przeciętna liczba osób zatrudnionych w Comarch S.A. 2022 2021 2020 2019 2018 umowy o pracę 4 585 4 327 4 117 4 057 3 753 pozostałe formy zatrudnienia 883 887 925 930 934 Razem 5 468 5 214 5 042 4 987 4 687 S.2.6., S.2.7., S.2.8., S.3.2., S.3.6. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 45 Przeciętna liczba osób zatrudnionych w Comarch S.A. 2022 2021 2020 2019 2018 produkcyjni oraz konsultanci techniczni 4 774 4 556 4 395 4 330 4 052 marketing i sprzedaż 217 188 176 180 168 kierownictwo i administracja 431 414 413 414 407 inne 46 56 58 63 60 Razem 5 468 5 214 5 042 4 987 4 687 Przeciętna liczba osób zatrudnionych w Grupie Comarch 2022 2021 2020 2019 2018 umowy o pracę 5 547 5 427 5 119 5 087 4 727 pozostałe formy zatrudnienia 1 373 1 360 1 383 1 361 1 364 Razem 6 920 6 787 6 502 6 448 6 091 Przeciętna liczba osób zatrudnionych w Grupie Comarch 2022 2021 2020 2019 2018 produkcyjnych oraz konsultantów technicznych 5 461 5 377 5 136 5 103 4 797 marketingu i sprzedaży 383 370 336 321 298 kierownictwa i administracji 515 503 499 499 495 pozostałych 561 537 531 525 501 Razem 6 920 6 787 6 502 6 448 6 091 W związku ze stałym rozwojem swojej działalności zarówno Comarch S.A. jak i Grupa Comarch systematycznie zwiększają poziom zatrudnienia. Rotacja zatrudnienia W 2022 roku rotacja wśród pracowników Comarch S.A. oraz Grupy Comarch nie odbiegała od dotychczasowej i utrzymywała się na poziomie standardowym dla branży. Przedsiębiorstwo dochowuje starań, żeby zminimalizować poziom rotacji wśród pracowników, zwłaszcza wśród osób kluczowych dla działalności Grupy Comarch. Nie stwierdzono skarg dotyczących praktyk zatrudniania w ramach formalnych mechanizmów skargowych. Umowy, na podstawie których świadczona jest praca Dominującą formą zatrudnienie w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch jest umowa o pracę. Czas trwania umowy o pracę (umowa na czas określony lub nieokreślony) jest uzależniony od stażu pracy pracownika. Pozostałe formy zatrudnienia stosowane są tylko w uzasadnionych przypadkach (np. łączenie edukacji z pracą zawodową). S.2.2., S.2.3. S.2.1., S.2.4. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 46 Poniższe tabele przedstawiają liczbę osób zatrudnionych w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022 według rodzaju umowy na podstawie której świadczona jest praca. Comarch S.A. Grupa Comarch Rodzaj umowy o pracę Etat 2022 2021 2022 2021 Umowa o pracę na czas nieokreślony Niepełny etat 167 159 159 161 Pełny etat 2 808 2 643 3 535 3 417 Razem 2 975 2 802 3 694 3 578 Umowa o pracę na czas określony Niepełny etat 50 50 63 65 Pełny etat 1 551 1 474 1 781 1 775 Razem 1 601 1 524 1 844 1 840 Razem 4 576 4 326 5 538 5 418 Comarch S.A. Grupa Comarch Rodzaj umowy o pracę Wiek 2022 2021 2022 2021 Umowa o pracę na czas nieokreślony poniżej 30 lat 567 549 681 676 30-50 lat 2 316 2 233 2 785 2 716 powyżej 50 lat 92 20 228 186 Razem 2 975 2 802 3 694 3 578 Umowa o pracę na czas określony poniżej 30 lat 1 163 1 173 1 269 1 325 30-50 lat 427 346 545 495 powyżej 50 lat 11 5 30 20 Razem 1 601 1 524 1 844 1 840 Razem 4 576 4 326 5 538 5 418 Comarch S.A. Grupa Comarch Rodzaj umowy o pracę Płeć 2022 2021 2022 2021 Umowa o pracę na czas nieokreślony Kobiety 909 830 1 192 1 118 Mężczyźni 2 066 1 972 2 502 2 460 Razem 2 975 2 802 3 694 3 578 Umowa o pracę na czas określony Kobiety 563 503 666 661 Mężczyźni 1 038 1 021 1 178 1 179 Razem 1 601 1 524 1 844 1 840 Inne formy zatrudnienia Kobiety 128 115 298 283 Mężczyźni 765 765 1035 1022 Razem 893 880 1 333 1 305 Razem 5 469 5 206 6 871 6 723 Liczba zatrudnionych w Grupie Comarch w ramach outsourcingu stanowi niewielki odsetek wszystkich zatrudnionych. S.2.5. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 47 W latach 2021 – 2022 wszyscy pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch otrzymywali wynagrodzenie wyższe od płacy minimalnej. Struktura zatrudnienia według województw i krajów Poniższa tabela przedstawia ilość miejsc pracy tworzonych przez Comarch S.A. oraz polskie spółki Grupy Comarch w latach 2021 – 2022 w poszczególnych województwach Polski wg stanu na ostatni dzień roku. POLSKA Comarch S.A. Grupa Comarch województwo 31 grudnia 2022 31 grudnia 2021 31 grudnia 2022 31 grudnia 2021 dolnośląskie 267 252 272 255 kujawsko-pomorskie 23 22 24 23 lubelskie 221 184 230 192 lubuskie 3 5 3 5 łódzkie 338 361 363 368 małopolskie 3 120 3 117 3 708 3 751 mazowieckie 301 288 357 355 opolskie 6 1 6 1 podkarpackie 102 71 116 88 podlaskie 42 33 43 36 pomorskie 99 84 125 118 śląskie 631 490 675 607 świętokrzyskie 59 52 61 55 warmińsko-mazurskie 1 1 1 1 wielkopolskie 256 245 261 251 zachodniopomorskie - - 1 1 Razem 5 469 5 206 6 246 6 107 Comarch S.A. oraz Grupa Comarch dywersyfikuje ryzyko ograniczeń w dostępności zasobów ludzkich poprzez prowadzenie działalności w 21 oddziałach zlokalizowanych w ośrodkach miejskich w Polsce. Poprzez otwieranie nowych placówek oraz tworzenie nowych miejsc pracy Grupa Comarch wydatnie przyczynia się do rozwoju regionów, w których prowadzi działalność. Poniższa tabela przedstawia ilość miejsc pracy tworzonych przez zagraniczne spółki Grupy Comarch w latach 2021 – 2022 w poszczególnych krajach wg stanu na ostatni dzień roku. ZAGRANICA kraj 31 grudnia 2022 31 grudnia 2021 Arabia Saudyjska 1 1 Australia 1 2 Austria 11 12 Belgia 22 24 Brazylia 7 8 Chile 6 7 Finlandia 1 - Francja 135 125 Holandia 3 2 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 48 Japonia 7 6 Kolumbia 2 3 Korea Południowa 3 2 Luksemburg 1 - Malta 4 4 Meksyk - 1 Niemcy 235 231 Panama 6 10 Peru - 3 Rosja 1 3 Stany Zjednoczone Ameryki 33 22 Szwajcaria 20 20 Szwecja 1 1 Tajlandia 16 19 Turcja 4 1 Ukraina 67 73 Wielka Brytania 6 11 Włochy 22 15 Zjednoczone Emiraty Arabskie 10 10 Razem 625 616 Duża część przychodów Grupy Comarch pochodzi z rynków zagranicznych, w związku z czym istnieje potrzeba pozyskania zasobów ludzkich także poza Polską. Spółki zagraniczne dostosowują ilość osób zatrudnionych do aktualnego zapotrzebowania kontraktowego poprzez zakładanie nowych spółek zależnych oraz tworzenie nowych miejsc pracy na całym świecie. Mimo że w mniejszym udziale niż w Polsce, jednak także za granicą Grupa Comarch przyczynia się w ten sposób do rozwoju regionów, w których prowadzi działalność. Struktura zatrudnienia według płci i wieku Skład ciał zarządczych i nadzorczych w podziale na płeć i wiek Wszyscy przedstawiciele organów zarządzających Comarch S.A. są obywatelami Polski. Poniższa tabela przedstawia liczbowy podział organów nadzoru wg kategorii różnorodności w latach 2021 – 2022. Rok Organ zarządzający Wiek Kobieta Mężczyzna Razem 31 grudnia 2022 Rada Nadzorcza poniżej 30 lat - - - 30-50 lat 2 - 2 powyżej 50 lat 2 2 4 Razem 4 2 6 Zarząd poniżej 30 lat - - - 30-50 lat - 5 5 powyżej 50 lat - 1 1 Razem - 6 6 Razem 4 9 13 31 grudnia 2021 Rada Nadzorcza poniżej 30 lat - - - 30-50 lat 2 - 2 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 49 powyżej 50 lat 2 3 5 Razem 4 3 7 Zarząd poniżej 30 lat - - - 30-50 lat - 5 5 powyżej 50 lat - 1 1 Razem - 6 6 Razem 4 9 13 Przedstawiciele organów zarządzających spółkami Grupy Comarch są obywatelami różnych krajów. Poniższa tabela przedstawia strukturę organów zarządzających oraz nadzoru wg kategorii różnorodności w latach 2021 – 2022. Rok Organ zarządzający Wiek Kobieta Mężczyzna Razem 31 grudnia 2022 Rada Nadzorcza poniżej 30 lat - - - 30-50 lat 6 18 24 powyżej 50 lat 5 20 25 Razem 11 38 49 Zarząd poniżej 30 lat 3 - 3 30-50 lat 14 105 119 powyżej 50 lat 5 25 30 Razem 22 130 152 Razem 33 168 201 Rada Nadzorcza poniżej 30 lat - - - 31 grudnia 2021 30-50 lat 3 21 24 powyżej 50 lat 4 13 17 Razem 7 34 41 Zarząd poniżej 30 lat 2 1 3 30-50 lat 12 117 129 powyżej 50 lat 4 23 27 Razem 18 141 159 Razem 25 175 200 Pozostali pracownicy Poniżej przedstawiono podział pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę w Comarch S.A. i Grupie Comarch wg charakteru wykonywanej pracy, płci, wieku i posiadanego obywatelstwa. Comarch S.A. 2022 2021 Kategorie pracowników Kobieta Mężczyzna Razem Kobieta Mężczyzna Razem administracja 295 79 374 274 77 351 kadra menedżerska 167 495 662 142 473 615 produkcja 925 2 432 3 357 842 2 350 3 192 inne 85 98 183 75 93 168 Razem 1 472 3 104 4 576 1 333 2 993 4 326 zatrudnionych na podstawie umów o pracę Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 50 Grupa Comarch 2022 2021 Kategorie pracowników Kobieta Mężczyzna Razem Kobieta Mężczyzna Razem administracja 410 122 532 405 128 533 kadra menedżerska 224 590 814 209 570 779 produkcja 1 008 2 614 3 622 951 2 588 3 539 inne 216 354 570 214 353 567 Razem 1 858 3 680 5 538 1 779 3 639 5 418 zatrudnionych na podstawie umów o pracę Mężczyźni stanowią dominującą grupę wśród zatrudnionych w Comarch S.A. i w Grupie Comarch. Jest to zgodne ze specyfiką branży informatycznej, niemniej jednak udział kobiet zarówno w zatrudnieniu ogółem jak i wśród kadry menedżerskiej wzrasta rok do roku, co jest zgodne z założeniami strategii ESG w zakresie różnorodności, opisanej w punkcie 2.4. niniejszego raportu. Comarch S.A. 2022 2021 Kategorie pracowników poniżej 30 lat 30-50 lat powyżej 50 lat Razem poniżej 30 lat 30-50 lat powyżej 50 lat Razem administracja 141 216 17 374 136 207 8 351 kadra menedżerska 49 576 37 662 38 572 5 615 produkcja 1 493 1 821 43 3 357 1 495 1 686 11 3 192 inne 47 130 6 183 53 114 1 168 Razem 1 730 2 743 103 4 576 1 722 2 579 25 4 326 zatrudnionych na podstawie umów o pracę Grupa Comarch 2022 2021 Kategorie pracowników poniżej 30 lat 30-50 lat powyżej 50 lat Razem poniżej 30 lat 30-50 lat powyżej 50 lat Razem administracja 181 306 45 532 196 299 38 533 kadra menedżerska 59 666 60 785 47 659 39 745 produkcja 1 621 2 116 140 3 877 1 658 2 023 118 3 799 inne 89 242 13 344 100 230 11 341 Razem 1 950 3 330 258 5 538 2 001 3 211 206 5 418 zatrudnionych na podstawie umów o pracę W 2022 roku największy wzrost liczby osób zatrudnionych nastąpił w przedziale wiekowym 30-50 lat, natomiast największa dynamika wzrostu nastąpiła w przedziale wiekowym powyżej 50 lat. 2022 2021 Kategorie pracowników Comarch S.A. Obywatele Polski Obywatele pozostałych krajów europejskich Obywatele innych krajów Razem Obywatele Polski Obywatele pozostałych krajów europejskich Obywatele innych krajów Razem administracja 366 8 - 374 346 5 - 351 kadra menedżerska 655 7 - 662 610 5 - 615 produkcja 3 269 82 6 3 357 3 128 57 7 3 192 inne 174 8 1 183 159 6 3 168 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 51 Razem 4 464 105 7 4 576 4 243 73 10 4 326 zatrudnionych na podstawie umów o pracę 2022 2021 Kategorie pracowników Grupa Comarch Obywatele Polski Obywatele pozostałych krajów europejskich Obywatele innych krajów Razem Obywatele Polski Obywatele pozostałych krajów europejskich Obywatele innych krajów Razem administracja 465 51 16 532 464 53 16 533 menedżerski 713 50 22 785 681 43 21 745 produkcja 3 482 285 110 3 877 3 437 263 99 3 799 inne 237 74 33 344 235 68 38 341 Razem 4 897 460 181 5 538 4 817 427 174 5 418 zatrudnionych na podstawie umów o pracę Grupa Comarch zatrudnia wielu pracowników spoza Polski, wpisując się tym samym w specyfikę branży IT, gdzie standardem jest międzynarodowe środowisko pracy i wielokulturowość zespołów pracowniczych. Udział pracowników spoza Polski utrzymywał się w 2022 roku na podobnym poziomie w stosunku do poziomu ubiegłorocznego. Wynagrodzenia Poniższa tabela przedstawia stosunek średniego wynagrodzenia zasadniczego kobiet do średniego wynagrodzenia zasadniczego mężczyzn według kategorii pracowników w latach 2021 – 2022. Comarch S.A. Grupa Comarch Kategorie pracowników 2022 2021 2022 2021 administracja 91% 91% 91% 94% menedżerski 67% 66% 69% 67% produkcja 76% 76% 77% 76% inne 73% 82% 75% 82% Średnie wynagrodzenie kobiet w Comarch S.A. i w Grupie Comarch jest niższe niż średnie wynagrodzenie mężczyzn. Wynika to głównie z faktu, że zatrudniane kobiety posiadają krótsze doświadczenie w branży IT i krótszy staż pracy w Grupie Comarch, co wpływa na poziom wynagrodzeń. W grupie pracowników, gdzie doświadczenie w branży i staż pracy są zbliżone dla kobiet i mężczyzn (administracja), poziom zarobków jest wyrównany. Urlopy i pozostałe kwestie pracownicze Comarch S.A. oraz Grupa Comarch wspiera pracowników decydujących się na rodzicielstwo oraz zapewnia możliwość powrotu do pracy po wykorzystaniu urlopów związanych z macierzyństwem/tacierzyństwem. Zdecydowana większość pracowników wraca po urlopach macierzyńskich/tacierzyńskich na zajmowane wcześniej stanowiska pracy. Comarch S.A. oraz Grupa Comarch umożliwiają elastyczne dopasowanie wymiaru etatu do potrzeb związanych z rodzicielstwem. Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące powrotu do pracy i utrzymania zatrudnienia po urlopie macierzyńskim/tacierzyńskim przez pracowników w podziale na płeć w latach 2021 – 2022. Comarch S.A. Grupa Comarch Płeć 2022 2021 2022 2021 Kobieta 82 98 119 133 S.2.14. S.2.9 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 52 Liczba osób, która skorzystała z urlopu macierzyńskiego/tacierzyńskiego Mężczyzna 1 5 6 16 Razem 83 103 125 149 Liczba osób, która wróciła do pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego/tacierzyńskiego Kobieta 90 87 122 109 Mężczyzna 1 5 5 15 Razem 91 92 127 124 Wskaźnik powrotu do pracy a) Kobieta 98% 98% 103% 82% Mężczyzna 100% 100% 83% 94% Liczba osób, która wróciła do pracy po urlopie macierzyńskim/tacierzyńskim i była nadal zatrudniona przez 12 miesięcy od powrotu do pracy Kobieta 72 85 91 104 Mężczyzna 4 5 6 8 Razem 76 90 97 112 Wskaźnik utrzymania zatrudnienia b) Kobieta 83% 93% 74% 89% Mężczyzna 80% 100% 70% 73% a) Wskaźnik powrotu do pracy – stosunek całkowitej liczby pracowników, którzy wrócili do pracy po urlopie macierzyńskim/tacierzyńskim do całkowitej liczby pracowników, którzy powinni wrócić do pracy po urlopie macierzyńskim/tacierzyńskim b) Wskaźnik utrzymania zatrudnienia – stosunek całkowitej liczby pracowników, którzy zachowali pracę 12 miesięcy po powrocie do pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego/tacierzyńskiego do całkowitej liczby pracowników powracających z urlopu macierzyń- skiego/tacierzyńskiego w poprzednich okresach objętych raportowaniem Minimalny okres standardowego wypowiedzenia wręczanego pracownikom wynosi 4 tygodnie. Ze względu na brak układów zbiorowych w polskich spółkach Grupy Comarch okres wypowiedzenia oraz konieczność konsultacji i negocjacji nie są uwzględnione w umowach zbiorowych. W zagranicznych spółkach Grupy Comarch okresy wypowiedzenia są zróżnicowane i zależą od wielu czynników tj. regulacji prawnych danego kraju, stażu pracy czy rodzaju umowy. Zgodnie z obowiązującym prawem spółki Comarch S.A., iComarch24 S.A., Geopolis sp. z o.o., Comarch Polska S.A., Comarch Healthcare S.A., CA Consulting S.A., Comarch Infrastruktura S.A., Comarch Finance Connect Sp. z o.o., Comarch Cloud S.A., Wszystko.pl sp. z o.o. i MKS Cracovia SSA wdrożyły Pracownicze Plany Kapitałowe, którymi zarządza Allianz Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty PPK zarządzany przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska Spółka Akcyjna (dawniej: Aviva Specjalistyczny Fundusz Otwarty PPK zarządzany przez Aviva Investors TFI S.A.). Pracownicy niektórych zagranicznych spółek Grupy Comarch uczestniczą w programach emerytalnych właściwych dla danych krajów. W polskich spółkach Grupy Comarch dodatkowe pakiety medyczne są świadczeniem dostępnym dla osób zatrudnionych na umowie o pracę (bez względu na czas trwania umowy i wymiar etatu). W zagranicznych spółkach Grupy Comarch dodatkowe pakiety medyczne są zapewniane z uwzględnieniem lokalnych regulacji i praktyk rynkowych w tym zakresie. Poniższa tabela przedstawia łączną wysokość rocznych składek na PFRON w tys. PLN w latach 2021 – 2022. w tys. PLN 2022 2021 Comarch S.A. 4 368 3 124 Grupa Comarch 4 954 3 764 W polskich spółkach Grupy Comarch nie występują zbiorowe układy pracy, ani związki zawodowe. W Comarch S.A. powołano natomiast Przedstawicieli Pracowników, którzy funkcjonują na podstawie Porozumienia zawartego w 2006 r. oraz ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu S.2.13 S.2.15. S.3.1., S.3.2, S.3.3, S.3.5, S.3.6, S.4.10. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 53 pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. Przedstawiciele Pracowników są wybierani spośród wszystkich pracowników, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Wyboru dokonują pracownicy Spółki co 2 lata. Ostatnie wybory odbyły się w lutym 2022 roku. Wybrani Przedstawiciele Pracowników wchodzą w skład zespołów powypadkowych oraz uczestniczą w konsultacjach prowadzonych przez Pracodawcę. Do ważniejszych z nich należały konsultacje w zakresie wyboru instytucji zarządzającej Pracowniczymi Planami Kapitałowymi (PPK) (2019 r.), zasad działania i pracy w trakcie pandemii (2020 r.) oraz zmian w regulaminie pracy: wprowadzenie pracy hybrydowej i rezygnacja z obowiązkowej 30-minutowej przerwy w trakcie pracy (2021 r.). Pracownicy pozostałych polskich spółek zależnych nie wyrazili chęci powoływania swoich przedstawicieli. W spółkach zagranicznych Grupy Comarch w regionie DACH nie ma związków zawodowych, funkcjonują natomiast rady zakładowe. Pracownicy wybierają radę zakładową dla danej lokalizacji, pod którą podlegają wszyscy pracownicy. Wybór rady zakładowej nie jest obowiązkowy, a decyzję podejmują pracownicy. Udział w wyborach ograniczony jest stażem pracy. Rady zakładowe w rejonie DACH: ▪ Comarch Solutions GmbH – Innsbruck, spółka podlega również umowie taryfowej, ▪ Comarch Software und Beratung AG - wszystkie lokalizacje spółki. Rady zakładowe funkcjonują także w spółkach francuskich, tj. Comarch S.A.S., Comarch R&D S.A.S. oraz 2CSI. W spółce Comarch SRL we Włoszech nie funkcjonują związki zawodowe, natomiast pracownicy podlegają narodowemu zbiorowemu kontraktowi pracy, który został stworzony, aby regulować relacje między pracownikami a pracodawcami. Zbiorowy, ponieważ wpływa na wszystkich pracowników w sektorze podlegającym umowie i krajowy, ponieważ dotyczy wszystkich firm, które znajdują się na terytorium Włoch. Reguluje stosunek pracy, np. harmonogram, kwalifikacje i obowiązki, wynagrodzenie itp. Spółka Comarch SRL podlega pod ‘CCNL del commercio’ (handel). Podobne porozumienia sektorowe regulujące kwestie takie jak minimalne wynagrodzenie oraz obowiązek zapewnienia dodatkowych benefitów pracownikom obowiązują spółki Comarch Sistemas LTDA w Brazylii oraz Comarch Technologies Oy w Finlandii. W Brazylii związek pracowniczy ma postać struktury funkcjonującej poza firmą. Na koniec 2022 roku wszyscy pracownicy należeli do tego związku. W pozostałych zagranicznych spółkach Grupy Comarch nie ma związków zawodowych. W wielu spółkach mają miejsce regularne spotkania z pracownikami, jednak nie są one sformalizowane. W żadnej ze spółek Grupy Comarch w ostatnim roku nie wszczęto sporów zbiorowych. W każdej umowie inwestycyjnej zawieranej na prawie polskim Grupa Comarch zamieszcza klauzulę, w której wymaga od wykonawcy przestrzegania podstawowych praw pracowniczych. Takie postanowienia obejmują m.in. obowiązek zatrudniania pracowników zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym postanowieniami Kodeksu Pracy i przepisów wykonawczych do tej ustawy określających, w szczególności, warunki zatrudnienia, zasady wypłacania należnego pracownikom wynagrodzenia oraz konieczność przestrzegania innych przepisów regulujących zasady wykonywania pracy. Wykonawcy są również umownie zobowiązani do zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym wypełniania wszystkich zobowiązań wynikających z przepisów BHP. Ilość umów zawieranych na prawie innym niż polskie jest niewielka jednak również w nich pojawiają się postanowienia zawierające zobowiązania wykonawców do przestrzegania lokalnych przepisów prawa pracy oraz przepisów BHP. S.3.