AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

Ackermans & van Haaren NV

Annual Report Mar 31, 2014

3903_10-k_2014-03-31_e3e50423-dc83-4371-abfa-1c4d0b0b7fe4.pdf

Annual Report

Open in Viewer

Opens in native device viewer

JAARverslag 2013

Financiële kalender

16 mei 2014 Tussentijdse verklaring Q1 2014
26 mei 2014 Gewone algemene vergadering
28 augustus 2014 Halfjaarresultaten 2014
18 november 2014 Tussentijdse verklaring Q3 2014
27 februari 2015 Jaarresultaten 2014
25 mei 2015 Gewone algemene vergadering

Overeenkomstig het KB van 14 november 2007 betreffende de verplichtingen van emittenten van financiële instrumenten die zijn toegelaten tot de verhandeling op een Belgische gereglementeerde markt, dient Ackermans & van Haaren haar jaarlijks financieel verslag verkrijgbaar te stellen voor het publiek. Dit verslag bevat het gecombineerde enkelvoudige en geconsolideerde jaarverslag van de raad van bestuur, opgesteld overeenkomstig artikel 119, laatste lid W. Venn. Het verslag bevat voorts een verkorte versie van de enkelvoudige jaarrekening, opgesteld overeenkomstig artikel 105 W. Venn., en de integrale versie van de geconsolideerde jaarrekening. De volledige enkelvoudige jaarrekening wordt overeenkomstig de artikelen 98 en 100 W. Venn., samen met het jaarverslag van de raad van bestuur en het verslag van de commissaris, neergelegd bij de Nationale Bank van België. De commissaris heeft met betrekking tot de enkelvoudige en geconsolideerde jaarrekening een goedkeurende verklaring zonder voorbehoud gegeven. Overeenkomstig artikel 12, §2, 3° van het KB van 14 november 2007 verklaren de leden van het executief comité (namelijk Luc Bertrand, Tom Bamelis, Piet Bevernage, Piet Dejonghe, Koen Janssen en Jan Suykens) dat, voor zover hen bekend: a) de jaarrekeningen vervat in dit verslag, die zijn opgesteld overeenkomstig de toepasselijke standaarden voor jaarrekeningen, een getrouw beeld geven van het vermogen, van de financiële toestand en van de resultaten van Ackermans & van Haaren en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen;

b) het jaarverslag een getrouw overzicht geeft van de ontwikkeling en de resultaten van het bedrijf en van de positie van Ackermans & van Haaren en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen, alsmede een beschrijving van de voornaamste risico's en onzekerheden waarmee zij geconfronteerd worden.

Het jaarverslag, de integrale versies van de enkelvoudige en van de geconsolideerde jaarrekening alsook de verslagen van de commissaris over voormelde jaarrekeningen zijn beschikbaar op de website (www.avh.be) en zijn kosteloos en op eenvoudig verzoek verkrijgbaar op het volgende adres:

Begijnenvest 113 2000 Antwerpen Tel. +32 3 231 87 70 Fax +32 3 225 25 33 E-mail [email protected]

Inhoud

Mission statement
2013 in een oogopslag
Markante feiten 2013
Controleverwerving CFE
6
8
10
12
Jaarverslag 14 Woord van de voorzitters
Jaarverslag over de enkelvoudige jaarrekening
Jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening
Verklaring inzake deugdelijk bestuur
Remuneratieverslag
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
16
20
24
32
40
44
Activiteitenverslag 48 Groepsstructuur 49
Marine
Engineering &
Infrastructure
50 DEME
CFE
Algemene Aannemingen Van Laere
Rent-A-Port
NMP
54
58
62
64
65
Private Banking 66 Delen Investments
Bank J.Van Breda & C°
ASCO-BDM
70
74
77
Real Estate,
Leisure &
Senior Care
78 Extensa
Leasinvest Real Estate
Groupe Financière Duval
Anima Care
82
85
88
90
Energy
& Resources
92 Sipef
Sagar Cements
Oriental Quarries & Mines
Max Green
Telemond Groep
96
98
99
100
101
Development Capital 102
Financiële staten 120

Algemene gegevens betreffende de vennootschap en het kapitaal 192

Mission STATEMENt

Onze missie is aandeelhouderswaarde creëren door te investeren op lange termijn in een beperkt aantal strategische participaties met internationaal groeipotentieel.

Positionering van Ackermans & van Haaren

  • • een onafhankelijke gediversifieerde groep
  • • geleid door een ervaren, multidisciplinair managementteam
  • • met een gezonde financiële structuur ter ondersteuning van de groei-ambities van de participaties

Lange termijn perspectief

  • • duidelijke afspraken met participaties rond doelstellingen
  • • verantwoordelijkheid van de participaties voor de eigen financiële positie
  • • streven naar jaarlijkse groei van de resultaten van elke deelneming en van de groep in zijn geheel
  • • focus op groeisectoren in een internationale context

Proactieve aandeelhouder

  • • betrokkenheid bij selectie van topmanagement en definitie van lange termijn strategie
  • • permanente dialoog met management
  • • opvolging van en controle op strategische focus, operationele en financiële discipline
  • • actieve steun aan het management voor specifieke operationele en strategische projecten

2013 in een oogopslag

Ackermans & van Haaren sluit het boekjaar 2013 af met een geconsolideerde nettowinst van 293,9 miljoen euro. Dit resultaat bevat een herwaarderingsmeerwaarde van 109,4 miljoen euro die AvH bij de controleverwerving van CFE in december 2013 op grond van de IFRS-regels heeft moeten erkennen op de inbreng van haar 50%-participatie in DEME in CFE. Zonder die herwaarderingsmeerwaarde komt de nettowinst uit op 184,5 miljoen euro (5,51 euro per aandeel), wat een stijging vertegenwoordigt van 10% in vergelijking met de nettowinst van 167,3 miljoen euro in 2012.

  • • Bij DEME vertaalde de bijzonder hoge activiteitsgraad zich in een omzet die voor het eerst boven 2,5 miljard euro uitkwam en in een hogere nettowinst (109,1 miljoen euro).
  • • Sinds 24 december 2013 oefent AvH met een deelneming van 60,4% de exclusieve controle uit over CFE (en daarmee ook over DEME). Aangezien deze transactie slechts enkele kalenderdagen voor jaareinde heeft plaatsgevonden, blijft de impact op de resultatenrekening van AvH in 2013 beperkt tot de door IFRS voorgeschreven herwaardering van de 50%-DEMEdeelneming die AvH heeft ingebracht in CFE voor een waarde van 550 miljoen euro.
  • • Delen Investments en Bank J.Van Breda & Co hebben uitstekend gepresteerd in 2013 en konden beide de toevertrouwde vermogens laten aangroeien tot een nieuw recordniveau.

  • • Dankzij een pro-actief beheer kon Leasinvest Real Estate haar vastgoedportefeuille laten aangroeien tot 718 miljoen euro. Extensa kon dankzij een herstel van de resultaten op vastgoedpromotie terug aanknopen met winst.

  • • Als gevolg van lagere productievolumes en van lagere prijzen voor palmolie en rubber daalt het resultaat van Sipef in 2013. Sagar Cements en Max Green hebben te kampen met moeilijke marktomstandigheden.
  • • In het Development Capital-segment zijn de prestaties erg uiteenlopend: op de verkoop van de Spano-participatie werd een mooie meerwaarde gerealiseerd terwijl de herstructureringskosten en waardeverminderingen ook in 2013 de bijdrage van een aantal andere bedrijven drukken.

Samenstelling van het geconsolideerd nettoresultaat (deel van de groep) - IFRS

(€ mio) 2013 2012
Marine Engineering & Infrastructure 59,7 51,7
Private Banking 84,5 71,5
Real Estate, Leisure & Senior Care 15,8 3,6
Energy & Resources 8,7 16,4
Development Capital -6,6 5,9
Resultaat van de deelnemingen 162,1 149,1
Meerwaarden development capital 29,5 22,7
Resultaat deelnemingen (incl. meerwaarden) 191,6 171,8
AvH & subholdings -7,2 -3,9
Overige niet-recurrente resultaten
(vnl. herwaarderingsmeerwaarde op inbreng 50% DEME in CFE)
109,5 -0,6
Geconsolideerd nettoresultaat 293,9 167,3(1)

(1) Zie herziene financiële staten 2012 (toelichting 2 in de geconsolideerde jaarrekening)

Algemene toelichting bij de cijfers

  • • Het eigen vermogen van AvH (deel van de groep) is gestegen tot 2.251,5 miljoen euro op 31 december 2013, wat overeenstemt met 67,22 euro per aandeel. Per 31/12/2012 bedroeg het eigen vermogen nog 2.003,3 miljoen euro of 59,80 euro per aandeel.
  • • Eind 2013 beschikte AvH over een netto cash positie van -3,1 miljoen euro, tegenover 87,9 miljoen euro eind 2012. Deze daling is vooral het gevolg van de betaling aan Vinci van 138,0 miljoen euro voor de aankoop van de helft van haar participatie in CFE

(3.066.440 aandelen). Daarnaast heeft AvH in juni 2013 een dividend uitgekeerd van 1,67 euro per aandeel, wat voor een daling van het eigen vermogen met 55,3 miljoen euro heeft gezorgd. De thesaurie bestaat naast liquide middelen en deposito's op korte termijn onder meer uit geldbeleggingen (incl. eigen aandelen) voor 44,8 miljoen euro en uit korte termijnschulden onder de vorm van commercial paper van 38,9 miljoen euro.

• Naast de eerder vermelde verwerving van het 60,4%-belang in CFE, dat voor 138,0 miljoen euro in geld werd voldaan, heeft AvH bijkomend geïnvesteerd in verschillende bedrijven in haar portefeuille. De belangrijkste bedragen hebben betrekking op de versterking van het kapitaal van Hertel (37,5 miljoen euro), Anima Care (10,5 miljoen euro), Atenor (0,9 miljoen euro) en LRE (0,5 miljoen euro). Daarenboven werden de deelnemingen in Corelio, Sipef en Sagar Cements licht verhoogd.

• AvH heeft haar portefeuille verder gestroomlijnd met als belangrijkste transactie de verkoop van haar belang in Spano-groep (72,92% via Sofinim). Het totaal bedrag aan desinvesteringen bedroeg 135,3 miljoen euro over het volledige boekjaar.

2.251,5 293,9 56,9 Segmentinfo Nettoresultaat Brutodividend (incl. herwaarderingsmeerwaarde van € 109,4 mio) Eigen vermogen (deel van de groep voor winstverdeling) (miljoen euro) (miljoen euro) (miljoen euro) 67,22 8,87 1,70 (euro per aandeel) (euro per aandeel) (euro per aandeel)

(gebaseerd op geconsolideerde resultaten 2013 en incl. controleverwerving CFE en DEME, pro forma: alle (exclusieve) controlebelangen integraal, de overige belangen proportioneel)

Pro forma omzet (€ mio)

  • Real Estate, Leisure & Senior Care
  • Energy & Resources
  • Development Capital

Pro forma personeel

22.706 6.640 1.048 1.742 5.831 7.445

Markante feiten 2013

Januari

  • • DEME schrijft een obligatielening uit voor 200 miljoen euro (op 6 jaar), die vervroegd wordt afgesloten.
  • • Sofinim kondigt de verkoop aan van haar participatie in Spano-groep.
  • • Door een cashinjectie van in totaal 75 miljoen euro dragen Sofinim en NPM Capital bij tot een ingrijpende herfinanciering van Hertel.

Leasinvest Real Estate - Motstraat (Mechelen)

Februari

• Sipef verwerft in Zuid-Sumatra (Indonesië) een bijkomende licentie voor de ontwikkeling van 4.811 hectaren.

Mei

  • • Delen Private Bank heropent de volledig gerenoveerde kantoren aan de Tervurenlaan in Brussel.
  • • De verkoop van Spano-groep wordt afgerond met een meerwaarde (deel AvH) van 34 miljoen euro.

Juni

  • • Leasinvest Real Estate voert eind juni met succes een kapitaalverhoging door van 60,7 miljoen euro.
  • • Euro Media Group breidt haar capaciteit uit door overname van de technische faciliteiten van Alfacam.
  • • Corelio en Concentra kondigen het voornemen aan om hun Vlaamse kranten en digitale uitgeefactiviteiten te bundelen in Mediahuis.
  • • Anima Care verwerft het woonzorgcentrum "St James" in La Hulpe (59 bedden).

September

  • • Ackermans & van Haaren en Vinci bereiken een akkoord over de inbreng door AvH van haar deelneming van 50% in DEME in CFE en een nieuwe controlestructuur.
  • • Leasinvest Real Estate verwerft het tweede Knauf shopping center in het Groothertogdom Luxemburg en haalt met de uitgifte van een obligatielening 75 miljoen euro op.

Oktober

• Sipef sluit een joint venture om high yielding F1 hybriede oliepalmen te ontwikkelen.

Sipef - Oliepalmen in Hargy Oil Palms (Papoea-Nieuw-Guinea)

Maart

• Leasinvest Real Estate verkoopt het kantoorgebouw Pasteur in het Groothertogdom Luxemburg.

November

  • • GeoSea (DEME) sleept bijkomende contracten ter waarde van 200 miljoen euro voor offshore windenergie in de wacht in Duitsland (Gode Wind) en het VK (Kentish Flats Extension).
  • • DIAP (DEME) haalt een nieuw contract binnen voor Jurong Island (Singapore).

DEME - Northwind

Juli

  • • AvH start een liquiditeitsprogramma met Kepler Cheuvreux met het oog op de verbetering van de liquiditeit van het AvH-aandeel.
  • • DEME haalt voor 250 miljoen euro aan nieuwe opdrachten binnen voor energie-gerelateerde projecten.
  • • Anima Care verwerft "Château d'Awans" (nabij Luik), een woonzorgcentrum met 168 rusthuisbedden.

April

• GeoSea (DEME) verwerft contracten voor offshore windparken Westermost Rough (V.K.) en Borkum Riffgrund 1 (Duitsland).

Delen Private Bank - Brussel Anima Care - Château d'Awans

December

  • • Leasinvest Real Estate verwerft een retailpand van 12.000 m² in het Groothertogdom Luxemburg.
  • • AvH verwerft een belang van 60,39% in CFE en hiermee ook de controle over DEME. (zie volgende pagina)

CONTROLE-VERWERVING CFE

2013 was voor Ackermans & van Haaren een strategisch belangrijk jaar. Door de overname van CFE verkreeg de groep de exclusieve controle over DEME. AvH onderstreept hiermee het belang van de baggeractiviteiten voor de groep, waarvan Hendrik Willem Ackermans en Nicolaas van Haaren in 1876 aan de grondslag lagen.

Raad van bestuur CFE - van links naar rechts: John-Eric Bertrand, Christian Labeyrie, Piet Dejonghe, Jan Suykens, Luc Bertrand, Alain Bernard, Renaud Bentégeat, Philippe Delaunois, Philippe Delusinne, Ciska Servais, Koen Janssen, Alfred Bouckaert, Jan Steyaert

Ik ben ervan overtuigd dat wij toegevoegde waarde zullen creëren voor alle betrokken partijen, met inbegrip van de aandeelhouders van Ackermans & van Haaren en van CFE. Ackermans & van Haaren wenst CFE te ondersteunen met het oog op de rendabele ontwikkeling van al haar activiteiten (zowel in marine engineering met DEME als in bouw, spoor & wegeninfra, multitechnieken, vastgoed en PPS-concessies), zodat het op lange termijn tegen de economische cycli opgewassen is. CFE zal bovendien de synergiemogelijkheden met onze bouw- en baggeractiviteiten in binnen- en buitenland voluit kunnen benutten. Om verder door te groeien zal CFE ook de nodige processen moeten instellen om haar bedrijven met de juiste discipline te kunnen begeleiden. Ik geloof dat wij hiermee aan het begin staan van een nieuw groeiverhaal waarbij zowel de aandeelhouders, het personeel en de klanten ten volle zullen kunnen genieten van de operationele en financiële voordelen voortvloeiend uit het samenbrengen van de activiteiten onder één dak. " "

Luc Bertrand, 24 december 2013

19 september:

AvH en Vinci bereiken een akkoord over een nieuwe controlestructuur over CFE en DEME.

13 november:

  • • De buitengewone algemene vergadering van CFE keurt de kapitaalverhoging door inbreng in natura goed.
  • • De benoeming van de vertegenwoordigers van AvH in de raad van bestuur van CFE wordt goedgekeurd.

18 december:

Goedkeuring door de Europese Commissie.

24 december:

  • • AvH brengt haar 50%-belang in DEME in in het kapitaal van CFE in het kader van een kapitaalverhoging door inbreng in natura tegen een waarde van 550 miljoen euro in ruil voor de uitgifte van 12.222.222 nieuwe CFE-aandelen aan 45 euro per aandeel.
  • • AvH neemt 3.066.440 CFE-aandelen (die, vóór kapitaalverhoging, 23,42% van het kapitaal van CFE vertegenwoordigden) over van Vinci tegen een prijs van 45 euro per aandeel, voor een totaal bedrag van 138 miljoen euro.

2013

2014

11 februari:

AvH brengt, ingevolge de verwerving van meer dan 30% van de aandelen met stemrecht van CFE, een verplicht openbaar bod uit op alle aandelen CFE die verspreid zijn onder het publiek. Het openbaar bod wordt uitgebracht tegen dezelfde prijs als de uitgifteprijs van de kapitaalverhoging van CFE, namelijk 45 euro per aandeel.

5 maart:

Afsluiting van het bod. AvH bezit nu 60,40% van het kapitaal van CFE.

AvH bezit 15.289.521 aandelen in CFE (60,40% van het kapitaal) en verwerft, via CFE, de volledige controle over DEME.

Woord van de voorzitters

Luc Bertrand en Jacques Delen

Dames en heren,

Na vele jaren stagnatie begint de West-Europese economie de eerste tekenen van groei te vertonen.

De "crisis-landen" hebben goede vooruitgang geboekt in de hervorming van hun economie, en sommige landen zoals Spanje en Ierland zijn opnieuw aantrekkelijk aan het worden voor nieuwe investeringen. In deze context zijn de euro en de Europese Centrale Bank versterkt uit de crisis gekomen. Beiden waren belangrijke factoren van stabiliteit tijdens de financiële crisis.

De groep Ackermans & van Haaren heeft zich goed aangepast aan de crisis van de laatste 6 jaren. Alhoewel de groep een defensieve strategie heeft gevolgd, is AvH erin geslaagd haar eigen vermogen tijdens de crisisjaren (2008-2013) met 48,4% tot 2.251,5 miljoen euro te doen groeien. Dit resulteerde ook in de opbouw van belangrijke liquiditeiten. Na de versterking van onze financiële poot met de aankoop van JM Finn & Co en ABK in 2011, heeft deze voorzichtige strategie de groep de middelen geboden om op het einde van de crisis een belangrijke nieuwe stap te nemen in de verdere uitbouw van onze historische belangen in onze bouw- en waterbouwkundige poot.

Het goede partnership met de groep Vinci en met het management van CFE, heeft het mogelijk gemaakt voor alle betrokken partijen, inclusief de aandeelhouders van AvH, een meer efficiënte "governance structuur" te creëren.

De aankoop van CFE betekent een nieuwe uitdaging voor het management team van AvH. De herschikking van onze belangen binnen CFE, en de invoering van gepaste processen ter begeleiding van de omvangrijke nieuwe groep, is een duidelijke prioriteit. Zoals in 1974 bij de fusie van de baggeractiviteiten van AvH met de "Société Générale de Dragage", betekent deze nieuwe stap een aanzienlijke operationele en financiële verbetering dankzij het samenbrengen van de meeste activiteiten onder één dak.

In het laatste jaar van de financiële crisis kende AvH opnieuw een groeiend resultaat van onze deelnemingen t.b.v. 192 miljoen euro in 2013 tegenover 172 miljoen euro in 2012. Dit resultaat heeft ook bijgedragen tot een stijging van het geconsolideerd eigen vermogen tot 2.251,5 miljoen euro (2.003,3 miljoen euro in 2012). Zelfs na aankoop van CFE vertoont onze balans nog altijd omzeggens geen schulden (3 miljoen euro netto financiële schulden na de aankoop).

Na de integratie van de volledige activiteiten van CFE en DEME stijgt de omzet van de groep tot 5,7 miljard euro (3,3 miljard euro in 2012). Hierdoor bedraagt de omzet buiten de EU 2,3 miljard euro, wat ons aandeel buiten de EU tot 40% van de omzet van de groep doet stijgen (tegenover minder dan 1/3 vorig jaar). Hierdoor zal de groei van de groep in de toekomst nog meer ondersteund worden door de economische expansie buiten de traditionele industriële wereld.

In het segment Marine Engineering & Infrastructure groeiden de omzet en EBITDA van DEME (AvH 60,4% vanaf 2014, 50% in 2013) met respectievelijk 32% en 25% tot het recordniveau van respectievelijk 2,5 miljard euro (1,9 miljard euro in 2012) en 438 miljoen euro (351 miljoen euro in 2012). Dit resulteerde in een groei van het nettoresultaat met 22% tot 109 miljoen euro (89 miljoen euro in 2012).

Niettegenstaande deze forse groei bleef de omzet in de EU stabiel op 44% (45% in 2012). Er was een beduidende omzetverschuiving naar Azië, inclusief Australië, met 31% tegenover 20% in 2012. Op niveau van de activiteiten groeide de omzet voornamelijk in marine works van 14% tot 22% in 2013. Dit werd voornamelijk gesteund door de activiteiten in de sector van de hernieuwbare energie. Terzelfdertijd is er een expansie naar de sector olie en gas, met een groei van ons cliënteel tot 27% in 2013 (22% in 2012).

De activiteiten van DEME blijven steunen op de grote economische trends van het nieuwe decennium: de continue groei van de wereldbevolking, de "global warming" die tot hogere waterniveaus leidt, de expansie van het globale BNP, samen met de expansie van de wereldhandel en tenslotte de groei van de consumptie van energie en grondstoffen in de wereld. De erkenning van deze lange termijn trends heeft bijgedragen tot onze beslissing tot verdere investering in DEME. Dit werd ook versterkt door ons vertrouwen in het entrepreneuriale karakter van het management van DEME, en de vele nieuwe technologieën die aan de basis liggen van de groei van het bedrijf.

Ook in het Private Banking segment kende AvH recordresultaten. Dankzij een sterke instroom van nieuwe vermogens en de positieve ontwikkeling van de markt, kon Delen Investments de vermogens onder beheer laten aangroeien met 14% tot een nieuw record van 29,5 miljard euro, en dit zowel in België als in het Verenigd Koninkrijk. Met een cost-income ratio van 54,8% (42,4% in België) houdt het management van Delen Private Bank haar reputatie inzake efficiëntie hoog in het vaandel. Dit vertaalt zich in een sterke Core Tier1-ratio van 25,3% (23,1% in 2012) en in een record nettoresultaat van 76 miljoen euro (62,6 miljoen euro in 2012). Het aanbod van een voorzichtig patrimoniaal beheer om de groeiende liquiditeiten van de Europese spaarder te beschermen ligt volledig in de lijn van de strategie van de bank.

Bank J.Van Breda & Co zag de vermogens die haar door de ondernemers en vrije beroepen werden toevertrouwd, stijgen met 1 miljard euro tot 9 miljard euro. Hiervan groeiden de activa toevertrouwd door de klanten van Bank J.Van Breda & Co aan Delen Private Bank met 500 miljoen euro tot 3 miljard euro. De kredietportefeuille van 3,5 miljard euro (3,3 miljard euro in 2012) staat volledig in evenwicht met de cliëntendeposito's toevertrouwd aan de bank (3,7 miljard euro tegenover 3,4 miljard euro in 2012). Deze evenwichtige groei resulteert ook in een record courant netto resultaat van 31,5 miljoen euro (tegenover 27,7 miljoen euro in 2012). Niettegenstaande de sterke kapitaalratio's en het commerciële succes van de bank blijven wij bezorgd over de evolutie van de fiscale lasten op cliëntendeposito's, die voor een Belgische bank 31 basispunten duurder zijn dan voor een buitenlandse concurrent op onze markt.

Het Real Estate, Leisure & Senior Care segment toonde een verbeterde winstbijdrage van 15,8 miljoen euro tegenover 3,6 miljoen euro in 2012. Dit is grotendeels te danken aan het herstel bij Extensa, dat opnieuw kan aanknopen bij haar traditionele verkavelingswinsten en dat de eerste tekenen toonde van een herstel van de promotionele winsten. Het is onze verwachting dat deze trend zich zal voortzetten in het lopende boekjaar.

Op niveau van Leasinvest Real Estate werpt de strategische oriëntatie richting retail en Luxemburg haar vruchten af. Gesteund door een kapitaalverhoging van 60,7 miljoen euro in 2013 en de plaatsing van een publieke obligatie uitgifte van 75 miljoen euro en een privé plaatsing van 20 miljoen euro heeft LRE een belangrijke maar ook evenwichtige groei gekend in 2013. Dit resulteert dan ook in een recordwinst van 26,9 miljoen euro (20,5 miljoen in 2012). De bevak is strategisch goed gepositioneerd voor het lopende boekjaar.

Zowel Groupe Financière Duval als Anima Care maken de nodige investeringen om hun groei en rendabiliteit in de toekomst waar te maken.

Het segment Energy & Resources droeg in 2013 8,7 miljoen euro bij tegenover 16,4 miljoen euro in 2012. De vermindering van het resultaat bij Sipef (van 68 miljoen USD naar 56 miljoen USD) is te wijten aan de daling van de palmolieprijzen met gemiddeld 142 USD per ton en van de rubberprijzen met gemiddeld 582 USD per ton. Daarenboven hebben de moeilijke klimaatomstandigheden ook geleid tot een reductie van de geproduceerde palmolievolumes met 4,5%. Nochtans biedt de huidige stijging van de palmolieprijzen met meer dan 100 USD per ton een sterke basis voor het lopende jaar. De groep is overtuigd dat de zware investeringen in nieuwe plantages hun vruchten zullen dragen in de komende jaren.

Het veranderende regelgevend kader in Vlaanderen heeft de winstgevendheid en de vooruitzichten van de biomassacentrale van Max Green zeer negatief beïnvloed. De groep heeft om die reden beslist om haar volledige investering af te schrijven. Ook de cementactiviteiten van Sagar Cements in India maken moeilijke marktomstandigheden mee.

In het Development Capital segment zijn de prestaties uiteenlopend. In het begin van het voorgaande jaar werd de participatie in Spano verkocht wat resulteerde in een meerwaarde voor AvH van 34 miljoen euro. Dit was mogelijk dankzij het partnership met de familie Ide, en resulteerde in een I.R.R. van 19% over een periode van 7 jaren. De verliezen bij Hertel (12 miljoen euro deel AvH) en bij Corelio (4 miljoen euro deel AvH) hebben geleid tot een verminderde contributie van het Development Capital segment. Deze verliezen zouden geen recurrent karakter mogen hebben tijdens het lopende jaar. Na de verkoop van Spano is de gecorrigeerde netto actiefwaarde van dit segment opnieuw gestegen tot 511 miljoen euro (481 miljoen euro eind 2012).

Met de investering in CFE (138 miljoen euro cash) is de nettothesaurie van de groep licht negatief geworden (-3,1 miljoen euro).

Niettegenstaande de groei van het eigen vermogen van de groep tot 2.251,5 miljoen euro (2003,3 miljoen euro in 2012), de nettowinst van 294 miljoen euro en de positieve vooruitzichten voor het lopende jaar, heeft de raad van bestuur beslist aan de algemene vergadering een beperkte dividendverhoging van 3 eurocent voor te stellen tot 1,70 euro bruto per aandeel. Deze beslissing werd genomen in de context van de integratie van CFE en de heropbouw van de historische thesauriepositie van de groep.

Wij danken alle medewerkers van de groep voor de goede resultaten in een moeilijke conjunctuur.

26 maart 2014

Luc Bertrand Voorzitter van het executief comité Jacques Delen Voorzitter van de raad van bestuur

Jaarverslag van de raad van bestuur

Geachte aandeelhouder,

Wij hebben de eer u verslag uit te brengen over de activiteiten van onze vennootschap gedurende het afgelopen boekjaar en zowel de enkelvoudige als de geconsolideerde jaarrekening afgesloten op 31 december 2013 ter goedkeuring voor te leggen. De jaarverslagen over de enkelvoudige en de geconsolideerde jaarrekening worden samengevoegd overeenkomstig artikel 119 W.Venn.

I Enkelvoudige jaarrekening

1. Kapitaal en aandeelhouderschap

Tijdens het afgelopen boekjaar hebben zich geen wijzigingen voorgedaan in het kapitaal van de vennootschap. Het geplaatst kapitaal bedraagt 2.295.278 euro en wordt vertegenwoordigd door 33.496.904 aandelen, zonder vermelding van nominale waarde. Alle aandelen zijn volledig volgestort.

In het kader van het aandelenoptieplan werden 49.500 nieuwe opties toegekend in 2013. De per 31 december 2013 toegekende en nog niet uitgeoefende opties geven gezamenlijk recht op verwerving van 330.500 aandelen Ackermans & van Haaren (0,99%).

De vennootschap heeft op 31 oktober 2008 een transparantiemelding ontvangen in het kader van de overgangsregeling van de Wet van 2 mei 2007 waarbij Scaldis Invest NV, samen met Stichting Administratiekantoor "Het Torentje", haar deelnemingspercentage heeft meegedeeld. De relevante gegevens van deze transparantiemelding kunnen geraadpleegd worden op de website van de vennootschap (www.avh.be).

2. Activiteiten

Voor een overzicht van de voornaamste activiteiten van de groep tijdens het boekjaar 2013, verwijzen wij naar het Woord van de voorzitters (pag. 16)

3. Toelichting bij de enkelvoudige jaarrekening

3.1 Financiële toestand per 31 december 2013

De enkelvoudige jaarrekening is opgesteld overeenkomstig de Belgische boekhoudwetgeving.

Het balanstotaal bedraagt eind 2013 2.381 miljoen euro, een daling ten opzichte van vorig jaar (2012: 2.424 miljoen euro). De activa bestaan uit 12 miljoen euro materiële vaste activa (voornamelijk het kantoorgebouw gelegen aan de Begijnenvest en Schermersstraat te Antwerpen), 44 miljoen euro geldbeleggingen en 2.311 miljoen euro financiële vaste activa.

De voornaamste investering in 2013 betrof de verwerving van de exclusieve controle over Aannemingsmaatschappij CFE NV ("CFE") d.m.v. de inbreng van onze deelneming van 50% in D.E.M.E. NV ("DEME") en de overname van de helft van het belang van Vinci Construction S.A.S. in CFE (m.n. 23,42% voor kapitaalverhoging).

Aan de passiefzijde van de balans leidt de uitkering van het dividend van 57 miljoen euro en het verlies van het boekjaar van 155 miljoen euro per saldo tot een daling van het eigen vermogen tot 1.426 miljoen euro (2012: 1.639 miljoen euro). Ook in 2013 bestaan de financiële schulden op korte termijn voor het overgrote deel uit financiële schulden aangegaan ten opzichte van AvH Coordination Center, een vennootschap die integraal deel uitmaakt van de groep en die de rol van interne bank van de groep vervult. De overige schul-

den bevatten reeds de aan de gewone algemene vergadering voorgestelde winstverdeling over het boekjaar 2013.

Inclusief de aan de gewone algemene vergadering van 26 mei 2014 voorgestelde winstverdeling, bedraagt het enkelvoudig eigen vermogen van Ackermans & van Haaren eind 2013 1.426 miljoen euro t.o.v. 1.639 miljoen euro eind 2012. In dit bedrag wordt geen rekening gehouden met latente meerwaarden die in de portefeuille van Ackermans & van Haaren en groepsvennootschappen aanwezig zijn.

Ackermans & van Haaren kocht in de loop van 2013 258.287 eigen aandelen in en verkocht er 252.262. Deze bewegingen kaderen zowel in de uitvoering van het aandelenoptieplan als van de liquiditeitsovereenkomst met Kepler Cheuvreux die op 1 juli 2013 in voege trad.

3.2 Bestemming van het resultaat

De raad van bestuur stelt voor het resultaat (in euro) als volgt te bestemmen:

400.300
56.944.737
0
5.941.112
0
1.309.114.655
155.487.541
1.464.602.196

De raad van bestuur stelt voor een dividend uit te keren van 1,70 euro bruto per aandeel. Na inhouding van roerende voorheffing bedraagt het nettodividend 1,2750 euro per aandeel.

Indien de gewone algemene vergadering dit voorstel goedkeurt, zal het dividend betaalbaar worden gesteld vanaf 6 juni 2014.

Wij wensen de eigenaars van aandelen aan toonder erop attent te maken dat de toonderaandelen, die uiterlijk op 31 december 2013 niet waren omgezet in aandelen op naam of in gedematerialiseerde aandelen, op 1 januari 2014 van rechtswege zijn omgezet in gedematerialiseerde aandelen. Deze aandelen werden ingeschreven op een effectenrekening op naam van Ackermans & van Haaren. De rechten verbonden aan deze aandelen (stemrecht, recht op deelneming in de winst, enz.) werden geschorst. De eigenaar van dergelijke aandelen kan zijn rechten opnieuw laten gelden door zich met zijn toonderstukken aan te melden bij zijn bank en de inschrijving van de aandelen op zijn naam te vragen. Wij bevelen deze aandeelhouders aan hiertoe in de loop van dit boekjaar contact op te nemen met hun bank.

Na deze bestemming bedraagt het eigen vermogen 1.425.789.485 euro en is als volgt samengesteld:

Kapitaal
- Geplaatst 2.295.278
- Uitgiftepremies 111.612.041
Reserves
- Wettelijke reserve 248.081
- Onbeschikbare reserves 18.296.918
- Belastingvrije reserves 0
- Beschikbare reserves 47.508.662
Overgedragen winst 1.245.828.506
Totaal 1.425.789.485

3.3 Vooruitzichten

De resultaten van het lopende boekjaar zullen, zoals in voorgaande jaren, in belangrijke mate afhangen van de dividenden die door groepsvennootschappen worden uitgekeerd en van de verwezenlijking van eventuele meer- of minwaarden.

4. Belangrijke gebeurtenissen na afsluiting van het boekjaar

Sinds de afsluiting van het boekjaar 2013 hebben er zich geen belangrijke gebeurtenissen voorgedaan die de ontwikkeling van de vennootschap aanmerkelijk kunnen beïnvloeden, uitgezonderd deze vermeld in II.3 hierna.

5. Onderzoek en ontwikkeling

De vennootschap heeft geen werkzaamheden op het gebied van onderzoek en ontwikkeling ondernomen.

6. Financiële instrumenten

Binnen de groep kan gebruik worden gemaakt van financiële instrumenten voor risicobeheersing. Het betreft dan met name financiële instrumenten die het risico van wijzigende interestvoeten of wisselkoersen beheersen. De tegenpartijen van deze financiële instrumenten zijn uitsluitend vooraanstaande banken. Eind 2013 had Ackermans & van Haaren, noch enige andere integraal geconsolideerde deelneming binnen het segment 'AvH & subholdings', dergelijke instrumenten uitstaan.

7. Mededelingen

7.1 Toepassing van artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen

Uittreksel uit de notulen van de vergadering van de raad van bestuur van Ackermans & van Haaren van 13 november 2013:

'Verslag van het remuneratiecomité van 13 november 2013

Vóór de raad van bestuur de beraadslaging over de goedkeuring van de aanbevelingen van het remuneratiecomité aanvat, deelt Luc Bertrand mee dat hij, als uiteindelijke begunstigde van een eventuele verhoging van de jaarlijkse premie (ten laste van de vennootschap) in de groepsverzekering, een rechtstreeks belang heeft van vermogensrechtelijke aard dat strijdig is met de voorgestelde beslissing, in de zin van artikel 523 W.Venn.

Overeenkomstig artikel 523 W.Venn. zal Luc Bertrand na afloop van deze vergadering de commissaris van de vennootschap op de hoogte brengen van het belangenconflict. Luc Bertrand verlaat de vergadering en neemt niet deel aan de beraadslaging en de besluitvorming over dit punt. Pierre Macharis brengt verslag uit over de vergadering van het remuneratiecomité dat deze voormiddag plaatsvond.

De raad van bestuur keurt alle aanbevelingen goed.

De vermogensrechtelijke gevolgen voor de vennootschap, die voortvloeien uit de goedkeuring van de verhoging van de premie in de groepsverzekering ten gunste van Luc Bertrand, zijn beperkt tot een verhoging van de maandelijkse premie met 9.833,32 euro en de betaling van een éénmalige premie t.b.v. 80.000 euro.

Luc Bertrand vervoegt opnieuw de vergadering.'

'Mandaat toekenning aandelenopties

Vóór de raad van bestuur de beraadslaging over de toekenning van aandelenopties aanvat, deelt Luc Bertrand mee dat hij, als begunstigde van het aandelenoptieplan, een rechtstreeks belang heeft van vermogensrechtelijke aard dat strijdig is met de voorgestelde beslissing, in de zin van artikel 523 W.Venn.

Overeenkomstig artikel 523 W.Venn. zal Luc Bertrand na afloop van deze vergadering de commissaris van de vennootschap op de hoogte brengen van het belangenconflict. Luc Bertrand verlaat de vergadering en neemt niet deel aan de beraadslaging en de besluitvorming over dit punt.

Op basis van de aanbevelingen van het remuneratiecomité, besluit de raad van bestuur, onder het huidige aandelenoptieplan, aan Jacques Delen en Luc Bertrand, ieder afzonderlijk handelend, bijzondere volmacht te verlenen om maximum 50.000 opties op aandelen Ackermans & van Haaren aan te bieden aan de leden van het executief comité en bepaalde personeelsleden en zelfstandige dienstverleners van Ackermans & van Haaren en Sofinim.

Het aanbod van de opties dient plaats te vinden op 2 januari 2014. Net zoals de voorgaande jaren zal de uitoefenprijs worden vastgesteld op basis van de gemiddelde koers van het aandeel gedurende 30 dagen voorafgaand aan het aanbod.

Aangezien het de politiek is van de vennootschap om de aandelenopties in te dekken middels inkoop van eigen aandelen, zijn de vermogensrechtelijke gevolgen voor de vennootschap in beginsel beperkt tot (i) de gedragen of gederfde interest over de periode gaande van de inkoop van de aandelen tot de wederverkoop aan de optiehouders, (ii) het eventuele verschil tussen de inkoopprijs van de eigen aandelen en de uitoefenprijs van de toegekende opties, en (iii) de boekhoudkundige kost die op grond van IFRS 2 moet worden uitgedrukt in de resultatenrekening en die een impact heeft op het resultaat per aandeel.

Luc Bertrand vervoegt opnieuw de vergadering.'

7.2 Bijkomende vergoeding commissaris

Overeenkomstig artikel 134, §§ 2 en 4 W.Venn. delen wij u mee dat er een bijkomende vergoeding werd betaald van 6.630 euro (excl. btw) aan Ernst & Young Tax Consultants voor fiscale adviezen en 17.850 euro (excl. btw) aan Ernst & Young Bedrijfsrevisoren voor diverse werkzaamheden.

7.3 Inkoop of vervreemding van eigen aandelen

Op 25 november 2011 heeft de buitengewone algemene vergadering de raad van bestuur van Ackermans & van Haaren gemachtigd om eigen aandelen in te kopen binnen welbepaalde koersvorken en dit gedurende een periode van 5 jaar.

Tijdens het boekjaar 2013 heeft Ackermans & van Haaren 258.287 eigen aandelen ingekocht zowel met het oog op de indekking van haar verbintenissen in het kader van het aandelenoptieplan (75.000 aandelen) als in het kader van haar liquiditeitsovereenkomst met Kepler Cheuvreux. Meer details hierover zijn terug te vinden in de financiële staten (pag. 177).

Rekening houdend met de verkoop van 72.000 aandelen ingevolge de uitoefening van opties, is de situatie per 31 december 2013 als volgt:

310.225 (0,93%)
0,07 euro
58,87 euro
18.262.165 euro

Daarnaast bezit Brinvest, een rechtstreekse dochtervennootschap van Ackermans & van Haaren, nog 51.300 aandelen Ackermans & van Haaren.

7.4 Mededeling op grond van de wet op de openbare overnamebiedingen

Bij brief van 18 februari 2008 heeft Scaldis Invest de vennootschap een mededeling verstuurd, opgesteld overeenkomstig artikel 74, § 7 van de wet van 1 april 2007 op de openbare overnamebiedingen. Uit deze mededeling blijkt dat Scaldis Invest meer dan 30% van de effecten met stemrecht bezit van Ackermans & van Haaren en dat Stichting Administratiekantoor "Het Torentje" de uiteindelijke controle heeft over Scaldis Invest.

7.5 Beschermingsconstructies

(i) Bevoegdheden van het bestuursorgaan

De buitengewone algemene vergadering heeft op 25 november 2011 de machtiging aan de raad van bestuur hernieuwd om, in geval van openbaar overnamebod op de effecten van Ackermans & van Haaren, tot kapitaalverhoging over te gaan onder de voorwaarden en binnen de grenzen van artikel 607 W.Venn.

De raad van bestuur kan van deze machtiging gebruik maken, indien de kennisgeving van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) aan de vennootschap dat haar is kennis gegeven van een openbaar overnamebod, niet later dan drie jaar na de datum van voormelde buitengewone algemene vergadering plaatsvindt (d.i. 25 november 2014). De raad van bestuur is tevens gemachtigd gedurende een periode van drie jaar, die verstrijkt op 14 december 2014, om aandelen van de vennootschap te verkrijgen of te vervreemden wanneer zulks noodzakelijk zou zijn om te voorkomen dat de vennootschap een ernstig en dreigend nadeel zou lijden.

(ii) Belangrijke overeenkomsten

De "Facilities Agreement" (kredietovereenkomst) die de vennootschap op 18 oktober 2013 heeft gesloten met BNP Paribas Fortis SA/NV ter financiering van de overname van CFE kent aan de bank het recht toe om de vervroegde terugbetaling te vorderen van de hoofdsom van de lening en de verschuldigde interesten in geval van controlewijziging over Ackermans & van Haaren.

DEME - Thorntonbank

II Geconsolideerde jaarrekening

1. Risico's en onzekerheden

Dit hoofdstuk beschrijft in algemene bewoordingen enerzijds de risico's waarmee Ackermans & van Haaren wordt geconfronteerd als internationale investeringsmaatschappij en anderzijds de operationele en financiële risico's verbonden aan de verschillende segmenten waarin zij actief is (hetzij rechtstreeks, hetzij onrechtstreeks via haar deelnemingen).

Het executief comité van Ackermans & van Haaren is verantwoordelijk voor de voorbereiding van een kader van interne controle en risicobeheer dat ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de raad van bestuur. De raad van bestuur is bevoegd voor de beoordeling van de implementatie van dit kader, rekening houdend met de aanbevelingen van het auditcomité. Minstens eenmaal per jaar evalueert het auditcomité de systemen van interne controle die het executief comité heeft uitgewerkt om zich ervan te vergewissen dat de voornaamste risico's behoorlijk werden geïdentificeerd, gemeld en beheerd. De dochtervennootschappen van Ackermans & van Haaren zijn verantwoordelijk voor het beheer van hun eigen operationele en financiële risico's. Deze risico's, die variëren naargelang de sector, worden niet centraal beheerd op het niveau van Ackermans & van Haaren. De managementteams van de betrokken dochtervennootschappen rapporteren aan hun raad van bestuur of auditcomité over hun risicobeheer.

Risico's op het niveau van Ackermans & van Haaren

Strategisch risico

Het doel van Ackermans & van Haaren is aandeelhouderswaarde te creëren door te investeren op lange termijn in een beperkt aantal strategische participaties. De beschikbaarheid van opportuniteiten voor investeringen en desinvesteringen is echter onderhevig aan macro-economische, politieke en sociale omstandigheden. De verwezenlijking van de doelstelling kan negatief beïnvloed worden door moeilijkheden bij het identificeren of financieren van transacties of bij de overname, integratie of verkoop van deelnemingen.

De definitie en de uitvoering van de strategie van de deelnemingen is eveneens afhankelijk van deze macro-economische, politieke en sociale omstandigheden. Door als proactieve aandeelhouder te focussen op lange termijn waardecreatie en op het behoud van operationele en financiële discipline, tracht Ackermans & van Haaren deze risico's zo veel mogelijk te beperken.

Ackermans & van Haaren werkt in verschillende deelnemingen samen met partners. Bij Delen Investments wordt de controle gedeeld met de familie Jacques Delen. Strategische beslissingen vereisen het voorafgaandelijk akkoord van beide partners. In bepaalde deelnemingen bezit AvH een minderheidsbelang. De verminderde controle, die daaruit zou kunnen voortvloeien, zou tot relatief meer risico's kunnen leiden, maar wordt gecounterd door een nauwe samenwerking met en een actieve vertegenwoordiging in de raad van bestuur van de betrokken deelnemingen.

Risico gerelateerd aan de beursnotering

Ingevolge haar notering op NYSE Euronext Brussels is Ackermans & van Haaren onderworpen aan bepalingen op het vlak van o.m. informatieverplichtingen, transparantiemeldingen, openbare overnamebiedingen, deugdelijk bestuur en misbruik van voorkennis. Ackermans & van Haaren besteedt de nodige aandacht aan de opvolging en naleving van deze vaak wijzigende wet- en regelgeving.

De volatiliteit op de financiële markten heeft een invloed op de waarde van het aandeel van Ackermans & van Haaren (en van een aantal van haar genoteerde deelnemingen). Zoals hoger vermeld, streeft Ackermans & van Haaren naar een systematische creatie van aandeelhouderswaarde op lange termijn. Koersschommelingen op korte termijn en de daaraan verbonden speculatie kunnen leiden tot een tijdelijk afwijkend risicoprofiel voor de aandeelhouder.

Liquiditeitsrisico

Ackermans & van Haaren heeft voldoende middelen ter beschikking om haar strategie uit te voeren en streeft naar een positie zonder netto financiële schulden. De dochtervennootschappen zijn ver-

Van Laere - Luchthavenloods TUI

antwoordelijk voor hun eigen schuldfinanciering, met dien verstande dat Ackermans & van Haaren in principe geen kredietlijnen of zekerheden verschaft aan of ten behoeve van haar deelnemingen. In december 2013 heeft AvH voor 88 miljoen euro krediet opgenomen op middellange termijn (3 jaar) in het kader van de controleverwerving over CFE. De overige externe financiële schulden van 'AvH & subholdings' komen nagenoeg overeen met de door Ackermans & van Haaren uitgegeven thesauriebewijzen ('commercial paper'-programma). Ackermans & van Haaren beschikt over bevestigde kredietlijnen van verschillende banken met wie zij op lange termijn samenwerkt, en die de uitstaande commercial paper-verplichtingen ruim overtreffen. De raad van bestuur is van oordeel dat het liquiditeitsrisico eerder beperkt is.

Risico's op het niveau van de participaties

Marine Engineering & Infrastructure

De operationele risico's van dit segment zijn vooral verbonden aan de uitvoering van vaak complexe aannemingswerken te land en op het water en hebben o.m. betrekking op: het technisch ontwerp van de projecten en de integratie van nieuwe technologieën; de bepaling van de prijs bij aanbesteding met, ingeval van afwijking, de mogelijkheid of onmogelijkheid om zich in te dekken tegen meerkosten en prijsverhogingen; de prestatieverplichtingen (naar kost, conformiteit, kwaliteit, uitvoeringstermijn) met de rechtstreekse en onrechtstreekse gevolgen die daaraan verbonden zijn; en het tijdsverschil tussen de offerte en de effectieve uitvoering. Om deze risico's het hoofd te kunnen bieden, werken de verschillende participaties met gekwalificeerde en ervaren medewerkers. Ackermans & van Haaren is in beginsel enkel betrokken bij de strategische beslissingen op het niveau van de raad van bestuur en bij de selectie van het topmanagement van o.m. DEME, CFE en Van Laere en niet bij het beheer van bovenvermelde operationele risico's.

De bouw- en baggersector is typisch onderhevig aan conjuncturele bewegingen. De markt van grote traditionele infrastructuurbaggerwerken kan sterke cyclische schommelingen ondergaan, zowel op nationaal als internationaal vlak. Het investeringsbeleid van zowel private opdrachtgevers (b.v. petroleummaatschappijen of mijnbouwgroepen) als lokale en nationale overheden wordt hierdoor immers beïnvloed. Aangezien DEME en Rent-A-Port actief zijn in landen zoals Oman, Qatar, Vietnam en Nigeria, zijn ze blootgesteld aan politieke risico's. Hier gelden persoonlijke relaties en een sterk lokaal netwerk als belangrijkste factoren van risicomanagement.

DEME is in belangrijke mate actief buiten de eurozone en loopt daardoor een wisselkoersrisico. DEME dekt zich in tegen wisselkoersschommelingen of gaat over tot termijnverkoop van vreemde valuta's. Ook bepaalde materialen of grondstoffen, zoals brandstof, worden ingedekt. Bij CFE bevinden de meeste activiteiten zich binnen de eurozone, doch desgevallend wordt getracht de blootstelling aan de fluctuaties van vreemde valuta te beperken. Hoewel Rent-A-Port vooral actief is in landen buiten de eurozone, wordt het vooral aan de USD blootgesteld aangezien de meeste commerciële contracten in USD worden afgesloten.

Gelet op de omvang van de contracten in dit segment wordt ook het kredietrisico van nabij opgevolgd. Zowel DEME als CFE hebben procedures opgesteld teneinde het risico te beperken van hun klantenvorderingen. Bovendien wordt een groot deel van de geconsolideerde omzet met openbare of semi-openbare klanten gerealiseerd. Verder wordt de concentratie van het tegenpartijrisico beperkt door het grote aantal klanten. Om het risico in te dijken, volgen de betrokken deelnemingen voortdurend de uitstaande klantenvorderingen op en stellen desgevallend hun positie bij. Zo doet DEME in het kader van belangrijke buitenlandse contracten geregeld een beroep op de Credendo Group (de vroegere Nationale Delcrederedienst), in zoverre het betrokken land daarvoor in aanmerking komt en het risico door een kredietverzekering kan worden gedekt. Voor grote infrastructuurbaggerwerken is DEME afhankelijk van de capaciteit van klanten om financiering te bekomen en kan zij desgevallend zelf projectfinanciering organiseren. Ondanks het feit dat het kredietrisico nooit volledig kan worden uitgesloten, is het toch beperkt. Rent-A-Port heeft een beperkt aantal klanten en tegenpartijen door het type van activiteiten waarin de groep actief is. Hierdoor loopt het een verhoogd kredietrisico. Door zich contractueel voldoende in te dekken en door sterke relaties op te bouwen en te onderhouden met haar klanten, weet de groep dit risico grotendeels in te perken. Van Laere factureert en wordt betaald a rato van de vooruitgang van de werken. Bij NMP wordt het risico op discontinuïteit in de inkomsten eerder laag ingeschat, vermits zij lange termijn transportovereenkomsten heeft afgesloten met grote nationale of internationale petrochemische bedrijven.

Het liquiditeitsrisico wordt beperkt door enerzijds de financieringen te spreiden over verschillende banken, en anderzijds in belangrijke mate te spreiden op lange termijn. DEME waakt permanent over haar balansstructuur en streeft een evenwichtige verhouding na tussen de geconsolideerde eigen vermogenspositie en de geconsolideerde nettoschulden. DEME beschikt over belangrijke krediet- en garantielijnen bij een hele reeks internationale banken. In de kredietovereenkomsten met de desbetreffende banken zijn in een aantal gevallen bepaalde ratio's (covenants) afgesproken die DEME dient na te leven. Daarnaast beschikt zij voor financiële noden op korte termijn ook over een commercial paperprogramma. De investeringen van DEME gebeuren overwegend in materiaal dat een lange levensduur heeft en over meerdere jaren wordt afgeschreven. DEME streeft er daarom ook naar een aanzienlijk deel van haar schulden op lange termijn te structureren. Om bovendien de financiering te diversifiëren over meerdere financieringsbronnen, heeft DEME in januari 2013 een obligatielening uitgegeven voor 200 miljoen euro. Deze werd geplaatst bij een gediversifieerde groep (voornamelijk privé-) investeerders. Conform de uitgiftemodaliteiten zal DEME geen tussentijdse terugbetalingen verrichten van de hoofdsom, doch alles terugbetalen op de eindvervaldag in 2019.

Private Banking

Het kredietrisico en het risicoprofiel van de beleggingsportefeuille worden zowel bij Delen Investments als bij Bank J.Van Breda & C° al ja-

Groupe Flo

renlang bewust erg laag gehouden. De banken beleggen conservatief. Bij Delen Private Bank is de kredietverlening zeer beperkt qua volume, gezien dit enkel een ondersteunend product in het kader van het vermogensbeheer is. De toegekende kredieten betreffen meestal tijdelijke overbruggingsbehoeften en worden ruimschoots gedekt door een pand op een effectenportefeuille. Het kredietrisico bij JM Finn & Co is zeer beperkt. De kredietportefeuille van Bank J.Van Breda & C° is zeer gespreid onder het cliënteel van lokale ondernemers en vrije beroepen bij Bank J.Van Breda & C° en van kaderleden en zelfstandigen bij ABK. De bank hanteert hierbij concentratielimieten per sector en maximale kredietbedragen per relatie.

Bank J.Van Breda & C° voert een voorzichtig beleid inzake renterisico, ruim binnen de normen van de NBB. Daar waar de looptijden van activa en passiva onvoldoende overeenkomen, zet de bank indekkingsinstrumenten (een combinatie van renteswaps en opties) in om dit te corrigeren. Het renterisico bij Delen Private Bank is beperkt, gelet op het feit dat zij zich hoofdzakelijk richt op vermogensbeheer.

Delen Investments streeft ernaar het wisselkoersrisico continu te beperken. De posities in deviezen worden stelselmatig opgevolgd en op de contantmarkt ingedekt. De nettoblootstelling aan het Britse Pond is momenteel beperkt aangezien de impact van een wisselkoersschommeling op het eigen vermogen van JM Finn & Co geneutraliseerd wordt door een tegenovergestelde impact op de liquiditeitsverplichting op de resterende 26,51% in JM Finn & Co.

Het liquiditeits- en solvabiliteitsrisico wordt permanent bewaakt dankzij een proactief risicobeheer. De banken willen er zich op elk moment van verzekeren dat ze aan de reglementaire vereisten beantwoorden en een kapitalisatieniveau aanhouden dat ruim tegemoetkomt aan het niveau van de activiteit en de genomen risico's. Bovendien beschikken beide groepen over meer dan voldoende liquide middelen om aan de verplichtingen te voldoen, zelfs bij onvoorziene marktomstandigheden, en over sterke Core Tier1 eigen vermogen ratio's.

Beide banken hebben voldoende bescherming tegen het inkomstenvolatiliteitsrisico. De exploitatiekosten van Delen Private Bank worden meer dan volledig gedekt door het aandeel vaste opbrengsten, terwijl bij Bank J.Van Breda & C° de inkomsten uit relatiebankieren zeer gediversifieerd zijn, zowel naar klanten als naar producten, en worden aangevuld door de gespecialiseerde

Max Green - Rodenhuize centrale

Bank J.Van Breda & C°

Extensa - Brussel Leefmilieu

Bank J.Van Breda & C°

vendoractiviteit voor autodealers (Van Breda Car Finance).

Het marktrisico kan enerzijds voortvloeien uit de zeer beperkte korte termijnbeleggingen in eigen naam van Delen Private Bank in niet-rentedragende effecten en anderzijds kan dit risico zich voordoen op openstaande posities op tussenrekeningen via dewelke effecten voor klantenportefeuilles worden verhandeld. De bedoeling is dat de posities op deze tussenrekeningen geliquideerd worden, zodat de bank niet aan een marktrisico onderworpen wordt.

Real Estate, Leisure & Senior Care

De operationele risico's in de vastgoedsector kunnen ingedeeld worden volgens de verschillende stappen in het proces. Een eerste cruciaal element betreft de kwaliteit van het aanbod van gebouwen en diensten. Daarnaast moeten langetermijnhuurcontracten met solvabele huurders een zo hoog mogelijke bezettingsgraad, zowel van het vastgoed als van de diensten, en recurrente inkomstenstroom verzekeren en het risico op wanbetaling beperken. Tenslotte worden ook het renovatie- en onderhoudsrisico permanent opgevolgd.

De vastgoedontwikkelingsactiviteit is onderhevig aan sterke cyclische schommelingen (conjunctuurrisico). Zo volgen vastgoedontwikkelingsactiviteiten voor kantoorgebouwen meer de klassieke conjunctuurcyclus, terwijl de residentiële activiteiten eerder rechtstreeks reageren op de conjunctuur, het vertrouwen en het renteniveau. Extensa Group is zowel aanwezig in de BeLux (waar het zwaartepunt van haar activiteit ligt) als in Turkije, Roemenië en Slowakije, en is daardoor ook onderhevig aan de plaatselijke conjunctuur. De spreiding van de vastgoedactiviteiten over verschillende sectoren (vb. residentieel, logistiek, kantoren, retail) leidt evenwel tot een beperking van dit risico.

Het wisselkoersrisico is zeer beperkt omdat de meeste activiteiten zich in de BeLux bevinden, met uitzondering van de activiteiten van Extensa in Turkije (risico gelinkt aan de USD en de Turkse Lira) en in Roemenië (risico gelinkt aan de RON). Leasinvest Real Estate en Extensa Group beschikken over de nodige lange termijn kredietfaciliteiten en back-up lijnen voor hun commercial paper-programma om de bestaande en toekomstige investeringsnoden te dekken.

Dankzij deze kredietfaciliteiten en back-uplijnen is het financieringsrisico ingedekt. Het liquiditeits- risico wordt beperkt door enerzijds de financieringen te spreiden over verschillende banken en anderzijds door de vervaldata van de kredietfaciliteiten te diversifiëren op lange termijn. LRE heeft in 2013 met succes een kapitaalverhoging doorgevoerd van 60,7 miljoen euro, die voor haar aandeel (30,01%) is gevolgd door de AvH-groep, en obligaties uitgegeven voor 95 miljoen euro op respectievelijk de publieke (75 miljoen euro) en private obligatiemarkt (20 miljoen euro).

Het indekkingsbeleid van de vastgoedactiviteiten is erop gericht het renterisico zoveel mogelijk in te perken. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van financiële instrumenten zoals spot & forward rentecollars, interest rate swaps en CAP's.

Energy & Resources

De focus van dit segment ligt op bedrijven in groeimarkten, zoals India, Indonesië en Polen. Vermits de betrokken bedrijven in belangrijke mate actief zijn buiten de eurozone (Sagar Cements en Oriental Quarries & Mines in India, Sipef in o.m. Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea) is het wisselkoersrisico (zowel op de balans als op de resultatenrekening) hier relevanter dan in de andere segmenten. Ook de geopolitieke ontwikkelingen in deze regio's zijn een extra aandachtspunt.

De geproduceerde volumes en dus gerealiseerde omzet en marges van Sipef worden in zekere mate beïnvloed door klimatologische omstandigheden zoals neerslag, zonneschijn, temperatuur en vochtigheidsgraad.

Of de groep er daarnaast in slaagt om de beoogde bijkomende expansie te realiseren, hangt af van de verwerving van nieuwe concessieovereenkomsten voor agronomisch geschikte gronden, die passen in de duurzaamheidspolitiek aan economisch verantwoorde voorwaarden.

Voorts is de groep in dit segment ook blootgesteld aan schommelingen in de prijzen van grondstoffen (vb. Sipef: voornamelijk palmolie en palmpitolie; Sagar Cements: steenkool).

Tot slot is de groep actief inzake de productie van hernieuwbare energie. Een duidelijk en stabiel regelgevend kader, dat projecten een noodzakelijke en voorspelbare ondersteuning garandeert, is van groot belang voor de ontwikkeling van dergelijke projecten. In de realiteit wordt het regelgevend kader echter regelmatig gewijzigd, hetgeen een belangrijke impact kan hebben op de resultaten van dergelijke projecten.

DEME - Valdemarsvik (Zweden)

Development Capital

Ackermans & van Haaren stelt risicokapitaal ter beschikking aan een beperkt aantal bedrijven met internationaal groeipotentieel. De investeringshorizon is gemiddeld langer dan deze van de traditionele spelers op de private equity-markt. Deze investeringen gebeuren doorgaans met conservatieve schuldratio's, waarbij in principe geen voorschotten of zekerheden aan of ten behoeve van de betrokken deelnemingen worden verleend. Het gediversifieerde karakter van deze investeringen draagt bovendien bij tot een evenwichtige spreiding van de economische en financiële risico's. Ackermans & van Haaren zal in de regel deze investeringen financieren via eigen vermogen.

De conjuncturele situatie heeft een rechtstreekse impact op de resultaten van de participaties, voornamelijk bij de meer cyclische of consumentgebonden bedrijven. De spreiding van de activiteiten van de participaties over diverse sectoren zorgt hier voor een gedeeltelijke bescherming tegen dit risico.

Elke participatie is onderhevig aan specifieke operationele risico's zoals de schommeling van de prijzen van diensten en grondstoffen, het vermogen om de verkoopprijs aan te passen en concurrentierisico's. De bedrijven volgen deze risico's zelf op en kunnen deze door operationele en financiële discipline en strategische focus trachten in te perken. De opvolging en controle door Ackermans & van Haaren als proactieve aandeelhouder spelen ook op dit vlak een belangrijke rol.

Verschillende participaties (vb. Hertel, Manuchar, Egemin) zijn in belangrijke mate actief buiten de eurozone. Het wisselkoersrisico wordt in die gevallen telkens op het niveau van de deelneming zelf opgevolgd en aangestuurd.

2. Toelichting bij de geconsolideerde jaarrekening

De geconsolideerde jaarrekening wordt opgesteld overeenkomstig de 'International Financial Reporting Standards' (IFRS).

Het geconsolideerd balanstotaal van de groep per 31 december 2013 bedraagt 10.888 miljoen euro, hetgeen een stijging vertegenwoordigt van 60% ten opzichte van 2012 (6.822 miljoen euro). Dit balanstotaal is uiteraard beïnvloed door de manier waarop bepaalde deelnemingen in de consolidatie worden verwerkt. Het balanstotaal is aanzienlijk toegenomen door de volledige integratie van CFE en DEME n.a.v. de overname van CFE.

De waarderingsregels werden aangepast zonder noemenswaardige impact.

Het eigen vermogen (deel groep) per einde 2013 bedroeg 2.252 miljoen euro, een stijging met 248 miljoen euro ten opzichte van 2012. In juni 2013 heeft AvH een brutodividend uitgekeerd van 1,67 euro per aandeel, wat voor een daling van het eigen vermogen met 55,3 miljoen euro heeft gezorgd.

Naast de verwerving van het 60,4%-belang in CFE, dat voor 138 miljoen euro in geld werd voldaan, heeft AvH bijkomend geïnvesteerd in verschillende bedrijven in haar portefeuille. De belangrijkste bedragen hebben betrekking op de versterking van het kapitaal van Hertel (37,5 miljoen euro), Anima Care (10,5 miljoen euro), Atenor (0,9 miljoen euro) en LRE (0,5 miljoen euro). Daarenboven werden de deelnemingen in Corelio, Sipef en Sagar Cements licht verhoogd. AvH heeft haar portefeuille verder gestroomlijnd met als belangrijkste transactie de verkoop van haar belang in Spanogroep (72,92% via Sofinim). Het totaal bedrag aan desinvesteringen bedroeg 135,3 miljoen euro over het volledige boekjaar.

Groupe Financière Duval - Aren'Ice

Eind 2013 bedroeg de netto financiële schuld van Ackermans & van Haaren 3,1 miljoen euro, in vergelijking tot een positieve nettothesauriepositie van 87,9 miljoen euro per einde 2012.

Een (economische) opsplitsing van de resultaten over de verschillende activiteitspolen van de groep is weergegeven in de bijlage 'Kerncijfers' van het jaarverslag.

Marine Engineering & Infrastructure: Bij DEME vertaalde de bijzonder hoge activiteitsgraad zich in een omzet die voor het eerst boven 2,5 miljard euro uitkwam en in een hogere nettowinst (109,1 miljoen euro).

DEME (AvH 60,4% vanaf 2014; 50% in 2013) kende een zeer sterk 2013 en boekte een omzet van 2.532 miljoen euro (1.915 miljoen euro in 2012). Deze significante omzetstijging (32%) werd gerealiseerd dankzij een hoge activiteitsgraad die leidde tot een goede bezetting van de vloot, maar werd ook geholpen door circa 230 miljoen euro levering van materiaal op grote windparkprojecten van GeoSea. Het nettoresultaat steeg van 89 miljoen euro in 2012 naar 109 miljoen euro in 2013. De traditionele baggeractiviteiten vertegenwoordigden 62% van DEME's omzet in 2013. De maritieme en offshore waterbouwkundige specialisten, in het bijzonder GeoSea en Tideway, kenden

Hertel - Prinses Amalia windmolen

NMC

een zeer sterke groei onder invloed van de snel groeiende markt van hernieuwbare energie en de ontwikkelingen in de olie- en gassector. De grote werven van DEME in Australië (Gladstone, Wheatstone) kenden een gunstig verloop en droegen positief bij tot de omzet en rentabiliteit van DEME in 2013. In het Midden-Oosten is de aanleg van een nieuwe haven in Doha (Qatar) op kruissnelheid gekomen. In Abu Dhabi werd een belangrijke werf op technisch vlak uitstekend afgewerkt, die evenwel omwille van belangrijke meerwerken en meerkosten aanleiding geeft tot negotiaties met de klant. DEME heeft dit op een voorzichtige manier in haar cijfers verwerkt.

Het orderboek werd op hoog niveau (meer dan 3 miljard euro) gehandhaafd, dankzij opdrachten verspreid over alle continenten en activiteiten. Zo werden er grote, olie- en gasgerelateerde projecten (in Colombia, Venezuela, Australië, Ierland en Indië) voor een totale waarde van 250 miljoen euro binnengehaald. De groep tekende ook een belangrijk contract voor de landwinning van 148 ha ter uitbreiding van Jurong Island (Singapore) met een totale waarde van 625 miljoen euro, waarvan ongeveer de helft voor DEME, en haalde bovendien nieuwe contracten binnen in Brazilië en Nigeria. Verder voegden GeoSea en Tideway 200 miljoen euro toe aan het orderboek met de windmolenparken Kentish Flats Extension (Verenigd Koninkrijk) en Gode Wind (Duitsland).

DEME heeft met de betaling van de cutterzuiger Ambiorix begin 2013 de laatste schijf afgewerkt van een belangrijk investeringsplan. De totale capex over het jaar, inclusief grote herstellingen die werden geactiveerd, komt voor het volledige boekjaar uit op 209 miljoen euro (2012: 343 miljoen euro).

DEME heeft in 2013 haar financieringsbronnen op lange termijn gediversifieerd door de uitgifte van een obligatielening van 200 miljoen euro met een looptijd van 6 jaar.

Eind 2013 zette AvH een strategisch belangrijke stap met het verwerven van de exclusieve controle over DEME, via CFE.

De overeenkomst, die in september werd bereikt met Vinci, werd afgerond op 24 december 2013. Zoals eerder aangekondigd, heeft AvH haar 50%-belang in DEME ingebracht in het kapitaal van CFE in het kader van een kapitaalverhoging door inbreng in natura tegen een waarde van 550 miljoen euro in ruil voor de uitgifte van 12.222.222 nieuwe CFE-aandelen, en heeft AvH 3.066.440 CFE-aandelen (die, vóór kapitaalverhoging, 23,42% van het kapitaal van CFE vertegenwoordigden) overgenomen van Vinci tegen een prijs van 45 euro per aandeel, voor een totaal bedrag van 138 miljoen euro.

Op 31 december 2013 bezat AvH 15.288.662 aandelen in CFE (60,39%).

Door de inbreng van haar 50%-belang in DEME bij CFE is AvH geëvolueerd van een gezamenlijke controle naar een exclusieve controle. Conform de IFRS-regels terzake is AvH verplicht geweest om haar 50%-deelneming te herwaarderen in de verlies- en winstrekening. Ten belope van het verschil tussen de 550 miljoen euro inbrengwaarde en de geconsolideerde boekwaarde van DEME is een herwaarderingsmeerwaarde in de resultatenrekening uitgedrukt van 109,4 miljoen euro.

Buiten deze meerwaarde heeft de controleverwerving over CFE geen impact op de resultatenrekening van 2013 van AvH, aangezien de nieuwe deelnemingspercentages slechts vanaf 1 januari 2014 zullen worden toegepast. In de geconsolideerde balans per 31 december 2013 worden de deelnemingen in respectievelijk CFE, DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy integraal geconsolideerd, wat tot een belangrijke stijging leidt van het balanstotaal tot 10.888 miljoen euro (2012: 6.822 miljoen euro). De controleverwerving over CFE en de verwerking daarvan zoals hierboven toegelicht leidt tot het opnemen van een goodwill van 252,3 miljoen euro op DEME en van een voorwaardelijke verplichting voor mogelijke risico's van 60,3 miljoen euro, in verband met de andere activiteiten van CFE.

Na voltrekking van beide transacties heeft AvH, ingevolge de overschrijding van de 30%-drempel van de aandelen met stemrecht van CFE, op 11

Leasinvest Real Estate - Motstraat (Mechelen)

februari 2014 een verplicht openbaar bod uitgebracht op alle aandelen CFE die verspreid zijn onder het publiek tegen betaling van 45 euro per aandeel.

Private Banking: Delen Investments en Bank J.Van Breda & Co hebben uitstekend gepresteerd in 2013 en konden beide de vermogens die ze beheren laten aangroeien tot een nieuw recordniveau.

Het beheerd vermogen van de groep Delen Investments (AvH 78,75%) bereikte eind 2013 een recordniveau van 29.536 miljoen euro (2012: 25.855 miljoen euro). Zowel Delen Private Bank (20.210 miljoen euro) als JM Finn & Co (9.326 miljoen euro) droegen bij tot deze stijging met 14,2%. De sterke groei is het resultaat van een positieve impact van de financiële markten op haar klantenportefeuilles en van een aanzienlijke organische nettogroei (voornamelijk bij Delen Private Bank), van zowel bestaande als van nieuwe particuliere klanten. In 2013 zette de groep haar strategie voort om de kwaliteit en de efficiëntie van het vermogensbeheer te optimaliseren door te streven naar een groter aandeel beheersmandaten. Op het einde van 2013 werden resp. 74% (Delen Private Bank) en 63% (JM Finn & Co) van de toevertrouwde vermogens rechtstreeks discretionair of via de eigen patrimoniale beveks beheerd. Voornamelijk dankzij het hogere niveau aan activa in beheer stegen de brutobedrijfsopbrengsten tot 255,2 miljoen euro (2012: 214,8 miljoen euro). De cost-income ratio is zeer competitief met 54,8% (42,4% bij Delen Private Bank, 84,5% bij JM Finn & Co) en daalde licht ten opzichte van 2012 (55,2%). De nettowinst bedroeg 76,0 miljoen euro in 2013 (tegenover 62,6 miljoen euro in 2012), inclusief de bijdrage van JM Finn & Co van 4,6 miljoen euro.

Het geconsolideerd eigen vermogen van Delen Investments bedroeg 464,1 miljoen euro op 31 december 2013 (tegenover 414,5 miljoen euro op 31 december 2012). De groep is ruim gekapitaliseerd en voldoet ruimschoots aan de Bazel II- en Bazel III-vereisten op het vlak van eigen vermogen. De Core Tier1-kapitaalratio bedroeg 25,3% op het einde van 2013 en ligt ruim boven het sectorgemiddelde. Delen Private Bank nam in 2013 haar volledig vernieuwde kantoren in Gent en Brussel terug in gebruik.

2013 was voor Bank J.Van Breda & C° (AvH 78,75%) opnieuw een heel succesvol jaar. De duurzame, voorzichtige aanpak van de bank en de hoge cliëntentevredenheid resulteerden in een gestage groei van de commerciële volumes. Het door cliënten belegd vermogen steeg met 13% tot 9,0 miljard euro, waarvan 3,7 miljard euro cliëntendeposito's (+8%) en 5,3 miljard euro toevertrouwde activa (+16%). Hiervan wordt 3,0 miljard euro beheerd door Delen Private Bank. Ook de privékredietverlening bleef verder stijgen (+5%) tot 3,5 miljard euro, terwijl de voorzieningen voor kredietverliezen uitzonderlijk laag waren (0,04%). Dit commerciële succes vertaalde zich in een geconsolideerde nettowinst van 31,5 miljoen euro, een stijging met 14% tegenover 2012 en dit in een moeilijke marktomgeving. Niettegenstaande continue investeringen in nieuwe informaticatoepassingen, in de commerciële organisatie en vernieuwing van kantoren bedroeg de cost-income ratio 59% (2012: 58%). De bank behoort hiermee tot de meest performante Belgische banken.

Het eigen vermogen (deel groep) steeg in 2013 van 427 miljoen euro naar 448 miljoen euro en werd, net zoals de voorbije jaren, niet aangetast door waardeverminderingen op financiële instrumenten. Dit eigen vermogen geeft de bank bijkomende slagkracht om haar gestage groei op een financieel gezonde manier te bestendigen. Bank J.Van Breda & C° voldeed eind 2010 al ruim aan alle verhoogde solvabiliteitsnormen voor de toekomst en vertoonde in 2013 een financiële hefboom (verhouding eigen vermogen op activa) van 10 en een Core Tier1-kapitaalratio van 13,7%. Het belang van Bank J.Van Breda & C° in ABK bank is eind 2013 gestegen van 91,8% naar 99,9%.

Real Estate, Leisure & Senior Care: Dankzij een pro-actief beheer kon Leasinvest Real Estate haar vastgoedportefeuille laten aangroeien tot 718 miljoen euro. Extensa kon dankzij een herstel van de resultaten op vastgoedpromotie terug aanknopen met winst.

Het nettoresultaat van Extensa (AvH 100%) steeg in 2013 tot 4,5 miljoen euro (tegenover een verlies van 5,3 miljoen euro in 2012). Hiermee laat Extensa enkele moeilijke jaren achter zich, die het gevolg waren van een vertraging in het bekomen van vergunningen en van afschrijvingen op minderheidsparticipaties.

De verkavelingen en residentiële projecten in Hasselt (Cederpark), Gent (De Lange Velden) en Roeselare (De Munt) kenden een normaal verloop. De verkoop van de resterende woningen, appartementen en percelen is voorzien voor 2014.

Op de site van Tour & Taxis werd het gebouw voor Brussel Leefmilieu verder afgewerkt en is de oplevering voorzien in het eerste semester 2014. Het historische Postgebouw werd gerenoveerd en in gebruik genomen voor evenementen. Tenslotte is op de site nog een ontwikkeling van 105 appartementen en een kantoorgebouw van 48.000 m² gepland. De graafwerken voor het Cloche d'Orproject (Luxemburg) zijn ondertussen opgestart en de commercialisatie van de eerste fase van de woningen wordt verwacht in 2014.

Leasinvest Real Estate (LRE, AvH 30,01%) zette in 2013 haar strategische heroriëntering consequent voort. Door de significante retailinvesteringen in het Groothertogdom Luxemburg (met als voornaamste het Knauf Pommerloch shopping center) werd Luxemburg de belangrijkste investeringsmarkt voor LRE (60% van de vastgoedportefeuille, tegenover 40% in België) en werd retail de belangrijkste activa klasse in de totale portefeuille (retail 42%, kantoren 36% en logistiek 22%).

Eind 2013 bedroeg de reële waarde ('fair value') van deze geconsolideerde vastgoedportefeuille, inclusief de projectontwikkelingen, 718 miljoen euro (tegenover 618 miljoen euro per 31.12.12). De stijging met 16% is voornamelijk het gevolg van de investeringen in het tweede Knauf shopping center, het verhuurd retailpand aan Hornbach en verdere investeringen in het project Royal20 in Luxemburg. Door deze investeringen stegen de huuropbrengsten tot 45 miljoen euro (38 miljoen euro eind 2012).

De gemiddelde 'duration' van de portefeuille steeg van 4,9 jaar naar 5,2 jaar door de nieuwe (her)verhuringen en de volledig verhuurde investeringen. De bezettingsgraad steeg van 95% (2012) tot 97%. Het huurrendement op de reële waarde was vergelijkbaar met vorig boekjaar nl. 7,31% (2012: 7,30%).

LRE heeft in 2013 met succes een kapitaalverhoging doorgevoerd van 60,7 miljoen euro, die voor haar aandeel (30,01%) is gevolgd door de AvHgroep, en obligaties uitgegeven voor 95 miljoen euro op respectievelijk de publieke (75 miljoen euro) en private obligatiemarkt (20 miljoen euro). Mede hierdoor steeg het eigen vermogen tot 335 miljoen euro (2012: 256 miljoen euro) en daalde de schuldgraad tot 53,53%.

LRE sloot haar boekjaar 2013 af met een stijging van het nettoresultaat met 31% tot 27 miljoen euro (21 miljoen euro per 31.12.12).

Energy & Resources: Als gevolg van lagere productievolumes en van lagere prijzen voor palmolie en rubber daalt het resultaat van Sipef in 2013. Sagar Cements en Max Green hebben te kampen met moeilijke marktomstandigheden.

Plantagegroep Sipef (AvH 26,78%) werd in 2013 geconfronteerd met lagere volumes en dalende prijzen in palmolie, rubber en thee, waardoor de omzet daalde met 12,3% tot 291,7 miljoen USD (2012: 332,5 miljoen USD). De brutomarge bleef echter boven de 32%. Het nettoresultaat daalde met 18,7% tot 55,6 miljoen USD (2012: 68,4 miljoen USD).

Tegenvallende agronomische indicatoren in Zuid-Oost-Azië hebben ertoe geleid dat de jaarproductie van palmolie 4,5% beneden deze van de recordvolumes van 2012 bleef, waardoor 2013 een relatief zwak productiejaar was. Bijkomende productiegroei werd enkel vastgesteld in de nieuw ontwikkelde arealen in het project UMW in Noord-Sumatra. In Papoea-Nieuw-Guinea konden de stijgende opbrengsten door de geleidelijke volgroeiing van de uitbreidingen de zwakke productie van de omliggende boeren niet compenseren. Ook de productievolumes van rubber bleven onder de verwachtingen. De verkoopprijzen van palmolie hebben in 2013 relatief weinig volatiliteit gekend. Door de hoge producties eind 2012 was er een te grote wereldvoorraad bij de aanvang van het jaar. Dankzij een verhoogde vraag van de biodieselsector en de lagere productievolumes van palmolie, kon het evenwicht geleidelijk hersteld worden. Tijdens de tweede jaarhelft wogen de grote productievolumes van sojabonen op de marktprijzen, maar de aankondiging dat Indonesië voor 2014 een verplichte bijmenging van biodiesel zou opleggen, gaf voldoende ondersteuning voor een sterkere marktprijs op het einde van het jaar. Weersomstandigheden, duurzaamheidsprocedures en technische beperkingen leidden tot een vertraging in de uitvoering van de expansieplannen in Papoea-Nieuw-Guinea en Indonesië. Desondanks

werd 1.459 hectare toegevoegd aan de beplante arealen van de groep, die thans 66.942 hectare bedraagt en waarvan 17,6% het productiestadium nog niet bereikt heeft.

