Legal Proceedings Report • May 20, 2025
Legal Proceedings Report
Open in ViewerOpens in native device viewer


Hatay İli, Antakya İlçesi Saraycık Mahallesi 3310 Parselde Konumlu
Arsa Nitelikli Taşınmazın Pazar Değerinin Tespiti

| YONETICI OZETI | |
|---|---|
| Talep Eden Kurum | : ZIRAAT GYO A.S. |
| Dayanak Sözleşmesi | : 24.04.2025 tarihli Değerleme Hizmet Sözleşmemiz. |
| Gayrimenkulun Niteliği | Arsa |
| Raporun Konusu | Bu rapor; Hatay Ili, Antakya Ilçesi, Saraycık Mahallesinde 3310 parselde yer alan "Arsa" mitelikli taşınmazın pazar değerinin belirlenmesi amacı ile hazırlanmış değerleme raporudur. Bu değerleme raporu, Uluslararası Değerleme Standartları doğrultusunda tanzim edilmiş olup 31.08.2019 tarih 30874 sayılı Resmî Gazete 'de yayımlanan Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ'in 1. Maddesinin 2. Fikrası kapsamında hazırlanmıştır. Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği Madde-34/1 g fikrasında yer alan "Portföyde yer alan ve ortaklığın hesap döneminin son üç ayı içerisinde : herhangi bir nedenle rayiç değeri tespit edilmemiş olan varlıkların yıl sonu değerlerinin tespiti" hükmüne ayrıca Taşınmazın Gayrimenkul Yatırım Ortaklığına ilişkin Tebliği 22.Madde 1.Fıkra (d) bendinde yer |
| alan "Gerçekleştirilecekleri ve yatırım yapacakları projelerin ilgili mevzuat uyarınca gerekli tüm izinleri alınmış, projesinin hazır ve onaylanmış, insaata başlanması için yasal gerekliliği olan tüm belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğu hususlarının bağımsız gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından tespit edilmiş olması gerekir" hükmü, 34.Madde 1.Fıkra (a) bendinde yer alan "Projelerin inşaatına başlanabilmesi için, yasal prosedüre uygunluğunun ve gerekliği belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğunun tespit edilmesi" hükmüne binaen hazırlanan değerleme raporudur. |
|
| Degerieme Tarihi | : 14.05.2025 |
| Rapor Tarih ve No | : 16.05.2025-2025/05436 |
| Tapu Bilgileri Ozeti | Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi mülkiyetine ait Hatay Ili, Antakya Ilçesi, Saraycık Mahallesinde 3310 parselde yer alan Arsa |
| Imar Durumu | Antakya Belediyesi Imar Müdürlüğü'nde yapılan incelemede; taşınmazın bulunduğu parsel "06.08.2021 tasdik tarihli, 1/1000 ölçekli Uygulama Imar Planında, E:2.00, TAKS:0.40, Hmaks: 13 Kat, ayrık nizam, Konut Alanında kalmaktadır. Parselin imar durumunda son üç (3) yılda herhangi bir değişikliğin bulunmadığı beyan edilmiştir. |
| Kullanian Degerleme Yaklaşımları |
· Emsal Karşılaştırma Yöntemi - Proje Geliştirme Yöntemi |
| Takdir Edilen Degeri | PİYASA DEGERİ (KDV HARIÇ); 110.000.000,000,00 TL (Yuzonmilyon Türk Lirası) |
| PIYASA DEGERI (KDV DAHİL); 121.000.000,00 TL |
GEDAŞ tarafından e-imzalıdır
· Gayrimenkullerde zemin araştırmaları ve zemin kontaminasyonu çalışmaları "Çevre Jeofiziği" bilim dalının profesyonel konusu içerisinde kalmakta olup şirketimizin bu konuda bir ihtisası bulunmadığından detaylı araştırma yapılmamıştır. Ancak yerinde yapılan gözlemlerde gayrimenkulün çevreye olumsuz bir etkisi gözlemlenmemiştir. Bu nedenle çevresel olumsuz bir etki olmadığı varsayılarak değerleme çalışması yapılmıştır.

| İçindekiler BOLÜM I: RAPOR BİLGİLERİ ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|---|
| 1.1 .- Rapor Tarihi ve Numarası |
| 1.2.-Rapor Türü -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| 1.3.-Raporu Hazırlayanlar |
| 1.4 .- Değerleme Tarihi |
| 1.5.-Dayanak Sözleşmesinin Tarih ve Numarası |
| 1.6 .- Raporun Tebliğin 1. Maddesinin İkinci Fikrası Kapsamında Hazırlanıp Hazırlanmadığına İlişkin Açıklama |
| 1.7 .- Değerlemeye Konu Gayrimenkullerin Aynı Kuruluş Tarafından Daha Onceki Tarihlerde de Değerlemesi Yapılmışsa, Son Uç Değerlemeye Ilişkin Bilgüler |
| BÖLÜM 2: ŞİRKETİ ve MÜŞTERİYİ TANITİCİ BİLGİLER |
| 2.1 .- Kuruluşun Ünvanı ve Adresi |
| 2.2 .- Müşteriyi Tanıtıcı Bilgiler ve Adresi |
| 2.3 - Müşteri Taleplerinin Kapsamı ve Varsa Getirilen Sınırlamalar |
| 2.4.-1şin Kapsamı |
| 3.1 .- Gayrimenkulün Yeri, Konumu, Tapu Kayıtları, Plan, Proje, Ruhsat, Şema vb Dökümanlar Hakkında Bilgiler |
| 3.1.1. -Gayrimenkulün Yeri, Ulaşım ve Çevre Ozellikleri |
| 3.1.2. -Gayrimenkulun Tapu Kayıtları |
| 3.1.3. - Gayrimenkulün Kullanımına Dair Yasal izinler ve Belgeler |
| 3.2 .- Gayrimenkul Ile Ilgili Herhangi bir Takyidat veya Devredilmesine Ilişkin Herhangi Bir Sınırlama Olup Olmadığı Hakkında Bilgi |
| 3.3 .- Gayrimenkul Ile Ilgili Varsa, Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım Satım İşlemlerine ve Gayrimenkulün Hukuki Durumda Meydana Gelen Değişikliklere (imar planında meydana gelen değişiklikler, kamulaştırma işlemleri vb.) Ilişkin Bilgi |
| 3.4. - Gayrimenkul Için Alınmış Yıkım Kararı Riskli Yapı Tespiti vb Dair Açıklamalar 16 |
| 3.5. - Gayrimenkulün ve Bulunduğu Bölgenin Imar Durumuna Hişkin Bilgüer |
| 3.6. - Gayrimenkul Ile Ilişkin Olarak Yapılmış Sözleşmelere (Gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri, kat karşılığı sözleşmeleri ve hasılat paylaşımı sözleşmeler vb.) Ilişkin Bilgiler 18 |
| 3.7 .- Gayrimenkuller ve gayrimenkul projeleri için alınmış yapı ruhsatlarına, tadilat ruhsatlarına, yapı kullanma izinlerine ilişkin bilgili mevzunt uyarınca alınması gerekli tüm izinlerine alınıp alınmadığına ve yasal gerekliliği olan belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olup olmadığı hakkında bilgi |
| 3.8. - Değerlemesi yapılan projeler ile ilgili olarak 29.06.2001 tarih ve 4708 sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanun uyarınca denetim yapan yapı denetim kuruluşu (ticaret unvanı, adresi vb.) ve değerlemesi yapılan gayrimenkul ile ilgili olarak gerçekleştirdiği denetimler hakkında bilgi |
| 3.9. - Eğer Belirli Bir Projeye İstinaden Değerleme Yapılıyorsa, Projeye İlişkin Detaylı Bilgi ve Planların ve Söz Konusu Değerin Tamamen Mevcut Projeye Ilişkin Olduğuna ve Farklı Bir Projenin Uygulanması Durumunda Bulunacak Değerin Farkh Olabileceğine Rişkin Açıklama |
||
|---|---|---|
| BÖLÜM 4: GAYRIMENKULÜN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ||
| 4.1. - Gayrimenkulün Bulunduğu Bölgenin Analizi ve Kullanılan Veriler | ||
| 4.2 .- Mevcut Ekonomik Koşulların, Gayrimenkul Plyasasının Analizi, Mevcut Trendler ve Dayanak Veriler ile Bunların Gayrimenkulün Değerine Etkileri |
||
| 4.3.-Değerleme İşlemini Olumsuz Yönde Etkileyen ve Sınırlayan Faktörler | ||
| 4.4.- Gayrimenkulün Fiziki, Yapısal, İnşai ve Teknik Özellikleri ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ||
| 4.5 .- Varsa Mevcut Yapıyla veya Inşaatı Devam Eden Projeyle Ilgili Tespit Edilen Ruhsata Aykırı Durumlara İlişkin Bilgiler |
||
| 4.6 .- Ruhsat alınmış yapılan değişikliklerin 3194 sayılı imar Kanunu'nun 21. maddesi kapsamında yeniden ruhsat alınmasını gerektirir değişiklikler olup olmadığı hakkında bilgi |
||
| 4.7 - Gayrimenkulün değerleme tarihi itibariyle hangi amaçla kullanıldığı, gayrimenkul arsa veya arazi ise üzerinde herhangi bir yapı bulunup bulunmadığı ve varsa, bu yapıların hangi amaçla kullanıldığı hakkında bilgi |
||
| BÖLÜM 5: KULLANILAN DEĞERLEME YÖNTEMLERİ | ||
| 5.1 .- Pazar Yaklaşımı Yöntemleri -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ||
| 5.1.1. Pazar Yaklaşımını Açıklayıcı Bilgiler, Konu Gayrimenkulün Değerlemesi için Bu yaklaşımın Kullanılma Nedeni |
||
| 5.1.2. Pazar Yaklaşımını Açıklayıcı Bilgiler, Konu Gayrimenkulün Değerlemesi için bu yaklaşımın Kullanılma Nedeni |
||
| 5.1.3. - Emsallerin nasıl dikkate alındığına ilişkin ayrıntılı açıklama, emsal bilgilerinde yapılan düzeltmeler, düzeltmelerin yapılma nedenine ilişkin detaylı açıklamalar ve diğer varsayımlar 69 |
||
| 5.1.4. Pazar Yaklaşımı ile Ulaşılan Sonuç | ||
| 5.2 .- Maliyet Oluşunları Analizi yöntemi | ||
| 5.3 - Gelir - Kira Yaklaşımı Yöntemi | ||
| 5.4- Diğer Tespit ve Analizler | ||
| 5.4.1- Takdir Edilen Kira Değerleri | ||
| 5.4.2- Hasılat Paylaşımı ve Kat Karşılığı Yöntemi ile Yapılacak Projelerde, Emsal Pay Oranları аннан тұрғын тұрғынын тарынының саласындарының қаланын айтынша тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрған тұрға |
||
| 5.4.3- Uzerinde Proje Geliştirilen Arsaların Boş Arazi ve Proje Değerleri | ||
| 5.4.4- Bos Arazi ve Geliştirilmiş Proje Değeri Analızi ve Kullamlan Veri ve Varsayımlar ile | ||
| Ulaşılan Sonuçlar | ||
| 5.4.5 En Verimli ve En İyi Kullanım Analizi | ||
| 5.4.6 Müşterek veya Bölünmüş Kısımların Değerleme Analizi. | ||
| BOLÜM 6: ANALIZ SONUÇLARININ DEGERLENDIRILMESI VE SONUÇ, |
| 6.1 .- Farklı Değerleme Metotlarının ve Analizi Sonuçlarının Uyumlaştırılması ve Bu Amaçla İzlenen Yöntem ve Nedenler |
|---|
| 6.2 .- Asgarl Husus ve Bilgilerden Raporda Yer Verilmeyenlerin Neden Yer Almadığının Gerekçeleri |
| 6.3.-Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken İzin ve Belgelerin Tam ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığını Hakkında Görüş 76 |
| 6.4.- Varsa Gayrimenkul Takyldat ve Ipotekler Ile Ilgili Görüş |
| 6.5 .- Değerleme konusu gayrimenkulün, üzerinde ipotek veya gayrimenkulün değerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyebilecek nitelikte herhangi bir takyidat bulunması durumları hariç, devredilebilmesi konusunda bir sınırlamaya tabi olup olmadığı hakkında bilip |
| 6.6 - Değerleme konusu arsa veya arazi ise, alımından itibaren beş yıl geçmesine rağmen üzerine proje geliştirilmesine yönelik herhangi bir tasarrufa bulunup bulunmadığına dair bilg |
| 6.7 .- Degerleme konusu üst hakkı veya devre mülk hakkı ise, üst hakkı ve devre mülk hakkının devredilmesine ilişkin olarak bu hakları doğuran sözleşmelerde özel kanun lükümlerinden kaynaklananlar haric herhangi bir sınırlama olup olmadığı hakkında bilgi. 77 |
| 6.8 .- Gayrimenkulün tapudaki niteliğinin, fiili kullanım şeklinin ve portfoye dahil edilme niteliğinin birbiriyle uyumlu olmadığı hakkında görüş ile portfoye alınmasında herhangi bir sıkınca olup olmadığı hakkında görüş |
| BÖLÜM 7: SONUÇ |
| 7.1-Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümleri |
| 7.2 .- Nihai Değer Takdiri |
| EKLER |

Bu rapor, Ziraat GYO A.Ş. talebi doğrultusunda, taraflar arasında imzalanan 24.04.2025 tarihli sözleşme ile; Şirketimiz tarafından 16.05.2025 tarihinde, 2025/05436 rapor numarası ile tanzim edilmiştir.
Bu rapor, Ziraat GYO A.Ş. talebi üzerine, mülkiyeti "Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi A.Ş." ait olan; Hatay İli, Antakya İlçesi, Saraycık Mahallesi sınırları dahilinde, mahallinde Akasya Mahallesi 148 Sokak'a cepheli konumdaki, - pafta, 0 ada, 3310 numaralı parselde konumlu değerlemeye konu arsanın nihai piyasa değerinin, rapor içinde belirtilen hususlara göre günümüz piyasa koşullarında, Türk Lirası cinsinden, nakit veya karşılığı piyasa değerinin belirlenmesi amacıyla ilgili Sermaye Piyasası mevzuatı hükümleri doğrultusunda hazırlanan değerleme raporudur.
Bu gayrimenkul değerleme raporu Sermaye Piyasası Kurulu ilgili tebliğlerine uygun olarak hazırlanmıştır.
Bu değerleme raporu 407314 SPK Lisans Belge Nolu gayrimenkul değerleme uzmanı Alımet ÖZTÜRK tarafından hazırlanmış, 408535 SPK Lisans Belge Nolu Sorumlu Değerleme Uzmanı Ayşe Betül KILIÇ tarafından kontrol edilmiş ve 401197 SPK Lisans Belge Nolu Sorumlu Değerleme Uzmanı Aytül HACIMUSTAFAOGLU tarafından onaylanmıştır.
Bu değerleme raporu, firmanın talebi doğrultusunda şirketimiz değerleme uzmanları tarafından, 28.04.2025 tarihinde çalışmalara başlanılmak suretiyle 16.05.2025 tarihi itibariyle

hazırlanmıştır. Bu sürede gayrimenkul mahallinde ve ilgili resmi dairelerde incelemeler ve ofis çalışması yapılmıştır.
Bu değerleme raporu, sirketimiz ile Ziraat GYO A.Ş. arasında tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen 24.04.2025 tarihli dayanak sözleşmesi hükümlerine bağlı kalınarak hazırlanmıştır.
Bu rapor Ziraat GYO A.Ş. talebine istinaden yukarıda adresi detaylı olarak verilen gayrimenkulün Türk Lirası cinsinden pazar değerinin Türk Lirası cinsinden tespitine ve inşaata başlanması için yasal gerekliliği olan tüm belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğu hususlarına yönelik olarak; Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-62.3 sayılı "Sermaye Piyasasında Faalıyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ" hükümleri ile aynı tebliğin ekinde yer alan "Değerleme Raporlarında Bulunması Gereken Asgari Hususlar", Kurul'un Seri III-62.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliğ" doğrultusunda Sermaye Piyasası Kurulu Karar Organi'nın 22.06.2017 tarih ve 25/856 sayılı kararı ile uygun görülen Üluslararası Değerleme Standartları 2017 kapsamında hazırlanmıştır. Rapor; Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-62.3 sayılı tebliğin 1. maddesinin 2. fikrası kapsamında hazırlanmıştır.

