Budimex S.A. — Audit Report / Information 2021

Mar 25, 2022

BUDIMEX SA SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 2 Indeks do sprawozdania finansowego Sprawozdanie z sytuacji finansowej ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3 Rachunek zysków i strat ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5 Sprawozdanie z całkowitych dochodów -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5 Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 8 1. Informacje ogólne --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 10 2. Założenie kontynuacji działalności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 10 3. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego i oświadczenie o zgodności ----------------------------------------------- 10 4. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości -------------------------------------------------------------------------------- 12 5. Ważne oszacowania i założenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 22 6. Działalność zaniechana ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 23 7. Zarządzanie ryzykiem finansowym ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- 23 8. Zarządzanie kapitałem --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 26 9. Rzeczowe aktywa trwałe ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 27 10. Nieruchomości inwestycyjne ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 29 11. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży ------------------------------------------------------------------------------------------------ 29 12. Wartości niematerialne -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 29 13. Wspólne działania --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 30 14. Inwestycje w podmiotach zależnych, podmiotach stowarzyszonych oraz pozostałych podmiotach ------------------------- 31 15. Pozostałe aktywa / zobowiązania finansowe ----------------------------------------------------------------------------------------------- 35 16. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności ------------------------------------------------------------------------- 39 17. Zapasy ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 42 18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 42 19. Kapitały ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 43 20. Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania ------------------------------------------------------------------------------ 44 21. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ----------------------------------------------------------------- 45 22. Podatek dochodowy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 45 23. Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych ------------------------------------------------------------------------- 49 24. Rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia ----------------------------------------------------------------------------------------------- 50 25. Kontrakty budowlane ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 51 26. Przychody przyszłych okresów ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 52 27. Kaucje z tytułu umów o budowę --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 52 28. Przychody z tytułu umów z klientami --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 53 29. Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami ----------------------------------------------------------------------------------------- 53 30. Koszty według rodzaju --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 54 31. Koszty świadczeń pracowniczych ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 55 32. Pozostałe przychody i koszty operacyjne --------------------------------------------------------------------------------------------------- 55 33. Przychody i koszty finansowe ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 56 34. Zysk ze sprzedaży udziałów Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. --------------------------------------------------------------------- 56 35. Zysk / (strata) na akcję --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 57 36. Dywidenda na akcję ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 57 37. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych -------------------------------------------------------------------------------------------------- 57 38. Płatności w formie akcji -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 57 39. Transakcje z podmiotami powiązanymi ----------------------------------------------------------------------------------------------------- 58 40. Wynagrodzenie kluczowych członków kadry kierowniczej ----------------------------------------------------------------------------- 59 41. Zaliczki, kredyty, pożyczki, gwarancje, poręczenia udzielone osobom zarządzającym i nadzorującym -------------------- 60 42. Leasing ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 60 43. Poniesione i planowane nakłady inwestycyjne -------------------------------------------------------------------------------------------- 61 44. Zobowiązania inwestycyjne (pozabilansowe) ---------------------------------------------------------------------------------------------- 61 45. Zdarzenia po dniu bilansowym ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 61 46. Zobowiązania i należności warunkowe ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 62 47. Zatrudnienie ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 62 48. Istotne zdarzenia mające wpływ na sytuację finansową Spółki ----------------------------------------------------------------------- 62 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 3 Sprawozdanie z sytuacji finansowej AKTYWA Nota 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku AKTYWA TRWAŁE (długoterminowe) Rzeczowe aktywa trwałe 9 193 109 226 165 Wartości niematerialne 12 36 949 36 177 Inwestycje w podmiotach zależnych 14 375 648 1 047 419 Inwestycje w podmiotach stowarzyszonych 14 191 191 Inwestycje w innych podmiotach 14 3 266 3 266 Pozostałe aktywa finansowe 15.1; 15.2 37 713 1 773 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 16 27 462 27 944 Kaucje z tytułu umów o budowę 27 82 482 84 551 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 22 626 804 497 680 AKTYWA TRWAŁE (długoterminowe) ogółem 1 383 624 1 925 166 AKTYWA OBROTOWE (krótkoterminowe) Zapasy 17 403 525 423 874 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 16 1 029 354 795 674 Kaucje z tytułu umów o budowę 27 89 158 40 756 Wycena kontraktów budowlanych 25 699 701 580 227 Pozostałe aktywa finansowe 15.1; 15.2 3 014 1 396 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18 2 379 932 1 648 390 AKTYWA OBROTOWE (krótkoterminowe) ogółem 4 604 684 3 490 317 SUMA AKTYWÓW 5 988 308 5 415 483 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 4 Sprawozdanie z sytuacji finansowej (cd.) KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Nota 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku KAPITAŁ WŁASNY Kapitał podstawowy 19 145 848 145 848 Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 19 80 199 80 199 Pozostałe kapitały rezerwowe 19 55 053 49 993 Różnice kursowe z przeliczenia oddziału zagranicznego 5 857 5 998 Zyski / (straty) zatrzymane 19 760 903 588 020 KAPITAŁ WŁASNY ogółem 1 047 860 870 058 ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 20 71 278 108 191 Kaucje z tytułu umów o budowę 27 227 318 224 501 Rezerwy na zobowiązania długoterminowe i inne obciążenia 24 546 794 507 774 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 23 9 624 14 476 Pozostałe zobowiązania finansowe 15.1 1 621 - Zobowiązania długoterminowe ogółem 856 635 854 942 Zobowiązania krótkoterminowe Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 20 54 414 62 266 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 21 1 157 619 1 161 969 Kaucje z tytułu umów o budowę 27 200 047 201 526 Rezerwy na straty na kontraktach budowlanych 25 510 843 310 432 Wycena kontraktów budowlanych 25 1 563 706 1 307 913 Przychody przyszłych okresów 26 279 524 394 681 Rezerwy na zobowiązania krótkoterminowe i inne obciążenia 24 262 385 216 672 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 51 700 33 489 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 23 1 407 1 305 Pozostałe zobowiązania finansowe 15.1 2 168 230 Zobowiązania krótkoterminowe ogółem 4 083 813 3 690 483 ZOBOWIĄZANIA ogółem 4 940 448 4 545 425 SUMA KAPITAŁU WŁASNEGO I ZOBOWIĄZAŃ 5 988 308 5 415 483 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 5 Rachunek zysków i strat Rok zakończony 31 grudnia Nota 2021 roku 2020 roku Działalność kontynuowana Przychody netto ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów 28 7 041 673 7 276 482 Koszty sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów 30 (6 437 199) (6 699 321) Zysk brutto ze sprzedaży 604 474 577 161 Koszty sprzedaży 30 (12 012) (11 628) Koszty ogólnego zarządu 30 (228 123) (224 026) Pozostałe przychody operacyjne 32 74 082 117 729 Pozostałe koszty operacyjne 32 (19 828) (105 269) Zysk z działalności operacyjnej 418 593 353 967 Przychody finansowe 33 764 824 89 355 Koszty finansowe 33 (39 604) (37 480) Zysk brutto 1 143 813 405 842 Podatek dochodowy 22 (164 180) (95 301) Zysk netto z działalności kontynuowanej 979 633 310 541 Zysk netto za okres 979 633 310 541 Podstawowy i rozwodniony zysk przypadający akcjonariuszom na akcję (w złotych) 35 38,37 12,16 Sprawozdanie z całkowitych dochodów Rok zakończony 31 grudnia Nota 2021 roku 2020 roku Zysk netto za okres 979 633 310 541 Inne całkowite dochody, które: Zostaną następnie przeklasyfikowane na zyski lub straty po spełnieniu określonych warunków: Różnice kursowe z wyceny oddziału zagranicznego (141) (1 295) Podatek odroczony dotyczący składników innych całkowitych dochodów - - Nie zostaną następnie przeklasyfikowane na zyski lub straty: Zyski/(straty) aktuarialne 23 6 247 (1 447) Podatek odroczony dotyczący składników innych całkowitych dochodów 22 (1 187) 275 Inne całkowite dochody netto 4 919 (2 467) Całkowite dochody za okres 984 552 308 074 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 6 Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Kapitał podstawowy Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Pozostałe kapitały rezerwowe Różnice kursowe z przeliczenia oddziału zagranicznego Zyski zatrzymane Razem Stan na 1 stycznia 2021 roku 145 848 80 199 49 993 5 998 588 020 870 058 Zysk za okres - - - - 979 633 979 633 Inne całkowite dochody - - 5 060 (141) - 4 919 Całkowite dochody za okres - - 5 060 (141) 979 633 984 552 Wypłata dywidendy (nota 36) - - - - (426 352) (426 352) Wypłata zaliczki na dywidendę (nota 36) - - - - (380 398) (380 398) Stan na 31 grudnia 2021 roku 145 848 80 199 55 053 5 857 760 903 1 047 860 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 7 Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym (cd.) Kapitał podstawowy Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Pozostałe kapitały rezerwowe Różnice kursowe z przeliczenia oddziału zagranicznego Zyski zatrzymane Razem Stan na 1 stycznia 2020 roku 145 848 80 199 51 165 7 293 393 896 678 401 Zysk za okres - - - - 310 541 310 541 Inne całkowite dochody - - (1 172) (1 295) - (2 467) Całkowite dochody za okres - - (1 172) (1 295) 310 541 308 074 Wypłata dywidendy - - - - (116 417) (116 417) Stan na 31 grudnia 2020 roku 145 848 80 199 49 993 5 998 588 020 870 058 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 8 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Rok zakończony 31 grudnia Nota 2021 roku 2020 roku PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ Zysk brutto 1 143 813 405 842 Korekty o: Amortyzację 30 84 680 78 270 (Zyski) / straty z tytułu różnic kursowych 634 1 478 Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) (188 490) (60 853) (Zysk) / stratę z działalności inwestycyjnej (575 494) (1 452) Zmianę wyceny pochodnych instrumentów finansowych 15.1 3 785 (1 558) Zmianę stanu rezerw oraz zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 72 348 163 234 Inne korekty 37 (171) (1 275) Wynik operacyjny przed zmianami w kapitale obrotowym 541 105 583 686 Zmiana stanu należności i kaucji z tytułu umów o budowę (275 854) 169 426 Zmiana stanu zapasów 20 349 54 005 Zmiana stanu kaucji z tytułu umów o budowę oraz zobowiązań, z wyjątkiem pożyczek i kredytów (25 104) (131 371) Zmiana stanu wyceny kontraktów budowlanych oraz rezerwy na straty na kontraktach budowlanych 25 336 730 259 007 Zmiana stanu przychodów przyszłych okresów 26 (115 157) (191 229) Zmiana stanu środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania 18 (18 169) 10 243 Środki pieniężne z działalności operacyjnej 463 900 753 767 Zapłacony podatek dochodowy (276 279) (254 455) ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 187 621 499 312 PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ Wpływy ze sprzedaży wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 18 218 2 824 Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych (29 275) (26 051) Nabycie udziałów w podmiotach powiązanych 14 (47 889) (5 225) Sprzedaż udziałów w podmiotach powiązanych 34 1 321 772 - Nabycie obligacji emitowanych przez banki 15.3 - (269 079) Wpływy z obligacji emitowanych przez banki 15.3 - 388 667 Pożyczki udzielone 15.2 (81 834) (15 000) Spłata udzielonych pożyczek 15.2 44 000 15 043 Dywidendy otrzymane 33 190 515 63 192 Odsetki otrzymane 15.2; 15.3 657 4 967 Udzielenie zaliczki na zakup udziałów (3 675) - ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ 1 412 489 159 338 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 10-63 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego 9 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych (cd.) Rok zakończony 31 grudnia Nota 2021 roku 2020 roku PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ Dywidendy wypłacone 36 (806 750) (116 417) Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu 42 (76 641) (63 640) Odsetki zapłacone 42 (2 626) (3 620) ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO (WYKORZYSTANE) W DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ (886 017) (183 677) PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO RAZEM 714 093 474 973 Różnice kursowe netto (od środków pieniężnych i ich ekwiwalentów) (720) 1 006 ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY NA POCZĄTEK OKRESU 18 1 644 210 1 168 231 ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY NA KONIEC OKRESU 18 2 357 583 1 644 210 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 10 Noty do sprawozdania finansowego 1. Informacje ogólne Budimex SA („Spółka”, „Emitent”) z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Siedmiogrodzkiej 9, jest spółką akcyjną wpisaną do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod nr KRS 0000001764. Budimex SA jest jednostką dominującą Grupy Budimex, w której pełni rolę centrum doradczego, zarządzającego i finansowego. Czas trwania Spółki jest nieoznaczony. Przedmiotem działalności Spółki są szeroko rozumiane usługi budowlano – montażowe wykonywane w systemie generalnego wykonawstwa w kraju i za granicą oraz w niewielkim zakresie działalność handlowa i produkcyjna. Według Polskiej Klasyfikacji Działalności („PKD” 2007) na dzień 31 grudnia 2021 roku podstawowym przedmiotem działalności Spółki były roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej (klasyfikacja wg PKD 42.11.Z). Sektorem, w którym działa Spółka według klasyfikacji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, jest budownictwo. Na dzień 31 grudnia 2021 roku Spółka posiadała następujące oddziały: • Oddział Budownictwa Ogólnego Północ w Poznaniu przy ulicy Wołowskiej 92A, • Oddział Budownictwa Ogólnego Południe w Krakowie przy ulicy Ujastek 7, • Oddział Budownictwa Ogólnego Wschód w Warszawie przy ulicy Siedmiogrodzkiej 9, • Oddział Budownictwa Komunikacyjnego Północ w Warszawie przy ulicy Siedmiogrodzkiej 9, • Oddział Budownictwa Komunikacyjnego Południe w Krakowie przy ulicy Ujastek 7, • Oddział Budownictwa Komunikacyjnego Zachód we Wrocławiu przy ulicy Mokronoskiej 2, • Oddział Budownictwa Przemysłowego i Kolejowego w Warszawie przy ulicy Siedmiogrodzkiej 9, • Oddział Usług Sprzętowych w Pruszkowie przy ulicy Przejazdowej 24, • Oddział w Rzeszowie przy ulicy Słowackiego 24, • Oddział w Poznaniu przy ulicy Wołowskiej 92A, • Budimex SA Zweigniederlassung Köln, Pferdmengesstr. 5, Köln. Spółka należy do Grupy Ferrovial, której jednostką dominującą jest Ferrovial SA, z siedzibą w Madrycie, Hiszpania. Jednostką dominującą bezpośrednio jest Ferrovial Construction International SE z siedzibą w Amsterdamie, Holandia. Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Spółki w dniu 21 marca 2022 roku. Spółka sporządziła skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku, które zostało zatwierdzone do publikacji w dniu 21 marca 2022 roku. 2. Założenie kontynuacji działalności Sprawozdanie finansowe Spółki zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Spółkę w dającej się przewidzieć przyszłości. Zarząd Spółki nie stwierdza na dzień podpisania sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Spółkę po dniu bilansowym na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia przez nią dotychczasowej działalności. Pandemia COVID-19 nie wpłynęła na założenie kontynuacji działalności Spółki. 3. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego i oświadczenie o zgodności Niniejsze sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE”), obowiązującymi na dzień bilansowy niniejszego sprawozdania finansowego. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 11 Zmiany do standardów zastosowane po raz pierwszy w roku 2021 Spółka zastosowała po raz pierwszy poniższe zmiany do standardów: • Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 oraz MSSF 16 - reforma IBOR - Faza 2, • Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” – odroczenie MSSF 9, • Zmiany do MSSF 16 „Leasing”: Ulgi w opłatach leasingowych związane z Covid-19 po 30 czerwca 2021 roku. Powyższe zmiany do standardów nie miały istotnego wpływu na dotychczas stosowaną politykę rachunkowości Spółki. Standardy oraz zmiany do standardów, jakie zostały już opublikowane, ale jeszcze nie weszły w życie Zatwierdzając niniejsze sprawozdanie finansowe Spółka nie zastosowała następujących standardów oraz zmian do innych standardów, które zostały opublikowane i zatwierdzone do stosowania w UE, ale które nie weszły jeszcze w życie: • Zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych”, MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” i MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”; Roczne Poprawki 2018-2020 (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i Stanowiska Praktycznego 2: Ujawnianie zasad rachunkowości (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie), • MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17 (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie). Standardy oraz zmiany do standardów przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone przez UE MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych standardów oraz zmian do standardów, które według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania nie zostały jeszcze przyjęte do stosowania: • MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe” – zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdanie finansowe” i MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” - Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem – prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony, • Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótko- lub długoterminowe oraz Klasyfikacja zobowiązań jako krótko- lub długoterminowe – odroczenie daty wejścia w życie (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy”: Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań wynikających z pojedynczej transakcji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”: Pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – Informacje Porównawcze (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie). Wyżej wymienione standardy oraz zmiany do standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Spółkę na dzień bilansowy. Sprawozdanie finansowe jest sporządzone zgodnie z koncepcją kosztu historycznego, z wyjątkiem korekty hiperinflacyjnej opisanej w nocie 19 oraz z wyjątkiem niektórych instrumentów finansowych, które są wyceniane w wartości godziwej na koniec każdego okresu sprawozdawczego zgodnie z określoną poniżej polityką rachunkowości. Koszt historyczny ustalany jest co do zasady na bazie wartości godziwej dokonanej zapłaty za dobra lub usługi. Za wartość godziwą uznaje się cenę, którą można uzyskać przy sprzedaży składnika aktywów lub zapłaconą w celu przeniesienia zobowiązania w zwyczajowej transakcji na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku w dniu wyceny i na obecnych warunkach rynkowych, niezależnie od tego, czy cena jest bezpośrednio obserwowalna czy oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny. W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania Spółka bierze pod uwagę właściwości danego składnika Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 12 aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku biorą te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny. Wartość godziwą dla celów wyceny i/lub ujawniania informacji w sprawozdaniu finansowym Spółki ustala się na w/w podstawie, z wyjątkiem transakcji płatności w formie akcji, które są objęte zakresem MSSF 2, transakcji leasingowych, które są objęte zakresem MSSF 16, jak i wycen, które mają pewne podobieństwa do wartości godziwej, ale nie są wartościami godziwymi takimi jak cena sprzedaży netto zgodnie z MSR 2 czy wartość użytkowa zgodnie z MSR 36. Spółka klasyfikuje zasady pomiaru wartości godziwej wykorzystując poniższą hierarchię odzwierciedlającą wagę danych źródłowych wykorzystywanych do wyceny: • Poziom 1: ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań, do których Spółka ma dostęp w dniu wyceny, • Poziom 2: dane wsadowe inne niż ceny notowane zaliczane do Poziomu 1, które są obserwowalne dla aktywów lub zobowiązań w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośredni (pochodne cen), • Poziom 3: dane wsadowe dla aktywów lub zobowiązań, które nie są oparte na obserwowalnych danych rynkowych (dane źródłowe nieobserwowalne). 4. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości Najważniejsze zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego przedstawione zostały poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych okresach w sposób ciągły, z wyjątkiem zastosowania nowych lub zmienionych standardów oraz interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się od 1 stycznia 2021 roku i później. 