Development Capital: In het Development Capital segment zijn de prestaties erg uiteenlopend: op de verkoop van de Spano-participatie werd een mooie meerwaarde gerealiseerd terwijl de herstructureringskosten en waardeverminderingen ook in 2013 de gezamenlijke bijdrage van de andere bedrijven drukken. De resultaten van de verschillende participaties van dit segment worden in detail besproken vanaf pag. 102.

3. Belangrijke gebeurtenissen na afsluiting van het boekjaar

Na afsluiting van het boekjaar, heeft Ackermans & van Haaren op 11 februari 2014 de lancering aangekondigd van haar verplicht openbaar bod op alle CFE-aandelen die op dat ogenblik nog niet in haar bezit waren tegen de prijs van 45 euro per aandeel. Dit bod verstreek op 5 maart. Gelet op de koers van het CFE-aandeel, die gedurende de aanvaardingsperiode gemiddeld 66,4 euro per bedroeg, kende het bod, zoals verwacht, nauwelijks succes.

Distriplus - Club

4. Onderzoek en ontwikkeling

Op het vlak van onderzoek en ontwikkeling bij de integraal geconsolideerde participaties van AvH, ontwikkelen bij DEME de teams van R&D en van het Central Competence Center baanbrekende, innovatieve technologieën en zijn bij CFE en Van Laere de afdeling studies betrokken bij de projecten in burgerlijke bouwkunde en gebouwen.

5. Financiële instrumenten

Binnen de groep (o.a. Bank J.Van Breda & C°, Leasinvest Real Estate, DEME, Extensa) wordt gestreefd naar een voorzichtig beleid inzake renterisico's door gebruik te maken van renteswaps en opties. Een groot aantal deelnemingen van de groep is actief buiten de euro-zone (o.a. DEME, Delen Investments, Sipef, Hertel, Manuchar, Telemond Group). De indekking van het wisselkoersrisico wordt telkens op het niveau van de deelneming zelf opgevolgd en aangestuurd.

6. Vooruitzichten

De raad van bestuur is positief gestemd over de vooruitzichten van de groep voor het lopend boekjaar.

III Verklaring inzake deugdelijk bestuur

1. Algemeen

Ackermans & van Haaren hanteert als referentiecode de Belgische Corporate Governance Code (de 'Code'), zoals bekendgemaakt op 12 maart 2009. De Code kan geraadpleegd worden op de website van de Commissie Corporate Governance (www.corporategovernancecommittee.be).

Op 14 april 2005 heeft de raad van bestuur van Ackermans & van Haaren het eerste Corporate Governance Charter ('Charter') goedgekeurd.

De raad van bestuur heeft dit Charter nadien verschillende malen aangepast.

  • • Op 18 april 2006 werd het Charter in overeenstemming gebracht met verschillende Koninklijke Besluiten genomen in uitvoering van de Europese regels inzake marktmisbruik.
  • • Op 15 januari 2008 heeft de raad van bestuur artikel 3.2.2. (b) van het Charter aangepast ter verduidelijking van de procedure inzake onderzoek naar onregelmatigheden.
  • • Op 12 januari 2010 werd het Charter aangepast aan de nieuwe Code en aan de nieuwe onafhankelijkheidscriteria van artikel 526ter W.Venn.
  • • Op 4 oktober 2011, tot slot, heeft de raad van bestuur beraadslaagd over de aanpassing van het Charter aan de Wet van 6 april 2010 tot versterking van het deugdelijk bestuur bij de genoteerde vennootschappen en de Wet van 20 december 2010 betreffende de uitoefening van bepaalde rechten van aandeelhouders van genoteerde vennootschappen. De raad van bestuur heeft bij die gelegenheid tevens zijn beleid inzake de voorkoming van marktmisbruik (afdeling 5 van het Charter) verscherpt door de invoering van een verbod op 'short selling' en speculatieve handel in aandelen.

Het Charter kan in drie talen (Nederlands, Frans en Engels) geraadpleegd worden op de website van de vennootschap (www.avh.be).

Dit hoofdstuk (de 'Verklaring inzake Deugdelijk Bestuur') bevat de informatie zoals bedoeld in de artikelen 96, §2 en 119, tweede lid, 7° W.Venn. In dit hoofdstuk wordt voorts, overeenkomstig de voorschriften van de Code, bijzondere aandacht besteed aan feitelijke informatie omtrent deugdelijk bestuur en wordt uitleg gegeven over de afwijkingen tijdens het afgelopen boekjaar op bepaalde bepalingen van de Code overeenkomstig het 'pas toe of leg uit'- principe.

2. Raad van bestuur

Naam Geboren Aard mandaat Einde mandaat
Jacques Delen 1949 Voorzitter, niet-uitvoerend 2016
Alexia Bertrand 1979 Niet-uitvoerend 2017
Luc Bertrand 1951 Uitvoerend 2017
Teun Jurgens 1948 Niet-uitvoerend 2014
Pierre Macharis 1962 Onafhankelijk, niet-uitvoerend 2016
Julien Pestiaux 1979 Onafhankelijk, niet-uitvoerend 2015
Thierry van Baren 1967 Onafhankelijk, niet-uitvoerend 2014
Frederic van Haaren 1960 Niet-uitvoerend 2017
Pierre Willaert 1959 Niet-uitvoerend 2016

2.1 Samenstelling

Jacques Delen (°1949, Belg) behaalde in 1976 het diploma van wisselagent. Jacques Delen is voorzitter van het directiecomité van Bank Delen. Hij is tevens bestuurder van de beursgenoteerde plantagegroep Sipef en van Bank J.Van Breda & C°. Jacques Delen werd in 1992 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren en is sinds 2011 voorzitter van de raad van bestuur.

Alexia Bertrand (°1979, Belgische) behaalde het diploma van licentiaat in de rechten aan de Université Catholique de Louvain (2002) en een Master of Laws aan de Harvard Law School (2005). Alexia Bertrand is gespecialiseerd in financieel recht en vennootschapsrecht. Zij werkt sinds 2012 als adviseur op het kabinet van de Vice-Premier en Minister van Buitenlandse Zaken. In het verleden was Alexia Bertrand advocate aan de balie van Brussel, bij Clifford Chance en vervolgens Linklaters. Ze was ook assistente aan de rechtsfaculteit van de Université Catholique de Louvain en wetenschappelijk medewerkster aan de Katholieke Universiteit Leuven. Alexia Bertrand werd in 2013 tot bestuurder van Ackermans & van Haaren benoemd.

Luc Bertrand (°1951, Belg) is voorzitter van het executief comité van Ackermans & van Haaren. Hij studeerde in 1974 af als handelsingenieur (KU Leuven). Luc Bertrand startte zijn loopbaan bij Bankers Trust, waar hij de functie bekleedde van Vice-President en Regional Sales Manager, Northern Europe. Sinds 1986 is hij actief bij Ackermans & van Haaren. Hij bekleedt verschillende bestuursmandaten binnen de groep Ackermans & van Haaren, alsook daarbuiten. Hij is onder meer voorzitter van de raad van bestuur van DEME, Dredging International, Finaxis, Sofinim en Leasinvest Real Estate en is bestuurder van CFE, Sipef, Atenor Group en Groupe Flo. Buiten de groep bekleedt Luc Bertrand bestuursmandaten bij Schroeders en ING Belgium. Luc Bertrand is tevens actief op maatschappelijk vlak, hij is o.m. voorzitter van Guberna (Belgian Governance Institute), van Instituut de Duve en van Middelheim Promotors en is lid van een aantal andere raden van bestuur van verenigingen zonder winstoogmerk en publieke instellingen zoals KU Leuven, Instituut voor Tropische Geneeskunde en Museum Mayer van den Bergh. Luc Bertrand werd in 1985 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren.

Teun Jurgens (°1948, Nederlander) studeerde af als landbouwkundig ingenieur aan de Rijks Hogere Landbouwschool in Groningen (Nederland). Hij was lid van het directiecomité van Banque Paribas Nederland en oprichter van Delta Mergers & Acquisitions. Teun Jurgens werd in 1996 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren.

Pierre Macharis (°1962, Belg) studeerde af als licentiaat in de handels- en financiële wetenschappen (1986) en behaalde tevens het diploma van industrieel ingenieur in automatisering (1983). Hij is thans CEO en voorzitter van het directiecomité van VPK Packaging Group, een verticaal geïntegreerde verpakkingsgroep met hoofdzetel in België. Pierre Macharis is tevens voorzitter van Cobelpa, de Belgische vereniging van papier- en pulpproducerende bedrijven, en is bestuurder bij AXA Belgium en CEPI, de Europese vereniging van papier- en pulpproducerende bedrijven. Pierre Macharis werd in 2004 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren en is sinds 2011 voorzitter van het remuneratiecomité.

Julien Pestiaux (°1979, Belg) studeerde in 2003 af als burgerlijk ingenieur electromechanica (spe-

Raad van bestuur - van links naar rechts: Thierry van Baren, Frederic van Haaren, Pierre Macharis, Teun Jurgens, Luc Bertrand, Julien Pestiaux, Jacques Delen, Alexia Bertrand, Pierre Willaert

cialisatie energie) aan de Université Catholique de Louvain (2003) en behaalde eveneens een Master in engineering management aan de Cornell University (Verenigde Staten). Julien Pestiaux is gespecialiseerd in energie- en klimaatthema's en is partner bij Climact, een bureau dat advies verleent rond deze thema's. Hij finaliseerde in 2013 een strategisch plan inzake duurzame energie in België in opdracht van de federale overheid, in samenwerking met het "Department for Energy and Climate Change" in het VK. Hij was voordien 5 jaar actief als consultant en projectleider bij McKinsey & C°. Julien Pestiaux werd in 2011 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren en is lid van het auditcomité.

Thierry van Baren (°1967, Fransman/Nederlander) is licentiaat en geaggregeerde in de filosofie en behaalde een MBA aan de Solvay Business School. Hij is thans zelfstandig consultant. Thierry van Baren werd in 2006 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren. Hij is lid van het auditcomité en van het remuneratiecomité.

Frederic van Haaren (°1960, Belg) is zelfstandig ondernemer en lid van de gemeenteraad van de Gemeente Kapellen. Hij is tevens actief als bestuurder van verschillende vennootschappen en verenigingen. Zo bekleedt hij onder meer een bestuursmandaat bij water-link, is hij voorzitter van Consultatiebureau voor het Jonge Kind te Kapellen, van Basisschool Zonnekind te Kalmthout, van Bosgroepen Antwerpen Noord en lid van de politieraad van de politiezone Noord. Frederic van Haaren werd in 1993 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren en is lid van het remuneratiecomité.

Pierre Willaert (°1959, Belg) is licentiaat in de handels- en financiële wetenschappen en behaalde het diploma van de Belgische Vereniging van Financiële Analisten (ABAF-BVFA), waarvan hij nog steeds lid is. Hij was lange tijd actief als financieel analist bij Bank Puilaetco en volgde aldus de voornaamste sectoren vertegenwoordigd op de Belgische beurs. Later werd hij er verantwoordelijk voor het departement institutioneel beheer. Pierre Willaert was beherend vennoot en lid van het auditcomité van Bank Puilaetco tot in 2004. Hij is ook bestuurder bij Tein Technology, een Brussels ICTbedrijf, dat onder meer gespecialiseerd is in videobewaking. Pierre Willaert werd in 1998 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren en is sinds 2004 voorzitter van het auditcomité.

De mandaten van Teun Jurgens en Thierry van Baren verstrijken op de gewone algemene vergadering van 26 mei 2014. De raad van bestuur zal aan de gewone algemene vergadering voorstellen het mandaat van Teun Jurgens te hernieuwen voor een periode van 2 jaar en het mandaat van Thierry van Baren voor 4 jaar en dit als onafhankelijk bestuurder, gelet op het feit dat de betrokkene beantwoordt aan de onafhankelijkheidscriteria vermeld in artikel 526ter W.Venn. en in artikel 2.2.4 van het Corporate Governance Charter van de vennootschap.

2.2 Onafhankelijke bestuurders

  • • Pierre Macharis
  • • Julien Pestiaux
  • • Thierry van Baren

Pierre Macharis, Julien Pestiaux en Thierry van Baren beantwoorden aan de onafhankelijkheidscriteria van artikel 526ter W.Venn.

2.3 Overige bestuurders

  • • Alexia Bertrand
  • • Luc Bertrand
  • • Jacques Delen
  • • Teun Jurgens
  • • Frederic van Haaren
  • • Pierre Willaert

Luc Bertrand en Jacques Delen zijn bestuurders van Scaldis Invest, die met een participatie van 33% de voornaamste aandeelhouder is van Ackermans & van Haaren. Luc Bertrand en Frederic van Haaren zijn tevens bestuurder van Belfimas, die met een participatie van 91,35% Scaldis Invest controleert. Scaldis Invest en Belfimas zijn holdingvennootschappen die uitsluitend (rechtstreeks en onrechtstreeks) beleggen in aandelen Ackermans & van Haaren.

2.4 Activiteitenverslag

De raad van bestuur is in 2013 negen maal bijeengekomen. De gemiddelde aanwezigheid bedroeg 98,7%. Thierry van Baren heeft niet kunnen deelnemen aan de bijzondere vergadering van de raad van bestuur van 15 september 2013.

De raad van bestuur heeft in 2013 o.m. de strategische beleidslijnen vastgelegd, het budget voor het lopende boekjaar besproken en op geregelde tijdstippen geactualiseerd, de resultaten van de groep en de ontwikkeling van de activiteiten van de verschillende participaties opgevolgd op basis van de rapportering verzorgd door het executief comité en de aanbevelingen van de adviserende comités besproken.

De raad van bestuur heeft in 2013 het management van Anima Care, Bank J.Van Breda & C°, Euro Media Group, Manuchar en Sipef uitgenodigd voor een presentatie over de algemene stand van zaken van de betrokken onderneming of toelichting bij een concrete investering.

De raad van bestuur heeft tevens tijdens het voorbije boekjaar een belangrijke investeringsbeslissing genomen, m.n. de verwerving van de exclusieve controle over CFE.

Op periodieke basis vinden evaluatieprocedures in de schoot van de raad van bestuur plaats overeenkomstig artikel 2.7 van het Charter. Deze geschieden op initiatief en onder leiding van de voorzitter.

De jaarlijkse evaluatie door de niet-uitvoerende bestuurders van de relatie tussen de raad van bestuur en het executief comité vond plaats op 27 maart 2013, in afwezigheid van de uitvoerende bestuurder. De niet-uitvoerende bestuurders hebben bij deze gelegenheid hun algemene tevredenheid uitgedrukt over de goede samenwerking tussen beide organen en hebben in dat verband enkele suggesties overgemaakt aan de uitvoerende bestuurder.

Op diezelfde datum heeft de raad van bestuur tevens de resultaten besproken van de vierjaarlijkse evaluatie onder begeleiding van Guberna. Deze evaluatie betrof de omvang, samenstelling en werking van de raad van bestuur en zijn comités, alsook zijn relatie met het executief comité.

De bestuurders zijn van oordeel dat hun rol en bevoegdheden duidelijk zijn en waarderen de constructieve en transparante samenwerking met het executief comité.

Voorts wensen de bestuurders voldoende vergadertijd te besteden aan de opvolging van de kernparticipaties en tijdig werk te maken van de voorbereiding van de opvolging van de voorzitter van het executief comité die op 14 februari 2016 de leeftijdsgrens bereikt van 65 jaar. De bestuurders wensen ook tussen de vergaderdata van de raad van bestuur snel geïnformeerd te blijven worden over belangrijke ontwikkelingen binnen de groep.

2.5 Gedragsregels inzake belangenconflicten

De raad van bestuur heeft zijn beleid inzake verrichtingen tussen Ackermans & van Haaren of een met haar verbonden vennootschap enerzijds, en leden van de raad van bestuur of van het executief comité (of hun naaste familieleden) anderzijds, die aanleiding kunnen geven tot belangenconflicten (al dan niet in de zin van het W.Venn.) bekendgemaakt in het Charter (artikelen 2.9. en 4.7.). In 2013 dienden geen beslissingen te worden genomen die aanleiding gaven tot toepassing van dit beleid.

2.6 Gedragsregels inzake financiële transacties

De raad van bestuur heeft zijn beleid inzake de voorkoming van marktmisbruik bekendgemaakt in het Charter (afdeling 5).

3. Auditcomité

3.1 Samenstelling

Voorzitter Pierre Willaert
Niet-uitvoerend bestuurder
Julien Pestiaux
Onafhankelijk,
niet-uitvoerend bestuurder
Thierry van Baren
Onafhankelijk,
niet-uitvoerend bestuurder

Alle leden van het auditcomité beschikken over de nodige deskundigheid op het gebied van boekhouding en audit:

• Pierre Willaert (°1959) is licentiaat in de handels- en financiële wetenschappen en behaalde het diploma van de Belgische Vereniging van Financiële Analisten (ABAF-BVFA), waarvan hij nog steeds lid is. Hij was lange tijd actief als financieel analist bij Bank Puilaetco. Later werd hij er verantwoordelijk voor het departement institutioneel beheer. Pierre Willaert was beherend vennoot en lid van het auditcomité van Bank Puilaetco tot in 2004. Pierre Willaert werd in 1998 benoemd tot bestuurder van Acker-

mans & van Haaren en is sinds 2004 voorzitter van het auditcomité.

  • • Julien Pestiaux (°1979) studeerde af als burgerlijk ingenieur electromechanica (specialisatie energie) aan de Université Catholique de Louvain (2003) en behaalde eveneens een Master in engineering management aan de Cornell University (Verenigde Staten). De nadruk van de Master in engineering management lag op financiële en economische analyses. Een belangrijk deel van de cursussen werd dan ook gegeven aan de "Johnson Graduate School of Management" van Cornell. Julien Pestiaux is partner bij Climact, een bureau dat advies verleent rond energie- en klimaatthema's met talrijke klanten uit de bedrijfswereld. Voordien was hij 5 jaar actief als consultant en projectleider bij McKinsey & C° waar hij vertrouwd geraakt is met de verschillende aspecten van boekhouding. Julien Pestiaux werd in 2011 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren.
  • • Thierry van Baren (°1967) is licentiaat en geaggregeerde in de filosofie en behaalde een MBA aan de Solvay Business School. In het kader van deze opleiding specialiseerde hij zich o.m. in 'Finance', 'Financial Accounting' en 'Managerial Accounting'. Thierry van Baren is thans zelfstandig consultant en is ook in die hoedanigheid vertrouwd met verschillende aspecten

van boekhouding. Thierry van Baren werd in 2006 benoemd tot bestuurder van Ackermans & van Haaren.

3.2 Activiteitenverslag

Het auditcomité is in 2013 drie maal bijeengekomen en was telkens voltallig.

Op 25 februari en 23 augustus 2013 heeft het auditcomité zich, in aanwezigheid van de financiële directie en de commissaris, hoofdzakelijk gebogen over zowel het rapporteringsproces als de analyse van, respectievelijk, de jaarlijkse en halfjaarlijkse financiële rapportering. De leden van het auditcomité ontvingen voorafgaandelijk de beschikbare verslagen van de auditcomités van de operationele dochtervennootschappen van Ackermans & van Haaren.

Het auditcomité van 21 maart 2013 was gewijd aan de financiële verslaggeving, zoals opgenomen in het jaarverslag van 2012, en de toetsing van de 'één-op-één'-regel m.b.t. de niet-auditdiensten geleverd door Ernst & Young. Voorts werden de binnen de groep bestaande optieplannen besproken alsook de buitenbalansverplichtingen en de website.

Het auditcomité bracht stelselmatig en uitgebreid verslag uit over de uitoefening van zijn taken aan de raad van bestuur.

4. Remuneratiecomité

4.1 Samenstelling

Voorzitter Pierre Macharis
Onafhankelijk,
niet-uitvoerend bestuurder
Thierry van Baren
Onafhankelijk,
niet-uitvoerend bestuurder
Frederic van Haaren
Niet-uitvoerend bestuurder

4.2 Activiteitenverslag

In 2013 is het remuneratiecomité twee maal bijeengekomen, m.n. op 27 maart 2013 en op 13 november 2013, en was telkens voltallig.

Het remuneratiecomité heeft op zijn vergadering van 27 maart 2013 het ontwerp van remuneratieverslag, dat overeenkomstig artikel 96, §3 W.Venn. een specifiek onderdeel vormt van de Verklaring inzake deugdelijk bestuur, besproken en heeft erop toegezien dat het ontwerpverslag alle wettelijke gegevens bevat. Het comité heeft voorts de betaling van de variabele vergoeding aan de leden van het executief comité getoetst aan de aanbevelingen die het daaromtrent had gemaakt op zijn vergadering van 13 november 2012. Tot slot heeft het comité aanbevelingen geformuleerd inzake de opzegtermijn op te nemen in de overeenkomst van zelfstandige dienstverlening met Koen Janssen en inzake de verhoging van de vaste vergoeding van de bestuurders.

Op de vergadering van 13 november 2013 heeft het comité de hierna volgende onderwerpen besproken en terzake aanbevelingen gericht aan de raad van bestuur: de vaste en variabele vergoeding van de leden van het executief comité voor 2014, de groepsverzekering van de CEO, de vergoeding van de bestuurders en de aan de leden van het executief comité toe te kennen aantal aandelenopties.

5. Benoemingscomité

De raad van bestuur heeft op 26 februari en 27 maart 2013 beraadslaagd als benoemingscomité en heeft, overeenkomstig de procedure van artikel 2.2.2. van het Charter, beslist Luc Bertrand en Frederic van Haaren voor te dragen aan de gewone algemene vergadering van 27 mei 2013 met het oog op hun herbenoeming en Alexia Bertrand met het oog op haar (eerste) benoeming.

6. Executief comité

6.1 Samenstelling

Voorzitter Luc Bertrand
Tom Bamelis
Piet Bevernage
Piet Dejonghe
Koen Janssen
Jan Suykens

Jacques Delen, voorzitter van de raad van bestuur, woont de vergaderingen van het executief comité als waarnemer bij.

Jan Suykens (°1960, Belg) is lid van het executief comité van Ackermans & van Haaren. Hij is licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen (UFSIA, 1982) en behaalde aansluitend een MBA aan de Colombia University (1984). Hij werkte een aantal jaren bij Generale Bank in Corporate en Investment Banking vooraleer hij in 1990 Ackermans & van Haaren vervoegde.

Piet Bevernage (°1968, Belg) is secretaris-generaal en lid van het executief comité van Ackermans & van Haaren. Hij is licentiaat in de rechten (KU Leuven, 1991) en behaalde een LLM aan de University of Chicago Law School (1992). Hij werkte eerst als advocaat in de Corporate en M&A-afdeling van Loeff Claeys Verbeke vooraleer hij in 1995 Ackermans & van Haaren vervoegde.

Piet Dejonghe (°1966, Belg) is lid van het executief comité van Ackermans & van Haaren. Na zijn studies als licentiaat in de rechten (KU Leuven, 1989), behaalde hij nog een postgraduaat bedrijfskunde aan de KU Leuven (1990) en een MBA aan Insead (1993). Voor hij in 1995 Ackermans & van Haaren vervoegde, was hij als advocaat verbonden aan Loeff Claeys Verbeke en actief als consultant bij The Boston Consulting Group.

Tom Bamelis (°1966, Belg) is CFO en lid van het executief comité van Ackermans & van Haaren. Na zijn studies als handelsingenieur (KU Leuven, 1988), behaalde hij nog een Master in Financial Management (1991). Hij ging aan de slag bij Touche Ross en Group Bruxelles Lambert en begon in 1999 bij Ackermans & van Haaren.

Koen Janssen (°1970, Belg) is sinds 1 april 2012 lid van het executief comité van Ackermans & van Haaren. Hij is burgerlijk ingenieur electromechanica (KU Leuven, 1993) en behaalde nadien nog een MBA aan IEFSI (Frankrijk, 1994). Hij werkte voor Recticel, ING Investment Banking en ING Private Equity voor hij in 2001 Ackermans & van Haaren vervoegde.

6.2 Activiteitenverslag

Het executief comité is in 2013 21 maal bijeengekomen. De gemiddelde aanwezigheidsgraad bedroeg 96,83%. Het executief comité is o.m. verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van Ackermans & van Haaren en bereidt de beslissingen voor die door de raad van bestuur moeten worden genomen.

Tijdens het voorbije boekjaar heeft het executief comité de deelname aan de raden van bestuur van de dochtervennootschappen voorbereid en opgevolgd, nieuwe investeringsvoorstellen bestudeerd (zowel bij de huidige deelnemingen als daarbuiten), bepaalde desinvesteringen goedgekeurd, de trimestriële, halfjaarlijkse en jaarlijkse financiële verslaggeving voorbereid en de impact van voor de vennootschap relevante wetswijzigingen bestudeerd.

7. Interne en externe audit

7.1 Externe audit

De commissaris van de vennootschap is Ernst & Young Bedrijfsrevisoren BCVBA, vertegenwoordigd door Marnix Van Dooren. De commissaris verzorgt de externe audit (zowel op de geconsolideerde als op de enkelvoudige cijfers) van Ackermans & van Haaren en rapporteert tweemaal per jaar aan de raad van bestuur. De commissaris werd benoemd op de gewone algemene vergadering van 27 mei 2013 voor een termijn van drie jaar, die verstrijkt op de gewone algemene vergadering van 23 mei 2016.

In 2013 werd aan de commissaris een jaarlijkse vergoeding betaald voor de controle van de enkelvoudige en de geconsolideerde jaarrekeningen van Ackermans & van Haaren van 46.480 euro (excl. btw). Daarnaast werd een bijkomende vergoeding betaald van 6.630 euro (excl. btw) aan Ernst & Young Tax Consultants voor fiscale adviezen en 17.850 euro (excl. btw) aan Ernst & Young Bedrijfsrevisoren voor diverse werkzaamheden.

De totale vergoeding voor auditwerkzaamheden die in het afgelopen boekjaar werd betaald aan Ernst & Young door Ackermans & van Haaren en haar geconsolideerde dochtervennootschappen (inclusief de hierboven reeds vermelde 46.480 euro) bedroeg 702.525 euro.

7.2 Interne audit

De interne audit wordt uitgeoefend door de group controllers, Hilde Delabie en Ben De Voecht, die rapporteren aan het executief comité. Minstens één keer per jaar brengen de group controllers rechtstreeks verslag uit aan het auditcomité.

7.3 Belangrijkste kenmerken van de interne controle en beheerssystemen i.v.m. het proces van financiële verslaggeving en opstelling van de geconsolideerde jaarrekening

De raad van bestuur van Ackermans & van Haaren is verantwoordelijk voor de evaluatie van de doeltreffendheid van de systemen van interne controle en risicobeheer. Via het bestaande systeem beoogt de raad van bestuur op het niveau van de groep te waken over het behalen van de groepsdoelstellingen en op het niveau van de dochtervennootschappen erop toe te zien dat er passende systemen werden ingevoerd die rekening houden met de aard van de betrokken vennootschap (omvang, type activiteiten, ...) en diens verhouding met Ackermans & van Haaren (controlebelang, aandeelhoudersovereenkomst, ...). Gelet op de gediversifieerde portefeuille enerzijds en het beperkte personeelsbestand van de holding anderzijds werd geopteerd voor een aangepast model van interne controle dat echter alle essentiële onderdelen bevat van een klassiek systeem. Het systeem van interne controle en riscobeheersing wordt gekenmerkt door een transparante en collegiale structuur. Het executief comité beraadslaagt en beslist op consensuele wijze. Risico's worden daarbij op een voortschrijdende wijze geïdentificeerd en op een adequate wijze geanalyseerd. Gepaste maatregelen worden hierop voorgesteld om de geïdentificeerde risico's ofwel te aanvaarden, te beperken, over te dragen of te vermijden. Deze evaluaties en beslissingen worden duidelijk genotuleerd en gedocumenteerd zodat een strikte opvolging mogelijk is.

De raad van bestuur is voorts van oordeel dat het tijdig verstrekken van volledige, betrouwbare en relevante financiële informatie, in overeenstemming met IFRS en met de andere Belgische verslaggevingsvereisten, aan alle interne en externe belanghebbenden een essentieel onderdeel vormt van zijn beleid van deugdelijk bestuur. De interne controle en beheerssystemen inzake financiële verslaggeving pogen maximaal te voldoen aan deze vereisten.

7.3.1 Controle-omgeving

De controle-omgeving vormt het kader waarin interne controle en risicobeheerssystemen worden opgezet. Het bestaat uit de volgende elementen:

a. Integriteit en ethiek

De familiale waarden die aan de basis liggen van het succes van de groep vertalen zich vandaag in een respectvolle relatie tussen de verschillende belanghebbenden: de aandeelhouders, het management, de raad van bestuur en het personeel, maar ook de commerciële partners. Deze waarden worden dagelijks uitgedragen door het management, maar worden tevens expliciet opgenomen in de "Interne bedrijfsrichtlijnen" zodat deze voor iedereen duidelijk zijn.

b. Bekwaamheden

Een andere hoeksteen van het beleid bij Ackermans & van Haaren is het samenwerken in een professioneel team. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan een evenwichtige en kwaliteitsvolle invulling van de verschillende functies binnen de organisatie. Daarnaast gaat ook de nodige aandacht naar opleidingen om ervoor te zorgen dat kennis steeds verder wordt aangescherpt. Kwali-

teitsvolle mensen met de juiste ervaring en ingesteldheid in de juiste functie vormen de basis van het systeem van interne controle en risicobeheersing van de groep. Dit geldt evenzeer op het niveau van de raad van bestuur en het auditcomité waar ernaar gestreefd wordt dat de achtergrond en ervaring van de leden complementair is.

c. Bestuursorgaan/auditcomité

De werking en de verantwoordelijkheden van de raad van bestuur en bij uitbreiding diens adviserende comités, waaronder het auditcomité, worden duidelijk omschreven in het Charter. Zo wordt beschreven dat het auditcomité controle uitoefent op de financiële verslaggeving van de groep, het systeem van interne controle en risicobeheer, de werking van de interne audit en de externe audit.

d. Organisatiestructuur, verantwoordelijkheden en bevoegdheden

Zoals reeds aangegeven heeft Ackermans & van Haaren op groepsniveau een zeer transparante organisatiestructuur waarbij beslissingen collegiaal worden genomen door het executief comité. De organisatiestructuur en bevoegdheden worden duidelijk omschreven in de "Interne bedrijfsrichtlijnen".

7.3.2 Risicobeheersproces

De risico's op vlak van financiële verslaggeving werden geïdentificeerd en zijn op te delen in een aantal categorieën.

Risico's op niveau van de dochtervennootschappen: deze zijn typisch zeer divers en worden opgevangen door deelname door de 'investment managers' van Ackermans & van Haaren aan de vergaderingen van de raden van bestuur en adviserende comités van de dochtervennootschappen, duidelijke rapporteringsinstructies aan de dochtervennootschappen met deadlines en uniforme opmaak en waarderingsregels en een externe audit op de halfjaar- en de jaarcijfers die ook rekening houdt met elementen van interne controle en risicobeheer op niveau van de betrokken vennootschap.

Risico's op vlak van informatievoorziening: deze worden ondervangen door een periodieke IT audit, een pro-actieve aanpak door implementatie van updates, back-up voorzieningen en tijdige testen van de IT-infrastructuur. Ook werden business continuity en disaster recovery plannen voorzien.

Risico's op vlak van wijzigende regelgeving: deze worden ondervangen door een strikte opvolging van het wetgevend kader inzake financiële rapportering alsook een pro-actieve dialoog met de commissaris.

Tenslotte is er nog het integriteitsrisico dat wordt opgevangen door een maximale integratie van boekhouding en rapporteringssoftware, een uitgebreide interne rapportering op verschillende niveaus en een pro-actieve evaluatie van complexe en belangrijke transacties.

7.3.3 Controle-activiteiten

Zoals hierboven bij de bespreking van de risico's reeds werd aangegeven worden op het vlak van de financiële verslaggeving verschillende controles ingebouwd om maximaal te kunnen voldoen aan de gestelde doelen inzake deze verslaggeving.

Vooreerst worden een aantal basiscontroles zoals functiescheiding en bevoegdheidsdelegatie voorzien in de administratieve cycli op groepsniveau: aankoop, payroll en (des)investeringen. Dit laat toe dat enkel geoorloofde transacties worden verwerkt. Door de integratie van boekhouding en rapporteringssoftware op groepsniveau worden een aantal integriteitsrisico's afgedekt. Tevens zorgt een stabiele IT-infrastructuur met de nodige back-upsystemen voor een gepaste informatievoorziening.

Duidelijke rapporteringsinstructies met tijdige communicatie van deadlines, gestandaardiseerde rapporteringsformaten en uniforme waarderingsregels moeten een aantal kwaliteitsrisico's opvangen op het niveau van de rapporteringen vanwege de dochtervennootschappen.

Daarnaast bestaat ook een cyclus van externe audit op zowel de geconsolideerde groepsrapportering als op de rapportering van de dochtervennootschappen. Deze externe controle heeft tevens tot doel een evaluatie te maken van de doeltreffendheid van de systemen van interne controle en risicobeheersing op het niveau van de dochterondernemingen en hierover te rapporteren aan de commissaris van Ackermans & van Haaren.

Tenslotte bestaat er een systeem van intern nazicht van de financiële rapportering door de verschillende beleids- en bestuursniveaus. Dit nazicht wordt afgerond voorafgaand aan de externe verslaggeving.

Wijzigingen in het wetgevend kader inzake financiële verslaggeving worden van nabij opgevolgd en de impact op de groepsrapportering wordt pro-actief besproken met de financiële directie en de externe auditor.

7.3.4 Informatie en communicatie

In het Charter wordt bepaald dat elke medewerker van Ackermans & van Haaren zich rechtstreeks kan richten tot de voorzitter van de raad van bestuur en/of de voorzitter van het auditcomité om hen in te lichten over mogelijke onregelmatigheden inzake financiële verslaggeving of andere aangelegenheden.

7.3.5 Sturing

Op jaarlijkse basis wordt het syteem van interne controle en risicobeheer door een van de group

controllers getest op doeltreffendheid en naleving. Hierover wordt verslag uitgebracht aan het auditcomité.

8. Aandeelhoudersstructuur en kruisparticipaties

8.1 Aandeelhoudersstructuur

Scaldis Invest bezit 11.054.000 aandelen in het kapitaal van Ackermans & van Haaren, d.i. een deelneming van 33%. Scaldis Invest wordt op haar beurt gecontroleerd door Belfimas, die een deelneming bezit in het kapitaal van Scaldis Invest van 91,35%. De uiteindelijke controle over Scaldis Invest wordt uitgeoefend door Stichting Administratiekantoor "Het Torentje".

8.2 Kruisparticipaties

Ackermans & van Haaren bezit een onrechtstreekse deelneming van 2,59% in het kapitaal van Belfimas. Ackermans & van Haaren bezit per 31 december 2013 310.225 eigen aandelen. Deze aandelen werden tussen 2001 en 2013 o.m. verworven met het oog op de indekking van het aandelenoptieplan. Haar rechtstreekse dochtervennootschap Brinvest NV (99,9%) bezit daarnaast 51.300 aandelen Ackermans & van Haaren.

8.3 Schematische voorstelling

De aandeelhoudersstructuur en kruisparticipaties, zoals gekend op 31 december 2013, kunnen als volgt worden voorgesteld:

8.4 Referentieaandeelhouder

Belfimas is (onrechtstreeks) de referentieaandeelhouder van Ackermans & van Haaren. Het enige doel van Belfimas is te beleggen, rechtstreeks of onrechtstreeks, in aandelen Ackermans & van Haaren.

Elke overdracht van effecten uitgegeven door Belfimas, is onderworpen aan een statutair goedkeuringsrecht van de raad van bestuur van Belfimas. Twee bestuurders van Ackermans & van Haaren, met name Luc Bertrand en Frederic van Haaren, maken deel uit van de raad van bestuur van Belfimas. De raad van bestuur heeft geen kennis van overeenkomsten tussen aandeelhouders van Ackermans & van Haaren.

9. Comply or explain

Het Charter van Ackermans & van Haaren wijkt slechts op twee punten af van de bepalingen van de Code:

9.1 Genderdiversiteit

Overeenkomstig bepaling 2.1 van de Code dient de raad van bestuur te worden samengesteld op basis van genderdiversiteit en diversiteit in het algemeen.

De raad van bestuur van Ackermans & van Haaren is momenteel samengesteld uit acht mannen en één vrouw met uiteenlopende doch complementaire kennis en ervaring.

De raad van bestuur heeft kennis genomen van de aanbeveling van de Commissie Corporate Governance inzake de representativiteit van vrouwen in de raden van bestuur van beursgenoteerde vennootschappen en is tevens op de hoogte van artikel 518bis W.Venn. De raad van bestuur zal zich inspannen om voor 1 januari 2017 minstens 2 vrouwelijke kandidaat-bestuurders voor te dragen voor benoeming door de algemene vergadering.

9.2 Samenstelling benoemingscomité

Overeenkomstig bepaling 5.3./1 van Bijlage D van de Code dient het benoemingscomité te bestaan uit een meerderheid van onafhankelijke niet-uitvoerende bestuurders. Het benoemingscomité van Ackermans & van Haaren bestaat uit alle leden van de raad van bestuur. Vermits de raad van bestuur slechts 3 onafhankelijke niet-uitvoerende bestuurders telt (op een totaal van 9 bestuurders), wijkt het Charter op dit punt af van de Code. De raad van bestuur is van oordeel dat hij als geheel beter in staat is zijn omvang, samenstelling en opvolgingsplanning te evalueren.

IV Remuneratieverslag

1. Procedure ter ontwikkeling van een remuneratiebeleid en tot vaststelling van het remuneratieniveau

In 2013 heeft de vennootschap de volgende procedure gevolgd ter ontwikkeling van haar remuneratiebeleid en tot vaststelling van het remuneratieniveau van de niet-uitvoerende bestuurders en de leden van het executief comité.

1.1 Remuneratiebeleid

Het remuneratiecomité heeft op zijn vergadering van 27 maart 2013 het ontwerp van remuneratieverslag, dat overeenkomstig artikel 96, §3 W.Venn. een specifiek onderdeel vormt van de Verklaring inzake deugdelijk bestuur, besproken en heeft erop toegezien dat het ontwerpverslag alle wettelijke gegevens bevat. Het comité heeft voorts de betaling van de variabele vergoeding aan de leden van het executief comité getoetst aan de aanbevelingen die het daaromtrent had gemaakt op zijn vergadering van 13 november 2012. Het comité heeft tot slot een gemotiveerd advies uitgebracht over de opzegtermijn vervat in de overeenkomst van zelfstandige dienstverlening met Koen Janssen, die sinds 1 april 2012 lid is van het executief comité. Het comité heeft aanbevolen om de maximale opzegtermijn, in geval van beëindiging van de overeenkomst door de vennootschap, vast te leggen op 18 maanden. Deze bepaling werd, overeenkomstig artikel 554, vierde lid W.Venn., goedgekeurd door de gewone algemene vergadering van 27 mei 2013.

Op de vergadering van 13 november 2013 heeft het comité de vaste en variabele vergoeding van de leden van het executief comité voor 2014, de vergoeding van de bestuurders en de aan de leden van het executief comité toe te kennen aantal aandelenopties besproken en terzake aanbevelingen gericht aan de raad van bestuur.

Er weze aan herinnerd dat de buitengewone algemene vergadering op 25 november 2011, de raad van bestuur heeft gemachtigd om, in afwijking van artikel 520ter, tweede lid W.Venn., de volledige variabele vergoeding van de leden van het executief comité te verbinden aan vooraf vastgelegde en objectief meetbare prestatieciteria over een periode van één jaar.

1.2 Remuneratieniveau

De vergoeding van de leden van het executief comité bestaat uit vijf componenten (infra, 2.1). Deze componenten worden jaarlijks, doorgaans op een vergadering in november of december, geëvalueerd door het remuneratiecomité en getoetst op hun marktconformiteit. Deze toetsing geschiedt aan de hand van publieke gegevens (b.v. de remuneratiegegevens opgenomen in de jaarverslagen van andere vergelijkbare genoteerde vennootschappen) en/of salarisstudies. De door het remuneratiecomité voorgestelde aanpassingen worden vervolgens ter goedkeuring voorgelegd aan de raad van bestuur.

De vergoeding van de niet-uitvoerende bestuurders bestaat uitsluitend uit een vaste vergoeding. Deze vaste vergoeding bestaat uit een basisvergoeding, een aanvullende vergoeding in functie van het lidmaatschap van de betrokken bestuurder van een bepaald comité en een zitpenning per deelname aan een vergadering van de raad van bestuur, van het audit- of remuneratiecomité. De vergoeding van de niet-uitvoerende bestuurders wordt periodiek getoetst door het remuneratiecomité.

De door het remuneratiecomité voorgestelde aanpassingen worden ter goedkeuring voorgelegd aan de algemene vergadering.

2. Toepassing van het remuneratiebeleid op de leden van het executief comité in 2013

2.1 Principes

De vergoeding van de leden van het executief comité bestaat uit vijf componenten: (i) een vaste vergoeding, (ii) een variabele vergoeding, m.n. een (cash)bonus gerelateerd aan het geconsolideerd nettoresultaat, (iii) aandelenopties, (iv) een groepsverzekering type 'vaste bijdrage' (aanvullend pensioen, kapitaal bij overlijden, invaliditeitsuitkering en wezenpensioen) en een hospitalisatieverzekering, en (v) een bedrijfswagen en smartphone.

De vennootschap streeft naar een evenwicht tussen een marktconforme vaste vergoeding enerzijds en een combinatie van kortetermijnincentives (zoals de jaarlijkse cashbonus) en langetermijnincentives (aandelenopties) anderzijds.

De vaste vergoeding van de leden van het executief comité (wedde, groeps- en hospitalisatieverzekering, bedrijfswagen) evolueert in functie van hun verantwoordelijkheden en ervaring en van marktontwikkelingen.

De bonus die wordt toegekend aan de leden van het executief comité is afhankelijk van vooraf vastgelegde en objectief meetbare prestatiecriteria gemeten over een periode van één boekjaar en is met name afhankelijk van het geconsolideerd nettoresultaat. Er is geen lange termijn cashincentiveplan. De bonus wordt betaald in geld, na goedkeuring door de raad van bestuur van het geconsolideerd nettoresultaat over het voorgaande boekjaar.

De toekenning van aandelenopties is niet gebonden aan vooraf vastgelegde en objectief meetbare prestatiecriteria. De raad van bestuur beslist over de toekenning van aandelenopties aan de leden van het executief comité, op aanbeveling van het remuneratiecomité. De toekenning geschiedt in het kader van een aandelenoptieplan dat in 1999 werd goedgekeurd door de raad van bestuur en op basis waarvan ook andere personen dan de leden van het executief comité worden geïncentiveerd. Overeenkomstig de toepasselijke fiscale wetgeving worden de leden van het executief comité belast bij toekenning van de aandelenopties. De uiteindelijke waarde van deze component van de vergoeding is afhankelijk van de koersontwikkeling van het aandeel.

2.2 Relatief belang van elke component van de remuneratie

Het relatieve aandeel van elke component in de totale vergoeding van de leden van het executief comité, was in 2013 als volgt:

Vaste vergoeding 46,84%
Bonus 37,10%
Aandelenopties 4,93%
Groeps- en hospitalisatie
verzekering
10,27%
Bedrijfswagen en smartphone 0,86%

2.3 Kenmerken van de aandelenopties

De aandelenopties, die in het kader van het aandelenoptieplan van Ackermans & van Haaren, worden toegekend hebben volgende kenmerken:

  • • Aanbod: begin januari.
  • • Uitoefenprijs: prijs vastgesteld op basis van de gemiddelde slotkoers van het aandeel gedurende 30 dagen voorafgaand aan het aanbod.
  • • Uitoefentermijn: de opties zijn uitoefenbaar vanaf het verstrijken van het derde kalenderjaar volgend op het jaar waarin het aanbod plaatsvindt tot het einde van het achtste jaar te rekenen vanaf de datum van het aanbod.

2.4 Wijzigingen in het remuneratiebeleid

Het remuneratiebeleid onderging in 2013 geen belangrijke wijzigingen, met uitzondering van de verhoging van de premies in de groepsverzekering ten gunste van Luc Bertrand (infra, 2.6).

2.5 Remuneratiebeleid voor de komende twee boekjaren (2014-2015)

De raad van bestuur verwacht in het lopende en het eerstkomende boekjaar het remuneratiebeleid niet ingrijpend te zullen aanpassen.

2.6 Vergoeding van de CEO

Het brutobedrag van de remuneratie en andere voordelen die, rechtstreeks of onrechtstreeks, door Ackermans & van Haaren of haar dochtervennootschappen in 2013 aan de CEO werden toegekend, kan als volgt worden uitgesplitst:

zelfstandige
€ 687.420
€ 624.198
€ 103.673
€ 215.073
€ 11.880

* Inclusief de tantième van Sipef ten belope van € 20.000 (zie hierna 3.)

Teneinde het gegarandeerde kapitaal leven, waarop Luc Bertrand recht zal hebben bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, op te trekken naar een meer marktconform niveau, heeft de raad van bestuur op 13 november 2013 beslist, op aanbeveling van het remuneratiecomité, om de maandelijkse premie in de groepsverzekering ten gunste van Luc Bertrand te verhogen met 9.833,32 euro en een éénmalige premie te storten van 80.000 euro. Deze beslissing biedt Luc Bertrand uitzicht op een kapitaal leven, bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, van 1,6 miljoen euro (bruto).

2.7 Vergoeding van de andere leden van het executief comité

Het globale brutobedrag van de remuneratie en andere voordelen die, rechtstreeks of onrechtstreeks, door Ackermans & van Haaren of haar dochtervennootschappen in 2013 aan de overige leden van het executief comité werden toegekend kan als volgt worden uitgesplitst:

Statuut zelfstandige
Vaste vergoeding € 1.622.075
Variabele vergoeding € 1.205.051
Aandelenopties
(belastbare basis)
€ 139.310
Groepsverzekering
(type 'vaste bijdrage')
en hospitalisatie
verzekering
(bijdragen gestort door de
vennootschap)
€ 291.086
Voordelen in natura (bedrijfs
wagen en smartphone)
€ 30.923

2.8 Opties uitgeoefend door en toegekend aan de leden van het executief comité in 2013

(i) Uitgeoefend in 2013

In 2013 hebben bepaalde leden van het executief comité in totaal 55.000 opties uitgeoefend.

Naam Aantal Uitoefen
prijs
Jaar toe
kenning
Luc
Bertrand
16.000 € 46,09 2006
16.000 € 27,08 2005
Tom
Bamelis
4.000 € 46,09 2006
4.000 € 37,02 2009
Piet
Bevernage
3.500 € 19,02 2004
Piet
Dejonghe
4.000 € 27,08 2005
4.000 € 37,02 2009
Koen
Janssen
4.000 € 46,09 2006

(ii) Toegekend in 2013

Vervaldatum 2 januari 2021
Uitoefenprijs € 61,71
Luc Bertrand 16.000
Jan Suykens 5.500
Tom Bamelis 4.000
Piet Bevernage 4.000
Piet Dejonghe 4.000
Koen Janssen 4.000
Totaal 37.500

2.9 Belangrijkste contractvoorwaarden

De overeenkomsten van de leden van het executief comité bevatten de gebruikelijke bepalingen inzake vergoeding (vaste en variabele vergoeding), niet-concurrentie en confidentialiteit. De overeenkomsten gelden voor onbepaalde duur. Geen enkele overeenkomst werd gesloten na 1 juli 2009, uitgezonderd de overeenkomst die op 17 april 2012 met Koen Janssen werd gesloten betreffende diens mandaat als lid van het executief comité, waarvan hij sinds 1 april 2012 deel uitmaakt.

De voorzitter van het executief comité kan zijn overeenkomst eenzijdig beëindigen mits betekening van een opzegtermijn van 6 maanden. De vennootschap kan eenzijdig deze overeenkomst beëindigen mits betekening van een opzegtermijn van 12 maanden.

De andere leden van het executief comité kunnen hun overeenkomst eenzijdig beëindigen mits betekening van een opzegtermijn van 6 maanden. De vennootschap kan eenzijdig de overeenkomst van deze leden beëindigen mits betekening van een opzegtermijn van 18 maanden. Deze termijn kan oplopen tot maximum 24 maanden afhankelijk van de leeftijd van het betrokken lid van het executief comité op het ogenblik van de eenzijdige beëindiging van de overeenkomst door de vennootschap, uitgezonderd voor Koen Janssen, wiens overeenkomst van zelfstandige dienstverlening dateert van na de inwerkingtreding van artikel 554, vierde lid W.Venn. (m.n. op 3 mei 2010), dat beperkingen invoerde betreffende de duur van opzegtermijnen:

  • • 18 maanden bij opzegging vóór 50ste verjaardag,
  • • 20 maanden bij opzegging tussen 50ste en 52ste verjaardag,
  • • 22 maanden bij opzegging tussen 52ste en 54ste verjaardag,
  • • 24 maanden bij opzegging na 54ste verjaardag.

De overeenkomsten tussen de vennootschap en de leden van het executief comité bevatten voorts bepalingen betreffende de toekenningscriteria inzake variabele vergoeding en voorzien in een terugvorderingsrecht ten gunste van de vennootschap van de variabele vergoeding die werd toegekend op basis van onjuiste financiële gegevens.

3. Vergoeding van de (niet-)uitvoerende bestuurders

Op aanbeveling van het remuneratiecomité heeft de raad van bestuur op 27 maart 2013 voorgesteld de vergoeding van de bestuurders, die m.b.t. de boekjaren 2011 en 2012 gelijk was gebleven, voor boekjaar 2013 als volgt aan te passen:

Basisvergoeding voor de
voorzitter van de raad van
bestuur
€ 60.000
Basisvergoeding voor de
bestuurders
€ 30.000
Bijkomende vergoeding voor
de leden van het remunera
tiecomité
€ 2.500
Bijkomende vergoeding voor
de voorzitter van het audit
comité
€ 10.000
Bijkomende vergoeding voor
de leden van het auditcomité
€ 5.000
Zitpenning per deelname aan
een vergadering van de raad
van bestuur of een adviserend
comité
€ 2.500

Dit voorstel werd goedgekeurd door de gewone algemene vergadering van 27 mei 2013. Tijdens voormelde vergadering heeft de voorzitter verduidelijkt dat het bedrag van 2.500 euro voor de zitpenningen gelezen dient te worden als een maximumbedrag. De raad van bestuur heeft beslist de toepassing van deze verhoging gefaseerd in te voeren, à rato van 800 euro voor 2013, 1.600 euro voor 2014 en 2.500 euro voor 2015 en de daaropvolgende jaren. Het remuneratiecomité zal jaarlijks beraadslagen over de gepastheid van de toepassing van deze verhoging.

Iedere bestuurder ontving in 2013 een tantième (over het boekjaar 2012).

De bedragen van de individuele vergoeding en andere voordelen die, rechtstreeks of onrechtstreeks, door Ackermans & van Haaren en haar dochtervennootschappen aan de bestuurders werden toegekend in 2013 (over het boekjaar 2012) zijn beperkt tot deze tantièmes, als volgt:

Totaal € 277.500
Pierre Willaert € 40.000
Frederic van Haaren € 32.500
Thierry van Baren € 37.500
Julien Pestiaux € 35.000
Pierre Macharis € 32.500
Teun Jurgens € 30.000
Jacques Delen € 40.000
Luc Bertrand € 30.000

Gelet op het feit dat de bedragen van de tantièmes niet gerelateerd zijn aan de omvang van de resultaten, kunnen deze worden gelijkgesteld met een vaste, niet-prestatiegebonden vergoeding.

Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat Luc Bertrand daarnaast in 2013 nog een vergoeding ontving als voorzitter van het executief comité van Ackermans & van Haaren alsook een tantième van Sipef t.b.v. 20.000 euro (zie hiervoor, 2.6). Jacques Delen ontving in 2013, rechtstreeks en onrechtstreeks, een vergoeding als voorzitter van het directiecomité van Bank Delen en als zaakvoerder van Delen Investments t.b.v. 900.000 euro (inclusief pensioenverzekering) en beschikt over een bedrijfswagen. Hij ontving in 2013 ook een tantième als bestuurder van Sipef t.b.v. 20.000 euro. De vergoedingen die Sipef heeft uitgekeerd aan Luc Bertrand en Jacques Delen worden vermeld in het jaarlijks financieel verslag van Sipef (Remuneratieverslag - Vergoeding van niet-uitvoerende bestuurders) over het boekjaar 2013.

Namens de raad van bestuur, 26 maart 2014

Luc Bertrand Voorzitter van het executief comité

Jacques Delen Voorzitter van de raad van bestuur

Dagelijkse leiding en controle

Executief comité

Voorzitter Luc Bertrand
Leden Tom Bamelis
Piet Bevernage
Piet Dejonghe
Koen Janssen
Jan Suykens

Opvolging participaties

(Samen met de leden van het executief comité) John-Eric Bertrand André-Xavier Cooreman Marc De Pauw Matthias De Raeymaeker

Groepsdiensten

Financiën

Tom Bamelis Financieel directeur Hilde Delabie Group controller Ben De Voecht Group controller Marc De Groote Accountant Bart Bressinck Accountant Jean-Claude Janssens Treasurer Katia Waegemans Information &

communication manager

Juridische en administratievezaken

Piet Bevernage Secretaris-generaal
Sofie Beernaert Legal counsel
Brigitte Adriaensens Corporate secretary
Sofinim
Michel Malengreau Fiscaal adviseur

Commissaris

Ernst & Young Bedrijfsrevisoren BCVBA, vertegenwoordigd door Marnix Van Dooren

Executief comité - van links naar rechts: Jan Suykens, Koen Janssen, Piet Bevernage, Luc Bertrand, Piet Dejonghe, Tom Bamelis

Maatschappelijk en verantwoord ondernemen

Ackermans & van Haaren en haar participaties streven naar een coherent en duurzaam maatschappelijk beleid, in lijn met de verwachtingen van de samenleving en van alle belanghebbenden (zoals werknemers, cliënten en aandeelhouders). De groep heeft hiervoor diverse maatregelen geïmplementeerd op het vlak van een verantwoord personeelsbeleid, een lange termijn economisch beleid, vrijwaring van het milieu, sociaal verantwoord ondernemen en deugdelijk bestuur.

Ackermans & van Haaren draagt de familiale waarden van de oprichtende families, die nog steeds nauw betrokken zijn bij het bedrijf, hoog in het vaandel. Zo drijven elementen als continuïteit, ethisch ondernemen, denken op lange termijn, waardecreatie door groei, werken met partners en wederzijds respect reeds decennialang het beleid van de groep.

In dit hoofdstuk worden een aantal initiatieven rond maatschappelijk verantwoord ondernemen toegelicht, zowel op het niveau van de groep als van de participaties. De aangehaalde voorbeelden zijn louter illustratief en doen geen afbreuk aan de andere inspanningen binnen de groep.

Mensen spelen een cruciale rol in de succesvolle uitvoering van elke bedrijfsstrategie, zowel bij Ackermans & van Haaren als bij de participaties. Een prioriteit is dan ook het aantrekken en behouden van getalenteerde mensen met complementaire kennis en ervaring. AvH is tevens actief betrokken bij de selectie van het topmanagement van haar participaties.

De groep maakt in het personeelsstatuut, het selectie- en promotiebeleid en de evaluatiesystemen geen enkel onderscheid naar geslacht, geloofsovertuiging, afkomst of seksuele geaardheid. De groep verbiedt bovendien alle vormen van discriminatie bij aanwerving en promotie. De AvH groep streeft ernaar het personeelsbestand van 22.706 medewerkers (via haar aandeel in de participaties) gemotiveerd en geëngageerd te houden. Training en opleiding is voor alle medewerkers een belangrijk element om hun talent verder te ontwikkelen en zo bij te dragen tot het succes van de groep. Sommige participaties hebben hiervoor een eigen opleidingscentrum, terwijl andere een beroep doen op externe organisaties.

Voor Bank J.Van Breda & Co begint een doelgericht personeelsbeleid bij de recrutering van hooggekwalificeerd cliëntgericht personeel, dat de waarden eerlijkheid, enthousiasme en verantwoordelijkheidszin hoog in het vaandel draagt. De bank biedt de medewerkers heel wat mogelijkheden om een juiste balans tussen werk en privé te bewaren, o.a. via deeltijds werken en thuiswerk, en moedigt hen aan om fit te blijven. Deze aanpak werd al 3 keer beloond met een nominatie als "Beste Werkgever" (door het HRM Centre van Vlerick Business School) en met het certificaat van "Fit Bedrijf" (uitgereikt door Het Gezonde Net België).

Tenslotte speelt ook veiligheid een belangrijke rol. QHSES-programma's worden geïmplementeerd, net zoals initiatieven gericht op certificatie en programma's zoals Six Sigma en Lean Manufacturing. Heel wat participaties hebben deze voorschriften en aanbevelingen gebundeld in hun ISO, OHSAS en VCA certificatie of in de veiligheidshandboeken.

Dat dit niet enkel een oefening is op papier bewijzen de ongevallencijfers bij DEME. Het vroegtijdig signaleren, direct oplossen en rapporteren van onveilige situaties en van bijna-ongevallen heeft immers geleid tot een groter veiligheidsbewustzijn bij het personeel met een significante daling (-51% in 2013) van de 'lost time incident frequency rate'

Euro Media Group

Bank J.Van Breda & Co

tot gevolg. DEME blijft ook in de toekomst streven naar een veilige werkomgeving met 'zero incidents' en maakt hiervoor o.a. gebruik van MPACT, een nieuw operationeel risicomanagementplatform waarin deze situaties gemeld en opgevolgd worden. Op die manier kan er op een uniforme manier preventief worden ingegrepen en kunnen ernstige ongevallen voorkomen worden.

Lange termijn economisch beleid

Economische relaties met klanten en leveranciers

Ackermans & van Haaren hecht veel belang aan professionele dienstverlening en streeft ernaar dat haar participaties hun cliënten steeds een oplossing op maat aanbieden. Het productaanbod moet niet alleen continu aan de wensen en noden van de cliënten aangepast worden, maar waar mogelijk dienen deze producten en diensten een duurzaam karakter te hebben. Daarnaast wil AvH tevens bij voorkeur samenwerken met leveranciers die dezelfde waarden op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen delen. Dit heeft voornamelijk betrekking op mensenrechten, tewerkstellingsbeleid, corruptiebestrijding en milieubescherming.

DEME heeft de strengste ethische normen opgenomen in haar integriteitscharter. Persoonlijke integriteit vormt de basis van haar activiteit en dit stimuleert het vertrouwen van werknemers, leveranciers en klanten. Werknemers van DEME geven blijk van de vereiste toewijding en flexibiliteit, en voeren hun werkzaamheden op een open en eerlijke manier uit. De groep haalt geen ongeoorloofd voordeel uit manipulatie, geheimhouding of misbruik van bevoorrechte informatie.

Naar aanleiding van de 75ste verjaardag van Van Laere werd door de directie en de bestuurders een enquête gehouden bij diverse (potentiële) klanten. Het doel was om samen na te denken over de toekomst om hen een optimale dienstverlening te kunnen aanbieden. Op basis van deze vernieuwde inzichten in de marktverwachtingen ten aanzien van de aannemerij werd een concreet stappenplan uitgewerkt om dit vorm te geven in de organizatie.

Innovatie

De stijgende vraag naar verantwoordelijke en ethische bedrijfsvoering uit zich ook in een extra dimensie op het vlak van innovatie, zowel op technologisch vlak als op het vlak van de aangeboden diensten en producten. Het volstaat immers niet langer om nieuwe toepassingen te ontwikkelen; deze dienen ook rekening te houden met de impact op de samenleving.

Ook DEME zette in 2013 haar baanbrekende R&D-projecten voort. Het innovatieproces volgt een methodisch, systematisch en gestructureerd traject en verloopt volgens formele procedures. Eén van de recente innovaties is EcoPLUME, een systeem dat een betere bescherming van het milieu waarborgt en helpt om de negatieve impact van baggerprojecten op de gemeenschap te voorkomen. EcoPLUME, dat op een hydrodynamisch wiskundig model gebaseerd is, voorspelt of al dan niet zal worden voldaan aan de voorwaarden op het vlak van de waterkwaliteit in ecologisch kwetsbare gebieden. Het model simuleert de verspreiding van het sediment dat tijdens de baggeractiviteit door stromingen en golven in het water terechtkomt. Als niet aan deze voorwaarden kan worden voldaan, dan worden alternatieve werkschema's overwogen.

Sipef werkt samen met New Britain Palm Oil aan de ontwikkeling van hoogrenderende F1 hybride oliepalmen die zouden moeten leiden tot significante opbrengst- en productiviteitsverbeteringen voor de palmolie-industrie wereldwijd, en de landbouw in het algemeen. Een F1 hybride variëteit is de eerste generatie nakomelingen van twee duidelijk verschillende en genetisch uniforme ouders, elk met identieke sets chromosomen. Deze technologie heeft het potentieel om de palmolieopbrengst per oppervlakte-eenheid substantieel te verhogen in vergelijking met de conventionele methode.

Manuchar heeft in 2013 een wereldwijd kwaliteits- en duurzaamheidssysteem geïmplementeerd: MQM (Manuchar Quality Management). Dit laat toe om globale standaarden uit te rollen, die niet alleen de kwaliteit van producten en diensten garanderen, maar ook milieuvriendelijke praktijken bevorderen en de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van het personeel waarborgen. Een van de eerste MQM projecten was de implementatie van een "Non Conformance Reporting" systeem. Door de oorzaak van kwaliteitsproblemen op een gestandaardiseerde manier te analyseren en door het identificeren van corrigerende en preventieve maatregelen kan Manuchar continue verbeteringen realiseren.

Milieu

Hernieuwbare energie is de laatste jaren een steeds belangrijker element geworden in de strategie van de groep Ackermans & van Haaren. Een groot aantal participaties heeft investeringen en uitbreidingen gedaan op het vlak van hernieuwbare energie, energiebesparingen of co-generatie. Bovendien integreert het merendeel van de participaties milieuvriendelijke initiatieven in hun bestaande activiteiten en dagelijkse werking.

Ook de nieuwe participatie CFE houdt steeds meer rekening met milieufactoren. Dankzij de toepassing van diverse technieken speelt elke onderneming een zeer concrete rol in de vermindering van het verbruik van niet-hernieuwbare energie en/of de productie van groene energie bij bouw- en renovatieprojecten. Het resultaat is dat heel wat projecten de BREEAM-certificatie hebben gekregen of zullen krijgen. Voorbeelden hiervan zijn het administratief passiefgebouw voor Elia (Brussel), het woonproject Lichttoren (Antwerpen), het nieuwe politiekantoor (Charleroi), het gebouw voor het Rode Kruis-Vlaanderen (Mechelen) en het kantoorgebouw GreenWings Offices (Warschau).

Leasinvest Real Estate heeft in de loop van 2013 zonnepanelen op het dak van Canal Logis-

Leasinvest Real Estate - Canal Logistics

De Sipef-plantages integreren zich steeds in de sociale en natuurlijke omgeving. Het respect voor de omgeving sluit aan bij de managementtechnieken en vormt de garantie voor de voortzetting van haar activiteiten. Alle palmoliefabrieken van Sipef werden RSPO gecertificeerd. Deze standaard omvat veeleisende ecologische en sociale aspecten van de palmolieproductie.

Egemin Automation streeft als werkgever naar een duurzaam mobiliteitsbeleid. Naast uitgebreide telewerkmogelijkheden en een satellietkantoor biedt het haar medewerkers een aantal alternatieven voor de bedrijfswagen. Duurzame alternatieven zijn onder meer een bedrijfsfiets, een abonnement bij het openbaar vervoer, de persoonlijke keuze voor een kleinere en zuinigere leasewagen of een Flex Benefits-leasewagen ter vervanging van de eigen wagen. Het budget dat de medewerkers in deze gevallen niet gebruiken voor hun bedrijfswagen krijgen ze verrekend in een tijdelijke maandelijkse premie.

CFE - Lichttoren (Antwerpen)

Sociaal verantwoord ondernemen/ Mecenaat

De belanghebbenden van een onderneming zijn uiteraard niet alleen het personeel, de klanten en leveranciers. Ondernemingen maken deel uit van de samenleving en beïnvloeden en worden beïnvloed door tal van groepen en individuen. De meeste participaties steunen dan ook op structurele wijze projecten uit hun omgeving of gelinkt aan hun activiteiten.

Jaarlijks selecteert Delen Private Bank een aantal warme, fijn menselijke initiatieven die ze vanuit haar maatschappelijk engagement financieel steunt. De aandacht gaat naar kleinschalige projecten die op een sympathieke en oprechte manier een zorgend, pedagogisch of artistiek doet nastreven.

Egemin - Handling Automation bij L'Oréal

SOS Kinderdorpen

Sinds jaar en dag steunt Ackermans & van Haaren bepaalde projecten van wetenschappelijke en sociaal-culturele aard die, waar mogelijk, een band vertonen met de Antwerpse regio. Hierbij wordt ernaar gestreefd een duurzame relatie op te bouwen met de partners, met dien verstande dat deze relatie periodiek wordt geëvalueerd.

In 2013 heeft AvH ongeveer 180.000 euro besteed ter ondersteuning van verschillende instellingen, organisaties en projecten, waaronder:

Wetenschappelijk

  • • Antwerp Management School (www.antwerpmanagementschool.be)
  • • de Duve Institute (www.deduveinstitute.be)
  • • Insead Innovator Prize (www.insead.edu)
  • • Instituut voor Tropische Geneeskunde (www.itg.be)
  • • Fondation Thierry Latran (www.fondation-thierry-latran.org)

Cultureel

  • • Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen (www.kmska.be)
  • • Middelheimmuseum Antwerpen (www.middelheimmuseum.be)
  • • Le Concert Olympique (www.leconcertolympique.eu)
  • • Europalia India (www.europalia.be)
  • • Festival van Vlaanderen (www.festival.be)

Sociaal

  • • Hoger Wal (via Koning Boudewijnstichting) (www.hogerwal.be)
  • • Lucia (www.luciaweb.be)
  • • Monnikenheide (www.monnikenheide.be)
  • • Sint-Egidiusgemeenschap (www.santegidio.be)
  • • SOS Kinderdorpen (www.sos-kinderdorpen.be) • Belgo-Indian Village Reconstruction
  • Organisation (www.villagereconstruction.org)

Ackermans & van Haaren is reeds een aantal jaar structurele partner van SOS Kinderdorpen, een internationale organisatie, met ook projecten in België, die de laatste 65 jaar een expertise heeft opgebouwd in het opvangen en grootbrengen van wees- en kwetsbare kinderen.

Daarnaast bouwt de organisatie ook aan de toekomst van kinderen in de lokale gemeenschappen waar ze actief is en dit via educatie en medische zorgen.

AvH steunt heel concreet het moeder-kindhosiptaal van SOS Kinderdorpen in Kara (Togo) waar jaarlijks meer dan 21.000 patiënten de juiste zorgen krijgen. Naast basiszorgen wordt er intensief gewerkt rond materniteit en ondervoeding.

De steun van AvH zorgde er o.a. mee voor in 2013 dat meer dan 1.100 vrouwen op een kwalitatieve manier konden bevallen (waarvan 120 via keizersnede) en 150 kinderen de juiste verzorging kregen in het ondervoedingsprogramma.

AvH Groepsstructuur

AvH Strategic business segments

Marine Engineering & Infrastructure

Marine Engineering & Infrastructure

Bijdrage tot het geconsolideerd nettoresultaat AvH

Bij DEME vertaalde de bijzonder hoge activiteitsgraad zich in een omzet die voor het eerst boven 2,5 miljard euro uitkwam en in een hogere nettowinst (109,1 miljoen euro).

DEME

De Belgische bagger- en milieugroep DEME is een van de grootste en meest gediversifieerde baggeren marinebouwbedrijven ter wereld.

DEME - Gladstone (Australië) CFE - Liefkenshoekspoortunnel (Antwerpen)

CFE

CFE is een beursgenoteerde Belgische industriële bouwgroep met activiteiten in België en de omringende landen, Centraal-Europa en Afrika.

Deelnemingspercentage AvH*

Deelnemingspercentage AvH*

* 50% in resultaat tot 31/12/2013 * 0% in resultaat tot 31/12/2013

A.A. Van Laere

Van Laere is een algemeen aannemer van grote bouwprojecten.

Rent-A-Port

Rent-A-Port ontwikkelt havenprojecten op basis van haar havengerelateerde en logistieke knowhow en ervaring.

A.A. Van Laere - Regatta Zenith Rent-A-Port - Duqm (Oman) NMP - Ethyleenleiding Antwerpen - Feluy

NMP

NMP realiseert en beheert pijpleidingen voor het vervoer van industriële gassen en van producten voor de petrochemische industrie.

Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH* Deelnemingspercentage AvH

* 45% in resultaat tot 31/12/2013

60%

Deelnemingspercentage AvH*

* 50% in resultaat tot 31/12/2013

Europa

  • Asia Pacific
  • Midden-Oosten & India
  • Afrika
  • Amerika

  • Infrastructuurbaggerwerken

  • Onderhoudsbaggerwerken
  • Valpijp en aanlandingen
  • Milieu
  • Waterbouw

DEME

DEME is één van de grootste waterbouwbedrijven ter wereld. Vanuit haar kernactiviteit, baggerwerken en civiele werken op het water, heeft de groep complementaire activiteiten ontwikkeld op het gebied van infrastructuur, bescherming tegen zeespiegelstijging, energie, olie-, gas- en diepzeemijnbouw in een veeleisende en veranderlijke omgeving.

Financieel overzicht 2013

DEME kende een zeer sterk 2013 en boekte een omzet van 2.532 miljoen euro (1.915 miljoen euro in 2012). Deze significante omzetstijging (32%) werd gerealiseerd dankzij een hoge activiteitsgraad die leidde tot een goede bezetting van de vloot (cutterzuigers 31,4 weken, hopperzuigers 33,9 weken), maar werd ook geholpen door circa 230 miljoen euro levering van materiaal op grote windparkprojecten van GeoSea. Het nettoresultaat steeg van 89 miljoen euro in 2012 naar 109 miljoen euro in 2013.

Het orderboek werd op hoog niveau (3.049 miljoen euro) gehandhaafd, dankzij opdrachten verspreid over alle continenten en activiteiten. Zo werden er grote, olie- en gasgerelateerde projecten (in Colombia, Venezuela, Australië, Ierland en Indië) voor een totale waarde van 250 miljoen euro binnengehaald. De groep tekende ook een belangrijk contract voor de landwinning van 148 ha ter uitbreiding van Jurong Island (Singapore) met een totale waarde van 625 miljoen euro, waarvan ongeveer de helft voor DEME, en haalde bovendien nieuwe contracten binnen in Brazilië en Nigeria. Verder voegden GeoSea en Tideway 200 miljoen euro toe aan het orderboek met de windmolenparken Kentish Flats Extension (Verenigd Koninkrijk) en Gode Wind (Duitsland). Een meer gedetailleerde beschrijving van de verschillende projecten van de groep is terug te vinden in het jaarverslag van DEME (www.deme-group.com).

Met de betaling van de laatste schijf voor de nieuwe rotscutterzuiger Ambiorix werd het ambitieuze investeringsprogramma in 2013 afgewerkt. DEME beschikt nu over één van de modernste, meest efficiënte en veelzijdigste vloten ter wereld.

Eind januari 2013 gaf DEME met succes een obligatielening uit op 6 jaar tegen een bruto interestvoet van 4,145%. Deze was na 1 dag volledig onderschreven voor het maximum bedrag van 200 miljoen euro. De obligaties noteren op Alternext Brussels.

Op 19 september 2013 hebben AvH en Vinci een overeenkomst bereikt over de verwerving door AvH van de exclusieve controle over CFE (voor meer details zie pag. 12). De transactie werd eind december gefinaliseerd waardoor AvH, via CFE, de volledige controle over DEME heeft verworven.

Bagger- en waterbouwwerken

2013 is een uitermate druk jaar geweest in de Benelux. In België werden onderhoudsbaggerwerken uitgevoerd op de Schelde, in de toegangskanalen tot de Antwerpse sluizen en aan de Belgische kust. Het opspuiten van de stranden in Middelkerke, Knokke-Heist en Oostende vormen de eerste fasen van het "Vlaamse Baaien"-project. In Nederland is het landwinningsproject van de Botlek Tank Terminal in Rotterdam volop aan de gang en haalde de groep verschillende nieuwe opdrachten binnen, waaronder strandsuppletieprojecten langsheen de kust, de verdieping en verbreding van het Julianakanaal en een nieuw contract "Waterdunen". Dit laatste project omvat de versterking van de bestaande kustbescherming, de aanleg van 40 ha nieuwe duinen en 250 ha toegankelijke getijdenen recreatienatuur.

Het zwaartepunt van de Noord-Europese activiteiten lag opnieuw in het Verenigd Koninkrijk waar DEME haar werkzaamheden aan het grote London Gateway Project succesvol heeft beëindigd. In Duitsland voerde Nordsee onderhoudsbaggerwerken uit op de Rijn, de Elbe en vlakbij de olieraffinaderij van Wilhelmshaven en sleepte het opdrachten in de wacht om op de Elbe een scheepswrak te ruimen en voor verdiepingswerken in de haven van Bremen. In Frankrijk voerde SDI (Société de Dragage International) onderhoudsbaggerwerken uit in Bayonne, Gravelines, op de Gironde-rivier en in Duinkerken. Daarnaast werd een baggercontract getekend voor de tweede fase van de verdieping van de Seine, die tijdens de eerste helft van 2014 van start gaat. In Italië was SIDRA (Societa Italiana di Dragagi) actief in de havens van Cagliari, Trapani, Molfetta, Taranto en Livorno en werden de projecten in de haven van Civitavecchia,

Gladstone (Australië)

waarvoor de nieuwe cutterzuiger Ambiorix werd ingezet, en in Pescara afgerond.

In de Zuid-Aziatische regio, en met name in Singapore, nam het aantal nieuwe grootschalige projecten in de bouwsector aanzienlijk toe. Zo haalde DIAP een Design & Build-contract binnen voor de landwinning van 148 ha ter uitbreiding van Jurong Island in opdracht van de grootste industriële projectontwikkelaar van de Singaporese overheid, Jurong Town Corporation. Dit project loopt gedurende de komende vijf jaar en omvat drie grote fasen. Daarnaast is de hopperzuiger Uilenspiegel in april 2013 gestart met baggeren op het Soai Rap-kanaal (fase 2) in Vietnam. Het einde van dit project is voorzien voor april 2014.

In Oceanië was 2013 weer een druk jaar voor DEME met twee reusachtige baggerprojecten, Western Basin LNG Development in Gladstone (Queensland) en de Wheatstone LNG-haven in Onslow (West-Australië). Het Gladstone project werd ruim op tijd opgeleverd, waardoor Chevron de aanleg van de LNG-voorzieningen op Curtis Island kan afwerken. Voor het Wheatstone project, in opdracht van Bechtel/Chevron, worden meer dan vijftien vaartuigen, waaronder cutterzuiger Ambiorix, hopperzuigers Brabo en Breydel en splijtbakken Sloeber en Pagadder ongeveer twee jaar ingezet. De verdieping van het 17 km lange toegangskanaal, de zwaaikommen en de aanvaargeulen moeten tegen 2015 klaar zijn.

In Afrika heeft DEME een verscheidenheid van technieken ingezet voor privé- en overheidsklanten in de olie- en gasindustrie. Zo was er de succesvolle afronding van de tweede fase van het grootste landwinningsproject ooit in Afrika, namelijk het EKO Atlantic City-project in Lagos, Nigeria, waar tot dusver 600 ha land werd gewonnen. De landwinningswerkzaamheden voor nog twee aanpalende industriële ontwikkelingen zijn met succes van start gegaan. Daarnaast vonden op de toegangsroute naar de LNG-terminal in Bonny en Onne de jaarlijkse onderhoudsbaggerwerken en scheepswrakopruimingen plaats. In Onne werd eind 2013 ook een contract voor de landwinning en baggerwerken voor een nieuw dok ondertekend. In Ada, in het oosten van Ghana, kampt het strand met ernstige gevolgen van de klimaatverandering en de stijging van de zeespiegel. Na plaatsing van een innovatieve tijdelijke steiger werd in eerste instantie beslist tot de bouw van zeven dergelijke constructies om de kustlijn te beschermen. Nadien werd dit uitgebreid naar een extra kustlijntraject van 10 km.

In het Midden Oosten werden de activiteiten in 2013 gedreven door twee prestigieuze projecten in Abu Dhabi en in Qatar. In Abu Dhabi beëindigde MEDCO (Middle East Dredging company) de bouw van twee offshore energie-eilanden voor ADMA-OPCO (Abu Dhabi Marine Operating Company), met het oog op de ontwikkeling van het Satah Al Razboot offshore olieveld. De locatie van de eilanden, zo'n 120 km voor de kust, maakte de werken uitermate uitdagend. Een andere uitdaging was de aanleg van het toegangskanaal naar de New Port, ten zuiden het Qatarese Doha. De werkzaamheden omvatten de bouw van de nieuwe marinebasis op een nearshore kunstmatig eiland.

International Seaport Dredging (ISD) was in India volop actief met onderhoudsbaggerwerken in

DEME NV

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 2.531.619 1.914.922 1.765.812
EBITDA 437.753 350.857 300.378
EBIT 216.498 140.419 137.143
Nettoresultaat (deel groep) 109.082 89.400 104.123
Nettocashflow 330.904 300.897 264.506
Eigen vermogen (deel groep) 847.701 773.739 731.012
Netto financiële positie -711.297 -741.869 -651.046
Balanstotaal 2.837.026 2.725.443 2.496.308
Orderboek (€ mio) 3.049 3.317 2.404
Capex (€ mio) 209 343 372
Personeel 4.582 4.011 3.815

Colombia

Amoras (België) New Port Doha (Qatar)

Kattupali, Goa, Kakinada en de haven van Dhamra en met de verdieping van de havens van Ennore en Visakhapatnam. In Sri Lanka werden er o.a. strandsuppletiewerken uitgevoerd in Marawila (Colombo).