1.7 .- Değerlemeye Konu Gayrimenkullerin Aynı Kuruluş Tarafından Daha Onceki Tarihlerde de Değerlemesi Yapılmışsa, Son Uç Değerlemeye Ilişkin Bilgiler
Değerlemeye konu gayrimenkul ile ilgili olarak, şirketimizce SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) mevzuatı kapsamında herhangi bir rapor düzenlenmemiştir.
GEDAŞ Gayrimenkul Değerleme A.Ş. 11.04.1994 tarih ve 3508 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanan Şirket Ana Sözleşmesi'ne göre Ekspertiz ve Değerlendirme olarak tanımlanan iş ve hizmetleri vermek amacıyla T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi iştiraki olarak kurulmuş, "Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde Değerleme Hizmeti Verecek Şirketlere ve Bu Şirketlerin Kurulca Listeye Alınmalarına Ilişkin Esaslar Hakkında Tebliğ" şartlarını 1995 yılında yerine getirerek "Kurulca listeye alınan ilk şirket" olmuştur.
Halkalı Atakent Mahallesi, 221. Sokak, No:5 (Kanuni Sultan Süleyman Hastanesi karşıst) 34307 Halkalı - Küçükçekmece / İSTANBUL adresinde faaliyet gösteren firma hisselerinin %49'u T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na aittir. Bunun yanında TUÇEV %41, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve T. Halk Bankası A.Ş. Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı %10 oranında hissedarlar arasındadır.
Bu değerleme raporu; Finanskent Mah. Finans Cad. B Blok No:44/B Umraniye /ISTANBUL adresinde faaliyet gösteren Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. için hazırlanmıştır.
Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Ziraat GYO) Ziraat Finans Grubu bünyesinde, Grubun gücü ve deneyimini yatırımcılarına yüksek gayrimenkul getirisini düşük

10
risk seviyesinde sunmak ve sektörde lider rol alarak, örnek, yenilikçi projelere imza atmak için 01.11.2016 tarihinde kurulmuştur.
Şirketin ilk büyük yatırımı; halen devam etmekte olan, ülkenin en önemli projelerinden İstanbul Uluslararası Finans Merkezi'ndeki Ziraat Kuleleri Projesi'dir. Ziraat Kuleleri toplam 431 bin m2 inşaat alanı ile Ziraat Finans Grubuna yakışır yeni bir ofis binası ve dünyanın sayılı finans merkezlerinden olması hedeflenen merkezde yerini alacak uluslararası firmalara yönclik ofis arzı sağlamayı hedeflemektedir.
| Ortağın Unvam | Grubu | Ortaklık Payı | Pay Miktarı (ULL) |
|---|---|---|---|
| T.C. Ziraat Bankası A.Ş. | A | %15,22 | 714.219.129 |
| T.C. Ziraat Bankası A.Ş. | в | %65.84 | 3.090.371.040 |
| Fiili Dolaşımdaki Pay | B | %18.94 | 889.029.831 |
| Toplam | %100.00 | 4.693.620.000 |
"A grubu payların yönetim kurulu üyelerinin seçiminde aday gösterme imtiyazı vardır. Yönetim kurulunun üyelerinin bağımsızlar dışındaki tüm üyeleri A grubu pay sahiplerinin gösterdiği adaylar arasından, bağımsız adaylar ise A ve B grubu pay sahiplerinin aday gösterdikleri arasından Genel Kurul tarafından seçilir. Oy kullanımına ilişkin imtiyaz bulunmamaktadır."
Bu değerleme raporu, Ziraat GYO A.Ş. talebi üzerine mülkiyeti "Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi" ait olan; Hatay Ili, Antakya İlçesi, Saraycık Mahallesi 3310 numaralı parselde konumlu, arsa vasıflı, değerlemeye konu arsanın "TL" cinsinden nakit veya karşılığı piyasa değerinin belirlenmesi ve inşaata başlanması için yasal gerekliliği olan tüm belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğu hususlarına yönelik olarak hazırlanmıştır. İş bu
değerleme raporu, raporda detayları verilen taşınmazın güncel piyasa değerinin tespiti ve Sermaye Piyasası Mevzualı gereğince değerleme raporlarında bulunması gereken asgari hususlar çerçevesinde hazırlanmış olup değerleme çalışmaları sırasında Müşteri tarafından getirilen bir sınırlama bulunmamaktadır.
Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. talebi üzerine mülkiyeti "Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş." na ait olan; Hatay Ili, Antakya İlçesi, Saraycık Mahallesi sınırları dahilinde, mahallinde 148 Sokak'a cepheli konumdaki, - pafta, 0 ada, 3310 numaralı parselde konumlu parsel için piyasa satış değerinin tespitine binaen, Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-62.3 sayılı "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme kuruluşları Hakkında Tebliğ" hükümleri ile bu tebliğ ekinde yer alan " Değerleme raporlarında bulunması Gereken Asgari hususlar" çerçevesinde Tebliğin linci maddesi ikinci fikrası kapsamında hazırlanmıştır. Ayrıca Taşınmazın Gayrimenkul Yatırım Ortaklığına İlişkin Tebliği 22.Madde 1.Fıkra (d) bendinde yer alan "Gerçekleştirilecekleri ve yatırım yapacakları projelerin ilgili mevzuat uyarında gerekli tüm izinleri alınmış, projesinin hazır ve onaylanmış, inşaata başlanması için yasal gerekliliği olan tüm belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğu hususlarının bağımsız gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından tespit edilmiş olması gerekir" hükmü, 34.Madde 1.Fıkra (e) bendinde yer alan "Projelerin inşaatına başlanabilmesi için, yasal prosedüre uygunluğunun ve gerekliği belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğunun tespit edilmesi" hükmüne binaen hazırlanan değerleme raporudur.

Değerlemeye konu taşınmaz, Hatay Il'inin, Antakya İlçesi, Saraycık Mahallesi (fiilen Akasya Mahallesi) sınırları dahilinde, mahallinde 148 Sokak'a cepheli konumdaki, - pafta, 0 ada, 3310 numaralı parselde kâin arsa vasıflı taşınmazdır.

Konu parsel Antakya İlçesi'nin merkezinde yer almaktadır. Bölge deprem öncesi eskiyeni inşa edilmiş apartman tarzı ve 1-2 katlı yapılardan oluşmakta olup genellikle konut+ticari amaçlı kullanılmaktadır. Deprem sonrası büyük hasar alan bölgede restorasyon ve yenileme çalışmalarının devam ettiği görülmüştür. Yakın mesafede Primemall Avm, Antakya İlçe Nüfus Müdürlüğü, Antakya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Antakya Tapu Müdürlüğü'ne yakın mesafede yer alan taşınmaza ulaşım belediye otobüsü, dolmuş toplu taşıma araçlarıyla sağlanabilmektedir. Ana taşınmaz; Antakya ilçe merkezine kuş uçuşu yaklaşık 2.400 m mesafededir.
3.1.2. - Gayrimenkulün Tapu Kayıtları
| 111 | Hatay |
|---|---|
| İlçesi | Antaky |
| Mahallesi | Saraycı |
| Sokağı | |
| Mevkii | |
| Pafta No |
· GEDAŞ tarafından e-imzalıdır
| Ada No | 0 |
|---|---|
| Parsel No | 3310 |
| Yüzölçümü | 4.935,09m2 |
| Ana Gayrimenkul Niteliği | Arsa |
| Blok No | |
| Katı | |
| Bağımsız Bölüm No | |
| Arsa Pay/Payda | 1/1 |
| Bağımsız Bölümün Niteliği | |
| Malik | Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirket |
| Hisse Pay / Payda | Tam |
| Cilt / Sayfa No | 39/3941 |
| Tarih / Yevmiye No | 26.03.2024 / 8938 |
25.04.2025 tarihinde kurumunuz tarafından temin edilip tarafınıza gönderilmiş belgeye göre; taşınmazın cins tashihi yapılmamış olup mülkiyeti "Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi" adına tescil edilmiştir.
Tapu kayıtlarında;
Beyanlar Hanesi:
· Diğer (Konusu: · Mikail KÖROGLU nun veraset vergi ilişği kesilmiştir. ) Tarih: - Sayı: - (04.12.2023 tarih, 29341 yevmiye)
Antakya Belediyesi İmar Müdürlüğü'nden temin edilen bilgi ve belgelere göre;
GEDAŞ tarafından e-imzalıdır
| Belge | Blok | Tarih/Sayı | Nitelik | Bagimsiz Bolum Sayısı |
Insast Alam (m2) |
Yol Kotu Altı Kat Sayısı |
Yol Kotu Ustu Kit Sayısı |
Toplam Kat Sayısı |
Yapı Sinfi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yeni Yapı Ruhsatı |
E | 07.04.2025/17196 | Mesken | 40 | 7.751,40 | I | 10 | 11 | IVA |
| Yeni Yapı Ruhsatı |
F | 07.04.2025/17195 | Mesken | 39 | 7.238.28 | 1 | 10 | 11 | IVA |
| Iksa Runsati |
E | 07.04.2025/17196/2 | Bina Daşı Yapı |
697,92 | IC | ||||
| Iksa Ruhsati |
F | 07.04.2025/17195/2 | Bina Digi Yapı |
651,28 | 1 | IC |
Antakya İlçe Belediyesi İmar Müdürlüğünde yapılan incelemede değerleme konusu taşınmazın net imar parseli olduğu bilgisi alınmış olup taşınmaz için düzenlenmiş yapı ruhsatları ve onaylı mimari projeler incelenmiştir.
İlgili belediyeden yapılan incelemede taşınmaza ait herhangi bir tutanak / encümen Kararı vb. olumsuz evraka rastlanmamıştır.
Antakya İlçe Belediyesi İmar Müdürlüğünde yapılan incelemede değerleme konusu taşınmazın net imar parseli olduğu ve taşınmaz için düzenlenmiş Yapı Kullanma İzin belgesi bulunmadığı bilgisi alınmıştır.
Antakya İlçe Belediyesi İmar Müdürlüğünde yapılan incelemede değerleme konusu taşınmazın net imar parseli olduğu bilgisi alınmış olup taşınmaz için düzenlenmiş yapı ruhsatları ve onaylı mimari projeler incelenmiştir.

İlgili projelere göre parsel üzerinde E ve F blok olmak üzere iki blok bulunmaktadır.
Değerleme konusu taşınmaz için alınmış Enerji Kimlik Belgesi bulunmamaktadır.
Taşınmazın tapu kayıtları üzerinde "Diğer (Konusu; Mikail KOROGLU nun veraset vergi ilişiği kesilmiştir. ) Tarih: - Sayı: - " beyan kaydı bulunmakta olup söz konusu beyanın taşınmazın devrine olumsuz etkisi bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
3.3 .- Gayrimenkul İle İlgili Varsa, Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım Satım İşlemlerine ve Gayrimenkulün Hukuki Durumda Meydana Gelen Değişikliklere (imar planında meydana gelen değişiklikler, kamulaştırma işlemleri vb.) İlişkin Bilgi
Söz konusu taşınmazın tapı kayıtlarında, mülkiyetinin 26.03.2024 tarih ve 8938 yevmiye ile Satış sebebiyle ZİRAAT GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI ANONİM ŞİRKETİ üzerine geçtiği görülmektedir. İlgili tapu müdürlüğünde yapılan incelemede taşınmazın hukuki durumunda son 3 yılda herhangi bir değişiklik meydana gelmediği bilgisi alınmıştır. Antakya Belediyesi İmar Müdürlüğü'nde yapılan incelemede; taşınmazın bulunduğu parsel "06.08.2021 tasdik tarihli, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında, E:2.00, TAKS:0.40, Hmaks: 13 Kat, ayrık nizam, Konut Alamında kalmaktadır. Parselin imar durumunda son 3(üç) yılda herhangi bir değişiklik olmadığı bilgisi edinilmiştir.
Antakya Belediyesi tarafından tarafımıza verilen şifahi bilgilere göre; taşınmaz için düzenlenmiş herhangi bir yapı tatil zaptı, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun ruhsata aykırı yapılaşma sebebiyle; 32.maddesi gereği yıkım ya da 42.maddesi gereği para cezası kararı içeren encümen kararına rastlanılmamıştır.
Antakya Belediyesi İmar Müdürlüğü'nde yapılan incelemede; taşınmazın bulunduğu parsel "06.08.2021 tasdik tarihli, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında, E:2.00, TAKS:0.40, Hmaks: 13 Kat, ayrık nizam, Konut Alamında kalmaktadır. Parselin imar durumunda son 3(üç) yılda herhangi bir değişiklik olmadığı bilgisi edinilmiştir.
Bölgede genel olarak aynı-yakın aks üzerinde Komut Alam lejantına sahip parseller bulunmakta olup ana cadde üzeri parsellerin zemin katları işyeri normal katları mesken olarak kullanılan yapıların bulunduğu görülmüştür. Ayrıca bölgenin merkezi bir lokasyonda bulunması sebebiyle yakın çevresinde resmi kurum, eğitim tesisi ve vb. imar lejantına sahip parsellerde yer almaktadır.

Gayrimenkul için herhangi bir satış vaadi sözleşmesi, kat karşılığı inşaat sözleşmesi veya hasılat paylaşımı sözleşmesi bulunmamaktadır.

3.7. - Gayrimenkuller ve gayrimenkul projeleri için alınmış yapı ruhsatlarına, tadilat ruhsatlarına, yapı kullanma izinlerine ilişkin bilgiler ile ilgili mevzuat uyarınca alınması gerekli tüm izinlerine alınıp alınmadığına ve yasal gerekliliği olan belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olup olmadığı hakkında bilgi
Konu taşınmaz boş arsa vasfında olup bina üzerinde 2 adet konut bloğu (E ve F blok) planlandığı tespit edilmiştir.
Antakya İlçe Belediyesi İmar Müdürlüğünde yapılan incelemede değerleme konusu taşınmazın net imar parseli olduğu bilgisi alınmış olup taşınmaz için düzenlenmiş yapı ruhsatları ve onaylı mimari projeler incelenmiştir.
| Belge | Blok | Tarih/Sayı | Nitelik | Bağımsız Bölüm Sayısı |
Insast Alami (m2) |
Yol Kotu Altı Kat Sayısı |
Yol Kotu Ustü Kat Sayısı |
Toplam Kat Sayısı |
Yapı Sinifi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yeni Yapı Ruhsatı |
E | 07.04.2025/17196 | Mesken | 40 | 7.751,40 | 1 | 10 | 11 | IV A |
| Yeni Yapı Ruhsatı |
F | 07.04.2025/17195 | Mesken | 39 | 7.238.28 | I | 10 | 11 | IV A |
| Iksa Ruhsatı |
E | 07.04.2025/17196/2 | Bina Dışı Yapı |
697,92 | IC | ||||
| Iksa Ruhsatı |
F | 07.04.2025/17195/2 | Bina Dişı Yapı |
651,28 | I G |
Antakya İlçe Belediyesi İmar Müdürlüğünde yapılan incelemede değerleme konusu taşınmazın net imar parseli olduğu ve taşınmaz için düzenlenmiş Yapı Kullanma İzin belgesi bulunmadığı bilgisi alınmıştır.
Ilgili belediyeden yapılan incelemede onaylı mimari projeler incelenmiştir. Konu taşınmaz ana taşınmaz niteliğinde olup kat irtifakı henüz kurulmamıştır. İlgili belediyeden temin edilen bila tasdik tarihli mimari projeleri incelenmiştir. İlgali projelere göre parsel üzerinde E ve F blok olmak üzere iki blok bulunmaktadır.
3.8. - Değerlemesi yapılan projeler ile ilgili olarak 29.06.2001 tarih ve 4708 sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanun uyarınca denetim yapan yapı denetim kuruluşu (ticaret unvanı, adresi vb.) ve değerlemesi yapılan gayrimenkul ile ilgili olarak gerçekleştirdiği denetimler hakkında bilgi
Antakya Belediyesi İrnar Müdürlüğü'nde yapılan incelemede konu taşınmazın yapı denetim firmasının HFN Yapı Denetim Limited Şirketi olduğu ve güncel durumda olduğu bilgisi şifahen alınmıştır.
3.9. - Eğer Belirli Bir Projeye İstinaden Değerleme Yapılıyorsa, Projeye İlişkin Detaylı Bilgi ve Planların ve Söz Konusu Değerin Tamamen Mevcut Projeye İlişkin Olduğuna ve Farklı Bir Projenin Uygulanması Durumunda Bulunacak Değerin Farklı Olabileceğine İlişkin Açıklama
· Değerleme konusu taşınmaz proje değerlemesi kapsamında değildir. Değerlemenin amacı rapora konu arsanın piyasa satış değerinin belirlenmesidir.
4.1. - Gayrimenkulün Bulunduğu Bölgenin Analizi ve Kullanılan Veriler Hatay Ili