4.1 Transakcje i wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym Spółki wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym prowadzona jest działalność („waluta funkcjonalna”). Dane finansowe prezentowane są w złotych polskich, która jest walutą funkcjonalną i walutą prezentacji Spółki, w zaokrągleniu do pełnych tysięcy złotych, chyba że w konkretnych sytuacjach podano inaczej. Transakcje i salda Transakcje w walucie obcej początkowo ujmuje się w walucie funkcjonalnej, stosując do przeliczenia kwoty wyrażonej w walucie obcej natychmiastowy kurs wymiany waluty funkcjonalnej na walutę obcą obowiązujący na dzień zawarcia transakcji. Na każdy dzień bilansowy: • pozycje pieniężne w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu zamknięcia, • pozycje niepieniężne wyceniane według historycznej ceny nabycia lub kosztu wytworzenia wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia transakcji, • pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została ustalona. Różnice kursowe dotyczące aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, powstałe na dzień ich wyceny oraz przy zapłacie należności i zobowiązań w walutach obcych, jak również sprzedaży walut są zaliczane odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych. W przypadku pozycji niepieniężnych wycenianych w wartości godziwej, jeśli zyski lub straty z tytułu wyceny do wartości godziwej ujmowane są w kapitale własnym, to różnice kursowe ujmowane są również w kapitale własnym. Z kolei, jeśli zyski lub straty z tytułu wyceny do wartości godziwej ujmowane są w rachunku zysków i strat, tak samo ujmuje się różnice kursowe. Oddziały zagraniczne Wynik finansowy oraz aktywa, kapitał własny i zobowiązania oddziału zagranicznego Spółki wyrażone w odmiennej walucie funkcjonalnej (w euro) przelicza się na złote polskie w następujący sposób: • aktywa i zobowiązania przelicza się według kursu zamknięcia obowiązującego na dany dzień bilansowy, • przychody i koszty przelicza się według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów ustalonych przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień każdego zakończonego miesiąca okresu od 1 stycznia do 31 grudnia każdego roku, • wszystkie wynikające stąd różnice kursowe ujmuje się jako odrębny składnik pozostałych całkowitych dochodów oraz w wartości skumulowanej w kapitale jako „różnice kursowe z przeliczenia oddziału zagranicznego”. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 13 4.2 Rzeczowe aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe są wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz o odpisy z tytułu utraty wartości. Grunty wyceniane są w cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości. Rzeczowe aktywa trwałe, z wyjątkiem gruntów, są amortyzowane zgodnie z trybem konsumowania korzyści ekonomicznych płynących ze składnika aktywów w celu rozłożenia ich wartości początkowej, pomniejszonej o wartość końcową, w szacowanym okresie ich użytkowania. Spółka stosuje liniową metodę amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych. Amortyzację rozpoczyna się, gdy dany składnik rzeczowych aktywów trwałych jest dostępny do użytkowania. Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych w Spółce kształtują się następująco: • prawo do użytkowania - grunty 2 – 71 lat • budynki i budowle własne 2 – 40 lat • prawo do użytkowania - budynki i budowle 2 – 7 lat • urządzenia techniczne, maszyny własne 2 – 30 lat • prawo do użytkowania - urządzenia techniczne, maszyny 2 – 25 lat • środki transportu własne 2 – 14 lat • prawo do użytkowania - środki transportu 2 – 8 lat • pozostałe środki trwałe własne 2 – 14 lat • prawo do użytkowania - pozostałe środki trwałe 3 lata Odrębny składnik rzeczowych aktywów trwałych jest ujmowany tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tego składnika nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Spółki, zaś jego cenę nabycia lub koszt wytworzenia można wiarygodnie zmierzyć. Późniejsze nakłady poniesione w celu zwiększenia przydatności składnika, zamiany części lub jego odnowienia uwzględnia się w wartości bilansowej danego składnika. Pozostałe koszty poniesione po początkowym ujęciu, np. koszty napraw, przeglądów, opłaty eksploatacyjne, wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w którym zostały poniesione, z wyjątkiem istotnych kosztów generalnych przeglądów, które są ujmowane w wartości bilansowej odpowiedniej pozycji rzeczowych aktywów trwałych. Przynajmniej raz w roku weryfikuje się wartość końcową i okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i w przypadku rozbieżności oczekiwań od wcześniejszych szacunków dokonuje ich korekty. W przypadku, gdy wartość bilansowa składnika rzeczowych aktywów trwałych przewyższa jego oszacowaną wartość odzyskiwalną, wartość bilansową spisuje się do poziomu wartości odzyskiwalnej. Zyski i straty z tytułu zbycia składnika rzeczowych aktywów trwałych ustala się drogą porównania wpływów ze sprzedaży z ich wartością bilansową i ujmuje w rachunku zysków i strat. Środki trwałe w budowie Środki trwałe w budowie są wyceniane w wysokości ogółu kosztów pozostających w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, w tym kosztów finansowania, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy, tj. zanim nie są dostępne do użytkowania. Zaliczki udzielone na zakup środków trwałych prezentowane są w ramach rzeczowych aktywów trwałych. 4.3 Nieruchomości inwestycyjne Początkowo nieruchomości inwestycyjne są ujmowane w księgach według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjne, z wyjątkiem gruntów oraz nieruchomości spełniających kryteria zaklasyfikowania ich jako przeznaczonych do sprzedaży, podlegają amortyzacji metodą liniową oraz są korygowane o odpisy z tytułu utraty wartości. Na 31 grudnia 2021 roku Budimex SA nie posiadał żadnych nieruchomości inwestycyjnych. 4.4 Wartości niematerialne Wartości niematerialne są rozpoznawane, jeżeli jest prawdopodobne, że w przyszłości spowodują wpływ do Spółki korzyści ekonomicznych, które mogą być bezpośrednio powiązane z tymi aktywami oraz można wiarygodnie ustalić cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów. Początkowe ujęcie wartości niematerialnych następuje według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Po ujęciu początkowym, wartości niematerialne są wyceniane według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 14 Wartości niematerialne amortyzowane są metodą liniową w szacowanym okresie ich użytkowania. Okresy użytkowania dla wartości niematerialnych Spółki kształtują się następująco: • koszty zakończonych prac rozwojowych 2 lata • oprogramowanie 2 – 10 lat Oszacowany okres ekonomicznej użyteczności i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji na koniec każdego roku obrotowego, a skutki zmian szacunków rozlicza się prospektywnie. Zaliczki udzielone na zakup wartości niematerialnych prezentowane są w ramach wartości niematerialnych. 4.5 Aktywa trwałe (grupy do zbycia) zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Do grupy tej zalicza się składniki aktywów trwałych (lub grup do zbycia), jeśli ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Wycena składnika aktywów trwałych (lub grup do zbycia) następuje w kwocie niższej z jego wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Wartość godziwą aktywów trwałych zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży (grup do zbycia) ustala się zgodnie z MSSF 13. W momencie zaklasyfikowania aktywów trwałych do aktywów przeznaczonych do sprzedaży (grup do zbycia) zawiesza się ich amortyzację. 4.6 Koszty finansowania zewnętrznego Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, są aktywowane jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów, aż do momentu, w którym aktywa te są zasadniczo gotowe do zamierzonego użytkowania lub sprzedaży. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się odsetki wyliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej, obciążenia finansowe z tytułu umów leasingu oraz różnice kursowe powstałe w związku z finansowaniem zewnętrznym do wysokości odpowiadającej korekcie kosztu. Pozostałe koszty finansowania zewnętrznego ujmuje się jako koszty w okresie, w którym je poniesiono. Dostosowywanymi składnikami aktywów mogą być w Spółce przede wszystkim rzeczowe aktywa trwałe, nieruchomości inwestycyjne oraz wartości niematerialne. 4.7 Leasing Na początku umowy Budimex SA ocenia, czy dana umowa zawiera leasing. Umowa jest leasingiem, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. W dacie rozpoczęcia leasingu Spółka ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz drugostronnie zobowiązanie z tytułu leasingu. Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania początkowo wycenia się według kosztu, który obejmuje kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, powiększoną o: • opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed nią, pomniejszone o zachęty leasingowe; • początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę; • szacunek kosztów, które leasingobiorca ma ponieść w związku z demontażem składnika aktywów/ przeprowadzeniem remontu miejsca, gdzie się znajdował składnik lub remontem samego składnika aktywów. Po dacie rozpoczęcia leasingu składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania podlega amortyzacji oraz ocenie pod kątem utraty wartości zgodnie z MSR 36. Wartość składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania podlega korekcie, jeśli drugostronnie ujęte zobowiązanie z tytułu leasingu zostało zaktualizowane w wyniku zmiany dotychczas stałych rat leasingowych lub w wyniku zmiany lub ponownej oceny leasingu. Zobowiązanie z tytułu leasingu początkowo wycenia się w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostałych do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontowane są z zastosowaniem krańcowej stopy procentowej, obliczonej dla Spółki. Po dacie rozpoczęcia zobowiązanie z tytułu leasingu ulega zwiększeniu o naliczone odsetki oraz ulega zmniejszeniu o zapłacone opłaty leasingowe. Jak wspomniano powyżej, wartość zobowiązania z tytułu leasingu może zostać zaktualizowana w wyniku zmiany lub ponownej oceny leasingu oraz w wyniku zmiany dotychczas stałych rat leasingowych. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 15 Prezentacja Budimex SA zdecydował się uwzględnić aktywa z tytułu prawa do użytkowania w ramach tej samej pozycji sprawozdawczej, w ramach której przedstawione zostałyby aktywa, gdyby były własnością leasingobiorcy. Oznacza to, że aktywa z tytułu prawa do użytkowania zostały zaprezentowane w linii „rzeczowe aktywa trwałe” (umowy najmu/ dzierżawy/ leasingu powierzchni biurowej, gruntów wykorzystywanych przejściowo jako place budowy oraz samochodów osobowych i ciężarowych oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów używane na własne potrzeby Spółki). Zobowiązania z tytułu leasingu Spółka zaprezentowała w linii „Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania”, ujawniając wartość zobowiązań z tytułu leasingu w notach do sprawozdania finansowego. Prawo wieczystego użytkowania gruntów a MSSF 16 Na podstawie ogólnej definicji leasingu Spółka zidentyfikowała, że prawo wieczystego użytkowania gruntów, zgodnie z MSSF 16 spełnia definicję leasingu i powinno zostać ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa z tytułu prawa do użytkowania. W przypadku prawa wieczystego użytkowania wykorzystywanego na potrzeby własne Spółki ujmowane jest ono w ramach środków trwałych, podlega amortyzacji, a odsetki od zobowiązania z tytułu leasingu prawa wieczystego użytkowania obciążają koszty finansowe Spółki. Drugostronnie Budimex SA ujmuje, odpowiednio, długo- i krótkoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu. Zwolnienia i praktyczne rozwiązania Spółka zdecydowała się skorzystać ze zwolnienia zawartego w paragrafie 5 MSSF 16. Oznacza to, że w przypadku krótkoterminowych umów leasingu oraz umów leasingu, w których bazowy składnik aktywów ma niską wartość Spółka ujmuje opłaty leasingowe jako koszty w rachunku zysków i strat metodą liniową lub w inny systematyczny sposób. Za niską wartość Budimex SA przyjął równowartość 5.000 USD w przeliczeniu na złote. Wybór zwolnienia z ujmowania leasingów krótkoterminowych został dokonany dla wszystkich rodzajów aktywów z tytułu prawa do użytkowania. 4.8 Utrata wartości aktywów niefinansowych Na każdy dzień bilansowy Spółka ocenia, czy istnieją obiektywne dowody wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości składnika bądź grupy aktywów niefinansowych. Jeśli dowody takie istnieją, Spółka ustala szacowaną możliwą do odzyskania wartość składnika aktywów i dokonuje odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w kwocie równej różnicy między wartością możliwą do odzyskania i wartością bilansową. Wartość odzyskiwalna to wyższa z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży i wartości użytkowej. Ta ostatnia wartość odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu stopy dyskonta przed opodatkowaniem, uwzględniającej aktualną rynkową wartość pieniądza w czasie oraz ryzyko specyficzne dla danego składnika aktywów. Dla potrzeb analizy pod kątem oceny utraty wartości, aktywa grupuje się na najniższym możliwym poziomie, w odniesieniu do którego występują dające się zidentyfikować odrębnie przepływy pieniężne (ośrodki wypracowujące środki pieniężne). Ośrodek wypracowujący środki pieniężne jest najmniejszym, możliwym do określenia zespołem aktywów generującym wpływy pieniężne w znacznym stopniu niezależne od wpływów pieniężnych pochodzących z innych aktywów lub grup aktywów. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w rachunku zysków i strat. Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega następnie odwróceniu, wartość netto składnika aktywów (lub ośrodka generującego przepływy pieniężne) zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwalnej, łącznie nieprzekraczającej jednak wartości bilansowej tego składnika aktywów jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto straty z tytułu utraty wartości składnika aktywów generującego przepływy pieniężne. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w niezwłocznie w rachunku zysków i strat. 4.9 Zapasy Zapasy rzeczowych składników majątku obrotowego stanowią materiały, towary, produkcja w toku oraz wyroby gotowe. Spółka stosuje następujące zasady kwalifikacji zapasów do poszczególnych kategorii: • Materiały – elementy składowane w miejscach magazynowania przeznaczone do wykorzystania w procesach produkcyjnych, zwłaszcza do zużycia w działalności budowlanej , • Produkcja w toku – obejmuje składowane na terenach budów składniki zapasów o ogólnym przeznaczeniu, niskim stopniu przetworzenia, które w prosty sposób oraz bez ponoszenia istotnych kosztów mogą zostać wykorzystane na innych budowach lub sprzedane (w przypadku, gdy okażą się niepotrzebne do realizacji danego kontraktu), • Towary – składniki zapasów nabyte w celu ich odsprzedaży, • Wyroby gotowe – wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został całkowicie zakończony. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 16 Materiały oraz inne elementy zakupione lub wytworzone specjalnie dla celów realizacji danej umowy, co do których nie jest pewne, iż w prosty sposób mogą zostać wykorzystane na innych budowach lub sprzedane są odnoszone bezpośrednio w koszty kontraktu. Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i wartości netto możliwej do uzyskania. Wartość netto możliwa do uzyskania to szacunkowa cena sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej, bez podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, pomniejszona o rabaty, opusty, koszty związane z przystosowaniem składnika do sprzedaży i dokonaniem tej sprzedaży. Rozchód materiałów wyceniany jest według ceny nabycia, ustalonej jako średnia ważona cen materiałów, rozchód towarów wyceniany jest według ceny nabycia ustalonej metodą „pierwsze weszło – pierwsze wyszło”, natomiast rozchód produkcji w toku oraz wyrobów gotowych jest wyceniany według kosztu bezpośrednich materiałów i robocizny oraz uzasadnionej części pośrednich kosztów produkcji, ustalonej przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych. Zaliczki udzielone na poczet zakupu zapasów prezentowane są w ramach należności krótkoterminowych. 4.10 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne w banku i w kasie wyceniane są według wartości nominalnej. Wykazana w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych pozycja „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty” składa się z gotówki w kasie, depozytów płatnych na żądanie oraz lokat o zapadalności do 12 miesięcy, które są łatwo wymienialne na określoną kwotę środków pieniężnych oraz które są narażone na nieznaczne ryzyko zmiany wartości. Do środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania Spółka zalicza przede wszystkim środki: • stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych, • zgromadzone na rachunkach podzielonej płatności, • środki na rachunkach powierniczych i bieżących w części należnej partnerom realizującym kontrakt budowlany. Spółka wykazuje środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w ramach środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, natomiast na potrzeby sprawozdania z przepływów pieniężnych stan środków pieniężnych na początek i koniec okresu pomniejszany jest o środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, a ich zmiana ujmowana jest w ramach przepływów z działalności operacyjnej. 4.11 Instrumenty finansowe Klasyfikacja i wycena Aktywem finansowym jest dowolny składnik aktywów, który należy do poniższych kategorii: • środki pieniężne i ich ekwiwalenty, • instrumenty kapitałowe innych jednostek, • umowne prawo do: o otrzymywania środków pieniężnych lub innych aktywów finansowych od innej jednostki lub o wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na warunkach potencjalnie korzystnych dla Spółki, • kontrakt, który będzie rozliczony lub może być rozliczony we własnych instrumentach jednostki i jest: o instrumentem niepochodnym, z którego wynika lub może wynikać obowiązek przyjęcia przez Spółkę zmiennej liczby własnych instrumentów kapitałowych, lub o instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych Spółki. Zobowiązanie finansowe to każde zobowiązanie będące: • wynikającym z umowy obowiązkiem: o wydania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych innej jednostce; lub o wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na potencjalnie niekorzystnych warunkach; lub • kontraktem, który będzie rozliczony lub może być rozliczony we własnych instrumentach kapitałowych Spółki i jest: o instrumentem niepochodnym, z którego wynika lub może wynikać obowiązek przyjęcia przez Spółkę zmiennej liczby własnych instrumentów kapitałowych; lub o instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych Spółki. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 17 Aktywa i zobowiązania finansowe są ujmowane w momencie, gdy Spółka staje się stroną wiążącej umowy. Początkowo aktywa finansowe wycenia się według wartości godziwej (w przypadku aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych później według zamortyzowanego kosztu wartość początkowa korygowana jest o koszty transakcyjne). Należności z tytułu dostaw i usług, które nie zawierają istotnego składnika finansowania (rozumianego zgodnie z MSSF 15) ujmowane są początkowo według ich ceny transakcyjnej. Klasyfikacja aktywów finansowych opiera się na modelu biznesowym Spółki w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz na charakterystyce wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla tego składnika aktywów. W okresach następnych po początkowym ujęciu aktywa finansowe wycenia się w: • zamortyzowanym koszcie, • wartości godziwej przez rachunek innych całkowitych dochodów, • wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Składnik aktywów finansowych wyceniany jest w zamortyzowanym koszcie , jeśli: • składnik aktywów finansowych utrzymywany jest zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest uzyskanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz • warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Składnik aktywów finansowych wyceniany jest w wartości godziwej przez rachunek innych całkowitych dochodów , jeśli: • składnik aktywów finansowych utrzymywany jest zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno uzyskanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych oraz • warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Ponadto Spółka ma prawo do nieodwołalnego wyznaczenia nieprzeznaczonej do obrotu inwestycji w instrumenty kapitałowe, która na moment początkowego ujęcia została wyznaczona jako wyceniana przez inne całkowite dochody (w przeciwnym wypadku taka inwestycja wyceniana byłaby w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat). Kwot skumulowanych w innych całkowitych dochodach nie można reklasyfikować do rachunku zysków i strat, nawet w momencie usunięcia ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Inwestycja taka jest pozycją niepieniężną. Jeśli pozycja jest denominowana w walucie obcej, różnice kursowe ujmowane są w innych całkowitych dochodach. Dywidendy z kolei ujmuje się w rachunku zysków i strat. Składnik aktywów finansowych wyceniany jest w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat we wszystkich pozostałych przypadkach. Należności z tytułu dostaw i usług dotyczące realizowanych kontraktów budowlanych oraz z tytułu udzielonych zaliczek na zapasy (niezaliczanych jednak do instrumentów finansowych) klasyfikowane są jako należności krótkoterminowe, gdyż oczekuje się, że zostaną uregulowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki. Należności z tytułu kaucji gwarancyjnych oraz pożyczki, których termin wymagalności jest krótszy niż 12 miesięcy ujmowane są jako aktywa obrotowe. Długoterminowe należności z tytułu kaucji gwarancyjnych podlegają dyskontowaniu do wartości bieżącej według efektywnych stóp procentowych. Aktywa wyłącza się z ksiąg rachunkowych, gdy prawa do uzyskiwania przepływów pieniężnych z ich tytułu wygasły lub zostały przeniesione i dokonano przeniesienia zasadniczo całego ryzyka i wszystkich pożytków z tytułu ich własności. Przychody z tytułu odsetek od aktywów finansowych (wycenianych odpowiednio: w zamortyzowanym koszcie, w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat lub w wartości godziwej przez rachunek innych całkowitych dochodów) ujmowane są w przychodach finansowych. Wszystkie zobowiązania finansowe po początkowym ujęciu klasyfikowane są jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (spełniających definicję przeznaczonych do obrotu) – instrumenty te wycenia się po początkowym ujęciu w wartości godziwej. Specjalną podkategorią aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu są instrumenty pochodne. Transakcje pochodne zawierane są przez Spółkę w celu zabezpieczenia przepływów pieniężnych przed ryzykiem kursowym. Instrumenty pochodne wyceniane są na dzień bilansowy w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej. Wartość godziwa instrumentów pochodnych jest szacowana przy użyciu modelu bazującego między innymi na wartości kursów walutowych (kurs zamknięcia) na dzień bilansowy lub różnicach w poziomach stóp procentowych waluty kwotowej i bazowej. Skutki okresowej wyceny instrumentów pochodnych, zabezpieczających wahania kursów walutowych na kontraktach budowlanych denominowanych w walutach obcych oraz zyski i straty na dzień ich rozliczenia ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Pozostałe przychody (koszty) operacyjne” w ramach działalności operacyjnej. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 18 Skutki okresowej wyceny instrumentów pochodnych, zabezpieczających wahania stopy procentowej lub kursów walutowych pozycji zaliczanych do działalności finansowej Spółki oraz zyski i straty na dzień ich rozliczenia wykazuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Przychody (koszty) finansowe” w ramach działalności finansowej. Spółka nie stosuje rachunkowości zabezpieczeń. Budimex SA współpracuje zarówno w ramach transakcji na rynku pieniężnym, kapitałowym, jak i instrumentów pochodnych z bankami o wysokiej wiarygodności, nie powodując przy tym znacznej koncentracji ryzyka kredytowego. Utrata wartości aktywów finansowych Spółka ujmuje odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Straty kredytowe to różnica między wszystkimi należnymi przepływami pieniężnymi wynikającymi z danej umowy a przepływami faktycznie oczekiwanymi, po uwzględnieniu wszelkich oczekiwanych niedoborów (tj. braku płatności). Jeśli aktywa finansowe objęte odpisem są długoterminowe, odpis na straty kredytowe podlega zdyskontowaniu według pierwotnej efektywnej stopy procentowej (tj. stopy z momentu rozpoznania aktywa). Wysokość odpisu na oczekiwane straty kredytowe W przypadku aktywów finansowych objętych zakresem MSSF 15 (czyli należności z tytułu dostaw i usług, kaucji z tytułu umów o budowę oraz wyceny kontraktów budowalnych) Spółka wycenia odpis w wysokości oczekiwanych strat kredytowych dla całego oczekiwanego okresu życia danego składnika aktywów finansowych. W przypadku aktywów finansowych nieobjętych zakresem MSSF 15 (czyli inwestycji w instrumenty kapitałowe, pożyczek udzielonych oraz pozostałych aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej) straty kredytowe szacuje się dla całego oczekiwanego okresu życia danego składnika aktywów finansowych, jeśli ryzyko kredytowe związane z danym składnikiem aktywów znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia. Jeśli ryzyko kredytowe nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia, odpis ujmuje się w wysokości 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. W przypadku aktywów finansowych nieobjętych zakresem MSSF 15, jeśli początkowo Spółka utworzyła odpis w wysokości równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia składnika aktywów, a następnie na kolejny dzień sprawozdawczy stwierdza, że ryzyko kredytowe nie jest już znacząco wyższe, Spółka wycenia odpis w wysokości 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. 4.12 Kapitały Kapitał podstawowy obejmuje akcje zwykłe i jest wykazany według wartości nominalnej (zgodnej ze statutem oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego) skorygowanej o skutki hiperinflacji za okres, w którym gospodarka polska zaliczana była do hiperinflacyjnych. Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej – to kwota równa nadwyżce cen obejmowania akcji Spółki ponad ich wartość nominalną. Została ona skorygowana o skutki hiperinflacji za okres, w którym gospodarka polska zaliczana była do hiperinflacyjnych. Pozostałe kapitały rezerwowe obejmują kapitał utworzony zgodnie z polskimi wymogami ustawowymi, kapitał utworzony zgodnie ze statutem Spółki powyżej wymagalną ustawową wartość, koszty programu płatności w formie akcji przez Ferrovial SA (nota 38), zyski/(straty) aktuarialne od zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oraz pozostałe. Różnice kursowe z przeliczenia oddziału zagranicznego obejmują efekt przeliczenia pozycji sprawozdania finansowego zagranicznego oddziału Spółki z walut obcych na złote polskie. 4.13 Świadczenia pracownicze Spółka prowadzi program wypłaty odpraw emerytalnych i rentowych, w związku z czym tworzy rezerwy na wartość bieżącą zobowiązań z tytułu wyżej wymienionych świadczeń, ujęte w pozycji „Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych” . Wypłaty z tytułu powyższego programu odpisywane są w koszty w sposób umożliwiający rozłożenie kosztów tych świadczeń na cały okres zatrudnienia pracowników w Spółce. Wysokość rezerwy jest ustalana przez niezależnego aktuariusza metodą wyceny prognozowanych uprawnień jednostkowych. Zyski i straty aktuarialne są rozpoznawane w innych całkowitych dochodach i nie będą podlegać przeniesieniu do rachunku zysków i strat. Spółka nie tworzy odrębnego funduszu gromadzącego wpłaty na przyszłe świadczenia. 4.14 Płatności w formie akcji Ferrovial SA, spółka dominująca najwyższego stopnia, prowadzi własny program płatności w formie akcji rozliczany w formie instrumentów kapitałowych, w ramach którego pracownicy Spółki świadczą usługi zarówno Spółce, jak i jej podmiotom zależnym w zamian za instrumenty kapitałowe Ferrovial SA. Zgodnie z MSSF 2 wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników w zamian za przyznanie instrumentów kapitałowych Ferrovial SA jest ujmowana w sprawozdaniu finansowym jako koszt oraz drugostronnie jako zwiększenie pozostałych kapitałów rezerwowych lub zobowiązań przez okres, w którym spełniane są warunki Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 19 nabycia (okres nabywania uprawnień). Wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników jest określana w sposób pośredni poprzez odniesienie do wartości godziwej przyznanych instrumentów kapitałowych ustalonej w dniu przyznania instrumentów. Warunki nabycia uprawnień, inne niż warunki rynkowe, są uwzględniane poprzez korektę liczby instrumentów kapitałowych wykorzystanych w wycenie całej transakcji tak, aby ostatecznie wartość kosztu świadczonych usług opierała się na liczbie instrumentów kapitałowych, co do których oczekuje się, iż zostaną do nich nabyte uprawnienia. Na podstawie umowy zawartej z Ferrovial SA w 2014 roku Budimex SA zobowiązał się pokrywać koszty programu w odniesieniu do transzy instrumentów przyznanych w roku 2014 i latach kolejnych. Tym samym wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników, związana z instrumentami przyznanymi w roku 2014 i latach kolejnych została zaklasyfikowana jako zobowiązania (drugostronnie jako koszt). Wartość godziwa instrumentów przyznanych w latach 2010-2013 została ujęta w pozostałych kapitałach rezerwowych. 4.15 Rezerwy Spółka tworzy rezerwy na przyszłe zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne. Rezerwę tworzy się, gdy: • na Spółce ciąży obecny obowiązek świadczenia (prawny lub zwyczajowy) wynikający ze zdarzeń przeszłych, • prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zwierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz • można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. W przypadku usług budowlanych Spółka jest zobowiązana do udzielenia gwarancji na swoje usługi. Wysokość rezerw na koszty napraw gwarancyjnych jest związana z poszczególnymi segmentami budownictwa i wynosi od 0,3% do 1,5% przychodów z danego kontraktu. Wartość ta podlega indywidualnej analizie i może ulegać zwiększeniu lub zmniejszeniu w uzasadnionych przypadkach. Koszty przyszłych napraw gwarancyjnych obciążają koszty wytworzenia sprzedanych produktów. 4.16 Ujmowanie przychodów i kosztów Przychody z umów z klientami są ujmowane, tylko gdy zostały spełnione wszystkie poniższe warunki: • strony zawarły umowę i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków, • Spółka jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane, • Spółka jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane, • umowa ma treść ekonomiczną, • jest prawdopodobne, że Spółka otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi. Spółka łączy dwie lub więcej umów, które zostały zawarte równocześnie lub niemal równocześnie z tym samym klientem (lub podmiotami powiązanymi z klientem) i ujmuje je jako jedną umowę, jeżeli: • umowy są negocjowane jako pakiet i dotyczą tego samego celu handlowego lub • kwota wynagrodzenia należnego w ramach jednej umowy zależy od ceny lub wykonania innej umowy lub • dobra lub usługi przyrzeczone w umowach są pojedynczymi zobowiązaniami do wykonania świadczenia. Spółka ujmuje zmianę umowy jako oddzielną umowę, jeśli zakres umowy zwiększa się ze względu na dodanie przyrzeczonych dóbr lub usług, które są uznawane za odrębne oraz jeśli cena określona w umowie zwiększa się o kwotę wynagrodzenia, odzwierciedlającą indywidualne ceny sprzedaży dodatkowych przyrzeczonych dóbr lub usług. Spółka ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Przychody ujmowane są jako kwoty równe cenie transakcyjnej, która została przypisana do danego zobowiązania do wykonania świadczenia. W momencie zawarcia umowy Spółka dokonuje oceny dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie z klientem i identyfikuje jako zobowiązanie do wykonania świadczenia każde przyrzeczenie do przekazania na rzecz klienta dobra lub usługi (lub pakietu dóbr lub usług) lub grupy odrębnych dóbr lub usług, które są zasadniczo takie same i w przypadku których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter. Spółka przenosi kontrolę nad dobrem lub usługą w miarę upływu czasu i tym samym spełnia zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz ujmuje przychody w miarę upływu czasu, jeśli spełniony jest jeden z następujących warunków: • klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia w miarę jego wykonywania, • w wyniku wykonania świadczenia powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów, a kontrolę nad tym składnikiem aktywów – w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje klient, • w wyniku wykonania świadczenia nie powstaje składnik o alternatywnym zastosowaniu dla Spółki, a przysługuje jej egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 20 Uznaje się, że w przypadku świadczenia przez Spółkę usług budowlanych zasadniczo powstaje jedno zobowiązanie do wykonania świadczenia. Tym samym kwestia przypisania ceny transakcyjnej do zobowiązania do wykonania świadczenia nie wymaga szacowania. MSSF 15 wymaga zastosowania jednorodnej metody ujmowania przychodów dla kontraktów i zobowiązań o podobnej charakterystyce. Preferowaną przez Spółkę metodą pomiaru wartości dóbr i usług, które przekazuje się klientom w miarę upływu czasu jest metoda obmiaru wykonywanych prac (metoda oparta na wynikach), tak długo jak podczas wykonania umowy można mierzyć postęp wykonanej pracy. W związku z powyższym metoda udziału kosztów poniesionych do dnia ustalenia przychodów w całkowitych kosztach świadczenia (metoda oparta na nakładach) jest stosowana tylko w tych przypadkach, w których postępu prac nie można wiarygodnie zmierzyć za pomocą metody opartej na wynikach. W umowach o świadczenie usług, w których towary i usługi są zasadniczo takie same i są przekazywane na podstawie tego samego wzoru konsumpcji, w taki sposób, że klient korzysta z nich w miarę ich otrzymywania, metoda rozpoznawania przychodów wybrana przez Spółkę opiera się na czasie, który upłynął, podczas gdy koszty są rejestrowane zgodnie z zasadą memoriałową. Jeżeli nie można racjonalnie zmierzyć wyników spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia, przychody ujmuje się wyłącznie do wysokości poniesionych kosztów, których odzyskania Spółka oczekuje. Jeśli zobowiązanie do wykonania świadczenia nie jest spełniane w czasie, uznaje się, że Spółka spełnia je w określonym momencie. W przypadku, kiedy istnieje prawdopodobieństwo, iż łączne koszty związane z realizacją kontraktu przekroczą łączne przychody, zgodnie z MSR 37 przewidywana strata (nadwyżka kosztów nad przychodami) obciąża koszty operacyjne oraz drugostronnie tworzona jest rezerwa na umowy rodzące obciążenia (rezerwa na straty na kontraktach). Spółka prezentuje w aktywach w pozycji „wycena kontraktów budowlanych” wycenę w odniesieniu do wszystkich umów w trakcie realizacji, w przypadku których rozpoznane przychody przewyższają należności wynikające z faktur częściowych. Nieuregulowane kwoty naliczone i zafakturowane za pracę wykonaną w ramach umowy prezentowane są w pozycji „należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności”, natomiast kwoty zatrzymane przez odbiorców – w pozycji „kaucje z tytułu umów o budowę”. Spółka prezentuje w zobowiązaniach w pozycji „wycena kontraktów budowlanych” wycenę w odniesieniu do wszystkich umów w trakcie realizacji, w przypadku których kwoty zafakturowane za pracę wykonaną w ramach umowy przewyższają rozpoznane przychody. W pozycji „rezerwy na straty na kontraktach budowlanych” ujmowane są rezerwy na straty na kontraktach. Nieuregulowane kwoty należne dostawcom, na które Spółka otrzymała faktury, prezentowane są w pozycji „zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania”, natomiast kwoty zatrzymane dostawcom – w pozycji „kaucje z tytułu umów o budowę”. Dodatkowe koszty doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem ujmuje się jako koszt danego okresu sprawozdawczego ze względu na brak pewności ich odzyskania. Umowy z klientem nie zawierają istotnego elementu finansowania. Udzielane przez inwestora zaliczki w przypadku kontraktów budowlanych konsumowane są przez wydatki dokonywane w pierwszych etapach każdej budowy, tak więc nie występuje długoterminowe finansowanie prowadzonej budowy otrzymaną zaliczką. Spółka analizuje, czy zawierane umowy zawierają czynnik wynagrodzenia zmiennego i w przypadku zidentyfikowania istotnych wartości oszacowuje całkowitą kwotę wynagrodzenia, do którego będzie uprawniona. Otrzymane wynagrodzenia za niedostarczone towary oraz niezakończone usługi (zaliczki) są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako przychody przyszłych okresów. Przychody z tytułu odsetek ujmowane są, w odniesieniu do głównej kwoty należnej, zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej. Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w momencie, kiedy zostaje ustanowione prawo akcjonariuszy do otrzymania płatności. Zgodnie z zasadą memoriału Spółka ujmuje w rachunku zysków i strat wszystkie koszty przypadające na dany okres sprawozdawczy niezależnie od okresu ich faktycznego rozliczenia. Koszty poniesione, a nieodnoszące się do danego okresu są ujmowane w aktywach jako rozliczenia międzyokresowe czynne (ujęte w linii: „należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności”), natomiast koszty nieponiesione, a przypadające na dany okres, stanowią zobowiązania z tytułu kosztów niezafakturowanych (ujęte w linii: „zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania”). Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 21 4.17 Zysk / (strata) brutto ze sprzedaży Zysk / (strata) brutto ze sprzedaży to różnica pomiędzy: • przychodami ze sprzedaży produkcji podstawowej i innych usług realizowanych w ramach działalności podstawowej Spółki oraz towarów i materiałów, a • kosztami wytworzenia sprzedanych produktów i usług oraz zakupu sprzedanych towarów i materiałów. 4.18 Zysk / (strata) z działalności operacyjnej Zysk / (strata) z działalności operacyjnej obejmuje przychody i koszty z działalności operacyjnej bez uwzględnienia kosztów i przychodów finansowych, do których zaliczane są przede wszystkim odsetki, różnice kursowe oraz koszty prowizji i gwarancji bankowych. 4.19 Podatek dochodowy (w tym odroczony podatek dochodowy) Pozycja „Podatek dochodowy” w rachunku zysków i strat obejmuje podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy od dochodów uzyskanych w kraju obliczany jest zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi, natomiast dochody oddziału prowadzącego działalność za granicą podlegają opodatkowaniu według lokalnych przepisów, uwzględniając umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Spółka tworzy rezerwy i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty, w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych, to jest różnic, które spowodują zwiększenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przyszłości. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu, jeżeli przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) prawnie lub faktycznie obowiązujące na dzień bilansowy. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie. Podatek bieżący i odroczony ujmuje się w rachunku zysków i strat, z wyjątkiem przypadków dotyczących pozycji ujmowanych w pozostałych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym. W takiej sytuacji podatek bieżący i odroczony ujmuje się również odpowiednio w pozostałych całkowitych dochodach lub w kapitale własnym. 4.20 Podatek od towarów i usług Przychody, koszty, aktywa i zobowiązania są ujmowane po pomniejszeniu o wartość podatku od towarów i usług, z wyjątkiem: • gdy podatek od towarów i usług zapłacony przy zakupie aktywów lub usług nie jest możliwy do odzyskania od organów podatkowych, wtedy jest on ujmowany odpowiednio jako część ceny nabycia składnika aktywów lub jako część pozycji kosztowej oraz • należności i zobowiązań, które są wykazywane z uwzględnieniem kwoty podatku od towarów i usług. Kwota netto podatku od towarów i usług możliwa do odzyskania lub należna do zapłaty na rzecz organów podatkowych jest ujęta w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako część należności lub zobowiązań. 4.21 Ocena niepewności co do rozliczeń podatkowych Jeżeli w ocenie Spółki jest prawdopodobne, że podejście do kwestii podatkowej lub grupy kwestii podatkowych będzie zaakceptowane przez organ podatkowy, Spółka określa dochód do opodatkowania (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, niewykorzystane straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe z uwzględnieniem podejścia do opodatkowania planowanego lub zastosowanego w swoim zeznaniu podatkowym. Jeżeli Spółka stwierdzi, że nie jest prawdopodobne, że organ podatkowy zaakceptuje podejście Spółki do kwestii podatkowej lub grupy kwestii podatkowych, wówczas Spółka odzwierciedla wpływ niepewności przy ustalaniu dochodu do opodatkowania (straty podatkowej), niewykorzystanych strat podatkowych, niewykorzystanych ulg podatkowych lub stawek podatkowych, określając najbardziej prawdopodobny scenariusz, będący pojedynczą kwotą spośród możliwych wyników. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 22 4.22 Wspólne ustalenia umowne Spółka ujmuje udział we wspólnych ustaleniach umownych w zależności od ich klasyfikacji. W przypadku: • wspólnego działania – (spółki jawne, cywilne – kiedy wspólnicy mają prawo do swojej części aktywów i zobowiązań spółki) – Spółka ujmuje w księgach swoje aktywa oraz swoje zobowiązania (w tym udział w aktywach i zobowiązaniach posiadanych/zaciągniętych wspólnie), oraz swoją część przychodów i kosztów, • wspólnego przedsięwzięcia (spółki kapitałowe – kiedy wspólnicy/akcjonariusze mają prawo do aktywów netto spółki) – Spółka ujmuje udział metodą praw własności. 5. Ważne oszacowania i założenia Oszacowania i osądy poddaje się nieustannej weryfikacji. Wynikają one z dotychczasowych doświadczeń oraz innych czynników, w tym przewidywań co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się zasadne. 5.1 Ważne oszacowania księgowe Zarząd Spółki dokonuje oszacowań i przyjmuje założenia dotyczące przyszłości, które znajdują odzwierciedlenie w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Rzeczywiste wyniki mogą się różnić od tych szacunków. Szacunki dotyczą między innymi utworzonych rezerw, wyceny kontraktów budowlanych, odpisów aktualizujących wartość aktywów, rozliczeń międzyokresowych oraz przyjętych stawek amortyzacyjnych. Istotne założenia przyjęte przy szacowaniu powyższych wartości, poza opisanymi poniżej, zostały zawarte w nocie 4 „Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości”. Niezafakturowane usługi Spółka realizuje większość kontraktów budowlanych jako generalny wykonawca, korzystając w szerokim zakresie z usług podwykonawców. Wykonane prace budowlane podlegają zatwierdzeniu przez zlecającego w procesie odbioru robót poprzez podpisanie odpowiedniego protokołu oraz wystawienie faktury. Na każdy dzień bilansowy istnieje znaczna część wykonanych, ale niepotwierdzonych i niezafakturowanych prac przez podwykonawców, które Spółka ujmuje jako koszty zgodnie z zasadą memoriałową. Wysokość kosztów z tytułu wykonanych, ale niezafakturowanych prac jest określana przez służby techniczne na podstawie fizycznego obmiaru wykonanych robót i mogłaby się różnić od wartości określonej w formalnym procesie odbioru robót budowlanych. Rozliczenia podatkowe W Polsce obowiązują liczne regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, podatku dochodowego od osób prawnych i składek na ubezpieczenia społeczne. Przepisy dotyczące tych podatków podlegają częstym zmianom, co powoduje występowanie w nich niejasności i niespójności. Często występujące różnice w opiniach co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, a także pomiędzy organami państwowymi i podatnikami, powodują powstawanie obszarów niepewności oraz konfliktów. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności podlegające regulacjom (na przykład kontroli celnej czy dewizowej) mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat. Odpowiednie władze kontrolne uprawnione są do nakładania wysokich kar i sankcji wraz z odsetkami karnymi. Istnieje ryzyko, że organy te zajmą odmienne niż Spółka stanowisko w zakresie interpretacji przepisów, co mogłoby mieć znaczący wpływ na jej zobowiązania podatkowe. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego nie toczyły się żadne kontrole podatkowe w Spółce. Rezerwy na koszty przyszłych napraw gwarancyjnych W przypadku usług budowlanych Spółka jest zobowiązana do udzielenia gwarancji na swoje usługi. Wysokość rezerw na koszty napraw gwarancyjnych jest związana z poszczególnymi segmentami budownictwa i wynosi od 0,3% do 1,5% przychodów z danego kontraktu. Wartość ta podlega indywidualnej analizie i może ulegać zwiększeniu lub zmniejszeniu w uzasadnionych przypadkach. Rezerwy na sprawy sądowe, kary i odszkodowania Zarząd Spółki dokonuje szczegółowych analiz ryzyk wynikających z prowadzonych postępowań sądowych przeciwko Spółce oraz zgłaszanych roszczeń i na tej podstawie podejmuje decyzje o ewentualnym ujęciu i wysokości rezerw. 5.2 Ważne osądy przy stosowaniu zasad rachunkowości Rozpoznawanie przychodów ze sprzedaży oraz strat na kontraktach budowlanych Zgodnie z opisem zamieszczonym w nocie 4.16 preferowanym przez Spółkę sposobem pomiaru wartości dóbr i usług, które są przekazywane klientom w miarę upływu czasu jest metoda oparta na wynikach (metoda obmiaru wykonywanych prac). Metoda Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 23 ta wymaga dokonywania fizycznych pomiarów wykonanych prac budowlanych oraz przyporządkowania cen sprzedaży i kosztów jednostkowych do poszczególnych elementów, wytwarzanych w ramach umowy. Metoda oparta na nakładach (metoda udziału kosztów poniesionych do dnia ustalenia przychodów w całkowitych kosztach świadczenia) jest stosowana tylko w tych przypadkach, w których postępu prac nie można wiarygodnie zmierzyć za pomocą metody opartej na wynikach. W przypadku tej metody przychody z wykonania kontraktów budowlanych, w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego – po odliczeniu przychodów, które wpłynęły na wynik finansowy w ubiegłych okresach obrotowych – ustala się proporcjonalnie do stopnia zaawansowania, mierzonego udziałem kosztów poniesionych od dnia zawarcia umowy do dnia ustalenia przychodu w całkowitych kosztach wykonania usługi. Niezależnie od stosowanej metody pomiaru stopnia całkowitego spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia, podstawowym elementem umożliwiającym wycenę przychodów ze sprzedaży są budżety poszczególnych kontraktów. Budżety podlegają dwukrotnie w ciągu roku formalnemu procesowi aktualizacji (rewizji) w oparciu o bieżące informacje i są zatwierdzane przez Zarząd. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu może zostać zaktualizowana wcześniej. W przypadku, kiedy istnieje prawdopodobieństwo, iż łączne koszty związane z realizacją kontraktu budowlanego przekroczą łączne przychody, zgodnie z MSR 37 przewidywana strata (nadwyżka kosztów nad przychodami) obciąża koszty operacyjne oraz drugostronnie tworzona jest rezerwa na umowy rodzące obciążenia (rezerwa na straty na kontraktach). Wysokość przewidywanej straty jest również aktualizowana podczas rewizji budżetów i jest najlepszym szacunkiem kosztów, które Spółka będzie musiała ponieść, by ukończyć realizację danego kontraktu budowlanego. 6. Działalność zaniechana W 2021 oraz 2020 roku nie wystąpiła działalność zaniechana w rozumieniu MSSF 5. 