In Latijns-Amerika heeft Dredging International het project voor de verdieping van de toegang tot het Panamakanaal langs de Stille Oceaan afgerond. Medio 2013 werd een belangrijk contract ondertekend met het Amerikaanse bedrijf Drummond om in Santa Marta, Colombia, te baggeren in de zwaaikom voor de in aanbouw zijnde steiger voor de export van steenkool. Het project heeft een heel korte realisatietijd en verloopt volgens planning. Daarnaast waren er projecten in Brisas (Colombia), Lazaro Cardenas (Mexico) en La Guaira (Venezuela).

Bagger-plus oplossingen

De valpijpschepen van Tideway zijn in 2013 ingezet voor de bescherming van pijpleidingen en elektriciteitskabels, voor stabilisatiewerken ten behoeve van grote olie- en gasmaatschappijen en op het vlak van hernieuwbare energie. Binnen het Total / Laggan Tormore-project werden twee grootschalige steenbestortingscontracten uitgevoerd voor de bescherming van de export pipelines, voedingskabels en flowlines. Na 2 jaar werd het project afgerond in oktober 2013. In het kader van het Wheatstone LNG-project zal Tideway in 2014 instaan voor het effenen van de zeebodem, het binnentrekken van de pijpleiding voor de aanlanding en voor de installatie van een funderingsbed, ballastmateriaal en erosiebescherming rond het SGS-platform. Ook in Venezuela haalde Tideway twee omvangrijke aanlandingsopdrachten binnen. De opdracht van Saipem omvat o.m. het baggeren van een 6,5 kilometer lange sleuf op zee en het binnentrekken van de pijpleiding aan land. Daarnaast wordt voor de Venezolaanse staatsoliemaatschappij PDVSA een aanlanding aangelegd waarlangs de leiding van het "Dragon"-gasveld het vasteland bereikt. Tideway is ook actief met erosiebeschermingswerken en het plaatsen van filters en kabels op diverse offshore windmolenparken (Northwind, Gwynt Y Mor, Borkum Riffgrund).

Door continue innovatie en het aanbieden van totaaloplossingen in een sterk groeiende markt van offshore windenergie heeft GeoSea in 2013 niet alleen een mooie omzetstijging gerealiseerd maar heeft het bedrijf ook wereldwijd een marktleiderspositie ingenomen.

GeoSea heeft de laatste 18 windturbines van het 325 MW C-Power offshore windmolenpark tijdens de eerste helft van 2013 geïnstalleerd. Voor het Northwind windmolenpark werd het hefvaartuig Neptune ingezet voor de installatie van de 73 monopiles en de overgangsstukken en voor het grouten. Momenteel is GeoSea bezig met de eigenlijke installatie van de turbines. Op het Baltic 2 offshore windmolenpark werden de funderingswerken voltooid. Er werden in 2013 meerdere nieuwe contracten afgesloten met het Deense Dong Energy, de grootste operator van offshore windparken. Zo zal GeoSea in Westermost Rough (Verenigd Koninkrijk) 35 grote funderingspalen heien, in Borkum Riffgrund 1 (Duitsland) funderingen met erosiebescherming installeren, en voor de Gode Wind offshore windparken (Duitsland) instaan voor het vervoer en de installatie van funderingen. Daarnaast sloot GeoSea eind 2013 een nieuw EPCI-contract af voor het ontwerp, de levering en de installatie van de funderingen van vijftien windturbines evenals de installatie van deze turbines voor het Kentish Flats Extension offshore windmolenpark.

In Hay Point (West-Australië) werden vijf hefvaartuigen ingezet voor de aanleg van een 2 km lange toegangssteiger en een aanlegsteiger voor de aanvoer van cokes voor de BHP-Mitsubishi Alliance. Het project is ondertussen flink gevorderd. Daarnaast werden grondonderzoeken uitgevoerd in Frankrijk voor EDF Energies Nouvelles en in België voor Elia. In 2013 sleepte GeoSea een studie in de wacht voor de Nederlandse olie- en gasmaatschappij Oranje Nassau Energy. Deze moet leiden tot een ontwerp voor een onbemand, door winden zonne-energie aangedreven gasproductieplatform, waarvan de installatie voorzien is voor eind 2014 of begin 2015.

HGO InfraSea Solutions, een 50/50 joint venture van Hochtief Solutions en GeoSea, heeft haar activiteiten voortgezet als scheepsontwikkelaar en beheerder van hefvaartuigen voor de installatie en het onderhoud van offshore structuren, zoals windmolenparken en olie- en gasplatformen. Sinds de ingebruikname in 2012 is het krachtige hefvaartuig Innovation onafgebroken en met succes actief geweest in de woelige weersomstandigheden in de Duitse Bocht van de Noordzee.

High Wind (DEME 61%) ontwikkelt tools die installatievaartuigen toelaten zoveel mogelijk weersonafhankelijk te werken, wat de productiviteit en betrouwbaarheid doet toenemen. In 2013 werd het basisontwerp van dit instrument voltooid. Momenteel is de detailengineering aan de gang zodat het instrument eind 2014 klaar is voor installatie op een van de hefvaartuigen van GeoSea.

Scaldis Salvage & Marine Contractors (DEME 54%) is gespecialiseerd in het hijsen van zware lasten op zee. In 2013 zette Scaldis het krachtige kraanschip Rambiz 3000 in voor diverse grote projecten: West of Duddon Sand (Verenigd Konink-

rijk), Borkum Riffgrund 1, een FPSO-schip, Nord See Ost (Duitsland), het Northwind windmolenpark (voor de Belgische kust) en het IKA-JZ-platform (Kroatië). Een tweede zeewaardig kraanschip Rambiz 4000 zit nu in ontwikkelingsfase en zal wellicht in 2016 operationeel zijn.

OWA (Offshore & Wind Assistance) heeft een erg druk 2013 achter de rug waarin de twee onderhoudsvaartuigen Aquata en Arista vanuit Oostende hebben geopereerd voor REpower en Vestas. OWA is een langlopend onderhoudscontract met C-Power aangegaan, waaronder het logistieke diensten levert en inspecties, onderzoeken en herstellingen uitvoert op het Thornton windmolenpark. FLiDAR NV, heeft contracten getekend met de multinational Mainstream Renewable Power en met Dong Energy, om het drijvende LiDAR-systeem voor windmetingen te gebruiken. Dit kan in extreme omstandigheden windgegevens registreren die moeten helpen bij de bouw van offshore windmolenparken.

Milieu

DEC-Ecoterres (DEME 75%), de milieutak van de groep, heeft ook in 2013 in een uitdagende en uiterst competitieve omgeving behoorlijk wat successen geboekt. Enkele langlopende opdrachten zorgen voor continuïteit.

In België sloot DEC het tweede exploitatiejaar van de slibontwateringsinstallatie Amoras in de Antwerpse haven met succes af. De volledige exploitatie loopt over een termijn van vijftien jaar. DEC ondertekende een overeenkomst met Eandis, de Vlaamse distributienetbeheerder voor elektriciteit en gas, voor de overname van zes grote verontreinigde terreinen. Deze terreinen worden door DEC gesaneerd en vervolgens herbestemd als nieuw woongebied. Voor de ontwikkeling van twee nieuwe brownfields, Bekaert Zwevegem en Bekaert Hemiksem, heeft DEC afspraken gemaakt met de private ontwikkelaars.

In het herontwikkelingsgebied Terranova (140 ha) in het noorden van Gent werden de werken in 2013 voortgezet. De verontreinigde grond werd afgegraven en behandeld en het grondwater werd gezuiverd. Met het oog op de bouw van een nieuw zonne-energiepark (Terranova Solar) werden de gipsterreinen voor de helft (40 ha) bedekt. Terranova is ook begonnen met de renovatie en afbraak van de gebouwen van de vroegere Kühlmann-fabriek, om een industriële site van 50 hectare aan te leggen.

In Zweden ging de sanering van de Valdemarsvik-fjord verder en werd er zo'n 250.000 ton met chroom vervuild slib gebaggerd en gestabiliseerd. De saneringswerken zouden eind 2014 moeten zijn afgerond. In Frankrijk blijft Extract-Ecoterres gestaag groeien en handhaaft de onderneming haar leiderspositie. In 2013 behandelden ze opnieuw vervuild slib uit de haven van Parijs en voerden ze grond- en grondwaterverwerkingsprojecten, hydraulische milieubaggerwerken en saneringsopdrachten uit in Achères, Narbonne, Besançon, Evry en Montereau.

Offshore winning van aggregaten en mineralen

DEME Building Materials (DBM) is gespecialiseerd in de winning, verwerking en verkoop van mariene aggregaten voor de bouwsector, afkomstig uit verschillende zand- en grindconcessies op zee. De activiteiten spelen zich voornamelijk af in Frankrijk, Nederland, België, Polen en het Verenigd Koninkrijk. Voor de verwerking van mariene aggregaten beschikt DBM over twee eigen installaties in Vlissingen en Amsterdam. In 2013 leverde DBM alle aggregaten voor de bouw van de nieuwe Waaslandsluis in de haven van Antwerpen.

OceanflORE is een 50/50 joint venture van IHC Merwede en DEME en biedt voornamelijk oplossingen voor diepzeeontginning van zeldzame mineralen en delfstoffen. OceanflORE voerde in de loop van 2013 enkele onderzoeks- en ontwerpwerkzaamheden uit en voerde gesprekken met mijnbouwgroepen en overheidsinstellingen om synergieën uit te bouwen.

Maritieme en terminaldiensten

Combined Marine Terminal Operations Worldwide (CTOW, DEME 54%), een joint venture met Herbosch-Kiere en Multraship, biedt een compleet professioneel pakket aan voor de exploitatie van gespecialiseerde maritieme terminals en aanverwante diensten. Na de geslaagde oplevering van twee opdrachten in Angola kijkt CTOW nu uit naar nieuwe mogelijkheden in Afrika en op andere continenten.

DEME Concessies

Via concessieovereenkomsten en Publiek-Private Samenwerkingen is DEME betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe projecten in verschillende domeinen.

In het domein van offshore windenergie lanceert DEME in verscheidene Europese landen initiatieven via haar concessiespecialist Power@Sea (DEME 49%). Het C-Power offshore windmolenpark op de Thorntonbank is met 325 MW windmolenpark het grootste voor de Belgische kust en zal 300.000 huishoudens van groene stroom voorzien. In 2013 werd de participatie van +/-12% van DEME in C-Power ondergebracht in DEME Concessions NV. Samen met de andere aandeelhouders van Otary beschikt Power@Sea over drie concessies voor Belgische offshore windmolenprojecten: Rentel, SeaStar en Mermaid. Deze projecten zijn samen goed voor een output van ruim 900 MW.

Sinds 2010 is DEME Blue Energy (DEME 70%) actief betrokken bij het Vlaams onderzoeksproject FlanSea (Flanders Electricity from the Sea). De golfenergieconvertor "Wave Pioneer" werd op 23 april officieel te water gelaten in het Oostendse Zeewezendok en werd tijdens de tweede helft van 2013 getest en geoptimaliseerd. Uit een verdere gegevensanalyse in de loop van 2014 moet blijken welke mogelijkheden het controlesysteem heeft. Op langere termijn is het de bedoeling de golfenergieconvertoren uit te zetten binnen de bestaande offshore windmolenparken. Zowel Islay (Schotland) als Fair Head (Noord-Ierland) hebben een leaseovereenkomst gegund gekregen voor een getijdenenergieproject van respectievelijk 30 MW en 100 MW. Hiertoe werd BluePower NV (DBE 50%, Nuhma 50%) opgericht, een vennootschap die op haar beurt samenwerkt met het Ierse DP Marine Energy.

Vooruitzichten 2014

Behoudens onvoorziene omstandigheden en uitgaande van het aanhoudend omvangrijke orderboek, verwacht DEME een blijvend hoge omzet en operationele cashflow in 2014.

Van links naar rechts: boven: Pierre Potvliege, Martin Ockier, Harry Mommens, Lieven Durt, Bernard Paquot, Theo Van De Kerckhove, Pierre Catteau, Lucas Bols onder: Christel Goetschalckx, Luc Vandenbulcke, Alain Bernard, Philip Hermans, Els Verbraecken, Tom Lenaerts, Eric Tancré, Dirk Poppe, Hugo Bouvy

* 0% in resultaat tot 31/12/2013

Deelnemingspercentage AvH* CFE is een op Euronext Brussel genoteerde industriële Belgische groep die actief is op zes verschillende gebieden: Bagger- en Maritieme werken, Bouw, Spoor- en Wegeninfra, Multitechnieken, Vastgoedontwikkeling en -beheer, Publiek-Private Samenwerkingen & Concessies. De groep is zeer actief in België en de haar omringende landen, Centraal-Europa en Afrika. De belangrijkste activiteit, bagger- en maritieme werken, wordt uitgevoerd door haar filiaal DEME (CFE 100%), één van de wereldleiders inzake baggerwerken.

  • Baggerwerken & Milieu (DEME 50%)
  • Bouw
  • Multitechnieken
  • Spoor & Wegeninfra
  • Vastgoedontwikkeling en -beheer
  • PPS-Concessies

UP-site (Brussel) ©

Aangezien de overname van CFE slechts enkele kalenderdagen voor jaareinde heeft plaatsgevonden, blijft de impact op de resultatenrekening van AvH in 2013 beperkt tot de door IFRS voorgeschreven herwaardering van de 50%-deelneming in DEME die AvH heeft ingebracht in CFE. Vanaf boekjaar 2014 zal AvH in haar resultatenrekening het hoger deelnemingspercentage in DEME (60,4%) verwerken en een bijdrage opnemen van de andere activiteiten van CFE, hetgeen in 2013 nog niet het geval was. De informatie op deze pagina's over CFE werd dan ook louter ter informatie opgenomen in het jaarverslag.

Financieel overzicht 2013

De geconsolideerde omzet van CFE is in 2013 sterk gestegen (+19%) naar 2.267 miljoen euro. Deze stijging is vooral toe te schrijven aan de pool baggerwerken & milieu (+32%, 1.266 miljoen euro), alsook aan de contracting (+8%, 977 miljoen euro) waar de groei voornamelijk voortkomt uit internationale bouwactiviteiten.

Het bedrijfsresultaat, vóór de impact van de boekingen met betrekking tot de inbreng van 50% van de aandelen van DEME door AvH, daalde met 17% tot 67 miljoen euro. Het uitstekende bedrijfsresultaat van DEME (+54%) werd gedeeltelijk tenietgedaan door de impact van de problemen op het niveau van de contracting. Het nettoresultaat (-81 miljoen euro) is negatief als gevolg van de boekingen met betrekking tot de inbreng van de DEME-aandelen (impact van -89 miljoen euro).

Het orderboek blijft op een hoog niveau, zowel wat de bouwactiviteiten als wat DEME betreft, en bedraagt 4.388 miljoen euro eind 2013.

Operationeel overzicht 2013

Een coherente structuur die leidt tot interne synergieën

Geen enkele onderneming maakt toevallig deel uit van de groep CFE. Ze vormt immers een coherente structuur met entiteiten en vakgebieden die elkaar aanvullen.

Stroomopwaarts verzorgen de vastgoedontwikkelaars het volledige proces van de acquisitie van terreinen, de selectie van projecten, het verkrijgen van vergunningen, de realisatie van de bouw en de verkoop aan particulieren of beleggers. Nog verder upstream vormt de pool PPP-Concessies een sterke troef bij de gunning van opdrachten, door ook de financiering van projecten van lokale besturen aan te bieden. Het is bovendien een bron van permanente contracten op lange termijn, terwijl de overige activiteiten veeleer door de korte termijn worden gekenmerkt.

Telkens als de groep upstream actief is, in ontwikkelingen of concessies, speelt de synergie ten volle mee: de bouwbedrijven zorgen voor de bouwwerven, de in elektriciteit en 'verwarming/klimaatregeling' gespecialiseerde aannemers nemen de uitrusting en de installatie voor hun rekening, de bedrijven in de burgerlijke bouwkunde realiseren de kunstwerken en andere werkzaamheden, enz. Achteraf wordt het onderhoud door de gespecialiseerde bedrijven verzekerd. En uiteraard vinden de financiële afdeling en de afdeling concessie de financiering voor het geheel van de operatie.

De activiteit van de groep, buiten DEME (zie pag. 54), is in vijf polen en met een geografische verdeling gestructureerd. De belangrijkste entiteiten worden hierna vermeld.

Liefkenshoekspoortunnel (Antwerpen) ©

Coentunnel (Amsterdam)

NorthLight (Brussel) ©

De pool Bouw kende in 2013 een sterke activiteit, wat zich vertaalde in een groei van het orderboek met 11,7%. De afdeling 'gebouwen' heeft in dit opzicht beter gepresteerd dan de afdeling 'burgerlijke bouwkunde', die het moeilijker had.

Benelux - Gebouwen

De in 2013 ingrijpend gereorganiseerde activiteit 'gebouwen' in Franstalig België en in Brussel werd gekenmerkt door de opkomst van BPC. In het Brusselse gewest bleef BPC Brabant het vertrouwen van de vastgoedpromotors genieten (onder meer Gulden Vlies voor Prowinko). In Wallonië werden de filialen Luik en Henegouwen met succes gelanceerd en wonnen zij geleidelijk aan terrein op een opnieuw dynamische markt.

CFE Brabant, nu onder hetzelfde management als BPC, realiseerde een groot aantal projecten, waaronder het Noordstation, het Pole Star-gebouw, de administratieve zetel van Elia en het New Orbangebouw. Er is alle reden tot optimisme: in 2014 beginnen verscheidene nieuwe contracten, die tot in 2015 zullen voortlopen. CFE Brabant rekent op een stabilisering van haar activiteit, gevolgd door een terugkeer naar de groei.

De activiteit van Amart nam in een jaar tijd een opmerkelijke vlucht. De onderneming heeft zich op grotere projecten geconcentreerd. Om dat te kunnen, heeft ze haar omkadering versterkt. Het orderboek is gevuld voor 2014 en voor een deel van 2015.

In het noorden van het land mag Aannemingen Van Wellen (afdeling gebouwen) tevreden terugkijken op de activiteit in 2013. In Vlaanderen en Brussel volgden de projecten elkaar op, zowel in de residentiële sector als in de overheidsopdrachten, de kantoorruimten en de winkelcentra. Het kantoorgebouw Onyx in Berchem, het administratieve gebouw voor het Rode Kruis in Mechelen en Lichttoren, de woontoren met 148 appartementen in Antwerpen zijn slechts enkele voorbeelden van de vele gestarte of opgeleverde projecten.

Nog altijd in Vlaanderen had de activiteit 'gebouwen en industriële constructies' van MBG een druk jaar. Het bedrijf sleepte belangrijke opdrachten in de wacht, zoals de constructie van een nieuw ge-

CFE NV(1)

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 2.267.257 1.898.302 1.793.834
EBITDA 213.221 199.140 181.654
EBIT(2) 67.194 81.162 84.931
Nettoresultaat (deel groep)(2) 7.929 49.363 59.081
Nettoresultaat (deel groep)
(incl. boekingen mbt inbreng DEME)
-81.235
Nettocashflow 190.275 184.365 171.483
Eigen vermogen (deel groep)(3) 1.193.153 524.612 499.748
Netto financiële positie(3) -781.389 -399.991 -350.817
Balanstotaal(3) 4.160.919 2.399.557 2.204.096
Orderboek (€ mio)(3) 4.388 2.868 2.382
Personeel(3) 8.310 5.773 5.731

(1) Deze cijfers zijn niet opgenomen in de resultatenrekening 2013 van AvH en worden hier louter ter informatie vermeld. (2) Vóór de specifieke boekingen m.b.t. de kapitaalverhoging en de inbreng van 50% van de DEME-aandelen door AvH (3) 2013: DEME 100%, 2012-2011: DEME 50%

Multitechnieken - Automatisatie ©

Spoor (Brugge) Multitechnieken - Algemene & industriële elektriciteit ©

bouw voor het AZ Sint-Maarten in Leuven en de drie torens van het Kattendijkdok in Antwerpen. Het orderboek van MBG Gebouwen is nog nooit zo vol geweest.

In het Groothertogdom Luxemburg worden de signalen van het herstel sterker. CLE kan zich dan ook met een drukke activiteit en een goed gevuld orderboek voor 2014 concentreren op de versterking van de productieteams, het commerciële team en de studiedienst.

Benelux - Burgerlijke bouwkunde

In 'burgerlijke bouwkunde' gaat het orderboek minder snel vooruit. MBG heeft hier de opdracht voor de renovatie van het waterzuiveringsstation Brussel-Zuid en de bouw van een loskade in Zeebrugge binnengehaald. In 2013 gingen nog meer werven van start, zoals de aanleg van het NMBS-station van Mechelen, de opslaginstallaties voor petroleumproducten in Antwerpen en het toegangscomplex van het parkeerterrein van de Gasthuisbergsite van het Universitair Ziekenhuis Leuven.

In Nederland heeft CFE Nederland haar activiteitensectoren zorgvuldig geselecteerd en maatregelen genomen om aan de eisen van de klanten te voldoen op financieel, organisatorisch en milieuvlak. In mei 2013 werd het bouwproject van de tweede Coentunnel in Amsterdam officieel ingehuldigd; de werken voor de renovatie van de eerste tunnel zijn van start gegaan. GEKA Bouw, dat in Nederland goed gepositioneerd is maar ook een belangrijk project in Frankrijk heeft, bereikte op het einde van het jaar haar aangekondigde doelstellingen. Dit resultaat voorspelt een positief 2014 waarin de synergie met de andere entiteiten van de groep CFE verder zal worden uitgediept.

Internationaal

In Polen sleepte CFE Polska belangrijke contracten in de wacht en kon het haar omzet beduidend verhogen. In 2014 wil het de dienstverlening nog professioneler maken en de klantenbinding verder versterken. De onderneming werkt mee aan projecten in alle bouwsectoren: residentiële of industriële gebouwen, kantoren, commerciële ruimten.

In Afrika is CFE verscheidene grote projecten gestart in Nigeria, Algerije en Tsjaad. In N'Djamena sloot het een eerste contract af in het domein van de hernieuwbare energie. Het legt de nadruk op de ontwikkeling van de activiteiten in Nigeria, waar in 2013 een contract voor de bouw van drie woontorens werd ondertekend.

Pool Multitechnieken

De omzet van de pool Multitechnieken steeg met 8,8% in vergelijking met het vorige jaar. Deze groei werd vastgesteld in bijna alle filialen van de pool. Hoewel het een moeilijk jaar was, heeft het orderboek van de pool Multitechnieken standgehouden.

In Vlaanderen was 2013 een goed jaar voor VMA. Het bedrijf nam deel aan een groot aantal projecten, zowel in de sector van de gezondheidszorg als in die van de kantoorgebouwen. Ook de realisatie van het nieuwe stadion van voetbalclub AA Gent is het vermelden waard. VMA bleef ook internationaal groeien en was vooral actief in Nederland en Centraal-Europa. Het bedrijf haalde verscheidene opdrachten binnen voor de automatisering van montagelijnen in de automobielsector, onder meer bij Audi in Hongarije en in Slowakije. Een andere automatiseringsspecialist, het in Limburg gevestigde Ariadne, kende eveneens een flinke groei van haar orderboek. Het realiseerde zowel in België als in het buitenland verscheidene projecten voor elektrische installaties en automatisering.

De omzet van het eveneens in Limburg gevestigde Vanderhoydoncks steeg met 26% tegenover het vorige jaar. De onderneming stelt zich meer dan ooit op als een echte specialist in de elektriciteitssector. Elektrische installaties op middenspanning, verlichting, toegangscontrole, branddetectie, alarmsystemen... geen enkel domein ontsnapt aan het erkende professionalisme van de teams.

De verschillende afdelingen van Nizet Enterprise (tertiair, ateliers en infrastructuur) werkten mee aan de realisatie van een groot aantal projecten in Wallonië en Brussel. CFE EcoTech, voortaan onder het management van Nizet, werd eind 2013 gereorganiseerd en blijft internationaal actief (Sri Lanka, Vietnam). De omzet van Druart is sterk gestegen. HVAC en 'sanitaire' projecten vormen het leeuwendeel van de activiteit. Het bedrijf be.Maintenance zet zijn ontwikkeling in het beheer en het

La Réserve (Knokke) ©

onderhoud van technische installaties van gebouwen verder. In 2013 schreef het enkele knappe nieuwe referenties op zijn conto.

De zeer ernstige problemen bij Elektro Van de Maele en in mindere mate bij Brantegem drukten zwaar op de resultaten. De in 2013 aangekondigde ingrijpende herstructureringen geven de activiteiten klimaatregeling en HVAC weer hoop.

Pool Spoor- en wegeninfra

De pool Spoor- en Wegeninfra heeft goed standgehouden in een moeilijke context. Het orderboek groeide in een jaar tijd met 22%. De vooruitzichten voor de pool Spoor- en Wegeninfra blijven gunstig, met belangrijke lopende aanbestedingen in de spooractiviteit.

De verschillende afdelingen van ENGEMA werkten aan tal van projecten overal in het land en versterkten de competitiviteit van het bedrijf. ENGEMA heeft bovendien in het laatste kwartaal geïnvesteerd in de coaching en de integratie van ETEC binnen de pool. In 2013 werden verscheidene projecten gestart of opgeleverd, zoals de installatie van ETCS-spoorwegsignalisatie van niveau 1 op het geheel van het net, de elektrificatie van de spoorwegtunnel Liefkenshoek in Antwerpen en de aanleg en het onderhoud van verscheidene hoogspanningsleidingen in het zuiden van het land.

Louis Stevens & Co had in 2013 geen gebrek aan projecten. Het merkte relatief weinig gevolgen van de crisis en het orderboek voor 2014 ziet er veelbelovend uit. Het bedrijf wil daar gebruik van maken om haar activiteiten te diversifiëren. Videobewaking, installatie van netwerken, optische vezeltoepassingen zijn enkele van de activiteiten die Stevens in 2014 verder ontwikkelt.

De teams van REMACOM hebben overal in het land op tal van bouwplaatsen gewerkt. De projecten, van Brugge tot Louvain-la-Neuve, Schaarbeek en Sint-Niklaas, waren talrijk en gevarieerd. De teams van REMACOM hebben sporen en spoorbeddingen geïnstalleerd, aangepast of vervangen, verscheidene aannemers met spoorkranen bijgestaan en beschadigde installaties gerepareerd.

Voor Aannemingen Van Wellen (afdeling wegen) was 2013 een moeilijker jaar. Na de terugval van de overheidsopdrachten heeft men maatregelen genomen. De grote PPS-dossiers die worden bestudeerd zouden meer licht moeten werpen op de nabije toekomst.

Pool Vastgoedontwikkeling en -beheer

De pool Vastgoedontwikkeling en -beheer, minder actief in de kantoren, werkt vooral in de residentiële sector in drie landen: België, het Groothertogdom Luxemburg en Polen. Het vastgoedbeheer werd gekenmerkt door de scheiding tussen CBRE en Sogesmaint. Dat laatste bedrijf, een filiaal in vol eigendom van CFE, blijft aanwezig op de Belgische en de Luxemburgse markt.

De vastgoedpool staat in België historisch zeer sterk en neemt deel aan prestigieuze woonprojecten: Solvay, waar een eerste bouwvergunning werd verkregen, Belview, in aanbouw in de Brusselse Europawijk, Lichttoren in Antwerpen en Oosteroever in Oostende. In het Groothertogdom Luxemburg legde CLi de laatste hand aan de contracten voor de realisatie van het Kons-gebouw, tegenover het station van Luxemburg-Stad. Het werkte ook verder aan de commercialisering van Beggen en Bettembourg, twee woonprojecten in aanbouw. Ten slotte zouden in Polen de werken in Gdansk (2de woontoren) en Obozowa (winkels en woningen in het hart van Warschau) in 2014 moeten worden opgeleverd. Gelet op de kwaliteit van de realisaties van de vastgoedpool, belooft het een goed jaar te worden.

In 2013 hervatte Sogesmaint verscheidene mooie contracten voor Property, Facility en Project Management, zowel in België als in het Groothertogdom Luxemburg. Het aandeelhouderschap is gewijzigd maar de doelstelling verandert niet: zich verder ontwikkelen, met voorrang voor de synergie binnen de groep CFE.

Pool PPS-Concessies

De pool PPS-Concessies treedt als opdrachtgever op voor de bouwbedrijven van de groep en beheert verscheidene onderhoudswerken. De activiteit in België werd in 2013 door drie grote projecten gekenmerkt: de Liefkenshoekspoortunnel in Antwerpen, het politiegebouw van Charleroi en de scholen van de Duitstalige Gemeenschap in Eupen. In 2014 wil men een nieuw infrastructuurof bouwcontract in de wacht slepen. In Nederland kwam de in mei 2013 officieel in gebruik genomen nieuwe Coentunnel in de onderhoudsfase, terwijl de werken voor de renovatie van de eerste tunnel van start gingen en in 2014 voltooid zullen zijn.

De activiteit van Rent-A-Port in Vietnam houdt goed aan en heeft positief bijdragen tot de resultaten van de pool. Andere projecten in het Sultanaat Oman en in Qatar gaan verder. Rent-A-Port Energy blijft zich concentreren op de ontwikkeling van offshore windparken in de Noordzee.

Vooruitzichten 2014

Het hoog niveau van het orderboek laat toe gunstige perspectieven te voorzien voor de pool baggerwerken en milieu en het herstel van de activiteiten inzake contracting.

www.cfe.be

Van links naar rechts: Fabien De Jonge, Diane Zygas, Gabriel Marijsse, Frédéric Claes, Renaud Bentégeat, Yves Weyts, Patrick Verswijvel, Jacques Lefèvre

Deelnemingspercentage AvH

Algemene aannemingen van Laere

Van Laere is een multidisciplinaire aannemersgroep die actief is in heel België, en via haar dochterondernemingen aanwezig is in verschillende niches.

Financieel overzicht 2013

De aannemersgroep Van Laere droeg in 2013 de gevolgen van de uitzonderlijk lange winter, wat zich vertaalde in een daling van de geconsolideerde omzet tot 122 miljoen euro (vs 161 miljoen euro in 2012).

De succesvolle afronding van een aantal werven zorgde ervoor dat de groep een positief resultaat neerzette. Van Laere en Thiran droegen positief bij tot het resultaat, terwijl Arthur Vandendorpe break-even draaide en Anmeco en AlfaPark een verlies leden.

Het geconsolideerde orderboek bedroeg 169 miljoen euro eind 2013, maar houdt geen rekening met het project A11, waar Van Laere deel uitmaakt van het winnende consortium. Inclusief dit project komt het orderboek van Van Laere op een recordniveau, ondanks de moeilijke marktomstandigheden.

Woonzorgcentrum Zemst

Operationeel overzicht 2013

Algemene Aannemingen Van Laere

Het resultaat van de groep werd bijna volledig gerealiseerd door Algemene Aannemingen Van Laere. Het nettoresultaat van 1,7 miljoen euro was beter dan begroot.

Van Laere realiseerde in 2013 enkele prestigieuze projecten, zoals de technisch indrukwekkende vliegtuigloods op Brussels Airport voor Jetairport, en een nieuw productiegebouw voor GSK in Waver.

Van Laere mag zich stilaan expert noemen in de bouw van woonzorgcentra en ziekenhuizen. Het realiseerde voor Anima Care woonzorgcentra te Haut-Ittre, Zemst en Kasterlee. Daarnaast werden de bouwwerken van de serviceflats Wivina te Groot-Bijgaarden en het nieuwe Heilig-Hartziekenhuis in Roeselare gestart.

Verder is Van Laere ook actief in de burgerlijke bouwkunde (GEN/RER-projecten te Braine l'Alleud en Hoeilaart, een nieuw toegangsgebouw met fietsenstalling aan het station te Berchem), in scholenbouw (campussen Hardenvoort en Plantijn Hogeschool in Antwerpen Noord) en in renovatieprojecten (Mechelen Bethaniënpolder).

Innovatie en duurzaam bouwen zijn geen onbekende begrippen voor Van Laere. Van Laere bouwt momenteel een Europees topproject op de site Tour&Taxis te Brussel. Dit kantoorgebouw voor Brussel Leefmilieu met een oppervlakte van 16.725 m² is het grootste passief kantoorgebouw in België en beoogt een Breeam excellent-certificaat.

In het kader van het partnership met Vooruitzicht werd het project Goed Arthur te Antwerpen opgeleverd, en starten weldra de volgende fases van het Regatta-project te Antwerpen Linkeroever.

De toename van PPS gerelateerde activiteiten weegt op korte termijn op de kapitaalsbehoeften, maar hier staan inkomsten op langere termijn tegenover. Naast de A11 (het reeds vermelde Brugge-Zeebrugge traject) kon Van Laere zich (in consortium) succesvol positioneren op meerdere clusters van het scholenbouwprogramma "Scholen van Morgen", terwijl er verder studiewerk wordt verricht voor andere mogelijke projecten.

Naar aanleiding van het 75-jarig bestaan van Van Laere werd nagedacht over de toekomst van het bedrijf en de markt. Belangrijke actiepunten waren de versterking van het managementteam, het nauwer luisteren naar klanten om een zo goed mogelijke dienstverlening aan te bieden, het bewerkstelligen van groepssynergieën en een groepsgevoel, en het nadrukkelijker ondersteunen van de filialen door de directie.

Groupe Thiran

Thiran is als algemeen aannemer actief in Franstalig België. De lagere dan gebudgetteerde omzet in 2013 werd veroorzaakt door de strenge winter, een geannuleerd project te Havelange en een vertraging in de opstart van projecten in Mont-Godinne en Libramont. Het succesvol afronden van een aantal openstaande zaken uit het verleden en de verkoop van appartementen van een eigen ontwikkelingsproject droegen sterk bij tot de stijging van het nettoresultaat en een positieve bijdrage tot het groepsresultaat.

Anmeco

Anmeco is een begrip in de wereld van het architectonisch staal. Ondanks schitterende projecten die keer op keer genomineerd worden voor staalprijzen, slaagde Anmeco er alweer niet in positief bij te dragen tot het resultaat van de groep. In 2013 werd verder gesleuteld aan de interne organisatie, de versterking van het management en de processen. Een aantal werven uit het verleden bleven echter op de resultaten wegen. In 2014 zal Anmeco van dichtbij opgevolgd worden.

ren geen winst gerealiseerd. Hier woog de strenge winter heel zwaar op de omzet en bijgevolg op het resultaat. Het orderboek is behoorlijk gevuld met activiteiten die geografisch steeds verder uitbreiden en waarbij het bedrijf ook meer optreedt als onderaannemer voor groepsmaatschappijen. Waakzaamheid is geboden, te meer daar de marges in de sector onder druk staan.

Alfa Park

De parkeeruitbater uit Brussel is de jongste telg in de groep. De lange aanlooptrajecten bij de opstart van nieuwe parkings vormen een kapitaalintensieve activiteit die weegt op het resultaat. Het aantal in uitbating verkregen parkings is opnieuw gestegen, waarbij succesvolle partnerships met retailgroepen worden uitgebouwd. Ook inzake nieuwe projecten scoort Alfa Park bijzonder goed. Op voorzichtige wijze zal deze activiteit verder uitgebouwd worden.

Vooruitzichten 2014

Een strakke aansturing en waakzaamheid blijven nodig om het orderboek van de groep te vullen en de resultaten te verbeteren. Ondanks de conjunctuur die tot voorzichtigheid noopt, kan Van Laere met gepast optimisme 2014 en de jaren daarna tegemoet zien, zeker wat Van Laere NV en Thiran betreft. Dankzij goed gericht commercieel werk gecombineerd met de juiste keuzes op het vlak van DBFM-projecten, zal immers een omzetstijging gerealiseerd worden.

Arthur Vandendorpe

Deze gespecialiseerde aannemer in restauratiewerken uit Brugge eindigde in 2013 met een break-even resultaat, en heeft voor het eerst in ja-

A.A. Van Laere NV

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 122.267 161.200 137.348
EBITDA 4.432 4.048 4.552
EBIT 2.302 2.021 2.560
Nettoresultaat (deel groep) 704 1.161 1.744
Nettocashflow 2.834 3.188 3.737
Eigen vermogen (deel groep) 36.624 35.656 34.698
Netto financiële positie 6.110 3.973 5.828
Balanstotaal 94.074 94.174 118.633
Personeel 463 500 482

www.vanlaere.be

Van links naar rechts: Rudi De Winter, Geert De Kegel, Veerle Vercruysse, Jan Bettens, Natalie Verheyden, Jean Marie Kyndt

Deelnemingspercentage AvH*

* 45% in resultaat tot 31/12/2013

Rent-A-Port Group ontwikkelt greenfield havenprojecten en industriezones gelinkt aan havens op basis van haar eigen havengerelateerde knowhow en offshore ervaringen. Het jaar 2013 stond voor Rent-A-Port in het teken van de groei in Vietnam en Oman en van een strategische heroriëntering in Nigeria.

In Dinh Vu (Hai Phong, Vietnam) werden opnieuw een aantal belangrijke verkooptransacties afgesloten met industriële klanten uit Europa en Japan. Met het oog op de verdere ontwikkeling van de industriezone van Dinh Vu tot meer dan 1.500 ha werden bovendien contracten getekend voor een aantal nieuwe expansiezones, die zullen ontwikkeld worden in samenwerking met de Belgische Maatschappij voor Internationale Investeringen. Deze uitbreidingsprojecten zullen zorgen voor een langdurige en interessante activiteit in Hai Phong.

In Oman wordt, naast de uitbating van de haven van Duqm en de ontwikkeling van de logistieke zones van de haven, vanaf 2013 ook hard gewerkt aan de start van enkele complementaire projecten:

  • • De aanleg van een industriezone van 2.000 hectare;
  • • Een opslagbedrijf met magazijnen voor lokale en internationale kmo's (o.m. bedoeld als transshipment hub naar India);
  • • Een nieuwe samenwerking met Oman Oil om de noordelijke golfbreker om te bouwen tot meerdere los- en laadsteigers.

In Qatar is Rent-A-Port vooral actief op het vlak van engineering en supervisie met betrekking tot een aantal logistieke projecten in de grint- en cementindustrie.

Van links naar rechts: Geert Dom, Marc Stordiau, Lutgart Devillers, Marcel Van Bouwel, Valentijn Maussen

Dinh Vu (Vietnam)

In Nigeria werd in augustus 2013 het grootste deel van de OK Free Trade Zone doorverkocht aan de Nigeriaanse zakenman Aliko Dangote, die het project verder zal ontwikkelen. RAP zal hierbij verder betrokken blijven, maar omwille van discussies met de lokale overheden staat het vandaag nog niet vast hoe de verdere samenwerking van Rent-A-Port met OKFTZ zal verlopen. Daarnaast blijft Rent-A-Port in Nigeria het Single Point Mooring project met bijhorende tankopslag in de OK Free Trade Zone verder ontwikkelen. Tenslotte worden in samenwerking met ad-hoc partners enkele greenfield projecten bestudeerd, o.m. in Tunesië, Ivoorkust en Guinea-Conakry.

Rent-A-Port Energy, de zustervennootschap van Rent-A-Port, heeft voortgewerkt aan een aantal hernieuwbare energieprojecten. Daarbij hoort het beheer van de participatie in de 3 offshore windmolenparken van Otary en on- en offshore projecten van energieopslag op basis van hydro-power en andere technieken. Verder tracht Rent-A-Port Energy via de NV Plug een samenwerking met Elia te animeren die de windmolenparken zou moeten betrekken in het Stopcontact op zee initiatief, ook genoemd het Belgian Offshore Grid. Deze laatste actie zou een belangrijke referentie kunnen worden voor buitenlandse toepassingen.

Rent-A-Port NV

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 6.792 26.457 5.568
EBITDA 7.531 11.725 -3.059
EBIT 5.196 11.561 -3.336
Nettoresultaat (deel groep) 12.339 12.343 -1.708
Nettocashflow 14.454 12.276 -1.786
Eigen vermogen (deel groep) 25.901 13.739 1.521
Netto financiële positie 526 -3.772 -8.082
Balanstotaal 43.383 33.965 22.683
Personeel 14 19 14

NMP

Nationale Maatschappij der Pijpleidingen (NMP), oorspronkelijk opgericht door de Belgische Staat, is gespecialiseerd in de realisatie en het beheer van pijpleidingen voor het vervoer van industriële gassen en van producten voor de petrochemische industrie.

75%

Deelnemingspercentage AvH

Scheldelaan (Antwerpen)

Pijpleidingen vormen strategische, betrouwbare, veilige en milieuvriendelijke aanvoerlijnen voor de petrochemie en zijn onontbeerlijk voor haar verankering in België. Als beheerder van een pijpleidingennetwerk van 700 km draagt NMP hiertoe bij. Om het beheer op de meest optimale manier te kunnen uitvoeren, heeft NMP een omvangrijk veiligheidbeheerssysteem geïmplementeerd en wordt uitgebreid gebruik gemaakt van haar geografisch informatiesysteem.

Begin 2013 werd de aftakking tussen de nieuwe ethyleenterminal van Ineos C2T en de ethyleenleiding tussen Antwerpen en Feluy in gebruik genomen. De verbinding tussen de propyleenleidingen tussen Antwerpen en Geel en Antwerpen en Beringen werd binnen planning en budget afgewerkt. Deze verbinding werd in het voorjaar van 2013 in dienst genomen.

Nitraco (de joint venture tussen NMP en Praxair) heeft in 2013 een 10,5 km lange leiding langs de Scheldelaan in het havengebied van Antwerpen verworven, en zal deze integreren in een groter project dat begin 2016 operationeel moeten worden.

Er lopen gesprekken met betrekking tot verschillende nieuwe projecten die op termijn zouden kunnen worden uitgevoerd.

Het resultaat over boekjaar 2013 ligt in de lijn van de verwachtingen. Voor 2014 wordt een gelijkaardig resultaat verwacht.

Nationale Maatschappij der Pijpleidingen NV

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 13.870 15.929 12.539
EBITDA 4.978 3.539 4.380
EBIT 2.718 1.698 2.555
Nettoresultaat (deel groep) 2.028 1.395 2.064
Nettocashflow 4.288 3.236 3.889
Eigen vermogen (deel groep) 27.516 26.794 28.418
Netto financiële positie 13.465 13.403 14.429
Balanstotaal 44.360 43.760 45.820
Personeel 5 5 5

Van links naar rechts: Gert Van de Weghe, Roger De Potter, Guy De Schrijver

PRIVATE BANKING

Bijdrage tot het geconsolideerd nettoresultaat AvH

Delen Investments en Bank J.Van Breda & Co hebben uitstekend gepresteerd in 2013 en konden beide de vermogens die ze beheren laten aangroeien tot een nieuw recordniveau.

Delen Private Bank - Antwerpen Delen Private Bank - Brussel

Delen Investments

Delen Investments (Delen Private Bank en JM Finn & Co) legt zich toe op vermogensbeheer en patrimoniaal advies voor een ruim cliënteel van voornamelijk particulieren.

Deelnemingspercentage AvH

Bank J.Van Breda & C° - Antwerpen ASCO-BDM

Bank J.Van Breda & C°

Bank J.Van Breda & C° is een gespecialiseerde adviesbank die zich uitsluitend richt tot ondernemers en vrije beroepen.

ASCO-BDM

De verzekeringsgroep ASCO-BDM richt zich via makelaars op maritieme en industriële verzekeringen.

Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH

79%

Deelnemingspercentage AvH

DELEN INVESTMENTS

Delen Investments Comm. VA legt zich toe op vermogensbeheer en patrimoniaal advies voor een ruim cliënteel van voornamelijk particulieren. De groep Delen Investments is uitgegroeid tot een gevestigde waarde zowel in België (Delen Private Bank) als in het Verenigd Koninkrijk (JM Finn & Co).

Delen Private Bank - Antwerpen

Delen Private Bank - Antwerpen

Financieel overzicht 2013

Het beheerd vermogen van de groep Delen Investments bereikte op het einde van 2013 een recordniveau van 29.536 miljoen euro. Zowel Delen Private Bank als JM Finn & Co droegen bij tot deze groei van 14,2% (eind 2012: 25.855 miljoen euro).

De sterke groei bij Delen Private Bank, waar het beheerd vermogen is gestegen van 17.884 miljoen euro (2012) tot 20.210 miljoen euro (2013), is het resultaat van een positieve impact van de financiële markten op haar klantenportefeuilles en van een aanzienlijke organische nettogroei, van zowel bestaande als van nieuwe particuliere klanten. De constante instroom van vermogens, waartoe alle Belgische vestigingen bijdragen, getuigt van het vertrouwen dat het cliënteel in Delen Private Bank stelt en bevestigt haar vooraanstaande positie voor het discretionair beheer van vermogens in België. De voorzichtige beleggingsstrategie en het dynamische 'goede huisvader'-beheersmodel blijven hun toegevoegde waarde bewijzen.

Ook bij de Britse vermogensbeheerder JM Finn & Co (Delen Investments 73,49% sinds september 2011) stegen de beheerde vermogens, van 7.971 miljoen euro (6.505 miljoen £) eind 2012 tot 9.326 miljoen euro (7.775 miljoen £) eind 2013. Dit was vooral een gevolg van de positieve impact van de financiële markten op de klantenportefeuilles, in het bijzonder van de Britse en de Amerikaanse markten, en was in mindere mate het resultaat van organische nettogroei.

De brutobedrijfsopbrengsten van de groep Delen Investments stegen tot 255,2 miljoen euro, waarvan het aandeel van JM Finn & Co 67,6 miljoen euro bedroeg. Ten opzichte van vorig boekjaar stegen de brutobedrijfsopbrengsten van de groep met 18,8% (21,4% exclusief JM Finn & Co), voornamelijk dankzij het hogere niveau aan activa in beheer. De bedrijfskosten stegen met 16,6% (25,9% exclusief JM Finn & Co). Eind 2013 telde de groep 552 personeelsleden, waarvan 254 bij Delen Private Bank en 298 bij JM Finn & Co. Bij Delen Private Bank is de toename van de kosten voornamelijk het gevolg van de noodzakelijke ondersteuning van de groeiende activiteit. Het aanwerven van commerciële krachten leidde immers tot hogere personeelskosten en het in gebruik nemen van twee vernieuwde kantoorgebouwen in Brussel en Gent zorgde voor verhoogde afschrij-

29.536

Delen Investments: Beheerd vermogen Discretionair beheer

vingen. Bij JM Finn & Co is de toename van de kosten voornamelijk te verklaren door de stijging van de personeelskosten bij de investment managers. De cost-income ratio is zeer competitief met 54,8% (slechts 42,4% bij Delen Private Bank, 84,5% bij JM Finn & Co) en daalde licht ten opzichte van vorig jaar (55,2% in 2012). De nettowinst bedroeg 76,0 miljoen euro in 2013 (tegenover 62,6 miljoen euro in 2012). De bijdrage van JM Finn & Co tot het nettoresultaat van de groep was 4,6 miljoen euro (na afschrijvingslast cliënteel en 26,51% minderheidsbelangen van 2 miljoen euro).

Het geconsolideerd eigen vermogen van Delen Investments bedroeg op 31 december 2013 464,1 miljoen euro (tegenover 414,5 miljoen euro op 31 december 2012). Dit bedrag houdt reeds rekening met de verkoopoptie van het JM Finn management om de resterende aandelen (gewaardeerd aan 33,6 miljoen euro) na verloop van tijd aan de groep Delen Investments te verkopen. Het nuttig eigen vermogen van de groep (rekening houdend met de immateriële vaste activa van 248,6 miljoen euro, waarvan 53,5 miljoen euro cliënteel van JM Finn & Co) bedroeg 190,3 miljoen euro op het einde van het jaar (vergeleken met 159,0 miljoen euro eind 2012). De groep Delen Investments is ruim gekapitaliseerd en voldoet ruimschoots aan de Bazel II- en Bazel III-vereisten op het vlak van eigen vermogen. De Core Tier1-kapitaalratio bedroeg 25,3% op het einde van 2013 en ligt ruim boven het sectorgemiddelde, rekening houdend met de acquisitie van de participatie in JM Finn & Co en de langetermijnverplichting om JM Finn & Co minderheidsaandeelhouders uit te kopen. Delen Investments beschikt over een solide en eenvoudig te begrijpen balans. De cashtegoeden blijven conservatief belegd bij de Nationale Bank van België, in kwaliteitsvol overheidspapier (geen PIIGS exposure), bij kwaliteitsbanken op korte termijn of in kwaliteitsvolle kortetermijnverplichtingen van blue-chip bedrijven. De impact van de Bazel III-regelgeving zal voor Delen Investments gering zijn, vermits het kapitaal van de groep uitsluitend uit

Delen Investments CVA

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Brutobedrijfsopbrengsten 255.211 214.836 162.519
Nettoresultaat (deel groep) 76.033 62.617 57.171
Nettocashflow 89.992 73.752 63.598
Eigen vermogen (deel groep) 464.073 414.513 364.258
Beheerd vermogen van cliënteel 29.535.684 25.855.182 22.570.394
Cost-income ratio 54,8% 55,2% 44,2%
Return on equity 17,3% 16,1% 16,1%
Core Tier1-kapitaalratio(1) 25,3% 23,1% 20,0%
Personeel 552 551 530

(1) Core Tier1 = solvabiliteitsratio

Delen Private Bank - Gent

Core Tier1-kapitaal bestaat, de portefeuille conservatief is belegd en de ratio's van de groep nu reeds ruimschoots de toekomstige vereisten overtreffen. Het rendement op het (gemiddeld) eigen vermogen bedroeg 17,3%, een zeer bevredigend cijfer.

Operationeel overzicht 2013

Over het algemeen was 2013 een goed jaar op de financiële markten. Aandelen presteerden goed behalve in bepaalde opkomende landen in Azië.

Delen Private Bank - Brafa

Delen Private Bank - Gent

Het rendement van obligaties bleef op een zeer laag niveau, met uitzondering van obligaties van zwakkere bedrijven en landen die wel een mooie evolutie kenden in 2013.

Delen Private Bank paste in 2013 haar traditionele investeringsprincipes toe om het vermogen van haar cliënteel, in de mate van hun risicoprofiel, te laten profiteren van de positieve markten. Dat was ook het geval bij JM Finn & Co, waar de klantenportefeuilles met gemiddeld een sterkere weging in aandelen, konden genieten van de positieve marktomstandigheden in de Angelsaksische landen. Door de zwakke obligatierendementen was het een jaar waar portefeuilles met een laag risicoprofiel minder beloond werden.

Begin 2013 had Delen Private Bank het cash- en obligatiegedeelte van de klantenportefeuilles in discretionair beheer verminderd ten voordele van aandelen, om zo te kunnen participeren in de beursgroei in de verschillende regio's. Omwille van de hoge waardering was de blootstelling aan de VS relatief laag ten opzichte van Azië. Het obligatiegedeelte van de portefeuilles bleef voornamelijk belegd in korte termijn beleggingen in sterke landen en bedrijven, wel met een dynamischere bijdrage dankzij investeringen in eeuwigdurende obligaties. Om beter te diversifiëren is reeds verschillende jaren belegd in sterke munten buiten de eurozone. Het discretionair beheer van de groep Delen Investments is gebaseerd op ervaring en langetermijnperspectief. In 2013 heeft Delen Private Bank niet ten volle kunnen genieten van bepaalde opportuniteiten zoals de sterke prestatie van Amerikaanse aandelen en van de euro. Delen Private Bank blijft echter vasthouden aan haar voorzichtige beleggingsfilosofie en is overtuigd dat deze aanpak het verschil zal blijven maken op lange termijn. JM Finn en Co, dat dankzij een grotere blootstelling aan Angelsaksische aandelen een sterke prestatie neerzette, is ook overtuigd van de voordelen van een verdere diversificatie en het uitbreiden van de kennis in obligatiemarkten om op die manier klanten met lagere risicoprofielen beter te kunnen bedienen.

In 2013 zette Delen Private Bank haar strategie voort om de kwaliteit en de efficiëntie van het vermogensbeheer te optimaliseren door te streven naar een groter aandeel beheersmandaten. Op het einde van 2013 werden 74% (15.056 miljoen euro) van de toevertrouwde vermogens rechtstreeks discretionair of via de eigen patrimoniale beveks beheerd. Dit vertegenwoordigt nu meer dan 16.500 beheersmandaten. Delen Private Bank blijft, zelfs in een vooraanstaande positie, marktaandeel winnen op de Belgische private banking markt, dankzij de sterke groei van nieuwe particuliere vermogens.

De uitbouw van een lokale verankering van de bank werpt zijn vruchten af met meer dan twee derde van de netto instroom van kapitalen via de kantoren buiten de hoofdzetel in Antwerpen. Dit moedigt Delen Private Bank aan om verder te investeren in personeel en infrastructuur om haar cliënteel nog beter te kunnen ontvangen en bedienen. De openingen van de gerenoveerde kantoren in Brussel en Gent waren succesvol en brachten een vernieuwde dynamiek. Verdere investeringen worden gepland in Luik en Hasselt.

Bank J.Van Breda & C° droeg via haar 39 kantoren opnieuw in belangrijke mate bij tot het resultaat van Delen Private Bank. Op 31 december 2013 beheerde Delen Private Bank 3.036 miljoen euro voor rekening van cliënten aangebracht door het netwerk van Bank J.Van Breda & C°. Daarnaast verzorgt Delen Private Bank de effectenadministratie van Bank J.Van Breda & C° (470 miljoen euro). Op die manier vertegenwoordigt Bank J.Van Breda & C° ongeveer 17% van het totaal beheerd vermogen bij Delen Private Bank.

JM Finn & Co

De aankoop van 73,49% van de Londense vermogensbeheerder JM Finn & Co Ltd. in 2011 was een belangrijke stap voor de groep Delen Investments. Op het einde van 2013 had JM Finn & Co 9.326 miljoen euro (7.775 miljoen £) aan toevertrouwde activa, waarvan 63% in discretionair beheer. De groei in toevertrouwde activa en het aandeel discretionair beheer ten opzichte van eind 2012

Delen Private Bank - Brussel

Delen Private Bank - Brussel

bevestigt dat JM Finn & Co een gezonde onderneming is met groeipotentieel. De positie van JM Finn & Co in de aantrekkelijke Britse on-shore vermogensbeheermarkt in combinatie met de gedrevenheid en de ervaring van Delen Private Bank, moeten JM Finn & Co toelaten om verder te groeien en te evolueren tot een prominente speler op de Engelse vermogensbeheermarkt.

Op operationeel vlak was 2013 een druk jaar voor JM Finn & Co. Er werd een nieuw softwaresysteem geïnstalleerd en belangrijke initiatieven werden uitgevoerd om te voldoen aan de verstrengde compliance omgeving. De samenwerking met Delen Private Bank werd verder uitgediept en verschillende stappen werden gezet om de evolutie van het business model van JM Finn & Co naar meer efficiëntie te ondersteunen. Het opzetten van een JM Finn patrimoniale bevek is bijvoorbeeld één van die stappen die JM Finn & Co moet toelaten hun Coleman Street Investment Service te starten. Het directiecomité van JM Finn & Co heeft nu de belangrijke taak om ervoor te zorgen dat de strategische initiatieven en prioriteiten vanaf 2014 geleidelijk succesvol geïmplementeerd worden. Deze zullen JM Finn & Co toelaten verder te evolueren van een traditionele beursvennootschap naar een efficiëntere en modernere vermogensbeheerder, zonder te raken aan de vertrouwensrelatie tussen de vermogensbeheerders en hun klanten. Waar relevant, zal JM Finn & Co nog verder beroep kunnen doen op de ervaring en infrastructuur van Delen Private Bank. De groep Delen Investments steunt JM Finn & Co ten volle in de uitdaging om een succesvolle groeistrategie gepaard te laten gaan met een noodzakelijke verbetering van de winst.

Vooruitzichten 2014

Delen Private Bank en JM Finn & Co zullen zich verder inzetten om nieuwe kapitalen aan te trekken, met een focus op regio's waar de naambekendheid in de lift zit. De nieuwe medewerkers die in 2013 in België en het Verenigd Koninkrijk aan boord zijn gekomen om de groei te begeleiden, zullen hiertoe bijdragen. In 2014 zal de verdere impact van de stijging van de vermogens onder beheer in de financiële resultaten van de groep Delen Investments tot uiting komen.

De groep Delen Investments blijft externe groei-opportuniteiten evalueren. De klemtoon blijft op korte termijn echter vooral gericht op de succesvolle implementatie van de strategische initiatieven ter versterking van het JM Finn & Co model. De groep is ervan overtuigd dat haar business model, dat zich in België aan een geleidelijk ritme ontwikkelt, ook toepasbaar is op andere markten waar de groep aanwezig is.

www.delen.be

Delen Private Bank - van links naar rechts: boven: Bernard Woronoff, Filips De Ferm, Paul De Winter, Arnaud van Doosselaere, Eric Lechien onder: Christian Callens, Jacques Delen, René Havaux

JM Finn & Co - van links naar rechts: boven: Paul De Winter, Hugo Bedford, Gregory Swolfs, Charles Beck, Eric Lechien onder: Simon Temple Pederson, Jacques Delen, James Edgedale, Steven Sussman, Paul Dyas

79%

Deelnemingspercentage AvH

BANK J.Van BREDA & c°

Bank J.Van Breda & C° is een gespecialiseerde adviesbank die zich uitsluitend richt tot ondernemers en vrije beroepen, zowel voor hun privé- als professionele belangen, met een specifieke focus naar vermogensopbouw, -beheer en -bescherming.

2013 was voor Bank J.Van Breda & C° opnieuw een heel succesvol jaar. Het vermogen dat ondernemers en vrije beroepen toevertrouwden aan de bank steeg met 1 miljard euro (+13%) tot 9,0 miljard euro. Dit commerciële succes vertaalde zich in een geconsolideerde nettowinst van 31,5 miljoen euro, een stijging met 14% tegenover 2012 en dit in een moeilijke marktomgeving. Zowel de sterke financiële resultaten door de doelgroepstrategie van Bank J.Van Breda & C° als de bijdrage van zowel dochtervennootschap ABK bank als Van Breda Car Finance droegen bij tot dit resultaat. Het eigen vermogen (deel van de groep) groeide van 427 miljoen euro naar 448 miljoen euro en de liquiditeits- en solvabiliteitspositie bleef uiterst gezond.

Stijging van het bankproduct en het nettoresultaat

Het geconsolideerde bankproduct steeg met 3,8 miljoen euro tot 117,7 miljoen euro.

• Ondanks de groei van de kredietportefeuille met 5% en van de deposito's met 8% daalde het renteresultaat met 3%. De aanhoudende verstoring van de depositomarkt waarbij spaar-

Bank J.Van Breda & C° - Antwerpen

geld aanzienlijk boven de risicovrije rente wordt vergoed, de vervlakking van de rentecurve en de strategie van de bank om in haar beleggingsportefeuille voorrang te geven aan veiligheid boven rendement, blijven de groei van het renteresultaat afremmen.

  • • De groei in toevertrouwde activa (+16%) zorgde voor een stijging van de commissie-inkomsten met 18%.
  • • Het bedrag aan meerwaarden in de effectenportefeuille en de resultaten van indekkingsinstrumenten bedroegen 4,6 miljoen euro tegenover 4,2 miljoen euro in 2012.

De stijging van de kosten met 4% tot 69 miljoen euro wordt verklaard door hogere personeelskosten en toegenomen investeringen in informaticatoepassingen, naambekendheid en huisvesting.

• Bank J.Van Breda & C° hecht veel belang aan de recrutering van hooggekwalificeerd cliëntgericht personeel dat de waarden eerlijkheid, enthousiasme en verantwoordelijkheidszin hoog in het vaandel draagt. Eind 2013 stelde de bank 466 personeelsleden te werk, waarvan 32 bij ABK en 33 bij Van Breda Car Finance. Bank J.Van Breda & C° verzorgt de relaties met on-

Bank J.Van Breda & C°:

dernemers en vrije beroepen vanuit 39 locaties, terwijl ABK vandaag 6 eigen kantoren heeft in de provincie Antwerpen.

  • • Ook op het vlak van informatica blijft Bank J.Van Breda & C° investeren in het in 2009 gelanceerde informaticaproject. Toen was ze de eerste bank in België die draadloos werken integreerde met elektronische documenten.
  • • Op het vlak van huisvesting wordt continu geïnvesteerd in nieuwe of gerenoveerde kantoren. Zo werd in 2013 het kantoor Brussel Montgomery ondergebracht in een nieuw pand en verhuisden alle centrale functies van ABK naar de zetel van Bank J.Van Breda & C°. Daarnaast werden de kantoren in Waver en Namen (Bank J.Van Breda & C°) gerenoveerd en nam ABK haar intrek in nieuwe kantoren in Berchem en Schoten.

De cost-income ratio bedroeg 59% (2012: 58%), waarmee Bank J.Van Breda & C° tot de meest performante Belgische banken behoort.

9.018

Toevertrouwde activa

(1) Inclusief ABK (sinds 2011) en Van Breda Car Finance (privékredieten 2013: € 300 mio)

Bank J.Van Breda & C° - Antwerpen

Toevertrouwd vermogen en kredietverlening

De duurzame, voorzichtige aanpak van de bank en de hoge cliëntentevredenheid resulteerden in een gestage groei van de commerciële volumes. Het door cliënten belegd vermogen kende in 2013 een groei met 1 miljard euro tot 9,0 miljard euro (+13%), waarvan 3,7 miljard euro cliëntendeposito's (+8%) en 5,3 miljard euro toevertrouwde activa (+16%).

In het vermogensbeheer beheerde Delen Private Bank eind 2013 3.036 miljoen euro voor cliënten van Bank J.Van Breda & C° (tegenover 2.504 miljoen euro in 2012, +21%).

De verzekeringsbeleggingen groeiden tot een volume van 1.507 miljoen euro (+1%). De uitstaande reserves in andere verzekeringsproducten (vooral groepsverzekeringen) stegen met 22% tot meer dan 350 miljoen euro. De beleggingsfondsen groeiden tot een belegd kapitaal van 416 miljoen euro (+40%).

Ook in 2013 bleef de privékredietverlening verder stijgen tot 3.456 miljoen euro (+5%), terwijl de afschrijvingen voor kredietverliezen uitzonderlijk laag bleven (slechts 0,04% van de gemiddelde kredietportefeuille). De kredietverlening aan succesvolle ondernemers en vrije beroepen steunt op een langetermijnrelatie, die maakt dat kredietverlening voor doordachte en voorzichtige investerings- en groeiprojecten mogelijk blijft, zelfs in een moeilijke financieel-economische omgeving.

Sterke liquiditeit en solvabiliteit

Bank J.Van Breda & C° wil er zich op elk moment van verzekeren dat de bank aan de reglementaire vereisten beantwoordt en een kapitalisatieniveau aanhoudt dat ruim tegemoetkomt aan het niveau van de activiteit en de genomen risico's. Hierbij geldt dat er voldoende eigen vermogen moet zijn om eventuele schokken door kredietverliezen op te vangen, zodat de spaardeposito's van het cliënteel op geen enkel moment in gevaar komen.

Het eigen vermogen (deel groep) steeg in 2013 van 427 miljoen euro naar 448 miljoen euro en werd, net zoals de voorbije jaren, niet aangetast door waardeverminderingen op financiële instrumenten. Bank J.Van Breda & C° financiert haar beleggingsportefeuille en kredietverlening uitsluitend via eigen vermogen en deposito's van cliënten. Van de cliëntendeposito's die Bank J.Van Breda & Co aantrekt, wordt 99% aangewend voor kredietverlening aan lokale ondernemers en vrije beroepen. Daarnaast heeft de bank een beleggingsportefeuille die zij aanhoudt als liqui-

Bank J.Van Breda & C° NV

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Bankproduct 117.716 113.908 99.822
Nettoresultaat (deel groep) 31.546 27.739 54.880(1)
Eigen vermogen (deel groep) 447.907 427.267 394.969
Balanstotaal 4.410.294 3.992.765 3.979.566
Totaal belegd door cliënten 9.017.851 8.010.469 7.469.140
Privékredietverlening 3.455.495 3.306.419 3.043.941
Waardevermindering op kredieten 0,04% 0,08% 0,06%
Cost-income ratio 58,9% 58,3% 61,1%
Return on equity 7,2% 6,7% 16,4%(1)
Core Tier1-kapitaalratio 13,7% 14,2% 14,7%
Solvabiliteitsratio (RAR) 15,6% 16,4% 17,3%
Personeel 466 465 462

(1) Incl. eenmalige resultaatsimpact van de overname van ABK

diteitsbuffer. Het risicoprofiel van de beleggingsportefeuille wordt bewust erg laag gehouden. Op geconsolideerd niveau bevat deze portefeuille per 31/12/2013 slechts 1% aandelen, 23% financiële en bedrijfsobligaties en commercial paper en 76% overheidsobligaties uitgegeven door Duitsland, Nederland, België, Oostenrijk, Zweden en Finland.

De groei van het eigen vermogen geeft de bank bijkomende slagkracht om haar gestage groei op een financieel gezonde manier te bestendigen, zelfs bij onvoorziene marktomstandigheden. Bank J.Van Breda & C° voldeed eind 2010 al ruim aan alle verhoogde solvabiliteitsnormen voor de toekomst. Door de overname van ABK in 2011 zijn de solvabiliteitsratio's nog aanzienlijk toegenomen.

  • • De risicogewogen solvabiliteitsratio zoals die wordt gerapporteerd aan de NBB weegt het totaal eigen vermogen af tegen het gewogen risicovolume. Deze ratio bedraagt 15,6%, terwijl de minimumvereiste momenteel 8% bedraagt.
  • • De kernkapitaalratio weegt het eigen vermogen in de enge zin (Core Tier1) af tegen het gewogen risicovolume. Deze ratio bedraagt 13,7% bij een huidige minimumvereiste van 4%.
  • • De solvabiliteit uitgedrukt als eigen vermogen op activa bedraagt 10%, een veelvoud van de 3% die de toezichthouders tegen ten vroegste 2018 willen invoeren.

Van Breda Car Finance

Als dochtermaatschappij van Bank J.Van Breda & C° is Van Breda Car Finance in heel België actief in de sector van de autofinanciering en de financiële autoleasing. Ondanks een moeilijke marktomgeving realiseerde de groep een stijging van de portefeuille met 1% naar 300 miljoen euro. De netto-waardeverminderingen op kredieten blijven ook hier op een uitzonderlijk laag niveau.

ABK

ABK bank is sinds 2011 een dochtermaatschappij van Bank J.Van Breda & C° en herpositioneerde zich sinds de overname als vermogensbegeleider voor kaderleden en zelfstandigen. Deze strategische keuze resulteerde in 2013 o.a. in een aanpassing van het logo en de huisstijl en in een samenwerking met Delen Private Bank voor patrimoniale beleggingsfondsen en discretionair vermogensbeheer en met Baloise Insurance voor Tak 21 en 23 producten. Daarnaast werden de ondersteunende activiteiten ondergebracht bij Bank J.Van Breda & C°, werd operationeel overgeschakeld naar hetzelfde IT-platform, werd het beleid verder geprofessionaliseerd en werd gekozen voor een netwerk van eigen kantoren.

Doordat ABK bank gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om uit het statuut van het Beroepskrediet te treden, kunnen vennoten die uittreden voortaan worden vergoed tegen boekwaarde. ABK heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt om inactieve vennoten uit te sluiten. Als gevolg hiervan is het belang van Bank J.Van Breda & C° in ABK bank gestegen van 91,8% naar 99,9%. Doordat de uitsluiting is gebeurd op 31/12/2013 komt het resultaat van ABK bank in 2013 nog voor 8,1% toe aan de minderheidsvennoten.

Vooruitzichten 2014

Dankzij de sterke financiële prestaties in 2013 is Bank J.Van Breda & C° goed gewapend om het hoofd te bieden aan een financieel-economische omgeving die gedurende een lange periode erg uitdagend zou kunnen blijven.

Hoewel de evolutie van de nettowinst moeilijk te voorspellen is, verwacht de bank ook in 2014 – zonder onvoorziene omstandigheden – opnieuw een degelijke prestatie neer te zetten, en dit om diverse redenen:

  • • Door haar strategie van vermogensbegeleiding gebaseerd op de langetermijnbelangen van de cliënt is de bank slechts in beperkte mate onderhevig aan de volatiliteit van de financiële markten.
  • • De versterking van de commerciële slagkracht in combinatie met de hoge cliëntentevredenheid zal ook in 2014 leiden tot een sterke groei van de commerciële volumes en een verdere

uitbouw van het handelsfonds van de bank.

  • • Deze volumegroei zal het bankproduct op peil houden en samen met de kostenefficiëntie van de bank het resultaat ondersteunen.
  • • De eigen portefeuille van de bank is conservatief belegd op korte looptijden en met een aanzienlijk aandeel in AAA-obligaties. De bescherming van het eigen vermogen van de bank geniet ook in 2014 de hoogste prioriteit.
  • • De voorbije decennia situeerden de waardeverminderingen op kredieten zich dankzij de voorzichtige kredietpolitiek aanzienlijk onder het marktgemiddelde.

Het vertrouwen van de raad van bestuur in het langetermijnpotentieel van de strategie van de bank is nog aanzienlijk versterkt sinds het uitbreken van de financieel-economische crisis. De sterke ontwikkeling van de commerciële resultaten in de kernactiviteit vermogensbegeleiding voor ondernemers en vrije beroepen spreken voor zich. Van Breda Car Finance blijft performante financiële resultaten neerzetten en de eerste resultaten van de vernieuwde strategie binnen ABK zijn bemoedigend. Ook al dient het jaar 2014 zich als uitdagend aan, deze successen en de zeer gezonde positie van de bank vormen een solide basis voor een financieel performante groei op lange termijn.

Van links naar rechts: Vic Pourbaix, Carlo Henriksen (voorzitter tot 31/3/2014), Peter Devlies, Dirk Wouters (voorzitter vanaf 1/4/2014), Marc Wijnants

Bank J.Van Breda & C° - Antwerpen

ASCO-BDM

De verzekeringsgroep ASCO–BDM richt zich via makelaars voornamelijk op maritieme en industriële verzekeringen. BDM is een verzekeringsagentuur, die voor rekening van de verzekeraar ASCO en van een aantal belangrijke internationale verzekeraars risicodekkingen aanbiedt in nichemarkten. De doorgedreven samenwerking verzekert BDM van een belangrijke onderschrijvingscapaciteit en biedt ASCO een krachtig commercieel instrument.

50%

Deelnemingspercentage AvH

BDM kon in 2013 de investeringen van het voorgaande jaar in informatiesystemen en bijkomende expertise ten volle benutten. Met gerichte acties werd de technische kwaliteit van de portefeuille verzekeringscontracten fel verbeterd. De hieruit voortvloeiende saneringen hadden een lichte portefeuilledaling tot gevolg waardoor het premievolume daalde van 67 miljoen euro in 2012 naar 65 miljoen euro in 2013.

In het Property & Casualty segment focust BDM zich op KMO's, Real Estate, Public Buildings en High Net Worth. Ondanks een strengere selectie van risico's in Brand en Auto, steeg de globale Property & Casualty portefeuille met 3%. In het Marine segment boekten de Protection & Indemnity en Pleziervaart portefeuilles opnieuw een lichte groei. In Cargo en Hull werden de portefeuilles grondig gesaneerd om de technische resultaten voor de volmachtgevers te beschermen. Deze saneringsacties worden in 2014 verdergezet. Niettemin werden de technische resultaten van deze segmenten reeds duidelijk verbeterd.

De operationele kosten lagen iets lager dan vorig jaar. Het operationeel resultaat daalde met 6% en het nettoresultaat bleef op hetzelfde niveau als in 2012.

In 2014 focust BDM zich op de ontwikkeling van de Property & Casualty portefeuille en het heroriënteren van het Marine segment.

ASCO onderschreef 3% meer brutopremies in 2013 dan het voorgaande jaar. Dankzij de strenge technische opvolging en sanering in BDM kende het technisch resultaat van deze portefeuille een spectaculaire verbetering, met een bruto technische winst van 4 miljoen euro, wat overeenkomt met 16% van de geïnde premies. Deze winst werd echter meer dan gehalveerd als gevolg van de verliezen van een Franse agentuur. De volmachten aan deze agentuur werden op het einde van het jaar beëindigd. Vanaf 2014 heeft ASCO 99% van de business in eigen beheer.

In combinatie met de lichte stijging van de herverzekeringskost, tekende ASCO in 2013 een netto technisch resultaat van 0,6 miljoen euro op, tegenover een verlies van 0,1 miljoen euro in 2012. In 2013 heeft ASCO verder gewerkt aan de voorbereiding op de invoering van de Solvency II

ASCO - BDM

richtlijn, o.m. door een verdere uitbouw van het ORSA-proces (Own Risk and Solvency Assessment) en de berekening van het vereiste eigen vermogen onder Solvency II.

BDM NV - Continentale Verzekeringen NV (ASCO NV)

(€ 1.000) 2013 2012 2011
BDM
Geïnde premies 65.421 67.374 56.798
Bedrijfsopbrengsten 7.945 7.911 7.300
Nettoresultaat (deel groep) 797 646 525
Eigen vermogen (deel groep) 5.748 5.413 4.767
ASCO
Bruto premies 29.505 28.609 25.936
Nettoresultaat (deel groep) -451 318 -225
Eigen vermogen (deel groep) 9.760 10.172 9.855
Personeel 67 68 62

www.bdmantwerp.be

www.ascocontinentale.be

Van links naar rechts: Luc De Backer, Bart Dewulf, Wilfried Van Gompel, Michel de Lophem, Jos Gielen, Sofie Lins

REAl estate, leisure & Senior care

Dankzij een pro-actief beheer kon Leasinvest Real Estate haar vastgoedportefeuille laten aangroeien tot 718 miljoen euro. Extensa kon dankzij een herstel van de resultaten op vastgoedpromotie terug aanknopen met winst.

Bijdrage tot het geconsolideerd nettoresultaat AvH

Extensa - Brussel Leefmilieu Extensa - Cloche d'Or (Luxemburg) (artist impression)

Extensa

Extensa is een vastgoedontwikkelaar met focus op residentiële en gemengde projecten in België en het Groothertogdom Luxemburg.

Deelnemingspercentage AvH

Leasinvest Real Estate - Royal20 (Luxemburg) (artist impression)

Leasinvest Real Estate (LRE)

De beursgenoteerde bevak LRE beheert vastgoed in retail, kantoren en logistieke gebouwen in het Groothertogdom Luxemburg en België.

Groupe Financière Duval - Woonzorgcentrum La Carrairade

Groupe Financière Duval

Groupe Financière Duval is een multidisciplinaire Franse vastgoedgroep met activiteiten in promotie en bouw, parkings, toerisme, gezondheid en golf.

Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH

Anima Care - Château d'Awans

Anima Care

Anima Care focust op het hogere marktsegment van seniorenhuisvesting en -zorg in België.

100%

Deelnemingspercentage AvH

Extensa group

Extensa is een vastgoedontwikkelaar met focus op residentiële en gemengde projecten in België, het Groothertogdom Luxemburg en Turkije.

Financieel overzicht 2013

Het nettoresultaat van Extensa Group (zonder de bijdrage van 30% van de aandelen van Leasinvest Real Estate) steeg in 2013 tot 4,5 miljoen euro (tegenover een verlies van 5,3 miljoen euro in 2012). Hiermee laat Extensa enkele moeilijke jaren achter zich, die het gevolg waren van een vertraging in het bekomen van vergunningen en van afschrijvingen op minderheidsparticipaties.

Het balanstotaal van Extensa Group bedroeg 267 miljoen euro per 31 december 2013, ten opzichte van 241 miljoen euro eind 2012. Deze verhoging is grotendeels het gevolg van de inschrijving op de kapitaalsverhoging van Leasinvest Real Estate teneinde het deelnamepercentage van 30% te behouden. Het eigen vermogen bedroeg 125,1 miljoen euro, quasi 50% van het balanstotaal.

Operationeel overzicht 2013

Verkavelingen en residentiële projecten in België

De verkoop van de residentiële projecten en de verkavelingen kende een normaal verloop in 2013.

In het project "Cederpark" te Hasselt werden verschillende percelen voor aaneengesloten bebouwing en appartementsbouw verkocht. De verkoop van de resterende woningen en percelen is voorzien in 2014.

In de derde en laatste fase van de verkaveling "De Lange Velden" te Gent (Wondelgem) werden 19 van de 22 loten verkocht.

Het binnenstedelijk project "De Munt" in Roeselare (Extensa 50%) omvat in totaal 145 appartementen, een ondergrondse publieke parking en 8.099 m² winkels. De publieke parking werd in 2012 verkocht en per eind 2013 waren meer dan 95% van de appartementen in fases 1 en 2 en 52% van fase 3 verkocht. In 2014 zal de laatste fase van 48 appartementen met zorgvoorzieningen worden gecommercialiseerd. In de afgewerkte gebouwen werd 2.021 m² winkels verhuurd. Het saldo is voorzien na oplevering van het volledige project.

Daarnaast werden de procedures verdergezet met het oog op het verkrijgen van bouw- of verkavelingsvergunningen voor grondposities, in o.a. Schilde, Wuustwezel en Kapellen. Nog in Vlaanderen werden de juridische procedures inzake de aangevochten vergunningen voor de projecten "Groeningen" te Kontich (525 wooneenheden) en "Parkveld" te Leuven (70 wooneenheden) verdergezet.

De drie projecten in Wallonië verliepen volgens plan. In het project "Jardins d'Hennessy" (Extensa 33%) werd het bestaande kantoorgebouw (4.000 m²), gelegen in Rixensart, doorverkocht aan eindgebruikers en zal voor het saldo van de grond (8 ha) een residentiële bestemming worden nagestreefd. Voor de projecten "Folon" te Waver (Extensa 50%; +/- 145 appartementen) en "Les Jardins de Oisquercq" te Tubize (+/- 110 bouwloten en 96 appartementen) loopt de aanvraag voor bestemmingswijziging.

Stadsontwikkelingsprojecten

Op de site "Tour&Taxis" te Brussel (Extensa 50%) verliepen de bouwwerken voor het energie-passief kantoorgebouw (16.725 m²) dat op lange termijn aan Leefmilieu Brussel werd verhuurd, volgens plan. De oplevering is voorzien in het eerste semester 2014. Op basis van de waardering van dit project, gesteund op de interesse van diverse investeerders, werd het resultaat op dit project volgens de 'percentage of completion' methode in de resultaten opgenomen ten belope van 4,0 miljoen euro. Diverse andere prospect-dossiers voor kantoren op de site worden actief behandeld. In dat kader werd in september 2013 een bouwvergunning aangevraagd voor een nieuw op te richten

Brussel Leefmilieu

Cederpark (Hasselt)

kantoorgebouw van 48.000 m². Eveneens in september werd een bouwvergunning verkregen voor een eerste gebouw van 105 appartementen langs de Picardstraat. De realisatie daarvan zal starten in de loop van 2014. Het uitblijven van een bijzonder bestemmingsplan voor de gehele site blijft het ontwikkelingsproces evenwel bemoeilijken. De gevels en het gelijkvloers van het historische Postgebouw werden in 2013 gerenoveerd. De grote lokettenzaal kon al een half jaar geëxploiteerd worden en werd reeds voor 33 evenementen verhuurd.