Hatay, Türkiye'nin en güneyinde yer alıp Akdeniz Bölgesi'nde, Akdeniz'in doğu ucunda kıyıları olan bir ilidir. Hatay ilinin merkezi Antakya ve Defne ilçeleridir. Hatay ili, 2023 yılında 1.544.640 kişiden oluşan bir nüfusa sahip. Akdeniz'in doğu şeridinde 35° 52' - 37° 4' kuzey enlemleri ile 35° 40' - 36° 35' boylamları arasında yer alan Hatay'ın doğusunda ve güneyinde Suriye, bausında Akdeniz, kuzeybatısında Adana, kuzeyinde Osmaniye ve kuzeydoğusunda Gaziantep bulunur.
Hatay, kuzey-doğu yönünde eşit enlem ve boylam hattıyla geçilir. Arazinin %46'sı dağ, %33'ü ova ve %20'si yayla ve yamaçtır. En belirgin özelliği kuzey-güney doğrultusunda uzanan Nur Dağları ve en yüksek zirvesi Mığırtepe'dir (2.240m), dığer doruklar ise 1.739 m'deki Ziyaret dağı ve Keldağ'dır (Jebel Akra veya Casius).
Hatay'ın anavatana ilhakından önce 19. yüzyılın sonlarında yörenin başlıca tarım ürünleri talıl, zeytin ve meyan köküdür. Bu dönemde Mısır, İngiltere, Fransa ve İtalya'ya tahıl, meyan kökü, yün, kereste ve bazı gıda maddeleri ihraç edilirken, pamuklu dokuma, çiğit, demirden yapılmış aletler ve ilaç ithal edilmektedir.
1939'a değin sanayının en gelişmiş dalları ipekli dokuma ile sabunculuktur. Deri ve madeni eşya ile taşa ve toprağa dayalı sanayi dallarında ilkel tekniklerle çalışan imalathaneler sanayı potansiyelini oluştururken 1940'lı yıllarda gıda sanayii ağırlık kazanmıştır. 1953'te Harbiye Defne Hidroelektrik Santralinin devreye girmesiyle enerji sorunu çözülünce önce çırçır sonra iplik ve dokuma fabrikaları kurulmuştur. 1954'te Sarıseki Gübre Fabrikası kurulurken, 1960'larda imalat sanayi gelişmiş; tarım araç ve gereçleri, yağ, mazot ve hava filtreleri, fren balataları, dokuma sanayiinde kullanılan makineler üretilmeye başlanımıştır.
1970'lerde İskenderun'da Türkiye'nin üçüncü demir-çelik fabrikası olan İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. hin kurulmasıyla ilin sanayi potansiyeli iyice gelişmiştir ve yan sanayilerin de gelişmesini sağlamıştır. Bugün anılan tesislerin yanı sıra 40 civarında haddehane ile Hatay, önemli bir sanayii potansiyeli sergilemektedir. İskenderun Körfezi bugün en büyük demir çelik işleme ve üretim yeri haline gelmiştir. Ancak yüksek sanayi istihdamına rağmen Hatay, 2013 verilerine göre %12,2 ile Türkiye'deki 70 ilden daha yüksek bir işsizlik oranına sahiptir.[199

Geleneksel küçük sanayi olarak dericilik, ayakkabıcılık ve mobilyacılık önemli bir potansiyele sahiptir. Ağırlıklı sanayiler orman ürünleri, dokuma, giyim, deri sanayii, metal eşya, makine teçhizat, ulaşım araçları ve ilmi ve mesleki ölçüm aletleri sanayileridir.
İskenderun Organize Sanayi Bölgesi'nden sonra kurulan Payas ve Antakya Organize Sanayi bölgeleri konumluk yer bakımından iş adamlarına önemli yatırım alanı oluştururken sanayinin yıllar itibarıyla il ve ülke ekonomisindeki payı da artmaya devam etmektedir.
Hatay ilinin toplamda %18,9%uk kısmı tarıma elverişlidir. Tarım arazisinin %63'ünde tarla tarımı yapılmakta, %13,8'ınde sebze yetiştirilmekte, %9,4'ünde meyvecilik, %1,8'inde bağcılık, %11,8'inde zeytincilik yapılmaktadır.
lin önemli tarım ürünleri arasında buğday ve pamuk başta gelmektedir. Turunçgiller, meyve grubu içinde çok önemli bir yere sahip olup, ardından üzümsü meyveler gelmektedir. Turunçgillerin yanı sıra üzüm, Trabzon hurması, incir, erik ilin önemli meyvelerindendir. Örtü altı yetiştiriciliği (seracılık) da gittikçe yaygınlaşmaktadır. Zeytin üretimi de başta Altınözü ilçesi olmak üzere oldukça yaygındır.
Hatay II Nüfusu; 1.562.185 (2024 sonu). İlin yüzölçümü 5.524 kmªdir. İlde km²ye 283 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 909 kişi ile Defne'dir.). Büyük deprem sonrası 2023 yılı il nüfusu 141.403 kişi (% 8,76) azalmış (Antakya :- 100.425, Antakya: -23.348, İskenderun:-24.184, Kırıkhan :- 14.053), 2024 yılında il nüfusu % 1,14 oranında artmıştır. Nüfus en çok artan ilçe: Belen (%3,85), nüfusu en çok azalan ilçe: Defne (-%0,84)
06 Şubat 2025 TÜİK verilerine göre 15 İlçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 599 mahalle bulunmaktadır.

Hatay, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaras'ın Elbistan ve Pazarcık merkezli 7.8 ve 7.6 büyüklüğündeki ve 20 Şubat günü Hatay'ın Defne ve Samandağ ilçeleri merkezli 7.2 ve 6.4 olmak dört dört büyük depremden büyük hasarlar almıştır. Özellikle Antakya, Hassa ve Defne ilçeleri en çok etkilenen ve en çok hasarın olduğu ilçelerdir. Depremler sonucu sadece Hatay'da 20.000 in üzerinde insan hayatını kaybetti ve yüzbinlerce insan evlerini terk etmek zorunda kaldı.
| Yıl | Hatay Nüfusu | Erkek Nüfusu | Kadin Nüfusu | |
|---|---|---|---|---|
| 2024 | 1.562.185 | 791 799 | 770.386 | |
| 2023 | 1.544.640 | 782 303 | 762 337 | |
| 2022 | 1,680,043 | 847.128 | 838.916 | |
| 2021 | 1.670,712 | 840.197 | 830.516 | |
| 2020 | 1.659.320 | 833,146 | 826,174 | |
| 2019 | 1,628,894 | 817,008 | 810 896 | |
| 2018 | 1.009.856 | 800.484 | 830 372 | |
| 2017 | 1.575.226 | 700.200 | 785.017 | |
| 2018 | 1.555.165 | 780 854 | 7/4.311 | |
| 2016 | 1.633.607 | 769.131 | 764.376 | |
| 2014 | 1,519,838 | 163.832 | 755,004 | |
| 2013 | 1.803.066 | 768 248 | 746,816 | |
| 2012 | 4,483,674 | 743 385 | 740.289 | |
| 2011 | 1.474.956 | 741,695 | 132 528 | |
| 2010 | 1.450.571 | 756.196 | 724,375 | |
| 2000 | 1.448.448 | 733.163 | 715,256 | |
| 2008 | 1.413.267 | 708.579 | 704.708 | |
| 2007 | 1.386.224 | 602 030 | GBC 174 |
Villara Göre Hatav Nüfusu
Kaynak-TÜİK

Antakya, Hatay ilinin nüfus bakımından en büyük ilçesidir ve merkezidir. Yeni düzenlemeyle birlikte Antakya ve Defne Belediyesi olarak ayrılmıştır. Ortasından Asi Nehri geçmektedir. Hristiyanlığın önemli mukaddes mekânlarından biridir.
Antakya ilçesinin yüzölçümü 703 km²'dir. Antakya, coğrafi konum ve yüzölçümü bakımından Hatay'ın 2. büyük ilçesidir. Akdeniz iklim bölgesinin doğu ucunda, kıyıdan 22 km kadar içeride olar kentin denizden yüksekliği yaklaşık 80 m'dir. Kuzeyde Nur Dağları (Amanos Dağları) ile güneyde Kel Dağ (Cebel-i Akra) arasında kalan Aşağı Asi Vadisi'nin başlangıcında, Kel Dağı'nın kuzeydoğusunda, 440 m rakımlı Habib-i Neccar Dağı'nın eteklerindedir. Kentin kuzeydoğusuna doğru gelişen ve Hatay çöküntü alanının ortasında yer alan Amik Ovası, zirai potansiyeli çok yüksek kalın bir alüvoyal toprak tabakası ile kaplı olup, aynı zamanda ilin en büyük toprak düzlüğünü oluşturur.
| Yıl | Antakya Nüfusu | Erkek Nüfusu | Kadın Nüfusu | |
|---|---|---|---|---|
| 2024 | 299,586 | 153.027 | 148.569 | |
| 2023 | 298,620 | 152.587 | 146.053 | |
| 2022 | 399.045 | 199 633 | 199,412 | |
| 2021 | 393,634 | 197 227 | 196.407 | |
| 2020 | 389,377 | 194.986 | 194 411 | |
| 2019 | 383,354 | 101,747 | 181.697 | |
| 2018 | 377,793 | 188.755 | 189,038 | |
| 2017 | 370.485 | 185 260 | 185.225 | |
| 2016 | 365.402 | 183.276 | 182.126 | |
| 2015 | 350.652 | 181,582 | 179.070 | |
| 2014 | 354.768 | 179.448 | 175.320 | |
| 2013 | 347,974 | 175,992 | 171,982 |

Antakya Nüfusu Yıllara Göre Artış Grafiği

2023 yılında küresel ekonomi hedeflerin üzerinde seyreden enflasyon, sıkı finansal koşullar, büyüme endişeleri ve jeopolitik sorunların etkisinde kalırken uygulanan farklı makroekonomik politikalarla ülkeler düzeyinde iktisadi faaliyetin görünümünde ayrışmalar gözlenmiştir. Başta ABD ve Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok gelişmiş ekonomide beklenenden daha uzun süre uygulanan yüksek politika faizi küresel durgunluk endişelerini gündeme getirmiştir. Gelişmekte olan ülkelerin de önemli bir kısmı söz konusu sıkılaşma adımlarına eşlik etmiştir. Bu süreçte Rusya-Ükrayna savaşıyla zirveye çıkan emtia fiyatları, sıkılaşan finansal koşullar ve azalan talep ile yeniden tarihsel ortalamalarına yakınsamıştır. Tedarik sorunlarının azalmasıyla imalat sanayıi ve turizm başta olmak üzere hizmet sektörlerinde toparlanma belirginleşmiştir.
2024 yılının ilk yarısında iktisadi faalıyet, gelişmiş ekonomiler içerisinde ABD'nin görece güçlü performansı, enerji fiyatlarındaki ivme kaybı ve Çin ekonomisinin kısmı toparlanmasının etkisiyle ilimli seyretmiştir. Ancak, küresel ölçekte direncim koruyan enflasyona yönelik uygulanan sıkı para politikaları nedeniyle iktisadi faaliyette ülkeler arasındaki ayrışma devam etmiştir. Avro Bölgesinde imalat sanayıi görünümünün yılın ilk yarısında yavaşlamaya işaret etmesi, Avrupa Merkez Bankasının uzun bir aradan sonra Hazıran 2024 itibarıyla politika faizini indirmesine yol açmıştır. ABD Merkez Bankası ise faiz indirimleri konusunda daha temkinli bir duruş sergilemektedir. ABD ekonomisinde toparlanma devam ederken Avro Bölgesi hizmet faaliyetleri öncülüğünde görece pozitif bir görünüm
kaydetmiştir. Diğer taraftan Çin ekonomisi, canlanan iç tüketim ve küresel talep sayesinde artan ihracatı bir miktar toparlansa da görece zayıf bir büyüme performansı sergilemektedir.
Finansal koşullardakı sıkı duruş devam etmesine rağmen, 2024 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla küresel iktisadı faaliyet halen ilımlı bir görünüm arz etmektedir. Gelişmiş ekonomilerde uzun süreye yayılan sıkı para politikaları iktisadi yavaşlamanın bu ülke grubunda daha fazla hissedilmesine yol açmaktadır. Söz konusu ülke grubunda imalat sanayıi satın alma yöneticileri endeksinde yılın ikinci çeyreğinden itibaren hissedilir bir düşüş kaydedilmiştir. Hane halkı tüketiminin ve yatırımların azalması gelişmiş ekonomilerde yavaşlamaya yol açmıştır.
Küresel düzeyde enflasyonla mücadelede belirli kazanımlar sağlanmakla birlikte fiyat artışlarındaki düşüş süreci beklenenden yavaş seyretmektedir. Son dönemde mal fiyatları artış hızındaki belirgin düşüşler manşet enflasyonun gerilemesine yardımcı olurken hizmet fiyatları artış hızı ortalama enflasyon eğiliminin üzerinde kalmaya devam etmektedir. Böylece kısa vadeli enflasyon beklentilerin üzerinde seyretmektedir. Yüksek seviyelerinden gerilemesine rağmen ABD enflasyonunun politika yapıcılarının öngördüğü patikayla tam uyumlu seyretmemesi, faiz indirimlerini ötelemektedir. Manşet enflasyonun beklentilere daha uyumlu bir görünüm izlediği Avro Bölgesi ve diğer gelişmiş ekonomiler, parasal gevşeme döngüsü açısından ABD'nin önünde yer almaktadır. Birçok gelişmekte olan ülke merkez bankaları ise dışsal riskler nedeniyle, politika faiz oranlarını düşürme konusunda temkinli davranmaya devam etmektedir.
Küresel makrockonomik gelişmelere paralel olarak, 2023 yılında yüzde 3,3 oranında büyüyen dünya ekonomisinin Üluslararası Para Fonu (IMF) tahminlerine göre 2024 yılında yüzde 3,2 oranında büyümesi, 2025 yılında istikrarlı görünümünü koruyarak yüzde 3,3 oranında

28
büyüme kaydetmesi beklenmektedir. 2023 yılında yüzde 1,7 oranında büyüyen gelişmiş ülke grubunun ise 2024 ve 2025 yıllarında sırasıyla yüzde 1,7 ve yüzde 1,8 oranlarında büyümesi beklenmektedir. Türkiye'nin önemli ticaret ortağı olan Avro Bölgesinin 2024 ve 2025 yıllarında sırasıyla yüzde 0,9 ve 1,5 oranında, Avrupa'nın lokomotif ekonomilerinden Almanya'nın ise yüzde 0,2 ve 1,3 oranında büyümesi öngörülmektedir. Birleşik Krallık'ın sırasıyla yüzde 0,7 ve 1,5 oranında büyümesi beklenirken Japonya'nın yüzde 0,7 ve 1,0 oranında büyüyeceği tahmin edilmektedir. ABD'nin ise 2024 yılında yüzde 2,6 oranında büyümesi öngörülmekteyken 2025 yılında yüzde 1,9 oranında büyüyeceği tahmin edilmektedir.
2023 yılında yüzde 4,4 büyüyen gelişmekte olan ülkelerin 2024 ve 2025 yıllarında IMF tahminlerine göre yüzde 4,3 oranlarında büyümesi beklenmektedir. Gelişmekte olan ülkeler arasında öncü konumda olan Çin'ın 2024 ve 2025 yıllarında sırasıyla yüzde 5,0 ve 4,5 oranında, Hindistan'ın ise yüzde 7,0 ve 6,5 oranında büyümesi öngörülmektedir. Çin ekonomisi son dönemlerde artan teşvikler, iyileşen tüketici güveni ve güçlü dış talepten olumlu elkilenmiş ve beklentilere yakın bir performans sergilemiştir. Ancak gayrımenkul sektörü gibi devam eden yapısal sorunlar ve olası ticaret gerilimleri Çin ekonomisinde baskı unsuru olmaktadır. Diğer taraftan, süregelen Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa'ya, Gazze'de yaşanan savaşın ise Orta Doğu'ya yayılma ihtimali küresel büyüme üzerinde ilave baskı oluşturmaktadır.
Önümüzdeki dönemde enflasyon oranlarının istenilen seviyelere yaklaşması ve verilerin iktisadi faaliyetteki yavaşlamaya daha güçlü bir şekilde işaret etmesi nedeniyle küresel finansal koşullarda ilımlı gevşeme olabileceği değerlendirilmektedir. Jeopolitik sorunlar, başlıca ülkelerde seçim dönemiyle ilişkili politik belirsizlikler, enerji ve gida piyasalarındaki olası dalgalanmalar ile finansal sıkılaşmanın azaltılmasına yönelik kararların takvimi ve boyutu, ülkelerin büyüme performansları üzerinde etkili olmaya devam edecektir.