7. Zarządzanie ryzykiem finansowym Do głównych instrumentów finansowych, z których korzysta Spółka należą: • leasing, pożyczki i kredyty, których celem jest pozyskanie środków finansowych na działalność Spółki, • należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i zobowiązania, a także środki pieniężne i depozyty krótkoterminowe, które powstają w toku bieżącej działalności Spółki, • instrumenty pochodne, do których należą walutowe kontrakty terminowe typu forward, których celem jest zarządzanie ryzykiem walutowym powstającym w wyniku zawierania kontraktów w walutach obcych. Spółka w toku prowadzonej działalności narażona jest na różne rodzaje ryzyka finansowego: ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych, ryzyko cenowe, ryzyko kredytowe oraz ryzyko utraty płynności. Zarząd weryfikuje i ustala zasady zarządzania każdym z wyżej wymienionych ryzyk. Ryzyko walutowe W ramach podstawowej działalności operacyjnej Spółka zawiera kontrakty budowlane w walutach obcych oraz umowy z podwykonawcami i dostawcami w walutach. Przyjęta przez Zarząd polityka zarządzania ryzykiem walutowym polega na zabezpieczaniu przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z tych umów w celu ograniczenia wpływu zmienności kursów walut na wyniki Spółki. Zgodnie z tą polityką Spółka dokonuje zabezpieczania ryzyka walutowego występującego w każdej umowie budowlanej, której wartość płatności (wpływów lub wydatków) w walutach obcych zostanie uznana za istotną. Zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym odbywa się poprzez wykorzystanie instrumentów pochodnych, przede wszystkim walutowych kontraktów terminowych (fx forward) lub też, jeżeli jest możliwe, poprzez mechanizm zabezpieczenia naturalnego, polegającego na zawieraniu umów z dostawcami lub podwykonawcami w określonej walucie. Zgodnie z polityką Spółki ekspozycja na ryzyko walutowe jest systematycznie mierzona zarówno dla poszczególnych kontraktów budowlanych (poprzez analizę wpływów i wydatków w walucie obcej w ramach kontraktów zawieranych z inwestorami w walucie obcej oraz poprzez analizę wydatków w walucie obcej w ramach kontraktów zawieranych z inwestorami w walucie krajowej), jak i dla wszystkich kontraktów łącznie. Polityką Zarządu jest zabezpieczenie ekspozycji walutowej netto dla realizowanych kontraktów. Na dzień 31 grudnia 2021 roku ekspozycja Spółki na ryzyko kursowe była zabezpieczona w około 79%. Ryzyko walutowe – wrażliwość na zmiany W celu przeprowadzenia analizy wrażliwości na zmiany kursów walut, na podstawie historycznych zmian wartości oraz na podstawie wiedzy i doświadczenia Spółki w zakresie rynków finansowych zmiany kursów walut, które są „realnie możliwe”, oszacowane zostały na poziomie -10%/+10% na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 24 Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego netto na racjonalnie możliwe zmiany kursów walutowych przy założeniu niezmiennych innych czynników (wpływ na aktywa netto jest identyczny). Wrażliwość na zmiany na dzień 31.12.2021 Deprecjacja Aprecjacja Wartość nominalna na dzień bilansowy złotówki względem pozostałych walut +10% -10% Kontrakty forward (suma wartości bezwzględnych): – EUR 62 320 (14 007) 14 007 – CHF 440 195 (195) Instrumenty finansowe denominowane w walutach obcych – ekspozycja walutowa netto: – EUR 3 497 1 608 (1 608) – USD 195 79 (79) Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto (12 125) 12 125 Podatek odroczony 2 304 (2 304) Łącznie (9 821) 9 821 Wrażliwość na zmiany na dzień 31.12.2020 Deprecjacja Aprecjacja Wartość nominalna na dzień bilansowy złotówki względem pozostałych walut +10% -10% Kontrakty forward (suma wartości bezwzględnych): – EUR 17 240 7 670 (7 670) – CZK 19 962 346 (346) Instrumenty finansowe denominowane w walutach obcych – ekspozycja walutowa netto: – EUR 3 979 1 836 (1 836) – USD (48) (18) 18 Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto 9 834 (9 834) Podatek odroczony (1 868) 1 868 Łącznie 7 966 (7 966) Ryzyko stóp procentowych Ryzyko stóp procentowych występuje głównie w związku z korzystaniem przez Spółkę z leasingu. Umowy leasingu zawarte przez Spółkę oparte są o zmienne stopy procentowe i narażają Spółkę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych. Ryzyko stóp procentowych związane z istniejącym zadłużeniem zostało uznane jako relatywnie niskie z punktu widzenia wpływu na wyniki Spółki. W obecnej chwili zarządzanie tym ryzykiem obejmuje zarówno bieżące monitorowanie sytuacji rynkowej i zadłużenia, jak również ewentualne zabezpieczanie się przed ryzykiem wahań rynkowych stóp procentowych poprzez zawieranie transakcji zamiany stopy procentowej ze zmiennej na stałą. Ryzyko stóp procentowych – wrażliwość na zmiany W celu przeprowadzenia analizy wrażliwości na zmiany stóp procentowych, na podstawie historycznych zmian wartości oraz na podstawie wiedzy i doświadczenia Spółki w zakresie rynków finansowych, zmiany stóp procentowych, które są „racjonalnie możliwe”, oszacowane zostały na dzień 31 grudnia 2021 roku na poziomie -2,5/+2,5 punktu procentowego dla złotego, na poziomie -0,25/+0,25 punktu procentowego dla euro, dolara amerykańskiego oraz franka szwajcarskiego. Na dzień 31 grudnia 2020 „racjonalnie możliwe” zmiany stóp procentowych zostały oszacowane na poziomie -0,25/+0,25 punktu procentowego dla złotego, euro, dolara amerykańskiego oraz korony czeskiej. Dużo wyższy poziom „racjonalnie możliwych” zmian stóp procentowych dla złotego na 31 grudnia 2021 roku wynika ze znacznie większej niepewności na rynkach finansowych spowodowanej sytuacją geopolityczną i ekonomiczną. Jednocześnie założono równoległe przesunięcie krzywej swapowej na potrzeby kalkulacji wrażliwości dyskonta na zmiany stóp procentowych. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 25 Poniżej podano wpływ zmiany stóp procentowych na wynik netto i aktywa netto według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku. Wrażliwość na zmiany na dzień 31.12.2021 Wartość na dzień bilansowy +250 pb (PLN) +25 pb(EUR)/ (USD)/(CHF) -250 pb (PLN) -25 pb (EUR)/ (USD)/(CHF) Pożyczki udzielone (kapitał) 39 517 947 (947) Środki pieniężne na rachunkach bankowych (wartość godziwa) 2 379 927 58 113 (58 113) Zobowiązania z tytułu leasingu (wartość bieżąca) (125 692) (1 762) 1 762 Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto 57 298 (57 298) Podatek odroczony (10 887) 10 887 Łącznie 46 411 (46 411) Wrażliwość na zmiany na dzień 31.12.2020 Wartość na dzień bilansowy +25 pb (PLN)/(EUR) (USD)/(CZK) -25 pb (PLN)(EUR) (USD)/(CZK) Pożyczki udzielone (kapitał) 1 677 4 (4) Środki pieniężne na rachunkach bankowych (wartość godziwa) 1 648 380 4 121 (4 121) Zobowiązania z tytułu leasingu (wartość bieżąca) (170 457) (426) 426 Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto 3 699 (3 699) Podatek odroczony (703) 703 Łącznie 2 996 (2 996) W kalkulacji wrażliwości na zmiany stóp procentowych pominięte zostały środki pieniężne w kasie. Wycena kontraktów forward nie wykazuje wrażliwości na równoległe zmiany stóp procentowych przy niezmienionych kursach walutowych. Ryzyko cenowe Spółka narażona jest na ryzyko cenowe związane ze wzrostem cen najczęściej kupowanych materiałów budowlanych, takich jak: wyroby stalowe m.in. pręty zbrojeniowe, szyny i inne wyroby hutnicze, kruszywa i beton, a także materiałów ropopochodnych takich jak: benzyna, olej napędowy, asfalty oraz olej opałowy. Ryzyko cenowe materiałów nabywanych na rynku krajowym ocenia się jako umiarkowane, natomiast ryzyko cenowe związane z materiałami ropopochodnymi oraz wyrobami stalowymi szacuje się jako wysokie. Prognoza na rok 2022 dla branży budowlanej jest obarczona większym ryzykiem z uwagi na sytuację geopolityczną oraz wysoki poziom inflacji. W wyniku zmian cen materiałów oraz kosztów pracy mogą ulec zmianie ceny usług świadczonych na rzecz Spółki przez firmy podwykonawcze. Ceny w umowach zawartych z inwestorami są stałe przez cały okres realizacji kontraktu – najczęściej od 6 – 36 miesięcy, z kolei umowy z podwykonawcami zawierane są w terminach późniejszych, w miarę postępu poszczególnych prac. Największe ryzyko zmienności (wzrostu) cen materiałów występuje przy zamówieniach publicznych z uwagi na relatywnie długi proces wyboru generalnego wykonawcy. Dotyczy to okresu od momentu złożenia oferty do momentu wyboru i podpisania umowy przez Spółkę, kiedy zawieranie umów z dostawcami i zabezpieczanie cen materiałów nie zawsze jest możliwe. W celu ograniczenia ryzyka cenowego Spółka na bieżąco monitoruje ceny najczęściej kupowanych materiałów budowlanych, a podpisywane umowy mają odpowiednio dopasowane parametry, dotyczące między innymi czasu trwania kontraktu oraz wartości umowy. W ramach Spółki funkcjonuje Biuro Zakupów, które bazując na planach robót budowlanych negocjuje ramowe umowy z dostawcami podstawowych materiałów budowlanych. Ryzyko kredytowe Spółka współpracuje zarówno w ramach transakcji pieniężnych, jak i kapitałowych, z instytucjami finansowymi o wysokiej wiarygodności, nie powodując przy tym znacznej koncentracji ryzyka kredytowego. Jednocześnie Spółka stosuje politykę ograniczającą zaangażowanie wobec poszczególnych instytucji finansowych oraz emitentów papierów dłużnych, które są nabywane w ramach lokowania okresowych nadwyżek środków pieniężnych. Aktywami finansowymi Spółki narażonymi na podwyższone ryzyko kredytowe są nale żności z tytułu dostaw i usług. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 26 W Spółce funkcjonuje polityka oceny i weryfikacji ryzyka kredytowego w oparciu o modele ilościowo–jakościowe z wykorzystaniem ogólnodostępnych informacji oraz ratingu zewnętrznych firm ratingowych. Szczególnej ocenie jest poddawane ryzyko kredytowe inwestorów prywatnych zarówno na etapie ofertowym, jak i na bieżąco w okresach miesięcznych w trakcie realizacji kontraktów w oparciu o analizę warunków umów z kontrahentami oraz bieżącą spłatę nale żności. Każdy kontrahent, przed podpisaniem umowy, jest oceniany pod kątem możliwości wywiązania się ze zobowiązań finansowych z uwzględnieniem specyfiki danego kontraktu. W przypadku negatywnej oceny zdolności płatniczych kontrahenta przystąpienie do kontraktu jest uzależnione od ustanowienia adekwatnych zabezpieczeń finansowych lub majątkowych. Ponadto, w przypadku wystąpienia opóźnień w zapłacie, w umowach z inwestorami zawierane są klauzule przewidujące prawo do wstrzymania wykonywania robót i/lub odstąpienia od kontraktu. Dodatkowo, zgodnie z art. 649 Kodeksu Cywilnego, wykonawca na każdym etapie prac uprawniony jest do żądania gwarancji zapłaty zarówno za roboty wykonane, jak i pozostające do wykonania do końca realizacji kontraktu. W Spółce nie istnieje istotna koncentracja ryzyka kredytowego, uwzględniając fakt, iż główny odbiorca jest urzędem administracji rządowej. Spółka nie jest narażona na istotne ryzyko kredytowe wobec pojedynczego kontrahenta ani grupy kontrahentów o podobnych cechach. Ryzyko kredytowe dotyczące środków płynnych i pochodnych instrumentów finansowych jest ograniczone, ponieważ kontrahentami Spółki są banki o wysokim ratingu kredytowym przyznanym przez międzyn arodowe agencje ratingowe. Z wyjątkiem danych przedstawionych w nocie 46, wartość aktywów finansowych wykazanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej przed uwzględnieniem strat, odpowiada maksymalnej ekspozycji Spółki na ryzyko kredytowe bez uwzględniania wartości otrzymanych zabezpieczeń. Ryzyko utraty płynności W celu ograniczania ryzyka utraty płynności, Spółka utrzymuje odpowiednią ilość środków pieniężnych oraz zbywalnych papierów wartościowych, a także zawiera umowy o linie kredytowe, które służą jako dodatkowe zabezpieczenie płynności. Do finansowania zakupów inwestycyjnych Spółka wykorzystuje środki własne lub długoterminowe umowy leasingu, zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów. Zarządzanie płynnością wspomagane jest przez system raportowania prognoz płynności obowiązujący w Spółce . Struktura zapadalności zobowiązań z tytułu leasingu przedstawiona została w nocie 20. Struktura zapadalności pozostałych zobowiązań finansowych została przedstawiona w odpowiednich dla nich notach. Obecna dobra sytuacja finansowa Spółki w zakresie płynności i dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania nie stwarza zagrożeń dla finansowania jej działalności. 8. Zarządzanie kapitałem Głównym celem zarządzania kapitałem Spółki jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Spółki i zwiększały wartość dla jej akcjonariuszy. Spółka zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej modyfikacje. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Spółka może zwrócić kapitał akcjonariuszom, wyemitować nowe akcje, jak również wypłacić dywidendę. W roku 2021 oraz 2020 nie wprowadzono żadnych zmian do celów i zasad procesów obowiązujących w tym obszarze. Spółka monitoruje stan kapitałów stosując wskaźnik dźwigni, który jest liczony jako stosunek zadłużenia netto do sumy kapitałów powiększonych o zadłużenie netto. Do zadłużenia netto Spółka wlicza oprocentowane kredyty i pożyczki oraz inne zewnętrzne źródła finansowania, zobowiązania z tytułu dostaw i usług, a także inne zobowiązania (z wyłączeniem międzyokresowych rozliczeń kosztów), kaucje z tytułu umów o budowę, wycenę kontraktów budowlanych, rezerwy na straty na kontraktach budowlanych, przychody przyszłych okresów (z wyjątkiem pozostałych rozliczeń międzyokresowych przychodów) oraz zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych. 31.12.2021 31.12.2020 Oprocentowane kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 125 692 170 457 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 3 613 438 3 297 118 Minus środki pieniężne i ich ekwiwalenty (2 379 932) (1 648 390) Zadłużenie netto 1 359 198 1 819 185 Kapitał własny 1 047 860 870 058 Kapitał i zadłużenie netto 2 407 058 2 689 243 Wskaźnik dźwigni 56,47% 67,65% Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 27 9. Rzeczowe aktywa trwałe grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntu budynki i budowle urządzenia techniczne i maszyny środki transportu inne rzeczowe aktywa trwałe środki trwałe w budowie zaliczki na środki trwałe Ogółem własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu Wartość brutto na 1.01.2021 2 876 7 951 15 933 42 470 155 968 165 215 21 380 74 671 45 844 4 137 300 - 536 745 Zwiększenia: - 5 642 1 425 12 478 58 425 1 863 3 101 12 532 3 864 - 146 - 99 476 - zakup - - 1 422 - 58 218 - 3 101 - 3 863 - - - 66 604 - przyjęcie w leasing - 5 642 - 12 477 - 1 863 - 12 532 - - - - 32 514 - przyjęcie ze środków trwałych w budowie - - - - 206 - - - - - (206) - - - zwiększenie środków trwałych w budowie - - - - - - - - - - 352 - 352 - inne - - 3 1 1 - - - 1 - - - 6 Zmniejszenia: - (1 083) - (994) (37 091) (46 133) (863) (5 721) (2 940) (40) - - (94 865) - sprzedaż - - - - (34 982) - (861) - (2 029) - - - (37 872) - likwidacja - (1 081) - (994) (2 106) (640) - (5 167) (907) (40) - - (10 935) - wykup środków trwałych w leasingu - - - - - (45 492) - (553) - - - - (46 045) - inne - (2) - - (3) (1) (2) (1) (4) - - - (13) Wartość brutto na 31.12.2021 2 876 12 510 17 358 53 954 177 302 120 945 23 618 81 482 46 768 4 097 446 - 541 356 Umorzenie na 1.01.2021 - (2 136) (7 612) (10 020) (136 506) (72 149) (15 612) (29 499) (34 887) (482) - - (308 903) Zmiany za okres: - (2 349) (1 693) (10 835) (11 580) 8 409 (1 558) (15 061) (1 779) (1 221) - - (37 667) - amortyzacja bieżąca (nota 30) - (3 419) (1 688) (11 551) (12 129) (20 843) (1 960) (20 455) (4 257) (1 250) - - (77 552) - sprzedaż - - - - 27 070 - 861 - 1 600 - - - 29 531 - likwidacja - 1 069 - 717 2 087 640 - 4 933 873 29 - - 10 348 - wykup środków trwałych w leasingu - - - - (28 609) 28 609 (461) 461 - - - - - - różnice kursowe - - - - - - - - 3 - - - 3 - inne - 1 (5) (1) 1 3 2 - 2 - - - 3 Umorzenie na 31.12.2021 - (4 485) (9 305) (20 855) (148 086) (63 740) (17 170) (44 560) (36 666) (1 703) - - (346 570) Odpisy z tytułu utraty wartości na 1.01.2021 (1 677) - - - - - - - - - - - (1 677) - zwiększenie - - - - - - - - - - - - - - zmniejszenie - - - - - - - - - - - - - Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2021 (1 677) - - - - - - - - - - - (1 677) Wartość netto na 1.01.2021 1 199 5 815 8 321 32 450 19 462 93 066 5 768 45 172 10 957 3 655 300 - 226 165 Wartość netto na 31.12.2021 1 199 8 025 8 053 33 099 29 216 57 205 6 448 36 922 10 102 2 394 446 - 193 109 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 28 grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntu budynki i budowle urządzenia techniczne i maszyny środki transportu inne rzeczowe aktywa trwałe środki trwałe w budowie zaliczki na środki trwałe Ogółem własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu Wartość brutto na 1.01.2020 2 876 6 847 13 914 39 053 135 222 157 266 20 561 57 834 42 034 271 1 719 89 477 686 Zwiększenia: - 3 836 2 031 7 651 32 201 32 831 2 774 23 250 4 687 3 866 (1 419) (89) 111 619 - zakup - - 885 - 32 110 - 2 485 - 4 580 - 5 - 40 065 - przyjęcie w leasing - 3 836 - 7 651 - 32 831 - 23 250 - 3 866 - - 71 434 - przyjęcie ze środków trwałych w budowie - - 1 146 - 78 - 289 - - - (1 513) - - - rozliczenie zaliczek - - - - - - - - - - 89 (89) - - różnice kursowe - - - - 13 - - - 107 - - - 120 Zmniejszenia: - (2 732) (12) (4 234) (11 455) (24 882) (1 955) (6 413) (877) - - - (52 560) - sprzedaż - - - - (9 761) - (1 943) - (82) - - - (11 786) - likwidacja - (2 732) (12) (4 234) (1 694) (770) (12) (6 333) (795) - - - (16 582) - wykup środków trwałych w leasingu - - - - - (24 112) - (80) - - - - (24 192) Wartość brutto na 31.12.2020 2 876 7 951 15 933 42 470 155 968 165 215 21 380 74 671 45 844 4 137 300 - 536 745 Umorzenie na 1.01.2020 - (2 065) (6 083) (5 378) (120 634) (67 297) (15 781) (16 536) (30 419) (207) - - (264 400) Zmiany za okres: - (71) (1 529) (4 642) (15 872) (4 852) 169 (12 963) (4 468) (275) - - (44 503) - amortyzacja bieżąca (nota 30) - (2 839) (1 543) (9 091) (8 073) (24 804) (1 713) (19 360) (5 068) (275) - - (72 766) - sprzedaż - - - - 9 750 - 1 939 - 73 - - - 11 762 - likwidacja - 2 732 12 4 234 1 652 762 7 6 333 611 - - - 16 343 - wykup środków trwałych w leasingu - - - - (19 190) 19 190 (64) 64 - - - - - - różnice kursowe - - - - (9) - - - (84) - - - (93) - inne - 36 2 215 (2) - - - - - - - 251 Umorzenie na 31.12.2020 - (2 136) (7 612) (10 020) (136 506) (72 149) (15 612) (29 499) (34 887) (482) - - (308 903) Odpisy z tytułu utraty wartości na 1.01.2020 (1 677) - - - - - - - - - - - (1 677) - zwiększenie - - - - - - - - - - - - - - zmniejszenie - - - - - - - - - - - - - Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2020 (1 677) - - - - - - - - - - - (1 677) Wartość netto na 1.01.2020 1 199 4 782 7 831 33 675 14 588 89 969 4 780 41 298 11 615 64 1 719 89 211 609 Wartość netto na 31.12.2020 1 199 5 815 8 321 32 450 19 462 93 066 5 768 45 172 10 957 3 655 300 - 226 165 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 29 Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych została ujęta w następujących pozycjach rachunku zysków i strat: 2021 2020 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 69 672 65 809 Koszty ogólnego zarządu 7 813 6 882 Koszty sprzedaży 67 75 Ogółem (nota 30) 77 552 72 766 Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie było ustanowionych zabezpieczeń na rzeczowych aktywach trwałych. W 2021 roku Spółka otrzymała 41 tysięcy złotych z tytułu odszkodowania w odniesieniu do tych środków trwałych, które straciły na wartości lub zostały utracone. W 2020 roku Spółka nie otrzymała odszkodowań w odniesieniu do takich środków trwałych. 10. Nieruchomości inwestycyjne Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Spółka nie posiadała żadnych nieruchomości inwestycyjnych. 11. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie wystąpiły istotne aktywa trwałe, które Spółka zamierzałaby zbyć w ciągu najbliższych 12 miesięcy. 12. Wartości niematerialne Koszty zakończonych prac rozwojowych Oprogramowanie komputerowe Wartości niematerialne w budowie Ogółem Wartość brutto na 1.01.2021 - 64 953 11 030 75 983 Zwiększenia 450 9 865 (1 970) 8 345 - zakup - 1 607 - 1 607 - przekazanie zaliczek - - 6 738 6 738 - rozliczenie zaliczek 450 8 258 (8 708) - Zmniejszenia - (1 722) - (1 722) - likwidacja - (234) - (234) - sprzedaż - (1 484) - (1 484) - różnice kursowe - (3) - (3) - inne - (1) - (1) Wartość brutto na 31.12.2021 450 73 096 9 060 82 606 Umorzenie na 1.01.2021 - (39 806) - (39 806) Zmiany za okres (169) (5 682) - (5 851) - amortyzacja bieżąca (nota 30) (169) (6 959) - (7 128) - likwidacja - 234 - 234 - sprzedaż - 1 042 - 1 042 - różnice kursowe - 1 - 1 Umorzenie na 31.12.2021 (169) (45 488) - (45 657) Wartość netto na 1.01.2021 - 25 147 11 030 36 177 Wartość netto na 31.12.2021 281 27 608 9 060 36 949 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 30 Koszty zakończonych prac rozwojowych Oprogramowanie komputerowe Wartości niematerialne w budowie Ogółem Wartość brutto na 1.01.2020 - 63 670 3 036 66 706 Zwiększenia - 1 349 7 994 9 343 - zakup - 1 129 - 1 129 - przekazanie zaliczek - - 8 134 8 134 - rozliczenie zaliczek - 140 (140) - - różnice kursowe - 80 - 80 Zmniejszenia - (66) - (66) - likwidacja - (65) - (65) - inne - (1) - (1) Wartość brutto na 31.12.2020 - 64 953 11 030 75 983 Umorzenie na 1.01.2020 - (34 332) - (34 332) Zmiany za okres - (5 474) - (5 474) - amortyzacja bieżąca (nota 30) - (5 504) - (5 504) - likwidacja - 57 - 57 - różnice kursowe - (27) - (27) Umorzenie na 31.12.2020 - (39 806) - (39 806) Wartość netto na 1.01.2020 - 29 338 3 036 32 374 Wartość netto na 31.12.2020 - 25 147 11 030 36 177 Amortyzacja wartości niematerialnych została ujęta w następujących pozycjach rachunku zysków i strat: Spółka nie posiada istotnych wartości niematerialnych wytworzonych we własnym zakresie. Koszty zakończonych prac rozwojowych obejmują aktywa zakupione i prace prowadzone przez zewnętrzne jednostki badawcze. Wartość nakładów na prace badawczo-rozwojowe ujętych w 2021 roku jako koszt wyniosła 16 846 tysięcy złotych (w 2020 roku: 14 910 tysięcy złotych). Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Spółka nie posiadała obciążeń wartości niematerialnych o charakterze prawnorzeczowym i obligacyjnym. W 2021 oraz 2020 roku nie dokonywano odpisów aktualizujących wartości niematerialne. 