Ter ontsluiting van het project "Cloche d'Or" (Extensa 50%) is de stad Luxemburg (Groothertogdom) gestart met de uitvoering van de belangrijke infrastructuurwerken die de hele zone ingrijpend zullen veranderen. Deze werken omvatten onder andere de aanleg van twee nieuwe boulevards met vier rijstroken en twee dienstwegen en een ecologische verbinding naar een door de stad nieuw aan te leggen park. In de loop van het boekjaar werden diverse transacties met aanpalende eigenaars afgerond zodat thans alle obstakels

geruimd. De commercialisatie van de eerste fase van de woningen wordt verwacht in 2014. Met betrekking tot het regionaal commercieel centrum werden diverse akkoorden afgesloten (o.a. met Auchan voor de huur van een hypermarkt, met de stad voor de organisatie en aanleg van logistieke toegangen en tunnels naar de ondergrondse parking). De graafwerken werden reeds opgestart en zullen, gezien de omvang van het project, enige tijd in beslag nemen.

voor de realisatie van het project uit de weg zijn

Extensa Group NV

(€ mio) 2013 2012 2011
Balans
Vastgoedinvesteringen & -leasings 41,9 42,0 43,4
Grondontwikkeling 14,6 15,2 15,5
Vastgoedprojecten 83,3 74,8 66,4
Leasinvest Real Estate (LRE)(1) 98,1 74,9 76,9
Andere activa 29,1 33,9 29,9
Totaal actief 267,0 240,8 232,1
Eigen vermogen (deel groep) 125,1 107,9 109,8
Financiële schuld(2) 125,9 114,5 104,6
Andere passiva 16,0 18,4 17,7
Totaal passief 267,0 240,8 232,1

(1) Aantal aandelen 1.444.754 (29,3%); aandelen via AvH: 37.211 (2) Netto financiële schuld: € 112.6 mio (2013), € 94,4 mio (2012), € 88,8 mio (2011)

De Lange Velden (Gent)

Postgebouw (Tour&Taxis)

Cloche d'Or (Luxemburg) (artist impression)

Slowakije, Roemenië, Turkije

In het "Extensa Business Park" in Trnava (Slowakije) heeft Top Development (Extensa 50%) een perceel grond verkocht waarop een Carrefour supermarkt wordt gebouwd. Daarnaast is Top Development gestart met de bouw van een eerste fase van een retail warehouse park van 7.730 m². Eind 2013 was reeds 58% van deze winkels verhuurd. De oplevering is voorzien op het einde van het eerste kwartaal 2014. Deze transacties, samen met de marge op energie- en waterbeheer in het business-park, droegen in totaal voor 0,46 miljoen euro bij tot het resultaat.

De participaties (Extensa 20%) in de Roemeense "Belrom" retailparken in Focsani en Deva werden volledig afgeschreven. Aangezien hiervoor in vorige boekjaren een provisie werd aangelegd, had dit slechts een heel beperkte invloed op de resultaten. De grondreserves in Arad (20 ha) en Bucharest (7.600 m²) (Extensa 50%) kenden geen bijzondere ontwikkelingen gedurende het boekjaar. Gezien de onzekerheid naar de uitvoeringstermijn van een specifieke ontwikkeling werd, niettegenstaande de overtuiging dat de ligging en het potentieel van deze gronden hun waardering op langere termijn zullen ondersteunen, een beperkte waardevermindering voorzichtigheidshalve geprovisioneerd.

In het gebouw "Bomonti Apartman" in het centrum van Istanbul (Turkije) werden de resterende appartementen en de gelijkvloerse winkels bijna volledig verkocht. De verkoop van de appartementen in het gebouw "Modern Palas" wordt nog steeds bemoeilijkt door de daling van de koopkracht als gevolg van de aanhoudende waardedaling van de Turkse lira. Een groot aantal mogelijke nieuwe projecten werd onderzocht, maar Extensa Istanbul blijft uiterst voorzichtig gegeven de onzekere economische vooruitzichten.

Investeringen

De overblijvende vastgoedleaseportefeuille wordt actief beheerd. De huurovereenkomst met Halliburton voor het gebouw in Drogenbos werd met drie jaar verlengd. Een leasingnemer van een commercieel pand te Vilvoorde verzaakte aan zijn aankoopoptie, waardoor dit pand als investeringsobject werd gewaardeerd.

De huurprijzen van het Koninklijk Pakhuis van Tour&Taxis (Extensa 50%) evolueerden licht positief bij een stabiele volledige bezetting. De periodieke waardering door een onafhankelijk expert is gebaseerd op een conservatief investeringsrendement van 7%. Deze investeringen leverden een bijdrage van 3,17 miljoen euro tot het resultaat van Extensa Group.

Vooruitzichten 2014

De lange ontwikkelingsfases van diverse grote projecten worden stilaan met vergunningen bekroond en de verkopen en projecten in uitvoering die daaruit kunnen volgen, zouden de resultaten van de volgende jaren gunstig moeten beïnvloeden.

Van links naar rechts: Laurent Jacquemart, Ward Van Gorp, Kris Verhellen

Leasinvest real Estate 30%

Deelnemingspercentage AvH

Leasinvest Real Estate (LRE) is een beursgenoteerde bevak met een vastgoedportefeuille ter waarde van 718 miljoen euro geïnvesteerd in retail, kantoren en logistieke gebouwen in het Groothertogdom Luxemburg en België.

Luxemburg en België worden elk op een andere manier beïnvloed door de economische conjunctuur, die zoals verwacht licht herstelde in 2013. In 2014 zou dit herstel zich moeten bestendigen. In het Groothertogdom Luxemburg, waar LRE de grootste buitenlandse vastgoedinvesteerder is geworden, waren de verhuringvolumes van de kantoren in 2013 vergelijkbaar met 2012, maar deed retail het beter. In België kende de kantorenmarkt in 2013 een lager verhuringvolume dan in 2012. De huurprijzen bleven vergelijkbaar maar de leegstand daalde licht van 11% naar 10% vnl. door transformatie van kantoor- naar residentiële gebouwen en minder nieuw aanbod. De retail- en de logistieke markten evolueerden nog steeds zeer goed.

De strategische heroriëntering die in 2012 was ingezet, werd in 2013 verder consequent ingevuld. Door de significante retailinvesteringen in het Groothertogdom Luxemburg werd enerzijds dit land de belangrijkste investeringsmarkt voor LRE (60% van de geconsolideerde vastgoedportefeuille, tegenover 40% in België) en veranderde anderzijds de verdeling naar type gebouwen in Luxemburg met retail als belangrijkste activa klasse (retail 40%, kantoren 37% en logistiek 23%).

The Crescent (Anderlecht) ©

Retail Kantoren Logistiek/Semi-industrieel

Leasinvest Real Estate Comm. VA

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Nettoresultaat (deel groep) 26.928 20.508 12.587
Eigen vermogen (deel groep) 335.331 256.005 261.815
Vastgoedportefeuille (reële waarde) 718.234 617.763 504.443
Huurrendement (%) 7,31 7,30 7,23
Bezettingsgraad (%) 96,90 94,90 92,57
Per aandeel (in €):
Netto-actief waarde 67,90 63,80 65,51
Slotkoers 73,60 67,10 64,99
Brutodividend 4,50 4,40 4,15

Vastgoedportefeuille

Knauf Pommerloch shopping center (Luxemburg) ©

Financieel overzicht 2013

Eind 2013 bedroeg de reële waarde ('fair value') van de geconsolideerde vastgoedportefeuille, inclusief de projectontwikkelingen, 718 miljoen euro (tegenover 618 miljoen euro per 31.12.12). De stijging met 16% is voornamelijk het gevolg van de investeringen in het 2de Knauf shopping center, het verhuurd retailpand aan Hornbach en verdere investeringen in het project Royal20 in Luxemburg. Deze vastgoedportefeuille bestaat uit 42% retail (2012: 29%), 36% kantoren (2012: 47%) en 22% logistieke (2012: 24%) ruimten. Er zijn 18 sites in Luxemburg (60% op basis van de reële waarde van de portefeuille) en 16 sites in België (40%).

De gemiddelde 'duration' van de portefeuille steeg van 4,9 jaar naar 5,2 jaar door de nieuwe (her)verhuringen en de volledig verhuurde investeringen, waardoor de bezettingsgraad steeg van 95% (2012) tot 97%. Het huurrendement op de reële waarde was vergelijkbaar met vorig boekjaar nl. 7,31% per 31.12.13 (2012: 7,30%).

Per 31.12.13 steeg het eigen vermogen (aandeel groep) tot 335 miljoen euro (2012: 256 miljoen euro) mede dankzij de gerealiseerde publieke kapitaalsverhoging van 60,7 miljoen euro. Het geherwaardeerde netto actief bedroeg 67,90 euro per aandeel op basis van de reële waarde van het vastgoed (63,80 euro per 31.12.12) en 70,70 euro op basis van de investeringswaarde (67,67 euro per 31.12.12).

De financiële schulden stegen door de hogervernoemde investeringen tot 408 miljoen euro (364 miljoen euro per 31.12.12), maar de schuldgraad (berekend volgens KB 21.06.06) daalde tot 53,53% als gevolg van de gerealiseerde publieke kapitaalsverhoging (56,19% per 31.12.12).

Het balanstotaal bedroeg 778 miljoen euro op het einde van het boekjaar (2012: 667 miljoen euro).

Door de belangrijke gerealiseerde investeringen eind 2012 (117 miljoen euro) en eind 2013 (127 miljoen euro) stegen de huuropbrengsten tot 45 miljoen euro (38 miljoen euro in 2012). LRE sloot haar boekjaar 2013 af met een stijging van het nettoresultaat met 31% (aandeel groep) tot 26,9 miljoen euro (20,5 miljoen euro per 31.12.12), hetzij 5,43 euro per aandeel (5,11 euro per 31.12.12). Het netto courant resultaat steeg met 14% tot 24,1 miljoen euro (21,1 miljoen euro).

De koers van het LRE aandeel schommelde in het kalenderjaar 2013 tussen 65,10 euro en 82,45 euro, met een slotkoers op het einde van het jaar van 73,60 euro. Het brutodividend per aandeel

Aantal sites - % op basis van de reële waarde van de portefeuille

Motstraat (Mechelen) Canal Logistics (Neder-over-Heembeek) ©

over het boekjaar 2013 zal 4,50 euro bedragen, wat een bruto dividendrendement (op basis van de slotkoers) oplevert van 6,1% (boekjaar 2012: 6,56%).

Operationeel overzicht 2013

In 2013 realiseerde LRE de volgende belangrijke transacties:

  • • Gedurende het boekjaar werden verschillende gebouwen voor een totale waarde van bijna 28 miljoen euro verkocht: het gebouw Pasteur in Luxemburg (19,5 miljoen euro), het voorste deel van het gebouw Vierwinden in Zaventem (3 miljoen euro), het kantoorgebouw Delta Business Park in Kontich (2,2 miljoen euro), 2 verdiepingen in het kantoorgebouw Mercure in Luxemburg (1,9 miljoen euro) en het semi-industrieel pand in Vorst (1 miljoen euro).
  • • In juni heeft LRE voor het eerst een publieke kapitaalsverhoging van 60,7 miljoen euro uitgegeven die zeer succesvol werd geplaatst.
  • • In juli volgde LRE a rato van haar 10% participatie - hetzij 7,2 miljoen euro - de publieke kapitaalsverhoging van vastgoedbevak Retail Estates.
  • • In september werd 100% van de privaat uitgegeven vastgoedcertificaten ivm het tweede Knauf shopping center verworven voor 96,5

miljoen euro. Het shopping center is 26.000 m² groot en gelegen in Pommerloch (in het noorden van Luxemburg). LRE bezit nu de economische eigendommen van 2 Knauf shopping centra, namelijk in Schmiede en in Pommerloch.

  • • Eveneens in september werd door LRE voor de eerste keer een publieke obligatielening op 6 jaar voor 75 miljoen euro uitgegeven (aan 3,75%), die door de financiële markten zeer goed werd onthaald.
  • • In oktober werd de bouwvergunning bekomen voor het project Royal20 voor de bouw van ongeveer 5.000 m² nieuwe kantoren. Dit topproject zal opgetrokken worden op de site van het oude Hotel Rix, gelegen langs de Boulevard Royal in de CBD van Stad Luxemburg.
  • • In december werd door een bijkomende verhuring 100% van de logistieke ruimten van Canal Logistics (Neder-over-Heembeek) bezet en steeg door bijkomende dienstverleningscontracten voor het gebouw The Crescent (Anderlecht) de totale bezettingsgraad van dit gebouw van 62,5% naar 69%.
  • • Eveneens in december werd een private obligatielening van 20 miljoen euro op 7 jaar aan 3,528% succesvol afgesloten.
  • • Tenslotte werd nog in december een retailpand van 12.000 m², verhuurd aan Hornbach, gelegen in Luxemburg verworven (25,5 miljoen euro).
  • • Eind januari 2014 werd het kantoorgebouw gelegen aan de Louizalaan 66 te Brussel verkocht (10,35 miljoen euro).

Vooruitzichten 2014

Dankzij de in 2013 verworven panden die in 2014 voor een volledig boekjaar zullen bijdragen, verwacht Leasinvest Real Estate in 2014 een beter nettoresultaat en een beter netto courant resultaat te realiseren dan in 2013 (uitzonderlijke omstandigheden en onvoorziene minwaarden op de bestaande vastgoedportefeuille en rente-indekkingen buiten beschouwing gelaten). De raad van bestuur verwacht het dividend 2014 in absolute termen minstens in lijn met 2013 te kunnen handhaven.

www.leasinvest.be

Van links naar rechts: Vincent Macharis, Micheline Paredis, Jean-Louis Appelmans, Michel Van Geyte

Deelnemingspercentage AvH

GROUPE 41% FinanciÈre duval

Groupe Financière Duval is een multidisciplinaire vastgoedgroep in Frankrijk die zowel haar privé- als overheidsklanten een totaalaanbod wil leveren op het vlak van vastgoed, van het zoeken van terreinen tot de uitbating van gebouwen, promotie/bouw en andere vastgoeddiensten. De groep is in twee vakgebieden georganiseerd: vastgoedactiviteiten (Bouw en promotie, Vastgoeddiensten, Parkings) en uitbatingsactiviteiten (Toerisme Golf, Gezondheid).

Financieel overzicht 2013

Groupe Financière Duval stelde in 2013 alles in het werk om haar vastgoed- en uitbatingsactiviteiten verder te laten groeien, binnen een Franse context die gekenmerkt bleef door een zwak presterende economie.

De omzet daalde van 514 miljoen euro in 2012 naar 501 miljoen euro in 2013 (-3%), als gevolg van de timing van de vastgoedactiviteiten. De operationele cashflow (EBITDA) steeg van 25,9 miljoen euro naar 29,9 miljoen euro (+15%), voornamelijk dankzij de groei van de pool Gezondheid en de rentabiliteit van de pool Bouw en promotie.

Operationeel overzicht 2013

Vastgoedactiviteiten (Bouw en promotie, Vastgoeddiensten, Parkings)

CFA is een vastgoedpromotor die projecten ontwikkelt, ontwerpt, bouwt en commercialiseert op 4 grote vastgoedmarkten: commerciële infrastructuur, bedrijfsvastgoed, residentiële en gespecialiseerde woningbouw, en openbare infrastructuur (cultuur, sport en recreatie). Via een netwerk van regionale dochterondernemingen is CFA op het volledige Franse grondgebied actief. Het bedrijf staat bekend om haar expertise op het vlak van gemengde projecten in stadskernen en publiekprivate samenwerkingen (PPS), met de steun van Alamo. Voor haar activiteiten als bouwpromotor benut CFA optimaal de competentiesynergieën die met de andere vastgoedondernemingen van de groep tot stand werden gebracht.

In 2013 leverde CFA meer dan 102.000 m² op en sleepte het een groot aantal aanbestedingen in de wacht (zoals Aren'Ice in Cergy, een toeristische residentie in Montmartre, stadsvernieuwing in Rennes - le Gast, een gemengd project in St Chamond). Haar activiteitsniveau, net zoals dit van Alamo, had echter te lijden onder de tijdelijke vertraging van bepaalde projecten als gevolg van de afwachtende houding van kandidaat-kopers en investeerders, de langere wachttijden om bankfinancieringen rond te krijgen, en het stijgende aantal bezwaarschriften tegen commerciële licenties en bouwvergunningen. Om deze redenen daalde de omzet van de pool Bouw en promotie van 172 miljoen euro naar 124 miljoen euro. Het orderboek bleef echter op een zeer bevredigend niveau. Tegelijkertijd steeg de EBITDA van 1,5 miljoen euro naar 2,5 miljoen euro.

Yxime, gespecialiseerd in property & facility management voor bedrijfs- en commercieel vastgoed, zag haar omzet lichtjes dalen naar 21,3 miljoen euro, als gevolg van het vrijwillig terugschroeven van facility management ten voordele van property management. De ondertekening van belangrijke contracten met grote Europese investeerders en eigenaren van overheidsgronden en -vastgoed bevestigt de positie van Yxime als vooraanstaande speler op de Franse markt. Yxime beheert momenteel meer dan 5,5 miljoen m2 .

In 2013 werd ook de parkeeractiviteit (Park'A) verder ontwikkeld. Er worden nu 17 parkings uitgebaat, die in totaal goed zijn voor meer dan 6.000 parkeerplaatsen in de regio Parijs en buiten de hoofdstad. In 2013 openden Nîmes, Cherbourg en Antibes en in 2014 en 2015 zullen nieuwe locaties buiten de hoofdstad worden geopend. De omzet steeg licht tot 7,9 miljoen euro.

Uitbatingsactiviteiten (Toerisme, Golf, Gezondheid)

Odalys is de op één na grootste Franse uitbater van vakantiewoningen en baatte 115.000 bedden uit op het eind van 2013, verspreid over 329 vakantiecentra. De omzet in 2013 bedroeg 229,3 miljoen euro, een groei met 8,2% tegenover 2012 (212 miljoen euro) als gevolg van de openingen van residenties en ondanks bijzonder moeilijke klimatologische omstandigheden. De activiteit werd ook bevorderd door de ontwik-

CFA - Appart'City (Bobigny) ©

Odalys - Résidence prestige le Château de Kergonano (Baden) ©

keling van zakelijke residenties in stadscentra (Odalys City), studentenresidenties (Odalys Campus) en de integratie in 2013 van Voyages Loisirs. De onderneming behield haar leiderspositie op de markt van de 'comités d'entreprises' en zag haar internationale cliënteel aangroeien met een zeer hoge klantentevredenheid. In 2014 wil Odalys de gerichte opening van toeristische residenties en de versnelde ontwikkeling van Odalys City en Odalys Campus voortzetten. Odalys rekent tegen het eind van 2014 op een portfolio van 354 vakantiecentra en 118.000 bedden.

Residalya ontwikkelt en beheert rust- en verzorgingstehuizen voor senioren. De omzet steeg met 27%, van 57,6 miljoen euro in 2012 naar 73,2 miljoen euro in 2013. Dit komt overeen met een groei van ongeveer 10% op vergelijkbare basis. De globale bezettingsgraad bedroeg 92,9%, en 96,4% zonder de recente residenties. Op het eind van 2013 beheerde Residalya 26 residenties met in totaal 1.957 bedden, als gevolg van de opening van drie residenties in 2013. De geplande uitbreidingen moeten tegen het eind van 2014 voor een totale capaciteit van 1.991 bedden zorgen.

Nouveau Golf de France (NGF) baatte eind 2013 in Frankrijk 33 golfterreinen uit en bleef met 16 greens nummer 1 in de regio Parijs. De golfterreinen van Raray (ten noorden van Parijs), Marseille-Borély en Lyon-Mionnay werden in 2013 in de portefeuille van NGF opgenomen, samen met de golf van Reims-Bezannes. De omzet voor 2013 bedroeg 44,9 miljoen euro, een groei met 10,1% tegenover 2012 (40,8 miljoen euro). Bij een constante perimeter bleef de activiteit stabiel, wat een bijzondere prestatie is gezien de buitengewoon moeilijke weersomstandigheden. NGF ontwikkelde haar netwerk van golffranchises, dat nu 11 terreinen telt. Daarnaast zet de onderneming zich in voor de uitbouw van Le Club, een internationaal netwerk van 380 golfterreinen. Tot slot lanceerde NGF de Golf World Alliance, het eerste mondiale golfverbond, met 7 partnerketens die 130 golfterreinen vertegenwoordigden in 2013.

Vooruitzichten 2014

In 2014 zal de groep, in een nog altijd moeilijke economische context, haar activiteiten consolideren en de operationele rentabiliteit van haar verschillende polen verbeteren.

Gezien de bemoedigende vooruitzichten op middellange termijn (2015-2016) vertrouwt Groupe Financière Duval erop dat zij haar verschillende activiteitensectoren verder zal kunnen ontwikkelen.

Groupe Financière Duval SAS

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 501.116 514.142 430.381
EBITDA 29.858 25.886 28.067
EBIT 13.416 11.910 16.272
Nettoresultaat (deel groep) 4.722 3.853 6.577
Nettocashflow 23.240 19.502 20.500
Eigen vermogen (deel groep) 107.056 102.298 99.104
Netto financiële positie -96.113 -80.033 -63.390
Balanstotaal 613.159 577.984 551.898
Personeel 3.121 2.675 2.334

Eric Duval

Deelnemingspercentage AvH

Anima Care legt zich toe op de zorg- en gezondheidssector in België en focust op het hogere marktsegment van de seniorenhuisvesting en -zorg. In de residentiële ouderenzorg investeert Anima Care zowel in de uitbating als in het vastgoed. Anima Care beschikt per 31 december 2013 over een portefeuille van meer dan 1.300 rusthuisbedden en assistentiewoningen, waarvan 834 rusthuisbedden en 60 assistentiewoningen in exploitatie, verspreid over 10 woonzorgcentra (4 in Vlaanderen, 1 in Brussel, 5 in Wallonië).

Financieel overzicht 2013

Anima Care realiseerde in 2013 een omzet van 27,4 miljoen euro. De omzetstijging met 34% is voornamelijk te danken aan de overnames van "Résidence St James" en "Château d'Awans" die vanaf het tweede semester 2013 hun bijdrage leveren in de resultaten van Anima Care. De winst bedroeg 0,6 miljoen euro in 2013 en ligt in lijn met het resultaat dat Anima Care in 2012 behaalde. De nieuwbouwprojecten brengen in aanloopfase extra kosten mee waardoor de omzetstijging zich nog niet in een verbetering van de winst vertaalt.

Het eigen vermogen van de groep is gestegen van 21,2 miljoen euro per eind 2012 tot 32,4 miljoen euro per eind 2013. Het kapitaal van Anima Care werd medio 2013 met 22,6 miljoen euro verhoogd ter financiering van de nieuwbouwprojecten en van de overnames. In 2013 werd het kapitaal voor 10,5 miljoen euro volgestort, waarvan 1,1 miljoen euro als restant van de vorige kapitaalverhoging. Per eind 2013 blijft er nog 13,2 miljoen euro aan kapitaal te volstorten.

De netto financiële schulden namen toe van 15,2 miljoen euro per 31.12.2012 naar 40,8 miljoen euro per 31.12.2013, voornamelijk toe te schrijven aan de financiering van de nieuwbouwprojecten. De overnames van "Château d'Awans" en "Résidence St James", die zelf ook eigenaar zijn van hun gebouwen, verklaren eveneens een deel van de toename van de netto schuldpositie.

De recente overnames en de investeringen in de nieuwbouwprojecten vertalen zich in een stijging van het balanstotaal van 50,1 miljoen euro per eind 2012 tot 97,1 miljoen euro per eind 2013.

Operationeel overzicht 2013

In 2013 nam Anima Care 2 woonzorgcentra over, samen goed voor 227 woongelegenheden. In juni verwierf Anima Care "Résidence St James" te La Hulpe (59 bedden) en in juli werd "Château d'Awans" te Awans overgenomen (168 bedden).

Anima Care ontwikkelde in 2013 ook diverse nieuwbouwprojecten. Het nieuwe woonzorgcentrum "Les Comtes de Méan" te Blegny werd medio oktober in gebruik genomen en biedt plaats aan 149 bewoners. De residenten van "Clos du Trimbleu" te Blegny en van "Résidence Kinkempois" te Angleur, samen goed voor 89 vergunde rusthuisbedden, verhuisden naar deze nieuwbouw. Het bestaande gebouw te Blegny werd ondertussen verkocht.

In januari 2013 werd gestart met de bouw van het nieuwe woonzorgcentrum "Au Privilège" te Haut-Ittre met een capaciteit van 127 rusthuisbedden en 36 assistentiewoningen. In het tweede trimester is de nieuwbouw van een woonzorgcentrum te Kasterlee met een capaciteit van 133 bedden en 63 assistentiewoningen van start gegaan. Daarnaast ging er in 2013 ook heel wat aandacht en energie naar de bouw van het nieuw woonzorgcentrum "Zonnesteen" te Zemst. Het woonzorgcentrum zal 93 bedden en 23 assistentiewoningen tellen.

Anima Care zet resoluut in op kwaliteit. In 2013 werd zwaar geïnvesteerd in de ontwikkeling van

Les Comtes de Méan (Blegny)

Château d'Awans

kwaliteitsvol vastgoed. Daarnaast werkt Anima Care constant aan de verbetering van haar operationele systemen en werkmethodes en besteedt vooral veel aandacht aan de selectie, begeleiding en ontwikkeling van haar medewerkers. Zij staan immers in voor de vertaling van deze kwaliteitsvisie en voor het uitdragen van de waarden van Anima Care in de dagdagelijkse praktijk.

Vooruitzichten 2014

In 2014 zullen verschillende nieuwbouwprojecten afgewerkt worden. Als eerste opent op 1 april "Zonnesteen" te Zemst haar deuren. Medio 2014 is de opening van de nieuwbouw "Au Privilège" te Haut-Ittre voorzien waarnaar de bestaande exploitaties "Résidence du Peuplier" en "Résidence Azur" (samen 91 bedden) zullen verhuizen. Tenslotte is de ingebruikname van de nieuwbouw te Kasterlee gepland voor november 2014.

Na de oplevering van deze nieuwbouwprojecten, zal Anima Care 1.278 bedden in exploitatie hebben, verspreid over 8 woonzorgcentra van minstens 100 bedden en 3 kleinere woonzorgcentra. Anima Care heeft de intentie om ook voor die kleinere woonzorgcentra een schaalvergroting te realiseren. Via de uitbreiding van bestaande woonzorgcentra, de bouw van nieuwe woonzorgcentra en overnames zorgt Anima Care voor de noodzakelijke groei die vereist is om de toekomstige winstgevendheid te verbeteren. Anima Care is met haar 100% Belgische verankering en haar strategie naar optimale zorgverstrekking gecombineerd met investeringen in kwalitatief vastgoed, een unieke speler in de Belgische markt. Zij zoekt actief samenwerkingsmogelijkheden met andere ondernemers in de zorgsector en onderzoekt meerdere overnameopportuniteiten.

Anima Care NV

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 27.409 20.522 15.351
EBITDA 3.376 2.444 2.056
EBIT 1.749 1.293 975
Nettoresultaat (deel groep) 632 644 417
Nettocashflow 2.169 1.661 1.489
Eigen vermogen (deel groep) 32.406 21.173 11.985
Netto financiële positie -40.806 -15.188 -13.696
Balanstotaal 97.111 50.116 36.310
Personeel 583 295 223

www.animacare.be

Van links naar rechts: Luc Devolder, Peter Rasschaert, Johan Crijns, Ingrid Van de Maele

Energy & resources

Bijdrage tot het geconsolideerd nettoresultaat AvH

(€ miljoen) 2013 2012 2011
Sipef 11,2 14,1 16,9
Sagar
cements
-0,4 0,3 1,3
Telemond
groep
3,0 1,0 -0,1
Overige -5,1 1,0 0,9
Totaal 8,7 16,4 19,0

Als gevolg van lagere productievolumes en van lagere prijzen voor palmolie en rubber daalt het resultaat van Sipef in 2013. Sagar Cements en Max Green hebben te kampen met moeilijke marktomstandigheden.

Sipef - Kweektuin voor jonge oliepalmen in Hargy Oil Palms (Papoea-Nieuw-Guinea)

Sipef

Sipef is een agro-industriële groep gespecialiseerd in tropische landbouw, met plantages voor palmolie, rubber en thee in het Verre Oosten.

Sagar Cements

Sagar Cements

Het beursgenoteerde Indische bedrijf Sagar Cements produceert een ruim assortiment van cement en klinkerstenen.

Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH

Oriental Quarries & Mines Max Green - Rodenhuize centrale (Gent) © Telemond Groep

Oriental Quarries & Mines

OQM ontgint en produceert aggregaten in India, zowel bestemd voor de wegenbouw als voor de productie van beton.

Max Green

Max Green is een joint venture met Electrabel GDF Suez en richt zich op projecten op het vlak van hernieuwbare energie op basis van biomassa.

Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH

Telemond Groep

Telemond Groep ontwikkelt en vervaardigt laadbakken en kippers voor lichte vrachtvoertuigen en lasconstructies zoals telescopische kranen.

27%

Deelnemingspercentage AvH

Sipef is een agro-industriële groep, genoteerd op NYSE Euronext Brussel, die gespecialiseerd is in directe investeringen in de tropische landbouw. Haar activiteiten kunnen omschreven worden als een 'USD pure play' in duurzame ruwe palmolie en rubber in Zuid-Oost-Azië.

De kernactiviteiten van de groep bevinden zich voornamelijk verspreid over het eiland Sumatra in Indonesië, waar 42.154 hectaren beplant zijn met oliepalmen en 6.418 hectaren met rubberbomen. In de hoger gelegen bergen nabij Bandung op het eiland Java, bezit Sipef nog 1.787 hectaren hoogwaardige thee aanplanten. De Indonesische activiteiten zijn veruit het meest ontwikkeld, maar ook de meest rendabele en vertegenwoordigen ruimschoots twee derden van de brutobedrijfswinst.

Sinds de jaren '80 werd een belangrijke stap gezet in de geografische diversificatie naar Papoea-Nieuw-Guinea, waar inmiddels 12.387 hectaren oliepalmen en 3.526 hectaren rubberbomen zijn aangeplant. Deze opbrengsten bedragen, samen met deze van oogsten aangekocht van omliggende boeren, ongeveer 29% van de brutobedrijfswinst.

Door de algemeen lagere rentabiliteit in het verleden zijn de activiteiten op het Afrikaanse continent beperkt gebleven tot de productie van bananen en tropische bloemen op 612 beplante hectaren in het Zuid-Oosten van Ivoorkust.

Financieel overzicht 2013

De Sipef-groep werd in 2013 geconfronteerd met lagere volumes en dalende prijzen in palmolie, rub-

Laden van rijpe palmtrossen in wagons

ber en thee, waardoor de omzet daalde met 12,3% en de bedrijfsresultaten (voor IAS41) met 20,7%. De brutomarge bleef echter boven de 32%. Gelet op de financieringsstructuur, waarbij langetermijninvesteringen in de landbouw integraal worden gefinancierd uit eigen vermogen, zijn de financiële kosten beperkt en bedroeg het nettoresultaat 49,3 miljoen USD. Na herwerking van de geplante hectaren aan marktwaarde volgens IAS41, bedroeg het IFRS-resultaat (deel groep) 55,6 miljoen USD, een daling met 18,7% tegenover 2012.

Sipef

Operationeel overzicht 2013

Tegenvallende agronomische indicatoren in Zuid-Oost-Azië hebben ertoe geleid dat de jaarproductie van palmolie 4,5% beneden deze van de recordvolumes van 2012 bleef, waardoor 2013 een relatief zwak productiejaar was. In Indonesië en Maleisië werd er, vooral in het tweede en derde trimester, een fenomeen van 'tree-stress' waargenomen in de meeste volgroeide arealen, wat resulteerde in een vertraagde vruchtvorming en lagere olie-extractie percentages. Bijkomende productiegroei werd enkel vastgesteld in de nieuw ontwikkelde arealen in het project UMW in Noord-Sumatra. Papoea-Nieuw-Guinea kende een uiterst moeilijke start van het jaar, met uitzonderlijk hoge regenval in de eerste drie maanden die leidde tot beschadigingen van het wegennet, waardoor ook de productievolumes van palmolie en rubber onder de verwachtingen bleven. De stijgende opbrengsten door de geleidelijke volgroeiing van de uitbreidingen konden de zwakke productie van de omliggende boeren niet compenseren.

Ondanks de, door de overheid opgelegde, stijging van de salarissen van de werknemers bleven de in USD uitgedrukte productiekostprijzen goed onder controle. De onverwachte daling van de meststoffenprijzen, maar vooral de verzwakking van de lokale munten tegenover de USD, compenseerden integraal de door inflatie gedreven stijgingen van de lokale kostenelementen.

De verkoopprijzen van palmolie hebben in 2013 relatief weinig volatiliteit gekend. Door de hoge producties eind 2012 was er een te grote wereldvoorraad bij de aanvang van het jaar. Dankzij een verhoogde vraag van de biodieselsector en de lagere productievolumes van palmolie, kon het evenwicht geleidelijk hersteld worden. Tijdens de tweede jaarhelft wogen de grote productievolumes van sojabonen op de marktprijzen, maar de aankondiging dat Indonesië voor 2014 een verplichte bijmenging van biodiesel (10% voor de transportsector, 20% voor de elektriciteitsproductie) zou opleggen, gaf voldoende ondersteuning voor een sterkere marktprijs op het einde van het jaar. De rubberprijzen hebben ook in 2013 hun dalende tendens verdergezet, gebaseerd op een licht overaanbod, hogere voorraden in China en een aankooppolitiek op korte termijn van de consumenten. Naar jaareinde was er een lichte verbetering tot het kostprijsniveau van de minder efficiënte productielanden. De theeprijzen bleven goed in de eerste jaarhelft, maar hoger dan verwachte productievolumes in Kenia, waar een gelijkwaardige theekwaliteit wordt geproduceerd, wogen op de prijsvorming voor de door Sipef geproduceerde Cibuni zwarte thee voor de rest van het jaar. Sipef biedt zijn bananen aan op de Europese markt via jaarcontracten aan vaste prijzen. Dit voorkomt dat deze relatief beperkte activiteit teveel onderhevig zou zijn aan de volatiele marktprijzen, die beïnvloed worden door de aanvoer vanuit de belangrijkste productielanden in Midden- en Zuid Amerika.

Weersomstandigheden, duurzaamheidsprocedures en technische beperkingen leidden tot een vertraging in de uitvoering van de expansieplannen in Papoea-Nieuw-Guinea en Indonesië. Desondanks werd 1.459 hectare toegevoegd aan de beplante arealen van de groep, die thans 66.942 hectare bedraagt en waarvan 17,6% het productiestadium nog niet bereikt heeft.

Vooruitzichten 2014

De volumeverwachtingen voor de groep zijn algemeen gunstig, waarbij de volgroeide arealen hun normale productieritme hebben teruggevonden en de bijkomend aangeplante hectaren in Indo-

Velden van onvolgroeide oliepalmen in Noord-Sumatra (Indonesië)

nesië en Papoea-Nieuw-Guinea zorgen voor een organische groei in de cijfers.

De lagere voorraden bij aanvang van het jaar en de bijkomende vraag uit de biodieselsector zorgen voor een goede ondersteuning van de prijsvorming van palmolie. Bovendien bieden de groei van de wereldvraag naar palmolie en het prijsvoordeel tegenover de voornaamste concurrenten gunstige toekomstverwachtingen. De rubbermarkt blijft het moeilijk hebben, door de relatief zwakke Chinese economische vooruitzichten en de hoge voorraden die blijven wegen op de prijsvorming. Een positieve groei in de VS en in Europa zou echter moeten leiden tot een grotere vraag uit de autoen de industriële sector.

Ondertussen heeft Sipef al een belangrijk deel van de verwachte productievolumes van palmolie verkocht aan prijzen boven de 950 USD per ton, zodat de groep opnieuw afstevent op een stabiel recurrent resultaat. Het uiteindelijk resultaat zal in belangrijke mate bepaald worden door het bereiken van de verwachte productievolumes, de sterkte van de marktprijzen in het tweede semester, de exporttaks op palmolie in Indonesië en de evolutie van de lokale kostprijzen en munten.

Het strategische langetermijnplan van de onderneming voorziet in een geleidelijke uitbouw naar een middelgrote plantagegroep van 100.000 beplante hectaren (aandeel van de groep). De belangen worden gespreid, maar met een duidelijke voorkeur voor Indonesië, naast Papoea-Nieuw-Guinea, en met een groeiend belang in oliepalmplantages, maar met behoud van een rubberactiviteit. Het groeiritme is afhankelijk van de beschikbaarheid van gronden, die voldoen aan de kwaliteits- en duurzaamheidsregels.

Plantages: Beplante oppervlakten

Sipef NV

(USD 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 291.678 332.522 367.661
EBITDA 86.875 103.321 130.184
EBIT 78.966 94.188 129.328
Nettoresultaat (deel groep)(1) 55.627 68.392 95.088
Nettocashflow 69.824 94.131 101.890
Eigen vermogen (deel groep) 508.058 472.642 425.261
Netto financiële positie -31.918 18.193 47.519
Balanstotaal 710.095 631.842 567.291

(1) Incl. netto-impact IAS 41 'Variatie in de reële waarde van de biologische activa': 9.002 KUSD (2013), 7.581 KUSD (2012), 10.406 KUSD (2011)

Van links naar rechts: François Van Hoydonck, Johan Nelis, Thomas Hildenbrand, Charles De Wulf, Robbert Kessels

19%

Deelnemingspercentage AvH

Sagar Cements

Sagar Cements produceert een ruim assortiment cementsoorten in haar fabriek in het Nalgonda district van Andhra Pradesh (India). De fabriek heeft een cementcapaciteit van 2,5 miljoen ton per jaar.

Sagar Cements

In het voorbije jaar hielden de overcapaciteit en een zwakke vraag in de zuidelijke regio van India aan. Dit leidde tot lagere prijzen en verkoopvolumes voor vrijwel alle cementbedrijven in Andhra Pradesh, met inbegrip van Sagar Cements. Op het einde van het jaar daalde de capaciteitsbenutting van Sagar Cements zelfs tot een historisch dieptepunt van 49%.

De algemene economische context in India bleef eveneens moeilijk, met inflatiecijfers tot 11,6% in 2013 (9,3% in 2012). Gecombineerd met de langzame politieke besluitvorming, die belangrijke infrastructuurprojecten vertraagt, blijft dit een negatieve weerslag hebben op de bouwsector in zijn geheel. Bovendien hadden een langdurig en zwaar moessonseizoen en een schaarse bevoorrading met zand, als gevolg van een verbod op zandwinning op het einde van het jaar, eveneens een negatief effect op de bouwactiviteiten in 2013. De algemene rentabiliteit van Sagar Cements werd verder beïnvloed door belangrijke stijgingen van de elektriciteits- en steenkoolprijzen tijdens het jaar. Het bedrijf kon de impact van de stijgende steenkoolprijzen gedeeltelijk beperken door haar afhankelijkheid van dure internationale steenkool verder te verminderen ten voordele van plaatselijke steenkool (78% binnenlandse steenkool in Q4 2013 tegenover 45% in Q4 2012). Anderzijds was er weinig ruimte om de aanhoudende stijgingen van de elektriciteitsprijzen (meer dan 23%) als gevolg van een algemene energieschaarste in India op te vangen. Bijgevolg sloot Sagar Cements het jaar af met een verlies van 185 miljoen Indiase roepie (2,4 miljoen euro).

De aanleg van een spoorlijn van de fabriek naar de nabijgelegen staatsspoorlijn, die op 2,4 km van de fabriek eindigt, vordert goed en zal naar verwachting in 2014 voltooid zijn. De overstap van wegvervoer naar spoorvervoer zou besparingen moeten opleveren op de transportkosten voor de verkoop aan nabijgelegen staten met een tekort aan cementaanbod. In het vierde kwartaal van 2013 boekte Sagar Cements 57% van haar omzet buiten Andhra Pradesh.

Sagar Cements LTD

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 61.748 85.560 88.836
EBITDA 3.733 11.408 23.125
EBIT 267 7.552 19.016
Nettoresultaat (deel groep) -2.382 2.232 9.308
Eigen vermogen (deel groep) 29.660 37.710 38.332
Netto financiële positie -25.005 -27.469 -29.728
Balanstotaal 78.474 91.887 95.177
Wisselkoers INR/€
P&L 77,52 68,97 64,94
Balans 85,04 72,32 68,71

www.sagarcements.in

Oriental Quarries & Mines

50%

Deelnemingspercentage AvH

Oriental Quarries & Mines (OQM) is actief in de ontginning en de productie van aggregaten, bestemd voor de bouw van wegen, bestratingen, vliegvelden, racecircuits en gebouwen en voor de productie van gebruiksklaar beton. De producten worden verkocht onder de merknaam "Oriental Aggregates". OQM is een joint venture van AvH en Oriental Structural Engineers, een van de grootste Indiase bouwondernemingen.

Op het einde van 2013 baatte OQM drie groeven uit: in Moth en Bilaua (allebei in de buurt van Delhi) en in Bangalore. De aggregaten uit de groeven van Moth en Bilaua werden gebruikt voor belangrijke infrastructuurwerken zoals het Golden Quadrilateral Project, de Dedicated Freight Corridor (spoorwegen) en het nieuwe Formule 1-circuit in Noida. De groeve in Bangalore focust voornamelijk op de markt van gebruiksklaar beton (RMC).

2013 was een uitdagend jaar voor OQM. Enerzijds werd het bedrijf geconfronteerd met een zwakke bouwmarkt, als gevolg van een lage groei van het BBP en torenhoge inflatiecijfers. Anderzijds leidden wijzigingen van de regelgeving voor de mijnbouwsector tot de tijdelijke sluiting van de steenbrekers in Bilaua gedurende 1,5 maand en in Bangalore gedurende 1 maand. Het management concentreerde zich op het stimuleren van de verkoop in Bangalore, de stroomlijning van de productieprocessen van de nieuwe eenheid in Moth, die verscheidene operationele problemen kende, en de start van de activiteiten in Bilaua in juni.

OQM bereikte in 2013 een omzet van 4,9 miljoen euro, een groei met 54% (in plaatselijke munt) tegenover het vorige jaar. Het nettoresultaat is terug positief geworden, vergeleken met een verlies in 2012. Men moet er rekening mee houden dat 2012 negatief werd beïnvloed door de overbrenging van twee breekinstallaties naar nieuwe locaties in Bilaua en Moth.

In het voorbije jaar bleef OQM zich inspannen om de verkoopmarges te verbeteren en de operationele efficiëntie van al haar activiteiten te verhogen. De onderneming wil zich concentreren op grootstedelijke gebieden als Bangalore, met een sterk regelgevend kader en een zekere RMC-markt. Zo wil zij voorkomen dat ze overdreven afhankelijk wordt van de toelevering aan infrastructuurprojecten op korte termijn.

Oriental Quarries & Mines Pvt LTD

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 4.905 3.572 6.767
EBITDA 178 -521 349
EBIT -161 -718 120
Nettoresultaat (deel groep) 60 -446 214
Eigen vermogen (deel groep) 5.990 6.979 7.793
Netto financiële positie 1.462 2.100 3.088
Balanstotaal 7.252 7.920 9.704
Wisselkoers INR/€
P&L 77,52 68,97 64,94
Balans 85,04 72,32 68,71

OQM

Van links naar rechts: Sandeep Aiyappa, Ashish Mohite, Parijat Mondal, Sunil Sharma, S K Singh

Deelnemingspercentage AvH

Max 19% Green

Max Green is een joint venture vennootschap (tussen Electrabel GDF Suez en Ackermans & van Haaren), gericht op de verwezenlijking van projecten op het vlak van hernieuwbare energie op basis van biomassa.

Rodenhuize centrale ©

De centrale Rodenhuize 4, in de Gentse kanaalzone, is momenteel het enige operationele project van Max Green. Na de ombouw naar 100% biomassa in 2011 werd de centrale in 2013 onderworpen aan een geplande grootschalige revisie. Door technische complicaties moest de oorspronkelijke planning bijgesteld worden, wat heeft geleid tot een lagere beschikbaarheid in 2013. Het technische rendement van de centrale daarentegen is licht gestegen tijdens het afgelopen jaar.

Door deze lagere beschikbaarheid heeft de centrale afgelopen jaar 1,26TWh aan groene, duurzame elektriciteit geproduceerd ten opzichte van 1,46TWh in 2012. Deze daling heeft uiteraard ook gewogen op de resultaten van de onderneming. De productie van 2013 is het equivalent van het jaarverbruik van 360.000 gezinnen en Max Green ontving hiervoor ongeveer 950.000 groenestroomcertificaten. Naar schatting vertegenwoordigde de productie van de centrale in Rodenhuize ongeveer 23% van de groene stroom in Vlaanderen in 2013 en dit voor slechts 10% van de maatschappelijke kost. Dit maakt de centrale één van de goedkoopste technologieën die duurzaam bijdraagt aan het halen van de groenestroomdoelstellingen in Vlaanderen.

De resultaten van Max Green zijn in belangrijke mate afhankelijk van de inkomsten van deze groenestroomcertificaten. Ook in 2013 waren er opnieuw aanpassingen aan het regelgevend kader die een aanzienlijke impact hebben gehad op de resultaten van de vennootschap en de risico's verbonden aan een investering in soortgelijke projecten. Max Green blijft dan ook ijveren voor een duidelijk en stabiel regulatoir kader, dat gelijkwaardige projecten eenzelfde noodzakelijke en voorspelbare ondersteuning garandeert zodat een level playing field wordt gecreëerd voor alle investeerders.

Gelet op (i) de veelvuldige wijzigingen aan het regulatoir kader en (ii) de sterk gedaalde marktprijzen voor elektriciteit en groenestroomcertificaten, ziet de nabije toekomst voor de centrale in Rodenhuize er erg somber uit. Met een aantal gerichte acties zal het management trachten de operationele resultaten van de centrale te verbeteren, maar dit zal waarschijnlijk niet volstaan om de impact van de lage marktprijzen voor de periode 2014 – 2017 (die beduidend onder het niveau liggen dat noodzakelijk is voor een rendabele uitbating) te compenseren.

Van links naar rechts: Philip Pouillie, Willem Vandamme

Max Green NV

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 157.020 192.660 95.200
EBITDA 414 10.957 8.187
Nettoresultaat (deel groep) 290 7.274 5.437
Eigen vermogen (deel groep) 1.890 7.600 5.826
Balanstotaal 17.879 28.869 24.284

Telemond Groep

50%

Deelnemingspercentage AvH

Telemond Groep is een toeleverancier aan de kraan- en automobielsector. Het produceert complexe constructies uit hoogwaardig staal, voornamelijk voor de kraansector, en laadbakken en kippers voor kleine bedrijfsvoertuigen.

De markt voor telescopische kranen heeft zich verder licht herpakt. Dankzij een nieuwe booren freesmachine kon het productengamma van Teleskop uitgebreid worden naar onderdelen voor speciale constructies voor hefkranen. De omzet in overige onderdelen voor telescopische kranen werd verdubbeld. Daarnaast werden ook nieuwe opdrachten binnengehaald voor de bouw van onderdelen voor treinonderstellen. Teleskop is in de verwerking van hoogwaardig staal inmiddels de toonaangevende speler in Europa geworden.

De markt voor mobiele roosterkranen, onder meer voor de bouw van windmolens, stagneerde door de sterke inkrimping van de investeringen in energie en infrastructuur. Desondanks is Montel erin geslaagd haar marktaandeel te doen groeien en een positief resultaat neer te zetten.

Telemond Groep produceert in Polen tevens open laadbakken, driezijdige kippers (o.a. voor VW) en onderdelen voor landbouwmachines. De productiehallen werden verder uitgebouwd en geautomatiseerd om extra capaciteit voor nieuwe producten te creëren. Het zwaartepunt van de toekomstige investeringen (ongeveer 10 miljoen euro) ligt op de verdere ontwikkeling van Teleyard, het filiaal dat zich fo-

Telemond Groep

cust op het lassen van producten voor de maritieme sector. Het gaat hierbij van spreaders en armen voor shuttle carriers in de containerbehandeling over grote lasconstructies voor baggerschepen tot zware superstructureen die enkel per schip kunnen vervoerd worden. In 2013 heeft de onderneming de vergunning gekregen voor de bouw van een nieuwe fabriek net buiten Stettin.

De verbetering van het resultaat die voor 2013 werd vooropgesteld werd overschreden. Voor 2014 wordt verdere groei verwacht, voornamelijk gedreven door een verbreding van het productengamma, met focus op hoogwaardig staal.

Telemond, Telehold, Teleskop, Henschel

(€ 1.000) 2013 2012 2011
Omzet 78.731 74.289 64.359
EBITDA 10.129 7.386 3.355
EBIT 6.233 3.573 556
Nettoresultaat (deel groep) 6.571 3.112 -741
Nettocashflow 10.467 6.925 2.058
Eigen vermogen (deel groep) 40.594 35.974 31.875
Netto financiële positie -10.946 -14.147 -14.216
Balanstotaal 69.570 67.986 62.022
Personeel 827 884 920

Van links naar rechts: Frank Ceuppens, Christopher Maas, Reiner Maas, Dieter Schneider

Development capital

Bijdrage tot het geconsolideerd nettoresultaat AvH

(€ miljoen) 2013 2012 2011
Sofinim -2,8 -1,3 -0,8
Bijdrage
deelnemingen
sofinim
-6,3 4,3 6,3
Bijdrage
deelnemingen
GIB
2,5 2,9 3,1
Development
Capital
-6,6 5,9 8,6
Meerwaarden 29,5 22,7 -0,9
TOTAAL
(Incl.
meerwaarden)
22,9 28,6 7,7

In het Development Capital segment zijn de prestaties erg uiteenlopend: op de verkoop van de Spano participatie werd een mooie meerwaarde gerealiseerd terwijl de herstructureringskosten en waardeverminderingen ook in 2013 de gezamenlijke bijdrage van de andere bedrijven drukken.

In 2013 bleef de private equity sector de kat uit de boom kijken in Europa. Het algemeen economisch klimaat is nog steeds de doorslaggevende factor om al dan niet te investeren, waardoor de globale investeringsvolumes heel volatiel zijn en vertekend worden door grote transacties. In een context waar er steeds meer geldmiddelen beschikbaar zijn, is er opnieuw een grote interesse in transacties, terwijl er bankfinanciering mogelijk is voor de zeldzame goede opportuniteiten. Daarnaast kunnen bedrijven weer door private equity naar de beurs gebracht worden, wat op een trendommekeer wijst.

In het overgrote deel van de transacties blijft het een kopersmarkt. De private equity spelers leggen nog steeds de klemtoon op operationele verbeteringen in plaats van op exits en financiële deals. Men zoekt naar strategische partners om het businessmodel te versterken en meerwaarde te creëren. Industriële groepen vormen de voornaamste kopers, maar private equity fondsen halen het al soms opnieuw van hen. Daarnaast vormt de 'secondary' markt tussen private equity fondsen een steeds belangrijker exitkanaal.

De eindinvesteerders, zoals pensioenfondsen, herontdekken private equity gezien haar mooie rendementen doorheen de economische cyclus. Ze focussen evenwel op de best presterende beheerders, waarbij Corporate Social Responsibility (CSR), transparantie en ervaring belangrijker worden als selectiecriteria. Het bedrijfsmodel van private equity, waarbij bovengemiddelde resultaten behaald worden dankzij operationele verbeteringen en groei, gekoppeld aan deugdelijk bestuur, blijft attractief, ondanks de beperkte liquiditeit. Dit zijn ook de domeinen waarin AvH zich sinds jaren positioneert, via haar segment Development Capital. Hierbij focust de groep op een beperkt aantal participaties en een investeringshorizon die langer is dan gemiddeld.

Financieel overzicht 2013

De Development Capital resultaten van AvH werden in 2013 getekend door enerzijds een mooie meerwaarde op de verkoop van Spano-groep (34 miljoen euro), en anderzijds omvangrijke negatieve resultaten in een aantal participaties. Per saldo

Euro Media Group - Your Smart Studio

Hertel bij Electrabel (Rotterdam) Manuchar

waren de resultaten lager dan in 2012, maar was het in historisch perspectief nog steeds een goed jaar. De meerwaarden die op regelmatige wijze gerealiseerd worden, vormen het bewijs dat AvH erin slaagt de strategische positie van haar portfoliobedrijven te verbeteren in een lange termijn perspectief, wat zich dan vertaalt in een mooie verkoopprijs. Het valt evenwel moeilijk te voorspellen wanneer deze meerwaarden tot uiting zullen komen.

Het team spendeerde in 2013 bijzonder veel aandacht aan het helpen van de participaties op diverse aspecten van corporate finance zoals M&A, balansbeheer of –financiering.

In 2013 investeerde AvH 45,9 miljoen euro in Development Capital, substantieel meer dan in 2012 (31,1 miljoen euro), via vervolginvesteringen ter versterking van de balans. Nieuwe participaties werden bekeken, zonder dat dit tot investeringen leidde. Ook het niveau van desinvesteringen lag met 128,8 miljoen euro (incl. meerwaarden en vorderingen) veel hoger dan vorig jaar (48,7 miljoen euro).

De courante bijdrage van het segment Development Capital tot de resultaten van de groep bedroeg in 2013 -6,6 miljoen euro, tegenover 5,9 miljoen euro in 2012. Inclusief meerwaarden droeg Development Capital 22,9 miljoen euro bij tot het geconsolideerd resultaat van AvH (2012: 28,6 miljoen euro).

Het gecorrigeerd netto-actief van de Development Capital portefeuille, inclusief latente meer(min) waarden op de beursgenoteerde aandelen Atenor en Groupe Flo, bedroeg 511,4 miljoen euro eind 2013 (t.o.v. 481,0 miljoen euro eind 2012).

Egemin Automation - Process Automation bij Nestlé

Groupe Flo

Gecorrigeerde netto actiefwaarde

(€ miljoen) 2013 2012 2011
Sofinim 493,2 466,4 437,3
Latente meerwaarden Atenor 8,2 6,2 1,5
Marktwaarde Groupe Flo/Trasys 10,0 8,4 12,9
Totaal Development Capital 511,4 481,0 451,7

GIB

Via GIB, dat door AvH en NPM (Nationale Portefeuillemaatschappij) paritair gecontroleerd wordt, geeft AvH gestalte aan haar partnership met de groep Frère. De portfolio van GIB bleef ongewijzigd in 2013. Daarnaast deelt Sofinim een 50/50 deelneming met NPM in Distriplus.

Sofinim

In 2013 leverden de participaties van Sofinim een lagere bijdrage tot het groepsresultaat. Sommige bedrijven konden hun resultaten verbeteren of minstens handhaven. Bij Atenor, Manuchar en NMC was de verbetering substantieel, terwijl Egemin de resultaten van 2012 grotendeels evenaarde. Bij Amsteldijk Beheer was er een eenmalig verlies, terwijl de belangrijke bijdrage van het verkochte Spano-groep verdween. Het fundamenteel lagere resultaat van Euro Media Group, maar vooral de heel zwakke resultaten van Corelio en Hertel wogen zwaar door. Net zoals in 2012 werd Hertel getekend door herstructureringskosten en niet-recurrente elementen, terwijl de moeilijke economische sectorcontext van de media en herstructureringskosten een negatieve invloed hadden op de resultaten van Corelio.

Gezien de onzekere macroeconomische context werd voorzichtig geïnvesteerd door de portfoliobedrijven.

Ondanks het bestuderen van nieuwe dossiers bleven de investeringen beperkt tot vervolginvesteringen, waarvan Hertel het grootste deel voor haar rekening nam. Ook Distriplus kon rekenen op bijkomende steun, terwijl de participatie in Corelio verder opgetrokken werd. Daarnaast kon Sofinim belangrijke (gedeeltelijke) exits realiseren via de verkoop van Spano-groep, maar tevens door een belangrijke terugbetaling van aandeelhoudersleningen door Amsteldijk Beheer naar aanleiding van desinvesteringen bij die participatie. De meerwaarden Development Capital bedroegen per saldo 29,5 miljoen euro.

Deelnemingspercentage AvH Deelnemingspercentage AvH

Atenor Group

Atenor Group is een beursgenoteerde onderneming in vastgoedontwikkeling die gespecialiseerd is in grootscheepse stadsprojecten - kantoren, gemengde en woongehelen met een uitstekende ligging en van een grote technische en architecturale kwaliteit. Met haar uitgebreide knowhow ontwerpt en voert de onderneming projecten uit in België en in het buitenland.

Deelnemingspercentage Sofinim

Atenor Group heeft het boekjaar 2013 afgesloten met een positief nettoresultaat van 12 miljoen euro. Dit resultaat werd voornamelijk beïnvloed door de verkoop van de appartementen in de woontoren in de Brusselse UP-site en de opstart van het Trébel-project, dat verkocht werd aan het Europees Parlement. Daarnaast heeft ook het project Port du Bon Dieu – met de bouw van 140 woongelegenheden in Namen – positief bijgedragen tot het resultaat. Verspreid over al haar residentiële projecten in de commercialisatiefase heeft Atenor in 2013 meer dan 250 appartementen verkocht. Het merendeel van de projecten in portefeuille waarvoor een stedenbouwkundige aanvraag loopt kent een positieve evolutie. Dit is het geval voor Brussels Europa (29.000 m² kantoren, Brussel), City Docks (165.000 m², Brussel), Au fil des grands prés (70.000 m², Bergen), La Sucrerie (20.000 m², Ath) en Les Brasseries de Neudorf (11.400 m², Luxemburg).

Atenor heeft ook de bouw verder gezet van kantoorgebouwen in Boedapest en Boekarest, waarbij de eerste inhuurnemingen konden geregistreerd worden. Het eerste gebouw van het project Vaci Greens (Boedapest, 17.362 m²) is, begin 2014, volledig verhuurd.

In Luxemburg werd de zetel van ING, gelegen in de Cloche d'Or, aangekocht met het oog op een renovatie en uitbreiding. Parallel hiermee werd

Trébel (artist impression)

een huurcontract voor lange termijn, voor de totaliteit van het gebouw (9.785 m²), afgesloten met de financiële dienstenverlener BDO.

Ondanks de onzekerheden verbonden aan de activiteit van vastgoedpromotie, vat Atenor het jaar 2014 aan met een goede zichtbaarheid op de resultaten van de komende jaren, zich steunend op een voortdurende dynamiek van waardecreatie.

UP-site (Brussel) (artist impression)

Atenor NV

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 110.133 45.943 36.456
EBITDA 24.016 8.935 13.868
Nettoresultaat (deel groep) 12.028 9.489 11.321
Eigen vermogen (deel groep) 104.786 98.605 98.107
Netto financiële positie -174.932 -131.849 -93.550

Stéphan Sonneville

www.atenor.be

Deelnemingspercentage Sofinim

Mediahuis kranten

www.corelio.be

Van links naar rechts: Bruno de Cartier, Luc Missorten, Gert Ysebaert

Corelio

Corelio is een Belgische mediagroep met als voornaamste activiteit het uitgeven van printen online nieuwsmedia. Daarnaast heeft de groep ook twee aparte printing divisies en is ze actief in audiovisuele media.

Corelio maakte in het voorjaar van 2013 een grondige strategische analyse van haar activiteiten. Dit gaf aanleiding tot de succesvolle onderhandeling tussen Corelio en Concentra over de creatie van Mediahuis (62% Corelio - 38% Concentra). De aankondiging eind juni hield voor beide groepen een bevestiging in van hun reeds decennialang stabiel Vlaams en familiaal aandeelhouderschap. Mediahuis biedt onderdak aan de Vlaamse nieuwsmerken van beide uitgevers (Gazet van Antwerpen, Het Belang van Limburg, De Standaard, Het Nieuwsblad/De Gentenaar) en verder ook aan het rekruteringsplatform Jobat, het gratis magazine Jet en de classifiedsactiviteiten (Hebbes, Zimmo, Vroom, Inmemoriam, Koopjeskrant).

Na de goedkeuring eind oktober door de Belgische mededingingsautoriteit wordt nu volop werk gemaakt van de definitieve implementatie, die naast een sociaal luik onder meer ook de verhuizing inhoudt van de Nieuwsblad-redactie naar de site van Mediahuis in Antwerpen. De vele transities vormen de basis voor een ambitieus en innovatief Vlaams mediaproject dat resulteert in bijkomende productverbeteringen en de verdere uitbouw van digitale activiteiten. Eerdere initiatieven zoals dS Avond, de eerste Vlaamse digitale avondeditie van De Standaard, zullen dan ook een vervolg krijgen.

De realisatie van Mediahuis inspireerde Corelio tevens tot een herschikking van haar activiteiten in het Franstalig landsgedeelte. Na de zomervakantie werd een principieel akkoord bereikt met de Tecteo-groep (een belangrijke Waalse speler in media en telecommunicatie) voor de overdracht van de Franstalige uitgeefactiviteiten (Proximag, L'Avenir). Na goedkeuring door de mededingingsautoriteit kan de operatie wellicht in het voorjaar 2014 worden gefinaliseerd. Corelio lanceerde met Rondom en Proximag nieuwe producten in het segment van de gratis regionale pers. Lezers en adverteerders onthaalden de nieuwe regiogidsen positief maar door de blijvende moeilijke conjuncturele omstandigheden waren verdere herstructureringen niettemin onafwendbaar.

Ook de heatset-activiteiten ondervinden hinder van de moeilijke economische omgevingsfactoren die leiden tot verdere margedruk. In samenspraak met de sociale partners probeert het management van Corelio Printing de concurrentiepositie te vrijwaren via het introduceren van nieuwe efficiëntieverbeteringen, zoals de geleidelijke centralisatie van alle heatset-activiteiten op de site in Erpe-Mere.

Een aantal belangrijke beslissingen binnen De Vijver Media (Corelio 33,3%) resulteerden onder meer in een bijzondere waardevermindering op de dochtervennootschappen SBS (Vier en Vijf) en Humo. De combinatie van enerzijds deze waardevermindering en anderzijds de niet-recurrente kosten ingevolge herstructureringen en strategische initiatieven had een belangrijke negatieve impact op De Vijver Media en derhalve op de jaarresultaten van de Corelio-groep. De exploitatie van de core-activiteiten met de verstevigde marktpositie van de sterke nieuwsmerken daarentegen blijft fundamenteel gezond wat onder meer blijkt uit het REBITDA-resultaat (26,4 miljoen euro) dat in 2013 werd gerealiseerd.

Corelio NV

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 300.054 349.453 369.709
EBITDA 21.339 19.443 34.623
Nettoresultaat (deel groep)(1) -26.660 -3.864 10.752
Eigen vermogen (deel groep) 53.421 73.933 82.014
Netto financiële positie -74.750 -71.602 -73.872

(1) Na uitzonderlijke waardeverminderingen, provisies en herstructureringen van € 28,6 mio

Distriplus

Distriplus is actief in de gespecialiseerde distributie via de merken Planet Parfum, Di en Club.

Deelnemingspercentage Sofinim 50%

Met 80 winkels in België en het Groothertogdom Luxemburg is Planet Parfum de nummer 2 op het vlak van de selectieve distributie van parfumerie. In een moeilijke economische omgeving is de omzet in 2013 met 0,9% gedaald tegenover 2012 tot 97,6 miljoen euro. In 2013 heeft Planet Parfum 3 nieuwe winkels geopend en 1 winkel gesloten. Naast haar reeds bestaande partnership met Plus Punten (getrouwheidsprogramma in samenwerking met Delhaize en andere ketens), heeft Planet Parfum in 2013 een akkoord gesloten met de Groep Colruyt en met Presshop om de Planet Parfum geschenkkaarten in hun verkoopspunten aan te bieden.

In 2013 werd de vernieuwing van de parfumerieen drogisterijketen Di verdergezet. Haar herpositionering en de talrijke commerciële initiatieven lieten toe om de positieve evolutie door te trekken en het marktaandeel nog verder te verhogen. Zo lanceerde Di in 2013 haar eigen klantenkaarten om de relatie met haar klanten nog te versterken. Sinds 2009 heeft Di al 60 verkooppunten gerenoveerd. Daarnaast werden in 2013 ook 4 nieuwe winkels geopend en 2 gesloten waardoor het bedrijf 109 winkels telt. De omzet groeide in 2013 met 5% tot 96,5 miljoen euro.

Club verdeelt boeken en papierwaren via 31 winkels. Club heeft te kampen met een moeilijke economische en marktomgeving, met de groeiende concurrentie van het internet en digitale boeken. Club heeft in 2013 2 nieuwe winkels geopend en 4 winkels gesloten, waarvan 3 in Vlaande-

Planet Parfum Di

ren. Daardoor is de omzet met 5% gedaald tot 52,6 miljoen euro. Om beter aan de evolutie van de markt te beantwoorden, implementeert Club een nieuw organisatorisch model. In deze context heeft het bedrijf een sociaal plan met de sociale partners afgesloten.

Binnen de groep Distriplus werden de verschillende verbeteringsprojecten voor de ondersteunende diensten verder geïmplementeerd. SAP werd met success uitgerold in Financiën en in Supply Chain bij Planet Parfum en Club en zal nog bij Di uitgerold worden.

Het operationeel resultaat (EBIT) bedroeg 2,4 miljoen euro in 2013 (2012: 5,6 miljoen euro), mede ten gevolge van uitzonderlijke kosten.

www.planetparfum.be www.club.be, www.di.be

Van links naar rechts: boven: Marc Huybrechts, Marthe Palmans, Philippe Crépin, Inge Neven, Jan Vandendriessche onder: Maud Leschevin, Marc Boumal, Veerle Hoebrechs

Distriplus NV

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 247.230 246.785 237.351
EBITDA 13.728 14.856 13.045
Nettoresultaat (deel groep) -39 2.661 13
Eigen vermogen (deel groep) 62.665 62.704 55.920
Netto financiële positie -61.267 -61.307 -65.776

61%

Deelnemingspercentage Sofinim

EGEMIN International

Egemin Automation levert industriële automatiseringsoplossingen die een meerwaarde bieden aan de interne logistieke en productieprocessen van industriële bedrijven die actief zijn in de doelmarkten van Egemin met name distributie, life sciences, voeding, olie & gas, chemie, papier & print en infrastructuur.

Infra Automation bij Pierre Vandammesluis (Zeebrugge)

Egemin realiseert zowel nieuwe automatiseringsprojecten als aanpassingswerken en andere lifecycle services bij bestaande klanten. De aanhoudende moeilijke economische situatie leidde in 2013 tot uitstel van nieuwe projecten en langere beslissingscycli bij klanten. Desondanks is Egemin er in geslaagd de voorziene verkoop in alle divisies te overtreffen. De totale order 'intake' bedroeg 115 miljoen euro.

De inspanningen van de voorbije jaren inzake optimalisering van de verkoops- en operationele processen leverden positieve resultaten in 2013. Dankzij een betere orderselectie door een sterkere focus op welbepaalde doelmarkten en een strakkere controle op de uitvoering van opdrachten, kende Egemin opnieuw een merkbare margeverbetering. Egemin sloot het jaar af met een nettowinst van 2,4 miljoen euro.

De divisie Handling Automation (automatisering van de interne logistiek) kon haar positie verankeren dankzij een combinatie van projecten bij bestaande klanten zoals L'Oréal en bij nieuwe klanten zoals Firmenich. De divisie handhaaft haar marktleiderschap in automatisch geleide voertuigen en ziet verdere internationale groei dankzij een combinatie met automatische magazijnsystemen.

De divisie Life Sciences (validatie, compliance en automatisering) blijft sterk aanwezig bij key accounts in de farmaceutische sector, zoals Pfizer en MSD. In 2013 versterkte de divisie zich in Zwitserland en werden verdere stappen gezet in de internationalisatie met een langlopende consultancyopdracht in de VS. Het doel is om de activiteiten in Duitsland en de VS verder uit te bouwen.

De divisie Process Automation (proces- en automatiseringsoplossingen voor voeding, olie & gas en chemie) is een belangrijke partner in de realisatie en het onderhoud van bulkopslagterminals, onder meer in de havens van Antwerpen en Rotterdam met projecten voor Oiltanking en Vopak. De business unit 'food & beverage' verkocht naast lifecycle services belangrijke nieuwe projecten bij klanten zoals Brouwerij Westmalle.

Voor de divisie Infra Automation (automatisering van bruggen, sluizen, tunnels en andere infrastructuur) was 2013 een nieuw recordjaar. Naast grote projecten die reeds in uitvoering zijn, zoals de Deurganckdoksluis, garanderen een aantal nieuwe overheidsinvesteringen een mooie omzet voor de komende jaren.

Egemin zal in 2014 verder aan haar groeistrategie werken en legt hierbij de nadruk op de uitbouw van de internationale organisatie.

Van links naar rechts: Geert Stienen, Jan Vercammen, Jo Janssens

www.egemin.be

Egemin NV

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 105.040 107.521 121.620
EBITDA 6.753 5.957 6.971
Nettoresultaat (deel groep) 2.363 1.754 2.721
Eigen vermogen (deel groep) 21.914 20.323 18.673
Netto financiële positie 12.586 2.228 1.721

EURO MEdia Group

Deelnemingspercentage Sofinim

Euro Media Group (EMG), de Europese leider op de markt van audiovisuele technische diensten, is in 7 landen aanwezig: Frankrijk, België, Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland en Italië. Bij de uitbouw van haar activiteit als technisch dienstverlener streefde de groep ernaar om alle productiestadia - van beeldbewerking tot transmissie volledig te beheersen.

EMG is vandaag een van de weinige onafhankelijke Europese dienstverleners die een volledig gamma hoogtechnologische diensten aanbieden, van de captatie van de signalen (beeld en geluid) tot hun beheer. Euro Media Group beschikt over het grootste studiopark (89 studio's) en de belangrijkste vloot van mobiele eenheden (73) in Europa.

2013 werd vooral gekenmerkt door de verwerving van de activa van het Belgische bedrijf Alfacam, wat de groep in staat stelde haar vloot van mobiele eenheden te verrijken en haar technische apparatuur uit te breiden. Deze strategische operatie versterkt de invloed van de groep in België, Frankrijk en Italië en schept nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden, met name in het Midden-Oosten. De groep heeft zo haar toonaangevende positie in Europa en op het internationale vlak bevestigd en is wereldleider geworden inzake draadloze transmissiemiddelen (HF/Hoge Frequenties).

De groep speelde in 2013 ook opnieuw een belangrijke rol in de uitzending van een groot aantal belangrijke sportevenementen (zoals de UEFA Champions League, de 100e editie van de Ronde van Frankrijk), media-events (zoals de kroning van koning Willem-Alexander) en diverse televisieshows (o.a. The Voice, de BAFTA's).

Op het vlak van de studio's werd 2013 gekenmerkt door de opening van twee nieuwe studio's in Amsterdam, in het Mediahavencomplex. In Frankrijk werd op het einde van het jaar een nieuw aanbod voor evenementen geopend, de 'Your Smart Studio', een 'gebruiksklare' studio (geluid, licht, regie, camera's) in de omgeving van Parijs.

In 2013 werden belangrijke innovaties voorgesteld: ACS (Verenigd Koninkrijk) ontwikkelde een uniek nieuw travelingvoertuig (4x4), United (Nederland) lanceerde de nieuwe I-One mobiele eenheid (regiewagen 4K) en Nobeo (Duitsland) creëerde de @-car (regiewagen voor Web-TV). De afdeling HF (Hoge Frequenties) van Euro Media France realiseerde een wereldpremière tijdens Parijs-Tours, met een unieke infrastructuur voor de realtime geolokalisatie van de wielrenners. Videohouse presenteerde samen met United nieuwe oplossingen voor het beheer van VoD (Video on Demand) en voor contentbeheer (Media Center). De groep realiseerde verscheidene captaties in 4K (Ultra HD), zoals het optreden van Muse in Rome, dat van Peter Gabriel in Londen en de BNP Paribas Masters (tennis) in Parijs.

Ten slotte versterkte EMG haar leidersteam verder met de benoeming van Nathalie Gateau als Directeur Human Resources en Emile Deshors als Directeur Aankoop.

De daling van het nettoresultaat tot 9,4 miljoen euro (2012: 21,6 miljoen euro) werd beïnvloed

ACS - travelingvoertuig

door herstructureringskosten in de Franse activiteiten, door een bijzondere waardevermindering op een deel van de Franse activiteiten die zich toeleggen op verhuur van materiaal en een belangrijke meerwaarde die kon gerealiseerd worden op de verkoop van het vastgoed dat EMG bezat in Brysur-Marne. Als gevolg van de verlieslatende resultaten in met name de Franse activiteiten van EMG, heeft Sofinim een bijzondere waardevermindering uitgedrukt ten laste van het resultaat 2013.

www.euromediagroup.com

Thierry Drilhon

111

Euro Media Group SA

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 301.344 333.020 304.190
EBITDA 68.226 76.126 52.206
Nettoresultaat (deel groep) 9.425 21.557 -2.953
Eigen vermogen (deel groep) 189.000 179.828 155.605
Netto financiële positie -81.011 -89.521 -113.863

Deelnemingspercentage GIB

Groupe Flo

www.groupeflo.com

Dominique Giraudier

GroupE Flo

Groupe Flo is de Franse leider inzake commerciële restauratie. De strategie en de ontwikkeling steunen op een portefeuille van complementaire merken van themarestaurants (Hippopotamus, Tablapizza en Taverne de Maître Kanter) en op de uitbating van bekende brasserieën.

Het jaar 2013 bevestigt de arbitrage van de Fransen op hun restaurantuitgaven in een onzeker en somber klimaat.

De totale verkoop via de verschillende merken van Groupe Flo bereikte 525,7 miljoen euro voor 2013, een achteruitgang met 4,8% tegenover 2012. De geconsolideerde omzet voor 2013 bedroeg 346,8 miljoen euro, een daling met 5,2% (-4,6% op vergelijkbare basis). Groupe Flo noteerde een terugval van het aantal bezoeken en van de omzet voor alle merken, hoewel de keten Tablapizza en het duurdere segment van de brasserieën goed weerstand boden. In deze context voerde Groupe Flo een dynamisch commercieel beleid, gebaseerd op een innovatief aanbod, ondersteund door een versterking van de tools voor klantenmarketing. Daarnaast bleef Groupe Flo zich concentreren op de versterking van haar leidende merk Hippopotamus, met 9 nieuwe openingen (waaronder 6 franchises) in de loop van het jaar.

De EBITDA werd in 2013 beïnvloed door de daling van het activiteitenvolume en bedroeg 35,3 miljoen euro (10,2% van de omzet), een daling met 15,4% tegenover het vorige jaar. Om zich aan te passen aan het activiteitenniveau heeft Groupe Flo een actieplan 'Kwaliteit - Service' gelanceerd dat zich op de evolutie van de economische modellen door de aanpassing van de kostenstructuren concentreert. Parallel hiermee heeft de groep haar schuldenlast in 2013 verder afgebouwd zodat haar financiële structuur gezond blijft, met een leverage (netto financiële schuld/EBITDA) van 1,6. Het nettoresultaat voor 2013 van Groupe Flo bedroeg 8,0 miljoen euro (tegenover 12,5 miljoen euro in 2012).

Het jaar 2014 zal worden beïnvloed door de nieuwe begrotingsmaatregelen, die een rechtstreekse weerslag hebben op de Franse belastingbetalers, zowel particulieren als bedrijven (hogere heffingen, verhoging van het btw-tarief). Gezien de toenemende prijsgevoeligheid van de klanten, zal Groupe Flo haar agressieve commerciële strategie en een gedisciplineerd beheer voortzetten, om haar herstelplan te optimaliseren, haar rentabiliteit te verzekeren en marktaandeel te veroveren. Dankzij deze structurele maatregelen, die de evolutie naar meer flexibiliteit bevorderen maar de kwaliteit van de prestaties handhaven, zal de groep onmiddellijk van elk hersteleffect kunnen profiteren.

Groupe Flo SA

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 346.843 365.837 382.246
EBITDA 35.347 41.778 48.113
Nettoresultaat (deel groep) 7.966 12.522 15.001
Eigen vermogen (deel groep) 165.824 159.101 151.413
Netto financiële positie -57.702 -74.711 -79.040

Hertel

Hertel is een vooraanstaande internationale multidisciplinaire dienstverlener die gespecialiseerd is in steigerbouw, isolatie, mechanisch onderhoud, beschermende coatings en gerelateerde technische services in de industrie. Hertel werkt wereldwijd voor triple-A klanten in de Olie en Gas, Proces, Energie en Offshore markten en heeft meer dan 10.000 medewerkers in dienst.

Deelnemingspercentage Sofinim

Hertel bij Stanlow Refinery (Verenigd Koninkrijk)

2013 werd voor Hertel gekenmerkt door het onverminderd versterken van de fundamenten van de organisatie. Goede vooruitgang werd geboekt met het verder professionaliseren van de kritische operationele en ondersteunende processen, zoals de beheersing van het werkkapitaal, cash flow management en de centrale coördinatie van procurement, waardoor de implementatie van het verbeterprogramma Heart op schema ligt. Daarnaast verloopt ook de uitvoering van de strategie met een focus op de kernactiviteiten volgens plan. De sluiting, herstructurering en verkoop van activiteiten die niet tot de core business van Hertel behoren, gingen onverminderd voort. Zo werden de verliesgevende activiteiten in Frankrijk en Kazachstan gesloten en werd de deelneming FridayEuro Tech verkocht. In totaal bedroegen de herstructureringskosten 11,9 miljoen euro. De stringente focus op de kernactiviteiten in steigerbouw, isolatie, coatings en mechanisch onderhoud begint met name in West- en Centraal Europa haar vruchten af te werpen. De relatief jonge Hertel-activiteiten in Azië, Australië en het Midden-Oosten kampten in 2013 echter met een lager dan verwachte orderinstroom omdat diverse projecten werden uitgesteld. In Australië werden de verlieslatende activiteiten van Hertel Modern beperkt tot een gering aantal service-activiteiten. De activiteiten voor het Gorgon LNG project verlopen naar volle tevredenheid van de klant, maar het project werd grotendeels uitgesteld tot 2014.

De omzet daalde in 2013 met 15% tot 767 miljoen euro, als gevolg van de verkoop in 2012 van dochterbedrijven Temati en Hertel Solutions, van de sluiting van activiteiten (Kazachstan in 2012, Frankrijk in 2013) en van het selectiever aannemen van nieuwe projecten. Dit alles moet op termijn leiden tot het verbeteren van de operationele marge. Ondanks dat, is 2013 in financieel opzicht toch erg teleurstellend afgesloten. De aanzienlijke voorzieningen bij de Offshore activiteiten als gevolg van discussies met de klanten over afrekeningen voor meerwerk waren een forse tegenvaller en hebben er toe geleid dat het jaar 2013 met een groter verlies dan verwacht werd afgesloten. Daarnaast is ook op enkele activiteiten in China en Australië een impairment op de goodwill genomen van 10,7 miljoen euro.