Kaynak: IMF Küresel Ekonomik Görünüm (Temmuz 2024), T: Tahmin
Küresel ekonomik aktivitedeki eğilim 2024 yılında bir önceki yıla benzer şekilde ılımlı seyrederken, dünya ticaret hacminde belirgin bir toparlanma öngörülmektedir. 2024 yılında mal ve hizmet ticaret hacminin küresel düzeyde yüzde 3,1, gelişmiş ülkelerde yüzde 2,5, yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde ise yüzde 4,2 oranında artış kaydedeceği tahmin edilmektedir. 2025 yılında ise küresel mal ve hizmet ticaretindeki artış hızımın ivme kazanarak yüzde 3,4 olması beklenmektedir. Bu dönemde mal ve hizmet ticaretinin gelişmiş ülkelerde yüzde 2,8, yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde ise yüzde 4,5 oranında artacağı tahmin edilmektedir.

| 2022 | 2023 2024T 2025 | |||
|---|---|---|---|---|
| Küresel Hasıla | 3,5 | 3.3 | 3,2 | 3,3 |
| Gelişmiş Ekonomiler | 2,6 | 1,7 | 1,7 | 1,8 |
| ABD | 1,9 | 2,5 | 2,6 | 1,9 |
| Avro Bölgesi | 3,4 | 0,5 | 0.9 | 1,5 |
| Almanya | 1,8 | -0.2 | 0,2 | 1,3 |
| Diğer Gelişmiş Ekonomiler | 2,7 | 1,8 | 2,0 | 2,2 |
| Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler | 4,1 | 4,4 | 4,3 | 4,3 |
| Yükselen ve Gelişmekte Olan Asya | 4,4 | 5,7 | 5,4 | 5,1 |
| Cin | 3,0 | 5,2 | 5,0 | 4,5 |
| Yükselen ve Gelişmekte Olan Avrupa | 1,2 | 3,2 | 3,2 | 2,6 |
| Orta Doğu ve Orta Asya | 5,4 | 2,0 | 2,4 | 4,0 |
| Sahra-Altı Afrika | 4,0 | 3,4 | 3,7 | 4,1 |
| Dünya Ticaret Hacmi [Mal ve Hizmetler] | 5,6 | 0,8 | 3,1 | 3,4 |
| Gelişmiş Ekonomiler | 6,2 | 0.1 | 2,5 | 2,8 |
| Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler | 4,5 | 2,0 | 4,2 | 4,5 |
| Emtia Fiyatları | ||||
| Petrol | 39,2 | -16,4 | 0,8 | -6,0 |
| Yakıt Dışı[Dünya Emtia İthalat Ağırlıklarına Göre Ort.] | 79 | -5,7 | 5,0 | 1,6 |
| Tüketici Fiyatları | 8,7 | 6,7 | 5,9 | 4,4 |
| Gelişmiş Ekonomiler | 73 | 4,6 | 2,7 | 2,1 |
| Yükselen ve Gelişmekte Olan Ekonomiler | d B | 83 | 8,2 | 6,0 |
| Tablo 1: Küresel Ekonomik Görünüm (Yüzde Değişme, | |||
|---|---|---|---|
| -- | --------------------------------------------------- | -- | -- |
Kaynak: IMF Küresel Ekonomik Görünüm (Temmuz 2024), T: Tahmin
2023 yılında emtia talebi, küresel düzeyde uygulanan sıkı finansal koşullar, jeopolitik gerilimler ve yaptırımlara bağlı olarak bir önceki yıla kıyasla azalmıştır. Küresel düzeyde emtia talebindeki düşüş enerji fiyatlarında geri çekilmeleri beraberinde getirmiştir. 2024 yılına gelindiğinde ise emtia fiyatları salgın öncesi seviyesine yakınsamakla birlikte jeopolitik gelişmelere bağlı olarak dalgalı bir seyir izlemektedir. Diğer taraftan, küresel navlun fiyatlarında 2024 yılının ikinci çeyreğinde yukarı yönlü ivmelenme görülmektedir. 2024 yılında emtia grubu fiyatları manşet enflasyonun düşüşüne belirgin katkı yaparken halen yüksek seyreden hizmet fiyatları bu düşüşü sınırlamaktadır. Önümüzdeki dönemde küresel talebin gelişimi ve jeopolitik risklerin sürmesi başta enerji olmak üzere emtia fiyatlarında belirsizlik unsuru olmaya devam edecektir.


Kaynak: Markit Economics, FAO, Bloomberg, Dünya Bankası
Son iki yılda sıkılaşan finansal koşullara rağmen küresel enflasyon, ağırlıklı olarak hizmet fiyatları kaynaklı dirençli bir görünüm arz etmektedir. Zayıflayan talep koşulları, manşet enflasyondaki düşüşü desteklese de çekirdek enflasyon birçok ekonomide yüksek seyretmekte ve manşet enflasyonun tarihsel ortalamasına yakınsamasını güçleştirmektedir.
Bu doğrultuda, merkez bankaları çoğunlukla yüksek politika faizi seviyesini korumayı tercih etmiştir. Mayıs 2024'ten itibaren ise bazı gelişmekte olan ülke merkez bankalarının ve Haziran 2024'te Avrupa Merkez Bankasının politika faizlerinde indirime gittiği gözlenmiştir. Yakın dönemde Çin, parasal gevşeme amaçlı ilımlı faiz indirimine giderken Japonya ise politika faizini artırmıştır. Hâlihazırda devam eden finansal sıkılık doğrultusunda küresel enflasyonun bir önceki yıla göre aşağı yönlü olması tahmin edilmektedir. IMF'nin 2024 yılı tahminine göre enflasyonun gelişmiş ekonomilerde yüzde 2,7 ve yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomilerde yüzde 8,2 olması öngörülmektedir. Küresel enflasyonun ise 2024 ve 2025 yıllarında sırasıyla ortalama yüzde 5,9 ve 4,4 oranında gerçekleşeceği tahnin edilmektedir.

Grafik 3: ABD ve Avro Bölgesi Mal ve Hizmet Enflasyon Oranları (Yüzde)
Kaynak: Eurostat, St. Louis Fed ve Dünya Bankası
Not: Grafikler, mal ve hizmet fiyatlarında yılık tüketici fiyat enflasyonunu göstermektedir. ABD mal enflasyonu, dayanıklı ve dayanıksız mal enflasyon oranlarının ağırlıklı ortalaması olup ABD hizmet enflasyonu enerji hizmetleri hariç hesaplanmıştır.
Onümüzdeki dönemde, jeopolitik gerilimlerin ve pek çok ülkedeki seçimler sonrasına yönelik politika belirsizliklerinin, küresel ticarette korumacılık eğilimlerini ve tedarik zıncırlerinde bozulmaları besleme olasılığı halen devam etmektedir. Ayrıca, finansal koşullarda sıkılaşmanın seyri ve beklenen gevşeme döngüsünün takvimi, küresel risk iştahı ve gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımları üzerinde belirleyici olacaktır. Son olarak, iklim değişikliğine bağlı kuraklık gibi doğal afetlerin sıklığının artması ve boyutlarının büyümesi küresel enflasyon beklentilerinde arz yönlü bozulmalara neden olabilecektir.
Küresel düzeyde devam eden enflasyonla mücadeleye yönelik politikaların neden olduğu zayıf dış talep koşulları ve Orta Doğu'da yaşanan savaş başta olmak üzere jeopolitik gerilimler ile 11 ilimizi etkileyen deprem felaketi, Türkiye ekonomisinin 2023 yılında karşı karşıya kaldığı önemli zorluklar olmuştur. Deprem felaketinin yol açtığı hasarın büyüklüğüne rağmen ekonomik büyümenin ivme kaybetmemesinde deprem bölgesinde iktisadi faaliyeti canlandırmak amacıyla uygulanan tedbirler ve yürütülen yeniden yapılanma faaliyetleri etkili olmuştur. 2023 yılı boyunca ekonomideki üretkenliği artıran makine ve teçhizat yatırımları ile kapasite kullanım oranlarında artış sağlanması ve yılın ikinci yarısında dezenflasyon sürecinin teminine yönelik başlatılan sıkı para ve maliye politikası uygulamalarıyla yıl sonuna doğru özel tüketimin ivme kaybetmesiyle büyüme kompozisyonunda sürdürülebilir bileşenlerin katkısı artınıştır. Böylelikle, Türkiye ekonomisi 2023 yılında küresel, bölgesel ve ulusal düzeyde yaşanan pck çok olumsuz gelişmeye rağmen güçlü görünümünü korumuş ve yılın tamamında yüzde 5,1 oranında büyüme kaydetmiştir.
2023 yılında iktisadi faaliyet kollarına göre milli gelir incelendiğinde, yıl genelinde inşaat dâhil hizmetler sektörü milli gelir büyümesine en fazla katkı sağlayan üretim sektörü olmaya devam etmiştir. 2023 yılının tamamında inşaat dahil hizmetler sektörü ve sanayi sırasıyla yüzde 5,4 ve yüzde 1,7 oranlarında katma değer artışı sergilemiş olup bu sektörlerin büyümeye katkıları ise sırasıyla 3,5 puan ve 0,3 puan olmuştur. Ayrıca, son beş yıldır daralma gösteren inşaat sektörü bu dönemde, deprem bölgesindeki yeniden yapılanma faaliyetlerinin de etkisiyle yüzde 7,2 oranında güçlü bir büyüme kaydetmiştir. Diğer taraftan, tarım sektörü yıl genelinde yüzde 0,2 oranında sınırlı düzeyde artarak milli gelire katkı sağlayamamıştır.
Türkiye ekonomisi 2023 yılının ilk yarısında yaşanan deprem felaketine rağmen yıllık bazda yüzde 4,6 oranında büyüyerek nispeten ılımlı bir performans sergilemiştir. Bu dönemde ivme kaybetmekle birlikte hizmetler sektörü milli gelir büyümesinin temel sürükleyicisi olurken sanayi sektörü ise Şubat depremleri ve zayıf seyreden dış talebe bağlı olarak milli geliri daraltıcı yönde etkide bulunmuştur. Hizmetler sektörü yılın ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,4 oranında büyüme kaydederken sanayi sektörü aynı dönemde yüzde 1,0 oranında küçülmüştür. Bahse konu dönemde ticaret, ulaştırma ve konaklama hizmetleri ile finans ve sigorta faaliyetleri ise sırasıyla yüzde 10,4 oranında ve yüzde 10,9 oranında büyüyerek iktisadi
GEDAŞ tarafından e-imzalıdır
faaliyete önemli katkı sunmaya devam etmiştir. Tarım sektörü ise yüzde 1,5 oranında küçülerek milli gelir büyümesine katkı sağlayamamıştır.
2023 yılının ikinci yarısında ise milli gelir katma değer büyümesi, yüzde 5,6 seviyesinde gerçekleşerek iktisadi faaliyetteki canlılığın ivme kazanarak sürdüğünü göstermiştir. İnşaat dâhil hizmetler sektörü hafif ivme kaybetmesine karşın yüzde 5,3 oranında büyüme kaydederek üretim yönünden iktisadi faaliyetin bu dönemde de hizmetler sektörü öncülüğünde gücünü koruduğuna işaret etmiştir. Sanayi sektörü ise güçlü şekilde toparlanarak yüzde 4,3 oranında büyüme kaydetmiş olup milli gelire yüzde 0,8 puan pozitif katkıda bulunmuştur. Böylelikle, hizmetler sektörü ivme kaybederken sanayi sektörünün hafif toparlanması uygulanan dezenflasyonist politikaların etkili olduğunu ve ekonomik aktivitedeki dengelenmenin başladığını teyit etmiştir. Ayrıca, bu dönemde inşast sektörü büyümesi hız kazanarak yüzde 8,4 oranında artış kaydetmiş olup deprem bölgesinde yürütülen yapılanma çalışmalarının etkisini ortaya koymuştur. Tarım sektörü bu dönemde yüzde 0,7 oranında artış kaydederek büyümeye sınırlı katkı sunmuştur.
2024 yılının ilk çeyreğinde GSYH artış hızı yüzde 5,3 oranında gerçekleşmiş olup iktisadi faaliyetteki canlı seyrin sürdüğü gözlenmiştir. Milli gelir üretim yönünden değerlendirildiğinde, inşaat dâhil hizmetler sektörü artan kamu harcamalarının etkisiyle yüzde 5,4 oranında artış kaydederek büyümenin arkasındaki itici güç olmaya devam etmiştir. Bununla birlikte, ılımlı bir şekilde toparlanma kaydeden dış talep sayesinde sanayı katıma değeri bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,2 oranında artarak ivme kazanmıştır. Tarım sektörü de bu dönemde yüzde 4,9 oranında büyüyerek son yılların en yüksek artış oranını kaydetmiştir. 2024 yılının ikinci çeyreğinde ise Türkiye ekonomisi yüzde 2,5 oramında ilımlı bir büyüme kaydetmiştir. Bu dönemde sanayi katma değeri yüzde 1,8 oranında küçülerek büyümeye yüzde 0,4 puan daraltıcı etkide bulunurken, hizmetler katma değeri yüzde 2,5 oranında artarak büyümeye 1,6 puan pozitif katkıda bulunmuştur. Tarım sektörü ise yüzde 3,71ik katma değer artışı sergileyerek önemli bir büyüme oranı kaydetmiştir. Böylece, 2024 yılı ilk yarısındaki ekonomik büyüme yüzde 3,8 oranında gerçekleşmiştir.

Grafik 4: Üretim Yoluyla GSYH Büyümesi ve Sektörel Katkılar (Yüzde Puan)
Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları
Harcamalar yönünden değerlendirildiğinde, 2023 yıl genelinde özel tüketim bir önceki yıla göre ivme kaybetmekle birlikte yüzde 13,6 artış kaydederek milli gelir büyümesine 9,5 puan ile en fazla katkı sağlayan bileşen olmaya devam etmiştir. Sabit sermaye yatırımları ve kamu tüketimi sırasıyla yüzde 8,4 ve yüzde 2,4 oranlarında artarken bu unsurların büyümeye katkıları ise sırasıyla 2,0 puan ve 0,3 puan olmuştur. Bu dönemde net mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısı negatif 3,1 puan olmuştur.
2023 yılının ilk yarısında, özel tüketim ve kamu tüketimi sırasıyla, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 16,5 ve yüzde 3,6 oranlarında büyürken bu bileşenlerin büyümeye katkıları ise sırasıyla 11,3 puan ve 0,5 puan olmuştur. Toplam sabit sermaye yatırımları, makine ve teçhizat yatırımları öncülüğünde, yüzde 4,8 oranında artmış ve büyümeye 1,2 puan katkı yapmıştır. Yılın ilk yarısında net mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısı ise negatif 4,9 puan olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılının ikinci yarısında ise ilk yarıya benzer bir şekilde özel tüketim büyümeye hala güçlü olmakla birlikte ilk yarıdan daha az katkı vermiştir. Bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,2 oranında artan özel tüketimin büyümeye katkısı 7,9 puan olmuştur. Kamu tüketimi ilgili yılın ikinci yarısında yüzde 1,4 oranında artarak ekonomik büyümeye 0,2 puan katkı vermiştir. Toplam sabit sermaye yatırımları 2023 yılının ikinci yarısında, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,6 oranında artmıştır. Bu gelişmede makine ve teçhizat yatırımlarının yüzde 17,8 oranında büyümesi etkili olmuştur. 2024 yılının ilk çeyreğinde ekonomideki dengelenme devam ederken özel tüketim harcamaları yüzde 6,8 oranında artış kaydetmiş ve büyümeye katkısı 5,1 puan olmuştur. Sabit sermaye yatırımları bu dönemde güçlü seyrini sürdürmüş ve yüzde 9,3 oranında artarak büyümeye 2,3 puan katıda bulunmuştur. Böylelikle ilk çeyrekte toplam yurt içi talebin büyümeye katkısı 3,7 puan olurken gerek ihracattaki güçlü performans gerekse ithalattaki yavaşlamayla net mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısı ise 1,6 puan yükselmiş ve büyüme kompozisyonundaki dengelenmeyi belirginleştir. Yılın ikinci çeyreğinde ise uygulanan dezenflasyonist politikaların etkisi daha fazla hissedilir olurken 18 çeyrek sonra net mal ve hizmet ihracatı büyümeye yurt içi talepten daha fazla katkıda bulunmuştur. Bu gelişmede zayıflayan iç taleple birlikte yüzde 1.6 oranında artan özel tüketim harcamaları belirleyici olmuştur. Diğer taraftan bir önceki çeyreğe kıyasla sınırlı azalmakla birlikte net mal ve hizmet ihracatının büyüneye katkısı 1,3 puan olarak kaydedilmiştir. Bu gelişmede ithalattaki belirgin daralma belirleyici olmuştur. Bu doğrultuda, yılın ilk yarısında yurt içi talebin büyümeye katkısı 2,4 puan, net mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısı ise 1,4 puan olmuştur.
2024 yılının ikinci yarısına ilişkin tahminler göz önüne alındığında, dengelenme politikaları sayesinde ulaşılan büyüme kompozisyonunun sürmesi beklenmektedir. Yurt içi talebin büyümeye katkısının mevcut seviyelerinde kalması ve hizmet ihracatındaki olumlu görünümün desteği ile net mal ve hizmet ihracatının büyümeye pozitif katkısımı sürdürmesi beklenmektedir. Söz konusu dengeli büyüme kompozisyonunda ekonomik büyümenin yüzde 3,5 oranında gerçekleşmesi öngörülmektedir.