13. Wspólne działania Dane finansowe Budimex SA na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku zawierają wartości przypadające na Spółkę z tytułu udziału w następujących podmiotach będących pod wspólną kontrolą, które zgodnie z MSSF 11 są traktowane jako wspólne działalnie ( udział Spółki we wspólnych ustaleniach umownych jest ujmowany jako wspólne działanie, kiedy Spółka ma prawa do swojej części aktywów i zobowiązań) : • „Budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Gorzowie Wielkopolskim”, realizowane w ramach spółki Budimex SA Cadagua SA II s.c.; udział Budimex SA w spółce wynosi 99,9% (kontrakt zakończony w 2015 roku) – działalność spółki cywilnej została zakończona w 2020 roku, • „Przebudowa i modernizacja drogi startowej DS-1, dróg kołowania, drogi patrolowej i drogi p. poż. w Porcie lotniczym im. Fryderyka Chopina w Warszawie”, realizowane w ramach spółki Budimex SA Ferrovial Agroman SA s.c.; udział Budimex SA w spółce wynosi 99,98% (kontrakt zakończony w 2011 roku) – działalność spółki cywilnej została zakończona w 2020 roku, • „Budowa siedziby Operatora Systemu Przesyłowego”, realizowane w ramach spółki Budimex SA Sygnity SA sp.j.; udział Budimex SA w spółce wynosi 67% (kontrakt zakończony w 2009 roku), • „I faza kontraktu „Projekt i budowa Autostrady A-1 na odcinku Stryków – Pyrzowice” realizowane w ramach spółki Budimex SA Ferrovial Construccion SA sp.j.; udział Budimex SA w przedsięwzięciu wynosi 50%, • „Budowa nowego bloku energetycznego w Elektrowni Turów” w ramach spółki Budimex SA Técnicas Reunidas SA – Turów s.c.; udział Budimex SA w przedsięwzięciu wynosi 50% (kontrakt zakończony w 2021 roku), 2021 2020 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 258 134 Koszty ogólnego zarządu 6 754 5 250 Koszty sprzedaży 116 120 Ogółem (nota 30) 7 128 5 504 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 31 • „Modernizacja instalacji ozonowania wstępnego w Zakładzie Północnym MPWiK” w ramach spółki Budimex SA Cadagua SA III s.c.; udział Budimex SA w przedsięwzięciu wynosił 99,9% (kontrakt zakończony w 2018 roku), • „Modernizacja Zakładu Północnego - etap II. Modernizacja filtrów pośpiesznych piaskowych” w ramach spółki Budimex SA Cadagua SA IV s.c.; udział Budimex SA w przedsięwzięciu wynosi 99,9% (kontrakt zakończony w 2020 roku), • „Modernizacja Zakładu Północnego - etap II. Modernizacja pompowni I i II stopnia” w ramach spółki Budimex SA Cadagua SA V s.c.; udział Budimex SA w przedsięwzięciu wynosi 99,9%. Wyżej wymienione podmioty są pod wspólną kontrolą, ponieważ wymaga jest jednomyślność wszystkich wspólników w sprawach dotyczących ich działalności. Nie występują przyszłe zobowiązania inwestycyjne dotyczące tych kontraktów. Ponadto Spółka posiadała udział w wysokości 95% w spółce Budimex SA Ferrovial Agroman SA 2 s.c., która została powołana w celu przygotowania ofert, zawarcia i realizacji kontraktów budowlanych, ale na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego Spółki nie realizowała umowy o usługę budowlaną. 14. Inwestycje w podmiotach zależnych, podmiotach stowarzyszonych oraz pozostałych podmiotach 31.12.2021 31.12.2020 Inwestycje w podmiotach zależnych 375 648 1 047 419 - udziały lub akcje 375 648 1 047 419 Inwestycje w podmiotach stowarzyszonych 191 191 - udziały lub akcje 191 191 Inwestycje w podmiotach pozostałych 3 266 3 266 - udziały lub akcje w pozostałych podmiotach powiązanych 3 173 3 173 - udziały lub akcje w pozostałych podmiotach 93 93 Ogółem 379 105 1 050 876 Udziały i akcje w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i pozostałych podmiotach wykazywane są według kosztu historycznego po uwzględnieniu odpisów z tytułu utraty wartości, z wyjątkiem inwestycji w udziały lub akcje w pozostałych podmiotach niepowiązanych, które zgodnie z MSSF 9 zostały zakwalifikowane jako aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. W związku z faktem, że nie jest możliwe ustalenie wartości godziwej tych aktywów (są one nienotowane), przyjęto, że najbardziej wiarygodnym ujęciem jest wartość księgowa. Na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku nie występowały żadne obciążenia inwestycji w podmiotach zależnych, stowarzyszonych oraz pozostałych podmiotach o charakterze prawnorzeczowym i obligacyjnym. Zmiana stanu inwestycji w podmioty zależne, stowarzyszone i pozostałe Udziały lub akcje 31.12.2021 31.12.2020 Stan na początek okresu 1 050 876 1 046 770 Zwiększenia: 47 889 5 225 - zakup / podwyższenie kapitału / wniesienie wkładu w nowo założone spółki 47 889 5 225 Zmniejszenia: (719 660) (1 119) - zbycie udziałów (nota 34) (717 519) - - odpis aktualizujący (utrata wartości inwestycji) (nota 33) (2 141) (1 119) Ogółem 379 105 1 050 876 Saldo odpisów aktualizujących wartość udziałów na dzień 31 grudnia 2021 wynosiło 20 718 tysięcy złotych, a na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiło 18 627 tysięcy złotych. Dodatkowo, ze względu na wystąpienie przesłanek wskazujących na utratę wartości inwestycji w trakcie 2021 roku dokonano odpisów aktualizujących wartość udziałów w następujących spółkach zależnych: Budimex Most Wschodni SA 349 tysięcy złotych, Budimex A Sp. z o.o. 240 tysięcy złotych, Budimex PPP SA 434 tysiące złotych, Budimex C Sp. z o.o. 244 tysiące złotych, Budimex D Sp. z o.o. 243 tysiące złotych, Budimex F Sp. z o.o. 178 tysięcy złotych, Budimex H Sp. z o.o. 146 tysięcy złotych, Budimex I Sp. z o.o. 148 tysięcy złotych, Budimex J Sp. z o.o. 77 tysięcy złotych, Budimex K Sp. z o.o. 31 tysięcy złotych, ConVentures Sp. z o.o. 51 tysięcy złotych. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 32 Podwyższenie kapitału w spółkach zależnych W trakcie 2021 roku podwyższono kapitał w spółce Budimex Kolejnictwo SA w wysokości 44 000 tysiące złotych, Budimex A Sp. z o.o., Budimex C Sp. z o.o., Budimex D Sp. z o.o., w wysokości po 35 tysięcy złotych w każdej spółce, w spółce Budimex F Sp. z o.o. oraz Budimex J Sp. z o.o. w wysokości po 45 tysięcy złotych w każdej spółce, w spółce Budimex H Sp. z o.o. oraz Budimex I Sp. z o.o. w wysokości po 15 tysięcy złotych, w spółce Budimex K Sp. z o.o. 30 tysięcy złotych oraz Budimex Most Wschodni SA 75 tysięcy złotych. Ponadto, w trakcie roku wniesiono wkłady do nowej spółki Budimex Slovakia s.r.o w wysokości 23 tysiące złotych oraz Budimex Construction Prague s.r.o. w wysokości 36 tysięcy złotych oraz ASI 1 Conventures Sp. z o.o. SKA w wysokości 3 000 tysiące złotych. W dniu 24 maja 2021 roku Spółka sprzedała wszystkie udziały w wysokości 717 519 tysięcy złotych w spółce zależnej Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. (nota 34). Na dzień 31 grudnia 2021 roku Inwestycje w podmiotach zależnych obejmowały wpłaty na podwyższenie kapitału w spółce zależnej Budimex Most Wschodni SA w kwocie 500 tysięcy złotych, które nie zostały zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym. Udziały w pozostałych podmiotach niepowiązanych na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku Nazwa jednostki siedziba przedmiot przedsiębiorstwa wartość bilansowa udziałów / akcji Drogowa Trasa Średnicowa SA Katowice budownictwo 52 Agencja Rozwoju Regionu Krakowskiego SA Kraków usługi 30 Agencja Rozwoju Regionalnego SA Bielsko-Biała usługi 6 Megagaz SA Warszawa budownictwo 1 Górnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa Cieszyn zarządzanie nieruchomościami - Inne - - 4 Razem 93 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 33 UDZIAŁY LUB AKCJE W PODMIOTACH POWIĄZANYCH wg stanu na 31 grudnia 2021 roku Nazwa jednostki Siedziba Przedmiot przedsiębiorstwa Charakter powiązania kapitałowego Wartość udziałów/ akcji wg ceny nabycia Korekty aktualizujące wartość (razem) Wartość bilansowa udziałów/ akcji Procent posiadanego kapitału zakładowego Udział w ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu FBSerwis SA Warszawa gospodarka odpadami komunalnymi zależna 296 667 - 296 667 100,00% 100,00% Budimex Kolejnictwo SA Warszawa budownictwo zależna 63 001 (5 054) 57 947 100,00% 100,00% Mostostal Kraków SA Kraków produkcja i montaż konstrukcji stalowych zależna 11 156 - 11 156 100,00% 100,00% Budimex Budownictwo Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 1 810 - 1 810 100,00% 100,00% Budimex PPP SA Warszawa budownictwo zależna 1 395 (434) 961 100,00% 100,00% Budimex Most Wschodni SA Warszawa budownictwo zależna 987 (349) 638 100,00% 100,00% Budimex A Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 285 (240) 45 100,00% 100,00% Budimex C Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 288 (244) 44 100,00% 100,00% Budimex D Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 287 (243) 44 100,00% 100,00% Budimex F Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 222 (178) 44 100,00% 100,00% Budimex H Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 191 (146) 45 100,00% 100,00% Budimex I Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 191 (148) 43 100,00% 100,00% Budimex J Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 121 (77) 44 100,00% 100,00% Budimex K Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 80 (31) 49 100,00% 100,00% ConVentures Sp. z o.o . Warszawa zarządzanie funduszami zależna 100 (51) 49 100,00% 100,00% Budimex Bau GmbH Kolonia budownictwo zależna 120 - 120 100,00% 100,00% Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. Warszawa zarządzanie parkingiem zależna 2 883 - 2 883 51,00% 51,00% Budimex Slovakia s.r.o. Bratysława budownictwo zależna 23 - 23 100,00% 100,00% Budimex Construction Prague s.r.o. Praga budownictwo zależna 36 - 36 100,00% 100,00% ASI 1 Conventures Sp. z o.o. SKA *** Warszawa zarządzanie funduszami zależna 3 000 - 3 000 100,00% 100,00% Ogółem zależne 382 843 (7 195) 375 648 Promos Sp. z o.o. Kraków usługi przemysłowe stowarzyszona 191 - 191 26,31% 26,31% Ogółem stowarzyszone 191 - 191 Budimex SA Cadagua SA III s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 99,90% 99,90% Budimex SA Cadagua SA IV s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 99,90% 99,90% Budimex SA Cadagua SA V s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 99,90% 99,90% Budimex SA Ferrovial Agroman SA 2 s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 95,00% 95,00% Budimex SA Sygnity SA sp.j. Warszawa budownictwo współzależna - - - 67,00% 67,00% Budimex SA Ferrovial Construccion SA sp.j. Warszawa budownictwo współzależna - - - 50,00% 50,00% Budimex SA Tecnicas Reunidas SA - Turów s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 50,00% 50,00% Ogółem współkontrolowane - - - Autostrada Południe SA (w likwidacji) Warszawa budowa i eksploatacja autostrad pozostała powiązana 4 292 (1 119) 3 173 5,05% 5,05% Inversora de Autopistas del Levante S.L. Madryt budowa i eksploatacja autostrad pozostała powiązana 12 404 (12 404) - 3,16% 3,16% Ogółem pozostałe powiązane 16 696 (13 523) 3 173 Ogółem 399 730 (20 718) 379 012 * Spółka Budimex Slovakia s.r.o. została zarejestrowana w odpowiednim sądzie rejestrowym 17 września 2021 roku. ** Spółka Budimex Construction Prague s.r.o. została zarejestrowana w odpowiednim sądzie rejestrowym 2 września 2021 roku. *** Spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 17 marca 2021 roku. Dnia 15 grudnia 2021 roku Wspólnicy Spółki Budimex SA Ferrovial Construccion SA sp. j. podjęli uchwałę o obniżeniu wysokości wniesionego wkładu do Spółki do kwoty 5 tysięcy złotych. Obniżenie to nie zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym na dzień 31 grudnia 2021 roku. Uchwałą z dnia 7 września 2021 roku Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Autostrada Południe SA otwarto likwidację Spółki. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 34 UDZIAŁY LUB AKCJE W PODMIOTACH POWIĄZANYCH wg stanu na 31 grudnia 2020 roku Nazwa jednostki Siedziba Przedmiot przedsiębiorstwa Charakter powiązania kapitałowego Wartość udziałów/ akcji wg ceny nabycia Korekty aktualizujące wartość (razem) Wartość bilansowa udziałów/ akcji Procent posiadanego kapitału zakładowego Udział w ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. Warszawa działalność deweloperska zależna 717 519 - 717 519 100,00% 100,00% FBSerwis SA Warszawa gospodarka odpadami komunalnymi zależna 296 667 - 296 667 100,00% 100,00% Budimex Kolejnictwo SA Warszawa budownictwo zależna 19 001 (5 054) 13 947 100,00% 100,00% Mostostal Kraków SA Kraków produkcja i montaż konstrukcji stalowych zależna 11 156 - 11 156 100,00% 100,00% Budimex Budownictwo Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 1 810 - 1 810 100,00% 100,00% Budimex PPP SA Warszawa budownictwo zależna 1 395 - 1 395 100,00% 100,00% Budimex Most Wschodni SA Warszawa budownictwo zależna 412 - 412 100,00% 100,00% Budimex A Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 250 - 250 100,00% 100,00% Budimex C Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 253 - 253 100,00% 100,00% Budimex D Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 252 - 252 100,00% 100,00% Budimex F Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 177 - 177 100,00% 100,00% Budimex H Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 176 - 176 100,00% 100,00% Budimex I Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 176 - 176 100,00% 100,00% Budimex J Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 76 - 76 100,00% 100,00% Budimex K Sp. z o.o. Warszawa budownictwo zależna 50 - 50 100,00% 100,00% ConVentures Sp. z o.o . Warszawa zarządzanie funduszami zależna 100 - 100 100,00% 100,00% Budimex Bau GmbH Kolonia budownictwo zależna 120 - 120 100,00% 100,00% Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. Warszawa zarządzanie parkingiem zależna 2 883 - 2 883 51,00% 51,00% Ogółem zależne 1 052 473 (5 054) 1 047 419 Promos Sp. z o.o. Kraków usługi przemysłowe stowarzyszona 191 - 191 26,31% 26,31% Ogółem stowarzyszone 191 - 191 Budimex SA Cadagua SA III s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 99,90% 99,90% Budimex SA Cadagua SA IV s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 99,90% 99,90% Budimex SA Cadagua SA V s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 99,90% 99,90% Budimex SA Ferrovial Agroman SA 2 s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 95,00% 95,00% Budimex SA Sygnity SA sp.j. Warszawa budownictwo współzależna - - - 67,00% 67,00% Budimex SA Ferrovial Construccion SA sp.j. Warszawa budownictwo współzależna - - - 50,00% 50,00% Budimex SA Tecnicas Reunidas SA - Turów s.c. Warszawa budownictwo współzależna - - - 50,00% 50,00% Ogółem współkontrolowane - - - Autostrada Południe SA Warszawa budowa i eksploatacja autostrad pozostała powiązana 4 292 (1 119) 3 173 5,05% 5,05% Inversora de Autopistas del Levante S.L. Madryt budowa i eksploatacja autostrad pozostała powiązana 12 404 (12 404) - 3,16% 3,16% Ogółem pozostałe powiązane 16 696 (13 523) 3 173 Ogółem 1 069 360 (18 577) 1 050 783 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 35 15. Pozostałe aktywa / zobowiązania finansowe z wyłączeniem należności z tytułu rozliczeń międzyokresowych, należności z tytułu podatków, dotacji, ceł i ubezpieczeń oraz z wyłączeniem zaliczek ** kwota obejmuje zobowiązania z tytułu dostaw i usług, kosztów niezafakturowanych, wynagrodzeń, rozliczeń międzyokresowych kosztów z tytułu premii i niewykorzystanych urlopów. W okresach 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku nie wystąpiły przesunięcia pomiędzy Poziomem 1 i Poziomem 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej oraz nie nastąpiły przesunięcia z/do Poziomu 3. Inwestycje w podmiotach pozostałych, wyceniane na Poziomie 3 hierarchii pomiaru wartości godziwej są wyceniane w koszcie historycznym (patrz nota 14). Nota 31.12.2021 31.12.2020 AKTYWA FINANSOWE Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Kaucje z tytułu umów o budowę 27 171 640 125 307 Wycena kontraktów budowlanych 25 699 701 580 227 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności* 16 960 012 747 945 Pozostałe aktywa finansowe (pożyczki udzielone) 15.2 39 557 1 773 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Środki pieniężne i ich ekwiwalenty poziom 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 18 2 379 932 1 648 390 Pozostałe aktywa finansowe (pochodne instrumenty finansowe) poziom 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 15.1 1 170 1 396 Inwestycje w podmiotach pozostałych poziom 3 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 (udziały w pozostałych jednostkach niepowiązanych) 14 93 93 Stan na koniec okresu 4 252 105 3 105 131 ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 21 1 006 624 1 070 055 Kaucje z tytułu umów o budowę 27 427 365 426 027 Kredyty, pożyczki i inne źródła finansowania 20 125 692 170 457 Zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Pozostałe zobowiązania finansowe (pochodne instrumenty finansowe) poziom 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 15.1 3 789 230 Stan na koniec okresu 1 563 470 1 666 769 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 36 Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat w podziale na kategorie instrumentów finansowych Za okres od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Ogółem Przychody /(koszty) z tytułu odsetek (nota 33) 2 139 977 - (1 164) 1 952 Zyski /(straty) z tytułu różnic kursowych (nota 33) 437 (405) - 152 184 Rozwiązanie / (utworzenie) odpisów aktualizujących (nota 32,33) (2 141) 8 349 - - 6 208 Odpis przedawnionych zobowiązań (nota 32) - - - 5 517 5 517 Zyski /(straty) z tytułu wyceny (241) (3 042) (3 544) 3 003 (3 824) Zyski /(straty) ze zbycia /realizacji instrumentów finansowych 782 - 169 - 951 Ogółem 976 5 879 (3 375) 7 508 10 988 Za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Ogółem Przychody /(koszty) z tytułu odsetek (nota 33) 5 952 16 786 - (1 139) 21 599 Zyski /(straty) z tytułu różnic kursowych (nota 33) 6 693 307 - (6 361) 639 Rozwiązanie / (utworzenie) odpisów aktualizujących (nota 32,33) (1 119) (6 490) - - (7 609) Odpis przedawnionych zobowiązań (nota 32) - - - 3 198 3 198 Zyski /(straty) z tytułu wyceny 2 172 1 071 (614) (3 964) (1 335) Zyski /(straty) ze zbycia /realizacji instrumentów finansowych 382 - 1 449 - 1 831 Ogółem 14 080 11 674 835 (8 266) 18 323 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 37 15.1 Instrumenty pochodne Spółka zawiera transakcje pochodne w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem kursowym. Reguły obowiązujące przy wykorzystaniu instrumentów pochodnych zawarte są w polityce zarządzania ryzykiem zatwierdzonej przez Zarząd, co zostało szczegółowo opisane w nocie 7. Instrumenty pochodne wyceniane są na dzień bilansowy w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej. Wartość godziwa instrumentów pochodnych jest szacowana przy użyciu modelu bazującego między innymi na wartości kursów walutowych (kurs zamknięcia) na dzień bilansowy oraz różnicach w poziomach stóp procentowych waluty kwotowanej i bazowej. Skutki okresowej wyceny instrumentów pochodnych oraz zyski i straty ustalone na dzień rozliczenia, zalicza się odpowiednio do pozostałych przychodów lub kosztów operacyjnych okresu sprawozdawczego. Wartość godziwą oraz zmiany wyceny transakcji zawartych przez Spółkę, otwartych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku przedstawiają poniższe tabele: Aktywa finansowe z tytułu wyceny instrumentów pochodnych Zobowiązania finansowe z tytułu wyceny instrumentów pochodnych 31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020 Walutowe kontrakty terminowe typu FX Forward, w tym: 1 170 1 396 3 789 230 – do 1 roku 1 149 1 396 2 168 230 – od 1 do 2 lat 21 - 1 621 - Ogółem 1 170 1 396 3 789 230 Łączna nominalna bezwzględna wartość walutowych kontraktów terminowych typu FX Forward na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiła 62 320 tysięcy EUR oraz 440 tysięcy CHF. Łączna nominalna bezwzględna wartość walutowych kontraktów terminowych typu FX Forward na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiła 17 240 tysięcy EUR oraz 19 962 tysiące CZK. Kursy forward sprzedaży/kupna transakcji otwartych na dzień 31 grudnia 2021 roku zawierały się w przedziale 4,5045-4,7778 EUR/PLN oraz 4,4634-4,5638 CHF/PLN (na dzień 31 grudnia 2020 roku zawierały się w przedziale 4,3970-4,5987 EUR/PLN, 0,1683 CZK/PLN). Termin pozostały do rozliczenia transakcji terminowych, zawartych w EUR, otwartych na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosił od 27 do 545 dni, na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił od 28 do 298 dni. Termin pozostały do rozliczenia transakcji terminowych, zawartych w CHF, otwartych na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosił od 27 do 209 dni, na dzień 31 grudnia 2020 nie było transakcji w CHF. Termin pozostały do rozliczenia transakcji terminowej, zawartej w CZK, otwartej na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił 28 dni. Na dzień 31 grudnia 2021 roku nie było otwartych transakcji terminowych zawartych w CZK. Spółka na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie stosowała rachunkowości zabezpieczeń. Zysk / (strata) z pochodnych instrumentów finansowych Skutki okresowej wyceny i rozliczenia walutowych kontraktów terminowych typu FX Forward ujmowane są w ramach działalności operacyjnej . 2021 2020 Zysk / (strata) z wyceny instrumentów pochodnych FX forward (3 785) 1 558 Zysk / (strata) z tytułu realizacji instrumentów pochodnych FX forward 951 1 831 Ogółem zysk / (strata) z instrumentów pochodnych ujęte w działalności operacyjnej (nota 32) (2 834) 3 389 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 38 15.2 Pożyczki udzielone Pożyczki udzielone – długoterminowe 31.12.2021 31.12.2020 Stan na początek okresu 1 773 2 038 Zwiększenia: 80 576 76 - u dzielenie pożyczek 80 000 - - odsetki naliczone (nota 33) 576 76 Zmniejszenia: (44 657) (341) - spłata pożyczek (44 000) - - spłata odsetek od pożyczek (657) (341) Ogółem 37 692 1 773 Pożyczki udzielone – krótkoterminowe 31.12.2021 31.12.2020 Stan na początek okresu - 3 331 Zwiększenia: 1 865 15 005 - udzielenie pożyczki 1 834 15 000 - odsetki naliczone (nota 33) 25 5 - różnice kursowe 6 - Zmniejszenia: - (18 336) - spłata pożyczek - (15 043) - spłata odsetek od pożyczek - (3 293) Ogółem 1 865 - Na dzień 31 grudnia 2021 roku saldo długoterminowych pożyczek udzie lonych obejmuje: • pożyczkę udzieloną spółce Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. (spółka zależna od Budimex SA) na podstawie umowy z dnia 19 grudnia 2012 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość wypłaconych transz z tytułu pożyczki wynosiła 1 677 tysięcy złotych, natomiast naliczone odsetki 15 tysięcy złotych. Efektywne oprocentowanie pożyczki w 2021 roku wynosiło 3,48%, natomiast w 2020 roku 3,27%. Pożyczka została udzielona do dnia 19 grudnia 2032 roku. • pożyczkę udzieloną spółce Budimex Kolejnictwo SA (spółka zależna od Budimex SA) na podstawie umowy z dnia 22 lutego 2021 roku. Wartość udzielonej pożyczki wynosiła 80 000 tysięcy złotych. W dniu 4 marca 2021 Budimex Kolejnictwo SA spłaciła 44 000 tysiące złotych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość niespłaconej pożyczki wynosiła 36 000 tysięcy złotych. Wartość naliczonych w ciągu roku odsetek z tytułu pożyczki wynosiła 521 tysięcy złotych. Odsetki zostały w całości spłacone w 2021 roku. Efektywne oprocentowanie pożyczki w 2021 roku wynosiło 2,38%. Pożyczka została udzielona do dnia 31 grudnia 2029 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku saldo krótkoterminowych pożyczek udzielonych obej muje: • pożyczkę udzieloną spółce Budimex Bau GmbH (spółka zależna od Budimex SA) na podstawie umowy z dnia 10 sierpnia 2021 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość wypłaconej pożyczki wynosiła 400 tysięcy euro (1 840 tysięcy złotych), natomiast naliczone odsetki 5 tysiecy euro (25 tysięcy złotych). Efektywne oprocentowanie pożyczki w 2021 roku wynosiło 3,45%. Pożyczka została udzielona do dnia 28 lutego 2022 roku i następnie została przedłużona do 30 września 2022 roku. Wartość godziwa pożyczek udzielonych odpowiada w przybliżeniu ich w artości bilansowej. Pożyczki udzielone zostały zakwalifikowane jako aktywa finansowe wyceniane w za mortyzowanym koszcie. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 39 15.3 Inwestycje w instrumenty dłużne Inwestycje w instrumenty dłużne obejmowały wyłącznie krótkoterminowe nienotowane obligacje polskich banków, posiadających długoterminowy rating inwestycyjny. 2021 2020 Stan na początek okresu - 119 721 Zwiększenia: - 270 279 – nabycie - 269 079 – naliczenie odsetek (nota 33) - 1 200 Zmniejszenia - (390 000) – wykup obligacji - (388 667) – zapłata odsetek - (1 333) Stan na koniec okresu - - w tym: – długoterminowe - - – krótkoterminowe - - Wartość godziwa obligacji zbliżona była do wartości prezentowanej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ponieważ były to instrumenty krótkoterminowe. Inwestycje w instrumenty dłużne zostały zakwalifikowane jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Na dzień 31 grudnia 2021 oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku Spółka n ie posiadała inwestycji w instrumenty dłużne. 16. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 31.12.2021 31.12.2020 Rozliczenia międzyokresowe 27 462 27 944 Należności netto ogółem 27 462 27 944 odpisy aktualizujące wartość należności - - Należności brutto ogółem 27 462 27 944 Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 31.12.2021 31.12.2020 Należności z tytułu dostaw i usług 943 796 738 133 Zaliczki przekazane 29 692 21 294 Rozliczenia międzyokresowe 25 566 26 435 Należności z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych 14 084 - Pozostałe należności 16 216 9 812 Należności netto ogółem 1 029 354 795 674 odpisy aktualizujące wartość należności 86 180 98 727 Należności brutto ogółem 1 115 534 894 401 Nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego z tytułu należności handlowych, uwzględniając fakt, iż głównymi klientami Spółki są urzędy administracji rządowej lub spółki Skarbu Państwa realizujące rządowe programy inwestycji w infrastrukturę. Należności z tytułu dostaw i usług od 5 kontrahentów o największych saldach na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiły łącznie 694 085 tysięcy złotych i stanowiły 73,54% wartości należności z tytułu dostaw i usług: saldo udział procentowy Klient 1 351 439 37,24% Klient 2 224 738 23,81% Klient 3 58 619 6,21% Klient 4 32 175 3,41% Klient 5 27 114 2,87% pozostali 249 711 26,46% Razem należności z tytułu dostaw i usług 943 796 100,00% Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 40 Należności z tytułu dostaw i usług od 5 kontrahentów o największych saldach na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiły łącznie 455 587 tysięcy złotych i stanowiły 61,72% wartości należności z tytułu dostaw i usług: saldo udział procentowy Klient 1 143 508 19,44% Klient 2 141 976 19,24% Klient 3 77 599 10,51% Klient 4 57 085 7,73% Klient 5 35 419 4,80% pozostali 282 546 38,28% Razem należności z tytułu dostaw i usług 738 133 100,00% Rozliczenia międzyokresowe obejmują głównie opłacone z góry koszty gwarancji i ubezpieczeń. Wartość godziwa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności odpowiada w przybliżeniu ich wartości bilansowej. Na dzień 31 grudnia 2021 roku ani na dzień 31 grudnia 2020 roku nie zostały ustanowione żadne zabezpieczenia na tych aktywach. Zmiana stanu odpisów aktualizujących wartość należności 31.12.2021 31.12.2020 Odpisy aktualizujące wartość należności na początek okresu 98 727 125 547 Zwiększenia: 5 065 19 677 - wątpliwe i przeterminowane należności (nota 32) 5 065 19 233 - wycena sald odpisów w oddziale zagranicznym - 444 Zmniejszenia: (17 612) (46 497) - spłata należności przez dłużników (nota 32) (13 611) (13 418) - spisanie należności objętych odpisami (3 944) (33 079) - wycena sald odpisów w oddziale zagranicznym (57) - Odpisy aktualizujące wartość należności na koniec okresu 86 180 98 727 Odpisy aktualizujące łącznie wartość należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności są wyceniane w wysokości oczekiwanych strat kredytowych dla całego oczekiwanego okresu życia danego składnika aktywów finansowych. Metodologia obliczania odpisów aktualizujących w wysokości oczekiwanych strat kredytowych dla należności Budimex SA analizuje ryzyko kredytowe należności handlowych w podziale n a następujące grupy: 1. należności inwestorskie z tytułu sprzedaży podstawowej od inwestorów publicznych 2. należności inwestorskie z tytułu sprzedaży podstawowej od inwestorów prywatnych 3. należności pozostałe od kontrahentów pozostałych z tytułu refaktur materiałowych, refaktur kosztowych, wykonawstwa zastępczego, itp. Dla powyższych grup należności przeprowadzono analizę portfelową i zastosowano uproszczoną matrycę odpisów w poszczególnych przedziałach wiekowych należności na podstawie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia należności w oparciu o wskaźniki utworzonych odpisów aktualizujących w tych przedziałach, ustalone na podstawie danych historycznych za lata 2017-2021. 1. W analizowanym okresie średnio około 77% sprzedaży realizowane było do firm z sektora publicznego, w tym w istotnej części do jednostek Skarbu Państwa. Biorąc pod uwagę, że Spółka nie zakłada istotnej zmiany w realizowanej strukturze sprzedaży, a poziom odpisów na należności przeterminowane wobec tych podmiotów wyniósł ok. 0,1%, ryzyko kredytowe tego portfela oceniane jest jako nieistotne. Pozostała część portfela dotyczy należności od inwestorów prywatnych oraz należności od kontrahen tów pozostałych: 2. Należności od inwestorów prywatnych są obarczone ryzykiem kredytowym w najwyższym stopniu. Jednakże prowadzona przez Budimex SA polityka prewencyjna kontroli ryzyka kredytowego minimalizuje poziom należności zagrożonych również w tej części portfela. Średnia z ostatnich 5 lat wskazuje, że poziom tych odpisów wyniósł ok. 0,1% należności tego portfela. 3. Należności od kontrahentów pozostałych obciążone są ryzykiem podwyższonym, ale ze względu na ich marginalny udział w należnościach ogółem - ok. 6,2% (udział w sprzedaży ok. 0,4%) oraz przyjętą przez Spółkę politykę ich wyceny i aktualizacji w momencie ich powstania w oparciu o przewidywane przepływy oraz posiadane zabezpieczenia (gwarancje, kaucje do potrącenia), nie wywierają również istotnego wpływu na wycenę ryzyka w przyszłości. Uwzględniając specyfikę kontraktów budowlanych, za należności zagrożone (czyli takie, których ryzyko kredytowe znacznie wzrosło) Budimex SA uznaje należności przeterminowane powyżej 180 dni lub należności od kontrahentów zagrożonych upadłością. Wówczas, niezależnie od terminów wymagalności i niezależnie od szacunku ryzyka przyszłego, Spółka obejmuje te należności Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 41 odpisami aktualizującymi w wysokości 100% w oparciu o comiesięczną analizę należności przeterminowanych od poszczególnych kontrahentów (jeżeli nie ma możliwości dokonania kompensat z zobowi ązaniami tego samego kontrahenta). Koszty z tytułu odpisów aktualizujących wartość należności analizuje się dla całego życia tych aktywów uwzględniając, że aktualizacja wartości nie oznacza podjęcia decyzji o zaprzestaniu windykacji należności, a jedynie świadczy o ostrożnym podejściu do wyceny aktywów finansowych. Na 31 grudnia 2021 roku wszystkie przeterminowane należności pozostałe w kwocie 32 843 tysiące złotych należały do kategorii należności, których ryzyko kredytowe znacznie wzrosło. Łączny odpis aktualizujący w wysokości oczekiwanych strat kredytowych dla należności na dzień 31 grudnia 2021 roku wyniósł 86 180 tysięcy złotych (na 31 grudnia 2020 roku 98 727 tysięcy złotych). Wiekowanie należności z tytułu dostaw i usług 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Należności z tytułu dostaw i usług o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty: - do 1 miesiąca 439 297 591 147 - powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy 402 497 82 990 - powyżej 3 miesięcy do 6 miesięcy - 7 - powyżej 6 miesięcy do 1 roku 39 113 21 021 - powyżej 1 roku - - - należności przeterminowane 116 226 108 852 Należności z tytułu dostaw i usług, brutto 997 133 804 017 Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu dostaw i usług 53 337 65 884 Należności z tytułu dostaw i usług, netto 943 796 738 133 Ekspozycję Spółki na ryzyko kredytowe w odniesieniu do należności handlowych p rzedstawia poniższa tabela: Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług na dzień 31 grudnia 2021 roku przeterminowane bieżące 1-30 dni 31-90 dni 91-180 dni 181-365 dni >365 dni Razem Ryzyko wystąpienia niewykonania zobowiązania 0,14% 2,32% 19,58% 6,83% 3,52% 70,29% Wartość brutto należności narażona na ryzyko 880 907 9 919 4 745 6 945 24 013 70 604 997 133 Odpis na oczekiwane straty kredytowe 1 233 230 929 474 845 49 626 53 337 Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług na dzień 31 grudnia 2020 roku przeterminowane bieżące 1-30 dni 31-90 dni 91-180 dni 181-365 dni >365 dni Razem Ryzyko wystąpienia niewykonania zobowiązania 0,77% 2,25% 20,46% 80,95% 53,71% 68,67% Wartość brutto należności narażona na ryzyko 695 164 12 348 9 990 4 858 11 996 69 661 804 017 Odpis na oczekiwane straty kredytowe 5 353 277 2 044 3 933 6 443 47 834 65 884 obejmuje standardowe ryzyko ustalone na podstawie danych historycznych oraz dodatkowe odpisy utworzone dla wybranych kontrahentów Należności, które nie zostały objęte odpisem aktualizującym i nie są przeterminowane, nie wykazują wysokiego ryzyka kredytowego. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 42 17. Zapasy 31.12.2021 31.12.2020 Materiały 403 167 408 447 Półprodukty i produkty w toku 358 15 427 Wartość netto zapasów na koniec okresu 403 525 423 874 Odpisy aktualizujące wartość zapasów na koniec okresu 7 480 7 075 Wartość brutto zapasów na koniec okresu 411 005 430 949 Odpisy aktualizujące wartość zapasów 2021 2020 Odpisy aktualizujące wartość zapasów na początek okresu 7 075 3 781 Dokonane w pozostałe koszty operacyjne (nota 32) 652 3 679 Odwrócenie odpisu - pozostałe przychody operacyjne (nota 32) (247) - Odwrócenie odpisu - pomniejszenie kosztów sprzedanych produktów i usług - (365) Wykorzystanie odpisów - (20) Odpisy aktualizujące wartość zapasów na koniec okresu 7 480 7 075 Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie występowały żadne obciążenia zapasów o charakterze prawnorzeczowym i obligacyjnym. Spółka nie posiadała również odsetek skapitalizowanych w zapasach. Oczekiwany okres wykorzystania całości zapasów na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku nie przekracza 12 miesięcy. 18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 31.12.2021 31.12.2020 Środki pieniężne w kasie 5 10 Środki pieniężne na rachunkach bankowych 2 378 972 1 648 077 – rachunki bieżące 242 945 152 178 – depozyty overnight (jednodniowe) 527 49 699 – inne depozyty 2 135 500 1 446 200 Inne środki pieniężne (odsetki) 955 303 Środki pieniężne, ogółem 2 379 932 1 648 390 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty o ograniczonej możliwości dysponowania (22 349) (4 180) Środki pieniężne dla potrzeb rachunku przepływów pieniężnych 2 357 583 1 644 210 Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o ograniczonej możliwości dysponowania stanowią głównie: środki pieniężne konsorcjów w części przypadającej na współkonsorcjantów oraz środki pieniężne utrzymywane na rachunkach VAT w ramach podzielonej płatności (split payment). Krótkoterminowe lokaty bankowe oraz inwestycje o wysokim stopniu płynności zaliczane do środków pieniężnych i ich ekwiwalentów to przede wszystkim: lokaty typu „overnight” oraz krótkoterminowe depozyty o okresie zapadalności od 20 do 133 dni, o średniej efektywnej stopie procentowej wynoszącej na dzień 31 grudnia 2021 roku 0,91% p.a. dla depozytów w PLN (na dzień 31 grudnia 2020 roku 0,08% p.a. dla depozytów w PLN). Przeciętny termin zapadalności tych depozytów wynosi 50 dni (31 grudnia 2020 roku: 143 dni). W 2021 roku Spółka przejęła środki pieniężne w wysokości 2 524 tysiące złotych w wyniku realizacji gwarancji (w 2020 roku: 11 028 tysięcy złotych). Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 43 19. Kapitały Kapitał akcyjny Spółki składa się z 25 530 098 akcji o łącznej wartości 127 650 tysięcy złotych. Struktura kapitału zakładowego Spółki na dzień 31 grudnia 2021 roku przedstawia się następująco: Seria / emisja Rodzaj akcji Rodzaj uprzywilejowania Rodzaj ograniczenia praw do akcji Liczba akcji Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej A zwykłe/ imienne Brak Brak 2 250 11 A zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 997 750 14 989 B zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 000 000 10 000 C zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 900 285 9 502 D zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 725 072 8 625 E zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 000 000 10 000 F zwykłe/na okaziciela Brak Brak 5 312 678 26 563 G zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 217 549 11 088 H zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 448 554 7 243 I zwykłe/na okaziciela Brak Brak 186 250 931 K zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 484 693 7 423 L zwykłe/na okaziciela Brak Brak 4 255 017 21 275 Ogółem 25 530 098 127 650 Liczba akcji składających się na zatwierdzony kapitał jest równa liczbie akcji wyemitowanych. Wartość nominalna jednej akcji wynosi 5 złotych. Spółka nie posiada akcji własnych. Żadne akcje nie zostały zarezerwowane dla potrzeb emisji z tytułu realizacji opcji i umów sprzedaży. Na dzień przejścia na MSSF Spółka skorygowała wartość kapitału zakładowego oraz nadwyżki ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej za okres, w którym gospodarka polska należała do hiperinflacyjnych. Skutki przeliczenia oraz uzgodnienie wartości wykazanych w księgach oraz dokumentach korporacyjnych Spółki na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku do wartości wykazanych w sprawozdaniu finansowym ujęte zostały w poniższej tabeli: Kapitał zakładowy 31.12.2021 31.12.2020 Kapitał zakładowy według KRS 127 650 127 650 Przeliczenie kapitałów w związku z hiperinflacją 18 198 18 198 Wartość wykazana w sprawozdaniu finansowym 145 848 145 848 Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej 31.12.2021 31.12.2020 Kapitał według ewidencji księgowej 78 119 78 119 Przeliczenie kapitałów w związku z hiperinflacją 2 080 2 080 Wartość wykazana w sprawozdaniu finansowym 80 199 80 199 Wartość, o jaką kapitał podstawowy oraz nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej zostały skorygowane w związku z hiperinflacją została ujęta w pozycji „zysk (strata) z lat ubiegłych” w kapitale wła snym. Pozostałe kapitały rezerwowe 31.12.2021 31.12.2020 Utworzony ustawowo 42 550 42 550 Utworzony zgodnie ze statutem / umową, ponad wymaganą ustawowo (minimalną) wartość - z tytułu aktualizacji wyceny 4 241 4 241 Zyski (straty) aktuarialne (438) (5 498) Płatności w formie akcji (nota 38) 7 171 7 171 Pozostałe 1 529 1 529 Ogółem 55 053 49 993 Zyski (straty) zatrzymane 31.12.2021 31.12.2020 Zyski zatrzymane stanowiące kapitał zapasowy 161 668 161 173 Zyski zatrzymane stanowiące kapitał rezerwowy (nota 36) - 116 306 Wynik roku bieżącego 979 633 310 541 Wypłata zaliczki na dywidendę (nota 36) (380 398) - Ogółem 760 903 588 020 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 44 20. Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 31.12.2021 31.12.2020 Długoterminowe Zobowiązania z tytułu leasingu 71 278 108 191 71 278 108 191 Krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu leasingu 54 414 62 266 54 414 62 266 Ogółem 125 692 170 457 20.1 Kredyty bankowe i pożyczki Spółka na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku posiadała zawarte z bankami umowy kredytu w rachunku bieżącym, które na dzień bilansowy nie były wykorzystane. W okresie objętym sprawozdaniem nie wystąpiło niewywiązanie się ze spłaty kapitału, odsetek lub innych warunków z tytułu kredytów lub pożyczek. Spółka nie naruszyła warunków umów ani nie renegocjowała też warunków dotyczących zobowiązań z tytułu kredytów lub pożyczek przed dniem zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego. 20.2 Zobowiązania z tytułu leasingu Spółka zawarła umowy leasingu dotyczące finansowania wszystkich grup rzeczowych aktywów trwałych, głównie maszyn i urządzeń technicznych, a także środków transportu. Przedmioty leasingu zostały udostępnione na okresy od 13 miesięcy (najem biur budowy) do 1 200 miesięcy (użytkowanie wieczyste). Po upływie tych terminów oraz wywiązaniu się ze zobowiązań Spółka ma prawo nabyć niektóre przedmioty leasingu za cenę równą wartości końcowej przedmiotu leasingu. Zabezpieczeniem wykonania części zobowiązań wynikających z umowy jest weksel in blanco wystawiony przez Spółkę wraz z pisemnym upoważnieniem do jego wypełnienia. Wiekowanie zobowiązań z tytułu leasingu 31 grudnia 2021 roku Wartość bieżąca opłat leasingowych Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne – poniżej 1 roku 54 414 57 179 – od 1 do 3 lat 58 008 59 667 – od 3 do 5 lat 10 877 11 143 – powyżej 5 lat 2 393 5 342 125 692 133 331 31 grudnia 2020 roku Wartość bieżąca opłat leasingowych Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne – poniżej 1 roku 62 266 65 746 – od 1 do 3 lat 81 534 84 413 – od 3 do 5 lat 21 430 22 023 – powyżej 5 lat 5 227 8 257 170 457 180 439 Spółka ma możliwość dokonania wcześniejszej spłaty części zobowiązań z tytułu leasingu. W takich umowach leasingowych nie zostały zawarte klauzule przewidujące kary za wcześniejszą spłatę tych zobowiązań. 20.3 Ryzyko zmiany stopy procentowej Efektywne stopy procentowe na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku oraz były następujące: 31.12.2021 31.12.2020 PLN EUR PLN EUR Zobowiązania z tytułu leasingu 1,85%-3,41% 0,84% 1,58% 0,84% Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 45 21. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 31.12.2021 31.12.2020 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 140 754 198 521 Koszty niezafakturowane 546 501 580 994 Zobowiązania z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych 90 017 41 390 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 6 709 5 448 Rozliczenia międzyokresowe kosztów 372 258 333 416 Pozostałe zobowiązania 1 380 2 200 Zobowiązania ogółem 1 157 619 1 161 969 Rozliczenia międzyokresowe kosztów 31.12.2021 31.12.2020 Koszty niewypłaconych premii 260 849 236 858 Koszty niewykorzystanych urlopów 51 811 48 234 Koszty zakończenia realizowanych kontraktów budowlanych 55 587 44 481 Pozostałe 4 011 3 843 Ogółem 372 258 333 416 Wszystkie zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku ujęte zostały w ramach zobowiązań krótkoterminowych, gdyż będą rozliczone w trakcie normalnego cyklu operacyjnego Spółki. Zobowiązania finansowe obejmują zobowiązania z tytułu dostaw i usług, koszty niezafakturowane, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń oraz międzyokresowe rozliczenia kosztów z tytułu niewykorzystanych urlopów i premii pracowniczych. Zobowiązania niefinansowe obejmują zobowiązania z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych, międzyokresowe rozliczenia kosztów z tytułu kosztów zakończenia budów oraz pozostałe zobowiązania. 22. Podatek dochodowy Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31.12.2021 31.12.2020 – przypadające do realizacji po upływie 12 miesięcy 202 089 101 816 – przypadające do realizacji w ciągu 12 miesięcy 595 395 563 156 Ogółem 797 484 664 972 Kompensata (170 680) (167 292) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie 626 804 497 680 Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31.12.2021 31.12.2020 – przypadająca do wykorzystania po upływie 12 miesięcy 21 690 28 529 – przypadająca do wykorzystania w ciągu 12 miesięcy 148 990 138 763 Ogółem 170 680 167 292 Kompensata (170 680) (167 292) Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie - - Zmiany stanu netto odroczonego podatku dochodowego przedstawiają się w sposób następujący: 2021 2020 Stan na początek roku 497 680 382 864 Uznanie / (obciążenie) wyniku finansowego 130 311 114 541 Uznanie / (obciążenie) pozostałych całkowitych dochodów (1 187) 275 Stan na koniec roku 626 804 497 680 Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w oparciu o stawkę 19% dla dodatnich i ujemnych różnic przejściowych dotyczących krajowych składników aktywów i zobowiązań, natomiast dla różnic przejściowych w przypadku dochodów podlegających opodatkowaniu za granicą – w oparciu o stawki podatkowe kraju będącego podstawowym środowiskiem gospodarczym, w którym działa Spółka oraz reguluje zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku ujemne różnice przejściowe oraz nierozliczone straty podatkowe, w związku z którymi nie ujęto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku wynosiły 238 555 tysięcy złotych (wartość aktywów z tytułu podatku odroczonego odpowiednio 45 325 tysięcy złotych) i dotyczyły odpisów aktualizujących wartość należności oraz strat podatkowych na Litwie. Przyczyną nieujęcia składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest małe Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 46 prawdopodobieństwo uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności zgodnie z polskim prawem podatkowym oraz brak dochodów do opodatkowania na Litwie. U jemne różnice przejściowe oraz nierozliczone straty podatkowe wygasają w 2022 roku. Na dzień 31 grudnia 2020 ujemne różnice przejściowe, w związku z którymi nie ujęto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku wynosiły 195 801 tysięcy złotych (wartość aktywów z tytułu podatku odroczonego odpowiednio 30 880 tysięcy złotych) i dotyczyły odpisów aktualizujących wartość należności oraz strat podatkowych na Litwie. 