Dankzij de kapitaalinjectie van haar aandeelhouders (NPM Capital en Sofinim) werd de financiële structuur van Hertel substantieel versterkt, hetgeen samen met een intensief werkkapitaalmanagement heeft geleid tot een verlaging van de netto financiële schuld tot 36 miljoen euro per einde 2013 (2012: 102 miljoen euro) en een solvabiliteit van 35%.

Dankzij de goed gevulde en gezonde orderportefeuille met ruim een jaar werkvoorraad, en de vooruitgang die Hertel boekt in het verder stroomlijnen van haar activiteiten, verwacht de Executive Board van Hertel dat in 2014 een goede stap gezet zal kunnen worden in het herstel van de onderneming.

www.hertel.com

Van links naar rechts: boven: Kees de Korver, Hugo Loudon, Eiko Ris onder: Victor Aquina, Frank Robben Hertel Holding BV

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 767.418 907.246 893.152
EBITDA 3.259 24.455 9.953
Nettoresultaat (deel groep) -34.356 -32.939 -21.787
Eigen vermogen (deel groep) 128.655 161.513(2) 55.735
Netto financiële positie -35.994 -102.639 -159.055 (1)

(1) Incl. € 29,8 mio achtergestelde leningen in 2011

(2) Incl. de cashinjectie van € 75 mio door NPM Capital en Sofinim in januari 2013

Manuchar

Deelnemingspercentage Sofinim

Manuchar is een internationale groep met focus op groeimarkten die actief is in distributie, logistieke dienstverlening en trading van chemicaliën en in de trading van staal en een brede waaier aan andere producten. Manuchar heeft filialen in 41 landen, voornamelijk in Latijns-Amerika, Afrika, Azië en de Commonwealth of Independent States (CIS) en telt wereldwijd 1.500 medewerkers.

Manuchar

www.manuchar.com

De buitenlandse filialen zijn vooral actief in de logistieke dienstverlening en distributie van chemicaliën. Manuchar investeert voor deze activiteit zover mogelijk in de supply chain van de klanten. In 2013 werden nieuwe magazijnen opgeleverd in Chili, El Salvador, Colombia en Vietnam en werd de bouw gestart van nieuwe magazijnen in Ecuador en Argentinië, goed voor een totale investering van 16 miljoen USD. Deze investeringen geven de filialen een betere controle over de kwaliteit van geleverde diensten, verlagen op termijn de kostenstructuur en bieden klanten meer zekerheid op lange termijn. Manuchar is vandaag goed op weg om in deze groeimarkten een top 3 plaats in te nemen op de distributiemarkt van chemicaliën, ondanks een turbulent jaar op het vlak van hun wisselkoersen, en zal hiervoor vooral de product portfolio en de ondersteuning door leveranciers nog verder uitbouwen.

De tradingactiviteiten in staal en non-ferro, onder respectievelijk Manuchar Steel en Baubur, kenden een erg positief jaar dankzij een sterke stijging van de omzet. In alle tradingactiviteiten beperkt Manuchar haar risico's door zich te richten op back-to-back trading, gedekt met solide kredietverzekeringen. Manuchar Steel koopt voornamelijk aan in China, Turkije, Indië en in de CIS-landen en focust de verkoop op de groeimarkten van Latijns-Amerika, Afrika, het Midden-Oosten en Azië.

Daarnaast is Manuchar ook actief in de trading van andere commodities zoals polymeren, papier, pharmaceuticals, automotive en hout. Als onderdeel van haar strategie om de belangrijkste exporteur van hardhout te worden in Europa nam Manuchar in 2013 de activiteiten van een van haar belangrijkste leveranciers over en verzekert door deze opwaartse verticale integratie haar bron op lange termijn. In 2013 werd tenslotte ook een nieuwe business unit opgericht voor de wereldwijde trading van producten uit de cementindustrie, zoals klinkers en slak.

In 2014 zal Manuchar verder verticaal integreren dankzij de opstart van een productiefaciliteit in Mexico voor natriumsulfaat, één van haar belangrijkste chemicaliën. Als wereldmarktleider in de distributie van natriumsulfaat wil Manuchar zo tegemoetkomen aan de vraag naar alternatieve bronnen voor de door China sterk gedomineerde productie en tegelijk nog beter de kwaliteit bewaken van ontginning tot aflevering bij de klant.

Manuchar NV

(€ 1.000, BGAAP) 2013 2012 2011
Omzet 1.010.521 921.433 777.747
EBITDA 41.967 27.039 28.676
Nettoresultaat (deel groep) 4.558 3.560 2.504
Eigen vermogen (deel groep) 56.410 50.942 49.672
Netto financiële positie -257.521 -231.139 -271.096

NMC

NMC is een Belgische groep die zich toelegt op de ontwikkeling, productie en verdeling van synthetische schuimproducten voor een brede waaier van toepassingen, zoals binnen- en buitenhuisinrichting, isolatie, verpakkingen en oplossingen op maat. Het bedrijf, met hoofdzetel in Eynatten, telt in Europa 1.226 medewerkers en beschikt over een groot aantal productiesites en distributiecentra, strategisch over Europa verspreid.

Deelnemingspercentage Sofinim

In een economische context die op de meeste markten erg moeilijk bleef, wenste NMC haar groei en de overnames van de jongste jaren te consolideren om zich op haar strategische prioriteiten te concentreren. Terwijl de productievolumes licht daalden, steeg de omzet met 1%, voornamelijk dankzij de verwerving van Sundquist Components in Zweden, in het midden van het jaar, en de aanpassing van de verkoopprijzen in lijn met de hogere kosten van de grondstoffen.

In oktober werd in Brazilië een nieuwe productie-eenheid geopend, in samenwerking met lokale ondernemers die sinds jaren klant zijn van NMC. In mei schakelden de bedrijven in België en Duitsland over naar het SAP-systeem, terwijl ze hun operationele prestaties op het door de klanten gewaardeerde niveau hielden. In Groot-Brittannië maakte de verhuizing van de opslagplaatsen een verbetering van de interne organisatie mogelijk, zodat men de leveringstijden verder kon verlagen. In Finland begon men op het eind van het jaar met de concentratie van twee productiesites op een enkele site, om de productiecapaciteit in een grote hal te verzamelen en de stromen te optimaliseren, zodat men nog sneller op specifieke vragen van de klanten kan reageren.

Het operationeel resultaat steeg met 21%. Het interne verbeteringsprogramma Drive3 versterkte de bijdrage van Sundquist en het effect van de verhoging van de verkoopprijzen en maakte een duidelijke stijging van de productiviteit mogelijk, met name in België en in Polen. Door de vereenvoudiging van de processen en de interne procedures in het kader van Drive3 wil het management de ontwikkeling van de onderneming versterken om zo de beste in de sector te zijn op het vlak van kwaliteit, service en kosten.

Terwijl de officiële statistieken op een verbetering van het economische klimaat wijzen, blijft het management behoedzaam met betrekking tot de volumes en de investeringen in groei. NMC zal ook in 2014 de nadruk blijven leggen op de consolidatie van haar marktposities in Europa. Het zal in haar bestaande uitrusting investeren en innoverende producten blijven ontwikkelen. Gelet op haar solide balans zal NMC in de toekomst nog strategische overnames kunnen uitvoeren en haar internationale activiteit versterken, indien mooie kansen of interessante perspectieven grotere investeringen zouden rechtvaardigen.

NMC

www.nmc.com

Van links naar rechts: Jurgen Veithen, Hubert Bosten, Jean-Pierre Mayeres

NMC NV

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 197.645 195.712 182.608
EBITDA 27.145 24.561 19.880
Nettoresultaat (deel groep) 11.852 10.175 7.956
Eigen vermogen (deel groep) 99.994 93.277 84.563
Netto financiële positie -15.873 -15.274 -19.494

84%

Deelnemingspercentage GIB

Trasys

Trasys is actief in de IT sector met een ruime waaier van diensten (advies, SAP diensten, software ontwikkeling op maat, systeemintegratie en uitbating van informatica-infrastructuur), zowel voor de Belgische en Europese publieke sector als voor de privésector met name voor elektriciteits- & nutsbedrijven, financiële diensten en de industrie. De onderneming stelt meer dan 600 professionals tewerk in België, Frankrijk, Griekenland, Luxemburg, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland.

Trasys

De markt voor IT-diensten kende in 2013 een matige groei met 1,9% en wordt gekenmerkt door enerzijds een aanzienlijke prijsdruk en anderzijds stijgende loonkosten en een tekort aan geschoolde IT-professionals.

In deze zeer competitieve markt heeft Trasys een aanzienlijk aantal contracten vernieuwd. Daarnaast werden ook nieuwe klanten gewonnen bij de Europese Instellingen, bij de federale en regionale overheden, in de industrie en in de sector van de financiële diensten.

Trasys realiseerde daardoor 5,6% groei in omzet, tot 73 miljoen euro, met een stabiel operationeel resultaat (4,2 miljoen euro). De nettowinst, na financiële kosten en belastingen, steeg met 47% van 1,9 miljoen euro tot 2,8 miljoen euro.

Trasys focust zich op het verder uitbouwen van strategische partnerships en van distinctieve en repliceerbare oplossingen in sleuteldomeinen. Haar strategie viseert enerzijds vaste inkomsten uit grote meerjarige raamovereenkomsten maar met beperkte marges in een zeer concurrentiële markt en anderzijds grote projecten en oplossingen met hoge toegevoegde waarde in haar sleutelsectoren.

www.trasys.be

Van links naar rechts: Thomas Ducamp, Benoît Görtz, Jan Jannes, Didier Debackere, Bernard Geubelle, Evangelos Evangelides, Chris De Hous

Trasys NV

(€ 1.000, IFRS) 2013 2012 2011
Omzet 73.185 69.283 63.588
EBITDA 4.913 5.102 3.944
Nettoresultaat (deel groep) 2.781 1.908 977
Eigen vermogen (deel groep) 21.959 18.985 17.077
Netto financiële positie -8.562 -12.077 -12.643

Turbo's Hoet Groep

Deelnemingspercentage Sofinim

Turbo's Hoet Groep (THG) met hoofdkwartier in Hooglede (Roeselare) is actief in de verkoop, het onderhoud en de leasing van vrachtwagens. Daarnaast verdeelt en reviseert THG onderdelen voor vrachtwagens en personenwagens. De groep is aanwezig met eigen vestigingen in België, Frankrijk, Nederland, Rusland, Wit-Rusland, Bulgarije, Roemenië en Polen.

Turbo's Hoet Groep behaalt haar omzet uit 3 divisies.

  • • Turbotrucks (dealerships, verkoop en onderhoud van vrachtwagens & trailers) heeft 25 vestigingen in België, Frankrijk, Rusland, Wit-Rusland en Bulgarije en is één van de belangrijkste DAF-dealers wereldwijd. Daarnaast is Turbotrucks ook dealer van o.m. Iveco, Nissan, Mitsubishi en Kogel.
  • • Turbolease (verhuur op lange en korte termijn van vrachtwagens & trailers) is o.m. de grootste onafhankelijke leasingmaatschappij voor vrachtwagens in België met een park van meer dan 2.750 eenheden.
  • • Turboparts is één van de belangrijkste spelers voor onderdelen van vracht- en personenwagens in België en Frankrijk, en één van de grootste onafhankelijke spelers in de Europese turbo-aftermarket.

In Europa werden in 2013 circa 8,6% meer nieuwe vrachtwagens ingeschreven dan in 2012, maar in de markten waar Turbotrucks actief is (België, Frankrijk, Bulgarije) werd een daling van nagenoeg 1% genoteerd. In Rusland en Wit-Rusland daalde de markt bovendien significant. Turbotrucks verkocht in 2013 ongeveer 19% minder nieuwe vrachtwagens dan in 2012, vrijwel integraal omwille van de daling van de Russische- en Wit-Russische markt.

Turboparts knoopte, na de reorganisatiejaren 2011-2012, in 2013 opnieuw aan met omzetgroei. De divisie kon het jaar nagenoeg breakeven afsluiten, in vergelijking met een fors verlies in 2012.

De activiteiten van Turbolease bleven stabiel en zeer rendabel.

De groep realiseerde in 2013 een omzet van 406 miljoen euro (2012: 471 miljoen euro) en een nettoresultaat ten belope van 5,6 miljoen euro (2012: 7,8 miljoen euro).

In 2013 werd een nieuwe garage te Moskou geopend, werd de garage in Namen grondig vernieuwd en werd de site in Torhout verkocht. In 2014 worden een nieuw administratief hoofdkwartier en een nieuwe garage in Hooglede voorzien. Verder heeft de groep onder meer bouwplannen voor nieuwe garages in Sofia (Bulgarije), Minsk (Wit-Rusland) en Le Havre (Frankrijk). De macro-economische vooruitzichten voor 2014 zijn onzeker, maar Turbo's Hoet Groep blijft de toekomst met vertrouwen tegemoet zien.

Turbo's Hoet Groep

Turbo's Hoet Groep NV

(€ 1.000, BGAAP) 2013 2012 2011
Omzet 405.553 471.255 428.628
EBITDA 17.870 19.487 20.537
Nettoresultaat (deel groep) 5.638 7.755 8.553
Eigen vermogen (deel groep) 88.109 87.717 82.427
Netto financiële positie -95.955 -79.863 -83.749

Van links naar rechts: Fritz Maes, Piet Wauters, Peter Tytgadt, Bart Dobbels

www.turbos-hoet.com

Amsteldijk beheer, Axe Investments

Deelnemingspercentage Sofinim

Amsteldijk Beheer

is een vastgoedvennootschap die gesaneerde gronden ter beschikking stelt aan twee voormalige dochterbedrijven in Uithoorn (Nederland), alsook een beperkt aantal gronden bezit die ze gestaag verkoopt. Het bedrijf volgt tevens een aantal langlopende verplichtingen in de vergunningensfeer op.

Het onderliggende verhuurresultaat verbeterde in 2013. Er werden geen gronden verkocht, terwijl een managementwissel tot tijdelijk hogere kosten leidde. Eind 2012 trad Amsteldijk op als holdingvennootschap en leed hier tegen alle verwachtingen in een beperkt verlies op, terwijl het tevens de financieringslast ervan moest dragen. Dit had een eenmalige negatieve impact op het resultaat. In 2014 zullen deze transacties naar verwachting helemaal afgewikkeld geraken. Daarnaast heeft de belangrijkste huurder van de gronden in Uithoorn, Koppers Nederland, aangegeven dat een aantal bedrijfsactiviteiten zouden afgebouwd worden in 2014, wat een substantiële impact zou kunnen hebben op de resultaten in 2014. Het is weliswaar nog te vroeg om dit goed te kunnen inschatten.

Amsteldijk Beheer BV

(€ 1.000, DGAAP) 2013 2012 2011
EBITDA -124 49 136
Nettoresultaat (deel groep) -489 31 409
Eigen vermogen (deel groep) 1.230 1.719 2.488
Netto financiële positie 267 -18.599 2.028

48%

Deelnemingspercentage Sofinim

Axe Investments

heeft als investeringsmaatschappij participaties in het IT bedrijf Xylos, in Egemin Automation en in het jonge energiebedrijf REstore. Daarnaast zijn er de vastgoedbelangen in het Ahlers gebouw aan de Noorderlaan in Antwerpen. In het najaar heeft Xylos haar joint venture partner in het bedrijf INIA uitgekocht. INIA werd opgericht in 2008 en implementeert geïntegreerde communicatiesystemen bij klanten gebaseerd op de technologie van Microsoft, Mitel en Polycom. Met deze transactie bevestigt Xylos haar focus op het 'nieuwe werken', waarin mobiliteit en communicatie centraal staan. De goede resultaten van de participaties en de stabiele huurinkomsten van het Ahlers gebouw, hebben bijgedragen tot het positieve jaarresultaat van Axe Investments.

Axe Investments NV

(€ 1.000, BGAAP) 2013 2012 2011
Omzet 587 733 723
EBITDA 123 249 217
Nettoresultaat (deel groep) 278 870 -543
Eigen vermogen (deel groep) 15.613 16.088 15.217
Netto financiële positie 5.157 5.185 5.161
Geconsolideerde jaarrekening 124
Resultatenrekening 124
Staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 125
Balans 126
Kasstroomoverzicht 128
Mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen 129
Toelichting bij de geconsolideerde jaarrekening
1. Waarderingsregels 130
2. Herziene financiële staten 2012 136
3. Dochterondernemingen en gemeenschappelijke dochterondernemingen141
4. Geassocieerde deelnemingen 145
5. Bedrijfsacquisities en -verkopen 146
6. Segmentinformatie 150
7. Immateriële vaste activa 160
8. Goodwill 160
9. Materiële vaste activa 161
10. Vastgoedbeleggingen gewaardeerd aan reële waarde 162
11. Ondernemingen waarop de vermogensmutatiemethode wordt toegepast163
12. Financiële activa 164
13. Banken - vorderingen op kredietinstellingen & cliënten 169
14. Voorraden en onderhanden projecten in opdracht van derden 170
15. Leasing 171
16. Voorzieningen 171
17. Financiële schulden 172
18. Banken - schulden aan kredietinstellingen, cliënten & obligaties173
19. Financiële instrumenten 174
20. Belastingen 176
21. Aandelenoptieplannen 177
22. Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen 178
23. Tewerkstelling 179
24. Pensioenverplichtingen 179
25. Beëindiging van bedrijfsactiviteiten 180
26. Verbonden partijen 181
27. Winst per aandeel 183
28. Voorgestelde en uitgekeerde dividenden 183
Verslag van de commissaris 184
Enkelvoudige jaarrekening 186
Commentaren bij de enkelvoudige jaarrekening 190

Resultatenrekening (€ 1.000) Toelichting 2013 2012 * Bedrijfsopbrengsten 521.752 556.128 Verrichting van diensten 42.550 37.756 Leasingopbrengsten 10.500 10.021 Vastgoedopbrengsten 55.028 40.393 Rente-opbrengsten bancaire activiteiten 125.958 139.642 Vergoedingen en commissies bancaire activiteiten 31.601 26.772 Opbrengsten uit onderhanden projecten in opdracht van derden 240.269 287.340 Overige bedrijfsopbrengsten 15.845 14.204 Overige exploitatiebaten 4.356 5.382 Rente op vorderingen financiële vaste activa 1.297 2.837 Dividenden 2.978 2.427 Overheidssubsidies 0 0 Overige exploitatiebaten 81 118 Exploitatielasten (-) -457.187 -490.955 Grondstoffen en gebruikte hulpstoffen (-) -151.456 -196.490 Voorraadwijziging handelsgoederen, grond- en hulpstoffen (-) -369 1.142 Rentelasten Bank J.Van Breda & C° (-) -57.951 -68.836 Personeelslasten (-) 23 -126.172 -118.440 Afschrijvingen (-) -13.663 -11.722 Bijzondere waardeverminderingsverliezen (-) -16.945 -6.090 Overige exploitatielasten (-) -90.887 -92.359 Voorzieningen 257 1.841

Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 68.921 70.555 Winst (verlies) op activa/passiva gewaardeerd aan reële waarde via resultatenrekening 4.525 923 Development capital 2 12 5.493 Financiële activa voor handelsdoeleinden 19 64 467 Vastgoedbeleggingen 10 883 -239 Afgeleide financiële instrumenten 19 3.565 -4.799 Winst (verlies) op de overdracht van activa 48.894 36.710 Gerealiseerde meer(min)waarde op immateriële en materiële vaste activa 622 66 Gerealiseerde meer(min)waarde op vastgoedbeleggingen 256 220 Gerealiseerde meer(min)waarde op financiële vaste activa 46.011 30.110 Gerealiseerde meer(min)waarde op andere activa 2.005 6.314 Financieringsopbrengsten 5.145 5.209 Renteopbrengsten 3.665 3.138 Diverse financiële opbrengsten 1.480 2.071 Financieringslasten (-) -21.542 -18.030 Rentelasten (-) -11.966 -10.677 Diverse financiële lasten (-) -9.576 -7.352

Winst (verlies) na belasting uit voortgezette bedrijfsactiviteiten 347.690 210.679 Winst (verlies) na belasting uit bedrijfsactiviteiten die worden beëindigd 25 0 0 Winst (verlies) van het boekjaar 347.690 210.679 Aandeel van het minderheidsbelang 53.790 43.336 Aandeel van de groep 293.901 167.343 Winst per aandeel (€) 1. Gewone winst (verlies) per aandeel

Aandeel in de winst (verlies) van ondernemingen

1.1. Uit de voortgezette en beëindigde bedrijfsactiviteiten 8,87 5,05
1.2. Uit de voortgezette activiteiten 8,87 5,05
2. Verwaterde winst (verlies) per aandeel
2.1. Uit de voortgezette en beëindigde bedrijfsactiviteiten 8,85 5,04
2.2. Uit de voortgezette activiteiten 8,85 5,04

waarop vermogensmutatie is toegepast 11 153.333 133.761 Overige niet-exploitatiebaten 5 109.399 60 Overige niet-exploitatielasten (-) 20 0 -60.125 Winst (verlies) vóór belasting 368.676 169.063 Winstbelastingen 20 -20.985 41.616 Uitgestelde belastingen -7.491 55.131 Belastingen -13.495 -13.515

We verwijzen naar de segmentinformatie op pagina 150 t.e.m. 159 voor meer uitleg bij de geconsolideerde resultaten. *We verwijzen naar Toelichting 2 voor meer informatie omtrent de Herziene financiële staten 2012.

Staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
(€ 1.000) 2013 2012 *
Winst (verlies) van het boekjaar 347.690 210.679
Aandeel van het minderheidsbelang 53.790 43.336
Aandeel van de groep 293.901 167.343
Niet-gerealiseerde resultaten 25.703 4.413
Elementen die naar de resultatenrekening kunnen geherklasseerd worden in toekomstige periodes
Wijziging herwaarderingsreserve: effecten beschikbaar voor verkoop 4.219 23.337
Belastingen 2.369 -4.209
6.588 19.128
Wijziging herwaarderingsreserve: afdekkingsreserve 36.513 -15.236
Belastingen -8.068 277
28.445 -14.959
Wijziging herwaarderingsreserve: omrekeningsverschillen -14.653 1.141
Elementen die niet naar de resultatenrekening kunnen geherklasseerd worden in toekomstige periodes
Wijziging herwaarderingsreserve: actuariële winsten (verliezen) te bereiken doel-pensioenplannen 7.419 -1.306
Belastingen -2.095 410
5.324 -896
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 373.393 215.092
Aandeel van het minderheidsbelang 60.211 39.173
Aandeel van de groep 313.182 175.919

*We verwijzen naar Toelichting 2 voor meer informatie omtrent de Herziene financiële staten 2012.

De opname aan marktwaarde van effecten beschikbaar voor verkoop heeft in 2013 een positieve impact gehad van 6,6 miljoen euro. Het betreft niet-gerealiseerde (dus uitsluitend boekhoudkundige) aanpassingen van de waarde van activa die per 31 december 2013 nog in portefeuille zijn, doch die beschikbaar zijn voor verkoop. De positieve aanpassingen vinden vooral hun oorsprong in de positieve evolutie van zowel de beleggingsporteuille als van de voor verkoop beschikbare financiële vaste activa van AvH. Maar ook in de portefeuilles van Delen Investments, Leasinvest Real Estate en Bank J.Van Breda & C° zijn er waarde-aanpassingen.

Afdekkingsreserves ontstaan door schommelingen in de marktwaarde van indekkingsinstrumenten die door verschillende groepsmaatschappijen werden afgesloten om zich in te dekken tegen bepaalde risico's. Zo hebben meerdere bedrijven waarin AvH participeert (o.a. DEME, Leasinvest Real Estate,…) zich ingedekt tegen een eventuele stijging van de interestvoeten. Als gevolg van het verwerven van de controle over CFE (en daarmee ook over DEME), werden de indekkingen aangegaan op het niveau van DEME als gerealiseerd beschouwd. Naast dit effect mbt DEME is de waarde van de indekkingsinstrumenten van Leasinvest Real Estate en Bank J.Van Breda & C° positief geëvolueerd.

De negatieve evolutie van de omrekeningsverschillen heeft voor een deel dezelfde verklaring als de wijziging van de afdekkingsreserve: door de controleverwerving van CFE (en DEME) worden de omrekeningsverschillen die bij DEME waren opgebouwd als gerealiseerd beschouwd en verdwijnen bijgevolg uit deze post. De rest van de beweging wordt verklaard door negatieve wisselkoerswijzigingen ten opzichte van de euro van verschillende deviezen in verband met de deelnemingen in Sipef, Sagar Cements, Oriental Quarries & Mines, Rent-A-Port,…

Activa
(€ 1.000) Toelichting 2013 2012 *
I. Vaste activa 6.936.411 4.763.268
Immateriële vaste activa 7 33.437 13.227
Goodwill 8 436.967 142.239
Materiële vaste activa
Terreinen en gebouwen
9 1.680.703
188.853
135.416
96.287
Installaties, machines en uitrusting 1.446.946 17.836
Meubilair en rollend materieel 23.048 8.343
Overige materiële vaste activa 2.858 2.000
Activa in aanbouw en vooruitbetalingen 18.606 5.514
Operationele leasing - als leasinggever (IAS 17) 392 5.436
Vastgoedbeleggingen 10 700.247 584.481
Ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast 11 1.136.991 1.356.041
Financiële vaste activa 12 299.280 141.362
Development capital deelnemingen 2 0 0
Voor verkoop beschikbare financiële vaste activa 83.184 63.594
Vorderingen en borgtochten 216.096 77.768
Afdekkingsinstrumenten op meer dan één jaar 19 2.340 1.195
Vorderingen op meer dan één jaar 12 122.010 117.133
Handelsvorderingen 44 0
Vorderingen uit financiële lease 15 113.106 111.039
Overige vorderingen 8.860 6.093
Uitgestelde belastingvorderingen 20 58.146 25.165
Banken - vorderingen kredietinstellingen & cliënten op meer dan één jaar 13 2.466.291 2.247.010
II. Vlottende activa 3.939.559 1.978.000
Voorraden 14 137.466 22.644
Bedrag verschuldigd door klanten voor onderhanden projecten 14 177.964 39.708
Geldbeleggingen 665.262 540.491
Voor verkoop beschikbare financiële activa 12 664.908 537.971
Financiële activa behorend tot de handelsportefeuille (trading) 354 2.520
Afdekkingsinstrumenten op ten hoogste één jaar 19 12.150 2.437
Vorderingen op ten hoogste één jaar 12 1.239.296 205.832
Handelsvorderingen 1.101.082 89.403
Vorderingen uit financiële lease 15 42.007 40.720
Overige vorderingen 96.207 75.709
Terug te vorderen belastingen 20 1.782 2.151
Banken - vorderingen kredietinstellingen & cliënten op ten hoogste één jaar 13 903.709 986.063
Banken - interbancaire vorderingen 59.706 63.521
Banken - leningen en vorderingen (exclusief leasing) 841.457 919.546
Banken - tegoeden centrale banken 2.546 2.996
Geldmiddelen en kasequivalenten 767.009 171.784
Termijndeposito's tot drie maand 115.192 100.977
Liquide middelen 651.817 70.807
Overlopende rekeningen 34.921 6.889
III. Activa bestemd voor verkoop 2-10 11.544 80.618
TOTAAL DER ACTIVA 10.887.514 6.821.885

Eigen vermogen en verplichtingen

(€ 1.000)
Toelichting
2013 2012 *
i. Totaal eigen vermogen 3.277.362 2.514.231
Eigen vermogen - deel groep 2.251.539 2.003.267
Geplaatst kapitaal 113.907 113.907
Aandelenkapitaal 2.295 2.295
Agio 111.612 111.612
Geconsolideerde reserves 2.140.707 1.905.870
Herwaarderingsreserves 15.616 145
Effecten beschikbaar voor verkoop 39.780 33.626
Afdekkingsreserve -6.361 -28.121
Actuariële winsten (verliezen) te bereiken doel-pensioenplannen -3.582 -5.196
Omrekeningsverschillen -14.220 -165
Ingekochte eigen aandelen (-)
21
-18.692 -16.655
Minderheidsbelang 1.025.823 510.964
ii. Langlopende verplichtingen 2.272.138 1.118.198
Voorzieningen
16
81.388 5.884
Pensioenverplichtingen
24
44.535 4.195
Uitgestelde belastingverplichtingen
20
37.664 11.211
Financiële schulden
17
1.168.098 296.321
Leningen van banken 838.211 284.794
Obligatieleningen 295.405 0
Achtergestelde leningen 3.173 1.190
Financiële lease-overeenkomsten
Overige financiële schulden
26.746
4.563
10.131
207
Langlopende afdekkingsinstrumenten
19
38.933 37.781
Overige schulden 107.411 6.360
Banken - schulden aan kredietinstellingen, cliënten & obligaties
18
794.108 756.445
Banken - deposito's van kredietinstellingen
Banken - deposito's van klanten
832
715.368
0
670.444
Banken - in schuldbewijzen belichaamde schuld 8 5.206
Banken - achtergestelde verplichtingen 77.900 80.795
iii. Kortlopende verplichtingen 5.338.014 3.189.456
Voorzieningen
16
34.658 114
Pensioenverplichtingen
24
208 180
Financiële schulden
17
596.218 273.057
Leningen van banken 212.091 131.958
Obligatieleningen 100.000 0
Financiële lease-overeenkomsten 5.393 1.270
Overige financiële schulden 278.733 139.829
Kortlopende afdekkingsinstrumenten
19
18.376 9.506
Bedragen verschuldigd aan klanten voor onderhanden projecten
14
194.181 25.398
Overige schulden op ten hoogste één jaar 1.295.027 103.894
Handelsschulden 1.052.723 66.025
Ontvangen vooruitbetalingen 1.837 2.130
Schulden mbt bezoldigingen & sociale lasten 154.750 23.172
Overige schulden 85.717 12.567
Te betalen belastingen
20
16.701 9.860
Banken - schulden aan kredietinstellingen, cliënten & obligaties
18
3.123.241 2.745.651
Banken - deposito's van kredietinstellingen 105.488 68.647
Banken - deposito's van klanten 2.883.169 2.657.500
Banken - in schuldbewijzen belichaamde schulden
Banken - achtergestelde verplichtingen
128.011
6.573
12.994
6.510
Overlopende rekeningen 59.403 21.795
iv. Verplichtingen bestemd voor verkoop 0 0
totaa
l van het
eigen vermoge
n en de ver
plicht
ingen
10.887.514 6.821.885
Kasstroomoverzicht (indirecte methode)
(€ 1.000) 2013 2012 *
i. Geldmiddelen en kasequivalenten, openingsbalans 171.784 284.896
Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 68.921 70.555
Dividenden van vennootschappen waarop vermogensmutatie is toegepast 46.980 46.984
Overige niet-exploitatiebaten (lasten) 0 -60.057
Winstbelastingen -20.985 41.616
Aanpassingen voor niet-geldelijke posten
Afschrijvingen 13.663 11.722
Bijzondere waardeverminderingsverliezen 16.958 6.799
Aandelenoptieplannen 1.362 149
(Afname) toename van voorzieningen -23 -2.133
(Afname) toename van latente belastingen 7.491 -55.131
Andere niet-kaskosten (opbrengsten) 8.003 6.955
Cashflow 142.369 67.460
Afname (toename) van het bedrijfskapitaal 258.873 -238.609
Afname (toename) van voorraden, onderhanden projecten & ontvangen vooruitbetalingen 6.593 -4.537
Afname (toename) van vorderingen -12.695 -17.401
Afname (toename) van vorderingen kredietinstellingen & cliënten (banken) -139.703 -224.207
Toename (afname) van schulden (andere dan financiële schulden) -1.322 -14.079
Toename (afname) van schulden aan kredietinstellingen, cliënten & obligaties (banken) 411.402 21.391
Afname (toename) overige -5.402 224
Operat
ionele cashflow
401.242 -171.149
Investeringen -884.575 -770.361
Aanschaffing van immateriële en materiële vaste activa -39.879 -25.570
Investering in vastgoedbeleggingen -101.873 -107.761
Verwerving van financiële vaste activa -165.265 -49.357
Nieuwe leningen toegestaan -52.712 -138
Verwerving van geldbeleggingen -524.846 -587.536
Desinvesteringen 554.683 782.229
Desinvesteringen van immateriële en materiële vaste activa 1.608 1.214
Desinvesteringen van vastgoedbeleggingen 28.915 4.119
Overdracht van financiële vaste activa 107.067 55.958
Terugbetaalde leningen 28.325 5.243
Overdracht van geldbeleggingen 388.768 715.695
Invester
ingscashflow
-329.892 11.868
Financiële operaties
Ontvangen interesten 3.665 2.842
Betaalde interesten -11.966 -9.389
Diverse financiële opbrengsten (lasten) -8.551 -5.747
Afname (toename) van eigen aandelen -3.048 403
(Afname) toename van financiële schulden 131.644 117.031
Winstverdeling -55.349 -54.349
Dividenden uitgekeerd aan derden
Financieringscashflow
-23.290
33.106
-19.347
31.444
II. Netto toename (afname) in geldmiddelen en kasequivalenten 104.456 -127.836
Wijziging consolidatiekring of -methode 448.334 14.854
Kapitaalverhoging Leasinvest Real Estate (deel derden) 41.976 0
Wisselkoerswijzigingen op geldmiddelen en kasequivalenten 459 -129
III. Geldmiddelen en kasequivalenten, slotbalans 767.009 171.784

Op pagina 154 van dit verslag is een opsplitsing opgenomen van dit kasstroomoverzicht per segment.

Mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen

Herwaarderingsreserves
(€ 1.000) Aandelenkapitaal
& agio
Geconsolideerde
reserves
beschikbaar
voor verkoop
Effecten
Afdekkings
reserves
(verliezen) te bereiken
doel-pensioenplannen
Actuariële winsten
Omrekenings
verschillen
eigen aandelen
Ingekochte
Eigen vermogen -
deel groep
Minderheids
belang
eigen vermogen
Totaal
Beginsaldo, 1 januari 2012 113.907 1.788.930 16.112 -20.875 0 1.930 -17.375 1.882.631 482.364 2.364.994
Aanpassing IAS 19 Personeelsbeloningen 766 -3.374 -2.608 -57 -2.666
Aanpassing Development Capital 1.971 2.392 -521 -926 -3.176 -261 5.243 4.982
Herwerkt beginsaldo, 1 januari 2012 113.907 1.791.666 18.504 -21.396 -4.300 -1.245 -17.375 1.879.761 487.549 2.367.311
Winst 167.343 167.343 43.336 210.679
Niet-gerealiseerde resultaten 15.122 -6.725 -896 1.076 8.577 -4.163 4.413
Totaal gerealiseerde en
niet-gerealiseerde resultaten
0 167.343 15.122 -6.725 -896 1.076 0 175.919 39.173 215.092
Uitkering dividend vorig boekjaar -54.349 -54.349 -18.384 -72.733
Verrichtingen met ingekochte eigen aandelen 720 720 720
Andere (vnl. wijzigingen
consolidatiekring / Belangen %)
1.211 5 1.216 2.626 3.842
Eindsaldo, 31 december 2012 113.907 1.905.870 33.626 -28.121 -5.196 -165 -16.655 2.003.267 510.964 2.514.231
Herwaarderingsreserves
(€ 1.000) Aandelenkapitaal
& agio
Geconsolideerde
reserves
beschikbaar
voor verkoop
Effecten
Afdekkings
reserves
(verliezen) te bereiken
doel-pensioenplannen
Actuariële winsten
Omrekenings
verschillen
eigen aandelen
Ingekochte
Eigen vermogen -
deel groep
Minderheids
belang
eigen vermogen
Totaal
Beginsaldo, 1 januari 2013 113.907 1.905.870 33.626 -28.121 -5.196 -165 -16.655 2.003.267 510.964 2.514.231
Winst 293.901 293.901 53.790 347.690
Niet-gerealiseerde resultaten 6.154 21.973 5.106 -13.951 19.281 6.422 25.703
Totaal gerealiseerde en
niet-gerealiseerde resultaten
0 293.901 6.154 21.973 5.106 -13.951 0 313.182 60.211 373.393
Uitkering dividend vorig boekjaar -55.349 -55.349 -21.982 -77.331
Verrichtingen met ingekochte eigen aandelen -2.037 -2.037 -2.037
Wijziging in de kring (CFE) -212 -3.492 -105 -3.809 452.584 448.774
Andere -3.716 -3.716 24.046 20.330
Eindsaldo, 31 december 2013 113.907 2.140.707 39.780 -6.361 -3.582 -14.220 -18.692 2.251.539 1.025.823 3.277.362

In 2013 kocht AvH ter indekking van huidige en toekomstige optieverplichtingen van de groep 75.000 eigen aandelen. Over dezelfde periode werden 72.000 eigen aandelen verkocht als gevolg van het uitoefenen van aandelenopties. Per saldo bezit AvH rechtstreeks en via dochterbedrijf Brinvest in totaal 358.500 eigen aandelen, wat 3.000 aandelen meer is dan per einde 2012. AvH heeft op jaareinde 2013 uitstaande optieverplichtingen op 330.500 aandelen.

Daarnaast heeft AvH in de loop van het jaar 2013 een liquiditeitscontract afgesloten met Kepler Cheuvreux. In het kader van dit contract, waarbij Kepler Cheuvreux volledig autonoom, doch voor rekening van Ackermans & van Haaren in aandelen handelt, werden 183.287 eigen aandelen gekocht en 180.262 eigen aandelen verkocht, wat een saldo oplevert van 3.025 eigen aandelen op jaareinde 2013.

De andere wijzigingen betreffen posten die conform de IFRS-normen rechtstreeks in eigen vermogen moeten worden verwerkt. Naast de herwaarderingsreserves die werden toegelicht op pagina 125, leidt de opname van CFE door integrale consolidatie tot het erkennen van een belangrijke post minderheidsbelangen, aangezien de participatie van AvH in CFE 60,39% bedraagt.

Daarnaast werden de minderheidsbelangen beïnvloed door de kapitaalverhoging van 60,7 miljoen euro die Leasinvest Real Estate midden 2013 heeft doorgevoerd; voor 30,01% gevolgd door de AvHgroep en het saldo door de minderheidsbelangen. Voorts heeft ABK bank in 2013 van de statutaire mogelijkheid gebruik gemaakt om inactieve vennoten uit te sluiten. Doordat ABK bank in 2012 uit het statuut van het Beroepskrediet was getreden, kunnen vennoten die uittreden worden vergoed tegen boekwaarde in plaats van de veel lagere nominale waarde. Als gevolg hiervan steeg het belang van Bank J.Van Breda & C° in ABK bank van 91,76% naar 99,9% per einde 2013.

Algemene gegevens betreffende het kapitaal

Geplaatst kapitaal

Het geplaatst maatschappelijk kapitaal bedraagt 2.295.277,90 euro. Het kapitaal is volledig volgestort en wordt vertegenwoordigd door 33.496.904 aandelen zonder vermelding van nominale waarde. We verwijzen naar pagina 192 voor meer informatie omtrent het maatschappelijk kapitaal van AvH.

Kapitaalbeheer

Eind 2013 beschikte AvH over een netto thesauriepositie van -3,1 miljoen euro, tegenover 87,9 miljoen euro eind 2012. Deze daling is vooral het gevolg van de betaling aan Vinci van 138,0 miljoen euro voor de aankoop van de helft van haar participatie in CFE (3.066.440 aandelen), voor 88 miljoen euro extern gefinancierd op meer dan één jaar. De thesaurie bestaat naast liquide middelen en deposito's op korte termijn onder meer uit geldbeleggingen (incl. eigen aandelen) voor 44,8 miljoen euro en uit korte termijnschulden onder de vorm van commercial paper van 38,9 miljoen euro.

Naast de commercial paper-programma's die AvH de mogelijkheid bieden om in totaal voor 250 miljoen euro commercial paper uit te geven, beschikt AvH over bevestigde kredietlijnen gespreid over verschillende banken, die dit bedrag ruimschoots overstijgen. AvH blijft overtuigd dat het niet verkieslijk is om op het niveau van AvH & subholdings (incl. Sofinim) een netto financiële schuldpositie te hebben. AvH & subholdings hanteren als regel dat geen verbintenissen worden aangegaan of zekerheden worden verstrekt voor verplichtingen van de operationele deelnemingen. Slechts in uitzonderlijke gevallen kan daarvan worden afgeweken.

Toelichting 1: IFRS waarderingsregels

Conformiteitsverklaring

De geconsolideerde jaarrekening wordt opgemaakt conform de International Financial Reporting Standards en IFRIC interpretaties van kracht per 31 december 2013, zoals goedgekeurd door de Europese Commissie.

De toegepaste grondslagen van de financiële verslaggeving zijn consistent met die van het voorgaande boekjaar, met uitzondering van de volgende nieuwe en gewijzigde IFRS-standaarden en IFRIC-interpretaties die van toepassing zijn per 1 januari 2013:

• IFRS 7 Financiële instrumenten: Informatieverschaffing – Salderen van financiële activa en financiële verplichtingen

  • IFRS 13 Waardering tegen reële waarde
  • IAS 1 Presentatie van de jaarrekening Presentatie van posten in de niet-gerealiseerde resultaten
  • IAS 12 Winstbelastingen Realisatie van onderliggende activa
  • IAS 19 Personeelsbeloningen (gewijzigd)

• IFRIC 20 Verwijderingskosten in de productiefase van een oppervlaktemijn

• Jaarlijkse verbeteringen van IFRS (gepubliceerd mei 2012)

Voor zover toepassing van de standaard of interpretatie een gevolg heeft voor de financiële positie of resultaten van AvH, worden deze hieronder beschreven:

IFRS 13 Waardering tegen reële waarde

IFRS 13 biedt een eenduidige bron van uniforme voorschriften voor de bepaling van de reële waarde. IFRS 13 geeft geen voorschriften over wanneer waardering tegen reële waarde moet worden toegepast, maar bevat eerder voorschriften over hoe de reële waarde in voorkomende gevallen moet worden bepaald. De toepassing van IFRS 13 heeft geen materiële invloed op de door AvH gehanteerde waarderingen tegen reële waarde.

IAS 1 Presentatie van de jaarrekening - Presentatie van posten in de niet-gerealiseerde resultaten

De wijziging verandert de presentatie van posten in de niet-gerealiseerde resultaten. Posten die in de toekomst kunnen worden gereclassificeerd naar de resultatenrekening worden apart gepresenteerd van posten die nooit zullen worden gereclassificeerd naar de resultatenrekening (bv. actuariële winsten (verliezen) op te bereiken doel-pensioenplannen). De wijziging heeft alleen invloed op de presentatie en heeft geen invloed op de financiële positie of de resultaten van AvH.

IAS 19 Personeelsbeloningen (herzien)

De Herziene IAS 19 bevat een aantal wijzigingen op het gebied van de verantwoording van de 'Te bereiken doel-pensioenplannen', met als voornaamste het feit dat actuariële winsten (verliezen) voortaan in de niet-gerealiseerde resultaten worden opgenomen en niet langer in de resultatenrekening tot uitdrukking komen. Ook het verwachte rendement op fondsbeleggingen wordt niet langer in de resultatenrekening opgenomen. In plaats daarvan dient de rente op de netto-pensioenverplichting (of het netto-actief) in de resultatenrekening te worden opgenomen en berekend aan de hand van de discontovoet die gehanteerd wordt bij de waardering van de pensioenverplichting. Voorts hebben de wijzigingen betrekking op bijkomende informatieverstrekking zoals kwantitatieve gevoeligheidsanalyses. Specifieke informatie over de impact van deze wijziging op de jaarrekening vindt u in Toelichting 2.

De nieuwe standaarden (of aanpassingen) die van kracht worden na het boekjaar 2013 en waarvan de groep een redelijke verwachting heeft dat deze bij toekomstige toepassing een impact zullen hebben op de toelichtingen, de financiële positie of de resultaten van de groep betreffen :

  • IFRS 9 Financiële instrumenten, van kracht per 1 januari 2015*
  • IFRS 10 De geconsolideerde jaarrekening, van kracht per 1 januari 2014
  • IFRS 11 Regelingen die resulteren in gezamenlijke zeggenschap, van kracht per 1 januari 2014
  • IFRS 12 Informatieverschaffing over belangen in andere entiteiten, van kracht per 1 januari 2014
  • IFRS 10-12 Overgangsleidraad van kracht per 1 januari 2014
  • IAS 19 Personeelsbeloningen Bijdragen door werknemers, van kracht per 1 juli 2014*
  • IAS 28 Belangen in geassocieerde deelnemingen en joint ventures, van kracht per 1 januari 2014
  • IAS 32 Financiële instrumenten Presentatie salderen van financië-
  • le activa en financiële verplichtingen, van kracht per 1 januari 2014 • IAS 36 Bijzondere waardevermindering van activa – Toelichtingen inzake de realiseerbare waarde van niet-financiële activa, van kracht
  • per 1 januari 2014* • IFRIC 21 Heffingen van overheidswege, van kracht per 1 januari

2014*

• Jaarlijkse verbeteringen aan IFRS – cyclussen 2010-2012 en 2011- 2013, van kracht per 1 juli 2014*

De toepassing van IFRS 10 en IFRS 11 heeft geen impact op de consolidatiekring van AvH aangezien de door AvH gedefinieerde controle of gezamenlijke controle reeds in lijn is met de aangepaste IFRS-bepalingen. Voorts heeft AvH, vanaf de eerste toepassing van IFRS, de participaties aangehouden in gezamenlijke controle opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode op basis van de keuzemogelijkheid die IAS 31 voorzag. De impact van IFRS 9 Financiële instrumenten werd nog niet bepaald.

Voorstellingsbasis

De geconsolideerde jaarrekening wordt opgesteld volgens de historische kostprijsmethode, behalve voor financiële instrumenten en activa die aan reële waarde gewaardeerd worden.

Consolidatieprincipes

De geconsolideerde jaarrekening omvat de financiële gegevens van AvH NV, haar dochterondernemingen en gemeenschappelijke dochterondernemingen alsook het aandeel van de groep in de resultaten van de geassocieerde deelnemingen.

1. Dochterondernemingen

Dochterondernemingen zijn entiteiten die door de groep worden gecontroleerd. Er bestaat controle wanneer AvH de macht heeft om het financieel en operationeel beleid van een onderneming te sturen teneinde voordelen uit haar activiteiten te verwerven. De deelnemingen in dochterondernemingen worden integraal geconsolideerd vanaf de datum van verwerving tot het einde van de controle. De financiële staten van de dochterondernemingen worden opgemaakt voor dezelfde rapporteringsperiode als AvH, waarbij uniforme IFRS waarderingsregels worden gehanteerd. Alle intragroepsverrichtingen en niet gerealiseerde intragroepswinsten en -verliezen op transacties tussen groepsondernemingen worden geëlimineerd. Niet gerealiseerde verliezen worden geëlimineerd tenzij het om een bijzondere waardevermindering gaat.

2. Gemeenschappelijke dochterondernemingen en geassocieerde deelnemingen

Gemeenschappelijke dochterondernemingen

Ondernemingen die gezamenlijk worden gecontroleerd (gedefinieerd als die entiteiten waarin de groep de gezamenlijke controle heeft, onder meer via het aandeelhouderspercentage of een overeenkomst met één of meerdere mede-aandeelhouders) zijn opgenomen op basis van de vermogensmutatie-methode vanaf de datum van verwerving tot het einde van de gezamenlijke controle.

Geassocieerde deelnemingen

Geassocieerde deelnemingen waarop de groep een aanzienlijke invloed van betekenis heeft, meer bepaald ondernemingen waarin AvH de macht heeft om deel te nemen (geen controle) aan de financiële en operationele beleidsbeslissingen van de deelneming, worden opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode, vanaf de datum van verwerving tot het einde van de invloed van betekenis.

Vermogensmutatiemethode

Volgens de vermogensmutatiemethode worden de deelnemingen oorspronkelijk geboekt tegen kostprijs en wordt de boekwaarde vervolgens aangepast om het aandeel van de groep in de winst of het verlies van de deelneming op te nemen, en dit vanaf de aanschaffingsdatum. De financiële staten van deze ondernemingen worden opgemaakt voor dezelfde rapporteringsperiode als AvH, waarbij uniforme IFRS waarderingsregels worden gehanteerd. Niet gerealiseerde intragroepswinsten en -verliezen op transacties worden geëlimineerd ten belope van het belangenpercentage.

3. Development capital deelnemingen (gewijzigde waarderingsregel)

Ackermans & van Haaren is actief als verstrekker van development capital via twee kanalen. Sedert 1994, toen Ackermans & van Haaren de controle verwierf over de Nationale Investeringsmaatschappij, investeert AvH via dochteronderneming (74%) Sofinim in een portefeuille van beloftevolle bedrijven. De overige 26% van het kapitaal van Sofinim zijn in het bezit van NPM Capital, een in Amsterdam gevestigde investeringsmaatschappij die op haar beurt deel uitmaakt van SHV, één van de grootste Nederlandse familiale groepen.

In 2002 verwierven AvH en de Nationale Portefeuille Maatschappij na een openbaar bod elk 50% van het kapitaal van GIB (het vroegere GB-Inno-BM). De nieuwe aandeelhouders hebben GIB uitgebouwd tot hun gezamenlijk investeringsvehikel voor de (development capital)-deelnemingen die ze momenteel aanhouden in Groupe Flo en Trasys.

Op grond van de verschillende controleverhoudingen waren de participaties die via Sofinim en via GIB werden aangehouden in het verleden op een verschillende wijze in de geconsolideerde rekeningen verwerkt: de participaties van GIB werden verwerkt via vermogensmutatie, de portefeuille van Sofinim werd opgenomen aan reële waarde (fair value), op grond van de bepalingen van IAS 31,§1 en IAS 28,§1 ("venture capitalist").

Sinds de eerste opname van Sofinim in de consolidatiekring van AvH, is de samenstelling van de portefeuille van Sofinim sterk geevolueerd. Dit komt onder meer tot uiting in de beperking van het aantal participaties. De omvang van de deelnemingen, maar ook de daarmee verbonden betrokkenheid van Sofinim in de bestuursorganen van de respectievelijke deelnemingen, is daarentegen sterk toegenomen. De raad van bestuur van Ackermans & van Haaren is tot de conclusie gekomen dat de Sofinim-portefeuille over de jaren heen steeds verder weg is geëvolueerd van een typische "venture capital" portefeuille en steeds nauwer aanleunt bij de benadering die wordt gevolgd voor de andere participaties van de groep. Bijgevolg werd beslist om niet langer gebruik te maken van de "venture capitalist"-uitzondering die IFRS biedt en de algemene waarderingsregels van AvH toe te passen op de deelnemingen van Sofinim.

De deelnemingen van Sofinim worden bijgevolg, vanaf de herwerkte rekeningen over 2012 die in dit jaarverslag zijn weergegeven, opgenomen volgens dezelfde waarderingsregels die gelden voor de rest van de portefeuille. De verschillende behandeling van de participaties van Sofinim en GIB binnen hetzelfde development capital segment is daarmee beëindigd.

Immateriële vaste activa

Immateriële vaste activa met een bepaalde levensduur worden gewaardeerd aan kostprijs, verminderd met gecumuleerde afschrijvingen en eventuele bijzondere waardeverminderingen.

Immateriële vaste activa worden afgeschreven volgens de lineaire methode over de voorziene gebruiksduur. De voorziene gebruiksduur wordt op jaarlijkse basis geëvalueerd, evenals de eventuele restwaarde. De restwaarde wordt verondersteld nul te zijn.

Immateriële vaste activa met een onbepaalde levensduur, tevens aan kostprijs gewaardeerd, worden niet afgeschreven maar ondergaan jaarlijks een impairment test en wanneer zich indicaties van een eventuele waardevermindering voordoen.

Kosten voor het opstarten van nieuwe activiteiten worden in resultaat genomen op het moment dat ze zich voordoen.

Onderzoeksuitgaven worden ten laste van het resultaat van het boekjaar genomen. Ontwikkelingsuitgaven die voldoen aan de strenge erkenningscriteria van IAS 38 worden geactiveerd en afgeschreven over de economische levensduur.

De waarderingsregels toegepast bij de verwerking van acquisties van woon- en zorgcentra zijn als volgt:

  • Erkenningen en exploitatievergunningen die verworven zijn op het moment van overname worden bij de eerste opname in consolidatie gewaardeerd op basis van hun bedrijfswaarde of reële waarde.
  • Uitvoerbare bouwvergunningen die verworven zijn op het moment van overname worden bij de eerste opname in consolidatie gewaardeerd op basis van hun bedrijfswaarde of reële waarde. Hierbij wordt enkel rekening gehouden met de mogelijke nettocapaciteitsuitbreiding.
  • Deze erkenningen en voorafgaande vergunningen worden opgenomen onder de rubriek immateriële vaste activa. Het bedrag dat toegewezen wordt aan uitvoerbare bouwvergunningen wordt afgeschreven over een periode van 33 jaar. Indien er een erfpacht afgesloten wordt, dan is de afschrijvingsduur gelijk aan de duur van de erfpacht. De afschrijving start zodra de bouw voorlopig opgeleverd en uitgebaat wordt. Exploitatievergunningen worden niet afgeschreven daar zij in principe een onbeperkte levensduur hebben.
  • Conform IAS 36 worden de immateriële vaste activa met een onbeperkte gebruiksduur jaarlijks getest op een bijzondere waardevermindering, door hun boekwaarde te vergelijken met hun realiseerbare waarde. De realiseerbare waarde is de hoogste waarde van de reële waarde minus de verkoopkosten en zijn bedrijfswaarde.

Goodwill

Goodwill is het positieve verschil tussen de kostprijs van de bedrijfscombinatie en het aandeel van de groep in de reële waarde van de verworven activa, de overgenomen verplichtingen en voorwaardelijke verplichtingen van de dochteronderneming, gemeenschappelijke dochteronderneming of geassocieerde deelneming op het moment van de overname.

Goodwill wordt niet afgeschreven maar ondergaat jaarlijks een test op bijzondere waardeverminderingen en wanneer zich indicaties van een eventuele waardevermindering voordoen.

Materiële vaste activa

Materiële vaste activa worden geboekt tegen aanschaffings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de gecumuleerde afschrijvingen en de eventuele bijzondere waardeverminderingen.

Materiële vaste activa worden afgeschreven volgens de lineaire methode over de voorziene gebruiksduur. De voorziene gebruiksduur wordt op jaarlijkse basis geëvalueerd, evenals de eventuele restwaarde.

Herstellingsuitgaven voor materiële vaste activa worden ten laste van het resultaat van het boekjaar genomen, tenzij ze resulteren in een verhoging van het toekomstig economisch nut van de respectievelijke materiële vaste activa, wat hun activering justifieert.

Activa in aanbouw worden afgeschreven vanaf het moment dat de activa beschikbaar zijn voor gebruik.

Overheidssubsidies worden in de balans gepresenteerd als uitgestelde baten en worden op systematische basis opgenomen in de resultatenrekening als baten over de gebruiksduur van het actief.

Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa

Op elke afsluitdatum gaat de groep na of er aanwijzingen zijn dat een actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicatie aanwezig is, wordt een inschatting gemaakt van de realiseerbare waarde. Wanneer de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde wordt een bijzondere waardevermindering geboekt om de boekwaarde van het actief terug te brengen tot de realiseerbare waarde.

De realiseerbare waarde van een actief wordt gedefinieerd als de hoogste waarde van de reële waarde min verkoopkosten (uitgaande van een niet gedwongen verkoop) of de gebruikswaarde (o.b.v. de actuele waarde van de geschatte toekomstige cashflows). De eruit resulterende bijzondere waardeverminderingen worden ten laste van de resultatenrekening geboekt.

Eerder geboekte waardeverminderingen, behoudens op goodwill en op voor verkoop beschikbare financiële activa, worden via de resultatenrekening teruggenomen wanneer die niet meer geldig zijn.

Leasing en soortgelijke rechten vastgoedbeleggingen

1. De groepsvennootschap is leasingnemer

Financiële leasing (groepsvennootschap draagt substantieel alle eigendomsrisico's en -baten)

Bij de aanvang van de leaseperiode worden de activa en verplichtingen in de balans opgenomen aan reële waarde van het geleased actief of indien lager, de contante waarde van de minimale leasebetalingen, zoals bepaald op het tijdstip van de aanvang van de lease. De disconteringsvoet gebruikt bij de berekening van de contante waarde van de minimale leasebetalingen is de impliciete rentevoet van de lease overeenkomst, zo die kan worden bepaald. In het andere geval dient de marginale rentevoet van de leasingnemer worden gebruikt.

Operationele leasing (voordelen en risico's blijven substantieel bij de leasinggever)

De leasebetalingen worden opgenomen als lasten op lineaire basis over de leaseperiode, tenzij een andere systematische basis beter het tijdspatroon van de voordelen voor de gebruiker weergeeft.

2. De groepsvennootschap treedt op als leasinggever

Financiële leasing

De financiële leasingcontracten worden in de balans opgenomen onder de lange en korte termijnvorderingen aan de huidige waarde van de toekomstige leasingbetalingen en de al dan niet gegarandeerde residuwaarde. De gelopen rente wordt in het resultaat genomen, berekend aan de impliciete rentevoet.

Acquisitiekosten met betrekking tot leasingcontracten toewijsbaar aan het contract worden gespreid over de looptijd van het contract opgenomen in het resultaat. Acquisitiekosten die niet toewijsbaar zijn aan een contract (supercommissies, bepaalde campagnes) worden onmiddellijk in resultaat genomen.

Operationele leasing

De operationele leasings betreffen leasings die niet kwalificeren als een financiële leasing. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen operationele leasings die o.b.v. IAS 17 aan kostprijs worden gewaardeerd en operationele leasings die als een vastgoedbelegging worden beschouwd en die o.b.v. IAS 40.33 aan marktwaarde worden gewaardeerd, waardoor de waardeschommelingen in de resultatenrekening zullen opgenomen worden.

Het onderscheid tussen beide soorten hangt af van de berekeningswijze van de optie. Indien de aankoopoptie rekening houdt met de marktwaarde dan zal het contract als een vastgoedbelegging gekwalificeerd worden. In alle andere gevallen worden deze contracten beschouwd als operationele leasings conform IAS 17.

3. Vastgoedbeleggingen - verhuurde gebouwen en projectontwikkelingen

De vastgoedbeleggingen omvatten zowel de gebouwen die verhuurklaar zijn (vastgoedbeleggingen in exploitatie), als de gebouwen in aanbouw of ontwikkeling voor toekomstig gebruik als vastgoedbelegging in exploitatie (projectontwikkelingen).

De vastgoedbeleggingen worden aan reële waarde gewaardeerd, waarbij de waardeschommelingen in de resultatenrekening worden verwerkt. Op basis van schattingsverslagen wordt de reële waarde van verhuurde gebouwen jaarlijks bepaald.

Financiële instrumenten

1. Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare aandelen en effecten worden gewaardeerd aan reële waarde. De reële waardeschommelingen worden in het eigen vermogen gerapporteerd, tot verkoop of bijzondere waardevermindering, waarbij de gecumuleerde herwaardering in de resultatenrekening wordt opgenomen.

Wanneer de reële waarde van een financieel actief niet betrouwbaar kan worden bepaald, wordt het gewaardeerd aan kostprijs.

Wanneer een daling van de reële waarde van een voor verkoop beschikbaar financieel actief in het eigen vermogen wordt erkend en er objectieve duiding van bijzondere waardevermindering aanwezig is, worden de cumulatieve verliezen die voorheen rechtstreeks in het eigen vermogen werden gerapporteerd, in de resultatenrekening verwerkt.

2. Financiële activa gewaardeerd aan reële waarde via resultaat

De reële waardeschommelingen van de 'financiële activa gewaardeerd aan reële waarde via resultaat' worden in de resultatenrekening verwerkt.

3. Afgeleide instrumenten

De operationele dochterondernemingen binnen de AvH-groep zijn elk verantwoordelijk voor het beheer van hun risico's zoals wisselrisico, interestrisico, kredietrisico, grondstoffenrisico, etc. De risico's, die variëren naargelang de sector waarin de dochterondernemingen actief zijn, worden bijgevolg niet centraal beheerd op groepsniveau. De desbetreffende directies rapporteren evenwel aan hun raad van bestuur of auditcomité over hun risico-indekking.

Op het niveau van AvH en subholdings worden de (voornamelijk intrest)risico's wel centraal beheerd door het AvH Coordination Center. Afgeleide instrumenten worden initieel gewaardeerd tegen kostprijs. Na de initiële erkenning worden deze instrumenten opgenomen in de balans aan hun reële waarde, waarbij de wijzigingen in de reële waarde in resultaat worden geboekt tenzij deze instrumenten deel uitmaken van indekkingsverrichtingen.

Kasstroom-indekkingen

De waardeschommelingen van een afgeleid financieel instrument dat voldoet aan de strikte voorwaarden voor erkenning als kasstroom-indekking worden opgenomen in het eigen vermogen voor het effectieve deel. Het ineffectieve deel wordt rechtstreeks in de resultatenrekening geboekt. De indekkingsresultaten worden van het eigen vermogen naar de resultatenrekening overgeboekt op het moment dat de ingedekte transactie zelf het resultaat beïnvloedt.

Reële-waarde-indekkingen

Waardeschommelingen van een afgeleid instrument dat formeel toegewezen werd voor de indekking van de veranderingen in de reële waarde van geboekte activa en passiva, worden uitgedrukt in de resultatenrekening samen met de winsten en de verliezen die voortvloeien uit de herwaardering aan reële waarde van het ingedekte bestanddeel. De waardeschommelingen van afgeleide financiële instrumenten die niet als reële-waarde- of kasstroom-indekking erkend zijn, worden onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen.

4. Rentedragende schulden en vorderingen

Financiële schulden en vorderingen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs met behulp van de effectieve-rentemethode.

5. Handelsvorderingen en overige vorderingen

Handelsvorderingen en overige vorderingen worden gewaardeerd aan nominale waarde, verminderd met eventuele waardeverminderingen voor oninbare vorderingen.

6. Kas en kasequivalenten

Kas en kasequivalenten, bestaande uit contanten en kortlopende beleggingen, worden in de balans opgenomen tegen nominale waarde.

Voorraden / onderhanden projecten in opdracht van derden

Voorraden worden gewaardeerd tegen kostprijs (aanschaffings- of vervaardigingsprijs) of tegen de netto realiseerbare waarde wanneer deze lager is. De vervaardigingsprijs omvat alle directe en indirecte kosten die nodig zijn om de goederen tot hun afwerkingsstadium op balansdatum te brengen, wat overeenkomt met de geschatte verkoopprijs in normale omstandigheden, verminderd met de afwerkings-, marketing- & distributiekosten (netto realiseerbare waarde). Onderhanden projecten in opdracht van derden worden gewaardeerd volgens de 'Percentage of Completion'-methode, waarbij resultaat erkend wordt a rato van de vooruitgang van de werken. Voorziene verliezen worden evenwel onmiddellijk ten laste van het resultaat geboekt.

Kapitaal en reserves

Kosten die verband houden met een kapitaaltransactie worden in mindering van het kapitaal gebracht.

Ingekochte eigen aandelen worden aan aanschaffingsprijs in mindering van het eigen vermogen geboekt. Een latere verkoop of vernietiging geeft geen aanleiding tot resultaatsimpact; winsten en verliezen met betrekking tot eigen aandelen worden rechtstreeks in het eigen vermogen geboekt.

Omrekeningsverschillen

Enkelvoudige jaarrekeningen

Transacties in vreemde valuta worden geboekt tegen de wisselkoers die geldt op datum van de transactie. Positieve en negatieve niet-gerealiseerde omrekeningsverschillen, resulterend uit de omrekening van monetaire activa en passiva aan de slotkoers op balansdatum, worden als opbrengst respectievelijk kost in resultaat genomen.

Geconsolideerde rekeningen

Op basis van de slotkoersmethode worden de activa en passiva van de geconsolideerde dochteronderneming aan slotkoers geconverteerd terwijl de resultatenrekening aan gemiddelde koers wordt verwerkt, wat resulteert in omrekeningsverschillen rechtstreeks vervat in het geconsolideerd eigen vermogen.

Voorzieningen

Indien een onderneming van de groep een (wettelijke of indirecte) verplichting heeft tengevolge van een gebeurtenis uit het verleden en het waarschijnlijk is dat de afwikkeling van deze verplichting zal gepaard gaan met een uitgave en het bedrag van deze verplichting tevens op betrouwbare wijze kan bepaald worden, wordt op balansdatum een voorziening aangelegd. Ingeval het verschil tussen de nominale en verdisconteerde waarde materieel is, wordt een voorziening geboekt ten belope van de verdisconteerde waarde van de geschatte uitgaven. De eruit resulterende toename van voorziening a rato van de tijd, wordt als intrestlast geboekt.

Herstructurering

Herstructureringsvoorzieningen worden enkel geboekt als de groep formeel een gedetailleerd herstructureringsplan heeft goedgekeurd en als de geplande herstructurering reeds is aangevangen of de personeelsleden getroffen door de herstructurering erover werden geïnformeerd. Voor kosten die betrekking hebben op de normale groepsactiviteiten worden geen voorzieningen aangelegd.

Garanties

Voor garantieverplichtingen op geleverde producten of diensten en opgeleverde werken wordt op basis van statistische informatie uit het verleden een provisie aangelegd.

Voorwaardelijke vorderingen en verplichtingen

Voorwaardelijke vorderingen en verplichtingen worden vermeld in de toelichting 'Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen', indien impact van materieel belang.

Belastingen

De belastingen omvatten zowel belastingen op het resultaat als de uitgestelde belastingen. Beide belastingen worden in de resultatenrekening geboekt, behalve wanneer het bestanddelen betreft die deel uitmaken van het eigen vermogen en bijgevolg toegewezen worden aan het eigen vermogen. Uitgestelde belastingen worden berekend volgens de balansmethode, toegepast op tijdelijke verschillen tussen de boekwaarde van de in de balans opgenomen activa en passiva en hun fiscale waarde. De voornaamste tijdelijke verschillen ontstaan uit verschillende afschrijvingsritmes van materiële vaste activa, voorzieningen voor pensioenen en overdraagbare fiscale verliezen.

Uitgestelde belastingsverplichtingen worden erkend voor alle belastbare tijdelijke verschillen:

  • behalve wanneer de uitgestelde belastingverplichting voortvloeit uit de oorspronkelijke erkenning van goodwill of de initiële boeking van activa en passiva in een transactie die geen bedrijfscombinatie is en die op het moment van de transactie geen invloed heeft op de belastbare winst;
  • behalve met betrekking tot investeringen in dochterondernemingen, gemeenschappelijke en geassocieerde ondernemingen, waar de groep bij machte is de datum waarop het tijdelijke verschil zal weggewerkt worden te controleren en niet verwacht wordt dat het tijdelijk verschil in de voorzienbare toekomst zal weggewerkt worden.

Uitgestelde belastingsvorderingen worden geboekt voor de aftrekbare tijdelijke verschillen en op overgedragen recupereerbare belastingskredieten en fiscale verliezen, in de mate dat het waarschijnlijk is dat er belastbare winsten zijn in de nabije toekomst om het belastingsvoordeel te kunnen genieten. De boekwaarde van de uitgestelde belastingsvorderingen wordt op elke balansdatum nagezien en verminderd in de mate dat het niet langer waarschijnlijk is dat voldoende belastbare winst beschikbaar zal zijn om alle of een gedeelte van de uitgestelde belastingen te kunnen verrekenen. Uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen moeten worden gewaardeerd tegen de belastingtarieven die naar verwachting van toepassing zullen zijn op de periode waarin de vordering wordt gerealiseerd of de verplichting wordt afgewikkeld, op basis van de belastingtarieven (en de belastingwetgeving) waarvan het wetgevingsproces materieel is afgesloten tegen het eind van de verslagperiode.

Personeelsbeloningen

De personeelsbeloningen omvatten kortetermijnpersoneelsbeloningen, vergoedingen na uitdiensttreding, andere langetermijnpersoneelsbeloningen, ontslagvergoedingen en beloningen in de vorm van eigen vermogensinstrumenten. De personeelsvergoedingen na uitdiensttreding omvatten pensioenplannen, levensverzekeringen en verzekeringen voor medische bijstand. Pensioenplannen onder vaste bijdrage plannen of te bereiken doel plannen worden verstrekt via afzonderlijke fondsen of verzekeringsplannen. Verder bestaan er nog personeelsbeloningen in de vorm van eigen vermogensinstrumenten.

Pensioenplannen

Plannen met vaste bijdrage ('Defined Contribution Plans')

De vaste bijdrage wordt ten laste van de resultatenrekening geboekt van het jaar waarop ze betrekking hebben.

Te bereiken doel plannen ('Defined Benefit Plans')

De groep telt een aantal te bereiken doel-pensioenplannen waarvoor bijdragen worden betaald aan een afzonderlijk beheerd fonds. De kosten van de te bereiken doel-pensioenplannen worden op actuariële wijze bepaald aan de hand van de 'projected unit credit' methode.

Herwaarderingen, die bestaan uit actuariële winsten en verliezen, het effect van het actiefplafond en het rendement op de fondsbeleggingen, worden rechtstreeks in de balans opgenomen, waarbij een overeenkomstig bedrag ten gunste of ten laste van de ingehouden winst wordt gebracht via de niet-gerealiseerde resultaten in de periode waarin zij zich voordoen. Herwaarderingen worden niet in volgende perioden naar de winst- en verliesrekening overgeboekt.

De pensioenkosten van verstreken diensttijd worden in de winst- en verliesrekening opgenomen op de ingangsdatum van de wijziging of inperking van de pensioenregeling, of, indien dit eerder is, op de datum waarop de groep reorganisatiekosten verantwoordt.

Het rentesaldo wordt berekend door de disconteringsvoet toe te passen op de nettoverplichting of het netto-actief uit hoofde van de te bereiken doel-pensioenplannen en wordt in de geconsolideerde resultatenrekening opgenomen.

Personeelsbeloningen in de vorm van eigen vermogeninstrumenten

Binnen de groep AvH bestaan op verschillende niveau's aandelenoptieplannen, die aan werknemers het recht geven om AvH aandelen of aandelen van bepaalde dochterondernemingen te kopen tegen een vooraf bepaalde prijs. Deze prijs wordt bepaald op moment van toekenning van de opties en is gebaseerd op de marktprijs of de intrinsieke waarde.

Tevens zijn op het niveau van bepaalde dochterondernemingen warrantenplannen opgesteld.

De prestaties van de begunstigden worden (op moment van toekenning) gewaardeerd aan de hand van de reële waarde van de toegekende opties en warranten en als kost in de resultatenrekening erkend op het ogenblik van de geleverde prestaties tijdens de vestigingsperiode.

Erkenning van opbrengsten

De opbrengsten worden conform de IFRS-normen erkend, rekening houdend met de specifieke activiteiten van elke sector.

Beëindigde bedrijfsactiviteiten

De activa, passiva en netto-resultaten van beëindigde bedrijfsactiviteiten worden afzonderlijk in één rubriek gerapporteerd in de geconsolideerde balans en resultatenrekening. Dezelfde rapportering geldt voor activa en passiva bestemd voor verkoop.

Gebeurtenissen na balansdatum

Er kunnen zich na balansdatum gebeurtenissen voordoen die bijkomende informatie geven over de financiële situatie van de onderneming op balansdatum ('adjusting events'). Deze informatie laat toe schattingen te verbeteren en een betere weerspiegeling te geven van de werkelijke toestand op balansdatum. Deze gebeurtenissen vereisen een aanpassing van de balans en het resultaat. Andere gebeurtenissen na balansdatum worden vermeld in de toelichting indien ze een belangrijke impact kunnen hebben.

Winst per aandeel

De groep berekent zowel de basis als de verwaterde winst per aandeel in overeenstemming met IAS 33. De basis winst per aandeel wordt berekend op basis van het gewogen gemiddelde aantal uitstaande aandelen tijdens de periode. Verwaterde winst per aandeel wordt berekend volgens het gemiddelde aantal uitstaande aandelen tijdens de periode plus het verwateringseffect van warranten en aandelenopties uitstaande tijdens de periode.

Segmentinformatie

AvH is een gediversifieerde groep actief in volgende kernsectoren:

1. Marine Engineering & Infrastructure met DEME, één van de grootste baggerbedrijven ter wereld, CFE en Algemene Aannemingen Van Laere, twee bouwgroepen met hoofdkantoor in België, Rent-A-Port en de Nationale Maatschappij der Pijpleidingen.

2. Private Banking met Delen Private Bank, één van de grootste onafhankelijke privé-vermogensbeheerders in België en vermogensbeheerder JM Finn & Co in het VK, Bank J.Van Breda & C°, nichebank voor de ondernemer en de vrije beroepen in België en de verzekeringsgroep ASCO-BDM.

3. Real Estate, Leisure & Senior Care met Leasinvest Real Estate, een genoteerde vastgoedbevak, Extensa Group, een belangrijke gronden- en vastgoedontwikkelaar, Groupe Financière Duval, actief in de ontwikkeling en exploitatie van vastgoed, vakantie- en rusthuizen in Frankrijk en Anima Care, actief in de zorg- en gezondheidssector.

4. Energy & Resources, Sipef, een agro-industriële groep in tropische landbouw, Sagar Cements, Oriental Quarries & Mines, Max Green en Telemond Groep.

5. Development Capital met Sofinim en GIB.

6. De hoofdzetel-activiteiten zitten gebundeld in het 6e segment AvH & subholdings.

De segmentinformatie opgenomen in de financiële staten van AvH is opgemaakt in overeenstemming met IFRS 8.

Toelichting 2: Herziene resultatenrekening 2012

(€ 1.000) 2012 Herziening
IAS 19
Wijziging
waarderingsregel
Development Capital
Herclasseringen
in bancaire
rubrieken
Herziene
2012
Bedrijfsopbrengsten 432.498 109.778 13.852 556.128
Verrichting van diensten 37.756 37.756
Leasingopbrengsten 10.021 10.021
Vastgoedopbrengsten 40.393 40.393
Rente-opbrengsten bancaire activiteiten 125.765 13.877 139.642
Vergoedingen en commissies bancaire activiteiten 28.671 -1.899 26.772
Opbrengsten uit onderhanden projecten 179.819 107.521 287.340
Overige bedrijfsopbrengsten 10.073 2.257 1.874 14.204
Overige exploitatiebaten 10.983 -5.601 5.382
Rente op vorderingen financiële vaste activa 2.837 2.837
Dividenden 8.027 -5.601 2.427
Overheidssubsidies 0 0
Overige exploitatiebaten 118 118
Exploitatielasten (-) -381.335 -106.003 -3.617 -490.955
Grondstoffen en gebruikte hulpstoffen (-) -139.471 -57.019 -196.490
Voorraadwijziging handelsgoederen,
grond- en hulpstoffen (-)
1.110 32 1.142
Rentelasten Bank J.Van Breda & C° (-) -65.194 -3.642 -68.836
Personeelslasten (-) -84.895 -33.772 227 -118.440
Afschrijvingen (-) -9.538 -2.184 -11.722
Bijzondere waardeverminderingsverliezen (-) -5.743 -347 -6.090
Overige exploitatielasten (-) -78.973 -13.185 -202 -92.359
Voorzieningen 1.370 471 1.841
Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 62.146 -1.826 10.235 70.555
Winst (verlies) op activa/passiva
gewaardeerd aan reële waarde via
resultatenrekening
-4.099 5.022 923
Development capital 488 5.005 5.493
Financiële activa voor handelsdoeleinden 467 467
Vastgoedbeleggingen -239 -239
Afgeleide financiële instrumenten -4.816 17 -4.799
Winst (verlies) op de overdracht van activa 36.719 -9 36.710
Gerealiseerde meer(min)waarde op
immateriële en materiële vaste activa
66 66
Gerealiseerde meer(min)waarde op
vastgoedbeleggingen
220 220
Gerealiseerde meer(min)waarde op
financiële vaste activa
30.119 -9 30.110
Gerealiseerde meer(min)waarde op
andere activa
6.314 6.314
Financieringsopbrengsten 18.747 339 -13.877 5.209
Renteopbrengsten 16.986 29 -13.877 3.138
Diverse financiële opbrengsten 1.761 310 2.071
Financieringslasten (-) -20.279 -1.393 3.642 -18.030
Rentelasten (-) -13.298 -1.021 3.642 -10.677
Diverse financiële lasten (-) -6.981 -371 -7.352
Aandeel in de winst (verlies) van
de ondernemingen waarop vermogens
mutatie is toegepast
134.735 -974 133.761
Negatieve goodwill 0 0
Overige niet-exploitatiebaten 0 60 60
Overige niet-exploitatielasten (-) -60.115 -10 -60.125
Winst (verlies) vóór belasting 167.854 1.209 169.063
Winstbelastingen 42.491 -875 41.616
Uitgestelde belastingen 54.743 387 55.131
Belastingen -12.253 -1.262 -13.515
Winst (verlies) na belasting uit
voortgezette bedrijfsactiviteiten
210.345 334 210.679
Winst (verlies) na belasting uit bedrijfs
activiteiten die worden beëindigd
Winst (verlies) van het boekjaar 210.345 334 0 210.679
Aandeel van het minderheidsbelang 42.876 460 43.336
Aandeel van de groep 167.469 -126 0 167.343
(€ 1.000) 2012 Herziening
IAS 19
Development
Capital
Herziene 2012
Winst (verlies) van het boekjaar 210.345 334 210.679
Aandeel van het minderheidsbelang 42.876 460 43.336
Aandeel van de groep 167.469 -126 167.343
Niet-gerealiseerde resultaten 5.309 -896 0 4.413
Elementen die naar de resultatenrekening kunnen geherklasseerd worden in
toekomstige periodes
Wijziging herwaarderingsreserve: effecten beschikbaar voor verkoop 23.337 23.337
Belastingen -4.209 -4.209
19.128 19.128
Wijziging herwaarderingsreserve: afdekkingsreserve -15.236 -15.236
Belastingen 277 277
-14.959 -14.959
Wijziging herwaarderingsreserve: omrekeningsverschillen 1.141 1.141
Elementen die niet naar de resultatenrekening kunnen geherklasseerd worden in
toekomstige periodes
Wijziging herwaarderingsreserve: actuariële winsten (verliezen) te bereiken doel-pensioenplannen -1.306 -1.306
Belastingen 410 410
-896 -896
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 215.654 -896 334 215.092
Aandeel van het minderheidsbelang 38.713 0 460 39.173
Aandeel van de groep 176.941 -896 -126 175.919

Toelichting 2: Herziene staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 2012

Toelichting bij de herziene financiële staten

Herziene standaard IAS 19 'Personeelsbeloningen'

Per 1 januari 2013 is de herziene standaard IAS 19 'Personeelsbeloningen' van kracht geworden met de herwerking van de financiële staten 2012 tot gevolg. De belangrijkste wijziging van de herziene IAS 19 'Personeelsbeloningen' is de directe opname in het eigen vermogen van 'niet opgenomen actuariële winsten en verliezen' in plaats van de 'corridor'-benadering. De vergelijkende cijfers over 2012 zijn hiervoor aangepast, met een negatief effect op het eigen vermogen (deel groep) per 1 januari 2012 van 2,6 miljoen euro.