Grafik 5: Harcama Yoluyla GSYH Büyümesi ve Bileşen Katkıları (Yüzde Puan)
Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları
2023 yılı emekliliğe hak kazanma koşullarına yönelik düzenlemelere ve depremin etkilerine rağmen istihdam artışının güçlü seyrini sürdürdüğü bir yıl olmuştur. Yıl genelinde 880 bin istihdam artışı kaydedilmiştir. Tarım sektörü harıç tüm sektörlerde istihdam artışı yaşanmış olup sanayi sektöründe 48 bin, inşaat dahil hizmetler sektöründe ise 1 milyon 3 bin istihdam artışı gerçekleşmiştir. 2023 yılında işgücünde 562 bin artış yaşanmış olup söz konusu artışın yüzde 66'sı kadın işgücündeki artıştan kaynaklanmıştır. Bu gelişmeler çerçevesinde işgücüne katılım ve istihdam oranlarında serinin güncellendiği 2005 yılından itibaren en yüksek seviyelere ulaşılmıştır. İşsizlik oranı ise bir önceki yıla göre I puan azalarak yüzde 9,4 ile son

on yılın en düşük seviyesine gerilemiş ve yüzde 10,1 olan OVP (2024- 2026) öngörüsünün de altında gerçekleşmiştir.
2023 yılında işgücüne katılım ve istihdamda görülen artış eğilimi 2024 yılının ilk yarısında da devam etmiştir. Yılın ilk iki çeyreğinde 2023 yılı son çeyreğine göre net 739 bin istihdam artışı sağlanmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış işgücüne katılım ve istihdam oranı ikinci çeyrekte sırasıyla yüzde 49,6 seviyelerinde gerçekleşirken işsizlik oram yüzde 8,8 olmuştur. 2024 yılı genelinde istihdam artışının işgücüne katılım ve nüfus artışı etkilerine baskın gelmesi sonucu işsizlik oranının yüzde 9,3 düzeyine gerileyeceği tahmin edilmektedir.

Grafik 6: İşsizlik Oranındaki Değişime Katkılar (Yüzde Puan)
Kaynak: TÜİK, SBB hesaplamaları, GT: Gerçekleşme Tahmini
2023 yılı ilk yarısında TÜFE yıllık enflasyonu enerji grubunda daha belirgin olmak üzere baz etkisiyle yavaşlama eğilimine girmiş ve Haziran ayında yüzde 38,2 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, Mayıs ayından itibaren doğal gazda uygulanan ilave sübvansiyon, enerji fiyatlarını belirgin bir şekilde düşürürken görece istikrarlı seyreden döviz kuru, gıda ve temel mal fiyatlarındaki ilımlı görünümü desteklemiştir. Diğer taraftan, ücret

gelişmeleri ve fiyat katılıkları hizmet enflasyonunun yüksek seyrini sürdürmesine neden olmuştur. Toplam talep koşulları yılın ikinci yarısında ivme kaybetmekle birlikte, enflasyonist düzeyde seyretmeye devam etmiştir. Bununla birlikte kalıcı dezenflasyon surecinin temini için geçiş dönemi gereklilikleri ve deprem nedeniyle ortaya çıkan ek finansman ihtiyacının sağlanması için alınan kararlar TÜFE yıllık artış oranına ivme kazandırmıştır. Bu doğrultuda, uygulanan vergi ayarlamaları ve ücret artışları ile kurlarda gözlenen yükarı yönlü seyrin enflasyona etkisiyle 2023 yılı sonunda TÜFE yıllık artış oranı yüzde 64,8 olarak gerçekleşmiştir.
2024 yılı Ocak-Ağustos döneminde birikimli TUFE artış oranı yüzde 31,9 olarak kaydedilmiştir. Bu artışta, ücret gelişmeleri ve fiyat katılığının etkisiyle yüksek seyrini sürdüren hizmet enflasyonu en belirleyici kalem olmuştur. Talepteki dirence bağlı olarak temel mal fiyatları artışlarındaki yavaşlamanın sınırlı olması, gıda fiyatlarındaki görünüm birikimli TÜFE artışının diğer belirleyicileri olmuştur.
Sürdürülen sıkı para politikası ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek için alınan makroihtiyati tedbirlerin gecikmeli etkileri ve Türk lirasındaki görece istikrarlı seyir, yılın ikinci çeyreğinde temel mal fiyatları öncülüğünde enflasyonun ana eğilimini aylık bazda iyileştirmeye başlamıştır. Ancak yıllık bazda TÜFE artış oram, büyük ölçüde doğal gaz sübvansiyonunun katkısıyla oluşan baz etkisi kaynaklı yükselişini sürdürmüş ve Mayıs ayı itibarıyla yüzde 75,5 ile zirve noktasını görmüştür. Haziran ayından itibaren ise dezenflasyon süreci başlamış olup TÜFE yıllık artış oranı 2024 yılı Temmuz ayı itibarıyla yüzde 61,8, Ağustos ayı itibarıyla ise yüzde 52,0 olarak kaydedilmiştir.

40

Para politikasındaki kararlı duruşla birlikte yurt içi talepte dengelenme, döviz kurunda istikrarlı seyir ve enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin devamıyla aylık enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün yılın geri kalanında süreceği ve TÜFE yıllık artış oranının yıl sonunda yüzde 41,5 seviyesine gerileyeceği öngörülmektedir.
2023 yılında ana ihracat pazarımız olan Avrupa ülkelerinde yaşanan ekonomik yavaşlamanın etkisiyle küresel mal ticaretindeki azalış eğilimine rağmen, ihracatımız olumlu aynşarak sınırlı düzeyde de olsa artış sağlamış, dünya mal ihracatından aldığımız pay yüzde 1,08'e yükselmiştir. Bu dönemde, depremin olumsuz etkisine rağmen mal ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 0,6 oranında artarak OVP (2024- 2026) hedefinin üzerinde 255,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılında toplam mal ithalatındaki belirgin azalışa rağmen tarihi yüksek seviyesinde gerçekleşen altın ithalatı ile tüketim ve sermayc malları ithalatındaki yüksek artışlar nedeniyle sınırlı düzeyde düşüş kaydetmiştir. Bu kapsamda, 2023 yılında ithalat, OVP (2024-2026) hedefinin 5 milyar dolar altında kalarak 362 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Seyahat gelirleri, 2023 yılında artış eğilimini sürdürerek bir önceki yıla göre yüzde 8,9 oranında artışla 49,5 milyar dolar seviyesine yükselmiştir.

Kaynak: TCMB, TÜİK
Bu gelişmelerin sonucunda, 2023 yılında 45 milyar dolar seviyesinde kaydedilen cari işlemler açığı, GSYH'ya oranla yüzde 4,0 ile OVP (2024-2026) tahmini ile uyumlu gerçekleşmiştir.
2023 yılında net sermaye girişinde yaşanan artışta bir önceki yıl çıkış görülen portfoy yatırımlarındaki girişler etkili olmuştur. Diğer yatırımlar kaynaklı sermaye girişleri olumlu seyrini sürdürürken doğrudan yatırımlar, net gayrimenkul yatırımları kalemindeki düşüşün de etkisiyle bir önceki yıla göre azalmıştır. 2022 yılında yaşanan net hata ve noksan kaynaklı sermaye girişleri 2023 yılında yerini sermaye çıkışlarına bırakmış ve bu kapsamda son beş yıllık dönemdeki ortalama net hata noksan kaynaklı finansman hareketleri sıfıra yakın bir düzeye inmiştir.
2024 yılının ilk yedi ayında ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 oranında artarak 148,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu gelişmede ihracat birim değerindeki düşüşe rağmen dış talep ve küresel mal ticaretindeki görece olumlu seyir sonrasında reel ihracatta yaşanan artış belirleyici olmuştur. 2024 yılı ihracatının yüzde 3,3 oranında artarak 264 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi tahmin edilmektedir.

2024 yılının ilk yedi ayında ithalat bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,3 oranında azalarak 198,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. İç talepteki yavaşlama ithalattaki düşüşün belirleyicisi olurken ithalat genel seviyesindeki azalışın yarısından fazlası altın ithalatındaki düşüşten kaynaklanmıştır. Buna rağmen tüketim malları ithalatı özellikle yılın ilk yarısında artışını sürdürerek ithalattaki düşüşü sınırlamıştır. Ancak sıkı para politikası etkilerinin yansımaları sonucunda yılın kalan döneminde tüketim malları ithalatında da düşüş eğiliminin yaşanması beklenmektedir. Bu gelişmeler ışığında, 2024 yıl genelinde ithalatın yüzde 4,7 oranında azalarak 345 milyar dolar seviyesine gerileyeceği tahmin edilmektedir. Seyahat gelirleri 2024 yılının ilk altı ayında yüzde 12,5 oranında artarak 21,7 milyar dolar seviyesinde kaydedilmiş olup yıllıklandırılmış olarak ise 2023 yılının Haziran ayına göre yüzde 6,1 oranında yükselerek 51,9 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Yılın kalan aylarında seyahat gelirlerinin ılımlı düzeyde yükselerek OVP (2024-2026) hedefinin üzerine çıkması ve 2024 yılında 53 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Küresel ticarette toparlanma ile ihracat ve seyahat gelirlerindeki artışın yanı sıra ithalattaki aşağı yönlü eğilim sonucunda cari işlemler dengesi geçtiğimiz yıla göre önemli ölçüde toparlanma göstermiştir. 2024 yılı genelinde cari işlemler açığının GSYH'ya oranının yüzde 1,7 seviyesinde gerçekleşmesi, enerji hariç cari işlemler dengesinin ise GSYH'ya oranla yüzde 2,1 oranında fazla vermesi öngörülmektedir.
2023 yılının ikinci yarısından itibaren uygulanan sıkı para politikası ve seçici kredi politikaları sonucunda kredi büyümesinde dengelenme sürecine girilmiştir. Makroihtiyati politikalarda atılan adımların da etkisiyle, ticari krediler istikrarlı ve ılımlı bir büyüme sergilemiştir. Ticari kredilerde ihracat ve yatırım kredilerinin payları artmış, bireysel kredilerde ise önceki dönemlerde görülen büyüme yavaşlamıştır. Aynı zamanda, Türk lirasının istikrar kazanmasına bağlı olarak Yabancı Para (YP) cinsi kredilerin artış eğilimine girmesiyle

potansiyel risklerin önüne geçilmesini teminen 2024 yılı Mayıs ayında YP kredi büyümesine sınırlama getirilmiştir.
Aralık 2023 itibarıyla yüzde 1,6 olan bankacılık sektörünün takıbe dönüşüm oranı, Temmuz 2024 itibarıyla yüzde 1,7 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu durum, tahsili gecikmiş alacak bakiyesinin göreli olarak yatay seyretmesiyle bağlantılı olduğu kadar, seçici krediler ve kredi büyümesinden kaynaklanmıştır. Son dönemde artan faiz oranları ve alınan makrolhüyatı tedbirlerin etkisiyle kredi büyümesi yavaşlamaya başlamıştır. İktisadi faaliyetteki dengelenmeye bağlı olarak önümüzdeki dönemde takibe dönüşüm oranlarında bir miktar artış görülebilecektir. Bununla birlikte, bankacılık sektörünün mevcut güçlü sermayesi, karşılık seviyeleri, karlılığı ve bilanço yapısı sayesinde aktif kalitesi kaynaklı olası risklerin yönetilebilir seviyelerde olması beklenmektedir.
Ağustos 2023 sonu itibarıyla en yüksek seviyesine ulaşan kur korumalı mevduatın azaltılmasına yönelik önlemler neticesinde kur korumalı mevduat bakiyesi azalmaya başlamış, 3,4 trilyon TL'den 23 Ağustos 2024 tarihi itibarıyla 1,6 trilyon TL'ye gerilemiştir. 2023 Ağustos sonu itibarıyla yüzde 68,5 ile en yüksek seviyesine ulaşmış olan KKM ve YP mevduatın toplam mevduat içerisindeki payı 23 Ağustos 2024 tarihi itibarıyla yüzde 46,4'e gerilemiştir.
22 Mayıs 2023 itibarıyla 703 seviyesinde olan ülke risk primi Ağustos 2024 sonu itibarıyla 276 seviyesine inmiştir. Ülke risk primindeki gerileme bankaların dış finansman koşullarının iyileşmesine ve yurt dışı borç çevirme oranlarının artmasına imkân vermektedir. Buna bağlı olarak, son dönemde sendikasyon kredileri dahil yurt dışı borçlanmalarda yenileme oranları yüzde 100'ün üzerinde gerçekleşmektedir. Sektörün toplam ve döviz bazında hesaplanan mevcut likidite karşılama oranları yasal limitlerin oldukça üzerinde olup bankacılık sektörünün likidite şoklarına karşı dayanıklılığı devam etmektedir.
Bankacılık sektörü güçlü sermaye yapısını korumaktadır. Aralık 2023'teki Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplanmasında kullanılan döviz alış kurlarını artırıcı yöndeki değişiklik sonrasında SYR oranlarında gerileme görülmüştür. Aralık 2023'te yüzde 18,8 seviyesinde gerçekleşen SYR, yapılan değişiklik sonrası Ocak ayında yüzde 16,9'a gerilerken Temmuz ayı itibarıyla SYR yüzde 17,0 seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu oran Basel kriterleri çerçevesinde belirlenen yasal asgari oran olan yüzde 8'in ve ülkemizde hedef oran olarak belirlenen yüzde 12'nin üzerinde bulunmaktadır. Ayrıca, sermaye kalitesinin bir ölçütü olarak kabul edilen çekirdek sermaye oranı yüzde 13,4 ile yasal sınırların oldukça üzerindedir. Yerli yatırımcı ilgisinin yoğun olduğu pay senedi piyasalarında yılın ilk altı ayında yabancı yatırımcı ilgisi nispeten zayıf gerçekleşerek toplamda yaklaşık 1,3 milyar dolar yabancı yatırımcı çıkışı gerçekleşmiştir. Yılın ikinci yarısında ise sermaye piyasalarına ilgi devam etmış ve 2024 yılı Ağustos ayı itibarıyla pay senedi yatırımcı sayısı 7 milyonun üzerinde gerçekleşmiştir. Bu doğrultuda, BIST 100 Endeksinde 11 bin seviyesi aşılarak tüm zamanların en yüksek kapanış seviyeleri kaydedilmiştir. Bununla birlikte, son dönemde küresel risk iştahındaki gelişmelerin de etkisiyle bir gerileme yaşanırken endeks dalgalı seyrini sürdürmektedir. Pay senedi tarafında talep yönündeki gelişmeler bu şekilde seyrederken arz yönünde firmaların özkaynak finansman tercihi de devam etmektedir. 2024 yılının ilk yedi ayı itibarıyla ulaşılan 23 adet halka arz ile bu dönemde halka arzlardan elde edilen toplam hasılat 47,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştır.
Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) veri tabanına göre, Türkiye'nin kamu borcunun milli gelire oranı 2023 yılında bir önceki yıla göre 2,2 puan gerileyerek yüzde 29,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. İlgili oran gelişmekte olan ülke ortalaması olan yüzde 69,5 ve gelişmiş ülke ortalaması olan yüzde 108,2 seviyesine göre oldukça düzeyde bulunmaktadır. Türkiye, hane halkı borçluluğunda da benzer şekilde gelişmekte olan ülke ortalamalarına göre düşük bir riskliliğe sahiptir. BIS verilerine göre, 2023 yılında Türkiye'de hane halkı borcunun GSYH'ya oranı bir önceki yıla göre yatay seyrederek yüzde 11,0 seviyesinde gerçekleşirken aynı
dönemde gelişmekte olan ülkelerin ağırlıklı ortalaması yüzde 49,1, gelişmiş ülkelerin ağırlıklı ortalaması ise yüzde 71,8 olarak gerçekleşmiştır.
Türkiye'nin reel sektör borcunun GSYH'ya oranı, 2022 yılına göre 6,8 puan azalarak 2023 yılı sonunda yüzde 48,5'c gerilemiş olup benzer ülkeler ortalamasının altında seyretmeye devam etmektedir. Çin hariç gelişmekte olan ülke ortalaması 2023 yılı sonunda yüzde 62,0 düzeyinde gerçekleşmiştir. Türkiye'de reel sektör firmalarının net dövüz pozisyon açığı 2024 yılı Haziran ayı itibarıyla bir önceki yılın sonuna göre 36,3 milyar dolar artış göstermiştir. Sektörün kısa vadeli döviz pozisyonu fazlası ise aynı dönemde 34,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda GSYH'ya oranla yüzde 3,5'lik bir bütçe açığı öngörülmüştür. Şubat ayında Kahramanmaraş ve Hatay illerinde gerçekleşen depremlerin olumsuz etkilerinin giderilmesine yönelik harcamaların yanı sıra emekliliğe hak kazanma koşullarına yönelik düzenlemeler ve ücret artışları bütçeye ciddi bir yük getirerek başlangıç bütçe büyüklüklerinin revize edilmesi ihtiyacını doğurmuş ve Temmuz ayında ek bütçe uygulamaya konulmuştur. Bu gelişmeler doğrultusunda OVP (2024-2026)'de 2023 yılı bütçe açığının GSYH'ya oranı yüzde 6,4 olarak revize edilmiştir. Bununla birlikte, malı disiplinin güçlendirilmesi çerçevesinde gelir tahsilatındaki güçlü performans ve deprem hariç hurcamalardaki azalışın etkisiyle bütçe açığı, öngörülenin altında kalarak yıl sonunda GSYH'ya oranla yüzde 5,2 seviyesinde gerçekleşmiştir. GSYH'ya oranla yüzde 3,6 olarak gerçekleşen deprem harcamaları hariç tutulduğunda ise bütçe açığının milli gelire oranı yüzde 1,6 olmuştur. 2023 yılında genel devlet toplam gelirleri GSYH'ya oran olarak bir önceki yıla göre 2,4 puan, genel devlet toplam harcamaları ise 6,8 puan artmıştır. 2023 yılında 2022 yılına göre, genel devlet cari giderlerinde 1,7 puan, transfer harcamalarında 4,9 puan, yatırım harcamalarında ise 0,2 puan artış yaşanmıştır. Bu çerçevede, GSYH'ya oran olarak 2023 yılında kamu kesimi
GEDAŞ tarafından e-imzalıdır
borçlanma gereğinin GSYH'ya oranı bir önceki yıla göre 3,2 puan artarak yüzde 5,6 düzeyinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde, AB tanımlı genel yönetim borç stokunun GSYH'ya oranı ise 1,5 puan azalış göstererek yüzde 29,3 düzeyinde gerçekleşmiştır.
OVP (2024-2026)'de, 2024 yılı merkezi yönetim bütçe açığının GSYH'ya oranla yüzde 6.4 olacağı öngörülmüştür. Bununla birlikte, kamu harcamalarında verimlilik artıran uygulamalar ile etkili gelir politikaları neticesinde, 2024 yılında merkezi yönetim bütçe açığının GSYH'ya oranının hedefin altında, yüzde 4,9 düzeyinde gerçekleşmesi öngörülmektedir. Depremlerde hasar gören bölgelerin ihyası ve yeniden imarı amacıyla OVP (2024-2026)'de 2024 yılı için 1.028 milyar TL ödenek öngörülmüş olup söz konusu ödeneğin yıl sonu itibarıyla tamamının kullanılması beklenmektedir. Bu doğrultuda, 2024 yıl sonunda deprem harcamaları hariç bütçe açığının GSYH'ya oranla yüzde 2,5 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
2024 yılında, bir önceki yıla göre, genel devlet toplam gelirlerinin GSYH'ya oranımın 1.6 puan, genel devlet toplam harcamalarının ise 1,2 puan artması beklenmektedir. 2023 yılına göre, genel devlet cari giderlerinin 1,5 puan, yatırım harcamalarının ise 0,2 puan artması, buna karşılık transfer harcamalarının 0,4 puan azalması öngörülmektedir. Bu çerçevede, GSYH'ya oran olarak genel devlet açığının bir önceki yıla göre 0,4 puan azalarak yüzde 4,8, genel devlet faiz dışı açığının ise yüzde 1,7 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. 2024 yılında kamu kesimi genel dengesinin GSYH'nın yüzde 4,9'u oranında açık vermesi, AB tanımlı genel yönetim borç stokunun GSYH'ya oramının ise yüzde 25,6 olması beklenmektedir.
*Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Orta Vadeli Program (2025-2027).
Türkiye de inşaat ve gayrimenkul sektörünün en önemli göstergelerden birisi olan 'konut satış rakamlarına baktığımızda ise durum şöyledir; 2023 yılı itibarıyla, toplam 1 milyon 225