2021 2020 Podatek dochodowy bieżący 294 927 217 233 Podatek odroczony (130 311) (114 541) Korekty bieżącego podatku dochodowego za poprzednie okresy (436) (7 391) Obciążenie / (uznanie) wyniku finansowego 164 180 95 301 Podatek dochodowy bieżący 2021 2020 Zysk (strata) brutto 1 143 813 405 842 Różnice pomiędzy zyskiem (stratą) brutto a podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym (wg tytułów): 398 824 736 365 – trwałe różnice pomiędzy zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania (200 516) (47 361) – przejściowe różnice między zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania 681 615 642 028 – straty (zyski) podatkowe z działalności za granicą (82 275) 141 698 Podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym 1 542 637 1 142 207 Podatek dochodowy według obowiązującej stawki 19% 293 101 217 019 Podatek dochodowy od zysków osiągniętych za granicą 3 189 2 316 Podatek od działalności przemysłowej i handlowej w Niemczech 1 934 1 415 Zwiększenia, zaniechania, zwolnienia, odliczenia i obniżki podatku (3 297) (3 517) Podatek dochodowy bieżący 294 927 217 233 trwałe różnice obejmowały przede wszystkim dywidendy otrzymane Podatek dochodowy od zysku przed opodatkowaniem Spółki różni się w następujący sposób od teoretycznej kwoty uzyskanej przy zastosowaniu średniej ważonej stawki podatku: 2021 2020 Zysk / (strata) przed opodatkowaniem 1 143 813 405 842 Podatek wyliczony według stawek krajowych 217 324 77 110 Różnice w opodatkowaniu dochodów zagranicznych (3 125) 5 803 Korekty podatku dochodowego za poprzednie okresy (436) (7 391) Podatkowe skutki trwałych różnic pomiędzy zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania (38 098) (8 999) Ujemne różnice przejściowe, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe, w związku z którymi nie rozpoznano aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego - 30 880 Obciążenie / (uznanie) wyniku finansowego z tytułu podatku od działalności przemysłowej i handlowej w Niemczech 1 934 1 415 Wykorzystanie nierozpoznanych strat podatkowych lub ujemnej różnicy przejściowej poprzedniego okresu (10 122) - Inne (3 297) (3 517) Obciążenie / (uznanie) wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego 164 180 95 301 Efektywna stawka podatkowa 14,35% 23,48% Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 47 Zmiana rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego według tytułów (przed uwzględnieniem ich kompensaty), przedstawia się w sposób następujący: Stan rezerw na 1 stycznia 2020 roku Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez inne całkowite dochody Inne zmiany Stan rezerw na 31 grudnia 2020 roku Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez inne całkowite dochody Inne zmiany Stan rezerw na 31 grudnia 2021 roku Wycena kontraktów budowlanych 78 633 31 610 - - 110 243 22 700 - - 132 943 Wycena transakcji terminowych 111 154 - - 265 (43) - - 222 Dyskonto kaucji z tytułu umów o budowę 4 805 (753) - - 4 052 571 - - 4 623 Należności – naliczone odsetki - - - - - (2 826) - 3 014 188 Aktywa w leasingu 32 567 2 620 - - 35 187 (7 192) - - 27 995 Inne 11 373 6 172 17 545 (9 822) - (3 014) 4 709 Ogółem 127 489 39 803 - - 167 292 3 388 - - 170 680 Kompensata (127 489) (167 292) (170 680) Po kompensacie (wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) - - - * w 2021 roku Spółka ponownie oceniła podział podatku odroczonego na różne tytuły i dokonała między nimi reklasyfikacji Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 48 Zmiana stanu aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego według tytułów (przed uwzględnieniem ich kompensaty), przedstawia się w sposób następujący: Stan aktywów na 1 stycznia 2020 roku Utworzenie / (wykorzystanie) aktywów przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) aktywów przez inne całkowite dochody Inne zmiany Stan aktywów na 31 grudnia 2020 roku Utworzenie / (wykorzystanie) aktywów przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) aktywów przez inne całkowite dochody Inne zmiany Stan aktywów na 31 grudnia 2021 roku Wycena kontraktów budowlanych 155 796 85 165 - - 240 961 55 655 - - 296 616 Rezerwa na straty na kontraktach 39 644 13 507 - - 53 151 43 791 - - 96 942 Koszty kontraktów związane z rozliczeniami międzyokresowymi przychodów 74 168 15 994 - - 90 162 23 225 - - 113 387 Zobowiązania – koszty niezafakturowane 46 478 775 - - 47 253 (12 541) - 4 855 39 567 Rezerwy na naprawy gwarancyjne 79 677 24 794 - - 104 471 5 502 - - 109 973 Pozostałe rezerwy na zobowiązania 56 234 4 548 - - 60 782 19 620 - (50 286) 30 116 Należności – odpisy aktualizujące 12 587 (6 045) - - 6 542 (1 109) - - 5 433 Rozliczenia z tytułu premii pracowniczych 30 487 13 353 - - 43 840 4 922 - - 48 762 Rozliczenia z tytułu niewykorzystanych urlopów 7 504 845 - - 8 349 521 - - 8 870 Dyskonto kaucji z tytułu umów o budowę - - - - - 578 - 445 1 023 Wycena transakcji terminowych - - - - - 676 - 44 720 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 2 437 287 275 - 2 999 284 (1 187) - 2 096 Odpisy aktualizujące długoterminowe aktywa finansowe - - - - - 397 - 2 579 2 976 Zobowiązania z tytułu leasingu - - - - - (8 961) - 32 379 23 418 Koszty zakończenia realizowanych kontraktów budowlanych - - - - - 2 146 - 7 895 10 041 Pozostałe 5 341 1 121 - - 6 462 (1 007) - 2 089 7 544 Ogółem 510 353 154 344 275 - 664 972 133 699 (1 187) - 797 484 Kompensata (127 489) (167 292) (170 680) Po kompensacie (wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) 382 864 497 680 626 804 * w 2021 roku Spółka ponownie oceniła podział podatku odroczonego na różne tytuły i dokonała między nimi reklasyfikacji Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 49 23. Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych Pracownicy Spółki na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku korzystali z odpraw emerytalno-rentowych. Odprawy emerytalno-rentowe wypłacane są pracownikom w przypadku odejścia na rentę lub emeryturę. Należna kwota odprawy jest iloczynem podstawy wymiaru nagrody z dnia nabycia uprawnienia do wypłaty i odpowiedniego współczynnika , rosnącego wraz ze stażem pracy danego pracownika. Obowiązek wypłaty odpraw emerytalno-rentowych zwykle naraża Spółkę na ryzyko aktuarialne obejmujące: Ryzyko stopy procentowej - bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się przy pomocy stopy dyskonta określonej przez odniesienie do poziomu rentowności dostępnych na rynku obligacji skarbowych, jako że w Polsce nie występują wysoce płynne obligacje komercyjne o niskim stopniu ryzyka. Spadek oprocentowania obligacji powoduje zwiększenie zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych. Ryzyko wynagrodzeń - bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się przez odniesienie do przyszłego poziomu wynagrodzeń pracowników Spółki. Wobec tego wzrost wynagrodzeń pracowników spowoduje zwiększenie wartości zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych. Ryzyko długowieczności - bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się przez odniesienie do najlepszych szacunków śmiertelności pracowników w okresie zatrudnienia. Zwiększenie oczekiwanej długości trwania życia pracowników spowoduje wzrost wartości zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych. Ryzyko zmiany wieku emerytalnego - bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się w oparciu o obowiązujący w Polsce wiek emerytalny. W przypadku podniesienia wieku emerytalnego bieżąca wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych spadnie. Ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych: 31.12.2021 31.12.2020 Odprawy emerytalno-rentowe, w tym: 11 031 15 781 – wartość bieżąca zobowiązania na dzień sprawozdawczy 11 031 15 781 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych ogółem 11 031 15 781 w tym: – część długoterminowa 9 624 14 476 – część krótkoterminowa 1 407 1 305 Główne przyjęte założenia aktuarialne (w tabeli poniżej podano zakresy stóp przyjętych przez aktuariusza): 31.12.2021 31.12.2020 Stopa dyskonta 2,92% – 3,08% 0,26% – 1,29% Przewidywany przyszły wzrost wynagrodzeń 5,50% – 7,50% 5,20% – 7,00% Założenia odnośnie do śmiertelności zostały przyjęte na podstawie opublikowanych przez GUS Polskich Tablic Trwania Życia 2020. Ostatnia wycena została wykonana przez niezależnego aktuariusza na dzień 31 grudnia 2021 roku. Zmiany stanu zobowiązania z tytułu odpraw emerytalno-rentowych ujęte zostały w poniższej tabeli: 2021 2020 Wartość bieżąca zobowiązania na początek okresu 15 781 12 824 Koszty odsetek 39 205 Koszty zatrudnienia 1 997 1 793 Wypłacone świadczenia (539) (488) (Zyski) / straty aktuarialne, w tym wynikające z: (6 247) 1 447 - zmiany założeń (5 585) 2 341 - inne (662) (894) Wartość bieżąca zobowiązania na koniec okresu 11 031 15 781 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 50 Obciążenia z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych przedstawiają się następująco: 2021 2020 Koszty zatrudnienia 1 997 1 793 Koszty odsetek 39 205 Koszty ujęte w rachunku zysków i strat (nota 31) 2 036 1 998 w tym koszty świadczeń pracowniczych ujęte w rachunku zysków i strat w ramach: – kosztów sprzedanych produktów, towarów i materiałów 1 485 1 678 – kosztów ogólnego zarządu 551 320 (Zyski) / straty aktuarialne do ujęcia w okresie (6 247) 1 447 (Zyski) / straty ujęte w innych całkowitych dochodach (6 247) 1 447 Analiza wrażliwości Znaczące założenia aktuarialne przyjęte przy obliczaniu zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych obejmują stopę dyskonta, prognozowany wzrost wynagrodzeń oraz rotację pracowników. Analiza wrażliwości na zmiany stóp procentowych Wzrost założonej stopy dyskonta o 1 punkt procentowy spowodowałby spadek zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 1 149 tysięcy złotych, natomiast spadek założonej stopy dyskonta o 1 punkt procentowy spowodowałaby wzrost zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 1 384 tysiące złotych. Analiza wrażliwości na zmiany stopy wzrostu wynagrodzeń Wzrost założonej stopy wzrostu wynagrodzeń o 1 punkt procentowy spowodowałby wzrost zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 1 454 tysiące złotych, natomiast spadek założonej stopy wzrostu wynagrodzeń o 1 punkt procentowy spowodowałaby spadek zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 1 230 tysięcy złotych. Analiza wrażliwości na zmiany rotacji pracowników Wzrost założonej rotacji pracowników o 1 punkt procentowy spowodowałby spadek zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 534 tysiące złotych, natomiast spadek założonej rotacji pracowników o 1 punkt procentowy spowodowałaby wzrost zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 591 tysięcy złotych. Powyższa analiza wrażliwości nie musi być reprezentatywnym przedstawieniem faktycznych zmian wysokości zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych. Jest mało prawdopodobne, by zmiany poszczególnych założeń występowały w izolacji od innych, ponieważ niektóre założenia mogą być skorelowane. Metody ani założenia wykorzystywane do przygotowania analizy wrażliwości nie zmieniły się istotnie w porównaniu do roku ubiegłego. 24. Rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia Długoterminowe rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia 31.12.2021 31.12.2020 Naprawy gwarancyjne stan na początek okresu 507 774 353 932 - utworzenie 125 591 171 104 - rozwiązanie (71 383) (12 627) - przeniesienie do krótkoterminowych (23 087) (4 635) stan na koniec okresu 538 895 507 774 Inne stan na początek okresu - - - utworzenie 7 899 - stan na koniec okresu 7 899 - Pozostałe rezerwy na zobowiązania, razem 546 794 507 774 * w tym 7 899 tysięcy złotych ujęte jako pomniejszenie zysku ze sprzedaży jednostek zależnych (nota 33, 34) Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 51 Krótkoterminowe rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia 31.12.2021 31.12.2020 Sprawy sądowe stan na początek okresu 31 489 22 990 - utworzenie (nota 32) 1 073 8 669 - wykorzystanie - (176) - rozwiązanie (nota 32) (1 085) - - inne - 6 stan na koniec okresu 31 477 31 489 Naprawy gwarancyjne stan na początek okresu 60 694 72 649 - przeniesienie z długoterminowych 23 087 4 635 - wykorzystanie (25 568) (16 590) stan na koniec okresu 58 213 60 694 Rezerwy na kary / odszkodowania stan na początek okresu 124 489 113 151 - utworzenie 128 370 63 104 - wykorzystanie (992) (14 559) - rozwiązanie (85 155) (37 207) stan na koniec okresu 166 712 124 489 Inne - stan na początek okresu - - - utworzenie 6 905 - - rozwiązanie (922) - stan na koniec okresu 5 983 - Pozostałe rezerwy na zobowiązania, razem 262 385 216 672 w tym 128 370 tysięcy złotych ujęte jako pomniejszenie przychodów ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w tym 63 104 tysiące złotych ujęte w pozostałych kosztach operacyjnych (nota 32) w tym 84 817 tysięcy złotych ujęte jako zwiększenie przychodów ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów oraz 338 tysięcy złotych ujęte w pozostałych przychodach operacyjnych (nota 32) w tym 37 207 tysięcy złotych ujęte w pozostałych przychodach operacyjnych (nota 32) *w tym 6 905 tysięcy złotych ujęte jako pomniejszenie zysku ze sprzedaży jednostek zależnych (nota 33, 34) w tym 922 tysiące złotych ujęte jako zwiększenie zysku ze sprzedaży jednostek zależnych (nota 33, 34) Utworzenie / (odwrócenie) rezerw na sprawy sądowe zostało ujęte w pozostałych kosztach operacyjnych (nota 32), natomiast utworzenie / (odwrócenie) rezerw na naprawy gwarancyjne w kosztach operacyjnych. Inne rezerwy dotyczą szacowanych kosztów związanych ze sprzedażą udziałów w spółce Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. Najbardziej istotne sprawy sądowe, których Spółka jest stroną, zostały opisane w punkcie 5.7 sprawozdania z działalności za rok 2021. 25. Kontrakty budowlane Poniższe dane dotyczą kontraktów wycenianych przez Spółkę zgodnie z metodą zaawansowania realizacji umowy o usługę budowlaną (metodą opartą na nakładach lub metodą opartą na wynikach). Wybrane dane finansowe: 31.12.2021 31.12.2020 Aktywa – wycena kontraktów budowlanych (nota 29) 699 701 580 227 Zobowiązania – wycena kontraktów budowlanych (nota 29) 1 563 706 1 307 913 – rezerwa na straty na kontraktach budowlanych 510 843 310 432 – otrzymane zaliczki na realizowane kontrakty (nota 26) 274 463 390 704 Wartość godziwa wyceny kontraktów budowlanych jest zbliżona do jej wartości bilansowej. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 52 26. Przychody przyszłych okresów Przychody przyszłych okresów obejmują: 31.12.2021 31.12.2020 Otrzymane zaliczki w ramach realizowanych kontraktów (nota 25) 274 463 390 704 Pozostałe 5 061 3 977 Ogółem 279 524 394 681 Wszystkie zaliczki otrzymane i pozostałe przychody przyszłych okresów na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku zostały ujęte w ramach zobowiązań krótkoterminowych, gdyż zostaną rozliczone w trakcie normalnego cyklu operacyjnego Spółki. 27. Kaucje z tytułu umów o budowę 31.12.2021 31.12.2020 Zatrzymane przez odbiorców – do zwrotu po upływie 12 miesięcy 82 482 84 551 Zatrzymane przez odbiorców – do zwrotu w ciągu 12 miesięcy 89 158 40 756 Ogółem kaucje z tytułu umów o budowę zatrzymane przez odbiorców 171 640 125 307 Zatrzymane dostawcom – do zwrotu po upływie 12 miesięcy 227 318 224 501 Zatrzymane dostawcom – do zwrotu w ciągu 12 miesięcy 200 047 201 526 Ogółem kaucje z tytułu umów o budowę zatrzymane dostawcom 427 365 426 027 Kaucje z tytułu umów o budowę o okresie zapłaty powyżej jednego roku podlegają dyskontowaniu i są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości bieżącej. Poniższe zestawienie wskazuje skutki dyskontowania ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz rachunku zysków i strat Spółki za poszczególne okresy. Podane kwoty dyskonta obniżają odpowiednio wartość nominalną należności i zobowiązań z tytułu kaucji. Ponadto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rozpoznany jest podatek odroczony od podanych kwot wyliczony według obowiązującej w Polsce stawki podatkowej 19% oraz od efektu zmiany wartości dyskonta w rachunku zysków i strat. 31.12.2021 31.12.2020 Dyskonto kaucji długoterminowych z tytułu umów o budowę zatrzymanych przez odbiorców 5 380 2 338 Dyskonto kaucji długoterminowych z tytułu umów o budowę zatrzymanych dostawcom 24 332 21 329 Dyskonto ujęte w rachunku zysków i strat: 2021 2020 Pomniejszenie przychodów ze sprzedaży (1 808) (136) Pomniejszenie kosztu sprzedanych usług 8 619 3 665 Ogółem korekta marży brutto 6 811 3 529 Korekta przychodów / (kosztów) finansowych (nota 33) (6 850) (6 422) Podatek odroczony rozpoznany od powyższych korekt 7 550 Wpływ netto na rachunek zysków i strat (32) (2 343) Wartość godziwa kaucji zatrzymanych zarówno przez odbiorców, jak i przez dostawców jest zbliżona do ich wartości bilansowej. Zmiana stanu odpisów aktualizujących wartość kaucji zatrzymanych przez odbiorców 31.12.2021 31.12.2020 stan na początek okresu 3 343 2 751 Zwiększenia 1 678 675 - wątpliwe i przeterminowane należności (nota 32) 1 678 675 Zmniejszenia: (1 617) (83) - spłata należności przez dłużników (nota 32) (1 481) - - spisane należności (136) (83) Stan odpisów aktualizujących wartość kaucji na koniec okresu 3 404 3 343 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 53 28. Przychody z tytułu umów z klientami Spółka prowadzi działalność tylko w jednym segmencie - budowlanym. Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w podziale według rodzaju dobra lub usługi wyglądały następująco: Rodzaj usług 2021 2020 Przychody ze sprzedaży robót budowlano-montażowych 6 997 231 7 216 641 Przychody ze sprzedaży pozostałych usług 34 232 34 101 Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów 10 210 25 740 Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów 7 041 673 7 276 482 Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w podziale według rejonu geograficznego wyglądały następująco: Kraj 2021 2020 Polska 6 757 568 6 981 601 Niemcy 193 946 184 760 Pozostałe kraje UE 90 159 110 121 Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów 7 041 673 7 276 482 Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów podzielone według rodzajów obiektów przedstawiały się następująco: Rodzaj obiektów 2021 2020 Lądowo-inżynieryjne 2 705 586 3 379 680 Kolejowe 1 926 428 1 514 420 Kubaturowe, w tym: 2 365 217 2 322 541 - niemieszkaniowe 1 870 587 1 762 388 - mieszkaniowe 494 630 560 153 Pozostałe 44 442 59 841 Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów 7 041 673 7 276 482 29. Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami Termin wypełnienia zobowiązań do wykonania świadczenia a stosowane terminy płatności Kontrakty budowlane są finansowo rozliczane z inwestorami w następujący sposób: • w trakcie realizacji prac - częściowo zgodnie z postępem robót, najczęściej w okresach miesięcznych w oparciu o dokumenty rozliczeniowe potwierdzające wykonanie określonych robót oraz innych zobowiązań umownych (przejściowe świadectwa płatności, protokoły odbiorów częściowych, faktury częściowe), oraz • po zakończeniu realizacji prac - na podstawie dokumentów końcowych (protokół odbioru końcowego, faktura końcowa), potwierdzających zakończenie realizacji prac oraz wypełnienie zobowiązań kontraktowych wymaganych do rozliczenia końcowego. Terminy płatności za wykonane przez Spółkę usługi budowlane wynoszą najczęściej 30 dni, z tym zastrzeżeniem, że na niektórych kontraktach Spółka uzyskuje finansowanie przed rozpoczęciem prac w formie zaliczek, które są rozliczane sukcesywnie fakturami częściowymi oraz fakturą końcową. W 2021 roku nie zostały ujęte przychody z tytułu umów z klientami, dla których zobowiązania do wykonania świadczenia zostały spełnione w poprzednich okresach sprawozdawczych. W trakcie 2021 roku nie wystąpiły korekty przychodów, które miałyby wpływ na aktywa lub zobowiązania z tytułu umów z klientami, a które wynikałyby ze zmiany sposobu pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania lub ze zmiany umowy. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 54 01.01.2021 Zmiana wyceny kontraktów Przychody ujęte w 2021 roku uwzględnione w saldzie zobowiązań na 31.12.2020 Zmiana okresu, w którym prawo do wynagrodzenia staje się bezwarunkowe 31.12.2021 Wycena kontraktów budowlanych 580 227 699 701 - (580 227) 699 701 Aktywa z tytułu umów z klientami 580 227 699 701 - (580 227) 699 701 Wycena kontraktów budowlanych 1 307 913 709 578 (453 785) - 1 563 706 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 1 307 913 709 578 (453 785) - 1 563 706 01.01.2020 Zmiana wyceny kontraktów Przychody ujęte w 2020 roku uwzględnione w saldzie zobowiązań na 31.12.2019 Zmiana okresu, w którym prawo do wynagrodzenia staje się bezwarunkowe 31.12.2020 Wycena kontraktów budowlanych 415 362 580 227 - (415 362) 580 227 Aktywa z tytułu umów z klientami 415 362 580 227 - (415 362) 580 227 Wycena kontraktów budowlanych 952 684 943 876 (588 647) - 1 307 913 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 952 684 943 876 (588 647) - 1 307 913 Pozostałe do realizacji zobowiązania do wykonania świadczenia Łączna kwota ceny transakcyjnej przypisanej do zobowiązań do wykonania świadczenia, które pozostały niespełnione (lub częściowo niespełnione) na koniec okresu sprawozdawczego, do zrealizowania: 31.12.2021 31.12.2020 - do 1 roku 7 409 298 7 115 086 - powyżej 1 roku 5 274 469 5 327 500 Razem 12 683 767 12 442 586 30. Koszty według rodzaju 2021 2020 Amortyzacja, w tym: 84 680 78 270 – rzeczowych aktywów trwałych (nota 9) 77 552 72 766 – wartości niematerialnych (nota 12 ) 7 128 5 504 Koszty świadczeń pracowniczych (nota 31) 1 030 902 1 018 383 Zużycie materiałów i energii 1 495 408 1 407 092 Usługi obce 3 400 722 3 574 933 Podatki i opłaty 8 065 11 630 Koszty reklamy i wydatki reprezentacyjne 4 743 5 325 Ubezpieczenia majątkowe i osobowe 23 503 18 444 Zmiana stanu rezerwy na straty na kontraktach budowlanych (nota 25) 200 411 68 643 Inne koszty rodzajowe 427 275 741 974 Koszty sprzedaży (wielkość ujemna) (12 012) (11 628) Koszty ogólnego zarządu (wielkość ujemna) (228 123) (224 026) Zmiana stanu produktów i produkcji w toku - - Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki (wielkość ujemna) - - Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 6 435 574 6 689 040 Wartość sprzedanych towarów i materiałów 1 625 10 281 Koszty sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów 6 437 199 6 699 321 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 55 31. Koszty świadczeń pracowniczych 2021 2020 Koszty wynagrodzeń, w tym m.in.: 861 650 852 227 – koszty świadczeń emerytalno-rentowych (nota 23) 2 036 1 998 – koszty płatności w formie akcji (nota 38) 879 1 696 – koszty świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku pracy 5 381 3 979 Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń, w tym m.in.: 169 252 166 156 – koszty ubezpieczeń społecznych 131 334 127 644 Ogółem koszty świadczeń pracowniczych ujęte w kosztach rodzajowych (nota 30) 1 030 902 1 018 383 32. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne 2021 2020 Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych 9 545 2 531 Odwrócenie odpisów aktualizujących, w tym: 15 339 13 418 – należności (w wyniku spłaty należności przez dłużników) (nota 16, 27) 15 092 13 418 – zapasów (w wyniku sprzedaży) (nota 17) 247 - Rozwiązanie rezerw, w tym: 1 423 37 207 – na sprawy sądowe (nota 24) 1 085 - – na kary i odszkodowania (nota 24) 338 37 207 Otrzymane kary / odszkodowania 39 886 56 153 Odpis przedawnionych zobowiązań 5 517 3 198 Zysk z pochodnych instrumentów finansowych (nota 15.1) - 3 389 Otrzymane dotacje 1 262 135 Pozostałe 1 110 1 698 Ogółem 74 082 117 729 Pozostałe koszty operacyjne 2021 2020 Odpisy aktualizujące, w tym: 7 395 23 587 – należności (nota 16, 27) 6 743 19 908 – zapasy (nota 17) 652 3 679 Utworzenie rezerw, w tym: 1 073 71 773 – na sprawy sądowe (nota 24) 1 073 8 669 – na kary i odszkodowania (nota 24) - 63 104 Wypłacone odszkodowania i kary umowne 4 308 4 637 Opłaty sądowe i egzekucje, koszty postępowań sądowych 2 481 1 162 Przekazane darowizny 1 681 4 094 Strata z pochodnych instrumentów finansowych (nota 15.1) 2 834 - Pozostałe 56 16 Ogółem 19 828 105 269 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 56 33. Przychody i koszty finansowe Przychody finansowe 2021 2020 Przychody odsetkowe od instrumentów finansowych, w tym: 2 740 7 233 – od lokat bankowych oraz środków na rachunkach bankowych 2 139 5 952 – od udzielonych pożyczek (nota 15.2) 601 81 – od nabytych obligacji (nota 15.3) - 1 200 Pozostałe przychody odsetkowe, w tym: 3 094 18 289 – przychody odsetkowe z tytułu otrzymanych skont i za zwłokę 3 094 18 222 – odsetki z pozostałych tytułów - 67 Zysk ze zbycia udziałów w spółkach współzależnych - 2 Zysk ze zbycia udziałów w spółkach (nota 34) 568 291 - Dywidendy i udziały w zyskach 190 515 63 192 Dodatnie różnice kursowe 184 639 Ogółem 764 824 89 355 Koszty finansowe 2021 2020 Koszty odsetkowe od instrumentów finansowych, w tym: 2 626 3 620 – z tytułu umów leasingowych 2 626 3 620 Pozostałe koszty odsetkowe, w tym: 1 577 724 – odsetki zapłacone dostawcom za zwłokę oraz z tytułu skont 1 256 236 – inne odsetki 321 488 Aktualizacja wartości udziałów w innych podmiotach (nota 14) 2 141 1 119 Dyskonto kaucji z tytułu umów o budowę (nota 27) 6 850 6 422 Koszty prowizji i gwarancji bankowych 26 405 25 501 Pozostałe 5 94 Ogółem 39 604 37 480 34. Zysk ze sprzedaży udziałów Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. W dniu 22 lutego 2021 roku Budimex SA zawarł warunkową umowę sprzedaży wszystkich udziałów w spółce zależnej Budimex Nieruchomości Sp. z o.o., z nabywcą - spółką CP Developer S.a.r.l. Przedmiotem zbycia było 1 314 666 udziałów, o wartości nominalnej 500 złotych każdy, stanowiących 100% w kapitale zakładowym Budimeksu Nieruchomości Sp. z o.o., uprawniających do 100% głosów na Zgromadzeniu Wspólników spółki. Wartość ewidencyjna udziałów w księgach rachunkowych Budimeksu wynosiła 717 519 tysięcy złotych. Na dzień przekwalifikowania do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży Spółka dokonała wyceny udziałów w niższej z dwóch wartości: wartości bilansowej udziałów lub wartości godziwej udziałów pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży. Ponieważ oczekiwana cena zbycia udziałów była znacznie wyższa niż wartość bilansowa udziałów, a koszty doprowadzenia do sprzedaży nieznaczne przy ogólnej wartości transakcji, niższą wartością była wartość bilansowa. Tym samym Spółka nie rozpoznała żadnych odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości w odniesieniu do udziałów posiadanych w Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. Dnia 24 maja 2021 roku Budimex SA zawarł z CP Developer S.a.r.l. umowę rozporządzającą przenoszącą własność wszystkich udziałów w spółce Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. Cena sprzedanych udziałów wyniosła 1 307 890 tysięcy złotych (w tym 1 321 772 tysiące złotych otrzymanej zapłaty pomniejszonej o rezerwy związane ze sprzedażą udziałów – nota 24). Spółka poniosła koszty związane ze sprzedażą w wysokości 22 080 tysięcy złotych. Tym samym zysk ze sprzedaży udziałów Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. wyniósł 568 291 tysięcy złotych i został zaprezentowany w przychodach finansowych. Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 57 35. Zysk / (strata) na akcję Podstawowy Podstawowy zysk / (strata) na akcję wyliczany jest jako iloraz zysku / (straty) netto oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku (nota 19). 2021 2020 Zysk / (strata) netto 979 633 310 541 Średnia ważona liczba akcji zwykłych 25 530 098 25 530 098 Podstawowy zysk / (strata) na akcję (w zł na jedną akcję) 38,37 12,16 Rozwodniony Rozwodniony zysk / (strata) na akcję w obu okresach był równy podstawowemu zyskowi na akcję, ponieważ nie wystąpiły instrumenty powodujące rozwodnienie. 36. Dywidenda na akcję W dniu 18 czerwca 2021 roku Budimex SA dokonał wypłaty dywidendy w kwocie 426 352 tysiące złotych, tj. 16,70 złotych brutto na jedną akcję, na którą przeznaczono część jednostkowego zysku netto za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku w kwocie 310 046 tysięcy złotych, powiększonego o całość kapitału rezerwowego utworzonego z zysku w roku 2019 w wysokości 116 306 tysięcy złotych (nota 19). Dnia 23 września 2021 roku Rada Nadzorcza Budimex SA, na wniosek Zarządu, podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na wypłatę zaliczki na poczet dywidendy za 2021 rok w kwocie 380 398 tysięcy złotych, tj. 14,90 złotych brutto na jedną akcję. Zaliczka została wypłacona 18 października 2021 roku (nota 19). 37. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Pozostałe korekty w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych obejmują następujące pozycje: 2021 2020 Różnice kursowe z wyceny oddziału zagranicznego (141) (1 295) Pozostałe (30) 20 Ogółem (171) (1 275) Transakcje niepieniężne W 2021 roku transakcje niepieniężne dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej, które nie zostały wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych obejmowały zwiększenia aktywów trwałych z tytułu przyjęcia w leasing o wartości 32 514 tysięcy złotych. W 2020 roku transakcje niepieniężne dotyczące działalności inwestycyjnej i finansowej, które nie zostały wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych obejmowały zwiększenia aktywów trwałych z tytułu przyjęcia w leasing o wartości 71 434 tysiące złotych. 38. Płatności w formie akcji Ferrovial SA, jednostka dominująca najwyższego stopnia, prowadzi program przyznania bezpłatnych akcji, który jest klasyfikowany jako transakcja płatności w formie akcji rozliczana w instrumentach kapitałowych. W ramach programu członkom Zarządu Budimex SA i wyższej kadrze kierowniczej corocznie przyznawane są akcje Ferrovial SA, których ostateczne rozliczenie następuje po 3 latach od dnia przyznania i jest ograniczone poniższymi warunkami: • pozostanie w spółce przez okres trzech lat począwszy od daty sformalizowania programu, z wyjątkiem określonych sytuacji nadzwyczajnych, • osiągnięcie we wspomnianym okresie określonych wskaźników dotyczących przepływów z działalności oraz relacji między wynikiem operacyjnym brutto i aktywami produkcyjnymi netto, • poziom wskaźników wymagany do otrzymania całkowitej lub proporcjonalnej liczby akcji ustalany jest corocznie. Łączna wartość godziwa usług ujęta w pozostałych kapitałach rezerwowych na dzień 31 grudnia 2021 oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiła 7 171 tysięcy złotych (nota 19). Łączna wartość godziwa ujęta w zobowiązaniach na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiła 14 889 tysięcy złotych, a dzień 31 grudnia 2020 roku 14 010 tysięcy złotych. Na podstawie umowy zawartej z Grupą Ferrovial w 2014 roku, Budimex SA zobowiązał się pokrywać koszty programu w odniesieniu do transzy instrumentów przyznanych w roku 2014 i latach kolejnych. Tym samym wartość godziwa usług Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 58 świadczonych przez pracowników, związana z instrumentami przyznanymi w latach 2014-2020 została zaklasyfikowana jako zobowiązania (drugostronnie jako koszt). Szczegóły dotyczące przyznania akcji przedstawia poniższa tabela: Rok Ilość wstępnie przyznanych akcji Dzień przyznania Wartość godziwa 1 akcji na dzień przyznania (zł) Osiągnięcie określonych wyników finansowych Koszt przyznanych akcji 2021 19 650 15-02-2021 92,27 100% 879 2020 21 650 14-02-2020 126,65 100% 1 696 Koszt przyznanych akcji za rok 2021 został obliczony jako 2/36 kosztu akcji przyznanych w 2018 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2019 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2020 roku oraz 10/36 kosztu akcji przyznanych w 2021 roku. Koszt przyznanych akcji za rok 2020 został obliczony jako 2/36 kosztu akcji przyznanych w 2017 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2018 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2019 roku oraz 10/36 kosztu akcji przyznanych w 2020 roku. W lutym 2021 roku upłynął trzyletni okres nabywania uprawnień do akcji przyznanych w 2018 roku. W wyniku spełnienia warunków programu nastąpiło formalne przekazanie 10 845 akcji Ferrovial SA uprawnionym pracownikom z tej transzy. Ilość faktycznie przekazanych akcji różni się od ilości wstępnie przyznanej ze względu na późniejsze korekty związane z rotacją pracowników oraz niższym niż zakładano wskaźnikiem osiągnięcia określonych wyników finansowych przez Ferrovial SA. 39. Transakcje z podmiotami powiązanymi Transakcje z podmiotami powiązanymi zawarte w 2021 i 2020 roku oraz wysokość nierozliczonych sald należności i zobowiązań z tymi podmiotami na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku zostały zaprezentowane poniżej. Należności Zobowiązania 31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020 Podmiot dominujący oraz spółki z nim powiązane (Grupa Ferrovial) - 1 864 23 098 25 281 Podmioty zależne 226 184 247 026 25 801 20 736 Podmioty stowarzyszone 44 48 - 1 Podmioty współkontrolowane 20 991 1 570 1 313 709 Inne spółki powiązane 7 11 005 - - Ogółem 247 226 261 513 50 212 46 727 Pożyczki udzielone Pożyczki otrzymane 31.12.2021 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2020 Podmioty zależne 39 557 1 773 - - Ogółem 39 557 1 773 - - Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz pozostałe przychody operacyjne Zakup produktów i usług oraz pozostałe koszty operacyjne 2021 2020 2021 2020 Podmiot dominujący oraz spółki z nim powiązane (Grupa Ferrovial) 15 - 30 951 31 043 Podmioty zależne 821 535 1 136 943 155 277 97 225 Spółki stowarzyszone - - 535 567 Podmioty współkontrolowane 16 328 540 - - Inne spółki powiązane 1 11 44 211 Ogółem transakcje z podmiotami powiązanymi 837 879 1 137 494 186 807 129 046 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 59 Przychody finansowe Koszty finansowe 2021 2020 2021 2020 Podmioty zależne 191 098 63 273 - - Spółki stowarzyszone 18 - - - Ogółem transakcje z podmiotami powiązanymi 191 116 63 273 - - ) Inne spółki powiązane to podmioty kontrolowane, współkontrolowane lub podmioty, na które znacząco wpływa lub posiada w nich znaczącą ilość głosów członek kluczowego personelu kierowniczego Spółki albo jego bliski członek rodziny. Transakcje z podmiotami powiązanymi zawierane były na warunkach rynkowych. W powyższej tabeli w pozycji „Podmiot dominujący oraz spółki z nim powiązane (Grupa Ferrovial)” zostały zaprezentowane dane liczbowe dotyczące transakcji ze spółkami z Grupy Ferrovial: Ferrovial Construcción SA, w tym również z Ferrovial Agroman SA Oddział w Polsce oraz innymi: Ferrovial SA, Cadagua SA oraz Cadagua SA Oddział w Polsce. Koszty operacyjne dotyczą głównie zakupu usług z tytułu umów opisanych poniżej. W roku 2010 Budimex SA zawarł z Ferrovial Agroman SA (obecnie Ferrovial Construcción SA) dwie umowy, na mocy których Ferrovial świadczy usługi na rzecz Budimex SA w zakresie utrzymania i rozwoju systemów informatycznych oraz oddelegowania personelu. W związku z realizacją tych umów Budimex SA w 2021 roku poniósł koszty w wysokości odpowiednio 6 985 tysięcy złotych oraz 486 tysięcy złotych, natomiast w roku 2020 odpowiednio w wysokości 6 688 tysięcy złotych i 1 510 tysięcy złotych. W dniu 24 września 2019 roku Budimex SA zawarł z Ferrovial Agroman SA nową umowę licencyjną z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2018 roku. W ramach nowej umowy Ferrovial Agroman SA udzielił Budimex SA licencji na przemysłowe wartości niematerialne, wspierające działalność podstawową Budimex SA w zakresie wszystkich prac budowlanych i zarządzania infrastrukturą. W roku 2021 w związku z realizacją tych umów Budimex SA poniósł koszty w wysokości 23 242 tysiące złotych, z kolei w 2020 roku – koszty w wysokości 23 412 tysięcy złotych. 40. Wynagrodzenie kluczowych członków kadry kierowniczej Zarząd Łączna wartość wynagrodzeń, premii i nagród członków Zarządu Budimeksu SA w 2021 roku wyniosła 17 745 tysięcy złotych (w tym 10 595 tysięcy złotych stanowiły premie za zrealizowane zadania), z czego kwota 16 836 tysięcy złotych obciążyła koszty Budimeksu SA. Pozostała kwota wynagrodzeń obciążyła koszty spółek zależnych i Grupy Ferrovial. W 2020 roku łączna wartość wynagrodzeń, premii i nagród członków Zarządu Budimeksu SA wyniosła 11 760 tysięcy złotych (w tym 4 111 tysięcy złotych stanowiły premie za zrealizowane zadania w roku 2019), z czego kwota 9 195 tysięcy złotych obciążyła koszty Budimeksu SA. Pozostała kwota wynagrodzeń obciążyła koszty spółek zależnych i Grupy Ferrovial. Dodatkowo w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 roku oszacowane koszty płatności w formie akcji w związku z programami motywacyjnymi Ferrovial SA dotyczące Zarządu Budimeksu SA wyniosły 1 097 tysięcy złotych, z czego kwota 1 055 tysięcy złotych obciążyła koszty Budimeksu SA, a różnica została pokryta przez spółki zależne. W roku 2020 koszty płatności w formie akcji wyniosły 1 651 tysięcy złotych. Wynagrodzenia w 2021 roku Zarząd Spółki Wynagrodzenie obciążające Budimex SA Wynagrodzenie obciążające spółki zależne lub Grupę Ferrovial Premie za zrealizowane zadania Wynagrodzenie związane z zakazem konkurencji Płatności w formie akcji w związku z programami motywacyjnymi Ferrovial SA Ogółem Artur Popko 1 490 - 2 640 - 353 4 483 Marcin Węgłowski 964 - 1 669 - 178 2 811 Jacek Daniewski 989 - 1 637 - 178 2 804 Artur Pielech* - 244 - - 42 286 byli członkowie Zarządu: Dariusz Blocher 1 166 665 3 400 744 283 6 258 Cezary Mączka*** 888 - 1 249 - 63 2 200 RAZEM 5 497 909 10 595 744 1 097 18 842 * w składzie Zarządu od dnia 23 września 2021 roku, wynagrodzenie przeliczone od momentu powołania do Zarządu, całkowicie obciążające spółkę zależną ** w składzie Zarządu do dnia 19 maja 2021 roku *** w składzie Zarządu do dnia 31 grudnia 2021 roku Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 60 Koszty płatności w formie akcji składają się z: 2/36 kosztu akcji przyznanych w 2018 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2019 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2020 roku, 10/36 kosztu akcji przyznanych w 2021 roku. W lutym 2021 roku upłynął trzyletni okres nabywania uprawnień do akcji przyznanych w 2018 roku. W wyniku spełnienia warunków programu nastąpiło formalne przekazanie akcji Ferrovial SA. Ilość akcji faktycznie przyznanych członkom Zarządu Budimeksu SA kształtowała się następująco: Dariusz Blocher 3 180 akcji Artur Popko 900 akcji Marcin Węgłowski 615 akcji Jacek Daniewski 615 akcji Cezary Mączka 615 akcji Cena rynkowa jednej akcji Ferrovial SA w dniu faktycznego przekazania wynosiła 101,84 złotych. Prokurenci Łączna wartość wynagrodzeń wypłaconych prokurentom Budimeksu SA w 2021 roku wyniosła 1 277 tysięcy złotych, natomiast w 2020 roku 903 tysiące złotych. Indywidualne wynagrodzenia prokurentów w roku 2021 kształtują się następująco: Piotr Świecki 1 277 tysięcy złotych Dodatkowo, oprócz kwot zaprezentowanych powyżej, w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 roku oszacowane koszty płatności w formie akcji w związku z programami motywacyjnymi Ferrovial SA dotyczące prokurenta Budimex SA – Piotra Świeckiego – wyniosły 131 tysięcy złotych. W związku ze spełnieniem warunków po upłynięciu trzyletniego okresu nabywania uprawnień przyznanych w 2018 roku, Ferrovial SA przekazał faktycznie 465 akcji prokurentowi Budimex SA, Piotrowi Świeckiemu. Cena rynkowa jednej akcji Ferrovial SA w dniu faktycznego przekazania wynosiła 101,84 złotych. Rada Nadzorcza Łączna wartość wynagrodzeń wypłaconych w 2021 roku członkom Rady Nadzorczej wyniosła 1 853 tysiące złotych (1 693 tysiące złotych w 2020 roku). Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej Budimeksu SA w roku 2021 wynosiły: Marek Michałowski 263 tysiące złotych Danuta Dąbrowska 211 tysięcy złotych Janusz Dedo 188 tysięcy złotych Igor Chalupec 183 tysiące złotych Juan Ignacio Gastón Najarro 165 tysięcy złotych Artur Kucharski 154 tysiące złotych Jose Carlos Garrido Lestache Rodrigues 152 tysiące złotych Javier Galindo Hernandez 129 tysięcy złotych (do 22 września 2021 roku) Dariusz Blocher 118 tysięcy złotych (od 20 maja 2021 roku) Ignacio Aitor Garcia Bilbao 107 tysięcy złotych (od 20 maja 2021 roku) Agnieszka Słomka-Gołębiowska 69 tysięcy złotych (do 20 maja 2021 roku) Fernando Luis Pascual Larragoiti 68 tysięcy złotych (do 17 maja 2021 roku) Mario Mostoles Nieto 46 tysięcy złotych (od 23 września 2021 roku) 41. Zaliczki, kredyty, pożyczki, gwarancje, poręczenia udzielone osobom zarządzającym i nadzorującym Członkowie Zarządu, członkowie Rady Nadzorczej Spółki oraz ich współmałżonkowie, krewni i powinowaci do drugiego stopnia, przysposobieni lub przysposabiający oraz inne osoby, z którymi są one powiązane osobiście na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 nie posiadali niespłaconych pożyczek, kredytów ani gwarancji udzielonych przez Budimex SA oraz jednostki od niego zależne, współzależne i z nim stowarzyszone, jak również nie byli stronami innych umów zobowiązujących do świadczeń na rzecz Budimex SA, jednostek od niego zależnych, współzależnych i z nim stowarzyszonych. 42. Leasing a) Charakterystyka umów leasingowych zawieranych przez Spółkę została opisana w nocie 20.2. b) Koszty amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania zostały ujawnione w nocie 9 (w ramach rzeczowych aktywów trwałych). Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 61 c) Koszty odsetek z tytułu leasingu zostały ujawnione w nocie 33. d) Koszt związany z leasingami krótkoterminowymi ujmowanymi zgodnie z MSSF 16.6 w 2021 roku wyniósł 203 238 tysięcy złotych, a w 2020 roku 217 814 tysięcy złotych. e) Koszt związany z leasingami aktywów o niskiej wartości ujmowanymi zgodnie z MSSF 16.6 w 2021 roku wyniósł 39 376 tysięcy złotych, a w 2020 roku 50 044 tysiące złotych. f) Spółka nie osiągnęła dochodu z subleasingu aktywów z tytułu prawa do użytkowania. g) Całkowity wypływ środków pieniężnych z tytułu leasingu w 2021 roku wyniósł 321 881 tysięcy złotych (w tym: 76 641 tysięcy złotych – część kapitałowa rat; 2 626 tysięcy złotych – część odsetkowa rat; 242 614 tysięcy złotych – płatności z tytułu leasingów krótkoterminowych i aktywów o niskiej wartości ujęte w ramach przepływów z działalności operacyjnej). Analogiczne kwoty w 2020 roku wyniosły: 335 118 tysięcy złotych (w tym: 63 640 tysięcy złotych – część kapitałowa rat; 3 620 tysięcy złotych – część odsetkowa rat; 267 858 tysięcy złotych – płatności z tytułu leasingów krótkoterminowych i aktywów o niskiej wartości ujęte w ramach przepływów z działalności operacyjnej). h) Spółka nie dokonywała transakcji leasingu zwrotnego zarówno w trakcie 2021, jak i 2020 oku. i) Wartość bilansowa aktywów z tytułu prawa do użytkowania na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku w podziale na klasy bazowego składnika aktywów oraz zwiększenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania zostały ujawnione w nocie 9. j) Portfel leasingów krótkoterminowych, do których Spółka jest zobligowana na 31 grudnia 2021 roku, nie różni się istotnie od portfela leasingów krótkoterminowych, do których odnosi się koszt leasingów krótkoterminowych w punkcie d). Tym samym Spółka szacuje, że kwota przyszłych płatności, do których jest zobligowana z tytułu leasingów krótkoterminowych ujmowanych zgodnie z MSSF 16.6 nie powinna się istotnie różnić od tej za rok 2021, przy zachowaniu podobnej skali i strukturze działalności. k) Płacone przez spółkę raty leasingowe częściowo kalkulowane są w oparciu o zmienną stopę procentową (odpowiednio WIBOR/ EURIBOR). Wrażliwość na zmiany stóp procentowych została ujawniona w nocie 7. l) Według szacunków Spółki, nie jest ona narażona na przyszłe wypływy pieniężne, które nie byłyby uwzględnione w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu. 43. Poniesione i planowane nakłady inwestycyjne Nakłady inwestycyjne poniesione w 2021 roku, z uwzględnieniem przyjęcia środków trwałych w leasing, wyniosły 155 352 tysiące złotych, w tym 107 463 tysiące złotych stanowiło nabycie niefinansowych aktywów trwałych. Spółka poniosła nakłady inwestycyjne na ochronę środowiska naturalnego w postaci instalacji paneli fotowoltaicznych, uwzględnione w wartościach podanych powyżej. W 2020 roku nakłady inwestycyjne wyniosły 125 987 tysięcy złotych, w tym 120 762 tysiące złotych stanowiło nabycie niefinansowych aktywów trwałych. W roku 2022 Spółka przewiduje realizację zakupów inwestycyjnych w wysokości około 30 000 tysięcy złotych. Spółka nie planuje poniesienia nakładów na ochronę środowiska naturalnego. 44. Zobowiązania inwestycyjne (pozabilansowe) Na dzień 31 grudnia 2021 roku umowne zobowiązania inwestycyjne wyniosły 2 863 tysiące złotych i dotyczyły zakupu sprzętu drogowego (na 31 grudnia 2020 roku: 4 546 tysięcy złotych i dotyczyły wniesienia wkładu pieniężnego na kapitał zakładowy nowo zawiązanej spółki komandytowo-akcyjnej pod firmą ASI 1 ConVentures Sp. z o.o. SKA oraz zakupu sprzętu drogowego). 45. Zdarzenia po dniu bilansowym W dniu 28 stycznia 2022 roku Budimex SA zawarł umowę pożyczki ze spółką zależną Budimex F Sp. z o.o. Pożyczka w wysokości 500 tysięcy złotych została udzielona do 31 sierpnia 2022 roku. 22 lutego 2022 roku Budimex SA kupił 100% udziałów w spółce celowej Magnolia Energy Sp. z o.o., realizującej projekt budowy farmy wiatrowej. Projekt przewiduje budowę farmy wiatrowej składającej się z 2 turbin wiatrowych o łącznej mocy do 7 MW w miejscowości Drachowo w województwie wielkopolskim. Cena nabycia udziałów w spółce została ustalona na poziomie 22 milionów złotych i będzie płacona zgodnie z harmonogramem oraz zasadami zapisanymi w umowie nabycia. Ostateczne rozliczenie ceny będzie uzależnione od rzeczywistych poziomów wyprodukowanej i sprzedanej przez spółkę energii elektrycznej oraz rozliczenia zadłużenia netto spółki. 22 lutego 2022 roku Budimex SA dokonał zapłaty odpowiedniej części ceny za udziały zgodnie z zawartą umową i przejął kontrolę nad Magnolia Energy Sp. z o.o. Budimex SA nie prowadził w 2021 roku, nie prowadzi na moment sporządzenia sprawozdania finansowego ani nie zamierza prowadzić żadnej działalności operacyjnej na terenie Ukrainy, Białorusi i Rosji. Tym samym konflikt zbrojny, który rozpoczął się 24 lutego 2022 roku nie ma istotnego wpływu na założenie kontynuacji działalności przedstawione w nocie 2, ani nie stanowi przesłanki utraty wartości aktywów Spółki. Zarząd Spółki szacuje, że ogólna sytuacja geopolityczna i rosnący niepokój na rynkach światowych może mieć pewien wpływ na poziom cen kupowanych materiałów (szczególnie paliw i substancji ropopochodnych), Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 62 jednak dokładniejsze określenie skutków nie jest możliwe na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego. Ponadto w sektorze budowlanym obserwowany jest odpływ pracowników z Ukrainy, natomiast skala tego zjawiska oraz wpływ na działalność branży są aktualnie trudne do oceny. 46. Zobowiązania i należności warunkowe 31.12.2021 31.12.2020 1. Należności warunkowe 674 912 599 224 1.1. Od jednostek powiązanych 1 816 3 359 - otrzymane weksle jako zabezpieczenie 1 816 3 359 1.2. Od pozostałych jednostek 673 096 595 865 - otrzymane gwarancje i poręczenia 667 942 584 694 - otrzymane weksle jako zabezpieczenie 5 154 11 171 2. Zobowiązania warunkowe 4 256 067 4 379 108 2.1. Na rzecz jednostek powiązanych 352 770 484 029 - udzielone gwarancje i poręczenia 352 770 484 029 2.2. Na rzecz pozostałych jednostek 3 903 116 3 894 898 - udzielone gwarancje i poręczenia 3 894 499 3 886 639 - wystawione weksle jako zabezpieczenie 8 617 8 259 2.3. Inne 181 181 - pozostałe zobowiązania warunkowe 181 181 Zobowiązania i należności warunkowe razem (3 581 155) (3 779 884) Należności warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń obejmują wystawione przez banki lub inne podmioty na otrzymane gwarancje i poręczenia rzecz Spółki gwarancje stanowiące zabezpieczenie roszczeń Spółki w stosunku do kontrahentów z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych. Zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń to przede wszystkim gwarancje wystawione przez banki na rzecz kontrahentów Spółki na zabezpieczenie ich roszczeń w stosunku do Spółki z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych. Bankom przysługuje roszczenie zwrotne z tego tytułu wobec Spółki. Gwarancje udzielane zleceniodawcom Spółki stanowią alternatywny, w odniesieniu do zatrzymywanych kaucji gwarancyjnych, sposób zabezpieczenia ewentualnych roszczeń zleceniodawców z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Jednocześnie ryzyko dotyczące napraw gwarancyjnych oszacowane przez Zarząd Spółki jako prawdopodobne zostało odpowiednio odzwierciedlone w rezerwach na naprawy gwarancyjne, co zostało opisane w nocie 5 sprawozdania. Wystawione weksle własne stanowią zabezpieczenie spłaty zobowiązań wobec strategicznych dostawców Spółki, natomiast otrzymane weksle ujęte w należnościach warunkowych stanowią zabezpieczenie zapłaty należności przez inwestorów / odbiorców Spółki. 47. Zatrudnienie Zatrudnienie w Budimeksie SA na dzień 31 grudnia w 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku przedstawiało się następująco: 48. Istotne zdarzenia mające wpływ na sytuację finansową Spółki Pandemia COVID-19 Trwający stan epidemii w Polsce nie miał istotnego wpływu na parametry finansowe Spółki osiągnięte w 2021 roku. Kontrakty realizowane były bez większych zakłóceń, nie występowały istotne problemy po stronie dostawców czy podwykonawców. Współpraca z zamawiającymi i klientami była efektywna i dostosowana do panujących realiów, a płatności za zrealizowane prace regulowane były terminowo. Grupa zatrudnionych 31.12.2021 31.12.2020 Pracownicy umysłowi 3 409 3 472 Pracownicy fizyczni 1 779 1 916 Zatrudnienie razem 5 188 5 388 Budimex SA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 63 Warszawa, 21 marca 2022 roku Artur Popko prezes Zarządu Jacek Daniewski członek Zarządu Artur Pielech członek Zarządu Marcin Węgłowski członek Zarządu Grzegorz Fąfara główny księgowy