De belangrijkste wijziging doet zich voor bij DEME (opgenomen volgens vermogensmutatiemethode) en in mindere mate bij de integraal geconsolideerde entiteiten AvH en ABK bank (dochteronderneming van Bank J.Van Breda & C°).

Wijziging waarderingsregel Development Capital, zoals beschreven op pagina 131 in Toelichting 1: IFRS waarderingsregels

De gemeenschappelijke dochterondernemingen (Amsteldijk Beheer, Distriplus, Hertel, Manuchar, Turbo's Hoet Groep) en de geassocieerde deelnemingen (Atenor, Axe Investments, Corelio, Euro Media Group, NMC en MediaCore) werden per 1 januari 2012 opgenomen volgens de vermogensmutatiewaarde, in plaats van de voorheen gehanteerde 'reële waarde'-benadering. Dit verklaart de verschuiving vanuit de rubriek 'Development Capital deelnemingen' naar 'Ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast'. De integrale consolidatie van het controlebelang in Egemin International heeft een belangrijke impact op de presentatie van het segment 'Development Capital' dat voorheen als integrale componenten enkel de subholdings Sofinim bevatte. Spano Group wordt als 'Activa bestemd voor verkoop' gepresenteerd aangezien deze partipatie begin 2013 verkocht werd. Resultaatsgewijs is de impact op de resultaten 2012 echter beperkt. De impact op de herwaarderingsreserves werd, omwille van de eenvoud en de immateriële impact (-2,2 miljoen euro deel groep), integraal toegewezen aan de openingsbalans, waardoor deze wijziging van waarderingsregel geen impact heeft op de niet-gerealiseerde resultaten van 2012.

Herclasseringen in bancaire rubrieken

Via het doorvoeren van een aantal herclasseringen in de balans en resultatenrekening werd de presentatie van Bank J.Van Breda & C° binnen de geconsolideerde rekeningen van AvH in lijn gebracht met de gepubliceerde staten van de bank. In de balans worden de gelopen interesten toegewezen aan de desbetreffende rubrieken (voorheen in rubriek 'Overlopende rekeningen'). Net als deposito's van klanten en kredietinstellingen, zijn de achtergestelde verplichtingen één van de financieringsbronnen van de bank, bijgevolg werd een herclassering vanuit 'Financiële schulden' doorgevoerd. De rentelasten op de achtergestelde verplichtingen en rente-opbrengsten uit de beleggingsportefeuille behoren tot de bedrijfsopbrengsten van de bank, terwijl deze voordien gerapporteerd werden onder de financieringsopbrengsten(lasten).

Toelichting 2: Herziene balans - activa 2012

(€ 1.000) 2012 Herziening
IAS 19
Wijziging
waarderingsregel
Development Capital
Herclasseringen
in bancaire
rubrieken
Herziene
2012
I. Vaste activa 4.815.539 -1.712 -50.559 0 4.763.268
Immateriële vaste activa 12.222 1.005 13.227
Goodwill 142.239 142.239
Materiële vaste activa 113.832 21.583 135.416
Vastgoedbeleggingen 584.481 584.481
Ondernemingen waarop
vermogensmutatie is toegepast
1.112.713 -3.345 246.674 1.356.041
Financiële vaste activa 461.850 -320.488 141.362
Development capital deelnemingen 351.246 -351.246 0
Voor verkoop beschikbare financiële vaste activa 63.518 76 63.594
Vorderingen en borgtochten 47.086 30.682 77.768
Afdekkingsinstrumenten op meer
dan één jaar
1.195 1.195
Vorderingen op meer dan één jaar 115.810 1.323 117.133
Vorderingen uit financiële lease 111.039 111.039
Overige vorderingen 4.770 1.323 6.093
Uitgestelde belastingvorderingen 24.187 311 667 25.165
Banken - vorderingen kredietinstellingen & cliënten op
meer dan één jaar
2.247.010 2.247.010
II. Vlottende activa 1.922.243 -683 56.439 0 1.978.000
Voorraden 19.451 3.192 22.644
Bedrag verschuldigd door klanten
voor onderhanden projecten
26.475 13.233 39.708
Geldbeleggingen 531.097 414 8.980 540.491
Voor verkoop beschikbare financiële activa 528.577 414 8.980 537.971
Financiële activa behorend tot
de handelsportefeuille (trading)
2.520 2.520
Afdekkingsinstrumenten
op ten hoogste één jaar
2.309 128 2.437
Vorderingen op ten hoogste één jaar 181.431 -683 25.083 205.832
Handelsvorderingen 65.134 24.269 89.403
Vorderingen uit financiële lease 40.720 40.720
Overige vorderingen 75.578 -683 814 75.709
Terug te vorderen belastingen 1.578 573 2.151
Banken - vorderingen kredietinstellingen & cliënten
op ten hoogste één jaar
978.934 7.129 986.063
Geldmiddelen en kasequivalenten 158.213 13.571 171.784
Termijndeposito's tot drie maand 100.905 71 100.977
Liquide middelen 57.308 13.500 70.807
Overlopende rekeningen 22.754 372 -16.237 6.889
III. Activa bestemd voor verkoop 21.701 58.917 80.618
TOTAAL DER ACTIVA 6.759.483 -2.395 64.797 0 6.821.885

Toelichting 2: herziene balans - eigen vermogen en verplichtingen 2012

(€ 1.000) 2012 Herziening
IAS 19
Wijziging
waarderingsregel
Development Capital
Herclasseringen
in bancaire
rubrieken
Herziene
2012
i. Totaal eigen vermogen 2.512.473 -3.669 5.428 0 2.514.231
Eigen vermogen - deel groep 2.007.154 -3.505 -382 0 2.003.267
Geplaatst kapitaal 113.907 113.907
Aandelenkapitaal 2.295 2.295
Agio 111.612 111.612
Geconsolideerde reserves 1.903.256 766 1.849 1.905.870
Herwaarderingsreserves 6.646 -4.270 -2.231 145
Effecten beschikbaar voor verkoop 31.235 2.392 33.626
Afdekkingsreserve -27.600 -521 -28.121
Actuariële winsten (verliezen) te bereiken doel-pensioenplannen -4.270 -926 -5.196
Omrekeningsverschillen 3.011 -3.176 -165
Ingekochte eigen aandelen (-) -16.655 -16.655
Minderheidsbelang 505.318 -164 5.810 510.964
ii. Langlopende verplichtingen 1.104.634 1.274 12.290 0 1.118.198
Voorzieningen 4.437 1.446 5.884
Pensioenverplichtingen 3.053 1.130 12 4.195
Uitgestelde belastingverplichtingen 10.332 144 735 11.211
Financiële schulden 367.019 10.097 -80.795 296.321
Leningen van banken 284.794 284.794
Achtergestelde leningen 81.985 -80.795 1.190
Financiële lease-overeenkomsten 34 10.097 10.131
Overige financiële schulden 207 207
Langlopende afdekkingsinstrumenten 37.781 37.781
Overige schulden 6.360 6.360
Banken - schulden aan krediet
instellingen, cliënten & obligaties 675.650 80.795 756.445
iii. Kortlopende verplichtingen 3.142.377 0 47.079 0 3.189.456
Voorzieningen 114 114
Pensioenverplichtingen 180 180
Financiële schulden 276.570 1.246 -4.759 273.057
Leningen van banken 131.958 131.958
Achtergestelde leningen 4.759 -4.759 0
Financiële lease-overeenkomsten 24 1.246 1.270
Overige financiële schulden 139.829 139.829
Kortlopende afdekkingsinstrumenten 6.493 3.013 9.506
Bedragen verschuldigd aan klanten
voor onderhanden projecten
3.854 21.544 25.398
Overige schulden op ten hoogste 80.081 23.813 103.894
één jaar
Handelsschulden
48.995 17.031 66.025
Ontvangen vooruitbetalingen 2.130 2.130
Schulden mbt bezoldigingen & sociale lasten 16.466 6.706 23.172
Overige schulden
Te betalen belastingen
12.490
9.588
77
272
12.567
9.860
Banken - schulden aan krediet
instellingen, cliënten & obligaties 2.721.168 24.483 2.745.651
Overlopende rekeningen 44.328 203 -22.737 21.795
iv. Verplichtingen bestemd
voor verkoop
0 0
totaa
l van het
eigen vermoge
n
en de ver
plicht
ingen
6.759.483 -2.395 64.797 0 6.821.885

Toelichting 2: herziene kasstroomoverzicht 2012

(€ 1.000) 2012 Wijziging
waarderingsregel
Development Capital
Herclasseringen
in bancaire
rubrieken
Herziene
2012
i. Geldmiddelen en
kasequivalenten, openingsbalans 284.896 284.896
Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 62.146 -1.826 10.235 70.555
Dividenden van vennootschappen waarop vermogensmutatie 41.695 5.289 46.984
is toegepast
Overige niet-exploitatiebaten (lasten) -60.115 58 -60.057
Winstbelastingen 42.491 -875 41.616
Aanpassingen voor niet-geldelijke posten
Afschrijvingen 9.538 2.184 11.722
Bijzondere waardeverminderingsverliezen 6.009 790 6.799
Aandelenoptieplannen 97 52 149
(Afname) toename van voorzieningen -1.687 -446 -2.133
(Afname) toename van latente belastingen -54.743 -387 -55.131
Andere niet-kaskosten (opbrengsten) -24 -2 6.981 6.955
Cashflow 45.407 4.837 17.216 67.460
Afname (toename) van het bedrijfskapitaal
Afname (toename) van voorraden, onderhanden projecten
-230.007 -2.150 -6.452 -238.609
& ontvangen vooruitbetalingen -7.022 2.485 -4.537
Afname (toename) van vorderingen -21.345 3.944 -17.401
Afname (toename) van vorderingen kredietinstellingen
& cliënten (banken)
-224.207 -224.207
Toename (afname) van schulden (andere dan financiële schulden) -6.844 -7.235 -14.079
Toename (afname) van schulden aan kredietinstellingen, 27.843 -6.452 21.391
cliënten & obligaties (banken)
Afname (toename) overige
1.568 -1.344 224
Operationele cashflow -184.600 2.687 10.764 -171.149
Investeringen -768.440 -1.921 0 -770.361
Aanschaffing van immateriële en materiële vaste activa -23.759 -1.811 -25.570
Investering in vastgoedbeleggingen -107.761 -107.761
Verwerving van financiële vaste activa -49.357 -49.357
Nieuwe leningen toegestaan -136 -2 -138
Verwerving van geldbeleggingen -587.428 -108 -587.536
Desinvesteringen 782.229 0 0 782.229
Desinvesteringen van immateriële en materiële vaste activa 1.214 1.214
Desinvesteringen van vastgoedbeleggingen 4.119 4.119
Overdracht van financiële vaste activa 55.958 55.958
Terugbetaalde leningen 5.243 5.243
Overdracht van geldbeleggingen 715.695 715.695
Investeringscashflow 13.789 -1.921 0 11.868
Financiële operaties
Ontvangen interesten 23.700 -20.858 2.842
Betaalde interesten -13.031 3.642 -9.389
Diverse financiële opbrengsten(lasten) -5.686 -61 -5.747
Afname (toename) van eigen aandelen 403 403
(Afname) toename van financiële schulden 111.371 -792 6.452 117.031
Winstverdeling -54.349 -54.349
Dividenden uitgekeerd aan derden -19.164 -183 -19.347
Financieringscashflow 43.245 -1.036 -10.764 31.444
II. Netto toename (afname) in geldmiddelen
en kasequivalenten -127.566 -270 0 -127.836
Wijziging consolidatiekring of -methode 998 13.856 14.854
Wisselkoerswijzigingen op geldmiddelen en kasequivalenten -114 -15 -129
III. Geldmiddelen en kasequivalenten,
slotbalans
158.213 13.571 0 171.784

Toelichting 3: dochterondernemingen en gemeenschappelijke dochterondernemingen

1. Integraal geconsolideerde dochterondernemingen

Naam van de Ondernemings Maatsch. Belangen % Belangen %
dochteronderneming nummer zetel 2013 2012
Marine Engineering & Infrastructure
CFE (1) 0400.464.795 België 60,39%
DEME (1) 0400.473.705 België 60,39%
Rent-A-Port (2) 0885.565.854 België 72,18%
International Port Engineering and Management (IPEM) 0441.086.318 België 72,18%
IPEM Holdings Cyprus 72,18%
Consortium Antwerp Port 0817.114.340 België 64,96%
Port Management Development Cyprus 72,18%
OK SPM FTZ Enterprise Nigeria 72,18%
Rent-A-Port Reclamation Hong Kong 72,18%
Rent-A-Port Luxembourg Luxemburg 72,18%
Rent-A-Port Energy (2) 0832.273.757 België 73,15%
Algemene Aannemingen Van Laere 0405.073.285 België 100,00% 100,00%
Anmeco 0458.438.826 België 100,00% 100,00%
Groupe Thiran 0425.342.624 België 100,00% 100,00%
TPH Van Laere 43.434.858.544 Frankrijk 100,00% 100,00%
Vandendorpe 0417.029.625 België 100,00% 100,00%
Wefima 0424.903.055 België 100,00% 100,00%
Alfa Park 0834.392.218 België 100,00% 100,00%
Nationale Maatschappij der Pijpleidingen 0418.190.556 België 75,00% 75,00%
Quinten Matsys 0424.256.125 België 75,00% 75,00%
Canal-Re 2008 2214 764 Luxemburg 75,00% 75,00%
Private Banking
Bank J.Van Breda & C° 0404.055.577 België 78,75% 78,75%
Van Breda Car Finance 0475.277.432 België 78,75% 78,75%
Beherman Vehicle Supply 0473.162.535 België 63,00% 63,00%
Station Zuid (fusie met Bank J.Van Breda & C°) (3) 0454.664.041 België 78,75%
Fracav (fusie met Bank J.Van Breda & C°) (3) 0449.881.545 België 78,75%
ABK bank cvba (4) 0404.456.841 België 78,66% 72,26%
Axemia (5) 0884.718.390 België 78,75%
Finaxis 0462.955.363 België 78,75% 78,75%
Real Estate, Leisure & Senior Care
Extensa Group 0425.459.618 België 100,00% 100,00%
Extensa 0466.333.240 België 100,00% 100,00%
Extensa Development 0446.953.135 België 100,00% 100,00%
Extensa Istanbul 566454 / 514036 Turkije 100,00% 100,00%
Extensa Land II 0406.211.155 België 100,00% 100,00%
Extensa Luxemburg 1999.2229.988 Luxemburg 100,00% 100,00%
RFD CEE Venture Capital (ex-Extensa Nederland) 801.966.607 Nederland 100,00% 100,00%
Extensa Participations I 2004.2421.120 Luxemburg 100,00% 100,00%
Extensa Participations II 2004.2421.090 Luxemburg 100,00% 100,00%
Extensa Participations III 2012.2447.996 Luxemburg 100,00% 100,00%
Extensa Romania J40.24053.2007 Roemenië 100,00% 100,00%
Extensa Slovakia 36.281.441 Slowakije 100,00% 100,00%
Grossfeld Developments 2012.2448.267 Luxemburg 100,00% 100,00%
Grossfeld Immobilière 2001.2234.458 Luxemburg 100,00% 100,00%
Grossfeld Participations 2012.2447.856 Luxemburg 100,00% 100,00%
Implant 0434.171.208 België 100,00% 100,00%
RFD (ex-Leasinvest Development) 0405.767.232 België 100,00% 100,00%
Leasinvest Finance 0461.340.215 België 100,00% 100,00%
Leasinvest Real Estate Management 0466.164.776 België 100,00% 100,00%
UPO Invest België 100,00% 100,00%
0473.705.438
Vilvolease 0456.964.525 België 100,00% 100,00%
Leasinvest Real Estate (6) 0436.323.915 België 30,01% 30,01%
Anima Care 0469.969.453 België 100,00% 100,00%
De Toekomst 0463.792.137 België 100,00% 100,00%
Gilman 0870.238.171 België 100,00% 100,00%
Rusthuis Kruyenberg
Kruyenberg
0452.357.718
0462.433.147
België
België
100,00%
100,00%
100,00%
100,00%

Toelichting 3: dochterondernemingen en gemeenschappelijke dochterondernemingen (vervolg)

1. Integraal geconsolideerde dochterondernemingen (vervolg)

Naam van de
Ondernemings
Maatsch.
Belangen %
Belangen %
dochteronderneming
nummer
zetel
2013
2012
Real Estate, Leisure & Senior Care (vervolg)
Anima Care (vervolg)
Le Gui
0455.218.624
België
100,00%
100,00%
Résidence du Peuplier
0428.283.308
België
100,00%
100,00%
Huize Philemon & Baucis
0462.432.652
België
100,00%
100,00%
0480.262.143
België
100,00%
100,00%
Anima Cura (ex-Huize Philemon & Baucis WZC)
0430.378.904
België
100,00%
100,00%
Glamar
Odygo
0892.606.074
België
100,00%
100,00%
Huize Zevenbronnen
0454.247.634
België
100,00%
100,00%
Zorgcentrum Lucia
0818.244.092
België
66,67%
66,67%
0886.534.171
België
100,00%
100,00%
Hof Ter Duinen
0431.555.572
België
100,00%
100,00%
Résidence Parc des Princes
Azur Soins et Santé
0844.424.095
België
100,00%
100,00%
Résidence Kinkempois
0468.945.411
België
100,00%
100,00%
Résidence St. James (7)
0428.096.434
België
100,00%
Chateau d'Awans (7)
0427.620.342
België
100,00%
Energy & Resources
Ligno Power
0818.090.674
België
70,00%
70,00%
AvH Resources India
U74300DL2001PTC111685
Indië
100,00%
100,00%
Development Capital
Sofinim
0434.330.168
België
74,00%
74,00%
Sofinim Luxemburg
2003.2218.661
Luxemburg
74,00%
74,00%
Mabeco (vereffend)
0428.604.101
België
74,00%
Egemin International (8)
0468.070.629
België
52,93%
52,93%
Egemin
0404.636.389
België
52,93%
52,93%
Egemin Consulting
0411.592.279
België
52,93%
52,93%
Egemin Products & Technologies
0465.624.744
België
52,72%
52,72%
Egemin BV
005469272B01
Nederland
52,93%
52,93%
Egemin Handling Automation BV
821813638B01
Nederland
52,93%
52,93%
Egemin Consulting BV
850983411B01
Nederland
52,93%
52,93%
Egemin Group Inc
USA
52,93%
52,93%
Egemin Automation Inc
USA
52,93%
52,93%
Egemin Conveyor Inc
USA
52,93%
52,93%
Egemin SAS
09351754494
Frankrijk
52,93%
52,93%
Egemin GmbH
811256456
Duitsland
52,93%
52,93%
Egemin UK Ltd
576710128
UK
52,40%
52,40%
Egemin AG
539301
Zwitserland
52,93%
52,93%
Egemin Shanghai Trading Company Ltd
China
52,93%
52,93%
Egemin Asia Pacific Automation Ltd
Hong Kong
52,93%
52,93%
Subholdings AvH
Anfima
0426.265.213
België
100,00%
100,00%
AvH Coordination Center
0429.810.463
België
99,99%
99,99%
Brinvest
0431.697.411
België
99,99%
99,99%
Profimolux 1992.2213.650 Luxemburg 100,00% 100,00%

(1) Op 24 december 2013 heeft AvH haar 50%-belang in DEME ingebracht in het kapitaal van CFE in het kader van een kapitaalverhoging door inbreng in natura tegen een waarde van 550 miljoen euro in ruil voor de uitgifte van 12.222.222 nieuwe CFE-aandelen, en heeft zij 3.066.440 CFE-aandelen overgenomen van Vinci tegen een prijs van 45 euro per aandeel, voor een totaal bedrag van 138 miljoen euro. Door deze transactie verwerft AvH de controle over CFE (en daarmee over DEME), wat resulteert in de integrale consolidatie van CFE en DEME per einde 2013. In het jaarverslag van het beursgenoteerde CFE is de lijst met dochterondernemingen opgenomen.

(2) Als gevolg van de controleverwerving van CFE worden de gemeenschappelijke dochterondernemingen Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy per eind 2013 integraal geconsolideerd.

(3) De vastgoedvennootschappen Station Zuid (hoofdkantoor Antwerpen) en Fracav (bankkantoor in Bergen) werden eind 2013 gefusioneerd met Bank J.Van Breda & C°.

(4) Eind 2013 heeft ABK bank van de statutaire mogelijkheid gebruik gemaakt om inactieve vennoten uit te sluiten, met een verhoging van het belangenpercentage tot gevolg.

(5) Bank J.Van Breda & C° kocht in 2013 de vennootschap Axemia, een 'application development company' die 7 medewerkers tewerkstelt.

(6) Het bestuur van Leasinvest Real Estate Comm.VA wordt waargenomen door haar statutaire zaakvoerder Leasinvest Real Estate Management, een 100% dochtervennootschap van Extensa Group. De raad van bestuur van Leasinvest Real Estate Management kan, overeenkomstig artikel 12 van de statuten, geen beslissing nemen inzake de strategie van de vastgoedbevak of een voorstel inzake resultaatsbestemming doen, zonder de goedkeuring van de bestuurders benoemd op voordracht van Extensa Group. Voor een overzicht van de participaties aangehouden door het beursgenoteerde Leasinvest Real Estate wordt verwezen naar het jaarverslag.

(7) Anima Care verwierf in de loop van 2013 de woonzorgcentra "St James" in La Hulpe en "Château d'Awans" in Awans.

(8) De integrale consolidatie van Egemin International vloeit voort uit de wijziging van de waarderingsregels m.b.t de Development Capital portefeuille (zie pagina 131 voor meer details).

Toelichting 3: dochterondernemingen en gemeenschappelijke dochterondernemingen (vervolg)

2. Gemeenschappelijke dochterondernemingen waarop de vermogensmutatiemethode is toegepast

(€ 1.000)
Naam van de
Ondernemings
nummer
Maatsch.
zetel
Belangen %
2013
Belangen %
2012
Totaal
activa
Totaal
verplichtingen
Omzet Netto
resultaat
dochteronderneming
Marine Engineering & Infrastructure
DEME (1) 0400.473.705 België 50,00%
Rent-A-Port (2) 0885.565.854 België 45,00%
Infra Asia Consultancy 0891.321.320 België 36,09% 1.287 634 0 563
Rent-A-Port Utilities 0846.410.221 België 36,09% 2.643 494 0 152
S Channel Management Limited Cyprus 36,09% 1 31 0 -5
Rent-A-Port Energy (2) 832.273.757 België 45,61%
Algemene Aannemingen
Van Laere
Parkeren Roeselare 0821.582.377 België 50,00% 50,00% 9.400 9.491 1.210 -346
Parkeren Asse 0836.630.641 België 50,00% 50,00% 125 108 371 -47
Nationale Maatschappij
der Pijpleidingen
Napro
0437.272.139 België 37,50% 37,50% 593 0 208 137
Nitraco 0450.334.376 België 37,50% 37,50% 11.080 8.932 1.241 239
Private Banking
Asco 0404.454.168 België 50,00% 50,00% 51.382 41.612 29.505 -451
BDM 0404.458.128 België 50,00% 50,00% 21.716 15.968 65.421 797
Delen Investments cva (3) 0423.804.777 België 78,75% 78,75% 1.685.021 1.220.948 255.211 76.033
Real Estate, Leisure & Senior Care
Extensa Group
Building Green One 0501.599.965 België 50,00% 50,00% 48.340 37.029 0 8.007
CBS Development 0831.191.317 België 50,00% 50,00% 16.712 15.623 794 1.001
CBS-Invest 0879.569.868 België 50,00% 50,00% 37.294 28.495 676 -91
DPI 0890.090.410 België 50,00% 50,00% 838 52 300 199
Exparom I 343.081.70 Nederland 50,00% 50,00% 8.965 13.389 0 -107
CR Arcade J02.2231.18236250 Roemenië 50,00% 50,00% 11.333 5.905 0 -266
Exparom II 343.081.66 Nederland 50,00% 50,00% 4.999 4.990 0 -6
SC Axor Europe J40.9671.21765278 Roemenië 50,00% 50,00% 8.390 9.706 0 -241
Extensa Land I (4) 0465.058.085 België 100,00% 100,00% 299 30 0 0
Grossfeld PAP 2005.2205.809 Luxemburg 50,00% 50,00% 62.553 67.163 0 -884
Les Jardins d'Oisquercq 0899.580.572 België 50,00% 50,00% 1.854 1.599 29 -252
Immobilière Du Cerf 0822.485.467 België 33,33% 33,33% 795 53 3.039 -210
Project T&T
T&T Koninklijk Pakhuis
0476.392.437
0863.090.162
België
België
50,00%
50,00%
50,00%
50,00%
82.209
99.302
80.196
58.289
2.182
6.086
-267
4.739
T&T Openbaar Pakhuis 0863.093.924 België 50,00% 50,00% 20.274 12.217 2.486 330
T&T Parking 0863.091.251 België 50,00% 50,00% 8.735 5.083 517 630
T&T Tréfonds 0807.286.854 België 50,00% 50,00% 3.636 3.170 5 -1
Top Development 35 899 140 Slowakije 50,00% 50,00% 18.186 9.120 0 957
Holding Groupe Duval (5) 522734144 Frankrijk 50,00% 50,00% 72.091 6.963 0 62
Financière Duval 401922497 Frankrijk 41,14% 41,14% 613.159 506.104 501.116 4.722
Energy & Resources
Sipef (6) (USD
1.000)
Telemond Consortium (7)
0404.491.285 België
België
26,78%
50,00%
26,69%
50,00%
710.095
69.570
202.037
21.481
291.678
78.731
55.627
6.571
Oriental Quarries & Mines
(INR miljoen) U10100DL2008PTC181650 Indië 50,00% 50,00% 617 107 380 5
Max Green 0818.156.792 België 18,90% 18,90% 17.879 15.989 157.020 290
Development Capital (8)
Amsteldijk Beheer 33.080.456 Nederland 37,00% 37,00% 4.326 3.096 465 -489
Distriplus 0890.091.202 België 37,00% 37,00% 214.848 152.183 247.230 -39
Hertel 33.301.433 Nederland 34,44% 34,44% 413.921 285.266 767.418 -34.356
Manuchar 0407.045.751 België 22,20% 22,20% 449.952 393.543 1.010.521 4.558
Turbo's Hoet Groep 0881.774.936 België 37,00% 37,00% 254.126 166.017 405.553 5.638
Financière Flo (5) 39.349.570.937 Frankrijk 33,00% 33,00% 115.016 84.799 0 986
Groupe Flo 09.349.763.375 Frankrijk 23,56% 23,96% 419.221 253.397 346.843 7.966
Trasys Group 0881.214.910 België 41,94% 41,94% 48.287 26.328 73.185 2.781
Subholdings AvH
GIB-subgroep 0404.869.783 België 50,00% 50,00% 76.203 9.800 0 1.893

3. Belangrijkste dochterondernemingen en gemeenschappelijke dochterondernemingen die niet zijn opgenomen in de consolidatiekring

(€ 1.000)
Naam van de
dochteronderneming
Ondernemings
nummer
Maatsch.
zetel
Belangen %
2013
Reden
van niet-op
name in
consolidatie
Totaal
activa
Totaal
verplichtingen
Omzet Netto
resultaat
Marine Engineering & Infrastructure
Algemene Aannemingen Van Laere
S.C.I. De la Vallee - in vereffening 4384665881 Frankrijk 100,00%
Real Estate, Leisure & Senior Care
Extensa Group
Beekbaarimo 19.992.223.718 Luxemburg 50,00% (*) 263 127 0 -19
Subholdings AvH
BOS 0422.609.402 België 100,00% (*) 260 2 0 -4

(*)Investering van te verwaarlozen betekenis.

(1) Op 24 december 2013 heeft AvH haar 50%-belang in DEME ingebracht in het kapitaal van CFE in het kader van een kapitaalverhoging door inbreng in natura tegen een waarde van 550 miljoen euro in ruil voor de uitgifte van 12.222.222 nieuwe CFE-aandelen en heeft zij 3.066.440 CFE-aandelen overgenomen van Vinci tegen een prijs van 45 euro per aandeel, voor een totaal bedrag van 138 miljoen euro. Door deze transactie verwerft CFE de volledige controle over DEME, wat resulteert in de integrale consolidatie van DEME per einde 2013.

(2) Als gevolg van de controleverwerving van CFE worden de gemeenschappelijke dochterondernemingen Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy per eind 2013 integraal geconsolideerd.

(3) AvH bezit een deelneming van 78,75% in Delen Investments Comm.VA. Overeenkomstig de bepalingen van de aandeelhoudersovereenkomst tussen AvH en de familie Delen is iedere partner gerechtigd één statutaire zaakvoerder aan te duiden. De statutaire zaakvoerders van Delen Investments Comm.VA beslissen met eenparigheid van stemmen.

(4) In deze vennootschap vinden geen activiteiten meer plaats, wat het aanhouden aan historische vermogensmutatiewaarde verantwoordt.

(5) Kerncijfers niet-geconsolideerd.

(6) De aandeelhoudersovereenkomst tussen de familie Baron Bracht en AvH resulteert in een gezamenlijke controle van Sipef.

(7) Het consortium bestaat uit de 3 gemeenschappelijke dochterondernemingen Telemond Holding, Telehold & Henschel Engineering.

(8) De opname volgens vermogensmutatie van de Development Capital participaties vloeit voort uit de wijziging van de waarderingsregels (zie pag. 131 en 137 voor meer details).

IAS 31 biedt de keuzemogelijkheid om gemeenschappelijke dochterondernemingen in de geconsolideerde rekeningen op te nemen volgens de proportionele consolidatie- of de vermogensmutatiemethode. AvH opteert voor de vermogensmutatiemethode. De co-controles vloeien voort uit de bestaande aandeelhoudersstructuren of -overeenkomsten.

Toelichting 4: geassocieerde deelnemingen

1. Geassocieerde deelnemingen waarop de vermogensmutatiemethode is toegepast
(€ 1.000)
Naam van de
geassocieerde deelneming
Ondernemings
nummer
Maatsch.
zetel
Belangen %
2013
Belangen %
2012
Totaal
activa
Totaal
verplichtingen
Omzet Netto
resultaat
Marine Engineering & Infrastructure
Rent-A-Port
Ontwikkelingsmaatschappij Zuiderzeehaven Nederland 12,03% 18 0 74 0
Zuiderzeehaven Nederland 12,03% 9.675 4.476 0 0
Port of Duqm (OMR 1.000) Oman 32,48% 4.072 7.199 1.391 -128
Infra Asia Development (Dinh Vu) (USD 1.000) Vietnam 31,91% 71.239 26.860 66.851 24.387
Algemene Aannemingen Van Laere
Lighthouse Parkings 0875.441.034 België 33,33% 33,33% 1.493 47 0 -91
Private Banking
Bank J.Van Breda & C°
Finauto 0464.646.232 België 39,38% 39,38% 1.229 974 807 12
Antwerpse Financiële
Handelsmaatschappij
0418.759.886 België 39,38% 39,38% 794 188 740 351
Financieringsmaatschappij Definco 0415.155.644 België 39,38% 39,38% 339 16 148 72
Informatica J.Van Breda & C° 0427.908.174 België 31,50% 31,50% 4.609 3.421 9.191 6
Promofi (1) 1998 2205 878 Luxemburg 15,00% 15,00% 70.495 244 0 8.273
Real Estate, Leisure & Senior Care
Extensa Group (2)
FDC Focsani 201 28 317 Nederland 20,00%
FDC Deva 341 41 084 Nederland 20,00%
Bel Rom Sapte J40.9153.27052008 Roemenië 20,00%
Bel Rom Patru J40.9114.26052008 Roemenië 20,00%
Bel Rom Fifteen J32.2027.22941925 Roemenië 20,00%
Energy & Resources
Sagar Cements
(INR miljoen) (3)
L26942AP1981PLC002887 Indië 18,55% 15,68% 6.673 4.151 4.787 -185
Development Capital (4)
Atenor 0403.209.303 België 8,82% 8,71% 376.709 271.923 110.133 12.028
Axe Investments 0419.822.730 België 35,77% 35,77% 15.666 53 587 278
Corelio 0415.969.454 België 16,29% 15,20% 283.085 229.664 300.054 -26.660
Euro Media Group 326.752.797 Frankrijk 16,28% 16,28% 428.606 239.606 301.344 9.425
NMC 0402.469.826 België 22,51% 22,64% 171.389 71.395 197.645 11.852
MediaCore 0428.604.297 België 36,99% 36,99% 22.922 1 0 777
Egemin International
E+ 0864.327.012 België 23,82% 23,82% 974 1.074 2.687 -100

(1) De invloed van betekenis van Ackermans & van Haaren bij Promofi (85% familie Delen, 15% AvH) vloeit voort uit bepalingen van de aandeelhoudersovereenkomst tussen AvH en de familie Delen m.b.t. het beheer van Finaxis.

(2) De minderheidsparticipaties (20% Extensa) in de Roemeense retailparken in Focsani en Deva werden in 2013 verder afgewaardeerd, vervolgens gedeconsolideerd en in de balansrubriek 'financiële vaste activa' opgenomen.

(3) Als gevolg van de aankoop in 2013 van bijkomende aandelen verhoogde het deelnemingspercentage in Sagar Cements (+2,87%). Het recht van AvH op één vertegenwoordiger in de RvB van Sagar Cements en een vetorecht inzake o.m. statutenwijzigingen en de (aan)verkoop van activiteiten verklaren de opname ervan in de consolidatiekring van AvH.

(4) De opname volgens vermogensmutatie van de Development Capital participaties vloeit voort uit de wijziging van de waarderingsregel (zie pag. 131 en 137 voor meer details)

2. Geassocieerde deelnemingen waarop geen vermogensmutatiemethode is toegepast

(€ 1.000)
Naam van de
geassocieerde deelneming
Ondernemings
nummer
Maatsch.
zetel
Belangen %
2013
Reden
van niet-op
name in
consolidatie
Totaal
activa
Totaal
verplichtingen
Omzet Netto
resultaat
Marine Engineering & Infrastructure
Algemene Aannemingen Van Laere
Proffund (2012) 0475.296.317 België 33,33% (*) 3.109 2.243 7.473 304
Subholdings AvH
Nivelinvest 0430.636.943 België 25,00% (*) 41.941 33.621 559 -16

(*) Investering van te verwaarlozen betekenis.

Toelichting 5: bedrijfsacquisities en -verkopen

In uitvoering van het akkoord dat AvH en Vinci op 19 september 2013 bereikten, heeft AvH op 24 december 2013 de exclusieve controle verworven over CFE en daarmee ook over DEME. AvH heeft 15.288.662 aandelen CFE verworven, die 60,39% van het kapitaal vertegenwoordigen, via:

  • de onderhandse verwerving van Vinci van 3.066.440 aandelen in CFE, tegen een prijs van 45 euro per aandeel; en

  • een kapitaalverhoging in natura t.b.v. 550 miljoen euro, in het kader waarvan AvH 2.269.050 aandelen DEME in CFE heeft ingebracht, in ruil voor 12.222.222 nieuwe aandelen in CFE, waarbij op elk nieuw aandeel werd ingeschreven tegen een uitgifteprijs van 45 euro.

Na beide transacties heeft AvH een controlebelang van 60,39% in CFE verworven. Als gevolg van deze transacties evolueert het cocontrolebelang van AvH in DEME (50%) ook naar een controlebelang van 60,39%. Vinci behield een deelneming van 12,1% in CFE na de bovenvermelde transacties.

De controleverwerving per 24 december 2013 heeft voor gevolg dat AvH in haar financiële staten over 2013 de balansen van CFE, DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy integraal consolideert. In de resultatenrekening zal, gezien het moment van de controleverwerving enkele kalenderdagen vóór jaareinde, de verhoging van het deelnemingspercentage in deze vennootschappen slechts vanaf 1 januari 2014 worden toegepast.

Deze controleverwerving voldoet aan de definitie van een bedrijfsacquisitie conform IFRS 3 "Business combinations". Het historisch belang van 50% in DEME wordt geherwaardeerd, met als gevolg een positief effect in de resultatenrekening, i.e. het verschil tussen de boekwaarde en de 550 miljoen euro, de waarde waartegen de participatie in DEME bij CFE wordt ingebracht. Vervolgens moet de goodwill op deze transactie zo veel als mogelijk gealloceerd worden op de identificeerbare activa van CFE, DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy.

Het in de praktijk brengen van deze IFRS-norm betekent :

  • Het (her)waarderen van het historisch belang van 50% in DEME aan 550 miljoen euro overeenkomstig het akkoord bereikt met Vinci: deze herwaardering resulteert in een boekhoudkundige winst van 109 miljoen euro in de geconsolideerde resultatenrekening van AvH voor het boekjaar 2013.
Resultaatsimpact (€ 1.000)
Herwaardering van het initiële 50%-belang in DEME 550.000
Boekwaarde DEME eind 2013 440.601
109.399
  • De reële waarden van het netto-actief van Rent-A-Port (45%) en Rent-A-Port Energy (45,6%) worden geacht overeen te stemmen met hun waarde in de geconsolideerde financiële staten van AvH, waardoor er geen herwaarderingsresultaat op beide participaties werd erkend.

De transactieprijs van 687,9 miljoen euro bestaat voor 550 miljoen euro uit de inbrengwaarde van 50% aandelen DEME in CFE (geen cash uitgave) en voor 138 miljoen euro betaald aan Vinci voor de aankoop van 3.066.440 aandelen CFE aan 45 euro per aandeel.

De integrale consolidatie van CFE, DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy leidt tot het opnemen van een goodwill van 252,3 miljoen euro op DEME en van een voorwaardelijke verplichting voor mogelijke risico's van 60,3 miljoen euro in verband met de andere activiteiten van CFE.

Aangezien de transactie eind december plaats vond, zijn de werkzaamheden inzake de waardering van de identificeerbare activa en verplichtingen nog niet gefinaliseerd. IFRS 3 voorziet hiervoor een termijn van 1 jaar.

Voor de volledigheid vermelden we dat de co-controlebelangen van AvH en CFE in Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy ten gevolge van deze transactie evolueren naar controlebelangen op het niveau van AvH (72,18%, respectievelijk 73,15%).

De integrale consolidatie van CFE (inclusief DEME) alsook de gestegen belangen in Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy werden als volgt verwerkt, op basis van cijfers CFE op 31 december 2013 die werden aangepast aan de AvH-waarderingsregels met betrekking tot de voorstelling (via vermogensmutatie) van deelnemingen waarop gezamenlijke controle van toepassing is:

Bedrijfsacquisities (€ 1.000) CFE

Vaste activa 2.109.212
Vlottende activa 1.766.608
Totaal activa 3.875.820
Eigen vermogen - deel groep 1.193.154
Minderheidsbelangen 8.064
Langlopende verplichtingen 885.549
Kortlopende verplichtingen 1.789.054
Totaal van het eigen vermogen en verplichtingen 3.875.820
Totale activa 3.875.820
Totale verplichtingen -2.674.602
Minderheidsbelangen -8.064
Netto-actief 1.193.154
Uitsluiten van actuarial losses 'Te bereiken doel-pensioenplannen', omrekeningsverschillen en indekkingsreserves (1) 6.308
Aangepast netto-actief 1.199.461
DEME Rent-A-Port Rent-A-Port
Energy
CFE
andere
activiteiten
Totaal
Netto actief per 31-12-2013 847.701 23.792 2.439 87.641
Goodwill op DEME in de geconsolideerde balans van CFE 252.299 0 0 0
Totaal netto actief 1.100.000 23.792 2.439 87.641
Belangen% CFE 100% 45,00% 45,61% 100%
1.100.000 10.707 1.112 87.641 1.199.461
Belangen% AvH 60,39% 60,39% 60,39% 60,39% 60,39%
664.344 6.466 672 52.931 724.414
Totaal netto actief (100% incl. goodwill op DEME in de geconsolideerde balans van CFE) 1.199.461
- Voorwaardelijke verplichting mogelijke risico's m.b.t. de andere activiteiten van CFE -60.309
Totaal netto actief (100% basis) 1.139.152
Transactieprijs (60,39%) 687.990

(1) Omrekeningsverschillen, actuariële verliezen op 'Te bereiken doel-pensioenplannen' en indekkingsreserves worden buiten beschouwing gelaten. Dit geeft geen aanleiding tot een materieel verschil in de goodwillbepaling.

AvH heeft geopteerd om de 'full goodwill'-methode toe te passen op deze bedrijfscombinatie.

De controleverwerving over CFE en de verwerking daarvan zoals hierboven toegelicht, leidt tot het opnemen van een goodwill van 252,3 miljoen euro op DEME en van een voorwaardelijke verplichting voor mogelijke risico's van 60,3 miljoen euro in verband met de andere activiteiten van CFE. Zowel in de bouw- als de vastgoedpromotie-activiteiten werden mogelijke risico's geïdentificeerd.

Indien de controleverwerving van CFE per 1 januari 2013 was gerealiseerd, zou de contributie tot het nettoresultaat van AvH 37 miljoen euro hebben bedragen, met name 60,39% van het nettoresultaat van DEME (109 miljoen euro) en van de verliezen uit de bouwactiviteiten van CFE (-46 miljoen euro) enerzijds en de interestlasten op de externe financiering van 88 miljoen euro (-1,2 miljoen euro) anderzijds.

Zoals eerder aangegeven heeft de controleverwerving over CFE voor gevolg dat de balansen van CFE, DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy integraal worden geconsolideerd per 31/12/2013 waar dit per 31/12/2012 nog niet het geval was. Zoals op vorige pagina aangegeven gaat het om een totaal balanstotaal van 3.876 miljoen euro. In verkort schema (in € 1.000) betekent dit:

I. Vaste activa nota 2.109.212
Immateriële vaste activa 1 12.973
Goodwill 2 291.915
Materiële vaste activa 3 1.512.875
Vastgoedbeleggingen -
Ondernemingen waarop
vermogensmutatie is toegepast
4 127.859
Financiële vaste activa 5 126.122
Afdekkingsinstrumenten op meer
dan één jaar
612
Vorderingen op meer dan één jaar -
Uitgestelde belastingvorderingen 6 36.857
Banken - vorderingen kredietinstellingen & cliënten op
meer dan één jaar
-
II. Vlottende activa 1.766.608
Voorraden 7 116.012
Bedrag verschuldigd door klanten
voor onderhanden projecten
8 151.422
Geldbeleggingen 354
Afdekkingsinstrumenten
op ten hoogste één jaar
11.160
Vorderingen op ten hoogste één jaar 9 1.023.617
Terug te vorderen belastingen -
Banken - vorderingen kredietinstellingen & cliënten
op ten hoogste één jaar
-
Geldmiddelen en kasequivalenten 10 437.334
Overlopende rekeningen 26.709
III. Activa bestemd voor verkoop -
TOTAAL DER ACTIVA 3.875.820
i. Totaal eigen vermogen nota 1.201.218
Eigen vermogen - deel groep 1.193.154
Geplaatst kapitaal (incl. uitgiftepremie) 11 841.337
Geconsolideerde reserves 358.124
Herwaarderingsreserves -6.308
Ingekochte eigen aandelen (-) -
Minderheidsbelang 8.064
ii. Langlopende verplichtingen 885.549
Voorzieningen 12 15.039
Pensioenverplichtingen 13 40.543
Uitgestelde belastingverplichtingen 18.901
Financiële schulden 14 696.293
Langlopende afdekkingsinstrumenten 16.352
Overige schulden 15 98.421
Banken - schulden aan krediet -
instellingen, cliënten & obligaties
iii. Kortlopende verplichtingen 1.789.054
Voorzieningen 12 34.571
Pensioenverplichtingen -
Financiële schulden 16 336.351
Kortlopende afdekkingsinstrumenten 16.499
Bedragen verschuldigd aan klanten
voor onderhanden projecten
8 176.536
Overige schulden op ten hoogste één jaar 9 1.174.517
Te betalen belastingen 7.214
Banken - schulden aan krediet
instellingen, cliënten & obligaties
-
Overlopende rekeningen 43.366
iv. Verplichtingen bestemd
voor verkoop -
totaa
l van het
eigen vermoge
n
en de ver
plicht
ingen
3.875.820
    1. De immateriële vaste activa bestaan voornamelijk uit concessies bij DEME en geactiveerde softwarekosten bij CFE.
    1. De post goodwill bestaat voornamelijk uit de goodwill van 252 miljoen euro op DEME die tot stand is gekomen n.a.v. de controleverwerving van DEME. In 2014 dient de goodwill op deze transactie zo veel als mogelijk gealloceerd te worden op de identificeerbare activa van DEME. Daarbovenop komt de goodwill van CFE en DEME op hun dochterondernemingen van respectievelijk elk 20 miljoen euro, wat de totale impact op de rubriek goodwill op 292 miljoen euro brengt.
    1. De materiële vaste activa bestaan voor 1.384 miljoen euro uit materieel en uitrusting bij DEME. Het betreft hier voornamelijk de vloot (Trailing Suction Hopper Dredgers, Cutter Suction Dredgers, Backhoe Dredgers, Fallpipe Vessels, etc.) die DEME inzet bij het uitvoeren van haar activiteiten. Binnen CFE bestaat deze post uit materieel zoals graafmachines, trucks, etc. gebruikt bij de bouwactiviteiten en voorts enkele eigen kantoorgebouwen.
    1. De 128 miljoen euro aan ondernemingen die worden opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode slaat voor meer dan de helft op ondernemingen in de kring van DEME (met als voornaamste HGO en C-Power). Deze post omvat tevens de belangen in Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy zoals opgenomen bij CFE, maar vervangen door de integrale consolidate van deze entiteiten in de geconsolideerde balans van AvH. Het resterende saldo betreft vooral het aandeel in het netto actief van de vastgoedprojecten bij CFE waarbij in een partnership wordt gewerkt.
    1. Overige financiële vaste activa omvatten de financiering in verband met een PPS-project voor een nieuw politiekantoor in Charleroi, leningen aan andere vastgoedprojecten die worden opgenomen volgens vermogensmutatiemethode en 36 miljoen euro bij DEME waaronder 18 miljoen euro aan leningen verstrekt aan ondernemingen opgenomen volgens vermogensmutatie.
    1. De uitgestelde belastingvorderingen zijn voor 26 miljoen euro afkomstig van DEME waar deze post voornamelijk betrekking heeft op de belastingkredieten die tot stand komen bij de aanschaf van nieuwe schepen en in resultaat worden genomen a rato van de afschrijvingen op deze investeringen. Het saldo betreft uitgestelde belastingvorderingen bij CFE.
    1. De voorraden bij DEME (30 miljoen euro) omvatten voornamelijk wisselstukken voor de vloot (zoals bv. cuttertanden) terwijl het saldo betrekking heeft op de lopende vastgoedpromotieprojecten bij CFE.
    1. De opdrachten in uitvoering voor klanten zijn in de balans opgenomen onder de rubrieken 'onderhanden projecten', zowel op actief- als op de passiefzijde. De onderhanden projecten worden gewaardeerd volgens de 'Percentage of Completion'-methode, waarbij resultaat wordt erkend a rato van de vooruitgang van de werken.
    1. Het niveau van de korte termijn vorderingen staat in verhouding met de overige schulden op korte termijn. Het betreft respectievelijk vorderingen op klanten en handelsschulden in het kader van de normale bedrijfsvoering.
    1. De verworven kasmiddelen betreffen voornamelijk de kaspositie van DEME die per einde 2013 op 310 miljoen euro bedroeg.
    1. Het kapitaal op 31 december 2013 bestaat uit 25.314.482 gewone aandelen zonder vermelding van nominale waarde. Het bedrag aan uitgiftepremies bedraagt 800 miljoen euro en kwam voornamelijk tot stand als gevolg van de inbreng van 50% DEME door Ackermans & van Haaren op 24/12/2013 gewaardeerd aan de beurskoers van het aandeel CFE op de dag van de inbreng (61,97 euro).
    1. De voorzieningen zijn nagenoeg volledig toe te wijzen aan CFE, die voorzieningen aanlegt voor o.m. diensten na verkoop, geschillen en andere risico's.
    1. Deze post komt voor 32 miljoen euro voor rekening van DEME dat een belangrijk 'te bereiken doel-pensioenplan' heeft voor haar medewerkers. Gegeven het groot aantal gerechtigden resulteert dit ook in een aanzienlijke verplichting op lange termijn.
    1. De financiële schulden op lange termijn zijn voor 619 miljoen euro afkomstig van bij DEME. Deze schuld bestaat voor 200 miljoen euro uit de obligatielening die in 2013 werd uitgegeven en uit lange termijnkredieten die werden opgenomen voor de financiering van de vloot. Het saldo van bij CFE betreft verschillende financieringen voor vastgoedprojecten.
    1. Naast de financiering door klanten bevat deze post ook een aantal negatieve eigen vermogenswaardes voor deelnemingen en partnerships die worden opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode.
    1. Naast 240 miljoen euro aan schulden op korte termijn bij DEME, waarvan het grootste deel de lange termijn schulden betreft die binnen het jaar vervallen, omvat deze post ook de obligatielening uitgegeven door CFE ten belope van 100 miljoen euro, die onder de kortlopende schulden moet worden voorgesteld omdat de houders van deze obligatie de vervroegde terugbetaling kunnen vragen als gevolg van de controlewijziging over CFE.

Toelichting 5 (vervolg): overige bedrijfsacquisities en -verkopen

(€ 1.000) 2013 2012
Vaste activa 46.897 1.979
Vlottende activa 2.358 916
Totaal activa 49.255 2.896
Eigen vermogen - deel groep 11.505 2.144
Minderheidsbelang 0 0
Langlopende verplichtingen 35.807 23
Kortlopende verplichtingen 1.943 729
Totaal van het eigen vermogen en verplichtingen 49.255 2.896
Totale activa 49.255 2.896
Totale verplichtingen -37.750 -751
Minderheidsbelang 0 0
Netto actief 11.505 2.144
Netto goodwill 2.546 605
Aankoopprijs 14.051 2.749

Op 2 december 2013 heeft Leasinvest Real Estate, via haar 100% dochteronderneming Leasinvest Immo Lux, 100% van de aandelen van Orli Lux sàrl verworven, die eigenaar is van een retailpand van meer dan 12.000 m² met 475 parkingplaatsen, gevestigd in de periferie van de stad Luxemburg en voor 10 jaar vast verhuurd aan de Duitse doe-het-zelf groep Hornbach. De acquisitieprijs bedroeg 1 euro. De overnameprijs van 1 euro wordt gerechtvaardigd door een 'enterprise value' van ongeveer 25 miljoen euro die na aftrek van de schulden een eigen vermogenswaarde van 1 euro geeft. Indien de hierboven beschreven bedrijfscombinatie zich had voorgedaan op 1 januari 2013, zou de impact op de huurinkomsten 1,7 miljoen euro en op het netto courant resultaat 0,9 miljoen euro zijn geweest.

Anima Care verwierf in 2013 2 woonzorgcentra (in La Hulpe en Awans) via de overname van 100% van de aandelen van Résidence St James sprl respectievelijk Château d'Awans sa. Beide woonzorgcentra hebben voor 6 maanden bijgedragen tot de resultaten van Anima Care. De contributie tot het geconsolideerd nettoresultaat van 2013 bedroeg 0,1 miljoen euro. Indien de vennootschappen waren opgenomen in de consolidatie vanaf 1 januari 2013, zou de bijdrage tot het nettoresultaat 0,2 miljoen euro zijn geweest. Op jaarbasis realiseren deze 2 zorgcentra een omzet van 9,0 miljoen euro.

Voorts kocht Bank J.Van Breda & C° in juli 2013 de vennootschap Axemia nv, een "application development company" die 7 medewerkers tewerkstelt.

In 2012 heeft Anima Care 3 woon- en zorgcentra (Oudergem, Braine L'Alleud en Angleur) verworven.

Toelichting 6: segmentinformatie - resultatenrekening 2013

(€ 1.000) Segment 1
Marine
Engineering &
Infrastructure
Segment 2
Private
Banking
Segment 3
Real Estate,
Leisure &
Senior Care
Segment 4
Energy &
Resources
Segment 5
Development
Capital
Segment 6
AvH &
subholdings
Eliminaties
tussen
segmenten
Totaal
2013
Bedrijfsopbrengsten 141.725 170.926 99.879 168 107.630 4.747 -3.324 521.752
Verrichting van diensten 13.870 27.409 156 4.293 -3.178 42.550
Leasingopbrengsten 8.759 1.741 10.500
Vastgoedopbrengsten 347 54.681 55.028
Rente-opbrengsten bancaire activiteiten 125.958 125.958
Vergoedingen en commissies bancaire activiteiten 31.601 31.601
Opbrengsten uit onderhanden projecten 124.527 10.702 105.040 240.269
Overige bedrijfsopbrengsten 2.982 4.608 5.344 12 2.590 454 -146 15.845
Overige exploitatiebaten 174 155 1.753 0 801 2.680 -1.206 4.356
Rente op vorderingen financiële vaste activa 174 62 787 429 -156 1.297
Dividenden 155 1.690 14 1.119 2.978
Overheidssubsidies 0
Overige exploitatiebaten 1.131 -1.050 81
Exploitatielasten (-) -136.999 -128.934 -62.816 -5.636 -114.570 -12.605 4.374 -457.187
Grondstoffen en gebruikte hulpstoffen (-) -83.630 -15.098 -52.728 -151.456
Voorraadwijziging handelsgoederen,
grond- en hulpstoffen (-) 8 -756 379 -369
Rentelasten Bank J.Van Breda & C° (-) -57.951 -57.951
Personeelslasten (-) -26.207 -39.718 -20.011 -36.692 -3.545 -126.172
Afschrijvingen (-) -4.391 -4.332 -1.857 -2.443 -640 -13.663
Bijzondere waardeverminderingsverliezen (-) -284 -1.501 -3.543 -5.537 -6.081 -16.945
Overige exploitatielasten (-) -22.496 -25.438 -21.241 -98 -17.567 -8.420 4.374 -90.887
Voorzieningen 6 -311 561 257
Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 4.901 42.147 38.815 -5.469 -6.138 -5.178 -156 68.921
Winst (verlies) op activa/passiva
gewaardeerd aan reële waarde via
resultatenrekening
0 2.652 1.861 0 12 0 0 4.525
Development capital 12 12
Financiële activa voor handelsdoeleinden 64 64
Vastgoedbeleggingen 883 883
Afgeleide financiële instrumenten 2.588 977 3.565
Winst (verlies) op de overdracht van activa 197 1.933 752 0 45.927 85 0 48.894
Gerealiseerde meer(min)waarde op
immateriële en materiële vaste activa
197 -49 473 2 -1 622
Gerealiseerde meer(min)waarde op
vastgoedbeleggingen
256 256
Gerealiseerde meer(min)waarde op
financiële vaste activa
45.925 86 46.011
Gerealiseerde meer(min)waarde op
andere activa
1.982 23 2.005
Financieringsopbrengsten 367 25 3.259 13 1.276 520 -315 5.145
Renteopbrengsten 143 25 2.404 13 875 520 -315 3.665
Diverse financiële opbrengsten 224 854 401 1.480
Financieringslasten (-) -983 0 -16.223 -4 -1.213 -3.589 470 -21.542
Rentelasten (-) -854 -10.139 -894 -549 470 -11.966
Diverse financiële lasten (-) -129 -6.084 -4 -319 -3.040 -9.576
Aandeel in de winst (verlies) van
de ondernemingen waarop vermogens
mutatie is toegepast
62.094 76.501 8.527 13.377 -8.093 928 153.333
Overige niet-exploitatiebaten 0 0 0 0 0 109.399 109.399
Overige niet-exploitatielasten (-) 0 0 0 0 0 0 0
Winst (verlies) vóór belasting 66.576 123.257 36.990 7.917 31.771 102.165 0 368.676
Winstbelastingen -1.712 -15.255 -2.724 -6 -1.414 125 0 -20.985
Uitgestelde belastingen -236 -5.361 -1.883 -188 177 -7.491
Belastingen -1.476 -9.894 -841 -6 -1.226 -51 -13.495
Winst (verlies) na belasting uit
voortgezette bedrijfsactiviteiten
64.864 108.002 34.266 7.911 30.357 102.290 0 347.690
Winst (verlies) na belasting uit bedrijfs
activiteiten die worden beëindigd
0 0 0 0 0 0 0
Winst (verlies) van het boekjaar 64.864 108.002 34.266 7.911 30.357 102.290 0 347.690
Aandeel van het minderheidsbelang 5.122 23.549 18.503 -796 7.411 0 53.790
Aandeel van de groep 59.742 84.453 15.763 8.707 22.946 102.290 293.901

Commentaar bij de segmentinformatie - resultatenrekening 2013

De winst behaald uit de bedrijfsactiviteiten komt met 68,9 miljoen euro ongeveer op hetzelfde niveau uit als verleden jaar (70,6 miljoen euro). Daarbij valt op te merken dat het bedrijfsresultaat in de segmenten "Private Banking" en "Real Estate, Leisure & Senior Care" sterk stijgen. Dit weerspiegelt de goede gang van zaken bij Bank J.Van Breda & C° en bij Leasinvest Real Estate, gekoppeld aan het herstel van de winstgevendheid van de vastgoedontwikkelingsactiviteiten van Extensa. De bijdragen van de segmenten "Energy & Resources" en "Development Capital" vallen daarentegen lager uit, voornamelijk als gevolg van een aantal bijzondere waardeverminderingen die werden geboekt op Max Green, Sagar Cements en Euro Media Group.

Door de wijziging van de waarderingsregels mbt de deelnemingen van Sofinim in het "Development Capital"-segment, die met ingang van 2013 via vermogensmutatie worden opgenomen en niet langer op basis van een "reële waarde"-benadering, wordt de bijdrage van dit segment nu vooral onder de vermogensmutaties verwerkt, in tegenstelling tot vroeger toen dat via aanpassingen van de reële waarde liep. De aanpassing aan marktwaarde van afgeleide financiële instrumenten valt in 2013 positief uit. Het betreft instrumenten die worden gebruikt voor het indekken van interestrisico's bij Bank J.Van Breda & C° en bij Leasinvest Real Estate.

De gerealiseerde meerwaarden vallen in 2013 een stuk hoger uit dan het jaar voordien. Dit is vooral te danken aan de meerwaarde van 46,0 miljoen euro die Sofinim heeft behaald op de verkoop van haar participatie in Spano Group in de loop van het eerste trimester van 2013.

Het aandeel van de winst van ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast, blijft ook in 2013 voor een zeer belangrijke resultaatsbijdrage zorgen. Op deze lijn worden de bijdragen samengevat van participaties als DEME, Delen Investments, Sipef, Rent-A-Port en andere. Vanaf 2013 is ook de bijdrage van alle participaties uit het "Development Capital" segment hier verwerkt, behalve voor Egemin International waarover AvH de exclusieve controle heeft en die bijgevolg integraal wordt geconsolideerd.

Onder de 'Overige niet-exploitatiebaten' is in 2013 voor 109,4 miljoen euro het effect opgenomen van het herwaarderen van de participatie van 50% die AvH bezat in DEME. Door de controleverwerving over CFE per 24 december 2013, waarbij o.a. die participatie werd ingebracht bij CFE, evolueerde AvH van een situatie van gezamenlijke controle over DEME naar een exclusieve controle. Conform de IFRS-regels, moest AvH op dat moment haar DEME-participatie herwaarderen, wat gebeurd is op basis van de in de transactie met Vinci vastgelegde 550 miljoen euro waarde (tevens de inbrengwaarde van de DEME-participatie bij CFE).

Marine Engineering & Infrastructure: bijdrage tot het groepsresultaat van AvH: 59,7 miljoen euro

DEME (AvH 50%) levert met 53,7 miljoen euro de grootste bijdrage tot dit segment. De bijdrage van DEME wordt in 2013 nog opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode omdat DEME een deelneming is waarover AvH een gedeelde controle heeft uitgeoefend tot einde 2013. De volledige resultaatsbijdrage van DEME is bijgevolg gegroepeerd onder de lijn 'aandeel in de winst (verlies) van de ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast'. Met ingang van 2014 wordt de participatie in DEME integraal geconsolideerd in de resultatenrekening na het verwerven van de exclusieve controle op DEME op het eind van 2013. Ditzelfde geldt voor Rent-A-Port (45%) en Rent-A-Port Energy (45,6%) die dus na de controleverwerving over CFE eveneens integraal zullen worden verwerkt. De geconsolideerde rekeningen van Algemene Aannemingen Van Laere (AvH 100%) en van de Nationale Maatschappij der Pijpleidingen (AvH 75%) worden integraal geconsolideerd.

Private Banking: bijdrage tot het groepsresultaat van AvH: 84,5 miljoen euro

De Finaxis-groep (AvH 78,75%) waarin de bijdragen van Delen Investments en Bank J.Van Breda & C° zijn opgenomen, vertegenwoordigt het leeuwendeel van dit segment. Bank J.Van Breda & C° wordt, via Finaxis, integraal geconsolideerd, terwijl de resultaten van Delen Investments CVA verwerkt worden via vermogensmutatie. De verzekeringsgroep ASCO-BDM (AvH 50%) wordt eveneens opgenomen via vermogensmutatie.

Real Estate, Leisure & Senior Care: bijdrage tot het groepsresultaat van AvH: 15,8 miljoen euro

De vastgoedbevak Leasinvest Real Etate - LRE (AvH 30,01%) valt, op basis van de aandeelhoudersovereenkomst tussen Axa Belgium en Extensa, onder de exclusieve controlebevoegdheid van AvH en wordt bijgevolg integraal opgenomen in consolidatie. Voorts worden in dit segment de geconsolideerde rekeningen van Extensa (AvH 100%) en Anima Care (AvH 100%) integraal geconsolideerd, terwijl Groupe Financière Duval (AvH 41,1%) is opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode.

Energy & Resources: bijdrage tot het groepsresultaat van AvH: 8,7 miljoen euro

Sipef (26,8%), Oriental Quarries & Mines (50%), Max Green (18,9%) en de Telemond groep (50%) zijn participaties aangehouden via co-controle en bijgevolg opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode. Ook het minderheidsbelang in Sagar Cements (18,6%) wordt op deze wijze verwerkt in de geconsolideerde rekeningen van AvH.

Development Capital: bijdrage tot het groepsresultaat van AvH: 22,9 miljoen euro

AvH is actief in 'Development Capital' via Sofinim (minderheidsdeelneming van 26% in handen van NPM-Capital) enerzijds, en via GIB (gezamenlijke deelneming met de Nationale Portefeuille Maatschappij) anderzijds.

AvH & subholdings: bijdrage tot het groepsresultaat van AvH: 102,3 miljoen euro

Naast de werkingskosten wordt de bijdrage van AvH & subholdings in grote mate beïnvloed door het al dan niet realiseren van meerwaarden op verkopen van aandelen en door transactiekosten.

We verwijzen voorts naar de afzonderlijke bijlage "Kerncijfers 2013", waarin de resultaten per segment uitgebreid aan bod komen.

Toelichting 6: segmentinformatie - activa 2013

(€ 1.000) Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment 5 Segment 6 Totaal
2013
Marine
Engineering &
Private
Banking
Real Estate,
Leisure &
Energy &
Resources
Development
Capital
AvH &
subholdings
Eliminaties
tussen
Infrastructure Senior Care segmenten
I. Vaste activa 2.154.096 3.232.222 957.985 152.153 385.068 63.044 -8.157 6.936.411
Immateriële vaste activa 12.989 9.502 9.903 947 96 33.437
Goodwill 293.805 137.103 6.058 436.967
Materiële vaste activa 1.542.457 33.156 72.745 21.198 11.147 1.680.703
Vastgoedbeleggingen 2.749 697.498 700.247
Ondernemingen waarop
vermogensmutatie is toegepast
135.998 479.396 97.867 152.153 268.132 3.445 1.136.991
Financiële vaste activa 126.533 87 47.212 89.373 44.232 -8.157 299.280
Development capital deelnemingen 0
Voor verkoop beschikbare financiële vaste activa 4.895 1 47.188 28 31.072 83.184
Vorderingen en borgtochten 121.638 86 24 89.345 13.160 -8.157 216.096
Afdekkingsinstrumenten op meer
dan één jaar
612 961 767 2.340
Vorderingen op meer dan één jaar 1.441 88.163 25.105 5.040 2.261 122.010
Handelsvorderingen 44 44
Vorderingen uit financiële lease 88.163 24.943 113.106
Overige vorderingen 1.397 162 5.040 2.261 8.860
Uitgestelde belastingvorderingen 37.512 17.563 829 378 1.863 58.146
Banken - vorderingen kredietinstellingen &
cliënten op meer dan één jaar
2.466.291 2.466.291
II. Vlottende activa 1.876.690 1.791.440 128.358 3.762 204.611 88.639 -153.940 3.939.559
Voorraden 119.221 16.227 2.017 137.466
Bedrag verschuldigd door klanten
voor onderhanden projecten
155.015 15.658 7.291 177.964
Geldbeleggingen 354 640.773 30 495 23.609 665.262
Voor verkoop beschikbare financiële activa 640.773 30 495 23.609 664.908
Financiële activa behorend tot
de handelsportefeuille (trading)
354 354
Afdekkingsinstrumenten
op ten hoogste één jaar
11.160 990 12.150
Vorderingen op ten hoogste één jaar 1.100.388 60.541 72.201 3.697 143.194 13.075 -153.801 1.239.296
Handelsvorderingen 1.065.343 19.176 16.428 3.444 -3.310 1.101.082
Vorderingen uit financiële lease 41.582 425 42.007
Overige vorderingen 35.045 18.959 52.600 3.697 126.766 9.631 -150.491 96.207
Terug te vorderen belastingen 16 1.154 130 482 1.782
Banken - vorderingen kredietinstellingen &
cliënten op ten hoogste één jaar
903.709 903.709
Banken - interbancaire vorderingen 59.706 59.706
Banken - leningen en vorderingen (excl. leasing) 841.457 841.457
Banken - tegoeden centrale banken 2.546 2.546
Geldmiddelen en kasequivalenten 463.754 180.936 20.784 64 50.476 50.994 767.009
Termijndeposito's tot drie maand 26.476 10.881 31.423 46.412 115.192
Liquide middelen 437.278 180.936 9.904 64 19.053 4.581 651.817
Overlopende rekeningen 26.781 4.490 2.303 1 1.007 479 -139 34.921
III. Activa bestemd voor verkoop 11.544 11.544
TOTAAL DER ACTIVA 4.030.786 5.023.662 1.097.887 155.915 589.679 151.683 -162.097 10.887.514
(€ 1.000)
Segmentinformatie -
proforma omzet
Marine
Engineering &
Infrastructure
Private
Banking
Real Estate,
Leisure &
Senior Care
Energy &
Resources
Development
Capital
AvH &
subholdings
Eliminaties
tussen
segmenten
Totaal
2013
Omzet lidstaten van de Europese Unie 1.772.419 433.533 292.740 104.001 764.962 4.346 -3.230 3.368.770
Overige landen binnen Europa 86.745 331 7.783 15.472 57.117 167.447
Landen buiten Europa 1.819.439 35.050 278.151 2.132.640
TOTAAL 3.678.602 433.864 300.523 154.524 1.100.230 4.346 -3.230 5.668.858

De proforma omzet bevat de omzet van alle participaties aangehouden door de AvH-groep en wijkt dus af van de omzet zoals gerapporteerd in de wettelijke IFRS consolidatie, die is opgemaakt op basis van de op pag. 141 t.e.m. 145 gerapporteerde consolidatiekring. In deze proforma voorstelling worden alle (exclusieve) controle-belangen integraal verwerkt en de overige belangen proportioneel. Als gevolg van de controleverwerving van CFE is zowel de omzet van CFE als DEME aan 100% opgenomen.

Toelichting 6: segmentinformatie - eigen vermogen en verplichtingen 2013

(€ 1.000) Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment 5 Segment 6 Totaal
Marine Private Real Estate, Energy & Development AvH & Eliminaties 2013
Engineering &
Infrastructure
Banking Leisure &
Senior Care
Resources Capital subholdings tussen
segmenten
i. Totaal eigen vermogen 1.214.559 1.055.162 448.792 155.905 533.532 -130.589 3.277.362
Eigen vermogen - deel groep 750.480 862.213 214.081 154.793 400.565 -130.593 2.251.539
Geplaatst kapitaal 113.907 113.907
Aandelenkapitaal 2.295 2.295
Agio 111.612 111.612
Geconsolideerde reserves 755.878 855.721 213.732 164.782 403.678 -253.084 2.140.707
Herwaarderingsreserves -5.398 6.493 349 -9.989 -3.113 27.276 15.616
Effecten beschikbaar voor verkoop 6.325 4.477 46 2.577 26.355 39.780
Afdekkingsreserve -327 -1.157 -4.591 -286 -6.361
Actuariële winsten (verliezen) te bereiken doel -3.674 -62 -180 -587 921 -3.582
pensioenplannen
Omrekeningsverschillen -1.397 1.386 463 -9.855 -4.817 -14.220
Ingekochte eigen aandelen (-) -18.692 -18.692
Minderheidsbelang 464.079 192.949 234.711 1.112 132.968 4 1.025.823
ii. Langlopende verplichtingen 970.570 808.291 401.425 11.133 88.876 -8.157 2.272.138
Voorzieningen 75.552 33 4.919 885 81.388
Pensioenverplichtingen 41.356 3.020 42 118 44.535
Uitgestelde belastingverplichtingen 23.469 1.228 11.540 658 769 37.664
Financiële schulden 715.290 364.116 8.861 87.990 -8.157 1.168.098
Leningen van banken 489.756 260.465 87.990 838.211
Obligatieleningen 199.639 95.767 295.405
Achtergestelde leningen 483 7.690 -5.000 3.173
Financiële lease-overeenkomsten 17.881 5 8.861 26.746
Overige financiële schulden 7.531 189 -3.157 4.563
Langlopende afdekkingsinstrumenten 16.427 3.938 18.568 38.933
Overige schulden 98.476 5.964 2.283 687 107.411
Banken - schulden aan krediet 794.108 794.108
instellingen, cliënten & obligaties
Banken - deposito's van kredietinstellingen 832 832
Banken - deposito's van klanten 715.368 715.368
Banken - in schuldbewijzen belichaamde schuld 8 8
Banken - achtergestelde verplichtingen 77.900 77.900
iii. Kortlopende verplichtingen 1.845.657 3.160.208 247.670 9 45.014 193.396 -153.940 5.338.014
Voorzieningen 34.571 88 34.658
Pensioenverplichtingen 208 208
Financiële schulden 340.089 215.656 1.380 188.584 -149.491 596.218
Leningen van banken 134.407 77.684 212.091
Obligatieleningen 100.000 100.000
Financiële lease-overeenkomsten 4.006 7 1.380 5.393
Overige financiële schulden 101.675 137.965 188.584 -149.491 278.733
Kortlopende afdekkingsinstrumenten 16.499 1.877 18.376
Bedragen verschuldigd aan klanten
voor onderhanden projecten 180.073 14.109 194.181
Overige schulden op ten hoogste 1.221.232 24.823 20.773 7 26.179 3.993 -1.980 1.295.027
één jaar
Handelsschulden 1.025.726 5 10.094 7 17.092 778 -980 1.052.723
Ontvangen vooruitbetalingen 1.837 1.837
Schulden mbt bezoldigingen & sociale lasten 132.709 8.478 3.029 7.975 2.559 154.750
Overige schulden 60.960 16.340 7.650 1.112 655 -1.000 85.717
Te betalen belastingen 9.072 6.365 905 350 8 16.701
Banken - schulden aan krediet
instellingen, cliënten & obligaties 3.123.241 3.123.241
Banken - deposito's van kredietinstellingen 105.488 105.488
Banken - deposito's van klanten 2.883.169 2.883.169
Banken - in schuldbewijzen belichaamde schuld 128.011 128.011
Banken - achtergestelde verplichtingen 6.573 6.573
Overlopende rekeningen 44.121 3.694 10.248 3 2.996 811 -2.469 59.403
iv. Verplichtingen bestemd
voor verkoop 0
totaa
l van het
eigen vermoge
n
en de ver
plicht
ingen
4.030.786 5.023.662 1.097.887 155.915 589.679 151.683 -162.097 10.887.514

Toelichting 6: segmentinformatie - kasstroomoverzicht 2013

(€ 1.000) Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment
5 & 6
Totaal
2013
Marine Private Real Estate, Energy & AvH, subhold. Eliminaties
Engineering & Banking Leisure & Resources & Development tussen
Infrastructure Senior Care Capital segmenten
i. Geldmiddelen en
kasequivalenten, openingsbalans 18.646 24.607 26.743 243 101.546 171.784
Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 4.901 42.147 38.815 -5.469 -11.316 -156 68.921
Dividenden van vennootschappen waarop vermogensmutatie 183 20.546 1.661 24.591 46.980
is toegepast
Overige niet-exploitatiebaten (lasten) 0
Winstbelastingen -1.712 -15.255 -2.724 -6 -1.288 -20.985
Aanpassingen voor niet-geldelijke posten
Afschrijvingen 4.391 4.332 1.857 3.083 13.663
Bijzondere waardeverminderingsverliezen 284 1.514 3.543 5.537 6.081 16.958
Aandelenoptieplannen 29 683 221 428 1.362
(Afname) toename van voorzieningen 220 318 -561 -23
(Afname) toename van latente belastingen 236 5.361 1.883 11 7.491
Andere niet-kaskosten (opbrengsten) -93 7.328 382 386 8.003
Cashflow 8.218 66.876 44.294 1.724 21.414 -156 142.369
Afname (toename) van het bedrijfskapitaal 208 264.856 -12.334 2.066 4.113 -37 258.873
Afname (toename) van voorraden, onderhanden projecten
& ontvangen vooruitbetalingen
-1.104 8.015 -318 6.593
Afname (toename) van vorderingen -80 -4.331 -14.334 2.107 3.980 -37 -12.695
Afname (toename) van vorderingen kredietinstellingen -139.703 -139.703
& cliënten (banken)
Toename (afname) van schulden (andere dan financiële schulden)
Toename (afname) van schulden aan kredietinstellingen,
1.514 -2.441 149 -38 -506 -1.322
cliënten & obligaties (banken) 411.402 411.402
Afname (toename) overige -121 -71 -6.164 -3 958 -5.402
Operationele cashflow 8.426 331.732 31.960 3.790 25.527 -193 401.242
Investeringen -144.631 -532.508 -147.060 -1.433 -63.943 5.000 -884.575
Aanschaffing van immateriële en materiële vaste activa -6.454 -6.867 -24.323 -2.235 -39.879
Investering in vastgoedbeleggingen -101.873 -101.873
Verwerving van financiële vaste activa -137.990 -1.160 -20.864 -1.433 -3.818 -165.265
Nieuwe leningen toegestaan -187 -34 -1 -57.490 5.000 -52.712
Verwerving van geldbeleggingen -524.447 -399 -524.846
Desinvesteringen 385 388.274 30.367 135.657 554.683
Desinvesteringen van immateriële en materiële vaste activa 361 126 1.011 110 1.608
Desinvesteringen van vastgoedbeleggingen 28.915 28.915
Overdracht van financiële vaste activa 24 99 106.944 107.067
Terugbetaalde leningen 28.325 28.325
Overdracht van geldbeleggingen 388.148 342 278 388.768
Investeringscashflow -144.246 -144.234 -116.693 -1.433 71.715 5.000 -329.892
Financiële operaties
Ontvangen interesten 143 25 2.404 13 1.148 -68 3.665
Betaalde interesten -854 -10.139 -1.197 224 -11.966
Diverse financiële opbrengsten(lasten) 96 -5.684 -4 -2.958 -8.551
Afname (toename) van eigen aandelen -3.048 -3.048
(Afname) toename van financiële schulden -2.372 50.064 88.915 -4.963 131.644
Winstverdeling -55.349 -55.349
Dividenden uitgekeerd aan derden -1.174 -31.193 -12.491 -3.800 25.367 -23.290
Financieringscashflow -4.161 -31.168 24.155 -3.791 52.879 -4.807 33.106
II. Netto toename (afname) in geldmiddelen
en kasequivalenten -139.981 156.330 -60.578 -1.435 150.120 104.456
Transfer tussen segmenten 137.990 10.942 1.264 -150.196 0
Wijziging consolidatiekring of -methode 447.099 1.235 448.334
Kapitaalverhoging Leasinvest Real Estate (deel derden) 41.976 41.976
Wisselkoerswijzigingen op geldmiddelen en kasequivalenten 467 -8 459
III. Geldmiddelen en kasequivalenten,
slotbalans
463.754 180.936 20.784 64 101.470 767.009

Commentaar bij de segmentinformatie - kasstroomoverzicht 2013

De cashflow over het jaar 2013 kwam uit op 142,4 miljoen euro, een belangrijke stijging in vergelijking tot de 67,5 miljoen euro van 2012. De stijging situeert zich voornamelijk in de segmenten "Private Banking" en in "Real Estate, Leisure & Senior Care". Deze stijging geeft de goede gang van zaken weer in deze segmenten. Bovendien werd de cashflow van Bank J.Van Breda & C° in 2012 negatief beïnvloed door de éénmalige en bijzondere vergoeding voor de uittrede van ABK bank uit het net van het Beroepskrediet.

De afname van het netto-bedrijfskapitaal hangt samen met de toename van de bancaire schulden onder de vorm van ontvangen deposito's en interbankenschulden bij Bank J.Van Breda & C°, die hoger uitviel dan de stijging van de kredietverlening.

De investeringen kwamen in 2013 uit op 884,6 miljoen euro en zijn verspreid over vele onderdelen van de groep. Leasinvest Real Estate breidde haar vastgoedportefeuille uit met o.a de aankoop van bijkomend retailvastgoed in het Groothertogdom Luxemburg. Deze investeringen werden deels met een kapitaalverhoging gefinancierd, deels met schulden op lange termijn onder de vorm van twee obligatieleningen. Anima Care groeide door het verwerven van de aandelen van 2 rusthuizen en door 4 nieuwbouwprojecten die in uitvoering waren in 2013. Sofinim versterkte, zoals reeds aangekondigd begin 2013, samen met NPM Capital het eigen vermogen van Hertel met 75 miljoen euro. In het segment "Marine Engineering & Infrastructure" is de aankoop van 3.066.440 aandelen CFE van Vinci opgenomen voor een bedrag van 138,0 miljoen euro. Deze aankoop werd voor 50 miljoen euro vanuit de bij AvH & subholdings beschikbare kasmiddelen gefinancierd; voor het saldo van 88 miljoen euro werd een financiële schuld opgenomen op middellange termijn.