bin adet konut satılmıştır. Bu da bir önceki yıla göre satışlarda yüzde 17,5 düzeyinde bir düşüşü işaret etmektedir.
Ocak-Mart 2024 itibarıyla toplam konut satışları 279.604 adet olarak gerçekleşirken bir önceki yılın aynı dönemine göre yüze 1,3 düzeyinde cüz'i bir gerilemeyi işaret etmektedir. Aynı dönemde gerçekleşen ipotekli satışlar 27.622 olmuş bu rakamda bir önceki yılın aynı dönemine göre yüze 53'lük keskin bir düşüşü işaret etmiştır. İpotekli satışlardaki azalma konut kredi faizlerinde ve konut fiyatlarındaki artışın etkisiyle meydana gelmiş görülmektedir. İlk el satışlarda da 2024 yılı Ocak-Mart döneminde yılında bir önceki yılın aynı dönemine göre seneye göre yüzde 5,2'lik bir yükselişle 88.256 düzeyinde gerçekleşmiştir. Birinci el konut satışlarında yapılan kampanyaların etkisi gözlenmiştır.
Yabancılara yapılan konut satışları ise oldukça sert bir gerilemeye sahne olmuştur. 2024 Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 47,9 azalarak 1.778 olmuştur. Mart ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,7 olarak gerçekleşmiştir. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 652 konut satışı ile İstanbul alırken, İstanbul'u sırasıyla 618 konut satışı ile Antalya ve 151 konut satışı ile Mersin izlemiştir.
Ozellikle 2022 yılı ve 2023 yılı ilk yarısı itibariyle, talebin güçlü olmasının yanı sıra enflasyonist eğilimden kaçış çabasıyla konut fiyatlarda kayda değer bir yükseliş yaşanmıştır. Ancak bu artış eğiliminde 2023 yılı ikinci yarısından itibaren yavaşlama işaretleri görülmeye başlanmıştır. 2021 yılından itibaren uygulanan düşük faiz politikası diğer pek çok varlıkta olduğu gibi konut fiyatlarında da köpüklerin oluşmasına ve hızlı fiyat hareketlerine neden olmuştur.
TCMB tarafından açıklanan 2024 Şubat ayı verilerinde; bir önceki yılın aynı ayna göre nominal olarak yüzde 58,3, oranında artarken, reel olarak ise yüzde 5,1 oranında azalmıştır.

48
Türkiye genelinde birim metrekare fiyatı 31,364 TL'ye ulaşmıştır. En yüksek metrekare fiyatı ise İstanbul da gerçekleşmiş olup 45,420 TL olmuştur.
Fiyat dinamıkleri ile ilgili olarak, aşağıdakı tespitler yapılabilir.
Para Politikasında Ortodoks yaklaşımların benimsenmesi varlıklarda "köpüklerin" sönümlenmesine neden olmaya başlamış reel olarak konut fiyatları gerilemiştir. Bu eğilimin yüksek mevduat faizleri etkisiyle birkaç çeyrek sürmesi beklenebilir. İnşaat maliyet endeksi (Şubat-2024) TÜİK verilerine göre yıllık olarak yüzde 70,05 artmıştır. Endeksin alt kırlımlarına baktığımızda ise malzeme fiyatlarının aynı dönemde yüzde 54,82, işçilik maliyetlerinin de yüzde 108,98 olarak yükselmiştir. Söz konusu maliyet artışları yeni konut fiyatları başta olmak üzere tüm inşast sektöründeki fiyatları çeken bir etmen olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak talep yapısında görülen değişiklik konut satışlarında maliyetlerin etkisini azaltmaya başlamış, yüklenici kar marjlarında önemli azalmalar gözlemlenmiştir.
Yaşadığımız deprem felaketinin yaralarının sarılması amacıyla inşaat sektörü ve bileşenleri çalışmakta olup, önümüzdeki 3-4 yıllık süreçte bu bölgelerin yeniden imarı sektör içinde izlenmesi gereken bir değişken olarak karşımıza çıkmaktadır.
Enflasyonist ortamın getirdiği reel getiri arayışı başta konut olmak üzere tüm gayrımenkul çeşitlerinde talebi 2021-2023 yılları arasında artırırken son altı aylık periyotta tasarrufların mevduat veya daha likit kaynaklara yöneldiği görülmektedir.
Yabancı talebinde azalma eğilimi sürmektedir. Aslında bu süreç 2022 yılında görülen fazla talebin normale dönmesi ve dengelenmesi olarak da düşünülebilir. Diğer yandan TL'nin diğer para birimleri karşısında göreceli olarak dengeli seyretmesi yabancılar açısından alımı sınırlayan bir etken olarak değerlendirilebilir.
Inşaat ve gayrimenkul sektöründe arz ve talebin dengelenmesi diğer makro ekonomik değişkenlerle de ilgili olup (Faiz, enflasyon, risk primi) söz konusu genel dengelenme sağlandığında daha sağlıklı bir yapıya kavuşma ihtimalı artacaktır.
İnşaat ve gayrimenkul sektörü gerek küresel gerekse iç dinamiklerden etkilenmektedir. Bu bağlamda yaşanan ve yaşanabilecek olumsuz etkileri azaltmak amacıyla hukuki düzenlemelerden finansal araç ve kurumlara kadar bazı düzenlemelerin yapılması yerin de olabilecektir. İnşaat ve gayrimenkul sektörümüz hem istihdam hem de üretim anlamında küresel bir büyüklüğe ulaşmış olup sürecin daha sürdürülebilir olması için elinden gelen çabayı da göstermektedir.
2024 yılının ilk çeyreğinde konut satışları bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,3 oranında, bir önceki çeyreğe göre ise %14,3 oranında gerileme kaydederek 279.604 adet olmuştur. Bu sonuçlarla, 2024 yılı 1. çeyrek konut satışları son on iki çeyrekteki en düşük satış adedi olarak kayıtlara geçmiştir.
Satış durumuna göre yapılan değerlendirmede, birinci el satışlar hem adetsel bazda hem de toplam satışlar içerisindeki oranı dikkate alındığında bir önceki yılım aynı çeyreğine göre daha iyi bir performans göstermiştir. İlk satışların toplam satışlar içerisindeki payı bir önceki yılın aynı çeyreğinde %29,6 iken bu yıl da %31,6 olmuştur. İkinci el satışların payı ise %70,4 iken %68,4'e gerilemiştir. Böylece birinci çeyrekte ilk satışlar 88.256 adet, ikinci el satışlar 191.348 adet olmuştur.
Satış şekline göre yapılan değerlendirmede ise 2023 yılının 4. çeyreğine göre ipotekli satışlarda %63,8 oranında artış görülmüş olmakla birlikte ipotekli satışların toplam satışlar içerisindeki payı tarihsel ortalamasının altında seyretmeye devam etmiştir. İpotekli satışların

toplam satışlar içerisindeki oranının bir önceki çeyrek gerçekleşmesi %5,2'den birinci çeyrekte %9,9'a yükseldiği görülmektedir. Birinci çeyrekte kısmi bir gerileme kaydeden konut kredisi faiz oranlarının ağırlıklı ortalaması ise bir önceki çeyrek %41,9 iken birinci çeyrekte %41,7ye gerilemiştir. Yıllık bazda bakıldığında, ipotekli satışlar %53,0 oranında gerileme kaydederken diğer satışlarda %6,5 oranında artış gerçekleşmiştir. Bu sonuçlarla birinci çeyrekte, ipotekli satışlar 27.622 adet, diğer satışlar 251.982 adet olmuştur.
Yabancılara yapılan satışlar birinci çeyrekte 5.685 adet olurken konut satışlarının geneline kıyasla yıllık bazda %48,0 ile oldukça yüksek bir oranda azalma kaydettiği gözlemlenmiştir. Yabancılara satışların toplam satışlar içerisindeki payı bır önceki çeyrek gerçekleşmesi olan %2,1'den %2,0'ye gerilemiştir. Ülke uyruklarına göre en yüksek alım Rusya Federasyonu vatandaşları tarafından gerçekleştirilmiş olup il bazında birinci çeyrekte en yüksek satış İstanbul'da gerçekleşmiş olup böylece İstanbul 2022 yılının ikinci çeyreğinden sonra Antalya'dan birinci sırayı tekrar almıştır. Antalya %36,1 ile birinci sırada yer alırken, ikinci sırada %35,6 pay ile Antalya, üçüncü sırada ise %9,0 pay ile Mersin bulunmaktadır.
Konut fiyatları artışı ise eylül ayında yıllık bazda en yüksek artış oranı olan %189,1'e ulaşılmasının ardından on yedi ay üst üste düşüş kaydederek şubat ayı itibarıyla %58,31'e gerilemiştir. Diğer yandan, reel bazda 2019 Aralık ayından itibaren yıllık bazda ilk kez negatif gerçekleşme görülmüş ve şubat ayı itibarıyla reel değişim yıllık bazda -%5,2 olmuştur. Yeni konut fiyatlarında da konut fiyatlarıyla benzer bir tablo görülmekte olup şubat ayı itibarıyla yılık bazda nominal olarak %57,0 artış, reel olarak ise %6,0 oranında gerileme gerçekleşmiştir. Şubat 2024 itibarıyla Türkiye genelinde konut birim fiyatları 31.365 TL/m2'ye yükselirken üç büyük ilden İstanbul'da konut birim fiyatları 45.421 TL/m2, İzmir'de 36.065 TL/m2, Ankara'da 24.919 TL/m2 olmuştur.
*Kaynak: TÜİK


| 14 140 | Carl C 200 |
DECREAM 200 |
Contraction 2000 |
Testan Kisset Gallerian CONSULTIONAL CONSUL AND FORLE |
|
|---|---|---|---|---|---|
| C120 | 107:432 | 232.606 | 341.036 | 129.299 | 37.9 |
| C220 | 90.340 | 191.291 | 283.731 | 137,075 | 48.3 |
| C3 20 | 161,436 | 375,073 | 536.500 | 243 316 | 452 |
| 0420 | 110.532 | 227,506 | 338 038 | 64.647 | 19,1 |
| 2020 Toplam | 469.740 | 1.029.576 | 1.499.316 | 573.337 | 38,2 |
| CIZI | 80.370 | 182 680 | 263.050 | 47.216 | 17.9 |
| C221 | 87.500 | 202 252 | 289.760 | 56.952 | 197 |
| C321 | 119.278 | 277.050 | 396.328 | 77.687 | 19.6 |
| C421 | 174.367 | 360.351 | 542,718 | 112,675 | 20,8 |
| 2021 Toplam | 461,523 | 1.030.333 | 1.491,856 | 294.530 | 19,7 |
| 0122 | 94.437 | 225.626 | 320.063 | 68,342 | 21,4 |
| 0222 | 114,014 | 292.321 | 406 335 | 101.975 | 25,1 |
| C322 | 103.667 | 227/128 | 330.795 | 500-04 | 17/6 |
| CARP | 147.961 | 280.468 | 428 429 | 51,719 | 121 |
| 2022 Toplam | 460,079 | 1,025,543 | 1,485,622 | 288.320 | 18,9 |
| 0121 | 83.907 | 100.308 | 283.215 | 58 822 | 20.8 |
| 03:23 | 87.251 | 105.312 | 282 564 | 62.708 | 222 |
| 0323 | 97,439 | 236.856 | 334.295 | 39.354 | 11.6 |
| C423 | 110.045 | 214,907 | 325 852 | 10.864 | 5,2 |
| 2023 Toplan | 379.542 | 846,384 | 1.225.926 | 177.748 | 14,5 |
| C) 24 | 88256 | 191.341 | 279.604 | 27.622 | 9,9 |
2024 13 Clear of Roman andre
DOGER BLA CTODEMIL
Keynak, TDK
Dr. Dane Konst Japon
Aling al basar di zanak State far Burge


ik dans Kour monton sebolist systems you disacting significant single super services to ken set in de transmit to de la set in the set in munis with the experience and supportunity to the verything in the in com






0.0 mile 3.0 topien tapes naz asse 62 3,44 6,522 of uner its
CITY
C123
| C12 Crassission CT25 freigner |
In 10 Sele | THERE Zenin Adodi |
Continess Courses Actions |
|---|---|---|---|
| 2 (1) | ingrappi | 2.612 | 4.404 |
| 2/2) | Acres ya | 2.250 | 4.419 |
| 3(4) 个 | Mersin | 559 | 837 |
| 43 4 | Ankora | 190 | 373 |
| 5 3 | Bursa | 174 | 379 |
| 6 69 | Calonia | 169 | 354 |
| 2(10) | Mugia | 136 | 295 |
| BIE | lamr | 120 | 253 |
| 9077 J | KOCAST | 108 | 199 |
| 10(9) V | Eckarya | 103 | 171 |
| Diger | 6408 | 955 | |
| TopSany | 7.00 P | 17,758 | |
| Vatondaglik Edinimi Toplam | 3.084 | 2.300 | |
| Vatandaşlık Edinimi Toplam Icindeld Payı % |
49,8% | 18,0% |
Canal; Tesu va Katarın Mizlərüği, Yabara İsland İslandığı
"Raka'nlar tümpermenilə chalisidir. Kataları konvermişe,
GEDAŞ tarafından e-imzalıdır

0124
01:23
| Class A grand (1) 22 Triaman |
Dr. To USA You Waster May | Tags Alle | Cheven CHIBO AVE |
|---|---|---|---|
| 3319 | nuova Foderasyonu | 1.532 | 4214 |
| 2 (2) | of Sarie | 704 | 1.684 |
| 7 3 (4) |
Unanyna | 396 | 496 |
| - 4 39 |
MOK | 164 | 072 |
| 5 (5) | Services and | 310 | 477 |
| R 161 | Kazakistan | 275 | 425 |
| 7 (10) 1 | Ausetbancan | 229 | |
| 8 (10) T | Alganistan | 202 | 369 |
| 98 | Amonica Bitlegik Dovid on | 169 | |
| 10 (6) + | Car | 114 | 220 |
| - (7) | Runnyt | 322 | |
| -('0) | Suudi hrobletan | 272 | |
| િણિક્સ | 2.699 | 3 644 | |
| Teglam | 7.000 | 127,577 | |
| Kartez Oragien | 1,451 | 3.105 | |
| Korfen Ulleterian Toplaun Vaturmlar Içindeld Orara (%) |
20,000 | 24,34% |
İnşaat maliyet endeksi, 2025 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre %1,24 arttı, bir önceki yılın aynı ayma göre %23,94 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi %1,99 artı, işçilik endeksi %0,02 azaldı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi %19,49 artı, işçilik endeksi %32,38 arttı ..
Bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya göre %1,13 arttı, bir önceki yılın ayına göre %24,44 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi %1,97 arttı, işçılık endeksi %0,23 azaldı. Ayrıca bir önceki yılın ayna göre malzeme endeksi %20,43 artı, işçilik endeksi %31,68 artı.