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 54 Szkolenia Centrum Szkoleniowe Comarch oferuje specjalistyczne szkolenia oraz konsultacje informatyczne i biznesowe na każdym poziomie zaawansowania, zarówno w ramach szkoleń wewnętrznych kierowanych do pracowników Grupy Comarch, jak i oferowanych szerokiemu gronu klientów zewnętrznych. Centrum Szkoleniowe Comarch korzysta z blisko 30-letniego doświadczenia Grupy Comarch, jako organizacji opartej na wiedzy. W ponad 300 programach szkoleniowych prowadzonych przez 90 wykwalifikowanych trenerów bierze udział średnio ok. 14 000 uczestników rocznie. Poniższe tabele przedstawiają średnią liczbę godzin szkoleniowych na pracownika (wg płci i kategorii pracowników zatrudnionych na umowę o pracę) w latach 2021 – 2022. Comarch S.A. 2022 2021 wszystkie szkolenia kadra menedżerska pozostali razem kadra menedżerska pozostali razem kobiety 9,3 15,1 14,4 2,8 16,5 15,1 mężczyźni 9,2 22,2 20,1 2,2 22,7 19,7 Razem 9,2 19,8 18,3 2,4 20,7 18,3 Comarch S.A. 2022 2021 szkolenia wewnętrzne kadra menedżerska pozostali razem kadra menedżerska pozostali razem kobiety 9,2 13,3 12,8 2,5 14,5 13,3 mężczyźni 9,2 20,2 18,5 2,2 20,7 18,0 Razem 9,2 17,9 16,7 2,2 18,8 16,5 Grupa Comarch 2022 2021 wszystkie szkolenia kadra menedżerska pozostali razem kadra menedżerska pozostali razem kobiety 7,2 14,2 15,4 2,4 14,9 15,3 mężczyźni 7,7 26,4 21,2 2,1 25,5 20,4 Razem 7,6 21,6 19,3 2,2 21,6 18,8 Grupa Comarch 2022 2021 szkolenia wewnętrzne kadra menedżerska pozostali razem kadra menedżerska pozostali razem kobiety 7,0 14,9 13,8 2,1 15,2 13,7 mężczyźni 7,7 21,9 19,3 2,0 21,6 18,5 Razem 7,5 19,5 17,5 2,0 19,4 16,9 Liczba pracowników podnoszących kwalifikacje zawodowe, którym przysługują określone uprawnienia z tego tytułu w stosunku do pracodawcy (np. urlopy szkoleniowe) ze wskazaniem liczby pracowników, którym pracodawca współfinansuje lub finansuje podnoszenie kwalifikacji zawodowych: Comarch S.A. 2022 2021 Grupa Comarch 2022 2021 wszystkie szkolenia wszystkie szkolenia kobiety 1 192 1 080 kobiety 1 368 1 337 mężczyźni 3 081 2 837 mężczyźni 3 396 3 308 Razem 4 273 3 917 Razem 4 764 4 645 S.5.1., S.5.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 55 Comarch S.A. 2022 2021 Grupa Comarch 2022 2021 szkolenia zewnętrzne szkolenia zewnętrzne kobiety 195 114 kobiety 219 123 mężczyźni 458 229 mężczyźni 482 268 Razem 653 343 Razem 701 391 W Grupie Comarch funkcjonuje sformalizowany system oceny pracowników, dzięki któremu zdecydowana większość pracowników otrzymuje regularne oceny wyników swojej pracy oraz informacje na temat możliwości rozwoju zawodowego. Program stażowy W ubiegłym roku odbyła się już 20. edycja stażu IT Comarch, który jest największym tego typu projektem w Europie. Program wakacyjnych stażowy adresowany jest do studentów najlepszych uczelni technicznych w Polsce. Zaangażowanie całej firmy w przyjęcie stażystów sprawia, że dopracowana formuła programu stażowego jest rozwijana i wzbogacana o nowe elementy. Dzięki temu program stażowy cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem i doskonałą opinią wśród studentów kierunków informatycznych oraz pokrewnych. Zainteresowanie studentów przekłada się co roku na dużą liczbę aplikacji. O udział w programie stażowym w 2022 roku ubiegało się 3500 kandydatów. W procesie rekrutacji kandydaci zmierzyli się najpierw z testami, a wiedza i kompetencje studentów, którzy uzyskali najlepsze wyniki w testach zostały dodatkowo zweryfikowane na rozmowach rekrutacyjnych przeprowadzonych przez przyszłych przełożonych. W 20. edycji programu stażowego Comarch w 2022 roku wzięło udział 311 osób. Staż odbywał się w 14 miastach w Polsce. a studenci mieli do wyboru 7 profili IT: programistyczny, inżynier systemowy/ DevOps, Embedded, telekomunikacja, AI/ML, Cyber Security i aplikacje mobilne oraz staż UX/UI, który cieszył się ponownie bardzo dużym zainteresowaniem. Przez 3 miesiące płatnego stażu studenci pracowali w kilkuosobowych zespołach pod kierunkiem doświadczonych pracowników Comarch, którzy pełnili funkcje opiekunów grup stażowych. To właśnie doświadczenie, dobre przygotowanie i talent do przekazywania wiedzy przez opiekunów stażowych szczególnie docenili stażyści. Podkreślali, że przez charakter pracy, możliwość zapoznania się ze złożonymi aplikacjami i bazami danych staż jest unikatowym doświadczeniem, niemożliwym do powtórzenia w przypadku projektów organizowanych w ramach zajęć na studiach. „Staż bardzo mi się podobał, brałam udział w tworzeniu ciekawych aplikacji. Uczestniczyłam w wymagających projektach, dzięki którym mogłam pogłębić swoją wiedzę w krótkim czasie. Atmosfera w zespole, w którym pracowałam, była zawsze przyjazna, każda osoba chętnie służyła pomocą”. - Anna, uczestniczka stażu na profilu programistycznym w Krakowie Po zakończeniu wakacyjnego programu 83% stażystów, zostało zatrudnionych w Comarch, na warunkach umożliwiających im dostosowanie pracy do zajęć na uczelni. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 56 Bezpieczeństwo i higiena pracy System nadzoru i badania wypadków W Grupie Comarch okoliczności i przyczyny wypadków przy pracy ustala, powołany w tym celu przez Pracodawcę, dwuosobowy zespół powypadkowy, w skład którego wchodzi, zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracownik Służby BHP oraz Przedstawiciel Pracowników. Protokoły ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy są zatwierdzane przez Pracodawcę lub przez osobę upoważnioną. Sposób zgłaszania i rejestrowania wypadków przy pracy jest opisany w wewnętrznych procedurach, opracowanych na podstawie obowiązujących wymagań prawnych. Zarówno ustalone przyczyny zdarzenia, okoliczności jego zaistnienia, jak również wnioski i zalecane środki profilaktyczne są komunikowane pracownikom. Dodatkowo Dział Jakości i BHP prowadzi kampanie edukacyjne, których celem jest podnoszenie świadomości pracowników na temat zagrożeń w miejscu pracy, promowanie dobrych praktyk z zakresu BHP i kultury bezpieczeństwa pracy. Wypadki przy pracy W 2022 roku w spółkach Grupy Comarch miały miejsce 4 zdarzenia, z czego 2 uznane zostały jako wypadki przy pracy, a pozostałe 2 jako wypadki traktowane na równi z wypadkami przy pracy (zdarzenia miały miejsce w czasie podróży służbowej/delegacji). Poniższe wykresy przedstawiają liczbę wypadków przy pracy w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Wszystkie 4 zdarzenia zostały zakwalifikowane jako wypadki lekkie i indywidualne. Zestawienie danych dotyczących wypadków przy pracy w latach 2021-2022 W Grupie Comarch do celów statystycznych stosuje się następujące wskaźniki wypadkowości: ▪ wskaźnik częstości wypadków, wyrażony jako stosunek liczby wypadków do liczby osób pracujących (na 1 000 osób), oraz ▪ wskaźnik ciężkości wypadków, wyrażony jako stosunek liczby dni straconych, spowodowanych absencją wypadkową, do liczby wszystkich zaistniałych wypadków (wskaźnik ten nie obejmuje poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych). Poniższa tabela przedstawia wskaźniki wypadkowości dla Comarch S.A. i Grupy Comarch w latach 2021 – 2022. S.4.1., S.4.2., S.4.3., S.4.4., S.4.5., S.4.9 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 57 Rok Liczba wypadków Liczba dni niezdolności do pracy Wskaźnik częstości Wskaźnik ciężkości Comarch S.A. Grupa Comarch Comarch S.A. Grupa Comarch Comarch S.A. Grupa Comarch Comarch S.A. Grupa Comarch 2022 3 4 12 12 0,64 0,76 4,00 3,00 2021 1 3 - 57 0,22 0,59 0,00 19,00 W 2022 roku liczba wypadków w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch wzrosła w porównaniu z rokiem 2021. W 2022 roku liczba dni absencyjnych, spowodowanych wypadkami przy pracy spadła z 57 dni, do 12 dni – dla całej Grupy Comarch. Poniższe wykresy przedstawiają wskaźnik częstości wypadków dla Comarch S.A. oraz Grupy Comarch w latach 2021 – 2022. Wskaźnik częstości wypadków przy pracy w 2022 roku w Comarch S.A. wyniósł 0,64, natomiast dla całej Grupy Comarch 0,76. Porównując z rokiem 2021, odnotowano wzrost tego wskaźnika w przypadku spółki Comarch S.A. oraz Grupy Comarch. Poniższe wykresy przedstawiają wskaźnik ciężkości wypadków dla Comarch S.A. oraz Grupy Comarch w latach 2021 – 2022. Wskaźnik ciężkości wypadków przy pracy w 2022 roku w Comarch S.A. wyniósł 4,00, natomiast dla całej Grupy Comarch 3,00. Porównując z rokiem 2021, odnotowano wzrost tego wskaźnika w przypadku spółki Comarch S.A. oraz spadek w przypadku Grupy Comarch. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 58 W spółkach Grupy Comarch dotychczas nie stwierdzono przypadków chorób zawodowych, a także występowania przekroczeń NDN (najwyższe dopuszczalne natężenie) i NDS (najwyższe dopuszczalne stężanie) dla zidentyfikowanych na stanowiskach pracy czynników szkodliwych. Ponadto dla wszystkich stanowisk pracy została przeprowadzona ocena ryzyka zawodowego zgodnie z polską normą PN-N 18002:2011 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy - Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego. Analiza oraz ocena ryzyka pokazała, że wpływ zidentyfikowanych zagrożeń na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników jest na poziomie akceptowalnym. Ochrona przeciwpożarowa i pierwsza pomoc Grupa Comarch we wszystkich swoich budynkach zapewnia przestrzeganie przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych. Zobowiązuje się do zapewnienia urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, a także ich konserwacji i napraw, celem ich sprawnego i niezawodnego funkcjonowania. Zostały ustalone sposoby postępowania na wypadek pożaru dla wszystkich pracowników. Firma we wszystkich swoich oddziałach posiada Ratowników, których łącznie jest 138. Ratownikami są pracownicy (ochotnicy), którzy co 2 lata szkoleni są z zasad udzielania pierwszej pomocy oraz postępowania na wypadek pożaru i ewakuacji. Organizowane szkolenia mają na celu przygotowanie nowych Ratowników do ich roli, a w przypadku pozostałych Ratowników – odświeżenie i usystematyzowanie wiedzy oraz przekazanie informacji o ewentualnych zmianach w standardach udzielania pierwszej pomocy, a także zmianach organizacyjnych w zakresie ewakuacji. Ostatnie szkolenie odbyło się w lipcu 2021 roku i wzięło w nim udział 57 osób. Kolejne szkolenie planowane jest na rok 2023. Wszyscy pracownicy mają dostęp do apteczek pierwszej pomocy. Każdy pracownik jest zobowiązany do zapoznania się z aktualną wersją Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego. We wszystkich lokalizacjach prowadzone są próbne ewakuacje. Działania Grupy Comarch w zakresie walki z pandemią Covid-19 Grupa Comarch na bieżąco monitoruje rozwój sytuacji, związanej z utrzymującymi się skutkami rozprzestrzeniania się koronawirusa SARS-CoV-2 oraz zachorowań na COVID-19. Wdrożono wszystkie wytyczne, rekomendowane przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz inne instytucje państwowe, funkcjonujące w krajach aktywności operacyjnej spółki, ze szczególnym uwzględnieniem zaleceń, dotyczących zdrowia i higieny pracowników. Wstrzymane zostały podróże służbowe do krajów określonych przez Główny Inspektorat Sanitarny jako kraje wysokiego ryzyka. Ograniczone zostały kontakty bezpośrednie pracowników wewnątrz organizacji, uruchomiony został na szeroką skalę tryb pracy zdalnej pracowników biurowych, a w biurach Comarch są stosowane wszystkie zalecenia higieniczne. W kontaktach biznesowych powszechnie wykorzystywane są zdalne metody komunikacji. Zarząd Comarch S.A. zwraca uwagę, że działalność Spółki jest bardzo dobrze zdywersyfikowana pod względem branżowym, produktowym i geograficznym, a efekty pandemii nie stanowią zagrożenia dla stabilności finansowej przedsiębiorstwa. W 2022 Grupa Comarch zorganizowała kolejną akcję szczepień przeciwko COVID-19 dla pracowników, współpracowników oraz członków ich rodzin. 7. Działalność na rzecz społeczeństwa Grupa Comarch od początku swojej działalności szeroko angażuje się w realizację koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu (Corporate Social Responsibility – CSR), propagując ideę stworzenia szerokiej platformy społecznej. Istotne są działania promujące sport, najnowsze technologie IT, zdrowy tryb życia i ochronę środowiska, wsparcie dla potrzebujących, pomoc zwierzętom, jak również zaangażowanie w kulturę oraz wspieranie inicjatyw lokalnych społeczności. Fundamenty CSR w Grupie Comarch są podstawą działań w obszarze społecznej odpowiedzialności. Został także przyjęty i funkcjonujący w firmie Kodeks Etyczny. Szczegółowe sprawozdanie dotyczące CSR w Grupie Comarch jest co roku dokumentowane i prezentowane w raporcie społecznej odpowiedzialności biznesu Grupy Comarch, który jest zamieszczony w Internecie na stronie: http://www.comarch.pl/o-firmie/zrownowazony- biznes/csr/ S.4.6, S.4.7, S.4.8 S.9.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 59 Spółka nie posiada własnego kodeksu etyki komunikacji marketingowej, jednak przestrzega podstawowych zasad etyki w kwestiach odpowiedzialnej komunikacji marketingowej. Działania marketingowe podejmowane przez Grupę Comarch nie zawierają treści dyskryminujących, w szczególności ze względu na rasę, przekonania religijne, płeć lub narodowość oraz nie posiadają elementów, które zachęcają do aktów przemocy. Reklamy Grupy Comarch nie mogą wprowadzać w błąd odbiorców i muszą być realizowane w sposób zrozumiały. Sponsoring Grupy Comarch i związane z nim umowy muszą być realizowane w sposób łatwy do odczytania i zrozumienia przez otoczenie oraz nie mogą naruszać dobrych obyczajów. Do komunikacji, możliwości zgłaszania nowych zagadnień w tym obszarze został utworzony adres email: csr@comarch.pl. Działania na rzecz lokalnej społeczności Działalność operacyjna Grupy Comarch nie powoduje uciążliwości dla społeczności lokalnej ani nie stwarza zagrożenia dla jej bezpieczeństwa. W 2022 roku nie zanotowano skarg zgłoszonych przez społeczność lokalną. Grupa Comarch angażuje się w różnorodne działania mające na celu wsparcie lokalnej społeczności, aktywnie wspiera ochronę środowiska w swoim najbliższym otoczeniu oraz działa na rzecz popularyzacji nauki. Wiele inicjatyw i przedsięwzięć jest realizowanych przez MKS Cracovia SSA. Comarch gra z Last Night of the Proms Ponownie Comarch wsparł finansowo krakowską edycję wydarzenia Last Night of the Proms, które łączy najwyższy poziom artystyczny ze spontanicznym zachowaniem publiczności, która chóralnie śpiewa pieśni z ostatnich utworów programu. Koncert odbył się w Operze Krakowskiej, a solistom towarzyszyła Orkiestra Akademii Beethovenowskiej oraz Chór Opery Krakowskiej. W programie znalazły się m.in. kompozycje Williamsa, Pucciniego, Wooda czy Komasy-Łazarkiewicza. Koncert zorganizowano po raz 26. Muzyka organowa Spółka od kilku lat angażuje się w projekty Bazyliki Mariackiej w Krakowie, mające na celu promowanie muzyki organowej. W 2022 roku Comarch wsparł finansowo organizację Mariackich Koncertów Organowych. Podzielili się tym, co najcenniejsze - akcja krwiodawstwa Odpowiadając na potrzeby regionalnego centrum krwiodawstwa, na kampusie firmy w Krakowie zorganizowana została ponownie akcja krwiodawstwa, w której udział wzięli pracownicy, oddając łącznie 13 700 ml krwi. Akcja zorganizowana była we współpracy z Centrum Medycznym iMed24 oraz Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Krakowie. Wspieramy DKMS W Polsce co 40 minut a na świecie co 27 sekund, jedna osoba dowiaduje się, że ma nowotwór krwi. W krakowskim i warszawskim oddziale firmy zostały zorganizowane dni dawcy szpiku, podczas których prowadzono akcje edukacyjną, a chętne osoby mogły zarejestrować się do bazy potencjalnych dawców szpiku. Dla zwierzaków S.9.1., S.9.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 60 Organizacje, które pomagają bezdomnym zwierzętom również potrzebują pomocy. W 2022 roku w Comarch zorganizowane zostały zbiórki rzeczowe dla fundacji czy stowarzyszeń z kilkunastu polskich miast. Dzięki zaangażowaniu pracowników udało się wesprzeć m.in. Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt we Wrocławiu, Białymstoku, Poznaniu, Katowicach, Gdańsku, Gliwicach oraz Krakowskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami czy Fundację Lepszy Świat w Cieszynie. Świąteczne pomaganie Podobnie jak w latach ubiegłych i w 2022 roku pracownicy z polskich spółek Grupy Comarch w oddziałach w całej Polsce włączyli się w organizację świątecznych zbiórek rzeczowych dla osób potrzebujących. Wsparcie otrzymało kilkanaście organizacji i instytucji, w tym m.in.: Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza w Kętach, Hospicjum św. Łazarza, Centrum Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych „Parkowa”, Lubelskie Hospicjum dla dzieci im. Małego Księcia, Świetlica Socjoterapeutyczna w Poznaniu, Podkarpackie Hospicjum dla Dzieci czy Dom Dziecka w Łodzi. Sprzęt informatyczny dla potrzebujących W 2022 roku Comarch S.A. dokonał darowizn kilkuset sztuk sprzętu komputerowego, m.in. na rzecz Szpitala im. S. Żeromskiego, licznych szkół, gmin, domów dziecka i innych organizacji pożytku publicznego. Wsparcie dla Fundacji Pełnej Życia Comarch udzielił wsparcia Fundacji Pełnej Życia w postaci bezpłatnej asysty do Comarch ERP Optima od 1 listopada 2021 roku oraz dostępu do szkoleń e -learningowych z zakresu kadr i płac oraz z zakresu księgowości. Popularyzacja nauki i edukacji Grupa Comarch od początku swojej działalności aktywnie współpracuje ze szkołami, uczelniami wyższymi oraz innymi placówkami edukacyjnymi, m.in.: Akademią Górniczo-Hutniczą, Politechniką Wrocławską, Politechniką Śląską, Uniwersytetem Jagiellońskim, Politechniką Łódzką, Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie. W minionym roku specjaliści z Comarch wzięli także udział w różnych spotkaniach ze studentami w Polsce i zagranicą czy dniach kariery w Polsce, Francji i Belgii. Firma wsparła także finansowo czy merytorycznie organizację konferencji studenckiej Cerebro, Click, meetupów technologicznych czy UX Poland - jednej z największych konferencji dla designerów w Europie. W poszczególnych oddziałach powstają także inicjatywy pracowników wiążące się z poświęcaniem czasu dla studentów na dedykowanych kursach czy spotkaniach branżowych oraz na spotkania z kołami naukowymi. Dodatkowo specjaliści z Comarch chętnie dzielą się wiedzą, tworząc wiele artykułów eksperckich oraz autorskie podcasty. W 2022 roku kontynuowano także partnerstwo z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie w zakresie realizacji studiów podyplomowych "Analityka finansowa i controlling procesów przemysłowych". W firmie organizowane są także wewnętrzne akcje wymiany wiedzy m.in. meetup’y czy cykle tekstów z zakresu cyberbezpieczeństwa, tworzone przez specjalistów z Działu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Podczas gali 10-lecia Lubelskiej Wyżyny IT Prezydent Miasta Lublina wręczył m.in. przedstawicielowi Comarch medal w uznaniu za pełną zaangażowania działalność firmy na rzecz rozwoju lubelskiego sektora ICT oraz współtworzenie silnego ekosystemu informatycznego w Lublinie. Program letnich staży studenckich W okresie wakacyjnym odbyła się 20. już edycja stażu IT. Jest to jeden z największych tego typu projektów w Europie. Szczegóły dotyczące programu stażowego zostały opisane w punkcie 6.