Als belangrijkste desinvestering moet de verkoop van de participatie in Spano Group door Sofinim in de loop van het eerste trimester worden vermeld. Leasinvest Real Estate heeft in 2013 haar strategie om bepaalde minder strategische eigendommen te verkopen doorgezet.

De aankoop, respectievelijk verkoop van geldbeleggingen door Bank J.Van Breda & C° kaderen in het normaal beheer van de portefeuille van de bank.

Naar aanleiding van de controleverwerving van DEME, CFE en Rent-A-Port stijgt de cashpositie met 447 miljoen euro ingevolge de gewijzigde consolidatiemethode en -kring.

Evolutie van de thesaurie van de AvH-groep 2009-2013(1)

€ miljoen 2013 2012 2011 2010 2009
Eigen aandelen (2) 21,2 18,4 18,8 17,8 15,4
Overige beleggingen
- Portefeuille aandelen 23,6 20,0 18,8 26,6 28,8
- Termijndeposito's 73,3 82,3 72,6 77,3 89,4
Liquide middelen 6,4 6,5 1,9 1,2 2,8
Financiële schulden -127,6 -39,3 -39,1 -45,1 -14,3
Nettothesauriepositie -3,1 87,9 73,0 77,7 122,1

(1) Bevat de thesaurie en financiële schulden aan kredietinstellingen en t.o.v. financiële markten van de geconsolideerde subholdings opgenomen in de segmenten 'AvH & subholdings' en 'Development Capital', alsook de thesaurie van GIB (50%) en van Finaxis.

(2) In de mate dat de eigen aandelen worden aangehouden voor de indekking van optieverplichtingen, wordt de waarde van de eigen aandelen daarop afgestemd.

Toelichting 6: segmentinformatie - activa 2012

(€ 1.000) Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment 5 Segment 6 Totaal
Marine Private Real Estate, Energy & Development AvH & Eliminaties 2012*
Engineering &
Infrastructure
Banking Leisure &
Senior Care
Resources Capital subholdings tussen
segmenten
I. Vaste activa 433.360 2.959.533 785.796 155.342 382.646 46.591 4.763.268
Immateriële vaste activa 23 7.106 5.093 1.005 13.227
Goodwill 1.890 137.770 2.579 142.239
Materiële vaste activa 27.597 31.764 42.714 21.584 11.756 135.416
Vastgoedbeleggingen 2.749 581.732 584.481
Ondernemingen waarop 395.512 428.667 89.470 155.342 284.551 2.499 1.356.041
vermogensmutatie is toegepast
Financiële vaste activa 4.815 52 37.014 70.339 29.142 141.362
Development capital deelnemingen 0
Voor verkoop beschikbare financiële vaste activa 459 1 36.993 76 26.066 63.594
Vorderingen en borgtochten 4.356 51 21 70.263 3.076 77.768
Afdekkingsinstrumenten op meer
dan één jaar
548 647 1.195
Vorderingen op meer dan één jaar 132 85.671 25.506 4.500 1.323 117.133
Vorderingen uit financiële lease 85.671 25.368 111.039
Overige vorderingen 132 138 4.500 1.323 6.093
Uitgestelde belastingvorderingen 642 20.945 1.040 667 1.870 25.165
Banken - vorderingen kredietinstellingen &
cliënten op meer dan één jaar
2.247.010 2.247.010
II. Vlottende activa 98.211 1.595.588 127.623 6.048 134.103 111.860 -95.433 1.978.000
Voorraden 2.628 16.823 3.192 22.644
Bedrag verschuldigd door klanten
voor onderhanden projecten
3.397 23.078 13.233 39.708
Geldbeleggingen 519.759 304 414 20.014 540.491
Voor verkoop beschikbare financiële activa 517.239 304 414 20.014 537.971
Financiële activa behorend tot
de handelsportefeuille (trading)
2.520 2.520
Afdekkingsinstrumenten 2.437 2.437
op ten hoogste één jaar
Vorderingen op ten hoogste één jaar
73.456 58.417 58.967 5.804 91.972 12.637 -95.422 205.832
Handelsvorderingen 49.729 14.673 30 24.269 3.265 -2.564 89.403
Vorderingen uit financiële lease 40.323 397 40.720
Overige vorderingen 23.727 18.094 43.897 5.774 67.703 9.372 -92.858 75.709
Terug te vorderen belastingen 12 209 1.116 582 232 2.151
Banken - vorderingen kredietinstellingen &
cliënten op ten hoogste één jaar 986.063 986.063
Banken - interbancaire vorderingen 63.521 63.521
Banken - leningen en vorderingen (excl. leasing) 919.546 919.546
Banken - tegoeden centrale banken 2.996 2.996
Geldmiddelen en kasequivalenten 18.646 24.607 26.743 243 23.018 78.528 171.784
Termijndeposito's tot drie maand 1.733 17.361 9.193 72.690 100.977
Liquide middelen 16.913 24.607 9.382 243 13.825 5.838 70.807
Overlopende rekeningen 71 4.096 592 1 1.692 449 -11 6.889
III. Activa bestemd voor verkoop 21.701 58.917 80.618
TOTAAL DER ACTIVA 531.572 4.555.121 935.120 161.390 575.666 158.451 -95.433 6.821.885

*We verwijzen naar Toelichting 2 voor meer informatie omtrent de Herziene financiële staten 2012.

(€ 1.000)
Segmentinformatie -
proforma omzet
Marine
Engineering &
Infrastructure
Private
Banking
Real Estate,
Leisure &
Senior Care
Energy &
Resources
Development
Capital
AvH &
subholdings
Eliminaties
tussen
segmenten
Totaal
2012
Omzet lidstaten van de Europese Unie 610.197 397.423 276.247 96.110 862.233 4.340 -3.214 2.243.335
Overige landen binnen Europa 39.125 325 11.874 14.644 97.325 163.294
Landen buiten Europa 501.092 46.865 353.156 901.113
TOTAAL 1.150.414 397.748 288.121 157.619 1.312.714 4.340 -3.214 3.307.741

De proforma omzet bevat de omzet van alle participaties aangehouden door de AvH-groep en wijkt dus af van de omzet zoals gerapporteerd in de wettelijke IFRS consolidatie, die is opgemaakt op basis van de op pag. 141 t.e.m. 145 gerapporteerde consolidatiekring. In deze proforma voorstelling worden alle (exclusieve) controle-belangen integraal verwerkt, en de overige belangen proportioneel.

Toelichting 6: segmentinformatie - eigen vermogen en verplichtingen 2012

(€ 1.000) Segment 1
Marine
Engineering &
Segment 2
Private
Banking
Segment 3
Real Estate,
Leisure &
Segment 4
Energy &
Resources
Segment 5
Development
Capital
Segment 6
AvH &
subholdings
Eliminaties
tussen
Totaal
2012*
Infrastructure Senior Care segmenten
i. Totaal eigen vermogen 455.727 1.002.041 362.501 161.339 509.721 22.902 2.514.231
Eigen vermogen - deel groep 449.061 807.039 183.311 158.324 382.633 22.899 2.003.267
Geplaatst kapitaal 113.907 113.907
Aandelenkapitaal 2.295 2.295
Agio 111.612 111.612
Geconsolideerde reserves 464.579 797.723 187.552 161.882 385.172 -91.038 1.905.870
Herwaarderingsreserves -15.518 9.316 -4.241 -3.558 -2.539 16.684 145
Effecten beschikbaar voor verkoop 10.674 3.789 46 2.392 16.726 33.626
Afdekkingsreserve -17.426 -2.862 -7.120 -713 -28.121
Actuariële winsten (verliezen) te bereiken doel
pensioenplannen -3.751 -361 -1.042 -42 -5.196
Omrekeningsverschillen 5.660 1.865 -910 -3.604 -3.176 -165
Ingekochte eigen aandelen (-) -16.655 -16.655
Minderheidsbelang 6.666 195.002 179.189 3.015 127.088 4 510.964
ii. Langlopende verplichtingen 22.172 774.996 307.920 12.477 633 1.118.198
Voorzieningen 203 289 3.945 1.446 5.884
Pensioenverplichtingen 846 3.180 12 157 4.195
Uitgestelde belastingverplichtingen 4.277 1.207 4.535 735 457 11.211
Financiële schulden 16.246 269.960 10.097 19 296.321
Leningen van banken 16.243 268.551 284.794
Achtergestelde leningen 1.190 1.190
Financiële lease-overeenkomsten 3 12 10.097 19 10.131
Overige financiële schulden 207 207
Langlopende afdekkingsinstrumenten 284 9.580 27.917 37.781
Overige schulden 316 4.295 1.562 187 6.360
Banken - schulden aan krediet
instellingen, cliënten & obligaties 756.445 756.445
Banken - deposito's van klanten 670.444 670.444
Banken - in schuldbewijzen belichaamde schuld 5.206 5.206
Banken - achtergestelde verplichtingen 80.795 80.795
iii. Kortlopende verplichtingen 53.673 2.778.084 264.699 51 53.468 134.915 -95.433 3.189.456
Voorzieningen 114 114
Pensioenverplichtingen 180 180
Financiële schulden 3.882 228.850 1.246 130.937 -91.858 273.057
Leningen van banken 3.881 128.077 131.958
Financiële lease-overeenkomsten 1 6 1.246 17 1.270
Overige financiële schulden 100.766 130.920 -91.858 139.829
Kortlopende afdekkingsinstrumenten 9.506 9.506
Bedragen verschuldigd aan klanten
voor onderhanden projecten
3.854 21.544 25.398
Overige schulden op ten hoogste
één jaar
44.999 9.896 19.325 46 27.669 3.578 -1.618 103.894
Handelsschulden 39.734 9.138 45 17.251 475 -618 66.025
Ontvangen vooruitbetalingen 2.058 72 2.130
Schulden mbt bezoldigingen & sociale lasten 2.715 8.685 2.705 1 6.841 2.225 23.172
Overige schulden 492 1.211 7.410 3.577 877 -1.000 12.567
Te betalen belastingen 590 8.317 666 281 7 9.860
Banken - schulden aan krediet
instellingen, cliënten & obligaties 2.745.651 2.745.651
Banken - deposito's van kredietinstellingen 68.647 68.647
Banken - deposito's van klanten 2.657.500 2.657.500
Banken - in schuldbewijzen belichaamde schuld 12.994 12.994
Banken - achtegestelde verplichtingen 6.510 6.510
Overlopende rekeningen 348 4.534 15.744 5 2.727 394 -1.958 21.795
iv. Verplichtingen bestemd
voor verkoop
0
totaa
l van het
eigen vermoge
n
en de ver
plicht
ingen
531.572 4.555.121 935.120 161.390 575.666 158.451 -95.433 6.821.885

Toelichting 6: segmentinformatie - resultatenrekening 2012

(€ 1.000) Segment 1
Marine
Engineering &
Infrastructure
Segment 2
Private
Banking
Segment 3
Real Estate,
Leisure &
Senior Care
Segment 4
Energy &
Resources
Segment 5
Development
Capital
Segment 6
AvH &
subholdings
Eliminaties
tussen
segmenten
Totaal
2012*
Bedrijfsopbrengsten 184.400 178.337 82.088 178 109.790 4.635 -3.300 556.128
Verrichting van diensten 15.929 20.522 178 4.288 -3.161 37.756
Leasingopbrengsten 8.338 1.683 10.021
Vastgoedopbrengsten 244 40.148 40.393
Rente-opbrengsten bancaire activiteiten 139.642 139.642
Vergoedingen en commissies bancaire activiteiten 26.772 26.772
Opbrengsten uit onderhanden projecten 165.581 14.238 107.521 287.340
Overige bedrijfsopbrengsten 2.646 3.585 5.496 2.268 348 -139 14.204
Overige exploitatiebaten 174 178 1.187 0 2.203 2.973 -1.333 5.382
Rente op vorderingen financiële vaste activa 174 71 2.148 694 -250 2.837
Dividenden 178 1.116 14 1.119 2.427
Overheidssubsidies 0
Overige exploitatiebaten 41 1.161 -1.083 118
Exploitatielasten (-) -180.769 -140.141 -53.623 -107 -110.769 -9.930 4.384 -490.955
Grondstoffen en gebruikte hulpstoffen (-) -123.189 -16.282 -57.019 -196.490
Voorraadwijziging handelsgoederen,
grond- en hulpstoffen (-)
979 131 32 1.142
Rentelasten Bank J.Van Breda & C° (-) -68.836 -68.836
Personeelslasten (-) -27.386 -38.531 -15.767 -33.772 -2.984 -118.440
Afschrijvingen (-) -3.868 -3.290 -1.680 -2.185 -699 -11.722
Bijzondere waardeverminderingsverliezen (-) -102 -4.683 -824 -481 -6.090
Overige exploitatielasten (-) -27.343 -24.795 -18.812 -107 -17.940 -7.747 4.384 -92.359
Voorzieningen 139 -6 -389 596 1.500 1.841
Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 3.805 38.374 29.652 72 1.223 -2.322 -249 70.555
Winst (verlies) op activa/passiva
gewaardeerd aan reële waarde via
resultatenrekening
0 -1.868 -2.720 0 5.510 0 923
Development capital 5.493 5.493
Financiële activa voor handelsdoeleinden 467 467
Vastgoedbeleggingen -239 -239
Afgeleide financiële instrumenten -2.335 -2.481 17 -4.799
Winst (verlies) op de overdracht van activa 60 6.097 94 0 31.267 -808 36.710
Gerealiseerde meer(min)waarde op
immateriële en materiële vaste activa
Gerealiseerde meer(min)waarde op
60 6 -1 7 -6 66
vastgoedbeleggingen
Gerealiseerde meer(min)waarde op
220 220
financiële vaste activa -137 30.833 -586 30.110
Gerealiseerde meer(min)waarde op
andere activa
6.091 11 427 -216 6.314
Financieringsopbrengsten 437 21 3.006 4 830 1.305 -394 5.209
Renteopbrengsten 260 21 1.871 4 520 856 -394 3.138
Diverse financiële opbrengsten 177 1.135 310 449 2.071
Financieringslasten (-) -873 0 -13.669 -362 -1.622 -2.147 644 -18.030
Rentelasten (-) -818 -8.135 -355 -1.239 -775 644 -10.677
Diverse financiële lasten (-) -56 -5.534 -7 -383 -1.372 -7.352
Aandeel in de winst (verlies) van
de ondernemingen waarop vermogens
mutatie is toegepast
49.654 63.507 1.550 17.173 1.935 -58 133.761
Overige niet-exploitatiebaten 0 0 0 0 60 0 60
Overige niet-exploitatielasten (-) 0 -60.112 -3 0 -10 0 -60.125
Winst (verlies) vóór belasting 53.083 46.019 17.911 16.886 39.192 -4.029 169.063
Winstbelastingen -986 44.789 -784 0 -877 -527 41.616
Uitgestelde belastingen 157 55.037 31 387 -481 55.131
Belastingen -1.143 -10.248 -815 -1.265 -45 -13.515
Winst (verlies) na belasting uit
voortgezette bedrijfsactiviteiten
52.097 90.808 17.127 16.886 38.315 -4.556 210.679
Winst (verlies) na belasting uit bedrijfs
activiteiten die worden beëindigd
Winst (verlies) van het boekjaar 52.097 90.808 17.127 16.886 38.315 -4.556 0 210.679
Aandeel van het minderheidsbelang 349 19.357 13.538 512 9.580 0 43.336
Aandeel van de groep 51.748 71.451 3.589 16.374 28.736 -4.556 167.343

Toelichting 6: segmentinformatie - kasstroomoverzicht 2012

(€ 1.000) Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment
5 & 6
Totaal
2012*
Marine
Engineering &
Infrastructure
Private
Banking
Real Estate,
Leisure &
Senior Care
Energy &
Resources
AvH, subhold.
& Development
Capital
Eliminaties
tussen
segmenten
i. Geldmiddelen en
kasequivalenten, openingsbalans 33.093 157.044 20.770 302 73.686 284.896
Winst (verlies) uit de bedrijfsactiviteiten 3.805 38.374 29.652 72 -1.099 -249 70.555
Dividenden van vennootschappen waarop vermogensmutatie
is toegepast
183 15.182 272 1.606 29.741 46.984
Overige niet-exploitatiebaten (lasten) -60.112 -3 58 -60.057
Winstbelastingen -986 44.789 -784 -1.404 41.616
Aanpassingen voor niet-geldelijke posten
Afschrijvingen 3.868 3.290 1.680 2.885 11.722
Bijzondere waardeverminderingsverliezen 102 4.949 824 925 6.799
Aandelenoptieplannen 89 -1.022 346 737 149
(Afname) toename van voorzieningen -139 -311 389 -2.071 -2.133
(Afname) toename van latente belastingen -157 -55.037 -31 94 -55.131
Andere niet-kaskosten (opbrengsten) 14 7.115 2 -177 6.955
Cashflow 6.779 -2.783 32.348 1.678 29.688 -249 67.460
Afname (toename) van het bedrijfskapitaal -14.096 -226.770 -1.644 -5.825 3.806 5.920 -238.609
Afname (toename) van voorraden, onderhanden projecten -6.495 -527 2.485 -4.537
& ontvangen vooruitbetalingen
Afname (toename) van vorderingen
1.863 -27.247 -7.356 -5.765 15.184 5.920 -17.401
Afname (toename) van vorderingen kredietinstellingen
& cliënten (banken)
-224.207 -224.207
Toename (afname) van schulden (andere dan financiële schulden) -9.551 1.966 5.548 33 -12.074 -14.079
Toename (afname) van schulden aan kredietinstellingen,
cliënten & obligaties (banken)
21.391 21.391
Afname (toename) overige 87 1.327 691 -93 -1.789 224
Operationele cashflow
Investeringen
-7.318
-14.137
-229.553
-594.420
30.704
-130.742
-4.147
-235
33.494
-30.826
5.671 -171.149
-770.361
Aanschaffing van immateriële en materiële vaste activa -4.948 -7.307 -11.399 -1.916 -25.570
Investering in vastgoedbeleggingen -9.075 -98.685 -107.761
Verwerving van financiële vaste activa -82 -20.656 -235 -28.384 -49.357
Nieuwe leningen toegestaan -32 -2 -103 -138
Verwerving van geldbeleggingen -587.113 -423 -587.536
Desinvesteringen 853 712.308 4.613 8.800 58.735 -3.080 782.229
Desinvesteringen van immateriële en materiële vaste activa 187 941 53 34 1.214
Desinvesteringen van vastgoedbeleggingen 4.119 4.119
Overdracht van financiële vaste activa 1 318 8.800 46.840 55.958
Terugbetaalde leningen 666 64 7.593 -3.080 5.243
Overdracht van geldbeleggingen 711.366 60 4.269 715.695
Investeringscashflow -13.284 117.888 -126.129 8.565 27.909 -3.080 11.868
Financiële operaties
Ontvangen interesten 260 21 1.871 4 1.080 -394 2.842
Betaalde interesten -818 -8.135 -355 -726 644 -9.389
Diverse financiële opbrengsten(lasten) 121 -4.423 -7 -1.437 -5.747
Afname (toename) van eigen aandelen 403 403
(Afname) toename van financiële schulden -8.047 129.362 -4.400 2.956 -2.840 117.031
Winstverdeling -54.349 -54.349
Dividenden uitgekeerd aan derden -3.019 -20.793 -11.781 16.246 -19.347
Financieringscashflow -11.502 -20.773 106.894 -4.758 -35.826 -2.590 31.444
II. Netto toename (afname) in geldmiddelen
en kasequivalenten -32.104 -132.438 11.470 -341 25.576 -127.836
Transfer tussen segmenten 17.658 -6.399 300 -11.559 0
Wijziging consolidatiekring of -methode 998 13.856 14.854
Wisselkoerswijzigingen op geldmiddelen en kasequivalenten -95 -19 -14 -129
III. Geldmiddelen en kasequivalenten,
slotbalans
18.646 24.607 26.743 243 101.546 171.784

Toelichting 7: immateriële vaste activa

(€ 1.000) Ontwikkelings
kosten
Concessies,
octrooien &
licenties
Goodwill Software Overige
immateriële
activa
Totaal
Bewegingen in immateriële vaste activa - boekjaar 2012
Immateriële vaste activa, beginsaldo 1.068 32 2.048 4.511 16 7.676
Brutobedrag 1.133 200 4.658 7.753 189 13.933
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -65 -168 -2.610 -3.241 -173 -6.257
Investeringen 3.737 3.737
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 1.799 1.799
Afschrijvingen (-) -65 -9 -7 -1.116 -6 -1.203
Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen 1 1
Overboekingen van (naar) andere posten 512 512
Overige toename (afname) 705 705
Immateriële vaste activa, eindsaldo 1.003 23 5.057 7.134 10 13.227
Brutobedrag 1.133 182 7.711 11.492 256 20.775
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -130 -160 -2.654 -4.358 -246 -7.548
Bewegingen in immateriële vaste activa - boekjaar 2013
Immateriële vaste activa, beginsaldo 1.003 23 5.057 7.134 10 13.227
Brutobedrag 1.133 182 7.711 11.492 256 20.775
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -130 -160 -2.654 -4.358 -246 -7.548
Investeringen 3.204 628 3.832
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 99 8.542 4.200 5.528 64 18.432
Afschrijvingen (-) -65 -9 -1.968 -19 -2.061
Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen 8 8
Overboekingen van (naar) andere posten -768 768 0
Immateriële vaste activa, eindsaldo 1.045 8.555 8.489 13.898 1.451 33.437
Brutobedrag 1.444 15.789 10.940 24.675 3.438 56.286
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -399 -7.235 -2.451 -10.777 -1.987 -22.849

De integrale consolidatie van CFE, DEME en Rent-A-Port alsook de erkenningen en exploitatievergunningen op moment van de overname van 2 woonzorgcentra (La Hulpe en Awans) door Anima Care zijn de voornaamste componenten van de 'Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties'. Net als vorige jaren is de investering in het nieuwe informaticaplatform bij Bank J.Van Breda & C° de voornaamste investering in immateriële vaste activa in 2013.

Toelichting 8: goodwill

(€ 1.000) 2013 2012
Bewegingen in goodwill
Goodwill, beginsaldo 142.239 142.139
Brutobedrag - integraal geconsolideerde participaties 145.622 145.494
Geaccumuleerde bijzondere WV - integraal geconsolideerde participaties (-) -3.383 -3.356
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 294.461 605
Overige toename (afname) 267 -505
Goodwill, eindsaldo 436.967 142.239
Brutobedrag - integraal geconsolideerde participaties 449.986 145.622
Geaccumuleerde bijzondere WV - integraal geconsolideerde participaties (-) -13.020 -3.383

We verwijzen naar Toelichting 5 Bedrijfsacquisities waarin de impact van de controleverwerving van CFE (en daarmee ook over DEME) in detail wordt beschreven. Tengevolge de controleverwerving bedraagt de goodwill op DEME 252 miljoen euro, deels veroorzaakt door het herwaarderen van het belang in DEME door AvH (met 109,4 miljoen éénmalige winst in de resultaten van 2013 voor gevolg). Daarbovenop komt de goodwill van CFE en DEME op hun dochterondernemingen van respectievelijk elk 20 miljoen euro, wat de totale impact op de rubriek goodwill op 292 miljoen euro brengt. In 2014 dient de goodwill op deze transactie zo veel als mogelijk gealloceerd te worden op de identificeerbare activa van CFE, DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy.

Het saldo van de goodwill uit verwervingen door middel van bedrijfscombinaties betreft de overname in 2013 van 2 woon- en zorgcentra door Anima Care, die in eerste instantie werd gealloceerd op de activa, op basis van de reële waarde (zie toelichting 5 Overige bedrijfsacquisities). Het saldo bedraagt 2,5 miljoen euro.

Voorts is de goodwill voornamelijk toe te wijzen aan Finaxis en aan de dochterondernemingen aangehouden door Van Laere en Anima Care. Ter herinnering: de goodwill (cliënteel) in de geconsolideerde balans van Delen Investments van 242 miljoen euro is hierin niet vervat, aangezien Delen Investments wordt opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode. Deze goodwill resulteert vnl. uit de overname van Capital & Finance in 2007 en JM Finn & Co in 2011.

Bij indicaties van een eventuele waardevermindering en minstens jaarlijks onderwerpt AvH de goodwill op haar balans aan een impairmentanalyse. Hierbij wordt zowel de goodwill bedoeld die als dusdanig onder de post 'goodwill' wordt opgevoerd in de geconsolideerde balans, als de goodwill die vervat zit in de actiefpost 'ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast'. Elke participatie van AvH wordt daarbij beschouwd als een afzonderlijke cash generating unit (CGU). Vervolgens wordt als onderdeel van de impairment test een fair value bepaald voor elke CGU op basis van publiek beschikbare marktwaarderingen (broker reports / beurskoers voor genoteerde ondernemingen). Indien na deze eerste stap op basis van een fair value benadering blijkt dat bijkomende onderbouwing nodig is, zal ook een gebruikswaarde worden bepaald vanuit het eigen AvH perspectief op basis van een discounted cash flow (DCF) model of marktmultiples. Wanneer na deze tweede stap nog steeds een onvoldoende onderbouwing kan worden gevormd voor de goodwill in de balans, wordt overgegaan tot een uitzonderlijke waardevermindering of 'impairment'.

Toelichting 9: materiële vaste activa

(€ 1.000) Terreinen en Installaties, Meubilair Overige Activa in Operationele Totaal
gebouwen machines en en rollend materiële vaste aanbouw & leasing als 2012
uitrusting materieel activa vooruitbet. leasinggever
(IAS 17)
i. Bewegingen in materiële vaste activa - boekjaar 2012
Materiële vaste activa, beginsaldo 86.830 18.763 7.680 3.044 4.200 5.683 126.199
Brutobedrag 110.460 172.288 21.987 5.743 4.200 10.526 325.202
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -23.630 -153.525 -14.307 -2.699 0 -4.843 -199.003
Geaccumuleerde bijzondere WV (-) 0
Investeringen 11.094 1.203 3.429 187 6.563 22.475
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 88 44 47 179
Overdrachten en buitengebruikstellingen (-) -109 -79 -926 -1.114
Afschrijvingen (-) -4.088 -2.903 -2.690 -464 -371 -10.517
Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen 2 2
Overboekingen van (naar) andere posten 3.837 686 -42 112 -4.634 124 84
Overige toename (afname) -1.277 -615 -1.892
Materiële vaste activa, eindsaldo 96.287 17.836 8.343 2.000 5.514 5.436 135.416
Brutobedrag 123.460 174.480 24.670 4.016 5.514 10.650 342.789
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -27.061 -156.644 -16.327 -2.016 0 -5.214 -207.262
Geaccumuleerde bijzondere WV (-) -112 -112
ii. Overige informatie
Financiële leases
Nettoboekwaarde van MVA onder financiële lease 17.590 32 342 17.964
Materiële vaste activa verworven onder financiële lease 194 194
(€ 1.000) Terreinen en
gebouwen
Installaties,
machines en
uitrusting
Meubilair
en rollend
materieel
Overige
materiële vaste
activa
Activa in
aanbouw &
vooruitbet.
Operationele
leasing als
leasinggever
(IAS 17)
Totaal
2013
i. Bewegingen in materiële vaste activa - boekjaar 2013
Materiële vaste activa, beginsaldo 96.287 17.836 8.343 2.000 5.514 5.436 135.416
Brutobedrag 123.460 174.480 24.670 4.016 5.514 10.650 342.789
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -27.061 -156.644 -16.327 -2.016 0 -5.214 -207.262
Geaccumuleerde bijzondere WV (-) -112 -112
Investeringen 9.745 5.358 3.338 1.389 16.664 36.494
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 86.927 1.426.252 14.533 65 1.144 1.528.922
Overdrachten en buitengebruikstellingen (-) -543 -140 -144 -173 -999
Afschrijvingen (-) -4.744 -3.327 -3.009 -477 -43 -11.601
Bijzondere WV (-) -1.257 -1.257
Overboekingen van (naar) andere posten 2.286 968 -4.653 -5.001 -6.401
Overige toename (afname) 152 -1 -14 54 -63 130
Materiële vaste activa, eindsaldo 188.853 1.446.946 23.048 2.858 18.606 392 1.680.703
Brutobedrag 281.689 2.877.045 94.382 7.132 18.606 1.381 3.280.235
Geaccumuleerde afschrijvingen (-) -77.787 -1.430.098 -71.334 -4.274 -989 -1.584.484
Geaccumuleerde bijzondere WV (-) -15.048 -15.048
ii. Overige informatie
Financiële leases
Nettoboekwaarde van MVA onder financiële lease 20.975 18.320 2.677 41.972
Materiële vaste activa verworven onder financiële lease 224 224

Via de integrale consolidatie van CFE, vervat onder de rubriek 'Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties', worden alle materiële vaste activa gerelateerd aan de bagger- en milieuactiviteiten van DEME in de balans van AvH opgenomen. Ditzelfde geldt voor de bouwgerelateerde activa van CFE en de activa van Rent-A-Port. We verwijzen naar Toelichting 5 Bedrijfsacquisities waarin een beschrijving van de voornaamste activa- en passivaposten van CFE en DEME is opgenomen. Op deze lijn wordt voorts het vastgoed van de door Anima Care overgenomen woonzorgcentra in La Hulpe en Awans gerapporteerd.

Tevens breidde Anima Care haar operaties uit door verschillende nieuwbouwprojecten in Blegny, Haut-Ittre, Kasterlee en Zemst en is hiermee verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de investeringen. De ingebruikname van nieuwbouwprojecten resulteerde in de verkoop van het oude gebouw in Blegny en de overboeking van het gebouw in Haut-Ittre naar "Activa bestemd voor verkoop" (na het verwerken van een uitzonderlijke WV van 1,3 miljoen euro). Bank J.Van Breda & C° investeerde in 2013 verder in haar kantorennet.

Het niet uitoefenen door de leasingnemer van de aankoopoptie, gekoppeld aan het verder verhuren van de gebouwen, gaf aanleiding tot het overboeken door Extensa van 3 operationele leasinggebouwen naar "Vastgoedbeleggingen".

Toelichting 10: vastgoedbeleggingen gewaardeerd aan reële waarde

(€ 1.000) Verhuurde
gebouwen
Operationele
leasing als
leasinggever -
IAS 40
Project
ontwikkelingen
Activa bestemd
voor verkoop
Totaal
i. Bewegingen in vastgoedbeleggingen aan reële waarde - boekjaar 2012
Vastgoedbeleggingen, beginsaldo 506.954 1.820 8.582 2.859 520.215
Brutobedrag 506.954 1.820 8.582 2.859 520.215
Investeringen 78.591 28.611 559 107.761
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 0
Overdrachten en buitengebruikstellingen (-) -603 -3.295 -3.899
Winsten (verliezen) door aanpassing van reële waarde -576 -170 84 424 -239
Overboekingen van (naar) andere posten -21.190 -17.658 21.190 -17.658
Overige toename (afname) 37 -35 2
Vastgoedbeleggingen, eindsaldo 563.212 1.650 19.620 21.701 606.182
Brutobedrag 563.212 1.650 19.620 21.701 606.182
i. Bewegingen in vastgoedbeleggingen aan reële waarde - boekjaar 2013
Vastgoedbeleggingen, beginsaldo 563.212 1.650 19.620 21.701 606.182
Brutobedrag 563.212 1.650 19.620 21.701 606.182
Investeringen 100.373 1.489 10 101.873
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 25.500 25.500
Overdrachten en buitengebruikstellingen (-) -1.650 -27.008 -28.658
Winsten(verliezen) door aanpassing van reële waarde 965 -429 347 883
Overboekingen van (naar) andere posten -10.067 16.468 6.401
Overige toename (afname) -417 27 -389
Vastgoedbeleggingen, eindsaldo 679.567 0 20.680 11.544 711.791
Brutobedrag 679.567 0 20.680 11.544 711.791
(€ 1.000) Verhuurde
gebouwen en
Activa bestemd
voor verkoop
Operationele
leasing als
leasinggever -
IAS 40
Project
ontwikkelingen
Totaal
ii. Overige informatie
Huurinkomsten en operationele kosten 2012
Huurinkomsten van vastgoedbeleggingen 37.849 75 37.924
Directe operationele kosten (incl. onderhoud & herstellingen) van verhuurde gebouwen -1.747 -33 -1.781
Directe operationele kosten (incl. onderhoud & herstellingen) van niet-verhuurde gebouwen -579 -579
Huurinkomsten en operationele kosten 2013
Huurinkomsten van vastgoedbeleggingen 45.184 223 45.407

Directe operationele kosten (incl. onderhoud & herstellingen) van verhuurde gebouwen -2.485 -2.485 Directe operationele kosten (incl. onderhoud & herstellingen) van niet-verhuurde gebouwen -334 -334 Aankoopverplichtingen Contractuele verplichtingen tot aankoop vastgoedbeleggingen 2012 0 Contractuele verplichtingen tot aankoop vastgoedbeleggingen 2013 0

(€ 1.000) Totaal
2012
Totaal
2013
Opdeling vastgoedopbrengsten in de resultatenrekening
Verkopen van gronden 2.211 9.350
Huurinkomsten 37.849 45.184
Overige vastgoeddiensten 333 494
40.393 55.028
Kerncijfers - gebouwen in portefeuille (exclusief projectontwikkelingen)
Contractuele huur 42.644 51.453
Huurrendement (%) 7,27% 7,44%
Bezettingsgraad (%) 94,78% 96,87%
Gewogen gemiddelde looptijd tot eerste break (# jaren) 4,8 5,2

De uitbreiding van de vastgoedportefeuille is quasi volledig toe te schrijven aan Leasinvest Real Estate met o.a. het tweede Knauf shopping center, het aan Hornbach verhuurde retailpand (door middel van een bedrijfscombinatie) en verdere investeringen in het project Royal20 in Luxemburg. Het niet uitoefenen door de leasingnemer van de aankoopoptie gekoppeld aan met het verder verhuren van de gebouwen gaf aanleiding tot het overboeken door Extensa van 3 operationele leasinggebouwen naar "Vastgoedbeleggingen".

Leasinvest Real Estate heeft in 2013 haar strategie om bepaalde minder strategische eigendommen te verkopen doorgezet, met als voornaamste de verkoop van het kantoorgebouw Pasteur in Groothertogdom Luxemburg. Begin 2014 kondigde Leasinvest Real Estate de verkoop van het kantoorgebouw Louizalaan 66 te Brussel aan, meteen het voornaamste gebouw onder de rubriek 'Activa bestemd voor verkoop' eind 2013.

De ingebruikname door Anima Care van het nieuwbouwproject resulteerde in de overboeking van het oude rusthuisgebouw in Haut-Ittre naar 'Activa bestemd voor verkoop'ten belope van 1,4 miljoen euro.

Waardering van de vastgoedbeleggingen

De vastgoedbeleggingen worden aan reële waarde gewaardeerd, waarbij de waardeschommelingen in de resultatenrekening worden verwerkt.

Verhuurde gebouwen

Op basis van schattingsverslagen wordt minstens jaarlijks de reële waarde van verhuurde gebouwen bepaald. We verwijzen naar het jaarverslag van Leasinvest Real Estate voor meer informatie hieromtrent.

Operationele leasings als leasinggever - IAS 40

Operationele leasings waarvan de aankoopoptie rekening houdt met de marktwaarde worden als vastgoedbeleggingen gekwalificeerd. In andere gevallen worden deze contracten als operationele leasing conform IAS 17 beschouwd.

Toelichting 11: ondernemingen waarop de vermogensmutatiemethode is toegepast

(€ 1.000) 2013 2012
Ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast
Marine Engineering & Infrastructure 135.998 395.512
Private Banking 479.396 428.667
Real Estate, Leisure & Senior Care 97.867 89.470
Energy & Resources 152.153 155.342
Development Capital 268.132 284.551
AvH & subholdings 3.445 2.499
Totaal 1.136.991 1.356.041
Bewegingen in ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast Vermogens
mutatiewaarde
Goodwill opgenomen
in VM-waarde
Totaal
2013
Ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast: beginsaldo 1.275.344 80.698 1.356.041
Aanschaffingen 3.797 1.340 5.137
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 105.462 28.820 134.282
Overdrachten (-) -719 -719
Aandeel in winst (verlies) van de ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast 153.333 153.333
Bijzondere WV opgenomen in de winst- en verliesrekening (-) -11.594 -11.594
Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen -12.826 -12.826
Impact dividenden uitgekeerd door deelnemingen (-) -47.469 -47.469
Overboekingen van (naar) andere posten -437.206 -4.028 -441.234
Overige toename (afname) 2.040 2.040

Rechtstreeks aangehouden participaties opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode

IAS 31 biedt de keuzemogelijkheid om participaties aangehouden in co-controle in de geconsolideerde rekeningen op te nemen volgens de proportionele consolidatie- of de vermogensmutatiemethode. AvH opteert voor de vermogensmutatiemethode en past deze bijgevolg toe op haar deelnemingen Delen Investments (78,75%), ASCO-BDM (50%), Holding Groupe Duval (50%), Groupe Financière Duval (41,1%), Sipef (26,8%), Telemond Groep (50%), Oriental Quarries & Mines (50%), Max Green (18,9%), alsook op de co-controles aangehouden door Sofinim (Amsteldijk Beheer (37%), Distriplus (37%), Hertel (34,4%), Manuchar (22,2%), Turbo's Hoet Groep (37%)) en de GIB-groep (50%, Groupe Flo (23,6%) en Trasys Group (41,9%)).

In deze balansrubriek zijn tevens de rechtstreeks aangehouden belangen in Promofi (15%), Sagar Cements (18,6%) en de geassocieerde deelnemingen van Sofinim (Atenor (8,8%), Axe Investments (35,8%), Corelio (16,3%), Euro Media Group (16,3%), NMC (22,5%) en MediaCore (37%)) opgenomen.

De verhoging van de participaties in Corelio, Sagar Cements, Atenor en Sipef vormen de voornaamste investeringen.

De 'Overboekingen naar andere posten' bevat de vermogensmutatiewaarden van DEME, Rent-A-Port & Rent-A-Port Energy alvorens deze belangen eind 2013 evolueerden naar controleparticipaties tengevolge van de controleverwerving over CFE en vervolgens integraal geconsolideerd werden. Aangezien DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy deelnemingen zijn waarover AvH een gedeelde controle heeft uitgeoefend tot einde 2013, is de volledige resultaatsbijdrage van deze participaties bijgevolg gegroepeerd onder de lijn 'aandeel in de winst (verlies) van de ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast'.

Het aandeel in de winst van de vermogensmutatievennootschappen wordt aldus in sterke mate beïnvloed door de contributies van DEME (53,7 miljoen euro) en Delen Investments (76,0 miljoen euro). Deze participaties keerden tevens de grootste dividenden uit in 2013 (zie Segmentrapportering pagina 150 voor de opdeling per segment). In het Development Capital segment drukten herstructureringskosten en uitzonderlijke waardeverminderingen bij o.m. Hertel, Corelio en EMG de gezamenlijke bijdrage van alle participaties. De moeilijke marktomstandigheden bij Max Green (daling elektriciteitsprijs en wijziging van het regelgevend kader) en bij Sagar Cements (overcapaciteit in de markt met lage capaciteitsbezetting tot gevolg) hebben AvH ertoe genoopt om de boekwaarde van deze deelnemingen neerwaarts te herzien.

Onrechtstreeks aangehouden participaties opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode

De integrale consolidatie van CFE, DEME, Rent-A-Port en Rent-A-Port Energy geeft aanleiding tot de opname van hun gemeenschappelijke dochterondernemingen en geassocieerde deelnemingen voor een totaal bedrag van 134 miljoen euro, waarvan DEME het leeuwendeel voor haar rekening neemt, met HGO (50%) en C-Power (11,2%) als voornaamste. De met partners opgezette vastgoed- en PPS-projecten zijn bij CFE de voornaamste participaties in deze balansrubriek. De havenontwikkelingsactiviteiten van Rent-A-Port in Vietnam worden tevens opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode.

De ondernemingen van de projecten "Tour & Taxis" (50%) en "Cloche d'Or Luxemburg" (50%) alsook het vastgoedproject in Slowakije zijn de voornaamste participaties, aangehouden door de integraal geconsolideerde dochtervennootschap Extensa.

Toelichting 12: financiële activa

1. Financiële activa en passiva per categorie
(€ 1.000) Reële waarde Boekwaarde
Financiële activa 2013 2012 2013 2012
Financiële activa voor handelsdoeleinden
Financiële activa behorend tot de handelsportefeuille (trading) 354 2.520 354 2.520
Financiële activa beschikbaar voor verkoop
Voor verkoop beschikbare financiële vaste activa 83.184 63.594 83.184 63.594
Voor verkoop beschikbare geldbeleggingen 664.908 537.971 664.908 537.971
Vorderingen en liquiditeiten
Vorderingen en borgtochten 216.096 77.768 216.096 77.768
Vorderingen uit financiële lease 165.233 162.998 155.113 151.760
Overige vorderingen 105.066 81.802 105.066 81.802
Handelsvorderingen 1.101.126 89.403 1.101.126 89.403
Termijndeposito's tot drie maand 115.192 100.977 115.192 100.977
Liquide middelen 651.817 70.807 651.817 70.807
Banken - vorderingen kredietinstellingen & cliënten 3.669.340 3.526.080 3.370.000 3.233.073
Afdekkingsinstrumenten 14.490 3.632 14.490 3.632
(€ 1.000) Reële waarde Boekwaarde
Financiële passiva 2013 2012 2013 2012
Financiële passiva gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs
Financiële schulden
Leningen van banken 1.053.170 411.886 1.050.302 416.753
Obligatieleningen 409.999 395.405
Achtergestelde leningen 3.190 1.190 3.173 1.190
Financiële lease-overeenkomsten 32.139 11.401 32.139 11.401
Overige financiële schulden 283.296 140.035 283.296 140.035
Overige schulden
Handelsschulden 1.052.723 66.025 1.052.723 66.025
Ontvangen vooruitbetalingen 1.837 2.130 1.837 2.130
Schulden mbt bezoldigingen & sociale lasten 154.750 23.172 154.750 23.172
Overige schulden 193.128 18.927 193.128 18.927
Banken - schulden aan kredietinstellingen, cliënten & obligaties 3.972.256 3.571.285 3.917.349 3.502.096
Afdekkingsinstrumenten 57.309 47.287 57.309 47.287
(€ 1.000) 2013 2012
Financiële activa Niveau 1 Niveau 2 Te ontvangen
interesten
Niveau 1 Niveau 2 Te ontvangen
interesten
Financiële activa voor handelsdoeleinden
Financiële activa behorend tot de handelsportefeuille (trading) 354 2.520
Financiële activa beschikbaar voor verkoop
Voor verkoop beschikbare financiële vaste activa 41.056 42.128 31.491 32.104
Voor verkoop beschikbare geldbeleggingen 646.862 8.639 9.407 517.293 11.698 8.980
Afdekkingsinstrumenten 14.407 83 3.504 128
Financiële passiva
Obligatieleningen 390.133 19.866
Afdekkingsinstrumenten 56.452 857 44.274 3.013

De reële waarde van de effecten in de beleggingsportefeuille wordt bepaald aan de hand van de notering op de publieke markt (niveau 1). Ditzelfde geldt voor de publieke obligaties uitgegeven door DEME, CFE en Leasinvest Real Estate. Voor de afdekkingsinstrumenten is het de actuele waarde van toekomstige kasstromen rekening houdend met de geldende swaprente en volatiliteit (niveau 2).

Gerealiseerde
meerwaarden
(minwaarden)
Rente
opbrengsten
(lasten)
Gerealiseerde
meerwaarden
(minwaarden)
Rente
opbrengsten
(lasten)
(€ 1.000) 2013 2012
Financiële activa voor handelsdoeleinden 41
Financiële activa beschikbaar voor verkoop 2.063 9.636 36.424 13.836
Vorderingen en liquiditeiten 15.463 15.996
Afdekkingsinstrumenten 1.590 5.569
Banken - vorderingen kredietsinstellingen & cliënten 114.732 120.196
Financiële activa bestemd voor verkoop 45.953
Financiële passiva gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs -11.966 -10.677
Afdekkingsinstrumenten -10.237 -15.765
Banken - schulden aan kredietsinstellingen, cliënten en obligaties -47.714 -53.071

2. Kredietrisico

Zowel CFE als DEME hebben procedures opgesteld teneinde het risico op hun klantenvorderingen te beperken. Bovendien wordt een groot deel van de geconsolideerde omzet met openbare of semi-openbare klanten gerealiseerd. Verder wordt de concentratie van het tegenpartijrisico beperkt door het grote aantal klanten. Om het kredietrisico te beperken, volgen de betrokken deelnemingen voortdurend de uitstaande klantenvorderingen op en stellen ze desgevallend hun posities bij. Zo doet DEME in het kader van belangrijke buitenlandse contracten geregeld een beroep op de Credendo Group (de vroegere Nationale Delcrederedienst), in zoverre het betrokken land daarvoor in aanmerking komt en het risico door een kredietverzekering kan worden gedekt. Voor grote werken is DEME afhankelijk van de capaciteit van klanten om financiering te bekomen en kan zij desgevallend zelf projectfinanciering organiseren. Ondanks het feit dat het kredietrisico nooit volledig kan worden uitgesloten, is het toch beperkt. Als wereldwijde speler is DEME daarenboven blootgesteld aan politieke risico's en negatieve ontwikkelingen die zich op macro-economisch vlak kunnen voordoen.

Rent-A-Port heeft een beperkt aantal klanten en tegenpartijen door het type van activiteiten waarbinnen de groep actief is. Hierdoor loopt het een verhoogd kredietrisico. Door zich contractueel voldoende in te dekken en door sterke relaties op te bouwen en te onderhouden met haar klanten, weet de groep dit risico grotendeels in te perken. Aangezien Rent-A-Port actief is in landen zoals Oman, Qatar, Vietnam en Nigeria, is het ook blootgesteld aan politieke risico's. Ook hier gelden persoonlijke relaties en een sterk lokaal netwerk als belangrijkste factoren van risicomanagement.

De omzet van Van Laere en haar dochterondernemingen bestaat uit 50% overheidsopdrachten en 50% privé-opdrachten (B2B). Het kredietrisico is bij de overheidsopdrachten niet aanwezig. Voor privé-opdrachten wordt tijdens de aanbestedingsfase een financiële analyse uitgevoerd van de potentiële bouwheer (desgevallend inzage in de kredietovereenkomst, vraag tot parent company guarantee, etc.). De inkomsten van het parkeerbedrijf Alfa Park zijn grotendeels cash-inkomsten.

Het kredietrisico van NMP wordt afgedekt door het afsluiten van langetermijn contracten waarbij het leidingennet ter beschikking wordt gesteld van derden voor het transport van hun producten. Vermits de klanten van NMP grote nationale of internationale bedrijven zijn, wordt het risico op discontinuïteit in de inkomsten eerder laag ingeschat.

Voor de kredietrisico's aangaande de leasingportefeuille van Bank J.Van Breda & C° verwijzen we naar de kredietrisico-policy zoals beschreven in toelichting 13.

Leasinvest Real Estate streeft naar een goede spreiding zowel naar aantal huurders als naar sectoren waarin deze huurders actief zijn teneinde wanbetaling en faillissement van huurders te beperken. Tevens wordt ervoor gezorgd dat de huurders een solvabele standing hebben en dat er langlopende huurcontracten worden afgesloten om de duurzaamheid van de huurinkomstenstroom te verzekeren en bijgevolg de duration van de huurcontracten te verhogen.

Extensa Group is een vennootschap die rechtstreeks of onrechtstreeks (via participaties) actief is in vastgoedinvesteringen en projectontwikkeling. Het huurdersrisico binnen de bestaande vastgoedportefeuille van Extensa wordt beheerd door langetermijnhuurcontracten af te sluiten met solvabele partners die actief zijn in diverse economische markten. Voorafgaand aan de ondertekening van een nieuw ontwikkelingsproject wordt een uitgebreide analyse gemaakt van de eraan verbonden technische, juridische en financiële risico's.

Het kredietrisico bij Anima Care is beperkt. De meeste residenten betalen via domiciliëring. Bovendien wordt de huur vooruit gefactureerd en worden de debiteuren nauw opgevolgd.

Het debiteurenrisico wordt door Egemin beheerst met inachtneming van het vastgestelde beleid, procedures en controles van de groep terzake. De uitstaande vorderingen op klanten worden periodiek bewaakt en grote projecten worden doorgaans gedekt door bankgaranties of gelijkaardig.

Het Development Capital segment en AvH & subholdings investeren op lange termijn in een beperkt aantal bedrijven met internationaal groeipotentieel. Het gediversifieerde karakter van deze investeringen draagt bij tot een evenwichtige spreiding van de economische en financiële risico's. Bovendien zal AvH in de regel deze investeringen financieren via eigen vermogen.

Niet
vervallen
Vervallen
< 30 d
Vervallen
< 60 d
Vervallen
< 120 d
Vervallen
> 120 d
(€ 1.000) Totaal
Vervaldagenbalans 2012
Financiële activa voor handelsdoeleinden 2.520 2.520
Financiële activa beschikbaar voor verkoop 601.565 601.565
Vorderingen 400.732 372.298 13.829 4.793 3.012 6.800
Vervaldagenbalans 2013
Financiële activa voor handelsdoeleinden 354 354
Financiële activa beschikbaar voor verkoop 748.092 748.092
Vorderingen 1.577.401 1.229.283 104.387 82.258 57.887 103.586

De vervallen vorderingen betreffen hoofdzakelijk de contractingactiviteit van CFE, DEME en Van Laere alsook de leasingportefeuille van Bank J.Van Breda & C°. Achterstallige vorderingen betreffen grotendeels afrekeningen en bijkomende verrekeningen die door de klanten worden erkend, maar die nog het voorwerp uitmaken van budgettaire inschrijvingen of die deel uitmaken van een globaal akkoord. Bij Van Laere is, in het kader van het project Président in Luxemburg, een gerechtelijke procedure aan de gang. Hiervoor werden geen provisies aangelegd. Ook bij CFE zijn er een aantal procedures lopend.

Verwachte verliezen op werven worden adequaat voorzien via waardeverminderingen op werven, opgenomen in de balansrubriek 'Onderhanden projecten in opdracht van derden' (Toelichting 14).

(€ 1.000) Financiële
activa voor
handelsdoeleinden
Financiële activa
beschikbaar
voor verkoop
Vorderingen
Boekjaar 2012
Gecumuleerde waardeverminderingen - beginsaldo 0 -69.349 -8.798
Wijzigingen in de consolidatiekring -10
Bijzondere WV geboekt tijdens het boekjaar -2.427 -1.722
Bijzondere WV teruggenomen tijdens het boekjaar 785
Bijzondere WV uitgeboekt tijdens het boekjaar 11.004 1.391
Overboekingen van (naar) andere posten -3.198 3.198
Gecumuleerde waardeverminderingen - eindsaldo 0 -63.969 -5.156
Boekjaar 2013
Gecumuleerde waardeverminderingen - beginsaldo 0 -63.969 -5.156
Wijzigingen in de consolidatiekring -1.526 -27.775
Bijzondere WV geboekt tijdens het boekjaar -306 -3.671
Bijzondere WV teruggenomen tijdens het boekjaar 475
Bijzondere WV uitgeboekt tijdens het boekjaar 206 408
Overboekingen van (naar) andere posten -9.300
Gecumuleerde waardeverminderingen - eindsaldo 0 -74.895 -35.719

De financiële activa beschikbaar voor verkoop noteren gecumuleerde waardeverminderingen voor een totaal 74,9 miljoen euro. Deze zijn o.m. toe te wijzen aan het segment AvH & subholdings, met als voornaamste de in 2008 geboekte waardevermindering op Ageas (ex-Fortis)-aandelen (44,3 miljoen euro) en aan het Development Capital segment met een aantal oude investeringen die in het verleden werden afgewaardeerd.

Tengevolge de deconsolidatie in 2013 van de 20%-minderheidsbelangen van Extensa in de Roemeense retailparken in Focsani en Deva werden de in vorige jaren verwerkte waardeverminderingen overgeboekt naar de rubriek 'Financiële activa beschikbaar voor verkoop'.

De evolutie van de waardeverminderingen op vorderingen is grotendeels het gevolg van de integrale consolidatie van CFE, DEME en Rent-A-Port. De bijzondere WV van dit boekjaar is deels toe te wijzen aan Extensa. Niettegenstaande de overtuiging dat de ligging en het potentieel van de grondreserves in Roemenië hun waardering op langere termijn zullen ondersteunen, werd voorzichtigheidshalve een beperkte waardevermindering geboekt.

3. Wisselkoersrisico

Door het internationaal karakter van haar activiteit en bijgevolg de uitvoering van contracten in vreemde valuta dekt DEME haar valutarisico's in door gebruik te maken van financiële hedges en termijncontracten. Bij CFE bevinden de meeste activiteiten zich binnen de euro-zone, doch desgevallend wordt getracht de blootstelling aan de fluctuaties van vreemde valuta te beperken.

Hoewel Rent-A-Port vooral actief is in landen buiten de euro-zone, wordt het vooral aan de USD blootgesteld aangezien de meeste commerciële contracten in USD worden afgesloten. Dit is ook het geval in Vietnam waar de verkopen worden gerealiseerd in USD.

Aangezien Extensa Group aanwezig is in Turkije en Roemenië, zijn de lokale activiteiten onderhevig aan wisselkoersschommelingen, voornamelijk de USD in Turkije en de RON in Roemenië. In Turkije loopt Extensa een USD-risico op de project-marge uit de verkopen van vastgoed. Het USD-wisselkoersrisico is momenteel niet ingedekt aangezien Extensa hoogstwaarschijnlijk de USD cashopbrengsten zal herinvesteren in andere USD-ontwikkelingsopportuniteiten.

Het wisselkoersrisico van Bank J.Van Breda & C° is beperkt, aangezien de bank enkel actief is in België en door de aard van haar cliënteel geen eigen materiële muntposities heeft.

Egemin, wereldwijd aanwezig waardoor ze een (beperkt) wisselkoersrisico kent op de valuta's US Dollar, Britse Pond, Zwitserse Frank, Yuan en Hong Kong Dollar, beheerst haar valutarisico door in de mate van het mogelijke kosten en opbrengsten van de resp. groepsmaatschappij in eenzelfde munt te laten geschieden (natural hedging). Desgevallend wordt er een valutaswap met erkende en gereputeerde maatschappijen afgesloten.

De strategie van AvH om zich ook te richten op opkomende markten resulteerde in 2 investeringen in Indische Rupie (18,6% belang in Sagar Cements, 50% in Oriental Quarries & Mines). Dit wisselkoersrisico is niet ingedekt aangezien het lange termijn-investeringen betreffen.

De overige integraal geconsolideerde participaties zijn niet onderhevig aan significante wisselkoersrisico's aangezien zij voornamelijk actief zijn in de euro-zone.

Verschillende niet-integraal geconsolideerde participaties zoals Delen Investments en Sipef, maar ook Hertel, Manuchar, Telemond Groep e.a. zijn in belangrijke mate actief buiten de euro-zone. Het wisselkoersrisico wordt in die gevallen telkens op het niveau van de deelneming zelf opgevolgd en aangestuurd.

Het wisselkoersrisico bij Delen Investments beperkt zich tot de participaties in deviezen (Delen Suisse & JM Finn & Co). De netto-exposure op het Britse Pond is momenteel beperkt aangezien de impact van een wisselkoersschommeling op het eigen vermogen van JM Finn & Co geneutraliseerd wordt door een tegenovergestelde impact op de liquiditeitsverplichting op de resterende 26,51% in JM Finn & Co. Bij Sipef wordt het grootste deel van de kosten gemaakt in het buitenland (Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea), terwijl de verkopen in USD worden gerealiseerd. Dit is een structureel risico dat door de onderneming niet wordt ingedekt en dus als algemeen bedrijfsrisico wordt beschouwd. Transactionele risico's zijn over het algemeen beperkt door korte betalingstermijnen en omrekeningsverschillen worden beperkt door de functionele valuta en rapporteringsmunt maximaal gelijk te schakelen. Hertel ziet het wisselkoersrisico als een marktrisico dat beheerd moet worden zoals andere marktrisico's waarbij het risico herleid wordt tot een aanvaardbaar niveau. Manuchar is blootgesteld aan wisselkoersrisico's tussen de USD en de lokale munten van de landen waarin het distributie-activiteiten voorziet. Om deze risico's in te dekken worden de posities opgevolgd en wanneer nodig worden macrohedges opgezet. Bij de Telemond Groep tenslotte wordt in Polen geproduceerd terwijl de verkopen worden gerealiseerd in de euro-zone. Het wisselkoersrisico dat hierdoor wordt gelopen, is niet ingedekt en wordt beschouwd als een algemeen bedrijfsrisico.

Hieronder worden de voornaamste koersen waartegen de balansen en resultaten van de buitenlandse entiteiten werden omgerekend naar de euro:

4. Voor verkoop beschikbare financiële activa

Slotkoers Gemiddelde koers
Australische Dollar 1,545 1,378
Britse Pond 0,832 0,846
CFA Frank 655,957 655,957
Hongaarse Forint 297,146 296,850
Indische Rupie 85,223 77,388
Poolse Zloty 4,156 4,196
Qatarse Rial 5,021 4,837
Roemeense Leu 4,473 4,418
Singapore Dollar 1,745 1,662
Tunesische Dinar 2,268 2,161
Turkse Lire 2,960 2,534
US Dollar 1,379 1,328
1 euro = x vreemde valuta
(€ 1.000)
Voor verkoop beschikbare financiële activa - boekjaar 2012
Financiële
vaste activa
Geldbeleggingen
Voor verkoop beschikbare financiële activa: beginsaldo reële waarde 49.647 650.494
Voor verkoop beschikbare financiële activa - boekwaarde 34.456 638.075
Voor verkoop beschikbare financiële activa - aanpassing aan reële waarde 15.191 2.850
Voor verkoop beschikbare financiële activa - te ontvangen intresten 9.569
Aanschaffingen 12.110 587.190
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties
Actuarieel rendement -6.981
Overdrachten (-) -2.171 -714.408
Toename (afname) door wijzigingen in de reële waarde 4.039 22.379
Bijzondere WV opgenomen in de resultatenrekening (-) -2.292
Overboeking van (naar) andere posten -31 2.543
Overige toename (afname) -954
Voor verkoop beschikbare financiële activa: eindsaldo reële waarde 63.594 537.971
Voor verkoop beschikbare financiële activa - boekwaarde 44.364 507.361
Voor verkoop beschikbare financiële activa - aanpassing aan reële waarde 19.230 21.629
Voor verkoop beschikbare financiële activa - te ontvangen intresten 8.980
(€ 1.000)
Voor verkoop beschikbare financiële activa - boekjaar 2013
Financiële
vaste activa
Geldbeleggingen
Voor verkoop beschikbare financiële activa: beginsaldo reële waarde 63.594 537.971
Voor verkoop beschikbare financiële activa - boekwaarde 44.364 507.361
Voor verkoop beschikbare financiële activa - aanpassing aan reële waarde 19.230 21.629
Voor verkoop beschikbare financiële activa - te ontvangen intresten 8.980
Aanschaffingen 8.087 524.727
Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties 4.729
Actuarieel rendement -7.312
Overdrachten (-) -1.294 -388.701
Toename (afname) door wijzigingen in de reële waarde 8.362 -1.889
Bijzondere WV opgenomen in de resultatenrekening (-) -293 -13
Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen -315
Overige toename (afname) 440
Voor verkoop beschikbare financiële activa: eindsaldo reële waarde 83.184 664.908
Voor verkoop beschikbare financiële activa - boekwaarde 55.593 637.729
Voor verkoop beschikbare financiële activa - aanpassing aan reële waarde 27.592 17.772
Voor verkoop beschikbare financiële activa - te ontvangen intresten 9.407

In de rubriek 'Voor verkoop beschikbare financiële vaste activa' zijn vnl. de participaties van AvH & subholdings in Belfimas, Koffie F. Rombouts en Tikehau SS Fund Ltd ondergebracht alsook het belang van Leasinvest Real Estate in de vastgoedbevak Retail Estates. De impact van de integrale consolidatie van CFE, DEME en Rent-A-Port is beperkt tot 4,7 miljoen euro.

Leasinvest Real Estate tekende in op de publieke kapitaalverhoging van Retail Estates en wist aldus haar belang op 10% te behouden. De overdrachten zijn hoofdzakelijk voor rekening van AvH & subholdings met een verdere daling van het belang in Koffie F. Rombouts (tot 11%) en een kapitaalvermindering bij Tikehau SS Fund als voornaamste.

De waardestijging van de aandelen Belfimas en Retail Estates verklaren de toename in reële waarde van 8,4 miljoen euro.

De geldbeleggingen bestaan uit: Aantal aandelen Reële waarde
Beleggingsportefeuille bij Bank J.Van Breda & C° 640.743
Hermes Universal Medium 145.500 13.511
Ageas 278.284 8.613
KBC 20.000 825
Andere 1.216
664.908

De aanschaffingen en overdrachten zijn in grote mate toe te wijzen aan Bank J.Van Breda & C° gerealiseerd in het kader van haar Asset & Liability management.

Per segment wordt de reële waarde van de geldbeleggingen als volgt opgedeeld: Reële waarde
Private Banking (vnl. Bank J.Van Breda & C°) 640.773
AvH & subholdings 23.609
Development Capital 495
Real Estate, Leisure & Senior Care 30
Marine Engineering & Infrastructure 0
Energy & Resources 0
664.908

Kredietrisico van de beleggingsportefeuille van Bank J.Van Breda & C°

Het risicoprofiel van de beleggingsportefeuille wordt al jarenlang bewust erg laag gehouden. Op geconsolideerd niveau bevat de beleggingsportefeuille eind 2013 76% kwaliteitsvolle overheidsobligaties, 23% financiële en bedrijfsobligaties en commercial paper en 1% aandelen en andere effecten.

Het investeringskader dat jaarlijks ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de raad van bestuur van Bank J.Van Breda & C° bepaalt waarin belegd kan worden en welke limieten gelden. In de onderstaande tabel vindt u de samenstelling van de beleggingsportefeuille naar rating en eindvervaldag.

Samenstelling beleggingsportefeuille op 31/12/2013

Naar rating Naar restlooptijd
Overheidsobligaties Aaa 30% 2014 33%
Overheidsobligaties Aa1 8% 2015 20%
Overheidsobligaties Aa2 13% 2016 18%
Overheidsobligaties Aa3 25% 2017 20%
Bedrijfsobligaties en commercial paper 21% 2018 6%
Obligaties van kredietinstelllingen en perpetuals 2% 2019 0%
Aandelen en andere 1% 2020 1%
onbepaald 2%

Toelichting 13: banken - vorderingen op kredietinstellingen & cliënten

(€ 1.000) Reële waarde Boekwaarde
i. Interbancaire vorderingen 2013 2012 2013 2012
Binnenlandse kredietinstellingen 14.966 34.868 14.967 34.857
Buitenlandse kredietinstellingen 44.620 28.518 44.644 28.518
Te ontvangen interesten 95 146 95 146
Totaal kredietinstellingen 59.681 63.532 59.706 63.521
ii. Leningen en vorderingen op cliënten 2013 2012 2013 2012
Wissels en eigen accepten 99 290 94 287
Investeringskredieten en financieringen 2.212.073 2.173.074 2.000.862 1.972.921
FV aanpassing ingedekte kredieten (FV hedge) 222 3.705 222 3.705
Hypothecaire leningen 1.010.416 872.312 924.899 778.889
Werkingskredieten 366.540 365.127 363.907 365.202
Overige 10.877 38.071 10.878 38.579
Te ontvangen interesten 6.886 6.973 6.886 6.973
Totaal cliënten 3.607.113 3.459.552 3.307.748 3.166.556
iIi. Tegoeden centrale banken 2013 2012 2013 2012
Tegoeden bij centrale banken 2.542 2.986 2.542 2.986
Te ontvangen interesten 4 10 4 10
Totaal tegoeden bij centrale banken 2.546 2.996 2.546 2.996
Totaa
l vor
deringen op kre
dietinstellingen & clienten
3.669.340 3.526.080 3.370.000 3.233.073

De integrale consolidatie van Bank J.Van Breda & C° resulteert in de opname van specifieke bancaire vorderingen en schulden in de balans van AvH. Deze rubrieken werden gegroepeerd om de balans zo transparant mogelijk te houden.

De leningen en vorderingen op cliënten omvatten:

• kredieten toegekend door Bank J.Van Breda & C° aan familiale ondernemers en vrije beroepen en door ABK bank aan particulieren en zelfstandigen. De vele ondernemers en vrije beroepen die de voorbije jaren cliënt werden, vertrouwen een steeds groter deel van hun bankzaken aan de bank toe.

• autofinancieringen verstrekt door Van Breda Car Finance, een 100%-dochteronderneming van de bank.

De sterke prestaties van de bank verklaren de toename van de leningen en vorderingen op cliënten.

Kredietrisico

De kredietportefeuille van Bank J.Van Breda & C° is zeer gespreid binnen het door de bank gekende cliënteel van lokale ondernemers en vrije beroepen bij Bank J.Van Breda & C° en van particulieren en zelfstandigen bij ABK bank. De bank hanteert hierbij concentratielimieten per sector en maximale kredietbedragen per relatie. De kredietportefeuille is onderverdeeld in risicocategorieën die elk hun specifieke opvolging krijgen. Over de kredieten uit de hoogste risicocategorie "onzeker verloop" wordt periodiek gerapporteerd aan de raad van bestuur van Bank J.Van Breda & C°.

In het kader van Basel II hebben Bank J.Van Breda & C° en haar dochteronderneming ABK bank geopteerd voor de standardised approach.

Vorderingen die dubieus worden, worden overgedragen naar de afdeling Betwiste Zaken. Er gelden criteria voor verplichte overdracht wanneer bepaalde gebeurtenissen zich voordoen bij de cliënten, kredietnemers of borgen. Op de kredieten in de hoogste risicocategorie "onzeker verloop" en op de vorderingen die dubieus worden, worden waardeverminderingen geboekt.

Niet vervallen Vervallen
< 30 d
30 d
< vervallen
< 60 d
60 d
< vervallen
< 120 d
120 d
< vervallen
Dubieus
(€ 1.000) Totaal
Vervaldagenbalans 2012
Binnenlandse kredietinstellingen 34.857 34.857
Buitenlandse kredietinstellingen 28.518 28.518
Te ontvangen interesten 146 146
Totaal kredietinstellingen 63.521 63.521 0 0 0 0 0
Wissels en eigen accepten 287 287
Investeringskredieten en financieringen 1.976.626 1.899.072 35.483 8.934 8.170 12.257 12.710
Hypothecaire leningen 778.889 759.380 13.424 5.100 548 437
Werkingskredieten 365.202 344.785 12.651 3.172 2.118 1.900 576
Overige 38.579 38.579
Te ontvangen interesten 6.973 6.973
Totaal cliënten 3.166.556 3.049.076 61.558 17.206 10.836 14.157 13.723
Tegoeden centrale banken 2.996 2.996 0 0 0 0 0

170 Jaarverslag 2013

Niet vervallen Vervallen
< 30 d
30 d
< vervallen
< 60 d
60 d
< vervallen
< 120 d
120 d
< vervallen
Dubieus
(€ 1.000) Totaal
Vervaldagenbalans 2013
Binnenlandse kredietinstellingen 14.967 14.967
Buitenlandse kredietinstellingen 44.644 44.644
Te ontvangen interesten 95 95
Totaal kredietinstellingen 59.706 59.706 0 0 0 0 0
Wissels en eigen accepten 94 94
Investeringskredieten en financieringen 2.001.084 1.931.032 39.046 7.209 5.413 6.525 11.859
Hypothecaire leningen 924.899 905.375 12.001 4.881 1.601 0 1.041
Werkingskredieten 363.907 333.575 23.371 775 1.764 104 4.318
Overige 10.878 10.878
Te ontvangen interesten 6.886 6.886
Totaal cliënten 3.307.748 3.187.840 74.418 12.865 8.778 6.629 17.218
Totaal centrale banken 2.546 2.546 0 0 0 0 0

Toelichting 14: voorraden en onderhanden projecten in opdracht van derden

(€ 1.000) 2013 2012
Totaal Verworven via
bedrijfscombinatie
Overige Totaal
I. Voorraden, nettobedrag 137.466 116.012 21.454 22.644
Bruto-boekwaarde: 141.789 119.549 22.240 23.189
Grond- en hulpstoffen 49.568 47.836 1.732 2.158
Goederen in bewerking 40 40 183
Gereed product 186 186 649
Handelsgoederen 2.441 2.441 2.762
Onroerende goederen bestemd voor verkoop 89.554 71.713 17.841 17.438
Afschrijvingen en andere waardeverminderingen (-) -4.323 -3.537 -786 -545
Geboekte WV op voorraden in resultatenrekening tijdens het boekjaar -93 -205
Terugname WV op voorraden in resultatenrekening tijdens het boekjaar 62 101
II. Onderhanden projecten in opdracht van derden Totaal Verworven via
bedrijfscombinatie
Overige Totaal
Bedrag door (aan) opdrachtgevers verschuldigd voor onderhanden projecten, netto -16.217 -25.114 8.897 14.310
Bedrag door klanten verschuldigd voor onderhanden projecten 177.964 151.422 26.543 39.708
Bedrag aan klanten verschuldigd voor onderhanden projecten (-) -194.181 -176.536 -17.646 -25.398
Opbrengsten onderhanden projecten 240.269 287.340
Onderhanden projecten op afsluitdatum
Bedrag van gemaakte kosten en opgenomen winsten min verliezen -273.922 -258.973
Bedrag van gerealiseerde opbrengsten 265.025 244.663
Ingehouden bedragen 1.722

De vastgoedpromotieprojecten van CFE zitten hoofdzakelijk vervat in de rubriek 'Onroerende goederen bestemd voor verkoop'. Deze rubriek bevat tevens de grondenportefeuille van Extensa, gewaardeerd aan aanschaffingswaarde.

Onderhanden projecten van CFE, DEME, Algemene Aannemingen Van Laere en Egemin worden gewaardeerd volgens de "Percentage of Completion" methode, waarbij resultaat erkend wordt a rato van de vooruitgang van de werken. Voorziene verliezen worden evenwel onmiddellijk ten laste van het resultaat geboekt. De rubriek 'Ingehouden bedragen' omvat enkel de nog lopende, actieve werven op afsluitdatum. Het saldo in de kolom "Overige" wordt vertekend door de ondertussen afgewerkte constructie van de appartementen in Hasselt en Turkije (Extensa) die naar 'Onroerend goed bestemd voor verkoop' zullen geherclasseerd worden. Voorts dient de presentatie van de onderhanden werken bij CFE en Algemene Aannemingen Van Laere nog op elkaar afgestemd te worden, met name de afnetting per onderhanden project.

De vooruitgang van de werken wordt bepaald op basis van de gedane kosten in verhouding tot de verwachte kostprijs van het ganse project.

Toelichting 15: leasing

(€ 1.000)
I. Leasinggever - financiële lease
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2013
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2012
Resterende looptijd Resterende looptijd
Bruto lease-investeringen 47.105 103.923 42.268 193.296 45.083 100.989 45.035 191.107
Contante waarde van minimale leasebetalingen 40.079 90.287 22.819 153.185 37.870 87.601 23.439 148.910
Onverdiende financieringsbaten 40.111 42.197
De geaccumuleerde waardeverminderingen
voor oninbare te vorderen minimale leasebetalingen
4.280 4.153
Debiteuren leasing 1.928 1.928 2.850 2.850
(€ 1.000)
II. Leasinggever - operationele lease
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2013
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2012
Resterende looptijd Resterende looptijd
Toekomstige minimale leasebetalingen onder niet-opzegbare
operationele leases
678 109 787

Via haar dochteronderneming Van Breda Car Finance is Bank J.Van Breda & C° actief in de sector van de autofinanciering en de financiële autoleasing. Voorts heeft Extensa een beperkt aantal vastgoedleasings in portefeuille en zit de lange termijnverhuur door Leasinvest Real Estate van het Rijksarchief te Brugge aan de Regie de Gebouwen in deze balanspost vervat.

(€ 1.000)
III. Leasingnemer - financiële lease
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2013
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2012
Resterende looptijd Resterende looptijd
Minimale leasebetalingen - totaal 5.766 22.736 5.124 33.626 1.917 7.157 5.003 14.078
Minimale leasebetalingen - rente (-) -373 -1.014 -100 -1.486 -647 -1.815 -215 -2.677
Contante waarde van de minimale leasebetalingen 5.394 21.722 5.024 32.140 1.270 5.342 4.789 11.401
Uitsplitsing leaseverplichtingen naar activa:
Terreinen en gebouwen
12.785 10.792
Installaties, machines en uitrusting 16.826 57
Meubilair en rollend materieel 2.529 551
(€ 1.000)
IV. Leasingnemer- operationele lease
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2013
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2012
Toekomstige minimale leasebetalingen onder niet-opzegbare
operationele leases
5.726 8.477 12.168 26.371 22 4 26
Operationele lease- en subleasebetalingen opgenomen in de winst
en verliesrekening
2.419 2.399

Egemin sloot een sale en lease back af voor haar hoofdgebouw (vervaldag 2018). De toename van de leasingschulden wordt voorts verklaard door de integrale consolidatie van CFE en DEME in de cijfers per 31/12/2013. De leasingschulden worden in de toelichting 17 'Financiële schulden' gerapporteerd.

Toelichting 16: voorzieningen

Voorzieningen
voor garanties
Voorzieningen
voor
gerechtelijke
procedures
Milieu
voorzieningen
Voorzieningen voor
herstructureringen
Voorzieningen
voor contractuele
verplichtingen
Overige
voorzieningen
(€ 1.000) Totaal
Voorzieningen - boekjaar 2012
Voorzieningen, beginsaldo 2.109 1.339 99 75 0 2.875 6.498
Additionele voorzieningen 250 250
Toename van bestaande voorzieningen 267 355 622
Toename door bedrijfscombinaties 8 60 68
Bedrag aan gebruikte voorzieningen (-) -359 -43 -75 -139 -616
Terugname van niet-gebruikte voorzieningen (-) -1.510 -243 -126 -1.879
Overboekingen van (naar) andere posten 1.056 1.056
Voorzieningen, eindsaldo 240 1.328 99 60 250 4.021 5.998
Voorzieningen - boekjaar 2013
Voorzieningen, beginsaldo 240 1.328 99 60 250 4.021 5.998
Additionele voorzieningen 469 469
Voorzieningen, eindsaldo 17.419 7.863 99 2.087 0 88.578 116.047
Overboekingen van (naar) andere posten 636 636
Terugname van niet-gebruikte voorzieningen (-) -163 -802 -30 -4 -999
Bedrag aan gebruikte voorzieningen (-) -200 -250 -450
Toename door bedrijfscombinaties 17.223 7.520 2.046 83.131 109.920
Toename van bestaande voorzieningen 119 17 11 326 473
Additionele voorzieningen 469 469

De rubriek 'Toename door bedrijfscombinaties" bevat enerzijds de voorzieningen uit de geconsolideerde balans van CFE en anderzijds de 'voorwaardelijke verplichting voor mogelijke risico's m.b.t. de bouw- en vastgoedpromotie-activiteiten van CFE' tengevolge de eerste consolidatie op het niveau van AvH voor een bedrag van 60,3 miljoen euro. We verwijzen naar Toelichting 5 Bedrijfscombinaties voor meer informatie.

Toelichting 17: financiële schulden

(€ 1.000)
I. Financiële schulden
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2013
< 1 jaar 1 jaar <
< 5 jaar
> 5 jaar Totaal
2012
Resterende looptijd Resterende looptijd
Leningen van banken 212.091 767.736 70.475 1.050.302 131.958 254.539 30.255 416.753
Obligatieleningen 100.000 95.767 199.639 395.405 0
Achtergestelde leningen 3.173 3.173 1.190 1.190
Financiële lease-overeenkomsten 5.393 21.721 5.025 32.139 1.270 5.341 4.789 11.401
Overige financiële schulden 278.733 4.374 189 283.296 139.829 207 140.035
Totaal 596.218 889.598 278.501 1.764.316 273.057 261.071 35.251 569.379

Liquiditeitsrisico

De financiële schulden, na intercompany-eliminatie, zijn afkomstig uit volgende segmenten:

KT LT
Marine Engineering & Infrastructure 340.089 715.290
Real Estate, Leisure & Senior Care 215.656 364.116
Energy & Resources 0 0
Development Capital 1.380 8.861
AvH & subholdings 39.093 87.990
Intercompany 0 -8.157
596.218 1.168.098

De financiële schulden nemen toe met meer dan 1 miljard euro tengevolge de integrale consolidatie van CFE en DEME. We verwijzen naar toelichting 5 voor meer details over deze financiële schulden. Het liquiditeitsrisico van DEME wordt beperkt door enerzijds de financieringen te spreiden over verschillende banken, en anderzijds in belangrijke mate te spreiden op lange termijn. DEME waakt permanent over haar balansstructuur en streeft een evenwichtige verhouding na tussen de geconsolideerde eigen vermogenspositie en de geconsolideerde nettoschulden. DEME beschikt over belangrijke krediet- en garantielijnen bij een hele reeks internationale banken. In de kredietovereenkomsten met de desbetreffende banken zijn in een aantal gevallen bepaalde ratio's (covenants) afgesproken die DEME dient na te leven. Daarnaast beschikt zij voor financiële noden op korte termijn ook over een commercial paperprogramma. De investeringen van DEME gebeuren overwegend in materiaal dat een lange levensduur heeft en over meerdere jaren wordt afgeschreven. DEME streeft er daarom ook naar een aanzienlijk deel van haar schulden op lange termijn te structureren. Om bovendien de financiering te diversifiëren over meerdere financieringsbronnen, heeft DEME in januari 2013 een obligatielening uitgegeven voor 200 miljoen euro. Deze werd geplaatst bij een gediversifieerde groep (voornamelijk privé-)investeerders. Conform de uitgiftemodaliteiten zal DEME geen tussentijdse terugbetalingen verrichten van de hoofdsom, doch alles terugbetalen op de eindvervaldag in 2019. Ook CFE is op 21 juni 2012 overgegaan tot de uitgifte van een obligatielening voor een bedrag van 100 miljoen euro.

De schulden aangegaan door NMP ter financiering van de aanleg van de pijpleidingen (10,8 miljoen euro) kaderen in de terbeschikkingstelling van de pijpleidingen, waarbij het volledig kapitaal en de intrestlasten worden doorgerekend aan de gebruiker van de pijpleiding. Van Laere wist in 2013 haar financiële schulden met 2,7 miljoen euro af te bouwen. Het saldo slaat voor meer dan de helft op de 'Centrumparking Langestraat' onder het Rijksarchief.