İnşaat maliyet endeksi yıllık değişim oranı(%), Şubat 2025
Kaynak: TUİK (Şubat 2025)

Bina inşaatı maliyet endeksi yıllık değişim oranı(%), Şubat 2025
Kaynak: TUIK (Subat 2025)
Değerleme işlemini olumsuz yönde etkileyen ve sınırlayan faktörler bulunmamaktadır.
Değerlemeye konu taşınmaz, Hatay Il'inin, Antakya İlçesi, Saraycık Mahallesi sınırları dahilinde, Akasya mahallesi 148 Sokağa cepheli konumdaki, - pafta, 0 ada, 3310 numaralı parselde kâin, "Arsa" nitelikli net imar parsel 4.935,09 m2 yüzölçümlüdür. Parsel topografik olarak eğimsiz bir arazi yapısına sahip olup geometrik olarak yaklaşık bir ucu kırık dikdörtgen şeklindedir. Parselin güneybatıdan 116 Sokağa yaklaşık 42,1 metre, kuzeydoğudan Dere 5 Sokağa yaklaşık 67,1 metre, güneydoğudan 148 Sokağa yaklaşık 47,6 metre cephesi bulunmaktadır. Koordinatları: 36.2258 Enlem, 36.1339 Boylamdır. Taşımnazın konum teyidi Antakya Belediyesi İmar Müdürlüğü'nde incelenen imar paftasından yapılabilmektedir. Bölgede yol, su, elektrik, kanalizasyon vb. benzer teknik altyapılar tamamlanmış olup yeni yerleşim bölgelerinde yapılaşmaya paralel devam etmektedir.

Rapor konusu taşınmaz boş arsa vasfında olup üzerinde herhangi bir yapı bulunmamaktadır. Değerleme günü itibariyle parsel üzerinde E ve F blok olmak üzere iki adet konut bloğu planlanmış olup mimari projesi ve ruhsatları onaylanmıştır.

4.6 - Ruhsat alınmış yapılan değişikliklerin 3194 sayılı imar Kanunu'nun 21. maddesi kapsamında yeniden ruhsat alınmasını gerektirir değişiklikler olup olmadığı hakkmda bilgi
Rapora konu taşınmaz Arsa nitelikli olup mimari projesi ve ruhsatları onaylanmıştır. 4.7 - Gayrimenkulün değerleme tarihi itibariyle hangi amaçla kullanıldığı, gayrımenkul arsa veya arazi ise üzerinde herhangi bir yapı bulunmadığı ve varsa, bu yapıların hangi amaçla kullanıldığı hakkında bilgi
Rapor konusu taşınmaz boş arsa vasfında olup üzerinde herbangi bir yapı bulunmamaktadır.
Taşınmazın değerlemesinde, "Plyasa Değeri (Emsal Karşılaştırma) Yaklaşımı ve Proje Geliştirme Yaklaşımı" kullanılmıştır. Bu yöntemlerin uygulanmasına yönelik olarak, taşınmazın bulunduğu bölgede pazar araştırması ve analızleri yapılmıştır. Pazar araştırmasında, değer tespitine yönelik uygulanan yöntemler için aşağıdakı açıklanan hususlar dikkate alınmıştır.
Bu yöntemin uygulanmasına yönelik olarak, taşınmazın bulunduğu bölgede pazar araştırması ve analizleri yapılmıştır. Pazar araştırmasında, değer tespitine yönelik uygulanan yöntemler için aşağıdaki açıklanan hususlar dikkate alınmıştır.

Uluslararası Değerleme Standartları UDS 105 Değerleme Yaklaşımı ve Yöntemleri Madde 20.1"e Pazar yaklaşımı "Pazar yaklaşımı varlığın, fiyat bilgisi elde edilebilir olan aynı veya karşılaştırılabilir (benzer) varlıklarla karşılaştırılması suretiyle gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımı ifade eder."
Bu yöntemde, yakın dönemde pazara çıkarılmış ve satışı gerçekleşmiş benzer gayrimenkuller dikkate alınarak, pazar değerini etkileyebilecek kriterler çerçevesinde fiyat ayarlaması yapıldıktan sonra konu taşınmaz için ortalama m2 birim pazar değeri belirlenmiştir.
Bulunan emsaller, konum, fonksiyonel kullanım ve büyüklük gibi kriterler dahilinde karşılaştırılmış, emlak pazarının güncel değerlendirmesi için emlak pazarlama firmaları ile görüşülmüş; ayrıca arşıvımızdeki veri ve bilgilerden faydalanılmıştır. Üluslararası Değerleme Standartları UDS 105 Değerleme Yaklaşımı ve Yöntemleri Madde 20.2 maddesinin b ve c bentlerine göre; "değerleme konusu varlığın veya buna önemli ölçüde benzerlik taşıyan varlıkların aktif olarak işlem görmesi ve/veya önemli ölçüde benzer varlıklar ile ilgili sık yapılan ve/veya güncel gözlemlerin söz konusu olması" Pazar yaklaşımı yönteminin uygulanmasını sağlamaktadır.
Bölge genelinde yapılan incelemelerde rapor konu taşınmaza emsal olabilecek satılık arsa emsallerinin yeterli olması ve bölgedeki fiyatların kendi içerisinde istikrarlı hareket etmesi sebebiyle pazar yaklaşımı yöntemi kullanılmıştır.
Ayrıca ikinci bir yöntem olarak da proje geliştirme yöntemi de kullanılmıştır.
Taşınmazın değerlemesinde kullanılan yakın bölgedeki benzer nitelikteki emsallerin bilgileri aşağıda yer almaktadır.

Satılık Arsa
İlgili Kışı ve Tel
Gök Yatırım Gayrimenkul 0 (555) 888 31 34
Konu taşınmaz yakın güneybatısında, Günyazı Mahallesi 2731 parselde kayıtlı, E:1,80, Taks:0,30, Hmaks:13 Kat yapılaşma koşullarına sahip 3.843,50 m2 alanlı TICK arsasının 81.500.000 TL bedelle satılık olduğu öğrenilmiştir.
| Beyan Edilen Alan : 3.843,50 m2 | : 81.500.000 TL İstenen Değer |
Birim Değer = | |
|---|---|---|---|
| Net Alan | : 3.843,50 m2 | Gerçekçi Satış Fiyatı : 80.000.000 TL | 21.205 TL/m2 |
| EMSAL 2 : | Satılık Arsa | ||
| İlgili Kışı ve Tel | Bizim Gayrimenkul 0 (532) 487 34 96 |
Konu taşınmaz güneybatısında, Günyazı Mahallesi 2802 parselde kayıtlı, E:2,00, Taks:0,35, Hmaks:6 Kat yapılaşma koşullarına sahip 2.123 m2 alanlı TICK arsasının 50.000.000 TL bedelle satılık olduğu öğrenilmiştir.
| Beyan Edilen Alan : 2.123,00 m2 | İstenen Değer | : 50.000.000 TL | Birim Değer " | |
|---|---|---|---|---|
| Net Alan | : 2.123,00 m2 | Gerçekçi Satış Fiyatı : 47.500.000 TL | 23.552 TL/m3 | |
| EMSAL 3: | Satılık Arsa |
Konu taşınmazın kuzeybatısında, Günyazı Mahallesi 2772 parselde kayıtlı, E:1,60, Taks:0,20, Hmaks: 13 Kat yapılaşma koşullarına sahip 3.602 m2 alanlı Konut Alanı arsasının 50.000.000 TL bedelle satılık olduğu öğrenilmiştir.
| Beyan Edilen Alan : 3.602,00 m2 | Istenen Deger | : 50,000,000 TL Birim Değer = | ||
|---|---|---|---|---|
| Net Alan | : 3.602.00 m2 | Gerçekçi Satış Fiyatı : 47.500.000 TL | 13.881 TL/m2 | |
| EMSAL 4: | Satılık Arsa | |||
| İlgili Kişi ve Tel | Global Gayrimenkul 0 (545) 476 45 45 |
Konu taşınmazın doğusunda, Odabaşı/Kavaslı Mahallesi 1832 ada 30 parselde kayıtlı, E:1,40, Taks:0,40, Hmaks:4 Kat yapılaşma koşullarına sahip 521 m2 alanlı Konut Alanı arsasının 15.000.000 TL bedelle satılık olduğu öğrenilmiştir.
| Beyan Edilen Alan : 521 m2 | İstenen Değer | : 15.000.000 TL Birim Değer = | ||
|---|---|---|---|---|
| Net Alan | 521 m2 | Gerçekçi Satış Fiyatı : 14.500.000 TL 28.791 TL/m2 |
| Satılık Arsa-Emsal Uyumlaştırma Tabloşu | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Karşılaştırma Kriterleri | Karşılaştırılabilir Emsaller | ||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | ||
| I | Isteniien Fiyat | 81.500.000 | 50.000.000 | 50.000.000 | 15.000.000 |
| Duzellilmiş Alan | 3.843.50 | 2.123,00 | 3.602.00 | 521.00 | |
| ਤੋਂ | Satış Br. Fiyatı (TL) | 21.205 | 23.552 | 13.881 | 28.791 |
| 4 | Pazarlık Payl | 7,000 | 7,000% | 7,00% | 7,0096 |
| 5 | Mulkiyet Dunimu | 0,00% | 0.00% | 0,00% | 0.00% |
| 6 | Satış Koşulları | 0,00% | 0,00% | 0,000% | 0,00% |
| 7 | Imar Durumu | -5,00% | -10,00% | -20,00% | -20,00% |
| 8 | Piyasa Kosullan | 0,00% | 0,00% | 0.00% | 0,00% |
| ತಿ | Lokasyon | 0.00% | -5,00% | -10,00% | 0.00% |
| 10 | Bina Yaşı/Kaltesi | CLOOM | 0,00% | 0.00% | 0.007% |
| 11 | Bulunduju Kat/Manzara | 0.00% | 0.00% | 0,00% | 0,00% |
| 10 | Yuzolçumu | 0.000 | 0,00% | 0,00% | 22,000 |
| 13 | Konfor Koşulları | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% |
| 21 | Diger | 0,00% | 0.00% | 0,00% | 0.00% |
| Uygunlaştırılmış Değer | 20,780,54 | 25,435,70 | 17.073.85 | 26.199.67 | |
| Ortalama Deger | 22.370,00 |
Söz konusu tablolarda rapor konusu parselin birim değerine ulaşmak için emşal taşınmazların satışa sunulun birim değerlerine emsal tasınmazların konu parsele oranla
olumlu özellikleri için negatif (-) düzeltme oranları, olumsuz özellikleri için pozitif (+) düzeltme oranları uygulanmıştır.
Çalışma kapsamında yapılan emsal araştırması göz önünde bulundurularak, söz konusu gayrimenkulün konumu, yapılaşma şartları ve kullanım özellikleri dikkate alındığında, bölgedeki benzer arsaların m2 birim fiyatlarının değişken aralıklarda olduğu görülmüştür
| EMSAL 1 : | Satılık Konut | |||
|---|---|---|---|---|
| İlgili Kişi ve Tel | Yılmaz Gayrimenkul 0 (553) 627 33 27 | |||
| Değerlemeye konu taşınmaza yakın konumda, 5 katlı yeni binanın 2.katında yer alan, brüt | ||||
| 135 m2 kullanım alanlı olduğu belirtilen, 3+1 tipindeki mesken için 4.100.000 TL | ||||
| istenilmektedir. | ||||
| Beyan Edilen Alan : 135 m2 | Istenen Deger : 4.100.000 TL Birim Değer = | |||
| Net Alan | : 125 m2 | Gerçekçi Satış Fiyatı :4.000.000 TL 32.800 TL/m² | ||
| EMSAL 2 : | Satilik Konut | |||
| İlgili Kışı ve Tel | Mülk Sahibi 0 (537) 296 01 57 | |||
| Değerlemeye konu taşınmaza yakın konumda, 5 katlı 2 yıllık binanın 2.katında yer alan, brüt | ||||
| istenilmektedir. | 135 m2 kullanım alanlı olduğu belirtilen, 3+1 tipindeki mesken için 3.750.000 TL | |||
| Beyan Edilen Alan : 135 m² | Istenen Değer : 3.750.000 TL Birim Değer = | |||
| Net Alan | : 120 m2 | Gerçekçi Satış Fiyatı : 3.700.000 TL 31.250 TL/m2 | ||
| EMSAL 3: | Satilik Konut | |||
| İlgili Kişi ve Tel | Mülk Sahibi 0 (535) 380 23 27 | |||
| Değerlemeye konu taşınmaza yakın konumda, 7 katlı 2 yıllık binanın 4.katında yer alan, brüt |
155 m2 kullanım alanlı olduğu belirtilen, 3+1 tipindeki mesken için 3.990.000 TL istenilmektedir.
| Beyan Edilen Alan : 155 m2 | Istenen Değer | : 3.990.000 TL Birim Değer = | ||
|---|---|---|---|---|
| Net Alan | : 125 m2 | Gerçekçi Satış Fiyatı : 3.950.000 TL 31.920 TL/m2 | ||
| EMSAL 4: | Satılık Konut | |||
| İlgili Kişi ve Tel | Mülk Sahibi 0 (532) 517 59 49 |
Değerlemeye konu taşınmaza yakın konumda, 4 katlı 1 yıllık binanın 1 katında yer alan, brüt 140 m2 kullanım alanlı olduğu belirtilen, 3+1 tipindeki mesken için 3.985.000 TL istenilmektedir.
Beyan Edilen Alan : 140 m2 1stenen Değer : 3.985.000 TL Birim Değer = : 125 m2 Net Alan Gerçekçi Satış Fiyatı : 3.950.000 TL 31.880 TL/m2
| Satılık Mesken-Emsal Uyumlaştırma Tablosu | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Karşılaştırma Kriterleri | Karşılaştırılabilir Emsaller | ||||
| 44 | 2 | 3 | 4 | ||
| Istenilen Flyat | 4.100.000,00 | 3.750.000.00 | 3.990.000.00 | 3.985.030.00 | |
| 2 | Düzeltlimiş Alan | 175 | 120 | 175 | 125 |
| ਤੋਂ | Satış Br. Fiyatı (TL) | 32,800 | 31.250 | 31.920 | 31.880 |
| Pazarlık Payi | 2,00% | 3,00% | 3,000 | 3,000 | |
| 5 | Milkiyet Durumu | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,000% |
| 6 | Satış Koşulları | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,000% |
| 7 | mar Durumu | 0.00% | 0.00% | 0,00% | 0,00% |
| 8 | Piyasa Kosullan | 0,00% | 0,00% | 0.00% | 0.00% |
| 9 | Lokasyon | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0.000 |
| 10 | Bina Yaşı/Kalitesi | 0,00% | -5,00% | -5,009 | -5,00% |
| 11 | Bulunduğu Kat/Manzara | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0.00% |
| 12 | Kullanien Alam | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0.00% |
| 13 | Konfor Koyulları | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% |
| 14 | Dier | 0.00% | 0.00% | 0,00% | 0,00% |
| Uygunlaştırılmış Değer | 32.144.00 | 31.875.00 | 32,558,40 | 32,517,60 | |
| Ortalama Deger | 32.270,00 |
Söz konusu tablolarda rapor konusu parselin birim değerine ulaşmak için emsal taşınmazların satışa sunulun birim değerlerine emsal taşınmazların konu parsele oranla olumlu özellikleri için negatif (-) düzeltme oranları, olumsuz özellikleri için pozitif (+) düzeltme oranları uygulanmıştır.
Çalışma kapsamında yapılan emsal araştırması göz önünde bulundurularak, söz konusu
gayrimenkulün bulunduğu bölgede eski-yeni yapım satılık mesken nitelikli taşınmazların m2
birim fiyatlarının 30.000 TL/m2 ila 33.000 TL/m² aralığında olduğu görülmüştür.
Bu değerleme yönteminde bölgede değerlemesi istenilen gayrimenkul ile ortak temel özelliklere sahip karşılaştırılabilir ömekler incelenir. Analiz edilen Gayrimenkulün türü ile ilgili olarak mevcut bir pazarın varlığı peşinen kabul edilir. Bu piyasadaki alıcı ve satıcıların gayrimenkul hakkında oldukça iyi düzeyde bilgi sahibi olduğu ve bu nedenle zamanın önemli bir faktör olmadığı kabul edilir. Gayrimenkulün piyasada makul bir satış fiyatı ile makul bir süre için kaldığı kabul edilir. Seçilen karşılaştırılabilir ömeklerin değer tespitine konu gayrimenkul ile ortak temel özelliklere sahip olduğu kabul edilir. Seçilen karşılaştırılabilir ömeklere ait verilerin, fiyat düzeltmelerinin yapılmasında değerleme tarihindeki sosyoekonomik koşulların geçerli olduğu kabul edilir.
Söz konusu gayrimenkulün değer tespitinde Emsal karşılaştırma yönteminin uygulanmasında, değerlemeye konu taşınmazın konumlandığı bölgede yer alan benzer niteliklere sahip Arsa emsalleri araştırılmıştır. Taşınmazların konumu, alanları, konumları itibari ile ticari potansiyelleri, ulaşım imkânları, ana yola olan cepheleri, reklamasyonları, yaya ve araç trafiği açısından yoğun konumda olup olmadıkları, kullanım alanı gibi değerine etken olabilecek olumlu/olumsuz tüm özellikleri dikkate alınarak piyasa araştırması yapılmıştır.
Yapılan Piyasa araştırmaları sonucu ulaşılan emsal analizlerinden hareketle taşınmazın m2 birim ve toplam değeri aşağıdaki gibidir.
Bu bilgiler ışığında emsal karşılaştırma yöntemine göre bilgi amaçlı arsa değeri için 22.300 TL/m2 birim değer üzerinden;
4.935,09 m2 x 22.300 TL/m2 = 110.052.507 TL hesaplanmıştır.
Bu yöntemde, var olan bir yapının günümüz ekonomik koşulları altında yeniden inşa edilme maliyeti gayrimenkulün değerlemesi için baz kabul edilir. Bu anlamda maliyet yaklaşımının ana ilkesi kullanım değeri ile açıklanabilir. Kullanım değeri ise "Hiçbir şahıs ona karşı istek duymasa veya onun değerini bilmese bile malın gerçek bir değeri vardır." şeklinde tanımlanmaktadır.
Bu yöntemde gayrimenkulün önemli bir kalan ekonomik ömür beklentisine sahip olduğu kabul edilir. Bu nedenle gayrimenkul değerinin; fiziki yıpranmadan, fonksiyonel ve ekonomik açıdan demode olmasından dolayı zamanla azalacağı varsayılır.
Bir başka deyişle, mevcut bir gayrımenkulün, bina değerinin, hiçbir zaman yeniden inşa etme maliyetinden fazla olamayacağı kabul edilir. Gayrimenkulün değerinin arazi ve bina olmak üzere iki farklı fiziksel olgudan meydana geldiği kabul edilir.
Konu parsel boş arsa vasfında olduğundan bu yöntemin uygulanması uygun bulunmamıştır.
Bu yöntemle bir gayrimenkulün değeri, çok fazla geciktirmeksizin aynı arzu edilebilirlikte bir getiri oranı sağlayan, ikamesi mümkün, karşılaştırılabilir bir gelir gelir getiren gayrimenkulü elde etmek için, yapılması gereken etkin yatırımın sonucu temeline dayanmaktadır. Karşılaştırılabilir örneklerine ve satış fiyatlarına dayanlarak bulunan kira çarpanının (kapitalizasyon oranının) değerlemeye konu gayrimenkulün piyasa değerini gösterdiği kabul edilir. Taşınmazın halihazırda kira kabiliyeti bulunmaması sebebiyle bu yöntemin kullanılması uygun bulunmamıştır.