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 61 Comarch dla Edukacji Comarch popularyzuje wiedzę na temat systemów ERP wśród uczelni i szkół zawodowych o profilach ekonomicznych. Działalność ta jest realizowana poprzez: ▪ prowadzenie przez pracowników wykładów na uczelniach wyższych, na tematy związane z informatyką, technologią i ekonomią, ▪ użyczenie systemów Comarch ERP w wersjach edukacyjnych (650 placówek i instytucji oświatowych doposażonych edukacyjnymi wersjami Comarch ERP), ▪ szkolenia z zakresu systemów Comarch ERP dla kadry pedagogicznej, ▪ inne programy edukacyjne dla studentów kierunków ekonomicznych. Dystrybuujemy również specjalne, dedykowane szkolnictwu zawodowemu zeszyty ćwiczeń przygotowujące do państwowych egzaminów zawodowych o profilu technik ekonomista. Strefa Innowacji Comarch Działająca od 2018 roku Strefa Innowacji Comarch to przestrzeń, w której prezentowane są osiągnięcia technologiczne Grupy Comarch w zakresie systemów informatycznych, telekomunikacji, Internetu Rzeczy czy sztucznej inteligencji. Wydzielone obszary Strefy dedykowane są poszczególnym sektorom gospodarki, dla których Grupa Comarch projektuje i wdraża innowacyjne rozwiązania. Odwiedzający mają okazję zapoznać się z rozwiązaniami takimi jak Virtual Reality, przemysł 4.0 czy telemedycyna. Przed pandemią COVID -19 Strefę Innowacji mogli odwiedzać nie tylko partnerzy biznesowi. Zorganizowane zwiedzanie, możliwość obcowania z nowoczesnymi technologiami i poszerzania wiedzy stanowiły warunki przyjazne grupom szkolnym i akademickim. Wycieczki do Strefy Innowacji były dla młodzieży doskonałą okazją do inspirujących dyskusji o przyszłości, wyborze studiów czy ścieżkach kariery zawodowej. Podczas oprowadzania uczniowie chętnie wchodzili w interakcję z nowoczesnymi rozwiązaniami, zadawali dużo pytań, pogłębiali swoją wiedzę i zainteresowania. W okresie epidemii Strefa Innowacji działała w ograniczonym zakresie, jej działalność w pełnym zakresie została wznowiona na wiosnę 2022 roku po zniesieniu restrykcji covidowych. Wizyta w przestrzeni pełnej innowacyjnych rozwiązań może być wyjątkowym doświadczeniem niezależnie od wieku. Strefę Innowacji Comarch odwiedzili również Słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Najnowsze rozwiązania okazały się nie być im obce - stanowiły impuls do ożywionej dyskusji na temat działalności Grupy Comarch i dalszego rozwoju technologicznego. Strefa Innowacji Comarch promuje i uczy. Nowoczesna, multimedialna przestrzeń zachęca do interakcji z nowymi technologiami i ułatwia porządkowanie wiedzy. To miejsce spotkań i wymiany myśli, a jednocześnie obszar wystawienniczy prezentujący wizję przyszłości, niezwykle atrakcyjny i wartościowy dla odwiedzających. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 62 Wsparcie dla Polskiej Szkoły w Lille (Francja) Uczniowie ze Szkoły Polskiej w Lille otrzymali od pracowników francuskiego biura Comarch sprzęt komputerowy, torby transportowe oraz materiały audiowizualne. Przekazanie upominków odbyło się w kwietniu 2022 roku podczas wizyty uczniów w siedzibie firmy. Gościem honorowym spotkania był Pan Andrzej Szydło, Konsul RP w Paryżu. Sport i zdrowy styl życia Już prawie 30 lat spółki Grupy Comarch aktywnie angażują się w propagowanie sportu oraz aktywnego trybu życia wśród młodzieży oraz mieszkańców województwa małopolskiego. Od 2002 roku firma jest tytularnym sponsorem najstarszego, istniejącego klubu piłkarskiego w Polsce, oraz pięciokrotnego Mistrza Polski – Cracovii, w tym także sekcji hokejowej. Firma promuje również aktywny model życia wśród swoich pracowników. Do dyspozycji pracowników spółek Grupy Comarch w Krakowie i ich rodzin oddane jest Centrum Rekreacyjne Comarch. Sponsoring Śląsk Wrocław Comarch wspólnie z firmą Infortes byli partnerami ekstraklasowego zespołu koszykarskiego Śląska Wrocław w sezonie 2021/2022. Drużyna ze stolicy Dolnego Śląska zdobyła wtedy tytuł Mistrza Polski, po raz osiemnasty w historii klubu. Sponsoring Royale Union Saint-Gilloise SCRL W lipcu 2022 roku Comarch został sponsorem klubu piłkarskiego Royal Unions Saint-Gilloise z belgijskiej ekstraklasy. Firma wspiera piłkarzy w latach 2022/2023. Sponsoring drużyny z Regionu Stołecznego Brukseli ma na celu stworzenie współpracy na szerszą skalę, która przyczyni się do zbudowania jeszcze większej rozpoznawalności marki Comarch w Królestwie Belgii. Comarch jest największym polskim inwestorem w Belgii, a region Beneluksu jest jednym z najważniejszych rynków dla całej grupy Comarch. Sponsoring drużyny hokejowej w Szwajcarii Firma będzie wspierać 300 młodych zawodników w grupach wiekowych U9, U11, U13, U15, U17A i U20A przez co najmniej trzy lata. Te silne drużyny młodzieżowe sprawiają, że EVZ jest ważną instytucją w szwajcarskim sporcie amatorskim i zawodowym. Klub szczególnie promuje młode talenty, które mają na celu karierę w profesjonalnym hokeju oraz zapewnia wielu młodym ludziom rozsądny i aktywny sposób spędzania wolnego czasu. Rowerem do pracy Grupa Comarch od wielu już lat zachęca pracowników do stawiania na rower jako alternatywny środek transportu, zapewniając infrastrukturę rowerową (np. stojaki, zamykane rowerownię, stacje naprawcze, szatnie z prysznicami) oraz okolicznościowe akcje związane z rowerami (organizacja serwisów rowerowych dla pracowników firmy czy „śniadanie rowerowe”, które odbyło się po raz kolejny w polskich oddziałach firmy). Kolejny raz firma dołączyła do organizowanej przez Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Krakowa małopolskiej kampanii „Rowerem do pracy, czyli – dom, rower, praca… i tak w kółko”. W akcji, której celem jest promowanie roweru jako codziennego środka transportu, pracownicy Comarch uczestniczyli od czerwca do końca września, dokładając swoją zieloną cegiełkę w walce o czystsze środowisko. Regularne dojazdy rowerem do pracy możliwe są dzięki zapewnionej przez Comarch infrastrukturze. W polskich oddziałach firmy znajdują się m.in.: zamykane rowerownie, stojaki, szatnie z prysznicami oraz samoobsługowe stacje naprawcze. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 63 Kampanie rowerowe organizowane w firmie są elementem polityki środowiskowej, która jest wpisana w strategię firmy i model zarządzania. Biegamy i pomagamy Po przerwie związanej z pandemią, w 2022 roku pracownicy z różnych oddziałów powrócili do intensywniejszego udziału w zewnętrznych imprezach sportowych, z których część miała charakter charytatywny jak chociażby Poland Business Run, Daj piątaka na dzieciaka czy turniej piłkarski Mistrzostwa IT w Lublinie. Wśród innych kilkudziesięciu eventów, na których trasie pojawiły się drużyny Comarch, można wymienić m.in. Cracovia Półmaraton Królewski, Biegnij Warszawo, 4Rest Run, Eco Run, Wild Run, Runmagedon, Bieg Niepodległości, Szczęśliwa 13 czy Bieg Powstania Warszawskiego. Charytatywna rywalizacja sportowa Dwa miesiące rywalizacji, dwa zadania do wykonania, dwie kategorie, jeden wspólny cel – wsparcie finansowe dla wybranej organizacji pomocowej. W ubiegłorocznej rywalizacji Comarch ONrun/ONbike wzięło udział kilkuset pracowników, którzy łącznie przejechali i przebiegli prawie 65 000 km. Dzięki zaangażowaniu pracowników udało się zrealizować cel i wesprzeć finansowo Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, która chroni dzieci przed krzywdzeniem i pomaga tym, które doświadczyły przemocy psychicznej, fizycznej i wykorzystywania seksualnego. Złap balans Dobra energia pracowników jest podstawą dobrze funkcjonującej organizacji. Dlatego specjalnie w 2022 roku w Comarch kontynuowany był program wellbeingowy – Złap balans – ciało, emocje, zdrowy tryb życia. Zrealizowane zostały webinary z ekspertami od zdrowia psychicznego i diety, ćwiczenia z fizjoterapeutami, artykuły dotyczące zdrowej diety, ergonomii pracy czy planowania czasu. Akademia Menedżerów e-Zdrowia Akademia Menedżerów e-Zdrowia to mailingowy kurs zainicjowany przez spółkę Comarch Healthcare w 2022 roku. Projekt powstał z potrzeby dzielenia się praktyczną, kluczową wiedzą z zakresu cyfryzacji opieki zdrowotnej z naprawdę szeroką grupą odbiorców, których łączy jedna wspólna cecha – działanie w sektorze ochrony zdrowia. Podczas kursu omówiliśmy takie tematy jak: prawo, Elektroniczna Dokumentacja Medyczna (EDM), sztuczna inteligencja czy telemedycyna. Każda z zaplanowanych lekcji została skrupulatnie przygotowana we współpracy z ekspertami branżowymi, tak by stanowiła inspirujący materiał zarówno dla dyrektorów placówek medycznych, jak i personelu medycznego, fizjoterapeutów, a także studentów medycyny i pielęgniarstwa. Piłkarskie zmagania Firm stara się zachęcać pracowników do aktywności fizycznej także w innych dyscyplinach niż bieganie czy jazda na rowerze. Kilkanaście drużyn złożonych z pracowników Comarch z różnych oddziałów wystartowało we wrześniowym turnieju Mundial Comarch. Całodzienne rozgrywki piłkarskie odbyły się w Centrum Treningowym Cracovii w Rącznej. Rodzinnie Po przerwie związanej z pandemią zorganizowano ponownie Megapiknik – event integracyjny dla pracowników oraz ich rodzin. Impreza odbyła się na terenie Centrum Treningowego Cracovii w Rącznej i towarzyszyły jej różne atrakcje zarówno dla dzieci jak i dorosłych. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 64 Comarch dla Ukrainy Grupa Comarch w pełni solidaryzuje się z narodem Ukraińskim w obliczu nieuzasadnionej rosyjskiej agresji. 24 lutego 2022 roku firma rozpoczęła zorganizowaną akcję wsparcia przyjazdu do Polski i zapewnienia pobytu dla swoich pracowników z Ukrainy wraz z rodzinami. Pomocą zostało objętych kilkadziesiąt osób, głównie kobiety i dzieci. Firma zapewniła pracownikom ukraińskich oddziałów wsparcie długoterminowe i podpisała z nimi umowy o pracę w Polsce. Równolegle pomoc adresowana była do wszystkich obywateli Ukrainy. Firma udzielała wsparcia we wszelkich możliwych formach m.in. poprzez bezpośrednie finansowanie dostaw materiałów potrzebnych w Ukrainie, wykorzystanie floty samochodowej do organizacji transportu, poprzez udostępnienie mieszkań służbowych, opieki medycznej w Centrum Medycznym iMed24, infrastruktury rekreacyjnej Comarch a także pomoc w organizacji pobytu w Polsce dla osób przyjeżdżających z Ukrainy. Firma również zorganizowała oraz przeprowadziła transport i rozlokowanie w Niemczech i we Włoszech 250 dzieci chorych na raka ze zniszczonego dziecięcego szpitala onkologicznego w Kijowie. Grupa Comarch w trakcie roku 2022 zaprzestała prowadzenia działalności w Rosji w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie i wprowadzanymi sankcjami. Zachowana została ciągłość realizacji projektów w Ukrainie oraz zawarte zostały nowe kontrakty z klientami ukraińskimi. Skutki konfliktu nie miały istotnego negatywnego wpływu na sytuację gospodarczą przedsiębiorstwa, ponieważ klienci z Ukrainy i Rosji przed wybuchem wojny odpowiadali za ok. 1,5 procent przychodów ze sprzedaży Grupy. Pracownicy firmy zorganizowali natomiast zbiórki rzeczowe dla obywateli Ukrainy. Swój wkład w niesienie pomocy Ukrainie miała również MKS Cracovia SSA #SOLIDARNIZUKRAINĄ 23. Kolejka PKO BP Ekstraklasy została rozegrana pod hasłem #SolidarniZUkrainą. W związku z agresją Rosji na Ukrainę, Comarch wraz z MKS Cracovia SSA również solidaryzowali się z Niepodległą Ukrainą w tych trudnych chwilach. Przed meczem z Bruk-Bet Termalica Nieciecza jako wyraz wsparcia dla Ukrainy, Comarch i MKS Cracovia SSA przygotowali specjalna playlistę. Wszystkie piosenki puszczane przez spikera z głośników na rozgrzewce były wyłącznie autorstwa ukraińskich artystów. Co więcej przed Stadionem przeprowadzona została zbiórka artykułów dla osób najbardziej dotkniętych wojną. Był to wyraz wsparcia dla Ukraińców. Na rozgrzewkę przed w/w spotkaniem zawodnicy MKS Cracovia SSA wyszli w dedykowanych koszulkach. Dodatkowo przez całe spotkanie piłkarze dzierżyli na ramieniu opaski w barwach flagi ukraińskiej. Kampania „My z Wami” Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 65 W związku z agresją Rosji na Ukrainę Comarch wraz z MKS Cracovia SSA rozpoczął kampanię wyrażającą wsparcie dla obywateli Ukrainy. Nośniki wyświetlające przygotowane treści rozlokowane były w głównych punktach miasta oraz na Dworcu Głównym w Krakowie. Co więcej taki przekaz wyświetlany był także na nośnikach LED od meczu domowego przeciwko Bruk-Bet Termalica Nieciecza. Kampania „Polska piłka dla Ukrainy” Comarch wraz z MKS Cracovia SSA wsparł promocyjnie inicjatywę Polskiego Związku Piłki Nożnej - internetową zbiórkę funduszy, która została przeprowadzona we współpracy z Polskim Czerwonym Krzyżem. Pozostałe działania realizowane w 2022 roku przez MKS Cracovia SSA W roku 2022 nie brakowało działań na rzecz Społecznej Odpowiedzialności Biznesu. Comarch Cracovia, mimo trudnych okoliczności na początku tego okresu, związanych z wybuchem konfliktu zbrojnego na Ukrainie, kreował dobrą praktykę CSR przy wykorzystaniu marki klubu. W późniejszych miesiącach działania marki Cracovia w PKO BP Ekstraklasie oraz w rozgrywkach Polskiej Hokej Ligi i Pucharu Kontynentalnego mogły jeszcze szerzej propagować praktyki na rzecz odpowiedzialności przedsiębiorstw za ich wpływ na społeczeństwo. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy Wsparcie fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy należy już do wspaniałej tradycji Comarch Cracovii. W 2022 roku na licytację przekazano PIN pamiątkowy Cracovii na 115-lecie klubu oraz medal za Wicemistrzostwo Polski w hokeju na lodzie dla Comarch Cracovii. Cały dochód został przekazany na pomoc w leczeniu dzieci. Ekstrapomoc Comarch wspólnie z MKS Cracovia SSA w dalszym ciągu aktywnie uczestniczy w akcji Ekstrapomoc, polegającej na wzajemnym promowaniu zbiórek na cele charytatywne oraz przekazywaniu pamiątek na aukcje przez wszystkie zespoły uczestniczące w rozgrywkach Ekstraklasy. W 2022 z ramienia Klubu pomogliśmy choremu Oliwierowi. Międzynarodowy Dzień Walki z Rasizmem Częścią tradycji najstarszego Klubu sportowego w Polsce jest poszanowanie dla wielokulturowości. Comarch wraz z MKS Cracovia SSA w Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową oraz każdy inny dzień roku mówią stanowcze nie dla rasizmu. Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych MKS Cracovia SSA pamiętał również o Dniu Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych. Ten dzień miał skłaniać do refleksji o sytuacji osób z niepełnosprawnościami w Polsce, a także szansą do wyrażenia sprzeciwu wobec dyskryminacji osób niepełnosprawnych w miejscach pracy czy urzędach. Akademia Klasy Ekstra Comarch we współpracy z MKS Cracovia SSA i Fundacją Ekstraklasy po raz kolejny zorganizowali turniej Akademia Klasy Ekstra. Wydarzenie kierowane jest dla młodzieży w wieku 11-12 lat i ma za zadanie krzewić aktywność fizyczną wśród młodych osób. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 66 Teddy Bear Game Cracovia zorganizowała pierwszą tego typu akcję na polskich boiskach Ekstraklasy – „Teddy Bear Game”. Kibice, którzy przyszli na ten mecz przynieśli ze sobą pluszaki, które po golu pofrunęły na murawę. Zebrane podczas akcji misie powędrowały do małych pacjentów Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie - Prokocimiu. Pasiasty Dzień Dziecka Dzień Dziecka na Cracovii to nieodłączna tradycja klubu w miesiącu czerwcu. Dzięki Comarchowi na najmłodszych kibiców czekało m.in. zwiedzanie Stadionu, loteria fantowa, dmuchańce czy pokazowe treningi i turniej Cracovia Kids. Projekt #PasiastaWizyta oraz #PasiasteLekcjeWF Kampania prowadzona w szkołach i przedszkolach w mieście Kraków oraz na terenie całego województwa małopolskiego miała na celu prezentacje postaw fair-play przez zawodników Pasów oraz zakrzewienie miłości do sportu i ruchu. Akcja, która cyklicznie odbywała się od wielu lat, a została przerwana przez pandemie koronawirusa, ponownie zagościła w 2022 roku jako stały punkt akcji marketingowych. Piłkarze minimum 2 razy w miesiącu odwiedzali placówki szkolne i wczesnoszkolne wspominając obecnym tam dzieciom o zdrowej rywalizacji, o wspólnym szacunku, czy o eliminowaniu wszelkich oznak rasizmu w sporcie. Na spotkaniach prezentowane są także przykładowe ćwiczenia w rozgrzewce profesjonalnych sportowców, dostosowane do poziomu nastolatków. Akcja Pasiasty Przedsmak Świąt Do wartości klubu należy między innymi poszanowanie tradycji. Zgodnie z przyświecającym celem zorganizowane zostało wydarzenie przeznaczone dla rodzin z dziećmi, które lubią celebrować okres świąteczny. Tydzień przed Świętami Bożego Narodzenia na Stadionie przy ulicy Kałuży odbył się dedykowany event, podczas którego przy nastrojowych kolędach i pastorałkach dzieci mogły własnoręcznie stworzyć dekoracje świąteczne, które później zawisły na choince postawionej w strefie VIP. Najoryginalniejsze ozdoby świąteczne zostały docenione i najlepsi mogli wygrać jedną z kilkudziesięciu nagród. W ich ramach znalazł się m.in. udział w dziecięcej eskorcie przed rozpoczęciem meczu Pasów, czy też kilka kopii najnowszych gier piłkarskich, w których można poprowadzić Cracovię do wielkich sukcesów. Dodatkowo chętni mogli też poznać niedostępne na co dzień zakamarki obiektu dzięki możliwości zwiedzania stadionu. Szlachetna Paczka Jak każdego roku Klub wsparł popularną w całej Polsce akcję pomocy potrzebującym. Tworzenie wizerunku Cracovii, jako odpowiedzialnej społecznie organizacji sportowej, polegało w tym przypadku na wykonaniu zakupów potrzebnych towarów przez piłkarzy oraz hokeistów, a następnie przekazanie ich osobom wskazanym przez Szlachetną Paczkę. W 2022 pomagaliśmy kilkuosobowej rodzinie z Krakowa, która była niezwykle wdzięczna za okazaną pomoc. Akcja „Klasy w Pasy" Po covidowej przerwie powróciła akcja, która ma na celu rozpowszechnienie idei bezpiecznego kibicowania na stadionach oraz promowanie sportowego i zdrowego trybu życia wśród dzieci i młodzieży. Akcja „Klasy w Pasy" skierowana jest m.in. do szkół, placówek wychowawczych czy szkółek sportowych, które zapraszane są zupełnie za darmo na mecze na piłkarski Sektor Rodzinny. Wsparcie działań Polskiego Czerwonego Krzyża Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 67 Comarch aktywnie wsparł działania „Polskiego Czerwonego Krzyża”, polegające na udzielaniu pomocy humanitarnej i socjalnej, nauki udzielania pierwszej pomocy, prowadzeniu zabezpieczeń medycznych na imprezach masowych czy propagowaniu honorowego krwiodawstwa. Podczas meczów hokeja na lodzie wolontariusze PCK na specjalnie przygotowanych stoiskach wraz z pracownikami Klubu uwrażliwiali społeczeństwo na w/w idee i wartości. Propagowanie zasad fair-play na turnieju Canpack 2022 Podczas marcowego turnieju hokeja na lodzie w kategorii żaka młodszego Comarch Cracovia przeprowadziła szereg warsztatów dla młodych zawodników, podkreślających znaczenie sportowego trybu życia i zasad fair play wśród najmłodszych. Dzień Polski podczas Turnieju o Puchar Kontynentalny w Aalborgu Comarch wraz z MKS Cracovia SSA aktywnie włączył się w promocję polskości podczas Finału o Puchar Kontynentalny w duńskim Aalborgu. Zawodnicy, trenerzy oraz pracownicy Klubu promowali barwy narodowe, tradycje i kulturę podczas spotkań z miejscową ludnością. Hokejowe „Klasy w Pasy” Zorganizowane grupy szkolne pojawiały się na meczach Comarch Cracovii. Akcja podobnie jak w przypadku kampanii piłkarskiej, ma na celu wspieranie kulturalnego dopingowania na obiektach sportowych. Olimpiady specjalne Klub przyłączył się do kolejnej akcji sponsora tytularnego PKO BP Ekstraklasy, polegającej tym razem na promocji Europejskiego Tygodnia Piłki Nożnej Olimpiad Specjalnych. Akcja miała na celu propagowanie gry w piłkę nożną wśród osób z niepełnosprawnością intelektualną, a także zachęcenie do wspierania i kibicowania uczestnikom zawodów. Darowizny i sponsoring W 2022 roku Grupa Comarch przekazała darowizny na cele społeczne o łącznej wartości 1 185 tys. PLN, a największymi obdarowanymi byli Agencja Rozwoju Miasta Krakowa oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie. Ponadto, wzorem roku poprzedniego Grupa Comarch na bieżąco reagowała na potrzeby społeczne, przekazując do szkół i organizacji pożytku publicznego blisko 300 sztuk sprzętu elektronicznego (komputerów i monitorów) potrzebnego do zorganizowania nauczania zdalnego. Poniższa tabela przedstawia całkowitą kwotę darowizn na cele społeczne przekazane przez Comarch S.A. oraz Grupę Comarch w latach 2021 – 2022. w tys. PLN 2022 2021 Comarch S.A. 280 1 185 najwięksi obdarowani Stowarzyszenie Przyjaciół Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie Muzeum Polskie w miejscowości Rapperswil w Szwajcarii Agencja Rozwoju Miasta Krakowa Stowarzyszenie Przyjaciół Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie Grupa Comarch 351 1 204 najwięksi obdarowani Ministry of Health of Ukraine National Children's Specialized Hospital Stowarzyszenie Przyjaciół Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie Agencja Rozwoju Miasta Krakowa Stowarzyszenie Przyjaciół Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie S.9.4. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 68 Poniższa tabela przedstawia całkowitą kwotę wydatkowaną na sponsoring przez Comarch S.A. oraz Grupę Comarch w latach 2021 – 2022. w tys. PLN 2022 2021 Comarch S.A. 6 658 6 620 najwięksi sponsorowani partnerzy MKS Cracovia SSA Last Night of the Proms of Cracow MKS Cracovia SSA Last Night of the Proms of Cracow Grupa Comarch 7 248 6 662 najwięksi sponsorowani partnerzy MKS Cracovia SSA Kluby hokejowe EVZ Kristall-Club Zug oraz EVZ Nachwuchs AG MKS Cracovia SSA Kluby hokejowe EVZ Kristall-Club Zug oraz EVZ Nachwuchs AG Niezależnie od działań prowadzonych i koordynowanych przez przedsiębiorstwo pracownicy Grupy Comarch angażują się w wiele akcji charytatywnych (takich jak wolontariat czy Szlachetna Paczka). 8. Ochrona Środowiska System Zarządzania Środowiskowego i System Zarządzania Energią Comarch poprzez Politykę Zintegrowanego Systemu Zarządzania oraz procedury, funkcjonujące w ramach wdrożonych systemów, zobowiązuje się do podejmowania aktywnych działań na rzecz ograniczania negatywnego wpływu na środowisko naturalne. W ramach wdrożonego Systemu Zarządzania Środowiskowego, zgodnego z wymaganiami normy ISO 14001, zostały zidentyfikowane aspekty środowiskowe, które są na bieżąco nadzorowane przez organizację. Wszystkie Spółki z Grupy Comarch przestrzegają przepisów prawnych z zakresu ochrony środowiska. Grupa Comarch świadomie ogranicza negatywny wpływ swojej działalności na środowisko naturalne poprzez zmniejszenie zużycia zasobów naturalnych oraz ograniczenie wytwarzania odpadów, powstających w wyniku bieżącej działalności. Promuje także ekologiczny styl życia wśród swoich pracowników, prowadząc akcje zachęcające do czynnego uczestnictwa w ochronie środowiska naturalnego. Realizowane na szeroką skalę raportowanie środowiskowe pokazuje w jakim stopniu Comarch S.A. oraz spółki Grupy Comarch wykorzystują zasoby oraz wpływają na środowisko. Co roku Comarch S.A. określa nowe cele środowiskowe i podsumowuje zrealizowane. S.9.5. S.9.6. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 69 W ramach wdrożonego Systemu Zarządzania Energią zgodnego z wymaganiami normy ISO 50001, Comarch S.A. Skupiał się przede wszystkim na pozyskiwaniu danych, na podstawie których można ocenić efektywność energetyczną firmy oraz określić działania zmierzające do poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa, głównie w obszarach tzw. znaczącego zużycia energii (energia elektryczna, energia cieplna, paliwo – benzyna i olej napędowy). Działania te uwzględniają modernizację budynków i wyposażenia, wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii, zastosowanie odpowiedniej polityki zakupowej i polityki modernizacji floty, a także prowadzenie akcji uświadamiających wśród pracowników oraz ciągłe monitorowanie wskaźników wyniku energetycznego. Wymienione działania podlegają okresowemu monitoringowi podczas przeglądów energetycznych, realizowanych przez powołany do tego celu Zespół ds. zarządzania energią. Tereny cenne przyrodniczo nie znajdują się w sąsiedztwie bądź sferze oddziaływania Grupy Comarch. Działalność Grupy Comarch nie powoduje istotnych strat środowiskowych. Grupa Comarch na bieżąco monitoruje zanieczyszczenie powietrza (pył PM10, PM2,5, PM1) za pomocą czujnika, który jest zainstalowany na jednym z budynków, znajdujących się w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie. Czujnik jest włączony do sieci sensorów Airly, co pomaga w stworzeniu krajowej sieci pomiarowej monitorującej smog. Wykorzystanie surowców naturalnych Ze względu na fakt, że spółki Grupy Comarch w przeważającej mierze są producentami oprogramowania i systemów informatycznych, ich działalność nie wiąże się z bezpośrednim wykorzystywaniem surowców naturalnych. Korzystają natomiast z typowych mediów, zużywanych w trakcie bieżącej pracy (energia elektryczna, energia cieplna oraz woda). Wśród wykorzystywanych do bieżącej działalności spółek Grupy Comarch zasobów naturalnych zidentyfikowano paliwa takie jak: gaz ziemny, benzyna, olej napędowy, LPG, olej opałowy oraz paliwo lotnicze. Część działalności Grupy Comarch stanowi również niskoseryjna produkcja urządzeń elektronicznych z podzespołów kupowanych od dostawców zewnętrznych oraz związane z tym prace projektowo-badawcze. Produkcja odbywa się w nowoczesnej hali produkcyjnej, zlokalizowanej w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie. W toku procesów produkcyjnych i logistycznych wykorzystuje się papierowe, plastikowe i drewniane opakowania oraz zabezpieczenia. Poniżej przedstawiono zestawienie ilości wprowadzonych na rynek opakowań (ich ilość wynika bezpośrednio z wielkości sprzedaży). Poniższa tabela przedstawia ilość opakowań w kg wprowadzonych na rynek przez Comarch S.A. oraz polskie spółki Grupy Comarch w latach 2021 – 2022. Opakowania wprowadzone na rynek 2022 2021 Comarch S.A. 1 517 kg 762 kg Grupa Comarch 2 258 kg 935 kg E.1.1., E.1.2. E.4.1., E.4.2., E.4.3., E.4.4. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 70 Ograniczenie zużycia energii Energochłonność produktów Urządzenia elektroniczne produkowane przez Grupę Comarch zasilane są energią elektryczną, przez co oddziałują na środowisko. Comarch racjonalnie gospodaruje zużyciem mediów, nie mniej jednak dokładne oszacowanie zużycia energii przez te wyroby jest trudne i uzależnione od wielu czynników m.in. od intensywności użytkowania, warunków atmosferycznych, trybu pracy i rodzaju dołączonych do urządzeń akcesoriów. Grupa Comarch dostarcza także rozwiązania wspierające dostawców wody i energii elektrycznej, w monitorowaniu sieci przesyłowych. Stosowanie tych rozwiązań pozwala na zmniejszenie strat mediów, szybką detekcję awarii, a dzięki temu do minimalizowania strat i optymalizacji zużycia zasobów naturalnych Ziemi. Wśród nich warto wymienić Comarch Smart Metering i Comarch Smart Lighting. Comarch Smart Metering to rozwiązanie umożliwiające zdalny odczyt danych z liczników wody, a co za tym idzie, zapewniające redukcję kosztów operacyjnych oraz automatyzację obsługi i utrzymania sieci mediów. Z kolei Comarch Smart Lighting to rozwijany przez Grupę Comarch produkt dedykowany firmom i korporacjom. Pozwala on zaoszczędzić przedsiębiorstwu szacunkowo między 20% a 40% energii elektrycznej zużywanej na oświetlenie. Poniższa tabela przedstawia procent przychodów z wyrobów gotowych oraz usług z nimi związanych opracowanych z uwzględnieniem kryteriów środowiskowych w Comarch S.A. oraz Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Zużycie energii elektrycznej, ciepła, gazu i paliw Grupa Comarch stale monitoruje zużycie energii elektrycznej, ciepła i paliw we wszystkich obszarach swojej działalności, skupiając się przede wszystkim na zużyciu energii elektrycznej, ciepła, gazu ziemnego, oleju opałowego, gazu płynnego LPG wykorzystywanych w budynkach będących własnością Grupy Comarch oraz na zużyciu paliw płynnych służących do napędu samochodów należących do floty Grupy Comarch. Dodatkowo monitorowane jest zużycie wody, a także paliw płynnych używanych w agregatach prądotwórczych, sprzęcie wolnobieżnym oraz maszynach. Znaczący udział w konsumpcji energii elektrycznej mają Data Center w Krakowie, Warszawie oraz Dreźnie w Niemczech i Lezennes we Francji. Od 2021 roku monitoring obejmuje również paliwo lotnicze dla samolotu. Zakres raportowania dla Comarch S.A. obejmuje budynki własne Comarch S.A., tj. budynki w Specjalnej Strefie Ekonomicznej (SSE2, SSE3, SSE4, SSE5, SSE6, SSE7), wyłączając budynek SSE1, którego powierzchnia jest najmowana przez zewnętrzne jednostki, budynek w Łodzi przy ul. Jaracza 78 oraz dwa budynki w Warszawie (przy ul. Puławskiej oraz przy ul. Leśnej). W ujęciu Grupy Comarch uwzględniane jest również zużycie dla budynków należących do spółek Grupy Comarch w Dreźnie w Niemczech, Lezennes we Francji. Dodatkowo, w raporcie uwzględnione są również budynki spółki MKS Cracovia przy ulicy Wielickiej, Siedleckiego, Kałuży oraz Rącznej. Poniższa tabela przedstawia zużycie energii elektrycznej, ciepła, gazu ziemnego i innych nośników energii w Comarch S.A. w latach 2021 – 2022. Przychody z wyrobów gotowych oraz usług z nimi związanych opracowanych z uwzględnieniem kryteriów środowiskowych 2022 2021 Comarch S.A. 2,4% 2,4% Grupa Comarch 3,3% 2,7% E.2.1., E.2.2., E.2.3. E.8.2 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 71 Zużycie energii elektrycznej, ciepła oraz paliw Comarch S.A. 2022 2021 Zużycie energii elektrycznej 16 474 942 kWh 17 435 591 kWh Zużycie ciepła 6 069 710 MJ 6 672 900 MJ Zużycie gazu ziemnego 435 003 m 3 513 742 m 3 Zużycie benzyny 336 470 kg 248 459 kg Zużycie oleju napędowego 30 418 kg 29 921 kg Zużycie paliwa lotniczego 33 379 kg 21 473 kg Całkowite zużycie energii 100 845 089 MJ 103 536 400 MJ Zużycie energii/pracownika 18 229 MJ/pracownika 19 888 MJ/pracownika Zużycie energii elektrycznej przedstawiono łącznie dla budynków Specjalnej Strefy Ekonomicznej (SSE2, SSE3, SSE4, SSE5, SSE6, SSE7), budynku w Łodzi przy ul. Jaracza 78 oraz dwóch budynków w Warszawie (przy ul. Puławskiej oraz przy ul. Leśnej). Zużycie energii elektrycznej w roku 2022 zmalało o ok. 5,5% w porównaniu z rokiem 2021. Zużycie energii cieplnej przedstawiono jako suma energii wykorzystanej w budynkach SSE5, SSE6 i SSE7 oraz w Łodzi przy ul. Jaracza 78. Wartość ta została przeliczona i wyrażona w megadżulach (MJ). Zużycie ciepła w 2022 roku zmalało o ok. 9,0% w porównaniu z 2021 rokiem. Wykorzystanie gazu ziemnego dotyczy budynków Strefy Ekonomicznej (SSE2, SSE3, SSE4) oraz budynków w Warszawie przy ul. Puławskiej i przy ul. Leśnej. Łączne zużycie gazu dla tych budynków wyrażono w metrach sześciennych (m3) i stwierdzono, że w 2022 roku wartość ta zmalała o ok. 15,3% w porównaniu do 2021 roku. Zużycie paliw przedstawiono dla floty samochodowej w Polsce (benzyna, olej napędowy), a także dla paliwa zużywanego w sprzęcie wolnobieżnym (benzyna) oraz w maszynach i agregatach służących do zasilania awaryjnego (olej napędowy). Zużycie paliw zostało podane łącznie, w kilogramach, wykorzystując do obliczeń następujące współczynniki: 1 litr benzyny = 0,755 kg, 1 litr oleju napędowego = 0,84 kg, 1 litr LPG to 0,5 kg pochodzące z Rozporządzenia Ministra Klimatu (Dz.U. 2019 poz. 2443). Zużycie benzyny w 2022 roku wzrosło o 35,4% w porównaniu do poprzedniego roku. W przypadku oleju napędowego był to wzrost równy 1,7%. Zużycie paliwa lotniczego JET A-1 przedstawiono dla zakupionego samolotu. Samolot użytkowany jest od 2021 roku. Zużycie paliwa lotniczego wzrosło o 55,4% w porównaniu do 2021 roku. Zwiększenie wykorzystania paliwa przez flotę samochodową oraz samolot jest spowodowane zniesieniem stanu epidemii Covid-19 w 2022 roku i związanymi z tym stanem ograniczeniami, co pozwoliło na większą swobodę w przemieszczaniu się oraz odbywanie spotkań służbowych stacjonarnie. Do obliczenia całkowitego zużycia energii wewnątrz organizacji wzięto pod uwagę zużycie energii elektrycznej, energii cieplnej, gazu ziemnego oraz paliw (benzyny, oleju napędowego, paliwa lotniczego) przedstawionych wyżej. Do obliczeń danych wykorzystano wskaźniki wartości opałowej paliw opracowane przez KOBIZE. Całkowite zużycie energii zostało przeliczone na megadżule i wyniosło 100 845 089 MJ. W porównaniu do 2021 roku zużycie energii zmalało o ok. 2,6%. Obliczono również intensywność zużycia energii biorąc pod uwagę liczbę zatrudnionych pracowników w budynkach będących własnością Comarch S.A. Zgodnie z danymi na 31 grudnia 2022 roku w spółce Comarch S.A. zatrudnionych było 5 532 pracowników, co stanowi wzrost zatrudnienia o 326 osób w porównaniu z analogicznym okresem roku 2021. Zużycie energii na osobę w roku 2022 wyniosło 18 229 MJ, a więc zmniejszyło się o ok. 8,3% w porównaniu z rokiem 2021. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 72 Poniższa tabela przedstawia zużycie energii elektrycznej, ciepła, gazu ziemnego i innych nośników energii w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Zużycie energii elektrycznej, ciepła, gazu oraz paliw w Grupie Comarch 2022 2021 Zużycie energii elektrycznej 23 594 298 kWh 24 273 157 kWh Zużycie ciepła 17 943 880 MJ 20 432 105 MJ Zużycie gazu ziemnego 435 003 m 3 513 742 m 3 Zużycie benzyny 386 640 kg 318 683 kg Zużycie oleju napędowego 64 025 kg 57 759 kg Zużycie LPG 98 345 kg 108 900 kg Zużycie paliwa lotniczego 33 379 kg 21 473 kg Zużycie oleju opałowego 16 019 kg 17 539 kg Całkowite zużycie energii 147 357 115 MJ 152 123 976 MJ Zużycie energii/pracownika 21 446 MJ/pracownika 22 627 MJ/pracownika Zestawienie zużycia energii elektrycznej w Grupie Comarch oprócz budynków będących własnością Comarch S.A. przedstawia również budynki w Dreźnie w Niemczech i Lezennes we Francji. Dodatkowo przedstawiono także budynki MKS Cracovia przy ulicy Wielickiej, Siedleckiego, Kałuży oraz Rącznej. W roku 2022 zużycie energii elektrycznej było niższe o ok. 2,8% w porównaniu z rokiem 2021. Dane dotyczące zużycia energii cieplnej zgromadzono dla budynków Specjalnej Strefy Ekonomicznej, budynku w Łodzi przy ul. Jaracza 78, budynku w Dreźnie oraz budynków MKS Cracovii przy ulicy Wielickiej, Siedleckiego oraz Kałuży. W 2022 roku zużycie ciepła zmalało o ok.12,2% w porównaniu do poprzedniego roku. Wykorzystanie gazu ziemnego przedstawione zostało dla trzech budynków Specjalnej Strefy Ekonomicznej – SSE2, SSE3, SSE4 oraz budynków w Warszawie przy ul. Puławskiej i przy ul. Leśnej, pozostałe budynki nie posiadają takiego kotła. Zużycie zmalało o ok. 15,3% w porównaniu z rokiem 2021. Zużycie paliw takich jak benzyna i olej napędowy przedstawiono łącznie dla spółek polskich. Zestawienie to uwzględnia zużycie paliw przez flotę samochodową, sprzęt wolnobieżny i agregaty służące do zasilania awaryjnego oraz park maszynowy MKS Cracovii. W roku 2022 odnotowano wzrost zużycia benzyny i oleju napędowego w porównaniu z rokiem 2021. W przypadku benzyny, zużycie wzrosło o 21,3% w stosunku do 2021, natomiast oleju napędowego o 10,8%. Zużycie gazu płynnego LPG uwzględnia zużycie na potrzeby ogrzewania budynku przy ulicy Rącznej, który funkcjonuje od roku 2021. Zużycie zmalało o ok. 9,7% w porównaniu do 2021 roku. Zużycie oleju opałowego przedstawiono dla budynku MKS Cracovii przy ulicy Wielickiej. Olej wykorzystywany jest do celów grzewczych. W roku 2022 odnotowano obniżenie o 8,7% w porównaniu z 2021 rokiem. Całkowite zużycie energii w roku 2022 wyniosło 147 357 115 MJ i było o 3,1% niższe niż zużycie w roku 2021. Obliczono również intensywność zużycia energii biorąc pod uwagę łączną liczbę osób zatrudnionych w spółkach Grupy Comarch. Zgodnie z danymi na 31 grudnia 2022 roku w spółkach Grupy Comarch zatrudnionych było 6 871 pracowników, co stanowi wzrost zatrudnienia o 148 osoby w porównaniu z analogicznym okresem roku 2021. Zużycie energii na osobę w roku 2022 wyniosło 21 446 MJ, a więc zmalało o ok. 5,2% w porównaniu z 2021 rokiem. Ograniczeniu zużycia energii sprzyja także odpowiedzialne zarządzanie flotą samochodową. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 73 W roku 2022 sukcesywna wymiana floty w spółkach Grupy Comarch odbywała się z większą dynamiką niż w roku poprzednim. Stopniowa stabilizacja rynku motoryzacyjnego (głównie po destabilizacji związanej z pandemią COVID-19) spowodowała większą dostępność nowych pojazdów co pozwoliło GK Comarch na pozyskanie większej liczby nowych samochodów. W polskich spółkach Grupy Comarch zostało zakupionych 71 nowych samochodów spełniających normę EURO 6 (w roku poprzednim było ich 31.) z czego 1 to pojazd z napędem hybrydowym, natomiast wycofano z eksploatacji 21 pojazdów charakteryzujących się normami EURO 4 oraz EURO 5. Zwiększona dynamika zakupów pozwoliła na zmniejszenie liczby samochodów charakteryzujących się normą EURO 5 lub niższą. Poniższe tabele przedstawiają odsetek samochodów w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch spełniających poszczególne normy emisji spalin w latach 2021 – 2022. Normy emisji spalin samochodów w Comarch S.A. 2022 2021 EURO 6 86,5% 81% EURO 5 13% 18% EURO 4 0,5% 1% W pozostałych spółkach Grupy Comarch większość samochodów również spełnia normę emisji spalin EURO 6. Sukcesywne wymiany najstarszych modeli (normy EURO 4 oraz EURO 5) pozwala z roku na rok zmniejszać odsetek pojazdów nie spełniających normy EURO6 co zaobserwować można na poniższej tabeli. Normy emisji spalin samochodów w Grupie Comarch 2022 2021 EURO 6 89% 87% EURO 5 10% 12% EURO 4 1% 1% Zużycie wody oraz odprowadzone ścieki Działalność Spółek Grupy Comarch nie wiąże się ze zużyciem wody do celów technologicznych. Nie są pobierane też wody powierzchniowe ani podziemne oraz nie są odprowadzane ścieki do wód i gruntów. Woda, w całości dostarczana przez wodociągi miejskie, jest wykorzystywana w pomieszczeniach higieniczno- sanitarnych dla celów bytowych. Znaczący wpływ na poziom zużycia wody w Comarch S.A. ma funkcjonujące w kompleksie biurowym w Krakowie centrum rekreacji, w skład którego wchodzi 25 metrowy basen pływacki wraz z jacuzzi i saunarium. Natomiast w ujęciu Grupy Comarch duży wpływ na zużycie wody ma kompleks sportowy przynależny do MKS Cracovii S.S.A. Zużycie wody podlega ciągłemu monitorowaniu, w postaci odczytów z subliczników. W ramach działań dążących do minimalizacji zużycia podnoszona jest świadomość pracowników, zainstalowane zostały baterie czasowe natryskowe (basen) oraz podejmowane są działania zwiększające szybkości i skuteczności reagowania na różnego rodzaju awarie. Poniższe tabele przedstawiają zużycie wody w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. E.3.1., E.3.2., E.3.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 74 Zużycie wody w Comarch S.A. 2022 2021 Zużycie wody 30 888 m 3 24 736 m 3 Zużycie wody na 1 pracownika 9,92 m 3 4,75 m 3 Zużycie wody w Grupie Comarch 2022 2021 Zużycie wody 81 673 m 3 53 181 m 3 Zużycie wody na 1 pracownika 12,11 m 3 7,91 m 3 Zużycie wody w ujęciu Comarch S.A. przedstawione jest dla budynków będących własnością Comarch S.A. w Polsce, tzn. budynków zlokalizowanych w Krakowie w Specjalnej Strefie Ekonomicznej (SSE2 – SSE7), dwóch budynków w Warszawie (przy ul. Puławskiej oraz przy ul. Leśnej) i budynku w Łodzi przy ul. Jaracza 78. Dodatkowo w tabeli, dotyczącej zużycia wody w Grupie Comarch zaprezentowano sumaryczne zużycie wody uwzględniające budynki będące własnością Comarch S.A. oraz pozostałych spółek Grupy polskich i zagranicznych. W 2022 roku odnotowano wzrost zużycia wody zarówno w Comarch S.A. jak i w Grupie Kapitałowej w stosunku do roku ubiegłego. Wynika to z faktu, iż w 2021 r. zdecydowana większość pracowników pracowała zdalnie, natomiast w 2022 r. wielu pracowników wróciło do pracy w biurze. Comarch S.A. jest wytwórcą ścieków komunalnych (bytowych). Działalność Comarch S.A. i spółek Grupy Comarch nie generuje ścieków przemysłowych. Grupa Comarch jest wytwórcą ścieków komunalnych, które w całości kierowane są do oczyszczalni miejskich. Nie jest prowadzona osobna ewidencja jakościowa i ilościowa tak wytworzonych ścieków. Emisje gazów cieplarnianych Wielkość emisji Grupa Comarch stale dąży do minimalizacji negatywnego wpływu działalności na środowisko. W związku z tym od 2012 roku szacowana jest emisja ekwiwalentu dwutlenku węgla do środowiska. Od 2022 roku staramy się działać zgodnie z międzynarodowym standardem raportowania emisji gazów cieplarnianych – GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard, porządkując zebrane dane w trzech zakresach – tzw. Scope 1, Scope 2 i Scope 3. Emisje z zakresu Scope 1 i 2 raportowane były już w poprzednich latach pod nazwą emisji bezpośrednich i pośrednich. W 2022 roku w celu zwiększenia transparentności firmy poszerzono obszar raportowania o wybrane elementy Scope 3. W raporcie zastosowano metodologię zgodną z Protokołem GHG. Otrzymane dane wyrażono w postaci ekwiwalentu dwutlenku węgla (CO 2 e). Ekwiwalent dwutlenku węgla jest uniwersalną jednostką miary, która umożliwia oszacowanie wpływu na globalne ocieplenie emisji gazów cieplarnianych takich, jak – dwutlenek węgla, metan, tlenek azotu (CO 2, CH 4 , N 2 O). Poniżej przedstawiono szacunkowe wartości ekwiwalentu dwutlenku węgla, pogrupowane we wspomniane zakresy. Ze względu na zmianę metodologii obliczeń i odmienne źródła współczynników emisji w stosunku do obliczeń z lat poprzednich dokonano rekalkulacji danych z 2021 roku w zakresie Scope 1 i Scope 2 oraz przyporządkowania do odpowiednich kategorii, zgodnych ze standardem GHG. E.6.5 E.5.1., E.5.3. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 75 Poniższe tabele przedstawiają źródła emisji gazów cieplarnianych w Scope 1 w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022, wyrażone w ekwiwalencie dwutlenku węgla. Źródło emisji - Scope 1 w Comarch S.A. Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2022 Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2021 Spalanie stacjonarne 881 1 041 Spalanie mobilne 1 229 920 Wycieki z klimatyzatorów 238 98 Emisja CO 2 e łącznie 2 348 2 059 Emisja CO 2 e/osobę 0,42 0,37 Emisja CO 2 e/jednostkę przychodu 0,0019 0,0019 1 000 PLN Źródło emisji - Scope 1 w Grupie Comarch Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2022 Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2021 Spalanie stacjonarne 1 248 1 445 Spalanie mobilne 1 485 1 221 Wycieki z klimatyzatorów 238 98 Emisja CO 2 e łącznie 2 972 2 763 Emisja CO 2 e/osobę 0,44 0,41 Emisja CO 2 e/jednostkę przychodu 0,0016 0,0017 * 1 000 PLN Poniższa tabela przedstawia źródła emisji w Scope 3 w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022, wyrażone w ekwiwalencie dwutlenku węgla. Źródło emisji - Scope 3 Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w Comarch S.A. w 2022 Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w Grupie Comarch w 2022 Zużycie wody 5 12 Podróże biznesowe 1 637 1680 Przetwarzanie odpadów 304 496 Emisja CO 2 e łącznie 1 946 2 188 Emisja CO 2 e/osobę 0,35 0,32 Emisja CO 2 e/jednostkę przychodu 0,0016 0,0012 1 000 PLN W raporcie w ramach Scope 3 obejmującego emisje pośrednie, ujęto emisje wynikające z dostaw wody, podróży biznesowych i utylizacji odpadów. Rok 2022 jest rokiem bazowym dla Scope 3. W kolejnych latach planowane jest poszerzenie raportowania emisji ze Scope 3 o kolejne kategorie. Emisja gazów cieplarnianych dla Comarch S.A. w 2022 roku w Scope 3 wyniosła 1 945,89 Mg CO 2 e, natomiast dla Grupy Kapitałowej 2 188,32 Mg CO 2 e. Podczas obliczeń emisji korzystano ze źródeł wskaźników opracowanych przez protokół GHG, organizację EPA (Environmental Protection Agency) oraz DEFRA (Greenhouse Gas Conversion Factor Reposiory). W przypadku obliczania emisji z zakupionej energii elektrycznej użyto wskaźników NEEFE (National and European Emission Factors for Electricity Consumption), umożliwiającego podanie wartości opartej na lokalizacji. W obliczeniach emisji ze Scope 3 dodatkowo skorzystano z wtórnych wskaźników emisji EEIO (Environmentally Extended Input- Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 76 Output data), które posłużyły do oszacowania emisji gazów z podróży biznesowych. Wartości te zostały wyliczone metodą opartą na wydatkach, tzw. „spend-based method”. Poniższe tabele przedstawiają szacowaną sumę emisji gazów cieplarnianych ze Scope 1 i Scope 2 w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch, w latach 2021 – 2022, wyrażoną w ekwiwalencie dwutlenku węgla. Emisja gazów cieplarnianych Scope 1 i Scope 2 w Comarch S.A. Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2022 Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2021 Emisja CO 2 e łącznie 14 677 15 124 Emisja CO 2 e/osobę 2,65 2,73 Emisja CO 2 e/jednostkę przychodu 0,012 0,014 1 000 PLN Emisja gazów cieplarnianych Scope 1 i Scope 2 w Grupie Comarch Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2022 Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2021 Emisja CO 2 e 19 470 20 020 Emisja CO 2 e/osobę 2,83 2,91 Emisja CO 2 e/jednostkę przychodu 0,010 0,012 1 000 PLN Poniższe tabele przedstawiają szacowaną całkowitą emisję gazów cieplarnianych ze wszystkich trzech zakresów – Scope 1, Scope 2, Scope 3 w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w 2022 roku, wyrażoną w ekwiwalencie dwutlenku węgla. Całkowita emisja gazów cieplarnianych Scope 1, Scope 2 i Scope 3 w Comarch S.A. Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2022 Emisja Mg CO 2 e 16 623 Emisja Mg CO 2 e/osobę 3,00 Emisja Mg CO 2 e/jednostkę przychodu 0,014 1 000 PLN Całkowita emisja gazów cieplarnianych Scope 1, Scope 2 i Scope 3 w Grupie Comarch Ekwiwalent CO 2 [Mg CO 2 e] w 2022 Emisja Mg CO 2 e 21 659 Emisja Mg CO 2 e/osobę 3,21 Emisja Mg CO 2 e/jednostkę przychodu 0,012 1 000 PLN W zakresie Scope 1 i Scope 2 obserwuje się spadek emisji ekwiwalentu dwutlenku węgla w porównaniu do 2021 roku - w przypadku Comarch S.A. o 2,95%, a w przypadku Grupy Kapitałowej o 2,75%. Całkowita emisja gazów cieplarnianych ze wszystkich trzech zakresów dla Comarch S.A. w roku 2022 roku wyniosła 16 623,25 Mg CO 2 e, a dla Grupy Kapitałowej 21 658,63 Mg CO 2 e. Obliczono również intensywność emisji gazów cieplarnianych, biorąc pod uwagę liczbę zatrudnionych. W Comarch S.A. zgodnie z danymi na dzień 31 grudnia 2022 r. zatrudnionych było 5 532 osób, a w Grupie Kapitałowej 6 871 osób, co stanowi odpowiednio wzrost zatrudnienia o 326 i 148 osób w porównaniu z analogicznym okresem roku 2021. Całkowita emisja gazów cieplarnianych w przeliczeniu na osobę w roku 2022 wyniosła 3,00 Mg CO 2 e (dla Comarch S.A.) i 3,21 Mg CO 2 e (dla Grupy Kapitałowej). Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 77 Grupa Comarch dbając zarówno o środowisko jak i o ograniczenie kosztów związanych z transportem skraca maksymalnie łańcuch dostaw stosując zasadę dostawy bezpośrednio z punktu dystrybucji do użytkownika końcowego lub partnera biznesowego, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, czyli gdzie nie jest wymagana ingerencja w celu dokonania konfiguracji, instalacji na sprzęcie lub taka ingerencja i tak miałaby miejsce w lokalizacji użytkownika końcowego. Duża redukcja wpływu transportu towarów i produktów jest również możliwa dzięki korzystaniu z transportu zbiorowego - firm kurierskich. Przewozy organizowane i realizowane za pomocą własnych środków transportu przez pracowników Comarch S.A. są sporadyczne. Ponieważ Grupa Comarch posiada bardzo dużą grupę odbiorców, którzy stanowią średnie i duże przedsiębiorstwa z całego świata, ilość odbytych delegacji służbowych przez pracowników Grupy Comarch liczona jest w tysiącach. W 2022 roku liczba delegacji w Grupie Comarch zwiększyła się w stosunku do 2021 roku o ok. 73%, ale wciąż była dużo niższa w porównaniu do 2019 roku. Nadal najbardziej popularnym środkiem transportu był samochód, ale jego wykorzystanie w stosunku do pozostałych środków transportu zmniejszyło się z poziomu ok. 62% w 2021 roku do poziomu ok. 55% w 2022 roku. Udział wykorzystania kolei oraz samolotu wzrósł o ok. 30% w stosunku do 2021 roku i wyniósł dla Grupy Comarch odpowiednio 22% oraz 19%. Poniższe wykresy przedstawiają wykorzystanie środków transportu podczas delegacji krajowych i zagranicznych w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 78 Redukcja emisji gazów cieplarnianych Działania związane z redukcją emisji gazów cieplarnianych przeprowadzone w roku 2022: ■ systematyczna konserwacja, modernizacja i kontrole szczelności instalacji zawierających wodorofluorowęglowodory (HFC), ■ produkcja energii odnawialnej we własnej instalacji fotowoltaicznej, ■ bieżące wprowadzanie rozwiązań energooszczędnych (wymiana źródeł światła na oświetlenie LED), ■ stopniowa wymiana pojazdów spalinowych na spełniające najnowsze normy emisji spalin, podnoszenie świadomości pracowników poprzez promowanie ekologiczne wartości wśród pracowników. W ocenie Grupy Comarch, spółki Grupy Comarch nie mają bezpośredniego, ani znaczącego wpływu na zmiany klimatu. Poniższe tabele przedstawiają emisje gazów cieplarnianych – dwutlenku węgla, metanu, tlenku azotu(I) (CO2, CH4, N2O) w Scope 1 i Scope 2 w przeliczeniu na ekwiwalent dwutlenku węgla w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Comarch S.A. 2022 2021 Emisja CO 2 Mg CO 2 e 2 484 2 372 Emisja CO 2 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 0,0021 0,0022 Emisja CH 4 Mg CO 2 e 1,43 1,65 Emisja CH 4 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 1,1810 -6 1,5510 -6 Emisja N 2 O Mg CO 2 e 5,22 5,62 Emisja N 2 O Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 4,3110 -6 5,2610 -6 1 000 PLN E.5.2., E.5.4. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 79 Grupa Comarch 2022 2021 Emisja CO 2 Mg CO 2 e 3 852 3 941 Emisja CO 2 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 0,0021 0,0024 Emisja CH 4 Mg CO 2 e 2,13 2,44 Emisja CH 4 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 1,1510 -6 1,5010 -6 Emisja N 2 O Mg CO 2 e 13,71 14,95 Emisja N 2 O Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 7,3810 -6 9,1910 -6 1 000 PLN Poniższe tabele przedstawiają całkowitą emisje gazów cieplarnianych – dwutlenku węgla, metanu, tlenku azotu (I) (CO 2 , CH 4 , N 2 O) w Scope 1, Scope 2 i Scope 3 w przeliczeniu na ekwiwalent dwutlenku węgla w Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Comarch S.A. 2022 Emisja CO 2 Mg CO 2 e 4 072 Emisja CO 2 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 0,0034 Emisja CH 4 Mg CO 2 e 3,41 Emisja CH 4 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 2,8210 -6 Emisja N 2 O Mg CO 2 e 5,22 Emisja N 2 O Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 4,3110 -6 1 000 PLN Grupa Comarch 2022 Emisja CO 2 Mg CO 2 e 5 480 Emisja CO 2 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 0,0029 Emisja CH 4 Mg CO 2 e 4,17 Emisja CH 4 Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 2,2410 -6 Emisja N 2 O Mg CO 2 e 13,71 Emisja N 2 O Mg CO 2 e/jednostkę przychodu * 7,3810 -6 1 000 PLN W roku sprawozdawczym 2022 obserwowany jest spadek emisji większości gazów cieplarnianych w ujęciu Comarch S.A. oraz Grupy Comarch. Wzrost w przypadku emisji dwutlenku węgla w Comarch S.A. mógł wynikać ze zwiększonego zużycia paliw we flocie, spowodowanej zniesieniem ograniczeń związanymi z zakończeniem stanu epidemii Covid-19 w 2022 roku. Zgodnie z Ustawą z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, emisje gazów cieplarnianych i innych substancji za rok 2022 zostały zaraportowane w Krajowej Bazie o Emisjach Gazów Cieplarnianych i Innych Substancji (KOBiZE), w której zbierane są informacje o źródłach emisji wraz z lokalizacją źródeł i parametrami działania poszczególnych instalacji („Sprawozdanie dla miejsc korzystania ze środowiska” oraz „Sprawozdanie z eksploatacji urządzeń”). Ponadto zgodnie z Ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska sporządzono „Wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat”, na podstawie którego uiszczono opłaty za korzystanie ze środowiska (w przypadku spółek GK Comarch wyłącznie za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza) na konto właściwego Urzędu Marszałkowskiego. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 80 Odpady Grupa Comarch wytwarza odpady powstające w wyniku bieżącej działalności. Największą część stanowi sprzęt elektryczny i elektroniczny, który jest amortyzowany i podlega wymianie. Przed zaklasyfikowaniem sprzętu jako odpad jest on oceniany pod kątem możliwości jego dalszego wykorzystania w ramach Grupy lub przez podmioty zewnętrzne. Produkty wytwarzane przez Grupę Comarch nie mają znaczącego negatywnego wpływu na środowisko naturalne w trakcie użytkowania. Stopień oddziaływania na środowisko naturalne wprowadzanych produktów elektronicznych pod koniec ich cyklu życia zależy głównie od zachowania klientów w tym zakresie. Grupa Comarch zapewnia zbiórkę zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego. Grupa Comarch posiada wdrożone procedury postępowania z odpadami. Odpady gromadzone są w sposób selektywny i zapobiegający ich negatywnemu oddziaływaniu na środowisko naturalne. W zakresie transportu i unieszkodliwiania odpadów Grupa Comarch współpracuje wyłącznie z uprawnionymi podmiotami, posiadającymi środki techniczne oraz decyzje administracyjne, pozwalające na gospodarowanie przekazanymi im odpadami w sposób bezpieczny dla ludzi i środowiska naturalnego. Poniższa tabela przedstawia ilość wytworzonych i przekazanych odpadów przez spółki Grupy Comarch w latach 2021 - 2022. Największy procentowo udział w strumieniu odpadów wytwarzanych przez Grupę Comarch stanowi zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, będący efektem wycofania z użytkowania i wymiany sprzętu IT (kod odpadu 16 02 14). Odpad ten, zgodnie z obowiązującymi wymaganiami prawnymi, jest poddawany procesowi recyklingu i odzysku w instalacjach przetwarzania odpadów przez firmy zewnętrzne. Centrum Medyczne iMed24, będące w strukturach Comarch Healthcare S.A., jest wytwórcą odpadów medycznych (kod odpadu 18 01 03 i 18 01 09), powstających w wyniku prowadzonej działalności leczniczej. Odpady te są transportowane i unieszkodliwiane przez podmioty do tego uprawnione. W tabeli poniżej podano masy odpadów w megagramach (Mg) (1 Mg = 1 tona) łącznie dla wszystkich polskich spółek Grupy Kapitałowej Comarch. Znaczące ilościowo rodzaje odpadów zostały zaznaczone pogrubionym drukiem. Rodzaj odpadu Kod odpadu Ilość odpadów wytworzonych i przekazanych w 2022 roku (lokalizacje w Polsce) Ilość odpadów wytworzonych i przekazanych w 2021 roku (lokalizacje w Polsce) Zgary i żużle odlewnicze 10 10 03 -- Mg 0,0210 Mg Zmieszane odpady opakowaniowe 15 01 06 0,8800 Mg 0,4800 Mg Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone 15 01 10 0,0250 Mg 0,0130 Mg Sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe nieujęte w innych grupach), tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. PCB) 15 02 02 0,0080 Mg 0,0105 Mg E.6.1., E.6.2., E.6.3., E.6.4., E.6.5. E.6.5 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 81 Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12 16 02 13 0,8470 Mg 0,3650 Mg Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 16 02 14 11,3330 Mg 13,7640 Mg Zużyte nieorganiczne chemikalia zawierające substancje niebezpieczne (np. przeterminowane odczynniki chemiczne) 16 05 07 0,0200 Mg -- Mg Zużyte organiczne chemikalia zawierające substancje niebezpieczne (np. przeterminowane odczynniki chemiczne) 16 05 08 0,0850 Mg 0,0625 Mg Inne baterie i akumulatory 16 06 05 0,4450 Mg 0,0500 Mg Zmieszane odpady z budowy; remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01; 17 09 02 i 17 09 03 17 09 04 2,5600 Mg -- Mg Odpady medyczne (Comarch Healthcare S.A., Centrum Medyczne iMed24) 18 01 03 6,5640 Mg 6,5390 Mg Odpady medyczne (Comarch Healthcare S.A., Centrum Medyczne iMed24) 18 01 09 0,0050 Mg 0,0140 Mg odpady niebezpieczne Dane o odpadach wytworzonych przez spółki Grupy Comarch znajdują się w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), która jest dostępna pod adresem: www.bdo.mos.gov.pl. Wszystkie spółki Grupy Comarch prowadzące działalność, skutkującą powstawaniem odpadów zostały zarejestrowane w BDO i posiadają indywidualny numer rejestrowy, nadany przez właściwego marszałka województwa. Wszelkie obowiązki ewidencyjne z zakresu odpadów (karty przekazania odpadów i karty ewidencji odpadów) oraz sprawozdawcze z zakresu gospodarki odpadami, które spoczywają na spółkach Grupy Comarch, realizowane są wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem BDO. Odzysk i recykling Spółki Grupy Comarch prowadzą działalność z zakresu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, o bateriach i akumulatorach, a także o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. W roku 2022 obowiązki związane z odzyskiem i recyklingiem wynikające z ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (ciążące na spółkach Comarch S.A., CA Consulting S.A., Comarch Polska S.A., Comarch Healthcare S.A. oraz Comarch Technologies Sp. z o.o.) były realizowane przez firmę Biosystem Elektrorecykling Organizacja Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego S.A. na podstawie zawartej umowy, która przenosi odpowiedzialności z tytułu tych obowiązków z przedsiębiorcy na Organizację. Natomiast obowiązki związane z odzyskiem i recyklingiem z wynikające z ustawy o bateriach i akumulatorach (ciążące na spółkach Comarch S.A., Comarch Healthcare S.A. i Comarch Technologies Sp. z o.o.), a także obowiązki związane z odzyskiem i recyklingiem wynikające z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 82 opakowaniowymi (dla spółki Comarch S.A.) były realizowane przez firmę Biosystem Organizacja Odzysku Opakowań S.A. Spółki, które nie posiadały podpisanych stosownych umów z organizacjami odzysku w zakresie realizacji obowiązków wynikających z ustawy o bateriach i akumulatorach oraz z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, nie osiągnęły wymaganych poziomów zbierania, odzysku i recyklingu, w związku z czym za rok 2022 uiszczone zostały dla tych spółek opłaty produktowe. Wszelkie obowiązki sprawozdawcze z zakresu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, o bateriach i akumulatorach, a także o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, które spoczywają na spółkach Grupy Comarch, realizowane są wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), która jest dostępna pod adresem: www.bdo.mos.gov.pl. Obecnie w obiektach Grupy Comarch zlokalizowane są pojemniki na elektrośmieci, w których pracownicy mogą na bieżąco zostawiać zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, a także zużyte baterie i akumulatory. Stopień zgodności z regulacjami Grupa Comarch wdrożyła procedurę identyfikacji i dostępu do wymagań prawnych. Na bieżąco monitoruje zmiany w przepisach prawnych, zaleceniach i wytycznych jednostek naukowych/badawczych z zakresu BHP, ergonomii pracy, ochrony środowiska oraz ochrony przeciwpożarowej, a następnie podejmuje działania, mające na celu wdrożenie tych zmian. Co najmniej raz w roku przeprowadzana jest ocena zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami prawnymi i innymi wymaganiami przyjętymi do stosowania przez Grupę Comarch. Wyniki oceny prezentowane są w dokumentacji sporządzanej w ramach przeglądu Zintegrowanego Systemu Zarzadzania, a następnie przedstawiane Zarządowi. W okresie sprawozdawczym na Comarch S.A. i spółki Grupy Comarch nie nałożono żadnych kar finansowych i pozafinansowych sankcji za nieprzestrzeganie przepisów z zakresu ochrony środowiska. W okresie objętym raportowaniem do spółek Grupy Comarch nie wpłynęły żadne skargi, dotyczące wpływu na środowisko w ramach formalnych mechanizmów skargowych. Działalność operacyjna Grupy Comarch nie skutkuje emisją do środowiska zanieczyszczeń innych, niż opisane w treści raportu. Emisje SZWO i F-gazów są monitorowane w Polsce za pomocą Centralnego Rejestru Operatorów (CRO), który stanowi rejestr urządzeń (m.in. chłodniczych, klimatyzacyjnych) i systemów ochrony przeciwpożarowej, zawierających co najmniej 3 kg substancji kontrolowanych lub 5 ton ekwiwalentu CO2 (CO2 eq) fluorowanych gazów cieplarnianych – inaczej F-gazów. Rejestr powstał w oparciu o zapisy ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (Dz.U. 2015 poz. 881 z późn. zm.). Prowadzony jest w formie elektronicznej (na stronie: cro.ichp.pl) przez wyspecjalizowaną jednostkę, jaką jest Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Chemii Przemysłowej im. Prof. Ignacego Mościckiego w Warszawie. Dane w bazie CRO gromadzone w postaci elektronicznej Karty Urządzenia lub Karty Systemu Ochrony Przeciwpożarowej, która zawiera informacje o operatorze oraz ilość i rodzaj substancji bądź fluorowanego gazu cieplarnianego zawartego w urządzeniu albo systemie. W karcie znajduje się także zestawienie wykonanych czynności związanych z instalacją, konserwacją, serwisowaniem, kontrolą szczelności oraz likwidacją urządzenia bądź systemu. W roku 2022 miała miejsce emisja F-gazów (fluorowanych gazów cieplarnianych), pochodząca z nieszczelności instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych. W każdym z przypadków zlokalizowano przyczynę nieszczelności, celem jej usunięcia oraz uzupełniono brakującą ilość czynnika w urządzeniu. Wszystkie niekontrolowane wycieki zostały zaewidencjonowane w bazie CRO w kartach poszczególnych urządzeń. E.7.3., E.7.4. E.7.1., E.7.2. E.7.2. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 83 Poniższa tabela przedstawia łączną emisję SZWO i F-gazów w Grupie Comarch w latach 2021 – 2022. Emisje SZWO i F-gazów 2022 2021 Grupa Comarch 120,00 kg 54,30 kg Dane w tabeli powyżej przedstawiają emisje monitorowane na podstawie bazy CRO dla urządzeń (m.in. klimatyzacyjnych i chłodniczych) oraz systemów ochrony przeciwpożarowej, będących własnością Grupy Comarch. Działalność na rzecz środowiska oraz inwestycje związane z ochroną środowiska Odpowiedzialna administracja budynkami Grupy Comarch – zarządzanie energią, fotowoltaika, deszczówka i segregacja śmieci Obiekty Grupy Comarch są budynkami nowoczesnymi, posiadającymi systemy zarządzania energią elektryczną i ciepłem. W kampusie w Krakowie znajduje się sześć biurowców, w których na co dzień pracuje ponad 3 500 osób. Firma posiada budynki własne oraz wynajmuje kilkanaście biur w Polsce i za granicą. Zarządzanie tymi nieruchomościami odbywa się z uwzględnieniem proekologicznych praktyk, takich jak np. przeprowadzanie przeglądów środowiskowych i BHP, modernizacja budynków i wyposażenia, wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii czy też zastosowanie odpowiedniej polityki zakupowej. W obiektach w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Krakowie, w Warszawie oraz w Łodzi, stopniowo wymieniane jest oświetlenie na nowe w technologii LED oraz wprowadzane bardziej nowoczesne i energooszczędne urządzenia. Działania te mają na celu poprawę efektywności energetycznej oraz wynikają z wdrożonego systemu zarządzania energią. We wszystkich budynkach prowadzona jest selektrywna zbiórka śmieci. Od 2018 r. Comarch S.A. posiada certyfikat BREEM Very Good wystawiony dla budynku SSE7, położonego na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Krakowie, w obrębie kampusu przy ulicy prof. Michała Życzkowskiego w Krakowie. Certyfikat potwierdza, iż budynek został zaprojektowany z dbałością o ekologię i przyjazne środowisko pracy. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 84 Dodatkowo, ze względu na troskę o środowisko naturalne, na dachu budynku zainstalowano ogniwa fotowoltaiczne. Urządzenia te są w stanie wyprodukować ponad 40 000 kWh energii elektrycznej, co pokrywa do 20% zużycia energii na potrzeby eksploatacji budynku. Dodatkowo wszystkie budynki Grupy Comarch są wyposażone w nowoczesne systemy wentylacyjne z odzyskiem ciepła. W dwóch biurowcach w krakowskim kampusie oraz w obiekcie w Łodzi zainstalowane są systemy, które pozwalają gromadzić deszczówkę. Na budynku SSE7 znajduje się zbiornik do gromadzenia deszczówki o pojemności 8 m3 oraz na budynku SSE6 o pojemności 150 m3. Woda ta jest wykorzystywana do pielęgnacji terenów zielonych znajdujących się na terenie firmy za pomocą systemu nawadniania. Budujemy ekologiczną flotę aut W 2022 roku ponad 85% samochodów spełniało rygorystyczne normy emisji, a tylko 1% pojazdów to samochody poniżej normy EURO 5. Stale wzrasta również odsetek samochodów z napędami ekologicznymi w całej strukturze floty Grupy Comarch – obecnie takich pojazdów jest 23. Pracownicy też są eko! Comarch promuje ekologiczne wartości wśród swoich pracowników, realizując działania zachęcające do świadomego korzystania z zasobów naturalnych oraz ograniczenia zużycia energii. W pomieszczeniach gospodarczych oraz przestrzeniach wspólnych znajdują się komunikaty przypominające o wyłączaniu światła, komputerów i innych urządzeń po skończonej pracy, wykorzystywaniu w wewnętrznej korespondencji kopert wielokrotnego użytku, ograniczeniu druku i przesyłaniu korespondencji drogą elektroniczną oraz rozważnym Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 85 korzystaniu z bieżącej wody. Dodatkowo w pomieszczeniach socjalnych w budynkach Grupy Comarch są zainstalowane dystrybutory z wodą lub urządzenia, które filtrują wodę. W ten sposób firma zachęca pracowników do rezygnacji z wody butelkowanej na rzecz „kranówki”. Pracownicy Comarch wzięli również udział w konkursie „Prze(tworzymy) to razem”, który polegał na zbieraniu zużytego i niepotrzebnego sprzętu elektronicznego, w wybranych punktach oddziału w Krakowie, a następnie przekazaniu go do Zakładu Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego Biosystem S.A. Sprzęt ten został przetworzony zgodnie z najwyższymi standardami ochrony środowiska, a wcześniej dokładnie zważony, na podstawie czego odpowiednia kwota została przekazana na wybraną fundację. Cele proekologiczne Każdego roku wyznaczane są cele i działania ograniczające negatywne wpływy na środowisko oraz podnoszące świadomość pracowników w ramach programów środowiskowych, energetycznych i BHP. Do najważniejszych celów dotyczących podejmowania aktywnych działań na rzecz ograniczenia zanieczyszczania środowiska wyznaczonych w roku 2022 należało utrzymanie zasad selektywnego gromadzenia odpadów oraz podejmowanie akcji zwiększających świadomość pracowników w zakresie ochrony środowiska i recyklingu. Wyznaczone zostały również cele służące poprawie efektywności energetycznej, co pośrednio oddziałuje na zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko. Cele obejmowały kontynuację modernizacji oświetlenia w budynkach i kompleksową modernizację oświetlenia (wymiana na energooszczędne źródła LED), kontynuację procesu modernizacji floty. Celem było również zwiększenie udziału odnawialnej energii elektrycznej poprzez montaż instalacji fotowoltaicznej na kolejnych obiektach w SSE w Krakowie, a także w budynku przy ul. Puławskiej w Warszawie. Podsumowanie realizacji wyznaczonych działań jest elementem przeglądu w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Inwestycje związane z ochroną środowiska Grupa Comarch na bieżąco modernizuje urządzenia klimatyzacyjne na bardziej przyjazne środowisku naturalnemu, jednocześnie dopasowując ustawienia ich pracy tak, aby zużycie energii było najbardziej efektywnie. W planach jest testowa modernizacja centrali wentylacyjnej polegająca na wymianie zwykłych silników na inwektorowe wentylatory. Mają one za zadanie zmniejszyć zużycie energii elektrycznej oraz zwiększyć wydajność, produktem ubocznym będzie zmniejszenie hałasu działania centrali. Ponadto, temperatury w pomieszczeniach pracy poddawane są bieżącej analizie i optymalizowane bez utraty komfortu dla pracowników, ale jednocześnie ze zmniejszeniem zużycia energii cieplnej. Dodatkowo sukcesywnie wymieniane są oprawy świetlówkowe na źródła światła tworzone w technologii LED oraz instalowane są bardziej nowoczesne i energooszczędne urządzenia (EnergyStar). W 2022 roku został zrealizowany plany wymiany oświetlenia komunikacyjnego i przeciwpożarowego na ekologiczne oświetlenie LED w budynku SSE3, SSE5 w Krakowie oraz w budynkach na Puławskiej i Leśnej w Warszawie, co pozwoli zmniejszyć zapotrzebowanie na energię o ok. 173 MWh rocznie. W wyniku realizacji tych inwestycji i przeprowadzonego audytu precertyfikacyjnego Comarch stał się posiadaczem białych certyfikatów o wartości 14,891 toe. W 2022 została wykonana modernizacja oświetlenia komunikacyjnego i przeciwpożarowego na budynku SSE3, SSE5 wraz z kompleksem rekreacyjnym i przychodnią iMed24, dzięki temu zużycie energii zmniejszy się o 131 930 kWh w ciągu roku. Dodatkowo zostały zainstalowane na budynkach czujniki ruchu oraz włączniki czasowe pozwalające na dodatkową optymalizację zużycia energii. Oświetlenie na parkingu również zostało wymienione na nowoczesne LED dzięki temu poprawiliśmy widoczność, zmniejszając tym samy zużycie prądu o 9995 kWh rocznie. W 2022 roku Comarch kontynuował inwestycje w odnawialne źródła energii. W 2022 na budynku SSE6 zgodnie z planem zostały utworzone dwie instalacje o mocy 50 kWp każda, a w kolejnych latach nastąpi dalsza rozbudowa, między innymi w budynku w Warszawie na ulicy Puławskiej. Wyprodukowana w ten sposób energia służy do częściowego pokrycia własnego zapotrzebowania na energię elektryczną, oraz do ewentualnej odsprzedaży nadmiaru produkowanej energii do sieci elektroenergetycznej. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 86 Pozyskanie energii z OZE Poniższa tabela przedstawia wartość wyprodukowanej energii przez własne instalacje fotowoltaiczne w latach 2021 – 2022. Energia wytworzona 2022 2021 Ilość wytworzonej energii w [kWh] 184 200 39 684 Równolegle do inwestycji w OZE, zostały poczynione nakłady na zainstalowanie dodatkowych 6 stacji ładowania samochodów elektrycznych o mocy do 11kW, które są następnie nieodpłatnie udostępniane pracownikom Comarch. Dzięki wyżej opisanym inwestycjom Comarch stał się prosumentem energii elektrycznej. W ramach zmniejszenia wpływu na środowisko naturalne zostało zamienione 1 000 m2 terenów zielonych przy kompleksie budynków w SSE w Krakowie na kwietną łąkę, która poprawia retencję wody, stwarza doskonałe warunki dla pszczół i ptaków, a dodatkowo podnosi walor estetyczny otoczenia przez cały sezon letni. W ramach ograniczenia emisji spalin i hałasu głośne kosiarki spalinowe zostały zamienione na elektryczne samodzielne roboty, które pielęgnują największe trawniki w SSE w Krakowie, kosząc i jednocześnie je nawożąc. Poniższa tabela przedstawia dodatkowe wydatki na ochronę środowiska wiążące się z kosztami spełniania obowiązków zbierania, odzysku i recyclingu wprowadzonego sprzętu elektronicznego, opakowań, baterii oraz gospodarowania odpadami w Comarch S.A. oraz w pozostałych polskich spółkach Grupy Comarch w latach 2021 – 2022. Wydatki na ochronę środowiska w zakresie utylizacji odpadów, recyclingu i odzysku wprowadzanych produktów (w tys. PLN) 2022 2021 Comarch S.A. 13 13 Pozostałe spółki Grupy Comarch 53 53 Wszystkie powyższe działania podejmowane przez Comarch przyczyniają się do realizacji celów określonych w strategii ESG w obszarze środowiskowym. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 87 Taksonomia UE Taksonomia to nieformalna nazwa przepisów prawa Unii Europejskiej, która określa kryteria uznania działalności jako zrównoważonej środowiskowo. Taksonomia została przyjęta rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, które nakłada obowiązek ujawnienia, czy i w jakim stopniu działalność danego przedsiębiorstwa jest zgodna z założeniami Taksonomii UE. Celem wprowadzenia nowych przepisów jest wypracowanie i wdrożenie narzędzi wspierających podejmowanie świadomych decyzji inwestycyjnych, a w konsekwencji umożliwienie przekierowanie kapitałów z inwestycji na te bardziej sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi. Dodatkowo, wprowadzenie zharmonizowanych ogólnoeuropejskich zasad pozwoli na wyeliminowanie zjawiska tzw. greenwashingu. Komisja Europejska wydała do rozporządzenia w sprawie Taksonomii UE szereg aktów wykonawczych, tj.: ▪ Rozporządzenie Delegowane Komisji UE 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r. ustanawiające techniczne kryteria kwalifikacji służące określeniu warunków, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu lub w adaptację do zmian klimatu, a także określeniu, czy ta działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem żadnego z pozostałych celów środowiskowych („Akt delegowany ustanawiający Techniczne Kryteria Kwalifikacji”). ▪ Rozporządzenie delegowane Komisji UE 2021/2178 z dnia 6 lipca 2021 r., uzupełniające rozporządzenie 2020/852 przez sprecyzowanie treści prezentacji informacji dotyczących zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej, które mają być ujawniane przez przedsiębiorstwa podlegające art.19a lub 29a dyrektywy 2013/34/UE, oraz określenie metody spełnienia tego obowiązku ujawniania informacji („Akt delegowany do art. 8 Taksonomii UE”). Zgodnie z Taksonomią UE Comarch S.A. po raz pierwszy w sprawozdaniu za rok 2021 prezentował kluczowe wskaźniki efektywności: ▪ odsetek obrotu, ▪ odsetek nakładów inwestycyjnych (CapEx), ▪ odsetek wydatków operacyjnych (OpEx), kwalifikujące się do systematyki Taksonomii UE, bez badania ich zgodności z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji. Kluczowe wskaźniki wyników sporządzone zostały zarówno na poziomie jednostkowym dla Comarch S.A., jak również na poziomie skonsolidowanym dla Grupy Kapitałowej. Ocenę kwalifikowalności przeprowadzono względem dwóch pierwszych celów określonych w załączniku I i II Aktu delegowanego ustanawiającego Techniczne Kryteria Kwalifikacji: ▪ łagodzenie zmian klimatu, ▪ adaptacja do zmian klimatu. W ujawnieniach za 2022 rok, Comarch S.A. prezentuje działalność kwalifikującą się do systematyki Taksonomii UE oraz działalność zgodną z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji. Po dokonaniu analizy w zakresie zakwalifikowania swojej działalności do systematyki Taksonomii UE oraz przeprowadzeniu badania zgodności z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji spółka Comarch S.A. dokonała obliczenia kluczowych efektywności tj. udziału procentowego obrotu, CapEx oraz Opex kwalifikujących się do systematyki Taksonomii UE oraz Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 88 zgodnych z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji. Kluczowe wskaźniki wyników sporządzone zostały zarówno na poziomie jednostkowym dla Comarch S.A., jak również na poziomie skonsolidowanym dla Grupy Kapitałowej. Działalność, która kwalifikuje się do systematyki Taksonomii UE oraz jest zgodna z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji jest działalnością zrównoważoną środowiskowo. O działalności zrównoważonej środowiskowo można mówić jeśli zostaną spełnione łącznie trzy poniższe przesłanki (dotyczy ujawnień za 2022 rok): ▪ wnosi istotny wkład w realizację jednego z dwóch celów; o przeciwdziałanie zmianom klimatu, o adaptacja do zmian klimatu. ▪ nie wyrządza poważnych szkód pozostałym celom środowiskowym (DNSH); ▪ jest prowadzona w sposób zapewniający zgodność z zasadami i prawami określonymi w ośmiu podstawowych konwencjach Międzynarodowej Organizacji Pracy. Identyfikacja działań prowadzonych przez spółki Grupy Comarch przez pryzmat Taksonomii Proces identyfikacji działań kwalifikujących się do systematyki Taksonomii UE rozpoczął się od dokonania przeglądu wszystkich działań prowadzonych przez spółki Grupy Comarch w odniesieniu do wskazanych w Taksonomii dwóch pierwszych celów środowiskowych, aby określić, które z nich mogą znacząco przyczynić się do łagodzenia zmian klimatu lub dostosowania się do zmian klimatu, na podstawie opisu zawartego w Akcie delegowanym ustanawiającym Techniczne Kryteria Kwalifikacji. Identyfikacja działań została przeprowadzona w trzech obszarach: generowane przychody ze sprzedaży, poniesione nakłady inwestycyjne oraz poniesione wydatki operacyjne. W proces identyfikacji działań kwalifikujących się do systematyki Taksonomii UE oraz oceny ich zgodności z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji byli zaangażowani: kadra menedżerska, eksperci obszarów biznesowych, controlling, osoby odpowiedzialne za obszar ESG oraz eksperci zewnętrzni. Na poziomie jednostkowym oraz skonsolidowanym Comarch S.A. jako istotną działalność, która kwalifikuje się do Taksonomii UE, zidentyfikowała działalność „8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”, na którą składają się przychody uzyskane ze świadczenia usług w modelu cloud tj: Software as a service (SaaS), Platform as a service (PaaS) oraz Infrastructure as a service (IaaS). Weryfikacja zgodności z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji Comarch S.A. przeprowadziła weryfikację zgodności z Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji dla działalności kwalifikującej się do systematyki tj. „8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”, na poziomie jednostkowym oraz skonsolidowanym. Przeprowadzona weryfikacja wykazała brak zgodności ww. działalności z niektórymi Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji, tj.: brak weryfikacji przez niezależną stronę trzecią wdrożenia zalecanych praktyk wymienionych w Europejskim kodeksie postępowania dotyczącym efektywności energetycznej ośrodków przetwarzania danych, jak również brak spełnienia kryterium współczynnika globalnego ocieplenia czynników chłodniczych stosowanych w systemach klimatyzacji w centrach danych. Znacząca większość stosowanych czynników chłodniczych posiada współczynniki przekraczające wartości graniczne wskazane w Taksonomii UE. Comarch będzie podejmował działania mające na celu spełnienie Technicznych Kryteriów Kwalifikacji w ciągu najbliższych lat. Weryfikacja zgodności z Minimalnymi Gwarancjami Weryfikacja zgodności z Minimalnymi Gwarancjami, które zostały określone w art. 18 Rozporządzenia 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r., została przeprowadzona w Comarch S.A. oraz Grupie Comarch zgodnie z rekomendacjami zamieszczonymi w Final Report on Minimum Safeguards autorstwa Platform On Sustainable Finance. Comarch S.A. oraz spółki Grupy Comarch spełniają wymogi Minimalnych Gwarancji tj. posiadają i Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 89 stosują rozwiązania z zakresu należytej staranności, które mają zapewnić prowadzenie działalności zgodnie z zasadami i rekomendacjami w takich dokumentach jak Wytyczne OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, w tym zasad i praw określonych w ośmiu podstawowych konwencjach wskazanych w Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy oraz zasad i praw określonych w Międzynarodowej karcie praw człowieka. W Comarch S.A. oraz w Grupie Comarch wdrożono m.in.: ▪ Kodeks etyczny obowiązujący w spółkach Grupy Comarch dostępny pod adresem: https://www.comarch.pl/o-firmie/zrownowazony-biznes/kodeks-etyczny/, w którym Comarch m.in. zobowiązuje się do: o przestrzegania międzynarodowych standardów dotyczących praw człowieka oraz międzynarodowych standardów pracy, o przestrzegania zasad uczciwej konkurencji, zapobiegania przekupstwu, nielegalnym płatnościom i korupcji. ▪ Politykę Zrównoważonego Rozwoju dla Dostawców, która określa najważniejsze zasady jakimi firma kieruje się, realizując współpracę z partnerami biznesowymi. Ponadto, dokument ten stanowi zobowiązanie do prowadzenia zrównoważonej polityki zamówień i określa oczekiwania dla dostawców kluczowych, w tym m.in. w zakresie przestrzegania praw człowieka. ▪ Politykę Antykorupcyjną, wdrożoną w Grupie Comarch, która stanowi zbiór obowiązujących zasad i standardów postępowania, mających na celu zapobieganie oraz reagowanie na działania, które mogą nosić znamiona korupcji. ▪ Procedury analizy oraz oceny dostawców i podwykonawców. ▪ System zgłaszania nieprawidłowości umożliwiający dokonywanie anonimowych zgłoszeń wraz z możliwością anonimowej dwustronnej komunikacji z osobą zgłaszającą naruszenie. W stosunku do Comarch S.A. oraz spółek Grupy Comarch nie zapadły prawomocne wyroki skazujące w obszarze praw człowieka, korupcji, zachowań uczciwej konkurencji i opodatkowania. Dokonano weryfikacji bazy zgłoszeń KPK OECD oraz Business and Human Rights Ressources Centre (BHRRC), która wykazała brak zaistniałych zgłoszeń w stosunku do spółek Grupy Comarch w okresie, którego dotyczyła weryfikacja. Działalność związana z energią jądrową oraz gazem ziemnym Zarówno Comarch S.A., jak i spółki Grupy Comarch nie prowadzą działalności związanej z energią jądrową oraz gazem ziemnym w rozumieniu Aktu delegowanego do art. 8 Taksonomii UE, w związku z czym w niniejszym sprawozdaniu nie prezentuje się zgodności ww. wymienionych działalności z systematyką określoną w Akcie delegowanym ustanawiającym Techniczne Kryteria Kwalifikacji. Zasady rachunkowości Kluczowe wskaźniki efektywności zostały obliczone zgodnie z Aktem delegowanym do art. 8 Taksonomii UE dotyczącym ujawnień przy uwzględnieniu własnych procesów, istniejących systemów raportowania oraz przyjętych założeń. W procesie ustalania wskaźników zostało zastosowane kryterium istotności, w związku z czym wartości nieistotne w 2022 roku z punktu widzenia wielkości przychodu, nakładów inwestycyjnych lub wydatków operacyjnych, nie zostały uwzględnione we wskaźnikach. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 90 W celu obliczenia udziału procentowego obrotu, CapEx oraz Opex kwalifikujących się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnych z nią, zastosowano następujące zasady: Obrót W celu ustalenia wskaźnika efektywności w postaci odsetka obrotu Comarch S.A. oraz Grupy Comarch kwalifikującego się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnego z nią przyjęto następujące zasady: ▪ odsetek obrotu kwalifikujący się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodny z Taksonomią UE został obliczony przez podzielenie: o sumy przychodów zidentyfikowanych jako kwalifikujące się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnych z Taksonomią UE – (całość przychodów dotyczy umów z klientami) przez odpowiednio, o jednostkowe przychody Comarch S.A. ujawnione w rachunku zysków i strat w sprawozdaniu finansowym Comarch S.A. za okres 01.01.2022-31.12.2022 r. lub o skonsolidowane przychody Grupy Comarch ujawnione w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Comarch za okres 01.01.2022- 31.12.2022 r. Jako istotną działalność, która kwalifikuje się do Taksonomii UE, zidentyfikowano działalność „8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”, na którą składają się przychody uzyskane ze świadczenia usług w modelu cloud tj: Software as a service (SaaS), Platform as a service (PaaS) oraz Infrastructure as a service (IaaS). Odsetek przychodów związanych z działalnością kwalifikowaną w 2022 roku wynosi dla Comarch S.A. 18%, a dla Grupy Comarch 14%. Działalność ta została uznana za niezgodną z systematyką Taksonomii UE ze względu na brak spełniania Technicznych Kryteriów Kwalifikacji dla tej działalności. Nakłady inwestycyjne (CapEX) W celu ustalenia wskaźnika wyników w postaci odsetka nakładów inwestycyjnych (CapEx) Comarch S.A. oraz Grupy Comarch kwalifikującego się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnego z nią przyjęto następujące zasady: ▪ odsetek nakładów inwestycyjnych (CapEx) kwalifikujący się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodny z Taksonomią UE został obliczony przez podzielenie: o sumy nakładów inwestycyjnych zidentyfikowanych jako kwalifikujące się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnych z Taksonomią UE przez odpowiednio, o sumę nakładów inwestycyjnych ujętych w sprawozdaniu finansowym Comarch S.A. za okres 01.01.2022-31.12.2022 r., obliczoną według definicji Taksonomii, zgodnie z którą suma inwestycji obejmuje zwiększenie: - wartości niematerialnych (nabycie wartości niematerialnych w Nocie 1b Zmiany wartości niematerialnych i prawnych), - rzeczowych aktywów trwałych (zwiększenia środków trwałych w Nocie 2b Zmiany środków trwałych), - nieruchomości inwestycyjnych (zwiększenia w Nocie 3a Zmiana stanu nieruchomości) lub o sumę nakładów inwestycyjnych ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Comarch za okres 01.01.2022- 31.12.2022 r., obliczoną według definicji Taksonomii, zgodnie z którą suma inwestycji obejmuje zwiększenie: Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 91 - wartości niematerialnych (nabycie wartości niematerialnych w Nocie 3.7. Pozostałe wartości niematerialne), - rzeczowych aktywów trwałych (zwiększenia środków trwałych w Nocie 3.3 Rzeczowe aktywa trwałe), - aktywów z tytułu prawa do użytkowania (zwiększenia w Nocie 3.4 Aktywo z tytułu prawa do użytkowani), - nieruchomości inwestycyjnych (zwiększenia w Nocie 3.5 Nieruchomości inwestycyjne). Jako istotne nakłady inwestycyjne, które kwalifikują się do Taksonomii UE zostały uznane inwestycje związane z działalnością „8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”, dotyczące rozbudowy infrastruktury technicznej centrów danych. Odsetek nakładów inwestycyjnych związanych z działalnością kwalifikowaną w 2022 roku wynosi dla Comarch S.A. 12%, a dla Grupy Comarch 40%. Wysoki wskaźnik dla Grupy Comarch jest związany z budową nowoczesnej serwerowni, w której Comarch będzie świadczył swoje usługi dla klientów z USA i innych Państw Ameryki Płn. i Płd. Inwestycje te zostały uznane za niezgodne z systematyką Taksonomii UE ze względu na niespełnienie Technicznych Kryteriów Kwalifikacji dla działalności „8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”. Comarch S.A. w 2022 roku dokonała rozbudowy instalacji fotowoltaicznych za łączną kwotę 780 tys. zł. Inwestycja w odnawialne źródła energii przyczynia się do zmniejszenia wpływu Comarch na środowisko, jednak nakłady te nie zostały uwzględnione w niniejszym wskaźniku ze względu na brak bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Comarch, która kwalifikuje się do Taksonomii UE. Więcej informacji na temat odnawialnych źródeł energii znajduje się w punkcie 8.8. niniejszego sprawozdania. Wydatki operacyjne (OpEX) W celu ustalenia wskaźnika wyników w postaci wydatków operacyjnych (OpEx) kwalifikującego się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnych z nią przyjęto następujące zasady: ▪ odsetek wydatków operacyjnych (OpEx) kwalifikujący się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnych z Taksonomią UE został obliczony przez podzielenie, o sumy wydatków operacyjnych zidentyfikowanych jako kwalifikujące się do systematyki Taksonomii UE oraz zgodnych z Taksonomią UE przez, o sumę wszystkich bezpośrednich, niekapitalizowanych kosztów związanych z: ▪ pracami badawczo-rozwojowymi, ▪ remontami i renowacją budynków, ▪ leasingiem / wynajmem krótkoterminowym, ▪ utrzymaniem, konserwacją i naprawą, inne bezpośrednie wydatki związane z codzienną obsługą składników rzeczowych aktywów trwałych, niezbędne do ciągłego i efektywnego działania aktywów. Jako istotne wydatki operacyjne, które kwalifikują się do Taksonomii UE zostały uznane wydatki związane z działalnością „8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”, dotyczące utrzymania infrastruktury centrów danych w dobrym stanie technicznym. Odsetek wydatków operacyjnych związanych z działalnością kwalifikowaną w 2022 roku wynosi dla Comarch S.A. oraz Grupy Comarch 2%. Największy udział w wydatkach operacyjnych związanych z utrzymaniem rzeczowych aktywów trwałych dotyczą infrastruktury biurowej Comarch, nie związanej bezpośrednio z działalnością Comarch, która Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 92 kwalifikuje się do Taksonomii UE. Wydatki te zostały uznane za niezgodne z systematyką Taksonomii UE ze względu na niespełnienie Technicznych Kryteriów Kwalifikacji dla działalności „8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność”. Pozostałe informacje Dane wykorzystane do obliczeń pochodzą z systemów finansowo-księgowych poszczególnych spółek zależnych wchodzących w skład Grupy Comarch. Grupa uniknęła podwójnego liczenia podczas przypisywania obrotu i nakładów inwestycyjnych poprzez dokonanie stosownych wyłączeń konsolidacyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami rachunkowymi. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 Comarch S.A. - Udział procentowy obrotu z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady "nie wyrządzaj poważnych szkód" Działalność gospodarcza (1) Kod(y) (2) Obrót (wartość bezwzględna) (3) [tys. PLN] Część obrotu (4) [%] Łagodzenie zmian klimatu (5) [%] Adaptacja do zmian klimatu (6) [%] Zasoby wodne i morskie (7) [%] Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) [%] Zanieczyszczenie (9) [%] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) [%] Łagodzenie zmian klimatu (11) [T/N] Adaptacja do zmian klimatu (12) [T/N] Zasoby wodne i morskie (13) [T/N] Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) [T/N] Zanieczyszczenie (15) [T/N] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [T/N] Minimalne gwarancje (17) [T/N] Udział procentowy obrotu zgodnego z systematyką, rok 2022 (18) [%] Udział procentowy obrotu zgodnego z systematyką, rok 2021 (19) [%] Kategoria (działalność wspomagająca) (20) [E] Kategoria (działalność na rzecz przejścia ) (21) [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Obrót ze zrównoważonej środowiskowo działalności (zgodnej z systematyką) (A.1) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - A.2 Działalność klasyfikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) 8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność 63.11.Z 216 565 18% - - - - - - - - - - - - - - - - T Obrót z działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 216 565 18% - - - - - - - - - - - - - - - - - Razem (A.1 + A.2) 216 565 18% - - - - - - - - - - - - - - - - - B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Obrót z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 994 061 82% Razem (A + B) 1 210 626 100% Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 94 Grupa Comarch - Udział procentowy obrotu z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady "nie wyrządzaj poważnych szkód" Działalność gospodarcza (1) Kod(y) (2) Obrót (wartość bezwzględna) (3) [tys. PLN] Część obrotu (4) [%] Łagodzenie zmian klimatu (5) [%] Adaptacja do zmian klimatu (6) [%] Zasoby wodne i morskie (7) [%] Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) [%] Zanieczyszczenie (9) [%] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) [%] Łagodzenie zmian klimatu (11) [T/N] Adaptacja do zmian klimatu (12) [T/N] Zasoby wodne i morskie (13) [T/N] Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) [T/N] Zanieczyszczenie (15) [T/N] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [T/N] Minimalne gwarancje (17) [T/N] Udział procentowy obrotu zgodnego z systematyką, rok 2022 (18) [%] Udział procentowy obrotu zgodnego z systematyką, rok 2021 (19) [%] Kategoria (działalność wspomagająca) (20) [E] Kategoria (działalność na rzecz przejścia ) (21) [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Obrót ze zrównoważonej środowiskowo działalności (zgodnej z systematyką) (A.1) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - A.2 Działalność klasyfikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) 8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność 63.11.Z 264 618 14% - - - - - - - - - - - - - - - - T Obrót z działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 264 618 14% - - - - - - - - - - - - - - - - - Razem (A.1 + A.2) 264 618 14% - - - - - - - - - - - - - - - - - B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Obrót z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 1 594 097 86% Razem (A + B) 1 858 715 100% Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 95 Comarch S.A. - Udział procentowy nakładów inwestycyjnych z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady "nie wyrządzaj poważnych szkód" Działalność gospodarcza (1) Kod(y) (2) Nakłady inwestycyjne (wartość bezwzględna) (3) [tys. PLN] Udział % nakładów inwestycyjnych (4) [%] Łagodzenie zmian klimatu (5) [%] Adaptacja do zmian klimatu (6) [%] Zasoby wodne i morskie (7) [%] Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) [%] Zanieczyszczenie (9) [%] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) [%] Łagodzenie zmian klimatu (11) [T/N] Adaptacja do zmian klimatu (12) [T/N] Zasoby wodne i morskie (13) [T/N] Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) [T/N] Zanieczyszczenie (15) [T/N] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [T/N] Minimalne gwarancje (17) [T/N] Udział % nakładów inwestycyjnych zgodnych z systematyką, rok 2022 (18) [%] Udział % nakładów inwestycyjnych zgodnych z systematyką, rok 2021 (19) [%] Kategoria (działalność wspomagająca) (20) [E] Kategoria (działalność na rzecz przejścia ) (21) [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Nakłady inwestycyjne z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) (A.1) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - A.2 Działalność klasyfikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) 8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność 63.11.Z 9 224 12% - - - - - - - - - - - - - - - - T Nakłady inwestycyjne z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 9 224 12% - - - - - - - - - - - - - - - - - Razem (A.1 + A.2) 9 224 12% - - - - - - - - - - - - - - - - - B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Nakłady inwestycyjne z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 70 028 88% Razem (A + B) 79 252 100% Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 96 Grupa Comarch - Udział procentowy nakładów inwestycyjnych z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady "nie wyrządzaj poważnych szkód" Działalność gospodarcza (1) Kod(y) (2) Nakłady inwestycyjne (wartość bezwzględna) (3) [tys. PLN] Udział % nakładów inwestycyjnych (4) [%] Łagodzenie zmian klimatu (5) [%] Adaptacja do zmian klimatu (6) [%] Zasoby wodne i morskie (7) [%] Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) [%] Zanieczyszczenie (9) [%] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) [%] Łagodzenie zmian klimatu (11) [T/N] Adaptacja do zmian klimatu (12) [T/N] Zasoby wodne i morskie (13) [T/N] Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) [T/N] Zanieczyszczenie (15) [T/N] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [T/N] Minimalne gwarancje (17) [T/N] Udział % nakładów inwestycyjnych zgodnych z systematyką, rok 2022 (18) [%] Udział % nakładów inwestycyjnych zgodnych z systematyką, rok 2021 (19) [%] Kategoria (działalność wspomagająca) (20) [E] Kategoria (działalność na rzecz przejścia ) (21) [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Nakłady inwestycyjne z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) (A.1) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - A.2 Działalność klasyfikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) 8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność 63.11.Z 92 580 40% - - - - - - - - - - - - - - - - T Nakłady inwestycyjne z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 92 580 40% - - - - - - - - - - - - - - - - - Razem (A.1 + A.2) 92 580 40% - - - - - - - - - - - - - - - - - B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Nakłady inwestycyjne z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 137 704 60% Razem (A + B) 230 284 100% Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 97 Comarch S.A. - Udział procentowy wydatków operacyjnych z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady "nie wyrządzaj poważnych szkód" Działalność gospodarcza (1) Kod(y) (2) Wydatki operacyjne (wartość bezwzględna) (3) [tys. PLN] Udział % wydatków operacyjnych (4) [%] Łagodzenie zmian klimatu (5) [%] Adaptacja do zmian klimatu (6) [%] Zasoby wodne i morskie (7) [%] Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) [%] Zanieczyszczenie (9) [%] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) [%] Łagodzenie zmian klimatu (11) [T/N] Adaptacja do zmian klimatu (12) [T/N] Zasoby wodne i morskie (13) [T/N] Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) [T/N] Zanieczyszczenie (15) [T/N] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [T/N] Minimalne gwarancje (17) [T/N] Udział % wydatków operacyjnych zgodnych z systematyką, rok 2022 (18) [%] Udział % wydatków operacyjnych zgodnych z systematyką, rok 2021 (19) [%] Kategoria (działalność wspomagająca) (20) [E] Kategoria (działalność na rzecz przejścia ) (21) [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Wydatki operacyjne z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) (A.1) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - A.2 Działalność klasyfikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) 8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność 63.11.Z 644 2% - - - - - - - - - - - - - - - - T Wydatki operacyjne z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 644 2% - - - - - - - - - - - - - - - - - Razem (A.1 + A.2) 644 2% - - - - - - - - - - - - - - - - - B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Wydatki operacyjne z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 39 097 98% Razem (A + B) 39 741 100% Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 98 Grupa Comarch - Udział procentowy wydatków operacyjnych z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady "nie wyrządzaj poważnych szkód" Działalność gospodarcza (1) Kod(y) (2) Wydatki operacyjne (wartość bezwzględna) (3) [tys. PLN] Udział % wydatków operacyjnych (4) [%] Łagodzenie zmian klimatu (5) [%] Adaptacja do zmian klimatu (6) [%] Zasoby wodne i morskie (7) [%] Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) [%] Zanieczyszczenie (9) [%] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) [%] Łagodzenie zmian klimatu (11) [T/N] Adaptacja do zmian klimatu (12) [T/N] Zasoby wodne i morskie (13) [T/N] Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) [T/N] Zanieczyszczenie (15) [T/N] Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [T/N] Minimalne gwarancje (17) [T/N] Udział % wydatków operacyjnych zgodnych z systematyką, rok 2022 (18) [%] Udział % wydatków operacyjnych zgodnych z systematyką, rok 2021 (19) [%] Kategoria (działalność wspomagająca) (20) [E] Kategoria (działalność na rzecz przejścia ) (21) [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Wydatki operacyjne z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) (A.1) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - A.2 Działalność klasyfikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) 8.1. Przetwarzanie danych zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność 63.11.Z 1 014 2% - - - - - - - - - - - - - - - - T Wydatki operacyjne z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 1 014 2% - - - - - - - - - - - - - - - - - Razem (A.1 + A.2) 1 014 2% - - - - - - - - - - - - - - - - - B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Wydatki operacyjne z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 60 717 98% Razem (A + B) 61 731 100% Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 9. Ocena istotności aspektów oddziaływania na otoczenie Istotność poszczególnych aspektów dla Grupy Comarch (chyba że wskazano inaczej) określono następująco: Obszar Aspekt oddziaływania Istotność aspektu Wskaźniki wg SIN Zarządczy Opis modelu biznesowego i strategicznych kierunków rozwoju Wysoka/średnia/niska G.1.1., G.1.2. Ład zarządczy Wysoka/średnia/niska G.2.1., G.2.2., G.2.3. Zarządzanie ryzykiem społecznym i środowiskowym Wysoka/średnia/niska G.3.1., G.3.2. Zarządzanie etyką Wysoka/średnia/niska G.4.1., G.4.2., G.4.3., G.4.4., G.4.5., G.4.6., G.4.7., G.4.8. Środowiskowy Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: surowce i materiały Wysoka/średnia/niska E.1.1., E.1.2. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: paliwa i energia Wysoka/średnia/niska E.2.1., E.2.2., E.2.3. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: woda Wysoka/średnia/niska E.3.1., E.3.2., E.3.3. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: bioróżnorodność Wysoka/średnia/niska E.4.1., E.4.2., E.4.3., E.4.4. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: emisje do atmosfery Wysoka/średnia/niska E.5.1., E.5.2., E.5.3., E.5.4. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: odpady i ścieki Wysoka/średnia/niska E.6.1., E.6.2., E.6.3., E.6.4., E.6.5. Pozostałe aspekty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko Wysoka/średnia/niska E.7.1., E.7.2., E.7.3., E.7.4., E.7.5., E.7.6. Rozszerzona odpowiedzialność środowiskowa: produkty i usługi Wysoka/średnia/niska E.8.1., E.8.2., E.8.3. Społeczny i pracowniczy Korzystanie z pomocy publicznej i zlecenia publiczne Wysoka/średnia/niska S.1.1., S.1.2. Poziom zatrudnienia i poziom wynagrodzeń Wysoka/średnia/niska S.2.1., S.2.2., S.2.3., S.2.4., S.2.5., S.2.6., S.2.7., S.2.8., S.2.9., S.2.10., S.2.11., S.2.12., S.2.13., S.2.14., S.2.15. Relacje ze stroną pracowniczą i wolność zrzeszania się Wysoka/średnia/niska S.3.1., S.3.2., S.3.3., S.3.4., S.3.5., S.3.6. Bezpieczeństwo i higiena pracy Wysoka/średnia/niska S.4.1., S.4.2., S.4.3., S.4.4., S.4.5., S.4.6., S.4.7., S.4.8., S.4.9., S.4.10., S.4.11., S.4.12. Rozwój i edukacja Wysoka/średnia/niska S.5.1., S.5.2. Zarządzanie różnorodnością Wysoka/średnia/niska S.6.1., S.6.2., S.6.3., S.6.4. Prawa człowieka Wysoka/średnia/niska S.7.1., S.7.2., S.7.3., S.7.4., S.7.5., S.7.6. Praca dzieci i praca przymusowa Wysoka/średnia/niska S.8.1., S.8.2., S.8.3., S.8.4. Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne Wysoka/średnia/niska S.9.1., S.9.2., S.9.3., S.9.4., S.9.5., S.9.6. Przeciwdziałanie korupcji Wysoka/średnia/niska S.10.1., S.10.2., S.10.3. Bezpieczeństwo produktów i konsumentów Wysoka/średnia/niska S.11.1., S.11.2., S.11.3. Komunikacja marketingowa Wysoka/średnia/niska S.12.1., S.12.2., S.12.3. Ochrona prywatności Wysoka/średnia/niska S.13.1., S.13.2., S.13.3. Oznakowanie produktów Wysoka/średnia/niska S.14.1., S.14.2., S.14.3. Pozostałe kwestie społeczne i rynkowe Wysoka/średnia/niska S.15.1., S.15.2., S.15.3., S.15.4., S.15.5., S.15.6. Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 100 10. Przegląd wskaźników SIN Wskaźnik SIN Wytyczne Odniesienie w raporcie (nr strony) I. Obszar Zarządczy (G) G.1.1. OPIS PRZYJĘTEJ STRATEGII ROZWOJU Z UWZGLĘDNIENIEM ASPEKTÓW SPOŁECZNYCH I ŚRODOWISKOWYCH 5 G.1.2. CHARAKTERYSTYKA PRZYJĘTEGO MODELU BIZNESOWEGO, WŁĄCZAJĄC W TO OPIS ŁAŃCUCHA DOSTAW, ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM OPISU ODDZIAŁYWANIA SPOŁECZNEGO I ŚRODOWISKOWEGO 5, 37 G.2.1. OPIS STRUKTURY ZARZĄDCZEJ, ZAWIERAJĄCY INFORMACJĘ O TYM, CZY I JAK UWZGLĘDNIONE ZOSTAŁO PODEJŚCIE DO ZARZĄDZANIA ASPEKTAMI NIEFINANSOWYMI (SPOŁECZNYMI, ŚRODOWISKOWYMI), JAK WYGLĄDA SYSTEM ZARZĄDZANIA RYZYKIEM I AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 22, 36 G.2.2. WYKAZ CERTYFIKATÓW SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA (np. ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001) 20, 29 G.2.3. OPIS SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ, ZE WSKAZANEM MONITOROWANIA SPOŁECZNYCH I ŚRODOWISKOWYCH ASPEKTÓW DZIAŁALNOŚCI 21, 36 G.3.1. OPIS PODEJŚCIA DO ZARZĄDZANIA RYZYKIEM I UWZGLĘDNIENIA W NIM ASPEKTÓW SPOŁECZNYCH I ŚRODOWISKOWYCH 22,26, 27,28,29,31,35 G.3.2. LISTA ZIDENTYFIKOWANYCH RYZYK SPOŁECZNYCH LUB ŚRODOWISKOWYCH WRAZ Z ICH KRÓTKĄ CHARAKTERYSTYKĄ 22,25,27,28, 29,31,35 G.4.1. WSKAZANIE, CZY ORGANIZACJA POSIADA FORMALNY KODEKS ETYKI LUB RÓWNOWAŻNY DOKUMENT ODPOWIADAJĄCY NA POTRZEBY ORGANIZACJI 30 G.4.2. LICZBA AUDYTÓW ETYCZNYCH ZREALIZOWANYCH U DOSTAWCÓW, LICZBA AUDYTÓW ZAKOŃCZONYCH IDENTYFIKACJĄ NIEPRAWIDŁOWOŚCI 30 G.4.3. LICZBA AUDYTÓW ETYCZNYCH ZREALIZOWANYCH W ORGANIZACJI NA ŻĄDANIE JEJ ODBIORCÓW, LICZBA AUDYTÓW ZAKOŃCZONYCH IDENTYFIKACJĄ NIEPRAWIDŁOWOŚCI 31 G.4.4. LICZBA DOSTAWCÓW, KTÓRZY PODPISALI KARTĘ ETYKI/ZOBOWIĄZANIE DO PRZESTRZEGANIA STANDARDÓW ETYCZNYCH ORGANIZACJI 30 G.4.5. LICZBA ZGŁASZANYCH SKARG POTENCJALNYCH NARUSZEŃ STANDARDÓW ETYCZNYCH (JEŚLI TO MOŻLIWE, W PODZIALE NA ZGŁOSZENIA POCHODZĄCE Z WEWNĄTRZ/Z ZEWNĄTRZ ORGANIZACJI) 30 G.4.6. LICZBA PRZEPROWADZONYCH SZKOLEŃ W OBSZARZE ETYCZNYM, LICZBA OSÓB W NICH UCZESTNICZĄCYCH 32 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 101 G.4.7. ODSETEK (%) UMÓW Z KONTRAHENTAMI, W KTÓRYCH ZNALAZŁA SIĘ KLAUZULA ODNOSZĄCA SIĘ DO ETYKI (W UJĘCIU WARTOŚCIOWYM) 30,38 G.4.8. UWZGLĘDNIENIE ZASAD ETYKI W POLITYCE KREDYTOWEJ/POŻYCZKOWEJ ORAZ INWESTYCYJNEJ [DOTYCZY SEKTORA FINANSOWEGO] - II. Obszar Środowiskowy (E) E.1.1 RODZAJ I ILOŚĆ (NP. WG WAGI, OBJĘTOŚCI) WYKORZYSTANEGO SUROWCA/MATERIAŁU (Z EWENTUALNYM WSKAZANIEM TYCH ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNEJ/Z RECYKLINGU/POSIADAJĄCYCH CERTYFIKATY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU 69 E.1.2. ZUŻYCIE KLUCZOWYCH SUROWCÓW/MATERIAŁÓW NA JEDNOSTKĘ PRODUKTU LUB PRZYCHODU (DLA POSZCZEGÓLNYCH KATEGORII SUROWCÓW/MATERIAŁÓW) 69 E.2.1. CAŁKOWITE ZUŻYCIE ENERGII W GJ WG GŁÓWNYCH ŹRÓDEŁ JEJ POZYSKANIA 70 E.2.2. ODSETEK (%) ENERGII POCHODZĄCEJ Z ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII (OZE) (ENERGIA WODNA, ENERGIA Z BIOMASY, ENERGIA WIATROWA, FOTOWOLTAIKA, ENERGIA GEOTERMALNA) 66 E.2.3. ZUŻYCIE ENERGII NA JEDNOSTKĘ PRODUKTU LUB PRZYCHODU 70 E.3.1. CAŁKOWITE ZUŻYCIE WODY W M 3 (WG ŹRÓDŁA – NP.SIEĆ WODOCIĄGOWA) 73 E.3.2. WOLUMEN WODY ODZYSKIWANEJ I PONOWNIE WYKORZYSTYWANEJ 73 E.3.3. ZUŻYCIE WODY NA JEDNOSTKĘ PRODUKTU LUB PRZYCHODU 73 E.4.1. LISTA I KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA TERENÓW CENNYCH PRZYRODNICZO W SĄSIEDZTWIE/SFERZE ODDZIAŁYWANIA PRZEDSIĘBIORSTWA (ZE WSKAZANIEM CHARAKTERU ODDZIAŁYWANIA PRZEDSIĘBIORSTWA NA TE TERENY I SIEDLISKA CENNEJ FAUNY I FLORY) 69 E.4.2. WSKAZANIE TYPU I CZĘSTOTLIWOŚCI PROWADZONEGO MONITORINGU PRZYRODNICZEGO 69 E.4.3. OPIS EWENTUALNYCH POTWIERDZONYCH STRAT ŚRODOWISKOWYCH BĘDĄCYCH SKUTKIEM DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA 69 E.4.4. OPIS EWENTUALNYCH DZIAŁAŃ MAJĄCYCH NA CELU MONITOROWANIE STANU ŚRODOWISKA ORAZ ZAPOBIEGANIE/ORGANICZANIE/REKOMPENSOWANIE ŚRODOWISKU NATURALNEMU SKUTKÓW ODDZIAŁYWANIA PRZEDSIĘBIORTSWA 69 E.5.1. MASA EMITOWANYCH DO ATMOSFERY GAZÓW CIEPLARNIANYCH 74 E.5.2. MASA POZOSTAŁYCH SUBSTANCJI EMITOWANYCH DO ATMOSFERY WEDŁUG RODZAJU (NP. SO X , NO X , PM10, PM2.5) 78 E.5.3. EMISJA GAZÓW CIEPLARNIANYCH NA JEDNOSTKĘ PRODUKTU LUB PRZYCHODU 74 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 102 E.5.4. EMISJA POZOSTAŁYCH SUBSTANCJI NA JEDNOSTKĘ PRODUKTU LUB PRZYCHODU 78 E.6.1. CAŁKOWITA MASA ODPADÓW W PODZIALE NA NIEBEZPIECZNE I INNE NIŻ NIEBEZPIECZNE, Z WYSZCZEGÓLNIENIEM ISTOTNYCH ICH KATEGORII 80 E.6.2. CAŁKOWITA MASA ODPADÓW W PODZIALE WG METODY ZAGOSPODAROWANIA 80 E.6.3. CAŁKOWITY WOLUMEN ODPROWADZANYCH ŚCIEKÓW ZE SKAZANIEM PODZIAŁU WG METODY OCZYSZCZENIA 80 E.6.4. EMISJA ODPADÓW NA JEDNOSTKĘ PRODUKTU LUB PRZYCHODU 80 E.6.5. EMISJA ŚCIEKÓW NA JEDNOSTKĘ PRODUKTU LUB PRZYCHODU 80 E.7.1. OPIS POZOSTAŁYCH ISTOTNYCH RODZAJÓW ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA EMITOWANYCH PRZEZ DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNĄ SPÓŁKI (WRAZ Z MIERZALNYMI MIARAMI, JEŚLI TO MOŻLIWE) 82 E.7.2. LISTA AWARII ZE SKUTKIEM ŚRODOWISKOWYM I EWENTUALNYCH SKAŻEŃ, DO KTÓRYCH DOSZŁO W OKRESIE SPRAWOZDAWCZYM (WRAZ Z OPISEM ICH CHARAKTERU) 82 E.7.3. LISTA POTENCJALNYCH NATUSZEŃ PRZEPISÓW OCHRONY ŚRODOWISKA, W ZWIĄZKU Z KTÓRYMI WSZCZĘTE ZOSTAŁY POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE 82 E.7.4. CAŁKOWITA KWOTA PRAWOMOCNYCH KAR NAŁOŻONYCH W ZWIĄZKU Z NARUSZENIEM PRZEPISÓW OCHRONY ŚRODOWISKA 82 E.7.5. ODSETEK (%) UMÓW Z KONTRAHENTAMI, W KTÓRYCH ZNALAZŁA SIĘ KLAUZULA ODNOSZĄCA SIĘ POSZANOWANIA ŚRODOWISKA NATURALNEGO (W UJĘCIU WARTOŚCIOWYM) 38 E.7.6. LICZBA AUDYTÓW POD KĄTEM PRZESTRZEGANIA PRZEPISÓW OCHRONY ŚRODOWISKA U PODWYKONAWCY - E.8.1. UWZGLĘDNIENIE OCHRONY ŚRODOWISKA W POLITYCE KREDYTOWEJ/POŻYCZKOWEJ ORAZ INWESTYCYJNEJ [DOTYCZY SEKTORA FINANSOWEGO] - E.8.2. PRZYCHODY Z PRODUKTÓW LUB USŁUG, OPRACOWANYCH Z UWZGLĘDNIENIEM KRYTERIÓW ŚRODOWISKOWYCH JAKO % CAŁKOWITYCH PRZYCHODÓW [DOTYCZY SEKTORÓW: PRZEMYSŁ, USŁUGI] 70 E.8.3. WARTOŚĆ UDZIELONYCH KREDYTÓW Z WCZEŚNIEJSZĄ OCENĄ RYZYKA ŚRODOWISKOWEGO/WARTOŚCI PORTFELA UBEZPIECZEŃ Z WCZEŚNIEJSZĄ OCENĄ RYZYKA ŚRODOWISKOWEGO [DOTYCZY SEKTORA FINANSOWEGO] - III. Obszar Społeczny i Pracowniczy (S) S.1.1. WARTOŚĆ POMOCY PUBLICZNEJ UZYSKANEJ OD PAŃSTWA (WSPARCIE FINANSOWE I EKWIWALENTY DOTACJI) 10 S.1.2. WARTOŚĆ PRZYCHODÓW POCHODZĄCNYCH Z ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH I ICH PROCENTOWY UDZIAŁ W CAŁOŚCI PRZCHODÓW 10 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 103 S.2.1. LICZBA PRACOWNIKÓW W PRZELICZENIU NA PEŁNE ETATY WG TYPU UMOWY O PRACĘ (WG WIEKU I PŁCI) NA KONIEC OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO 45 S.2.2. LICZBA PRACOWNIKÓW W PRZELICZENIU NA PEŁNE ETATY NOWO ZATRUDNIONYCH W RAPORTOWYM OKRESIE (WG WIEKU I PŁCI) 45 S.2.3. LICZBA PRACOWNIKÓW W PRZELICZENIU NA PEŁNE ETATY, KTÓRZY ODESZLI W RAPORTOWANYM OKRESIE (WG WIEKU I PŁCI) 45 S.2.4. LICZBA OSÓB ZATRUDNIONYCH NA PODSTAWIE UMÓW CYWILNOPRAWNYCH WG TYPU UMOWY O PRACĘ (WG WIEKU I PŁCI) NA KONIEC OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO, LICZBA ZAWARTYCH UMÓW CYWILNOPRAWNYCH Z OSOBAMI FIZYCZNYMI W RAPORTOWANYM OKRESIE, LICZBA ZAKOŃCZONYCH UMÓW CYWILNOPRAWNYCH Z OSOBAMI FIZYCZNYMI W RAPORTOWANYM OKRESIE 45 S.2.5. LICZBA ZATRUDNIONYCH W RAMACH OUTSOURCINGU 46 S.2.6. LICZBA PRACOWNIKÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH ORAZ ICH PROCENTOWY UDZIAŁ W OGÓLE ZATRUDNIONYCH 44 S.2.7. PRZECIĘTNE WYNAGRODZENIE PRACOWNIKÓW ZATRUDNIONYCH NA PODSTAWIE UMOWY O PRACĘ 44 S.2.8. LICZBA ORAZ PRZECIĘTNE WYNAGRODZENIE OBCOKRAJOWCÓW ŚWIADCZĄCYCH PRACĘ NA RZECZ PRACODAWCY I POD JEGO NADZOREM (NIEZALEŻNIE, CZY SĄ PRACOWNIKAMI WŁASNYMI, CZY PODMIOTÓW TRZECICH, KTÓRYM ZLECANA JEST PRACA), POCHODZĄCYCH Z KRAJÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W GORSZEJ OD POLSKI SYTUACJI EKONOMICZNEJ LUB Z KRAJÓW, W KTÓRYCH UPRAWDOPODOBNIONE JEST ŁAMANE PRAW CZŁOWIEKA (WG KRAJU POCHODZENIA). 44 S.2.9. STOSUNEK PRZECIĘTNEGO WYNAGRODZENIA BRUTTO KOBIET DO PRZECIĘTNEGO WYNAGRODZENIA BRUTTO MĘŻCZYZN W POSZCZEGÓLNYCH KATEGORIACH ZASZEREGOWANIA/GRUPACH PRACOWNICZYCH (NP. DYREKTORZY, KIEROWNICY, POZOSTALI PRACOWNICY). 51 S.2.10. STOSUNEK PRZECIĘTNEGO WYNAGRODZENIA CZŁONKÓW ZARZĄDU DO NAJNIŻSZEGO UPOSAŻENIA W SPÓŁCE (W PRZELICZENIU NA PEŁEN ETAT). - S.2.11. PRZECIĘTNE WYNAGRODZENIE OSÓB WSPÓŁPRACUJĄCYCH NA PODSTAWIE UMÓW CYWILNOPRAWNYCH I ŚWIADCZĄCYCH USŁUGI NA RZECZ PRACODAWCY. - S.2.12. PRZECIĘTNE WYNAGRODZENIE OSÓB ZATRUDNIONYCH W RAMACH OUTSOURCINGU I WYKONUJĄCYCH PRACĘ NA RZECZ PRACODAWCY. - S.2.13. ŁĄCZNA WYSOKOŚĆ ROCZNYCH SKŁADEK NA PFRON. 52 S.2.14. ODSETEK KOBIET, KTÓRE PO URODZENIU DZIECKA I POWROCIE DO PRACY, ZREZYGNOWAŁY Z PRACY W CIĄGU 12 MIESIĘCY OD POWROTU DO PRACY. 51 S.2.15. INFORMACJA NA TEMAT DODATKOWYCH ŚWIADCZEŃ POZAPŁACOWYCH DOSTĘPNYCH DLA PRACOWNIKÓW (NP. DODATKOWE UBEZPIECZENIE, PAKIETY MEDYCZNE, PRACOWNICZY PROGRAM EMERYTALNY, AKCJONARIAT PRACOWNICZY, KARTY UPRAWNIAJĄCE DO KORZYSTANIA Z OBIEKTÓW SPORTOWYCH, POŻYCZKI MIESZKANIOWE). 52 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 104 S.3.1. LICZBA DZIAŁAJĄCYCH W ZAKŁADZIE PRACY ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH OGÓŁEM (REPREZENTATYWNYCH I POZOSTAŁYCH). 52 S.3.2. ODSETEK (%) PRACOWNIKÓW NALEŻĄCYCH DO ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH (TZW. WSPÓŁCZYNNIK UZWIĄZKOWIENIA). 44, 52 S.3.3. LICZBA WSZCZĘTYCH SPORÓW ZBIOROWYCH W OSTATNIM ROKU ORAZ SZACUNKOWY WPŁYW NA WYNIKI SPÓŁKI Z TYM ZWIĄZANE (W PRZYPADKU, W KTÓRYM ODNOTOWANO STRAJKI, NALEŻY OPISAĆ ICH PRZYCZYNĘ, FORMĘ, CZAS TRWANIA ORAZ POCZYNIONE USTALENIA). 52 S.3.4. INFORMACJA, CZY W ZAKŁADZIE PRACY FUNKCJONUJE PROCEDURA ZGŁASZANIA SKARG I NIEPRAWIDŁOWOŚCI („HOT LINE”) I NA JAKIEJ PODSTAWIE (NP. ODPOWIEDNIEJ POLITYKI). JEŚLI TAK, JAKA JEST LICZBA SKARG ZWIĄZANYCH Z OBSZAREM PRAKTYK ZATRUDNIENIA, KTÓRE ZOSTAŁY ZGŁOSZONE, ROZPATRZONE I ROZWIĄZANE (ILE SKARG ZOSTAŁO ZARAPORTOWANYCH, A ILE ROZSTRZYGNIĘTYCH W OMAWIANYM OKRESIE). 31 S.3.5. INFORMACJA, CZY W ZAKŁADZIE PRACY POWOŁANO RADĘ PRACOWNIKÓW – A W PRZYPADKU INNYCH PRZEDSTAWICIELI NIŻ RADA PRACOWNIKÓW I ZWIĄZKI ZAWODOWE, CZY TACY PRZEDSTAWICIELE PRACOWNIKÓW ZOSTALI POWOŁANI W DRODZE WYBORÓW, W KTÓRYCH MOGLI UCZESTNICZYĆ WSZYSCY PRACOWNICY. 52 S.3.6. INFORMACJA O TYM, CZY, A JEŚLI TAK, TO W JAKI SPOSÓB ORAZ Z JAKIMI REZULTATAMI, ZAKŁAD PRACY PROWADZI UDOKUMENTOWANY DIALOG, W FORMIE CYKLICZNYCH, SFORMALIZOWANYCH SPOTKAŃ, MAJĄCYCH NA CELU OMÓWIENIE WZAJEMNYCH OCZEKIWAŃ ORAZ CHARAKTER NAJCZĘŚCIEJ PODNOSZONYCH KWESTII I SPOSOBU USTOSUNKOWANIA SIĘ DO NICH PRZEZ WŁADZE SPÓŁKI. 44, 52 S.4.1. LICZBA WYPADKÓW PRZY PRACY WŚRÓD OSÓB WYKONUJĄCYCH PRACĘ NA TERENIE ZAKŁADU PRACY I PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH PRACĘ POZA SIEDZIBĄ PRACODAWCY. 56 S.4.2. WSKAŹNIK CZĘSTOŚCI WYPADKÓW (WYPADKI PRZY PRACY NA 1000 ZATRUDNIONYCH). 56 S.4.3. LICZBA WYPADKÓW ŚMIERTELNYCH WŚRÓD WYKONUJĄCYCH PRACĘ NA TERENIE ZAKŁADU PRACY I PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH PRACĘ POZA SIEDZIBĄ PRACODAWCY. 56 S.4.4. ŁĄCZNA LICZBA DNI NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WŚRÓD PRACOWNIKÓW SPOWODOWANEJ WYPADKAMI. 56 S.4.5. WSKAŹNIK CIĘŻKOŚCI WYPADKÓW (LICZBA DNI NIEZDOLNOŚCI/1 WYPADEK). 56 S.4.6. LICZBA STWIERDZONYCH PRZYPADKÓW CHORÓB ZAWODOWYCH. 58 S.4.7. LICZBA PRACOWNIKÓW PRACUJĄCYCH W WARUNKACH PRZEKROCZENIA NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ (NDS) LUB NAJWYŻSZYCH DOPUSZCZALNYCH NATĘŻEŃ (NDN). 58 S.4.8. LICZBA STANOWISK PRACY, NA KTÓRYCH POZIOM OCENIONEGO RYZYKA ZOWODOWEGO JEST NIEAKCEPTOWALNIE WYSOKI (TJ. KONIECZNE SĄ DZIAŁANIA MAJĄCE NA CELU ZMNIEJSZENIE POZIOMU RYZYKA). 58 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 105 S.4.9. WYKAZ NAJCZĘSTSZYCH PRZYCZYN WYPADKÓW PRZY PRACY, WG KATEGORII PRACY/CZYNNOŚCI WYKONYWANYCH PRZEZ POSZKODOWANEGO W CHWILI WYPADKU, RODZAJÓW URAZÓW. 56 S.4.10. OPIS STOPNIA ZAANGAŻOWANIA ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH (JEŻELI FUNKCJONUJĄ) W OBSZARZE BHP (NP. CZY ZOSTAŁ POWOŁANY SPOŁECZNY INSPEKTOR PRACY, JAK SPRAWUJĄ KONTROLE NAD PRZESTRZEGANIEM PRZEPISÓW BHP). 53 S.4.11. ODSETEK (%) UMÓW Z KONTRAHENTAMI, W KTÓRYCH ZNALAZŁA SIĘ KLAUZULA ODNOSZĄCA SIĘ DO BHP (W UJĘCIU WARTOŚCIOWYM). 38 S.4.12. LICZBA AUDYTÓW POD KĄTEM PRZESTRZEGANIA ZASAD BHP U PODWYKONAWCÓW 37 S.5.1. ŚREDNIA LICZBA GODZIN SZKOLENIOWYCH (LUB DNI SZKOLENIOWYCH) NA PRACOWNIKA (WG PŁCI I KATEGORII PRACOWNIKÓW) – DOTYCZY SZKOLEŃ ORGANIZOWANYCH PRZEZ PRACODAWCĘ. 54 S.5.2. LICZBA PRACOWNIKÓW PODNOSZĄCYCH KWALIFIKACJE ZAWODOWE, KTÓRYM PRZYSŁUGUJĄ OKREŚLONE UPRAWNIENIA Z TEGO TYTUŁU W STOSUNKU DO PRACODAWCY (NP. URLOPY SZKOLENIOWE), ZE WSKAZANIEM LICZBY PRACOWNIKÓW, KTÓRYM PRACODAWCA WSPÓŁFINANSUJE LUB FINANSUJE PODNOSZENIE KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH. 54 S.6.1. INFORMACJA, CZY U PRACODAWCY ZOSTAŁA WDROŻONA POLITYKA ANTYMOBBINGOWA I POLITYKA ANTYDYSKRYMINACYJNA. 30 S.6.2. LICZBA ZGŁOSZONYCH PRZYPADKÓW DYSKRYMINACJI, -MOBBINGU, MOLESTOWANIA SEKSUALNEGO ITP. 31 S.6.3. LICZBA POTWIERDZONYCH PRZYPADKÓW DYSKRYMINACJI, MOBBINGU, MOLESTOWANIA SEKSUALNEGO ITP. 31 S.6.4. LICZBA AUDYTÓW PRZEPROWADZONYCH U PODWYKONAWCÓW POD KĄTEM PRZECIWDZIAŁANIA DYSKRYMINACJI. 37 S.7.1. LICZBA ZGŁOSZONYCH PRZYPADKÓW NARUSZANIA PRAW CZŁOWIEKA, W TYM U PODWYKONAWCÓW. 31 S.7.2. LICZBA POTWIERDZONYCH PRZYPADKÓW NARUSZANIA PRAW CZŁOWIEKA, W TYM U PODWYKONAWCÓW. 31 S.7.3. ODSETEK (%) UMÓW Z KONTRAHENTAMI, W KTÓRYCH ZNALAZŁA SIĘ KLAUZULA ODNOSZĄCA SIĘ DO PRAW CZŁOWIEKA (W UJĘCIU WARTOŚCIOWYM). 38 S.7.4. LICZBA AUDYTÓW PRZEPROWADZONYCH U PODWYKONAWCÓW POD KĄTEM POSZANOWANIA PRAW CZŁOWIEKA. 37 S.7.5. UWZGLĘDNIENIE KWESTII POSZANOWANIA PRAW CZŁOWIEKA W POLITYCE KREDYTOWEJ/POŻYCZKOWEJ ORAZ INWESTYCYJNEJ [DOTYCZY SEKTORA FINANSOWEGO]. - S.7.6. OPIS ZAGROŻEŃ DLA PRAW CZŁOWIEKA ORAZ PRZYPADKÓW NARUSZANIA PRAW CZŁOWIEKA POZA ŁAŃCUCHEM DOSTAW (NP. WYKORZYSTYWANIE PRODUKTÓW LUB USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWO PRZEZ OSOBY LUB PODMIOTY W SPOSÓB ZAGRAŻAJĄCY NARUSZENIEM PRAW CZŁOWIEKA). 31,37 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 106 S.8.1. LICZBA ZGŁOSZONYCH PRZYPADKÓW PRACY DZIECI LUB PRACY PRZYMUSOWEJ (W TYM U PODWYKONAWCÓW). 31 S.8.2. LICZBA POTWIERDZONYCH PRZYPADKÓW PRACY DZIECILUB PRACY PRZYMUSOWEJ (W TYM U PODWYKONAWCÓW). 31 S.8.3. ODSETEK (%) UMÓW Z KONTRAHENTAMI, W KTÓRYCH ZNALAZŁA SIĘ KLAUZULA ODNOSZĄCA SIĘ DO PRAW CZŁOWIEKA Z UWZGLĘDNIENIEM ZAKAZU PRACY DZIECI LUB PRACY PRZYMUSOWEJ (W UJĘCIU WARTOŚCIOWYM). 38 S.8.4. LICZBA AUDYTÓW PRZEPROWADZONYCH U PODWYKONAWCÓW POD KĄTEM POSZANOWANIA PRAW CZŁOWIEKA W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRACY DZIECI I PRACY PRZYMUSOWEJ. 37 S.9.1. OPIS EWENTUALNYCH UCIĄŻLIWOŚCI, JAKIE MOŻE ODCZUWAĆ LOKALNA SPOŁECZNOŚĆ W ZWIĄZKU Z PROWADZENIEM PRZEZ SPÓŁKĘ DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ ITP. 59 S.9.2. LICZBA SKARG ZGŁOSZONYCH PRZEZ SPOŁECZNOŚĆ LOKALNĄ, ICH TEMATYKA ORAZ DZIAŁANIA SPÓŁKI W ODPOWIEDZI NA NIE. 59 S.9.3. OPIS POLITYKI I KIERUNKÓW ZAANGAŻOWANIA SPOŁECZNEGO SPÓŁKI ORAZ ZREALIZOWANE DZIAŁANIA PROSPOŁECZNE, W TYM TE NA RZECZ LOKALNEJ SPOŁECZNOŚCI, W KTÓREJ PROWADZONA JEST DZIAŁALNOŚĆ. 58 S.9.4. CAŁKOWITA KWOTA DAROWIZN NA CELE SPOŁECZNE W OKRESIE SPRAWOZDAWCZYM (ZE WSKAZANIEM NAJWIĘKSZYCH OBDAROWANYCH). 67 S.9.5. CAŁKOWITA KWOTA WYDATKOWANA NA SPONSORING (ZE WSKAZANIEM NAJWIĘKSZYCH SPONSOROWANYCH PARTNERÓW). 68 S.9.6. CAŁKOWITA LICZBA GODZIN PRZEPRACOWANYCH PRZEZ PRACOWNIKÓW- WOLONTARIUSZY ORAZ LICZBA WOLONTARIUSZY, W RAMACH PROGRAMU WOLONTARIATU (JEŻELI TAKI ISTNIEJE). 68 S.10.1. OBSZARY BIZNESOWE POTENCJALNIE NARAŻONE NA ZACHOWANIA KORUPCYJNE. 35 S.10.2. LICZBA ZGŁOSZONYCH PRZYPADKÓW ZACHOWAŃ NOSZĄCYCH ZNAMIONA KORUPCJI. 35 S.10.3. LICZBA POTWIERDZONYCH PRZYPADKÓW KORUPCJI. 35 S.11.1. LICZBA PRZYPADKÓW NARUSZENIA PROCEDUR DOTYCZĄCYCH BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTÓW I USŁUG. 41 S.11.2. POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE PROWADZONE PRZECIWKO SPÓŁCE (NP. PRZEZ UOKIK) 42 S.11.3. WARTOŚĆ FINANSOWA KAR ZA NIEZGODNOŚĆ Z PRAWEM I REGULACJAMI W KWESTIACH ZWIĄZANYCH Z BEZPIECZEŃSTWEM KLIENTÓW (W PODZIALE NA PRAWOMOCNE I NIEPRAWOMOCNE). 41 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 107 S.12.1. LICZBA PRZYPADKÓW NIEZGODNOŚCI Z REGULACJAMI I DOBROWOLNYMI KODEKSAMI DOTYCZĄCYMI KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ (W TYM REKLAMY, PROMOCJI, SPONSORINGU). 41 S.12.2. POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE PROWADZONE PRZECIWKO SPÓŁCE (NP. PRZEZ UOKIK) 42 S.12.3. WARTOŚĆ FINANSOWA KAR ZA NIEZGODNOŚĆ Z PRAWEM I REGULACJAMI W KWESTIACH ZWIĄZANYCH Z RZETELNOŚCIĄ I ETYKĄ KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ (W PODZIALE NA PRAWOMOCNE I NIEPRAWOMOCNE). 41 S.13.1. LICZBA ZDARZEŃ DOTYCZĄCYCH WYCIEKU LUB NIEUPRAWNIONEGO WYKORZYSTANIA DANYCH OSOBOWYCH (KLIENTÓW, PRACOWNIKÓW). 41 S.13.2. POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE PROWADZONE PRZECIWKO SPÓŁCE (NP. PRZEZ GIODO) 41 S.13.3. WARTOŚĆ FINANSOWA KAR ZA NIEZGODNOŚĆ Z PRAWEM I REGULACJAMI W KWESTIACH ZWIĄZANYCH Z OCHRONĄ DANYCH OSOBOWYCH (W PODZIALE NA PRAWOMOCNE I NIEPRAWOMOCNE). 41 S.14.1. LICZBA PRZYPADKÓW NIEZGODNOŚCI ZWIĄZANYCH Z NIEWŁAŚCIWYM OZNAKOWANIEM PRODUKTU. 42 S.14.2. POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE PROWADZONE PRZECIWKO SPÓŁCE, NP. PRZEZ UOKIK. 42 S.14.3. WARTOŚĆ FINANSOWA KAR ZWIĄZANYCH Z NIEWŁAŚCIWYM OZNAKOWANIEM PRODUKTU. (W PODZIALE NA PRAWOMOCNE I NIEPRAWOMOCNE) 42 S.15.1. RZECZYWISTY OKRES ROTACJI ZOBOWIĄZAŃ. 37 S.15.2. RZECZYWISTY OKRES ROTACJI NALEŻNOŚCI. 40 S.15.3. OKRES PŁATNOŚCI ZOBOWIĄZAŃ STANDARDOWO ZAPISYWANY W UMOWACH Z DOSTAWCAMI. 37 S.15.4. ODSETEK (%) ZOBOWIĄZAŃ PŁACONYCH W TERMINIE UMOWNYM (WARTOŚCIOWO). 37 S.15.5. POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE PROWADZONE PRZECIWKO SPÓŁCE PRZEZ UOKIK 42 S.15.6. WARTOŚĆ FINANSOWA KAR ZWIĄZANYCH ZACHOWANIAMI ANTYKONKURENCYJNYMI I ANTYRYNKOWYMI (W PODZIALE NA PRAWOMOCNE I NIEPRAWOMOCNE). 42 Sprawozdanie Zarządu na temat informacji niefinansowych Comarch S.A. oraz Grupy Comarch za rok 2022 108 Comarch S.A. Al. Jana Pawła II 39a 31-864 Kraków ir@comarch.pl +48 12 687 78 22 comarch.pl/relacje-inwestorskie/