Leasinvest Real Estate en Extensa Group beschikken bij hun banken over de nodige lange termijn kredietfaciliteiten en back-up lijnen voor hun commercial paper om de bestaande en toekomstige investeringsnoden te dekken. Door deze kredietfaciliteiten en back-uplijnen is het financieringsrisico ingedekt. Het liquiditeitsrisico wordt beperkt door enerzijds de financieringen te spreiden over verschillende financiële tegenpartijen en door diverse financieringsbronnen aan te spreken en anderzijds door de vervaldata van de kredietfaciliteiten te diversifiëren. Het aanspreken van diverse financieringsbronnen werd in 2013 geconcretiseerd door de succesvolle plaatsing door Leasinvest Real Estate van een publieke en een private obligatielening voor een bedrag van resp. 75 miljoen euro en 20 miljoen euro en dit voor een looptijd van resp. 6 en 7 jaar. Mede hierdoor nam de gemiddelde duration van de financiering bij Leasinvest Real Estate toe tot 3,7 jaar eind 2013 ten opzichte van 2,64 jaar eind 2012.

De expansie van Anima Care via de overnames van bestaande residenties en de bouw van nieuwe rusthuizen in Zemst, Blegny, Haut-Ittre en Kasterlee wordt gefinancierd via enerzijds de door AvH doorgevoerde kapitaalverhoging en anderzijds door externe financiering.

Het Development Capital segment toont in 2013 financiële schulden, die integraal toe te wijzen zijn aan de leasingschuld van Egemin betreffende het hoofdgebouw.

De lange termijnschuld van AvH & subholdings vloeit voort uit de aankoop van 3.066.440 aandelen CFE van Vinci voor een bedrag van 138,0 miljoen euro. Deze aankoop werd voor 50 miljoen euro vanuit de bij AvH & subholdings beschikbare kasmiddelen gefinancierd, voor het saldo van 88 miljoen euro werd een financiële schuld opgenomen op meer dan één jaar.

De korte termijn financiële schulden van AvH & subholdings komen nagenoeg overeen met het door AvH uitgegeven commercial paper. AvH en AvH-CC beschikken over bevestigde kredietlijnen, gespreid over verschillende banken, die de uitstaande CP-verplichtingen ruim overtreffen. Bovenop de financiële schulden onder de vorm van commercial paper heeft het segment nog 149,5 miljoen euro schulden ten opzichte van andere groepsbedrijven (het betreft deelnemingen die een deel van hun kasoverschotten in deposito brengen bij AvH Coordination Center). Deze bedragen worden uiteraard geëlimineerd in consolidatie.

ii. Schulden (of gedeelte van schulden) gewaarborgd door zakelijke zekerheden gesteld of onherroepelijk beloofd op de activa van de in de consolidatie opgenomen ondernemingen

(€ 1.000) 2013 2012
Leningen van banken 618.203 120.574
Overige financiële schulden 36.753 26.208
Totaal 654.956 146.783

Toelichting 18: banken - schulden aan kredietinstellingen, cliënten & obligaties

(€ 1.000) Reële waarde Boekwaarde
i. Schulden aan kredietinstellingen 2013 2012 2013 2012
Zichtdeposito's 1.350 2.032 1.350 2.032
Deposito's met vaste looptijd 10.149 8.781 10.144 8.488
Terugkoopovereenkomsten (repo's) 92.594 53.598 92.594 53.598
Overige deposito's 2.212 4.517 2.211 4.517
Te betalen interesten 20 12 20 12
Totaal 106.325 68.940 106.319 68.647
ii. Schulden aan cliënten 2013 2012 2013 2012
Zichtdeposito's 1.318.399 1.313.858 1.318.399 1.313.857
Deposito's met vaste looptijd 1.478.561 1.175.331 1.434.240 1.121.360
Speciale deposito's 31.823 38.294 31.823 38.294
Gereguleerde deposito's 766.152 779.580 766.152 779.580
Overige deposito's 25.813 56.199 25.817 56.199
Depositogarantiesysteem 364 728 364 728
Te betalen interesten 21.743 17.925 21.743 17.925
Totaal 3.642.855 3.381.915 3.598.538 3.327.943
iii. Schuldcertificaten inclusief obligaties 2013 2012 2013 2012
Schuldcertificaten 127.920 9.168 127.854 8.998
Kasbons 163 457 161 444
Niet converteerbare obligaties 0 8.908 0 8.722
Te betalen interesten 4 36 4 36
Totaal 128.087 18.569 128.019 18.200
IV. Achtergestelde verplichtingen 2013 2012 2013 2012
Achtergestelde verplichtingen 93.294 100.110 82.778 85.554
Te betalen interesten 1.695 1.751 1.695 1.751
Totaal 94.989 101.861 84.473 87.305
totaa
l schu
lden aan kre
dietinstellingen, clienten & obligat
ies
3.972.256 3.571.285 3.917.349 3.502.096

De integrale consolidatie van Bank J.Van Breda & C° resulteert in de opname van de specifieke bancaire vorderingen en schulden in de balans van AvH. Deze rubrieken werden gegroepeerd om de balans zo transparant mogelijk te houden.

De externe institutionele financiering (interbancair + effecten geplaatst bij institutionelen) betreft minder dan 5% van het balanstotaal. De belangrijkste financieringsbron is het cliënteel van de bank: vele duizenden lokale ondernemers en beoefenaars van vrije beroepen gebruiken Bank J.Van Breda & C° voor hun beleggingen en dagelijkse werking. Dit geldt evenzeer voor de zelfstandigen en particulieren bij ABK bank. Hierdoor beschikt de bank over een stabiele financieringsbron, waarvan de volumes gespreid zijn over een grote groep cliënten.

Liquiditeitsrisico Bank J.Van Breda & C°

Het liquiditeitsrisico van de bank wordt permanent bewaakt door middel van een proactief thesauriebeheer, binnen de krijtlijnen van het Asset & Liability Management.

Voor haar liquiditeitsbeheer maakt de bank o.a. gebruik van liquiditeitsgaprapporten, ratio-analyse en volumeprognoses op korte en lange termijn. De bank werkt ook met een interne liquiditeitsratio die de liquide activa en de beschikbare liquiditeit uit de beleggingsportefeuille afzet tegenover de kortetermijnverplichtingen. Ook de stresstest-ratio's van de NBB worden maandelijks opgevolgd. De bank bevindt zich ruim binnen de NBB-normen. In 2013 verbeterde de liquiditeitspositie waarbij de overschotten op korte termijn werden belegd.

In de onderstaande tabel zijn de activa en passiva gegroepeerd per periode van vervaldagen.

Liquiditeitsgap
(€ 1.000) ≤ 1 maand 1-3 maand 3-12 maand 1-5 jaar 5-10 jaar > 10 jaar Onbepaald
31/12/2013
Activa 658.000 265.000 640.000 1.917.000 761.000 396.000 83.000
Passiva -576.000 -268.000 -1.230.000 -1.938.000 -142.000 0 -179.000
Derivaten -1.000 -1.000 -3.000 -2.000 3.000 0 0
Gap 81.000 -4.000 -593.000 -23.000 622.000 396.000 -96.000
31/12/2012
Activa 438.000 206.000 484.000 1.506.000 762.000 477.000 122.000
Passiva -509.000 -215.000 -890.000 -1.701.000 -152.000 -1.000 -181.000
Derivaten -1.000 -1.000 -9.000 -6.000 1.000 0 0
Gap -72.000 -10.000 -415.000 -201.000 611.000 476.000 -59.000

Bovenstaande tabel houdt rekening met interne assumpties rond de stabiliteit van tegoeden voor producten zonder vervaldag (bijv. zicht- en spaarrekening). In 2013 werd ABK bank (overgenomen in 2011) geïntegreerd in de toepassing voor de berekening van het liquiditeits- en renterisico. Om een correcte vergelijkingsbasis met de cijfers van 2013 mee te geven, werden de cijfers van 2012 herrekend.

De bank beschikt over een ruime portefeuille obligaties van hoge kwaliteit die gebruikt kunnen worden als buffer om liquiditeitsschommelingen in de thesaurie op te vangen.

Toelichting 19: financiële instrumenten

Renterisico Bank J.Van Breda & C°

De bank voert een voorzichtig beleid qua renterisico, ruim binnen de normen van de NBB (Nationale Bank van België). Daar waar de looptijden van activa en passiva onvoldoende overeenkomen, zet de bank indekkingsinstrumenten in om dit te corrigeren. Dit gebeurt met een combinatie van renteswaps (die de vlottende renteverplichtingen omzetten in vaste) en opties (die bescherming bieden tegen een stijging van de rente boven bepaalde niveaus). Sinds 2009 wordt er voor geopteerd om het renterisico op een relatief laag niveau te houden.

Hiertoe wordt een uitgebreide rentegap-analyse uitgevoerd alsook een sensitiviteits-analyse die rekening houdt met wijzigende marktvoorwaarden, die toelaten de impact van stress-scenario's te analyseren. Zowel de inkomensgevoeligheid als de vermogensgevoeligheid worden daarbij geanalyseerd. Het renterisico wordt o.a. gemeten aan de hand van de Basis Point Value-methodologie (BPV), die de waardeverandering van de geanalyseerde portefeuille weergeeft bij een stijging van de rentevoeten over de volledige curve met x basispunten (typisch 1, 10 of 100 basispunten). Door de verbetering van de liquiditeitspositie in 2013 waarbij de overschotten op korte termijn werden belegd, is de Basis Point Value terug positief geworden.

Bij deze analyses worden zowel voor inkomensgevoeligheid als voor vermogensgevoeligheid de NBB-assumpties voor producten zonder vervaldag gehanteerd. Deze veronderstellingen en de gehanteerde methoden zijn niet gewijzigd ten opzichte van 2012. In 2013 werd ABK bank (overgenomen in 2011) geïntegreerd in de toepassing voor de berekening van het liquiditeits- en renterisico. Om een correcte vergelijkingsbasis met de cijfers van 2013 mee te geven, werden de cijfers van 2012 herrekend.

(€ 1.000) inkomens
gevoeligheid
vermogens
gevoeligheid
Impact van onmiddellijke stijging van de
rentecurve met 100 basispunten (1%) op:
2013 2012
Rente-ongevoelige zichtdeposito's 60 maanden -69
Rentegevoelige zichtdeposito's 1 dag Het renteresultaat (inkomensgevoeligheid) 1.788
Semi-rentegevoelige zichtdeposito's 6 maanden 2 jaar De reële waarde van het eigen vermogen
Gereglementeerde spaardeposito's 6 maanden 2 jaar (vermogensgevoeligheid) (= BPV) -16.195 -15.927

Bij de rentegapanalyse worden zowel de balansproducten als de buitenbalansproducten ingedeeld in de verschillende tijdsintervallen volgens rentevervaldag. Op die manier wordt de mismatchstructuur van de bank zichtbaar. De rentegap wordt sinds 2012 berekend o.b.v. de assumpties van inkomensgevoeligheid in plaats van de assumpties voor vermogensgevoeligheid. Dit maakt dat de semi-rentegevoelige zichtdeposito's en de gereglementeerde spaardeposito's herprijzen op 6 maanden in plaats van op 2 jaar.

(€ 1.000) ≤ 1 maand 1-3 maand 3-12 maand 1-5 jaar 5-10 jaar > 10 jaar onbepaald
31/12/2013
Activa 753.000 485.000 836.000 2.044.000 382.000 128.000 87.000
Passiva -552.000 -265.000 -1.809.000 -1.464.000 -136.000 0 -53.000
Derivaten 329.000 32.000 -65.000 -176.000 -120.000 0 0
Gap 530.000 252.000 -1.038.000 404.000 126.000 128.000 34.000
31/12/2012
Activa 560.000 283.000 906.000 1.757.000 354.000 93.000 124.000
Passiva -539.000 -211.000 -1.430.000 -1.187.000 -145.000 -1.000 -85.000
Derivaten 336.000 121.000 -216.000 -166.000 -75.000 0 0
Gap 357.000 193.000 -740.000 404.000 134.000 92.000 39.000

Renterisico overige integraal geconsolideerde participaties

Het beheer van het renterisico binnen de groep CFE gebeurt in functie van de activiteit. Voor de concessies vindt het beheer van het renterisico plaats volgens twee beleidsvisies: een visie op lange termijn die beoogt om het economisch evenwicht van de concessie te verzekeren en te optimaliseren, en een kortetermijnvisie met als doel de gemiddelde kosten van de schuld te optimaliseren. Om het renterisico in te dekken, worden renteswaps gebruikt. DEME wordt geconfronteerd met belangrijke financieringen in het kader van investeringen in de vloot. Om een optimaal evenwicht te bereiken tussen de financieringskosten en de volatiliteit van de financiële resultaten, maakt DEME gebruik van renteswaps.

De groep Rent-A-Port wordt voornamelijk gefinancierd door eigen middelen en door aandeelhoudersleningen, waardoor het renterisico per definitie geen materïele impact heeft op de geconsolideerde financiële staten van Ackermans & van Haaren.

De financiële schulden van Van Laere zijn ingedekt tegen rentestijgingen via financiële instrumenten (interest rate swap, collar, cap) of er werden leningen afgesloten met vaste rentevoeten.

NMP is slechts zeer beperkt onderhevig aan renterisico's aangezien de interestlasten integraal worden doorgerekend aan de gebruikers in het kader van de terbeschikkingstelling van de pijpleidingen.

Het indekkingsbeleid van Leasinvest Real Estate is erop gericht om het renterisico voor ongeveer 75% van de financiële schulden veilig te stellen voor een periode van 4-5 jaar en ongeveer 50% voor de volgende 5 jaar. Gezien de schuldfinanciering van Leasinvest Real Estate eind 2013 gebaseerd is op een vlottende rentevoet, bestaat het risico dat bij een stijging van de rentevoeten de financieringskosten oplopen. Dit renterisico wordt ingedekt door financiële instrumenten zoals spot & forward rente-collars en interest rate swaps. De vervaldata van de rente-indekkingen situeren zich tussen 2014 en 2023. De duration bedraagt 5,30 jaar per einde 2013.

Extensa streeft naar een minimale dekking van 50% van de geconsolideerde kredieten met vlottende interestvoeten op korte termijn. In 2010 werden aldus cap opties gekocht voor een totaal notioneel bedrag van 50 miljoen euro over een periode van 7 jaar (2010-2017). In 2013 bleef de indekking ongewijzigd.

Anima Care dekt haar renterisico in door maximaal leningen met een vaste rentevoet aan te gaan. Per eind 2013 bedraagt het uitstaand saldo aan leningen met een flexibele rentevoet 3,8% van de totale financiële schuld.

Het Development Capital segment toont in 2013 financiële schulden, die integraal toe te wijzen zijn aan de leasingschuld van Egemin betreffende het hoofdkantoor. Het renterisico van Egemin is beperkt tot de 5-jaarlijkse herziening van de leasingschuld met vervaldag 2018.

De financiële schulden van het segment AvH & subholdings bestaan enerzijds uit de lange termijnschuld van 88 miljoen euro tengevolge de aankoop van 3.066.440 aandelen CFE van Vinci en anderzijds uit het door AvH uitgegeven commercial paper (38,9 miljoen euro). Per jaareinde 2013 was er geen enkel rente-indekkingsinstrument uitstaand.

Sensitivity analyse voor het renterisico

Indien de Euribor met 50 BP zou stijgen, zou dit een toename van de rentelasten met zich meebrengen van 0,6 miljoen euro (Extensa), 0,2 miljoen euro (Leasinvest Real Estate), 0,01 miljoen euro (Anima Care) en 0,2 miljoen euro (AvH & subholdings). Bij Van Laere is de impact quasi nihil wegens indekking of vaste rentevoeten. Dit houdt evenwel geen rekening met de impacten die we zouden terugvinden op het actief.

Een verhoging van de rentevoet met 50 BP geeft bij CFE aanleiding tot een toename van de interestlasten met 1,6 miljoen euro terwijl de interestlast op de externe financiering van 88 miljoen euro aangegaan door AvH in het kader van de controleverwerving van CFE, zou toenemen met 0,4 miljoen euro. Deze twee componenten hebben nagenoeg geen impact op de 2013-interestlast gehad, aangezien de controleverwerving eind 2013 plaats vond.

Toelichting 19: financiële instrumenten (vervolg)

(€ 1.000)
Indekking van het renterisico van de portefeuille
Notioneel
bedrag 2013
Boekwaarde
2013
Notioneel
bedrag 2012
Boekwaarde
2012
Activa
Reële waarde indekking 156.364 664
Kasstroomindekking 234.018 12.169 2.063 1
Te ontvangen interesten 44 43
< 1 jaar 11.204 43
> 1 jaar 1.673 1
Passiva
Reële waarde indekking 243.519 3.617 296.169 10.687
Kasstroomindekking 1.074.250 42.509 451.607 24.624
Te betalen interesten 712 1.877
< 1 jaar 17.211 4.791
> 1 jaar 29.627 32.397
(€ 1.000)
Aanpassingen aan de reële waarde van indekkingsinstrumenten
Winst 2013 Verlies 2013 Winst 2012 Verlies 2012
Reële waarde indekking van renterisico
Reële waarde wijzigingen van de ingedekte positie -4.736 1.098
Reële waarde wijzigingen van de indekkingsderivaten 4.700 -1.139
Gespreide inresultaatname van reële waarde ingedekte positie bij aanvang 1.253 579
Kasstroomindekking van het renterisico
Reële waarde wijzigingen van de indekkingsderivaten - ineffectief gedeelte 135
Inresultaatname van initiële intrinsieke waarde van indekkingsinstrumenten
volgens het bij aanvang verwachte cashflowpatroon
-8
Erkend in eigen
vermogen
Verlies 2013 Erkend in eigen
vermogen
Verlies 2012

Stopzetting kasstroomindekking -3.280 -3.091

Reële waarde wijzigingen van de indekkingsderivaten - effectief gedeelte 8.559 -10.539

Afgeleide financiële instrumenten voor handelsdoeleinden

(€ 1.000)
Volgens Volgens Boekwaarde Notioneel bedrag Boekwaarde Notioneel bedrag
soort type Activa
2013
Passiva
2013
Te ontvangen
(activa) 2013
Te leveren
(passiva) 2013
Activa
2012
Passiva
2012
Te ontvangen
(activa) 2012
Te leveren
(passiva) 2012
Rente Option 4 22.750 12 3.577 130.482
Cap/Floor/Collar 324 2.315 140.000 647 280.000
IRS 319 1.567 50.000 105.364 684 2.745 55.000 126.454
FRA
Overige 2.520 2.065
Aandelen Equity option 1.603 7.043
Overige
Valuta (FX) FX forward 926 6.443 35.405 330.245 558 2.037 21.842 8.946
FX option 604 22.020
Te ontvangen/betalen interesten 39 145 85 1.136
Totaal 1.612 10.471 248.155 435.609 6.109 10.099 496.432 157.420
< 1 jaar 946 1.165 2.394 4.715
> 1 jaar 666 9.306 1.195 5.384
Obligaties
in trading
2.520
Aandelen
in trading
0 0

Deze rubriek bevat de indekkingsinstrumenten, waarop CFE, DEME, Bank J.Van Breda & C°, Extensa Group en Leasinvest Real Estate beroep doen, die niet voldoen aan de criteria voor hedging.

Toelichting 20: belastingen

I. Uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen opgenomen in de balans
(€ 1.000) Activa 2013 Verplicht. 2013 Netto
2013
Activa 2012 Verplicht. 2012 Netto
2012
Immateriële vaste activa 22 3.935 -3.913 1.509 -1.509
Materiële vaste activa 15.312 98.761 -83.449 -195 4.709 -4.904
Vastgoedbeleggingen 282 -282 452 -452
Geldbeleggingen -1.960 1.263 -3.223 -3.784 2.496 -6.280
Personeelsbeloningen 13.198 2.491 10.707 660 310 350
Voorzieningen 3.282 31.385 -28.104 1.556 242 1.314
Afgeleide financiële instrumenten 8.448 -1.196 9.644 -3.416 3.416
Werkkapitaal-balansrubrieken 28.252 18.065 10.187 200 8.741 -8.541
Fiscale verliezen & tax credits / investeringsaftrek 107.894 -1.019 108.914 26.729 -3.831 30.560
Compensatie -116.303 -116.303 0 0
Totaal 58.146 37.664 20.481 25.165 11.211 13.954

De evolutie van de netto-uitgestelde belastingvorderingen en- verplichtingen wordt in 2013 voornamelijk verklaard door de integrale consolidatie van CFE en DEME en voorts door de evolutie van de herwaarderingsreserves 'Effecten beschikbaar voor verkoop' en 'Afgeleide financiële instrumenten', alsook van de fiscale verliezen. De rubriek 'Compensatie' weerspiegelt de compensatie tussen uitgestelde belastingvorderingen en - verplichtingen per entiteit bij DEME.

In 2012 werd een wet ingevoerd die het voor leden van het Beroepskrediet mogelijk maakt om – mits het betalen aan de Schatkist van een bijzondere bijdrage – uit dat net te treden. ABK bank heeft daarvan in december 2012 gebruik gemaakt tegen betaling van een éénmalige bijzondere vergoeding van 60,1 miljoen euro. Per saldo bleef de impact van deze vergoeding op het geconsolideerd resultaat in 2012 beperkt, omwille van de terugname van de uitgestelde belasting die daarvoor reeds in 2011 was aangelegd van 39,2 miljoen euro enerzijds en van het opzetten van een uitgestelde belastingsvordering in de rekeningen van 2012 anderzijds.

II. Niet-opgenomen uitgestelde belastingvorderingen

Niet-geboekte vorderingen wegens fiscale verliezen 65.676 65.676 11.790 11.790
Andere niet-geboekte uitgestelde belastingvorderingen (*) 23.196 23.196 23.467 23.467
Totaal 88.872 88.872 35.257 35.257

(*) De andere niet-geboekte uitgestelde belastingvorderingen betreffen voornamelijk bedragen waarvan de recuperatie in de tijd begrensd is en afhankelijk is van de mate waarin tijdens die periode belastbaar resultaat wordt geboekt. Vorderingen die voortkomen uit terugvordering van niet aangewende DBI-overschotten zijn niet in dit overzicht opgenomen.

III. Actuele en uitgestelde belastinglasten (-baten) 2013 2012
Actuele belastingen, netto
Belastingen op het resultaat van het boekjaar -13.543 -16.571
Aanpassingen aan belastingen van voorgaande perioden 49 3.057
Totaal -13.495 -13.515
Uitgestelde belastingen, netto
Herkomst en terugboeking van tijdelijke verschillen -1.640 577
Toevoeging (gebruik) van fiscaal overdraagbare verliezen -5.850 15.343
Overige uitgestelde belastingen 39.211
Totaal -7.491 55.131
Totaal actuele en uitgestelde belastingslasten (-baten) -20.985 41.616

IV. Aansluiting tussen toepasselijk en effectief belastingtarief

Winst (verlies) vóór belasting 368.676 169.063
Winst (verlies) van ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast (-) -153.333 -133.761
Winst (verlies) vóór belasting, exclusief resultaat uit vermogensmutatie-participaties 215.343 35.302
Toepasselijk belastingtarief (%) 33,99% 33,99%
Belastingen op basis van het toepasselijk belastingtarief -73.195 -11.999
Impact van tarieven in andere rechtsgebieden -999 -102
Impact van niet-belastbare inkomsten 64.913 21.507
Impact van niet-aftrekbare kosten -7.991 -5.123
Impact van fiscale verliezen -554 -3.217
Impact van over(onder)schattingen voorgaande perioden 96 93
Impact ABK (2012 : terugname provisie) 39.211
Overige toename (afname) -3.255 1.245
Belasting op basis van het effectief belastingtarief -20.985 41.616
Winst (verlies) vóór belasting 368.676 169.063
Winst (verlies) van ondernemingen waarop vermogensmutatie is toegepast (-) -153.333 -133.761
Winst (verlies) vóór belasting, exclusief resultaat uit vermogensmutatie-participaties 215.343 35.302
Effectief belastingtarief (%) 9,75% -117,89%

De post belastingen heeft enkel betrekking op de belastingen van de integraal geconsolideerde deelnemingen. Een belangrijk deel van het geconsolideerd resultaat van AvH wordt gerealiseerd op het niveau van ondernemingen die via vermogensmutatie worden opgenomen. Doordat de bijdrage van die participaties op één lijn wordt samengevat, is de belastingkost van die bedrijven niet zichtbaar in de geconsolideerde rekeningen van AvH. De niet-belastbare inkomsten hebben voornamelijk betrekking op (vrijgestelde) meerwaarden en dividenden.

Toelichting 21: aandelenoptieplannen

1. 'Equity settled' optieplan AvH per 31 december 2013
Jaar
van aanbod
Aantal
toegekende opties
Aantal
uitgeoefende opties
Aantal
vervallen opties
Saldo Uitoefenprijs
(euro)
Uitoefentermijn
2005 44.500 -35.000 9.500 27,08 01/01/2009 - 24/01/2013 + 5j
2006 46.000 -30.500 15.500 46,09 01/01/2010 - 03/01/2014 + 5j
2007 45.000 -3.000 42.000 62,12 01/01/2011 - 08/01/2015 + 5j
2008 46.500 -1.000 -2.000 43.500 66,05 01/01/2012 - 02/01/2016 + 5j
2009 49.500 -17.500 -2.000 30.000 37,02 01/01/2013 - 05/01/2017
2010 49.000 -2.000 47.000 52,05 01/01/2014 - 04/01/2018
2011 49.000 -2.500 46.500 60,81 01/01/2015 - 04/01/2019
2012 47.000 47.000 56,11 01/01/2016 - 03/01/2020
2013 49.500 49.500 61,71 01/01/2017 - 03/01/2021
426.000 -87.000 -8.500 330.500

Het aandelenoptieplan van AvH, dat in maart 1999 werd goedgekeurd, beoogt de motivatie op lange termijn van uitvoerende bestuurders, leden van het executief comité, kaderleden en consulenten wiens activiteit essentieel is voor het succes van de groep. De opties geven recht op de verwerving van evenveel aandelen Ackermans & van Haaren.

Het remuneratiecomité is belast met de opvolging van dit plan en met de selectie van de begunstigden. De opties worden gratis aangeboden en hebben een looptijd van 8 jaar. De vennootschap heeft van de mogelijkheid gebruik gemaakt om, binnen de grenzen bepaald door de Economische Herstelwet van 27 maart 2009, de uitoefentermijn van de opties die de vennootschap tussen 2 november 2002 en 31 augustus 2008 heeft aangeboden, zonder bijkomende last, met maximum 5 jaar te verlengen.

De reële waarde per 31 december 2013 van de uitstaande opties 2005 tot en met 2013 bedraagt 4,9 miljoen euro en is berekend door een externe partij aan de hand van een aangepast Black & Scholes model, waarvan de voornaamste kenmerken zijn:

Jaar
toekenning
Beurskoers
(€)
Dividend
rendement
Volatiliteit Intrestvoet Verwachte
levensduur
Black & Scholes
Value (€)
Verloop
begunstigden
2005 28,06 1,92% 20,36% 3,16% 6,24 6,79 1,33%
2006 47,60 1,37% 18,10% 3,23% 5,95 11,94 1,33%
2007 66,90 1,35% 22,05% 4,04% 5,75 21,74 1,33%
2008 65,85 1,75% 20,24% 4,34% 5,90 17,78 1,33%
2009 37,02 2,66% 42,84% 3,39% 6,50 15,47 1,33%
2010 52,23 2,66% 34,34% 3,28% 7,29 16,53 1,33%
2011 63,80 2,26% 23,42% 2,82% 7,22 15,77 1,33%
2012 58,99 3,26% 31,65% 2,14% 7,40 15,13 1,33%
2013 63,62 3,26% 25,00% 1,27% 7,84 11,26 1,33%

In 2013 werden 49.500 nieuwe aandelenopties toegekend met een uitoefenprijs van 61,71 euro per aandeel. De reële waarde bij toekenning werd vastgelegd op 0,6 miljoen euro en wordt over de "vesting"-periode van 4 jaar in resultaat genomen.

Ter indekking van de uitstaande optieverplichtingen heeft AvH (& subholdings) in totaal 358.500 eigen aandelen in portefeuille.

2. 'Cash settled' optie- en warrantenplannen bij de geconsolideerde dochterondernemingen van AvH

De begunstigden van de optieplannen van Van Laere, Delen Private Bank, Bank J.Van Breda & C°, BDM, ASCO en Anima Care beschikken over een verkoopoptie lastens de respectievelijke moedervennootschappen Anfima, Delen Investments, Finaxis en AvH (die zelf over een koopoptie en een voorkooprecht beschikken om te verhinderen dat de aandelen zouden worden overgedragen aan derden).

Deze optieplannen betreffen dus niet-beursgenoteerde aandelen, waarvan de waardebepaling in het optieplan is vastgelegd. De bepaling van de uitoefenprijs van de verkoopoptie is (afhankelijk van het optieplan) gebaseerd op de aangroei van het eigen vermogen, een multiple op de aangroei van de geconsolideerde winst of een marktwaardebepaling van de vennootschap.

Conform IFRS 2 zit de impact van deze optie- en warrantenplannen op basis van de best mogelijke inschattingen in de schulden vervat. Deze schulden worden aangepast na uitoefening, nieuwe toekenning of aanpassing van de parameters. Deze toe- of afnames van de schulden betekenen een kost, respectievelijk opbrengst in de resultatenrekening.

De totale schuld van de optie- en warrantenplannen in hoofde van de integraal geconsolideerde ondernemingen per 31 december 2013 bedraagt 6,7 miljoen euro.

3. Eigen aandelen

In 2013 kocht AvH ter indekking van huidige en toekomstige optieverplichtingen van de groep 75.000 eigen aandelen. Over dezelfde periode werden 72.000 eigen aandelen verkocht als gevolg van het uitoefenen van aandelenopties. Per saldo bezit AvH rechtstreeks en via dochterbedrijf Brinvest in totaal 358.500 eigen aandelen, wat 3.000 aandelen meer is dan per einde 2012. AvH heeft op jaareinde 2013 uitstaande optieverplichtingen op 330.500 aandelen.

Daarnaast heeft AvH in de loop van het jaar 2013 een liquiditeitscontract afgesloten met Kepler Cheuvreux. In het kader van dit contract, waarbij Kepler Cheuvreux volledig autonoom, doch voor rekening van Ackermans & van Haaren in aandelen handelt, werden 183.287 eigen aandelen gekocht en 180.262 eigen aandelen verkocht, wat een saldo oplevert van 3.025 eigen aandelen op jaareinde 2013.

Eigen aandelen in het kader van
het aandelenoptieplan
2013 2012
Beginsaldo 355.500 369.000
Inkoop eigen aandelen 75.000
Verkoop eigen aandelen -72.000 -13.500
Eindsaldo 358.500 355.500
Eigen aandelen in het kader van
de liquiditeitsovereenkomst
2013 2012
Beginsaldo 0
Inkoop eigen aandelen 183.287
Verkoop eigen aandelen -180.262
Eindsaldo 3.025

Toelichting 22: niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen

I. Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen, exclusief CFE-DEME
(€ 1.000) 2013 2012
Persoonlijke zekerheden die door de in de consolidatie opgenomen ondernemingen werden gesteld of onherroepelijk beloofd
als waarborg voor schulden of verplichtingen
130.997 115.663
Zakelijke zekerheden die door de in de consolidatie opgenomen ondernemingen werden gesteld of onherroepelijk beloofd op eigen activa,
als waarborg voor schulden en verplichtingen van de in de consolidatie opgenomen ondernemingen
331.427 193.479
Goederen en waarden gehouden door derden in hun naam maar ten bate en op risico van de in de consolidatie opgenomen ondernemingen
voor zover deze goederen en waarden niet in de balans zijn opgenomen
13.870 13.221
Verplichtingen tot aankoop van vaste activa 29.175 20.710
Verplichtingen tot verkoop van vaste activa 241.713 220.576
Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen van banken (Bank J.Van Breda & C°)
- Kredietengagementen 328.530 307.407
- Financiële garanties 51.150 53.749
- Repo transacties + zakelijke zekerheden 179.565 140.290

De persoonlijke zekerheden zijn in 2013 samengesteld uit 25,6 miljoen euro garanties m.b.t. de vastgoedprojecten van Extensa, 40,7 miljoen garanties m.b.t. de bouwwerven van Algemene Aannemingen Van Laere, voor 8,4 mijoen euro aan garanties voor projecten bij Egemin en 11,1 miljoen euro in het kader van de ontwikkelingensprojecten van Rent-A-Port. Het saldo van 45,2 miljoen euro betreft waarborgen gesteld door AvH & subholdings (inclusief development capital) in het kader van de verkoop van participaties.

De zakelijke zekerheden bestaan voor 34,0 miljoen euro uit zekerheden gesteld door Extensa in het kader van haar activiteiten in de grond- en projectontwikkeling. Daarnaast werden voor 191,4 miljoen euro zekerheden gesteld door Anima Care in het kader van de financiering van het vastgoed en 10,8 miljoen euro bij NMP onder de vorm van in pand gegeven transportovereenkomsten. Het saldo komt toe aan zekerheden gesteld door Algemene Aannemingen Van Laere (18,3 miljoen euro) en AvH & subholdings (verpanding aandelen Hertel voor 77,0 miljoen euro).

De onderaannemers van Algemene Aannemingen Van Laere hebben voor 13,9 miljoen euro aan waarborgen gesteld.

De verplichtingen tot aankoop van vaste activa omvatten ondermeer opties in het kader van aandelenoptieplannen bij AvH & subholdings, Development Capital en Private Banking of opties in het kader van aandeelhoudersovereenkomsten in het segment Development Capital.

De verplichtingen tot verkoop van vaste activa vertegenwoordigen call-opties op de activa van AvH & subholdings (inclusief Development Capital) ten belope van 185,5 miljoen euro. De toegekende aankoopopties op leasingcontracten en op vastgoedbeleggingen bij Extensa Group en Leasinvest Real Estate verklaren de resterende 56,2 miljoen euro.

II. Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen CFE-DEME

(€ 1.000) 2013
Verplichtingen
Goede uitvoering en performance bonds (a) 928.273
Biedingen (b) 30.977
Teruggaven voorschotten (c) 17.453
Garantie-inhouding (d) 61.792
Betaling op termijn van de onderaannemers en leveranciers (e) 36.283
Andere gegeven verplichingen - waarvan 115.638 ('000) corporate garanties bij DEME 236.873
Zakelijke zekerheden die door de in de consolidatie opgenomen ondernemingen werden gesteld of onherroepelijk beloofd op eigen activa,
als waarborg voor schulden en verplichtingen van de in de consolidatie opgenomen ondernemingen (f)
472.137
Totaal 1.783.788
Rechten
Goede uitvoering en perfomance bonds 51.036
Andere ontvangen engagementen 14.883
Totaal 65.919

(a) Garanties gegeven in het kader van de uitvoering van de overeenkomsten inzake werken. In geval van wanprestatie van de bouwonderneming, verbindt de bank (of de verzekeringsmaatschappij) zich ertoe de klant tot aan het bedrag van de garantie te vergoeden.

(b) Garanties gegeven in het kader van aanbestedingen.

(c) Garanties gegeven door de bank aan een klant waarin de teruggave van de voorschotten op contracten (voornamelijk bij DEME) wordt gegarandeerd.

(d) Garanties gegeven door de bank aan een klant ter vervanging van het ingehouden garantiebedrag.

(e) Garantie van de betaling van de schuld jegens een leverancier of een onderaannemer.

(f) Zakelijke zekerheden opgenomen door DEME voor 472 miljoen euro in het kader van de financiering van de vloot.

Toelichting 23: tewerkstelling

I. Gemiddeld personeelsbestand 2013 2012
Bedienden en directie 1.515 1.345
Arbeiders 456 481
II. Personeelskosten
(€ 1.000) 2013 2012
Bezoldigingen en sociale lasten -119.297 -111.492
Pensioenkosten (vaste bijdragen en te bereiken doel) -4.892 -3.334
Aandelenoptieplannen -1.984 -3.614
Totaal -126.172 -118.440

De overname van 2 woon- en zorgcentra door Anima Care verklaart de toename van het personeelsbestand. Op de hoofdzetel van Ackermans & van Haaren zijn 31 mensen tewerkgesteld.

Toelichting 24: pensioenverplichtingen

(€ 1.000) 2013 2012
Te bereiken doel plannen -41.474 -2.352
Andere pensioenverplichtingen (brugpensioen) -3.269 -2.023
Totaal pensioenverplichtingen -44.743 -4.375
Totaal pensioenactiva 2.261 1.323
I. Te bereiken doel pensioenplannen 2013 2012
1. Bedragen opgenomen in balans
Nettovorderingen (-verplichtingen) uit hoofde van gefinancierde te bereiken doel plannen -39.213 -1.029
Contante waarde van volledig of gedeeltelijk gefinancierde verplichtingen (-) -145.208 -7.508
Reële waarde van fondsbeleggingen 105.995 6.479
Vorderingen (-verplichtingen) uit hoofde van te bereiken doel plannen, totaal -39.213 -1.029
Verplichtingen (-) -41.474 -2.352
Activa 2.261 1.323
Bewegingen in de nettovordering (-verplichting) opgenomen in de balans
Nettovordering (-verplichting) opgenomen in de balans, beginsaldo -1.029 -1.331
Toename door middel van bedrijfscombinaties -39.458 0
Nettolasten opgenomen in de resultatenrekening -1.055 -54
Nettolasten opgenomen in de niet-gerealiseerde resultaten 1.985 -894
Bijdragen van werkgever / werknemer 235 473
Overige toename (afname) 109 777
Nettovordering (-verplichting) opgenomen in de balans, eindsaldo -39.213 -1.029
2a. Nettolasten opgenomen in de resultatenrekening -1.055 -54
Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten -510 -345
Rentekosten -245 -345
Renteopbrengsten fondsbeleggingen (-) 423 636
Pensioenkosten van verstreken diensttijd -723 0
2b. Nettolasten opgenomen in de niet-gerealiseerde resultaten 1.985 -894
Actuariële winsten (verliezen) opgenomen in de niet-gerealiseerde resultaten 457 -1.344
Rendement op fondsbeleggingen, uitgezonderd renteopbrengsten (-) 260 -81
Wisselkoersverschillen 0 0
Andere 1.268 531
(€ 1.000) 2013 2012
3a. Bewegingen in de verplichtingen uit hoofde van te bereiken doel plannen
Verplichtingen uit hoofde van te bereiken doel plannen, beginsaldo -7.508 -7.385
Toename door middel van bedrijfscombinaties -136.782 0
Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten -510 -345
Rentekosten -245 -345
Bijdragen van de werknemer -20 -9
Betalingen aan begunstigden (-) 121 1.146
Opgenomen actuariële (winsten) verliezen, netto 457 -1.344
waarvan: actuariële (winsten) verliezen die ontstaan uit demografische veronderstellingen 0 -4
waarvan: actuariële (winsten) verliezen die ontstaan uit financiële veronderstellingen 415 -1.260
waarvan: ervarings(winsten) verliezen 42 -79
Pensioenkosten van verstreken diensttijd -723 0
Overige toename (afname) 3 775
Verplichtingen uit hoofde van te bereiken doel plannen, eindsaldo -145.208 -7.508
3b. Bewegingen in de fondsbeleggingen
Reële waarde van fondsbeleggingen, beginsaldo 6.479 6.055
Toename door middel van bedrijfscombinaties 97.324 0
Rendement op fondsbeleggingen, uitgezonderd bedragen in renteopbrengsten 260 -81
Renteopbrengsten 423 636
Bijdragen van werkgever / werknemer 255 482
Betalingen aan begunstigden (-) -121 -1.146
Overige toename (afname) 1.375 533
Reële waarde van fondsbeleggingen, eindsaldo 105.995 6.479
4. Voornaamste actuariële veronderstellingen
Disconteringsvoet 3,4% 2,89% - 5,05%
Verwacht percentage van loonsverhogingen 3%<60j - 2% > 60j 3,50% - 5,27%
Inflatie 2% 2%
Toegepaste sterftetabellen MR/FR MR/FR
5. Overige informatie
Looptijd (in jaren) 11,62 14,85
Gemiddeld reëel rendement van de pensioenactiva 4,83% 2,48%
Voorziene bijdragen te storten in de loop van het volgende boekjaar 8.657 365
6. Gevoeligheidsanalyses
Disconteringsvoet
Toename met 25 basispunten -2,90% -2,77%
Afname met 25 basispunten +2,90% +2,95%
Verwacht percentage van loonsverhogingen
Toename met 25 basispunten +2,0% +4,86%
Afname met 25 basispunten -1,8% -4,46%

De te bereiken doel-pensioenplannen nemen sterk toe als gevolg van de controleverwerving van CFE (en DEME) eind 2013, doch zonder resultaatsimpact. Net als de overige pensioenplannen (vnl. AvH en ABK bank) zijn de pensioenplannen van CFE nagenoeg volledig onderschreven bij verzekeraars in het kader van tak 21 (levensverzekeringen met tariefgarantie). De bovenvermelde actuariële veronderstellingen, overige informatie en gevoeligheidsanalyses voor de periode 2013 worden overheerst door de informatie afkomstig van CFE. De fusie van 2 pensioenplannen bij AvH verklaart de rubriek 'pensioenkosten van verstreken diensttijd'.

II. Pensioenplannen met vaste bijdrage 2013 2012
Totaal kosten opgenomen in de resultatenrekening -4.400 -4.027

Toelichting 25: beëindiging van bedrijfsactiviteiten

Er vonden geen beëindigingen van bedrijfsactiviteiten plaats.

Toelichting 26: verbonden partijen

I. Verbonden partijen, exclusief CFE
(€ 1.000) Boekjaar 2013 Boekjaar 2012
ondernemingen
Dochter
Geassocieerde
deelnemingen
Andere verbonden
partijen
TOTAAL 2013 ondernemingen
Dochter
Geassocieerde
deelnemingen
Andere verbonden
partijen
TOTAAL 2012
1. Activa jegens verbonden partijen - balans
Financiële vaste activa 32.621 19 0 32.640 45.561 0 0 45.561
Vorderingen en borgtochten: bruto 32.621 19 32.640 45.561 0 45.561
Vorderingen 63.742 0 0 63.742 49.386 113 0 49.499
Handelsvorderingen 5.297 5.297 2.272 2.272
Overige vorderingen: bruto 58.445 58.445 47.114 113 47.227
Overige vorderingen: WV 0 0
Banken - vorderingen kredietinst. & cliënten 3.172 1.016 0 4.188 3.609 2.629 0 6.238
Overlopende rekeningen - activa 2.362 58 0 2.420 2.692 61 0 2.753
TOTAAL 101.898 1.093 0 102.990 101.248 2.803 0 104.051
2. Verplichtingen jegens verbonden partijen - balans
Financiële schulden 3.390 0 0 3.390 3.848 0 0 3.848
Achtergestelde leningen 0 0
Overige financiële schulden 3.390 3.390 3.848 3.848
Overige schulden 7.392 19 0 7.411 7.392 0 0 7.392
Handelsschulden 2.842 19 2.861 1.189 1.189
Overige schulden 4.549 4.549 6.203 0 6.203
Banken - schulden aan kredietinstellingen, cliënten
en obligaties
31.151 1.492 0 32.643 2.290 1.385 0 3.675
Overlopende rekeningen - passiva 17 96 0 113 200 442 0 642
TOTAAL 41.949 1.607 0 43.557 13.730 1.827 0 15.557
3. Transacties tussen verbonden partijen - resultatenrekening
Bedrijfsopbrengsten 45.202 92 3 45.297 19.708 71 3 19.782
Verrichting van diensten 1.285 3 1.288 1.279 0 3 1.282
Vastgoedopbrengsten 494 494 333 333
Renteopbrengsten bancaire activiteiten 117 37 154 144 71 215
Vergoedingen en commissies bancaire activiteiten 16.098 -33 16.065 13.054 13.054
Opbrengsten uit onderhanden projecten in opdracht van
derden
27.207 27.207 4.898 4.898
Overige bedrijfsopbrengsten 88 88 0
Overige exploitatiebaten 676 72 409 1.157 2.485 92 400 2.976
Rente op vorderingen financiële vaste activa 667 667 2.457 2.457
Dividenden 409 409 15 400 415
Overige exploitatiebaten 9 72 81 28 77 105
Exploitatielasten (-) -185 -4.670 0 -4.855 -35 -3.882 0 -3.917
Rentelasten Bank J.Van Breda & C° (-) -26 -58 -84 -1 -26 -27
Bijzondere waardeverminderingsverliezen (-) 0 0
Overige exploitatielasten (-) -159 -4.612 -4.771 -34 -3.856 -3.890
Financieringsopbrengsten 2.802 0 0 2.802 2.090 4 0 2.095
Renteopbrengsten 2.618 2.618 2.090 4 2.095
Diverse financiële opbrengsten 184 184 0
Financieringslasten (-) -121 0 0 -121 -296 0 0 -296
Rentelasten -121 -121 -296 -296

Toelichting 26: verbonden partijen (vervolg)

De leningen die AvH (en subholdings) en Sofinim toekennen aan participaties die niet integraal geconsolideerd worden, zijn in de tabel op p. 181 opgenomen. Op deze intragroepsleningen worden marktconforme intresten aangerekend. Ditzelfde geldt voor financieringen die Extensa aan haar vermogensmutatiedochters verleent.

Via de integrale consolidatie van Bank J.Van Breda & C° en de opname van Delen Investments via de vermogensmutatiemethode wordt het commercial paper van Bank J.Van Breda & C° dat aangehouden wordt door Delen Private Bank van 25,5 miljoen euro als een schuld van Bank J.Van Breda & C° aan een verbonden partij gerapporteerd. De lening die Bank J.Van Breda & C° aan Anima Care (3,2 miljoen euro) heeft toegekend in het kader van haar activiteiten in woon- en zorgcentra zit zowel in de vorderingen als de schulden op verbonden partijen vervat. De bouwactiviteit die Van Laere uitvoert in opdracht van Anima Care en Building Green One (Tour & Taxis) zit vervat onder de rubriek "Opbrengsten uit onderhanden projecten in opdracht van derden".

II. Transacties met verbonden partijen - CFE

-Ackermans & van Haaren (AvH) bezit 15.288.662 aandelen van CFE sinds 24 december 2013 en is bijgevolg de grootste aandeelhouder van CFE met 60,4% van de aandelen.

-Op 24 oktober 2001 heeft CFE een dienstenovereenkomst afgesloten met zijn – tot 24 december 2013 – referentieaandeelhouder VINCI Construction. De betaalde vergoedingen in het kader van het contract bedragen 1,2 miljoen euro en zijn volledig betaald voor 2013.

-Voor de uitvoering van bepaalde werken doet de groep CFE beroep op tijdelijke handelsvennootschappen met andere partners. De groep stelt personeel en materieel ter beschikking of factureert de kosten door. Het bedrag dat aan deze entiteiten is gefactureerd, bedraagt 38,8 miljoen euro.

III. Vergoedingen (€ 1.000) 2013 2012
Vergoeding van de bestuurders
Tantièmes ten laste van AvH 278 278
Vergoeding van de leden van het executief comité
Vaste vergoeding 2.309 2.311
Variabele vergoeding 1.829 1.560
Aandelenopties 243 212
Groeps- en hospitalisatieverzekering 506 340
Voordeel in natura (bedrijfswagen) 43 45

Iv. De commissaris Ernst & Young heeft de volgende bezoldigingen ontvangen voor:

AvH Dochter
ondernemingen(1)
AvH Dochter
ondernemingen(1)
(€ 1.000) Totaal 2013 Totaal 2012
De uitoefening van een mandaat 46 656 703 43 691 735
Bijzondere opdrachten
- Andere controle-opdrachten 23 23 6 20 25
- Belastingadviesopdrachten 7 (2) 197 203 18 249 267
- Andere opdrachten buiten de revisorale opdrachten 18 (2) 146 164 87 87
Totaal 71 1.022 1.093 67 1.046 1.113

(1) Inclusief gemeenschappelijke dochterondernemingen opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode.

(2) Er werd een bijkomende vergoeding betaald van 6.630 euro (excl. btw) aan Ernst & Young Tax Consultants CV voor fiscale adviezen en 17.850 euro (excl. btw) aan Ernst & Young Bedrijfsrevisoren voor diverse werkzaamheden.

Toelichting 27: winst per aandeel

i. Voortgezette en beëindigde activiteiten 2013 2012
Netto geconsolideerd resultaat, aandeel van de groep (€ 1.000) 293.901 167.343
Gewogen gemiddeld aantal aandelen(1) 33.138.392 33.134.654
Winst per aandeel (€) 8,87 5,05
Netto geconsolideerd resultaat, aandeel van de groep (€ 1.000) 293.901 167.343
Gewogen gemiddeld aantal aandelen(1) 33.138.392 33.134.654
Impact aandelenopties 63.128 51.892
Aangepast gewogen gemiddeld aantal aandelen 33.201.520 33.186.546
Verwaterde winst per aandeel (€) 8,85 5,04
2012
iI. Voortgezette activiteiten 2013
Netto geconsolideerd resultaat van voortgezette activiteiten, aandeel van de groep (€ 1.000) 293.901 167.343
Gewogen gemiddeld aantal aandelen(1) 33.138.392 33.134.654
Winst per aandeel (€) 8,87 5,05
Netto geconsolideerd resultaat van voortgezette activiteiten, aandeel van de groep (€ 1.000) 293.901 167.343
Gewogen gemiddeld aantal aandelen(1) 33.138.392 33.134.654
Impact aandelenopties 63.128 51.892
Aangepast gewogen gemiddeld aantal aandelen 33.201.520 33.186.546

(1) Op basis van uitgegeven aandelen, gecorrigeerd voor eigen aandelen in portefeuille

Toelichting 28: voorgestelde en uitgekeerde dividenden

(€ 1.000)
i. Vastgesteld en uitgekeerd gedurende het jaar
2013 2012
Dividend op gewone aandelen:
- Slotdividend 2012: 1,67 euro per aandeel (2011: 1,64 euro per aandeel)(1) -55.349 -54.349
ii. Voorgesteld ter goedkeuring door de algemene vergadering
Dividend op gewone aandelen:
- Slotdividend 2013: 1,70 euro per aandeel(1) -56.330
iiI. Dividend per aandeel (€)
Bruto 1,7000 1,6700
Netto 1,2750 1,2525

(1) Exclusief uitkering van dividend aan eigen aandelen gehouden door AvH & subholdings

VerslAG VAN DE COMMISSARIS AAN DE ALGEMENE VERGADERING DER AANDEELHOUDERS VAN ACKERMANS & VAN HAAREN NV OVER DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING OVER HET BOEKJAAR AFGESLOTEN OP 31 DECEMBER 2013

Overeenkomstig de wettelijke bepalingen, brengen wij u verslag uit in het kader van ons mandaat van commissaris. Dit verslag omvat ons oordeel over de geconsolideerde jaarrekening (de "Geconsolideerde Jaarrekening") evenals ons verslag betreffende de overige door wet- en regelgeving gestelde eisen zoals hieronder gedefinieerd. De Geconsolideerde Jaarrekening omvat de geconsolideerde balans op 31 december 2013, de geconsolideerde resultatenrekening, de geconsolideerde staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten, het mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen en het geconsolideerd kasstroomoverzicht van het boekjaar afgesloten op 31 december 2013 en de toelichting bij de geconsolideerde jaarrekening.

Verslag over de Geconsolideerde Jaarrekening - oordeel zonder voorbehoud

Wij hebben de controle uitgevoerd van de geconsolideerde jaarrekening van Ackermans & van Haaren NV ("de Vennootschap") en haar dochterondernemingen (samen "de Groep") over het boekjaar afgesloten op 31 december 2013. Deze Geconsolideerde Jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals goedgekeurd door de Europese Unie. Het geconsolideerde balanstotaal bedraagt 10.887.514.(000) euro en de geconsolideerde winst- en verliesrekening sluit af met een winst van het boekjaar (toe te rekenen aan de eigenaars van de vennootschap) van 293.901.(000) euro.

Verantwoordelijkheid van de raad van bestuur voor het opstellen van de Geconsolideerde Jaarrekening

De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de Geconsolideerde Jaarrekening die een getrouw beeld geeft in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals goedgekeurd door de Europese Unie. De raad van bestuur is ook verantwoordelijk voor het implementeren van de interne controle die de raad van bestuur noodzakelijk acht voor het opstellen van de Geconsolideerde Jaarrekening die geen afwijkingen van materieel belang bevat, die gevolg is van fraude of van fouten.

Verantwoordelijkheid van de commissaris

Het is onze verantwoordelijkheid een oordeel over deze Geconsolideerde Jaarrekening tot uitdrukking te brengen op basis van onze controle. Wij hebben onze controle volgens de internationale controlestandaarden ("International Standards on Auditing - ISA") uitgevoerd. Die standaarden vereisen dat wij aan de deontologische vereisten voldoen alsook de controle plannen en uitvoeren teneinde een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de Geconsolideerde Jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat.

Een controle omvat werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de in de Geconsolideerde Jaarrekening opgenomen bedragen en toelichtingen. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de beoordeling door de commissaris, met inbegrip van diens inschatting van de risico's van een afwijking van materieel belang in de Geconsolideerde Jaarrekening als gevolg van fraude of van fouten. Bij het maken van die risico-inschatting neemt de commissaris de interne controle van de Groep in aanmerking die relevant is voor het opstellen van de Geconsolideerde Jaarrekening, die een getrouw beeld geeft, teneinde controlewerkzaamheden op te zetten die in de gegeven omstandigheden geschikt zijn maar die niet gericht zijn op het geven van een oordeel over de effectiviteit van de interne controle van de Groep. Een controle omvat tevens een evaluatie van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving, de redelijkheid van de door de raad van bestuur gemaakte schattingen, alsmede de presentatie van de Geconsolideerde Jaarrekening als geheel.

Wij hebben van het bestuursorgaan en van de aangestelden van de Vennootschap de voor onze controle vereiste ophelderingen en inlichtingen verkregen en wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is om daarop ons oordeel te baseren.

Oordeel zonder voorbehoud

Naar ons oordeel geeft de Geconsolideerde Jaarrekening van de Vennootschap per 31 december 2013 een getrouw beeld van de financiële toestand van de Groep alsook van haar geconsolideerde resultaten en van haar geconsolideerde kasstromen over het boekjaar dat op die datum is afgesloten, in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals goedgekeurd door de Europese Unie.

Verslag betreffende overige door wet- en regelgeving gestelde eisen

De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen en de inhoud van het jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening, inclusief de verklaring inzake deugdelijk bestuur, in overeenstemming met artikels 96 en 119 van het Wetboek van vennootschappen, evenals het naleven van het Wetboek van vennootschappen voor deze Geconsolideerde Jaarrekening.

In het kader van ons mandaat en overeenkomstig de van toepassing zijnde bijkomende norm uitgegeven door het Instituut van de Bedrijfsrevisoren, is het onze verantwoordelijkheid om bepaalde procedures uit te voeren aangaande de naleving, in alle van materieel belang zijnde opzichten, van bepaalde wettelijke en reglementaire verplichtingen, zoals gedefinieerd in de bijkomende norm. Als gevolg van deze procedures, doen wij de volgende bijkomende verklaring die niet van aard is om de draagwijdte van ons oordeel over de Geconsolideerde Jaarrekening te wijzigen:

•Het jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening behandelt de door de wet vereiste inlichtingen, stemt overeen met de Geconsolideerde Jaarrekening en bevat geen van materieel belang zijnde inconsistenties ten aanzien van de informatie waarover wij beschikken in het kader van ons mandaat.

Antwerpen, 28 maart 2014

Ernst & Young Bedrijfsrevisoren BCVBA Commissaris Vertegenwoordigd door

Marnix Van Dooren Vennoot

























































Enkelvoudige jaarrekening

Overeenkomstig artikel 105 W. Venn. wordt hierna een verkorte versie weergegeven van de enkelvoudige jaarrekening van Ackermans & van Haaren. De volledige jaarrekening wordt overeenkomstig de artikelen 98 en 100 W. Venn. samen met het jaarverslag van de raad van bestuur en het verslag van de commissaris neergelegd bij de Nationale Bank van België. De commissaris heeft met betrekking tot de enkelvoudige jaarrekening een goedkeurende verklaring zonder voorbehoud gegeven.

De volledige jaarrekening, het jaarverslag van de raad van bestuur en het verslag van de commissaris liggen ter inzage op de zetel van de vennootschap en zijn op eenvoudig verzoek verkrijgbaar.

De enkelvoudige jaarrekening is opgesteld conform de Belgische boekhoudwetgeving.

Adres: Begijnenvest 113, 2000 Antwerpen - Tel. +32 3 231 87 70 - Fax +32 3 225 25 33 - E-mail [email protected]

Balans
(€ 1.000) Nota's 2013 2012 2011
Activa
Vaste activa 2.323.153 2.360.286 2.358.577
I. Oprichtingskosten
II. Immateriële vaste activa 96 0 0
III. Materiële vaste activa (1) 11.772 12.382 12.996
A.Terreinen en gebouwen 8.042 8.378 8.713
C. Meubilair en rollend materieel 1.180 1.324 1.487
D. Leasing en soortgelijke rechten 0 32 48
E. Overige materiële vaste activa 2.549 2.648 2.747
F. Activa in aanbouw en vooruitbetalingen
IV. Financiële vaste activa 2.311.286 2.347.905 2.345.581
A. Verbonden ondernemingen (2) 2.129.936 2.166.225 2.162.156
I. Deelnemingen 2.121.779 2.163.151 2.151.592
2. Vorderingen 8.157 3.073 10.565
B. Ondernemingen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat (3) 172.840 172.417 172.417
I. Deelnemingen 172.840 172.417 172.417
2. Vorderingen 0 0 0
C. Andere financiële vaste activa 8.510 9.263 11.007
I. Aandelen 8.508 9.261 11.005
2. Vorderingen en borgtochten in contanten 2 2 2
Vlottende activa 57.421 64.110 67.606
V. Vorderingen op meer dan één jaar
A. Handelsvorderingen
B. Overige vorderingen
VI. Voorraden en bestellingen in uitvoering
A. Voorraden
1. Grond-en hulpstoffen
2. Goederen in bewerking
3. Gereed product
4. Handelsgoederen
5. Onroerende goederen
6. Vooruitbetalingen
B. Bestellingen in uitvoering
VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar 8.563 8.011 11.466
A. Handelsvorderingen 3.461 3.282 2.721
B. Overige vorderingen 5.102 4.729 8.745
VIII. Geldbeleggingen (4) 44.217 50.243 54.599
A. Eigen aandelen 18.262 16.225 16.945
B. Overige beleggingen 25.955 34.018 37.654
IX. Liquide middelen 4.366 5.530 958
X. Overlopende rekeningen 275 326 583
Balans
(€ 1.000) Nota's 2013 2012 2011
Passiva
Eigen vermogen (5) 1.425.789 1.638.622 1.654.718
I. Kapitaal 2.295 2.295 2.295
A. Geplaatst kapitaal 2.295 2.295 2.295
B. Niet opgevraagd kapitaal (-)
II. Uitgiftepremies 111.612 111.612 111.612
III. Herwaarderingsmeerwaarden
IV. Reserves 66.054 60.113 60.113
A. Wettelijke reserve 248 248 248
B. Onbeschikbare reserves 18.297 16.260 16.980
1. Eigen aandelen 18.262 16.225 16.945
2. Andere 35 35 35
C. Belastingvrije reserves
D. Beschikbare reserves 47.509 43.605 42.885
V. Overgedragen winst
Overgedragen verlies (-)
1.245.829 1.464.602 1.480.698
VI. Kapitaalsubsidies
Voorzieningen en uitgestelde belastingen 118 157 314
VII. A. Voorzieningen voor risico's en kosten 118 157 314
1. Pensioenen en soortgelijke verplichtingen 118 157 314
2. Belastingen
3. Grote herstellings- en onderhoudswerken
4. Overige risico's en kosten
B. Uitgestelde belastingen
Schulden 954.667 785.618 771.150
VIII. Schulden op meer dan één jaar 87.990 19 34
A. Financiële schulden (6) 87.990 19 34
B. Handelsschulden
C. Ontvangen vooruitbetalingen op bestellingen
D. Overige schulden
IX. Schulden op ten hoogste één jaar 864.185 782.422 770.689
A. Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen 0 17 16
B. Financiële schulden (7) 803.248 722.856 707.573
1. Kredietinstellingen
2. Overige leningen 803.248 722.856 707.573
C. Handelsschulden 697 404 433
1. Leveranciers 697 404 433
E. Schulden m.b.t. belastingen, bezoldigingen en sociale lasten 2.313 2.124 1.803
1. Belastingen 153 173 156
2. Bezoldigingen en sociale lasten 2.160 1.951 1.647
F. Overige schulden (8) 57.927 57.021 60.864
X. Overlopende rekeningen 2.493 3.177 426
totaa
l der passiva
2.380.575 2.424.397 2.426.183

Enkelvoudige jaarrekening

Resultatenrekening
(€ 1.000) Nota's 2013 2012 2011
Kosten
A. Kosten van schulden (9) 6.649 8.556 11.691
B. Andere financiële kosten (10) 2.633 1.073 900
C. Diensten en diverse goederen 7.068 6.615 5.811
D. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen 2.359 2.457 2.105
E. Diverse lopende kosten 240 263 221
F. Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten,
immateriële vaste activa en materiële vaste activa
640 686 683
G. Waardeverminderingen 3.357 0 4.945
1. Op financiële vaste activa 3.357 0 1.153
2. Op vlottende activa 0 0 3.792
H. Voorzieningen voor risico's en kosten 0 0
I. Minderwaarde bij realisatie 189.001 1.358 7.948
1. Van materiële en immateriële vaste activa 1 6 14
2. Van financiële vaste activa (11) 187.788 745 5.870
3. Van vlottende activa 1.212 607 2.065
J. Uitzonderlijke kosten 0 839 0
K. Belastingen 4 5 0
L. Winst van het boekjaar 0 40.122 948.758
M. Overboeking naar belastingvrije reserves
N. Te bestemmen winst van het boekjaar 0 40.122 948.758
Resultaatverwerking
A. Te bestemmen winstsaldo 1.309.115 1.520.820 1.539.642
1. Te bestemmen resultaat van het boekjaar -155.448 40.122 948.758
2. Overgedragen winst van het vorige boekjaar 1.464.602 1.480.698 590.884
Totaal 1.309.115 1.520.820 1.539.642
Resultatenrekening
(€ 1.000) Nota's 2013 2012 2011
Opbrengsten
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa 46.943 49.784 44.037
1. Dividenden (12) 45.535 47.927 42.244
2. Interesten 273 694 627
3. Tantièmes 1.134 1.164 1.165
B. Opbrengsten uit vlottende activa 1.219 1.478 1.337
C. Andere financiële opbrengsten 0 0 13
D. Opbrengsten uit geleverde diensten 4.344 4.338 3.870
E. Andere lopende opbrengsten 447 338 313
F. Terugnemingen van afschrijvingen en waardeverminderingen
op materiële en immateriële vaste activa
G. Terugnemingen van waardeverminderingen (13) 3.184 5.745 8.069
1. Op financiële vaste activa 313 1.027 6.188
2. Op vlottende activa 2.871 4.718 1.882
H. Terugnemingen van voorzieningen voor risico's en kosten 39 157 36
I. Meerwaarde bij realisatie (13) 288 133 925.356
1. Van immateriële en materiële vaste activa 0 0 18
2. Van financiële vaste activa 86 133 925.239
3. Van vlottende activa 202 0 99
J. Uitzonderlijke opbrengsten 0 0 31
K. Regularisering van belastingen en terugneming van voorzieningen voor belastingen
L. Verlies van het boekjaar 155.488 0 0
M. Onttrekking aan de belastingvrije reserves
N. Te bestemmen verlies van het boekjaar 155.488 0 0
Resultaatverwerking
C. Toevoeging aan het eigen vermogen 5.941 0 3.732
3. Aan de overige reserves 5.941 0 3.732
D. Over te dragen resultaat 1.245.829 1.464.602 1.480.698
1. Over te dragen winst 1.245.829 1.464.602 1.480.698
F. Uit te keren winst 57.345 56.217 55.212
1. Vergoeding van het kapitaal 56.945 55.940 54.935
2. Bestuurders of zaakvoerders 400 278 278
Totaal 1.309.115 1.520.820 1.539.642

Commentaren bij de enkelvoudige jaarrekening

Balans

Activa

    1. Materiële vaste activa: de samenstelling van deze post is grotendeels ongewijzigd gebleven in vergelijking tot de voorgaande jaren: het betreft voornamelijk de gebouwen en inrichting van het vastgoed gelegen in Antwerpen aan de Begijnenvest 113 en aan de Schermersstraat 44, waar de maatschappelijke zetel van Ackermans & van Haaren gevestigd is. Het gebouw aan de Schermersstraat 42, dat verhuurd wordt aan dochterbedrijf Leasinvest Real Estate is opgenomen onder de 'overige materiële vaste activa".
    1. Financiële vaste activa Verbonden ondernemingen: zoals uitgebreid toegelicht eerder in dit jaarverslag, heeft Ackermans & van Haaren op 24 december 2013 de controle verworven over CFE door de inbreng van haar 50%-deelneming in DEME bij CFE en door de aankoop van 3.066.440 aandelen CFE van Vinci. De rest van de mutatie vloeit voort uit de deelname van AvH aan de kapitaalsverhoging van o.a. Anima Care, Leasinvest Real Estate en AvH India en uit de waardevermindering geboekt op AvH India.
    1. Financiële vaste activa Ondernemingen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat: AvH heeft in 2013 haar deelneming in Sipef licht verhoogd.
    1. Geldbeleggingen: Ackermans & van Haaren kocht gedurende het jaar 2013 75.000 eigen aandelen en verkocht er 72.000. Deze bewegingen worden volledig verklaard door het uitoefenen van aandelenopties en de indekking van de daarmee samenhangende verplichtingen door AvH. De post "overige beleggingen" bevat naast de beleggingsportefeuille van AvH ook liquiditeiten die belegd werden op specifieke beleggingsrekeningen.

Passiva

    1. Eigen vermogen: op het einde van het boekjaar 2013 bedraagt het (enkelvoudig) eigen vermogen van AvH 1.425,8 miljoen euro of 42,56 euro per aandeel. Dit houdt al rekening met de aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 26 mei 2014 voorgestelde winstverdeling. De daling van het eigen vermogen in 2013 wordt verklaard door de uitbetaling van een dividend van 1,67 euro per aandeel in juni 2013 en door het resultaat van het boekjaar 2013.
    1. Financiële schulden op meer dan één jaar: AvH heeft de aankoop van 3.066.440 aandelen CFE op middellange termijn gefinancierd via een bankschuld voor een bedrag van 88,0 miljoen euro.
    1. Financiële schulden op ten hoogste één jaar: deze post bevat zowel de KT-schulden uitgegeven onder de vorm van commercial paper voor 38,9 miljoen euro als de intragroepsfinanciering die werd bekomen vanwege dochterbedrijf AvH Coordination Center voor de som van 764,4 miljoen euro.
    1. Overige schulden: dit bedrag bestaat voornamelijk uit de resultaatsverdeling zoals die aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 26 mei 2014 wordt voorgesteld en die in totaal 57,3 miljoen euro bedraagt.

Resultatenrekening

Kosten

    1. Kosten van schulden: de interestlasten dalen in vergelijking tot het jaar 2012, voornamelijk als gevolg van een daling van de marktinterestvoeten.
    1. Andere financiële kosten: de stijging van de andere financiële kosten wordt vooral verklaard door de fees die betaald werden voor het bekomen van de verschillende banklijnen die nodig waren in de context van de verwerving van de controle over CFE en het overnamebod vanwege AvH op CFE dat daarop volgde.
    1. Minderwaarde bij realisatie van financiële vaste activa: de minderwaarde van 187,8 miljoen euro werd gerealiseerd op de inbreng bij CFE van het 50%-belang van AvH in DEME.

Opbrengsten

    1. Dividenden: Ackermans & van Haaren heeft gedurende het jaar 2013 voor een vergelijkbaar bedrag aan dividenden geïnd van haar deelnemingen dan dat dit in 2012 het geval was. De grootste dividenden waren afkomstig van DEME, Finaxis, AvH Coordination Center en Sipef.
    1. Meerwaarden en terugnames van waardeverminderingen vielen in 2013 beperkt uit en situeerden zich voornamelijk in de beleggingsportefeuille van AvH.

























































Algemene gegevens betreffende de vennootschap en het kapitaal

Algemene gegevens betreffende de vennootschap

Maatschappelijke zetel

Begijnenvest 113, 2000 Antwerpen BTW BE 0404.616.494 RPR Antwerpen

Datum van oprichting, laatste statutenwijziging

De vennootschap werd opgericht op 30 december 1924 bij notariële akte, in extenso verschenen in de bijlage tot het Belgisch Staatsblad van 15 januari 1925 onder nummer 566. De statuten werden meermaals gewijzigd en voor het laatst bij notariële akte op 25 november 2011, bij uittreksel bekendgemaakt in de bijlagen tot het Belgisch Staatsblad van 14 december 2011 onder nummer 11187554.

Duur van de vennootschap Onbepaald.

Rechtsvorm, toepasselijk recht

Naamloze vennootschap naar Belgisch recht die een openbaar beroep op het spaarwezen doet of heeft gedaan in de zin van artikel 438 van het Wetboek van Vennootschappen.

Doel van de vennootschap

De vennootschap heeft tot doel:

  • (a) de studie, het toezicht en de directie van alle openbare of private werken, bijzonder op het gebied van de bouw in het algemeen, de organisatie, het bestuur van alle vennootschappen of ondernemingen en de bijstand aan dezen onder alle vormen;
  • (b) de aanneming ter zee en te land van alle openbare of private werken op het gebied van de bouw en voornamelijk de aanneming van alle werken ter zee en op de binnenwateren, grote bevloeiingswerken en normalisering van waterlopen, grote werken voor drooglegging en bemaling, uit-

baggering, boring, peiling en uitgraving van putten, ontwatering, bouw van kunstwerken, graafwerken en algemene aanneming van constructies, evenals het vlotbrengen van boten en schepen;

  • (c) de prospectie te land en ter zee op het gebied van de ontginningsnijverheid, voornamelijk ruwe petroleum of aardgas en de minerale producten in het algemeen;
  • (d) de uitbating, productie, omvorming, verdeling, aankoop, verkoop en vervoer van alle producten van de ontginningsnijverheid;
  • (e) de verwerving, uitbating, productief making, overdracht van gronden, onroerende goederen en welkdanige onroerende rechten;
  • (f) het op om het even welke wijze verwerven, uitbaten, en te gelde maken van alle intellectuele rechten, brevetten en concessies;
  • (g) het bij wijze van inschrijving, inbreng, fusie, samenwerking, financiële tussenkomst of anderszins verwerven van een belang of deelneming in alle bestaande of nog op te richten vennootschappen, ondernemingen, bedrijvigheden of verenigingen zonder onderscheid in België of in het buitenland;
  • (h) het beheren, valoriseren en te gelde maken van deze belangen of deelnemingen;
  • (i) het rechtstreeks of onrechtstreeks deelnemen aan het bestuur, de directie, de controle en vereffening van de vennootschappen, ondernemingen, bedrijvigheden en verenigingen waarin zij een belang of deelneming heeft;
  • (j) het verlenen van alle advies en bijstand op alle mogelijke vlakken van de bedrijfsvoering aan het bestuur en de directie van de vennootschappen, ondernemingen, bedrijvigheden en verenigingen waarin zij een belang of deelneming heeft, en in het algemeen het stellen van alle handelingen die ge-

heel of gedeeltelijk, rechtstreeks of onrechtstreeks behoren tot de activiteiten van een holding.

De vennootschap kan alle hoegenaamde burgerlijke-, commerciële-, industriële-, financiële-, roerende en onroerende verrichtingen uitvoeren, die rechtstreeks of onrechtstreeks in verband staan met haar doel of die van aard zijn de verwezenlijking daarvan te bevorderen. Zij kan zich ten gunste van de vennootschappen, ondernemingen, bedrijvigheden en verenigingen waarin zij een belang of deelneming heeft borgstellen of haar aval verlenen, optreden als agent of vertegenwoordiger, voorschotten toestaan, kredieten verlenen, hypothecaire of andere zekerheden verstrekken.

De bedrijvigheid van de vennootschap mag zowel in het buitenland als in België uitgeoefend worden.

Raadpleging van documenten i.v.m. de vennootschap

De enkelvoudige en de geconsolideerde jaarrekening van de vennootschap worden neergelegd bij de Nationale Bank van België. De gecoördineerde versie van de statuten van de vennootschap kan geraadpleegd worden op de griffie van de rechtbank van koophandel te Antwerpen. Het jaarlijks financieel verslag wordt verstuurd naar de aandeelhouders op naam alsook naar eenieder die hierom verzoekt. De gecoördineerde versie van de statuten en het jaarlijks financieel verslag zijn tevens beschikbaar op de website (www.avh.be).

Algemene gegevens betreffende het kapitaal

Geplaatst kapitaal

Het geplaatst maatschappelijk kapitaal bedraagt 2.295.277,90 euro. Het kapitaal is volledig volgestort en wordt vertegenwoordigd door 33.496.904 aandelen zonder vermelding van nominale waarde.

Kapitaalverhogingen

De meest recente kapitaalverhoging dateert van 11 oktober 1999, en dit in het kader van de fusie door overneming van Belcofi NV door Ackermans & van Haaren NV.

Toegestaan kapitaal

De raad van bestuur kan in de gevallen voorzien in het bijzonder verslag, goedgekeurd door de buitengewone algemene vergadering van 25 november 2011, het maatschappelijk kapitaal gedurende 5 jaar, te rekenen vanaf 14 december 2011, in één of meer malen verhogen met een bedrag van maximum 500.000 euro.

De raad van bestuur kan tevens gebruik maken van het toegestaan kapitaal, in geval van openbaar overnamebod op effecten uitgegeven door de vennootschap, onder de voorwaarden en binnen de grenzen van artikel 607 van het Wetboek van Vennootschappen. De raad van bestuur kan van deze machtiging gebruik maken, indien de kennisgeving van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) aan de vennootschap dat haar is kennis gegeven van een openbaar overnamebod, niet later dan drie jaar na 25 november 2011 plaatsvindt.

De kapitaalverhogingen waartoe krachtens deze machtigingen wordt besloten kunnen geschieden overeenkomstig de door de raad van bestuur te bepalen modaliteiten zoals onder meer door middel van inbreng in geld of, behoudens de wettelijke bepalingen, door niet-geldelijke inbrengen, of door middel van omzetting van beschikbare of onbeschikbare reserves en van uitgiftepremies met of zonder uitgifte van nieuwe aandelen of door uitgifte van al dan niet achtergestelde converteerbare obligaties, alsook door uitgifte van warrants of andere roerende waarden, al dan niet gehecht aan andere effecten van de vennootschap, waarbij de raad gerechtigd is te beslissen dat de nieuwe effecten op naam zullen blijven.

De bevoegdheden kunnen worden hernieuwd overeenkomstig de wettelijke bepalingen. De raad van bestuur kan, in het belang van de vennootschap, het voorkeurrecht van de aandeelhouders beperken of opheffen, naar aanleiding van een kapitaalverhoging of bij uitgifte van converteerbare obligaties of obligaties waaraan warrants al dan niet verbonden zijn of, onder voorbehoud van de wettelijke beperkingen ter zake, bij uitgifte van warrants, die geschieden binnen de grenzen van het toegestaan kapitaal, inclusief ten gunste van één of meer bepaalde personen, of van personeelsleden van de vennootschap of haar dochtervennootschappen.

Aard van de aandelen

De volgestorte aandelen en de andere effecten van de vennootschap bestaan op naam of in gedematerialiseerde vorm. Elke titularis kan op elk ogenblik op zijn kosten de omzetting vragen van zijn volgestorte effecten in een andere vorm, binnen de grenzen van de wet en zonder afbreuk te doen aan de bepalingen van de derde paragraaf van artikel 9 van de statuten.

De effecten zijn ondeelbaar tegenover de vennootschap die de rechten behorende tot ieder aandeel waarover betwistingen zouden bestaan betreffende de eigendom, het vruchtgebruik of de naakte eigendom kan schorsen. Ingeval van vruchtgebruik zal de naakte eigenaar van het aandeel tegenover de vennootschap vertegenwoordigd worden door de vruchtgebruiker, behoudens andersluidende overeenkomst tussen partijen.

Aandelen aan toonder

Sinds 1 januari 2008 mag de vennootschap

geen aandelen aan toonder meer uitgeven en kunnen de aandelen op naam niet meer worden omgezet in aandelen aan toonder. Sinds dezelfde datum worden aandelen aan toonder die nog niet geboekt zijn op een effectenrekening automatisch omgezet in gedematerialiseerde aandelen van zodra ze geboekt worden op een effectenrekening.

Voorts weze opgemerkt dat toonderaandelen, die uiterlijk op 31 december 2013 niet waren omgezet in aandelen op naam of in gedematerialiseerde aandelen, op 1 januari 2014 van rechtswege zijn omgezet in gedematerialiseerde aandelen. Deze aandelen werden ingeschreven op een effectenrekening op naam van Ackermans & van Haaren. De rechten verbonden aan deze aandelen (stemrecht, recht op deelneming in de winst, enz.) werden geschorst. De eigenaar van dergelijke aandelen kan zijn rechten opnieuw laten gelden door zich met zijn toonderstukken aan te melden bij zijn bank en de inschrijving van de aandelen op zijn naam te vragen. Wij bevelen deze aandeelhouders aan hiertoe in de loop van dit boekjaar contact op te nemen met hun bank.

Contact

Voor alle vragen kan men terecht op het telefoonnummer +32 3 231 87 70 of via e-mail: [email protected] ter attentie van Luc Bertrand, Jan Suykens of Tom Bamelis.

Ackermans & van Haaren NV Begijnenvest 113 2000 Antwerpen, België Telefoon +32 3 231 87 70 Fax +32 3 225 25 33 RPR Antwerpen BTW: BE 0404.616.494 E-mail: [email protected] Website: www.avh.be

Foto's

  • Ackermans & van Haaren, Managementteams Anima Care, Extensa, NMP, Rent-A-Port: © Nicolas van Haaren
  • CFE: © Philippe Van Gelooven
  • Leasinvest Real Estate: © www.detiffe.com
  • Duval: © Odalys; © Barylko-Gleichauf
  • Max Green: © Electrabel Raf Beckers; © Electrabel David Plas

De digitale versie van dit jaarverslag kan geraadpleegd worden op www.avh2013.be. Ce rapport annuel est également disponible en français. This annual report is also available in English.

De Nederlandse versie van dit document moet beschouwd worden als het officiële referentiedocument.

Concept en realisatie

FBD nv (www.fbd.be)

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.