Bu değerleme çalışmasında kira değeri takdirinde bulunulmamıştır.
Bu değerleme çalışmasında hasılat paylaşımı veya kat karşılığına konu olmaması sebebiyle bu yöntemler kullanılmamıştır.
Bir mülkün fiziki olarak mümkün, finansal olarak gerçekleştirilebilir olan, yasalarca izin verilen ve değerlemesi yapılan mülkü en yüksek değerine ulaştırabilecek proje geliştirilerek analizinin yapıldığı bir yöntemdir. Arsa değerinin tespitinde genellikle emsal bulunmayan ve piyasaların kat karşılığı veya yap-sat şeklinde geliştiği durumlarda kullanılır. Bu yöntemde yapılan kabuller:
Bir mülkün fiziki olarak mümkün, finansal olarak gerçekleştirilebilir olan, yasalarca izin verilen ve değerlemesi yapılan mülkü en yüksek değerine ulaştırabilecek proje geliştirilerek analızinin yapıldığı bir yöntemdir. Arsa değerinin tespitinde genellikle emsal bulunmayan ve

piyasaların kat karşılığı veya yap-sat şeklinde geliştiği durumlarda kullanılır. Bu yöntemde yapılan kabuller:
· Değerlemesi yapılacak arsamın bugünkü değerinin, iskonto edilmiş gelecekteki gelir ve çıkarlarına eşit olduğu kabul edilir.
Bu yöntemde, değerlemesi yapılacak arsanın mevcut imar durumuna göre optimum kullanıldığı varsayılır.
Parselin güncel imar durumu verileri dikkate alınarak arsa proje geliştirme çalışması yapılmıştır. Taşınmaz, 1/1000 ölçekli "Uygulama İmar Planı" kapsamında "Konut Alanı" lejantında kalmakta olup Ayrık Nizam, Hmax: 13 Kat, TAKS: 0,40, E: 2,00 yapılaşma koşullarına sahiptir.
kapsamı gayrimenkulün piyasada bulunma süresine ve o süre içinde yoksun kalınan karın tutarına bağlıdır. Bu tutar kısa vadeli yatırımlardan (örneğin kısa vadeli tahviller veya mevduat sertifikaları) elde edilen hasıla ile uzun vadeli enstrümanlardan elde edilen hasılanın karşılaştırılması ile ölçülebilir. Söz konusu projenin yapım aşamasında olması, tercih edilen bölgede yer alması vb. özellikleri ile ortaya çıkabilecek her türlü (yönetimsel, ekonomik ve dönemsel) riskler de dikkate alınarak risk primi %4,60 olarak kabul edilmiştir.

| PROJE GELISTIRME YONTEMI | ||||
|---|---|---|---|---|
| Brüt Arsa Alanı (m2) | 4.935,09 m2 | |||
| Net Arsa Alanı (m2) | 4.935,09 m2 | |||
| Lejant | Konut Alam | |||
| Insaat Emsali (KAKS) | 2,00 | |||
| Satılılabilir İnşaat Alanı | 12.338 m2 | |||
| Ortak Alan (%30) | 3.701 m2 | |||
| Ortak Alanlar Dahil Toplam Kapalı Alan | 16.039 m2 | |||
| Brut Alan (m2) | Birim Maliyet (IL/m²) |
Maliyet (II) |
||
| Satılabilir Alan Maliyeti | 12.338 m2 | 21.500 TL | 265.261.088 TL | |
| Ortak Alan Maliyeti | 3.701 m2 | 15.000 TL | 55.519.763 TL | |
| TOPLAM İNŞAAT MALİYETİ | 16.039 m2 | 20.000 TL/m2 | 320.780.850 TL | |
| Projeden Elde Edilen Satış Geliri | ||||
| Brüt Alan (m2) |
Birim Fiyat (TL/m2) |
Gelir | ||
| Konut (%100) | 12.338 m2 | 32.000 TL/m2 | 394.807.200 TL | |
| TOPLAM PROJE GELIRI | 394.807.200 TL | |||
| Arsa Değeri (Kat Karşılığı Hesabına Göre) | ||||
| Kat Karşılığı Oranı | 40% | |||
| Arsa Sahibine Kalan Ciro | 157.922.880 TL | |||
| Yıllık İndirgeme Oranı | 25,00% | |||
| Aylık İndirgeme Oranı | 2,083% | |||
| İnşaatın Kaç Ay İçinde Tamamlanması ve Satış Süresi |
18,0 Ay | |||
| İnşaatın 18 Ay içinde tamamlanabileceği kabul edildiğinde Arsa Sahibine Kalan Net Bugünkü Değer |
108.957.690 TL | |||
| Arsa m2 Birim Fiyatı Net Bugünkü Değeri |
22.078,16 | |||
| Yuvarlatılmış Arsa Değeri | 108.958.000 TL |
Sermaye Piyasası Kurulu"nun 01.02.2017 tarih Seri III-62.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliğ"i doğrultusunda Uluslararası Değerleme Standartları'na göre en verimli ve en iyi kullanımın tanımı "Bir varlığın potansiyelinin yasal olarak izin verilen ve finansal olarak karlı olan en yüksek düzeyde kullanımıdır. En verimli ve en iyi kullanım, bir varlığın mevcut kullanımının devamı ya da alternatif başka bir kullanım olabilir. Bu, bir pazar katılımcısının varlık için teklif edeceği fiyatı hesaplarken varlık için planladığı kullanıma göre belirlenir." şeklindedir.
Değerlemeye konu parselin imar durumu ve çevre yapılaşması göz önünde bulundurulduğunda arsa üzerine inşa edilebilecek "Konut" amaçlı kullanımın, en iyi ve en verimli kullanım şekli olacağı görüş ve kanaatindeyiz.
Mülkiyeti tam hisse olarak Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi adına kayıtlı olup müşterek ve bölünmüş kısımların değerleme analizi yapılmamıştır.
Kullanılan yöntemlere göre ulaşılan pazar değerleri aşağıda tablo halinde listelenmiştir.
| Deger (TL) |
|---|
| 110.052.507,00 TL |
| 108.958.000 ,00TL |
| 110.000.000,00 TL |
Görüleceği üzere her iki yöntemle bulunan değerler arasında fark olmaktadır. Proje Geliştirme Analizi yöntemi çerçevesinde proje geliştirilerek hem arsa değeri hem de projenin tamamlanması durumundaki değeri teyit edilmiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde; proje gelirleri ve giderleri öngörüler ve varsayımlara göre bugüne indirgenerek parselin bugünkü değeri hesaplanmıştır. Bu yöntemde kullanılan geleceğe yönelik tahmın ve projeksiyonlar, güncel piyasa şartları, beklenen kısa vadeli arz ve talep faktörleri ve sürekli istikrarlı bir ekonomiye dayalıdır. Ekonominin çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilecek olumlu ya da olumsuz faktörlere bağlı olarak değişkenlik arz edebilecek olması ve gayrimenkul rayiçlerinin ise her dönemde kendi içinde daha tutarlı bir denge taşıdığından hareketle nihai değer olarak pazar yaklaşımı yöntemi ile bulunan değerin alınması uygun görülmüştür. Buna göre rapor konusu taşınmazın Emsal Karşılaştırma Yöntemi ve Proje Geliştirme Analizi Yöntemine göre elde edilen değerler sonrası nihai değer olarak 110.000.000,00 TL takdir olunmuştur.
6.2 .- Asgari Husus ve Bilgilerden Raporda Yer Verilmeyenlerin Neden Yer Almadığının Gerekçeleri
Raporda yer almayan asgari bilgi bulunmamaktadır.
6.3 - Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken İzin ve Belgelerin Tam ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığını Hakkında Görüş
Rapora konu taşınmazın tapu kayıtları üzerinde yapılan incelemede üzerinde "Diğer Mikail KÖROGLU nun veraset vergi ilişği kesilmiştir. ) Tarih: (Konusu:

76
6.5 - Değerleme konusu gayrimenkulün, üzerinde ipotek veya gayrimenkulün değerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyebilecek nitelikte herhangi bir takyidat bulunması durumları hariç, devredilebilmesi konusunda bir sınırlamaya tabi olup olmadığı hakkında bilgi
Değerlemeye konu gayrımenkulün üzerinde veya gayrımenkulün değerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyebilecek nitelikte herhangi bir takyidat bulunmaması sebebiyle bir sınırlamaya tabi değildir.
6.6.- Değerleme konusu arsa veya arazi ise, alımından itibaren beş yıl geçmesine ragmen üzerine proje geliştirilmesine yönelik herhangi bir tasarrufa bulunup bulunmadığına dair bilgi
Konu taşınmaz boş arsa vasfında olup bina üzerinde 2 adet konut bloğu (E ve F blok) planlandığı tespit edilmiştir. Buna istinaden ilgili resmi kurumlarda onaylı yapı ruhsatı ve mimari projesi incelenmiştir.
6.7 - Değerleme konusu üst hakkı veya devre mülk hakkı ise, üst hakkı ve devre mölk hakkının devredilmesine ilişkin olarak bu hakları doğuran sözleşmeterde özel kanun hükümlerinden kaynaklananlar hariç herhangi bir sınırlama olup olmadığı hakkında bilgi
Rapora konu taşınmaz tam mülkiyetli olup bu kapsam dışındadır.

Değerleme konusu taşınmaz, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı portföyünde, Sermaye Piyasası Mevzuatı, 28/05/2013 tarihli ve 28660 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Seri III, 48.1 numaralı GYO tebliği MADDE 22-(Değişik:RG-23/1/2014-28891) (1) Bu Tebliğde yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere, ortaklıklar veya ortaklıkların; a) (Değişik: RG-9/10/2020-31269) Alım satım karı veya kira geliri elde etmek amacıyla; arsa, arazi, konut, ofis, alışveriş merkezi, otel, lojistik merkezi, depo, park, hastane ve benzeri her türlü gayrimenkulü satın alabilir, satabilir, kiraya verebilir ve satın almayı veya satmayı vaad edebilirler. Şu kadar ki münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek ortaklıklar sadece altyapı yatırım ve hizmet konusu olan gayrimenkuller ile ilgili olan işlemleri gerçekleştirebilir. b) (Değişik: RG-2/1/2019-30643) Portföylerine alınacak her türlü bina ve benzeri yapılara ilişkin olarak yapı kullanma izninin alınmış ve kat mülkiyetinin tesis edilmiş olması zorunludur. Ancak, mülkiyeti tek başına ya da başka kişilerle birlikte ortaklığa ait olan otel, alışveriş merkezi, iş merkezi, hastane, ticarı depo, fabrika, ofis binası ve şube gibi yapıların, tamamının veya bölümlerinin yalmızca kira geliri elde etme amacıyla kullanılması halınde, anılan yapıya ilışkın olarak yapı kullanma izminin alınması ve tapu senedinde belirtilen niteliğinin taşınmazın mevcut durumuna uygun olması yeterli kabul edilir. Aynca, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanum'nun geçici 16 ncı maddesi kapsamında yapı kayıt belgesi alınmış olması, bu fikrada yer alan yapı kullanma izninin alınmış olması şartının yerine getirilmesi için yeterli kabul edilir. c) Portföylerine ancak üzerinde ipotek bulunmayan veya gayrımenkulun değerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyecek nitelikte herhangi bir takyidat şerhi olmayan gayrimenkulle dayalı haklar dahıl edilebilir. "Hükümleri
doğrultusunda Arsa olarak GYO portföyüne dahil edilmesinde /bulunmasında herhangi bir sakınca olmayacağı düşünülmektedir.
Bu raporda bulunan veriler, gayrimenkullerin bulunduğu bölgeye gidilerek yapılan çalışmalar sonucu elde edilmiştir. Bu verilerden hareketle yapılan analizler, uygulanan değerleme metotları ve takdir usulü doğrudur ve Profesyonel Değerleme Mesleği uyarınca, Şirketimiz ilke ve vizyonuna uygun olarak yapılmıştır.
Bu rapor; değerlemeyi yapan kişilerin ve şirketimizin tarafsız, ön yargısız, profesyonel analizlerinin ve fikirlerinin sonucudur.
Gayrimenkul projelerinin inşaatına başlanabilmesi için, yasal prosedüre uygunluğu ve gerekli belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Rapor konusu taşınmazın değerinin belirlenmesi aşamasında, yerinde yapılan incelemeler, konumu, çevrede yapılan piyasa araştırmalarından edindiğimiz bilgiler ve ulaştığımız kanaatler doğrultusunda aşağıdaki nihai değer takdir edilmiştir.
| KDV HARIC PIYASA DEGERI |
110.000.000,00 TL (Yüzonmilyon Türk Lirası) |
|
|---|---|---|
| KDV DAHIL PIYASA DEGERI |
121.000.000,00 TL (Yüzylrmibirmilyon Türk Lirası) |
GEDAŞ tarafından e-imzalıdır
Gayrimenkul Değerleme Alımet ÖZTÜRK
Aytül HACIMUSTAFAOGLU (SPK Lisans No: 401197)
(SPK Lisans No: 407314) (SPK Lisans No: 408535)
Ayşe Betül KILIÇ

Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.