Viohalco S.A. — Annual Report 2016

Apr 28, 2017

VIOHALCO JAARRAPPORT 2016

Inhoudstafel

Viohalco N.V.	2
Boodschap van de voorzitter van de Raad van Bestuur	4
Viohalco's portefeuille - Bedrijfssegmenten	6
Viohalco's geschiedenis	9
Beheersverslag
1.Hoogtepunten van 2016 en vooruitblik op 2017	11
2.Bedrijfsresultaten en activiteitenverslag	15
3.Risico's en Onzekerheden	61
4.Omstandigheden die een grote impact kunnen hebben op de ontwikkeling van Viohalco	71
Verklaring inzake deugdelijk bestuur	72
Aandeelhoudersinformatie en marktgegevens	91
Bijlage – Alternatieve prestatiemaatstaven (APM's)	94
Verklaring van verantwoordelijke personen	201
Woordenlijst	202

Viohalco N.V.

Viohalco N.V. (Viohalco) is een in België gevestigde houdstermaatschappij van toonaangevende metaalverwerkende bedrijven in Europa.

Viohalco's dochterondernemingen zijn gespecialiseerd in het produceren van aluminium, koper, kabels, staal en stalen buizenproducten en technologische vooruitgang. Ze hebben productiefaciliteiten in Griekenland, Bulgarije, Roemenië, Rusland, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Australië en het Verenigd Koninkrijk.

Elke onderneming zet zich in voor de duurzame productie van kwaliteitsproducten en biedt innovatieve oplossingen voor verscheidene dynamische industrieën waaronder bouw en constructie, energie en telecommunicatie, olie en gas, transport, scheepvaart, auto-industrie, verpakking van levensmiddelen en farmaceutische producten, verwarming en airconditioning, lithografie en andere industriële toepassingen.

Door een sterk marketing- en verkoopnetwerk, bestaande uit commerciële dochterondernemingen, agenten en distributeurs, hebben de ondernemingen van Viohalco het mondiale bereik en de deskundigheid om hun klanten wereldwijd te ondersteunen. Ze bieden een breed assortiment van producten en betrouwbare diensten en investeren voortdurend in onderzoek en ontwikkeling, terwijl ze nauwlettend de meest recente marktontwikkelingen volgen.

Viohalco's portefeuille omvat ook een segment dat zich uitsluitend toespitst op technologie en Onderzoek en ontwikkeling (O&O). Dit segment bestaat uit ondernemingen die zich wijden aan industrieel onderzoek en technologische ontwikkeling, engineering toepassingen, diensten voor de toepassing van ERP. Er is eveneens een segment van Viohalco dat gericht is op recycling en afvalbeheerdiensten.

Ook bezitten Viohalco en haar ondernemingen substantiële onroerende goederen, voornamelijk in Griekenland, en hebben zij in een aantal eigendommen herontwikkelingsprojecten uitgevoerd.

Kerngegevens Viohalco

• Genoteerd op de beurzen Euronext Brussels (VIO) en Athens Stock Exchange (BIO).
• Dochteronderneming Cenergy Holdings N.V. (Cenergy Holdings) genoteerd op Euronext Brussels en Athens Stock Exchange (CENER).
• Dochteronderneming Halcor S.A. (Halcor) genoteerd op Athens Stock Exchange (XAKO).

Kerncijfers Viohalco 2016

• Opbrengsten: 3,113 miljard euro
• Aangepaste EBITDA: 250 miljoen euro
• Aangepaste EBIT: 128 miljoen euro
• Verlies van het boekjaar: 7 miljoen euro
• Eigen vermogen: 1,148 miljard euro
• Totaal activa: 3,626 miljard euro
• Nettoschuld: 1,527 miljard euro

Kerngegevens dochterondernemingen

• Commercieel netwerk in 21 landen
• Producten verdeeld in 105 landen

Boodschap van de voorzitter van de Raad van Bestuur

Beste aandeelhouders,

In 2016 kreeg Viohalco te maken met een werkomgeving die gekenmerkt werd door grote economische onzekerheid en een verhoogde instabiliteit op de markten, in de metaal- en grondstofprijzen en hevige concurrentie op sommige van hun markten.

Tijdens 2016 voltooiden ondernemingen van Viohalco een aantal belangrijke projecten en investeringen die hun concurrentieposities zouden versterken. Elval en UACJ Corporation richtten samen in Duitsland UACJ Elval Heat Exchanger Materials GmbH op om door Elval geproduceerde materialen voor warmtewisselaars voor de automobielindustrie te verkopen. Halcor richtte een joint venture op die zich bezighoudt met de productie van voorgeïsoleerde koperen buizen in Turkije. Sidenor's inductieoven werd in maart 2016 gelanceerd, die naar verwachting volledig operationeel zal zijn in 2017. Sovel de staalfabriek zette een sterke prestatie neer, ondersteund door lagere elekriciteitskosten, de nieuwe inductieoven en een verhoogde productiviteit. Er werden nieuwe belangrijke contracten aan Corinth Pipeworks toegekend door Transadriatic Pipeline AG (TAP) en Williams (VS), en aan Hellenic Cables door de Duitse transmissienetbeheerder TenneT, evenals de Deense nationale transmissienetbeheerder Energinet.dk. De Hellenic Cables Groep voltooide ook verscheidene grote projecten waaronder het kant-en-klaar opgeleverde onderzeese Cycladen-project en de elektriciteitsvoorziening van het eiland Agios Georgios.

Bovendien werd de geschiktheid van de ondernemingen om te voldoen aan de groeiende wereldwijde vraag naar oplossingen voor energieoverdracht, hernieuwbare energiebronnen en dataoverdracht aanzienlijk verbeterd door de opslorping van Corinth Pipeworks en Hellenic Cables door Cenergy Holdings, een dochteronderneming van Viohalco. Deze twee vooraanstaande industriële ondernemingen hebben moderne en kostenefficiënte faciliteiten, solide bedrijfsmodellen en een lange traditie in innovatie, strategische investeringen en technologische vooruitgang. We geloven dat Cenergy Holdings zal profiteren van een sterkere marktpositie, een verbeterde toegang tot kapitaal, de mogelijkheid om nog grotere en complexere projecten aan te nemen en klanten een aantrekkelijker en concurrentieel aanbod zal kunnen bieden.

Onze operationele resultaten droegen bij aan 3.113 miljoen euro geconsolideerde opbrengsten van het boekjaar, een daling van 5% tegenover 3.275 miljoen euro in 2015, wat vooral te wijten was aan de instabiliteit op onze voornaamste markten, vertragingen in nieuwe energieprojecten en een daling van de metaalprijzen, ondanks het feit dat in alle segmenten behalve het kabelsegment hogere verkoopvolumes gerealiseerd werden.

Viohalco's winst vóór belasting bedroeg 6,8 miljoen euro tegenover een verlies van 36,8 miljoen euro in 2015, door de aanzienlijke verbetering in de resultaten in de segmenten staal en koper.

Het verlies van het boekjaar verbeterde aanzienlijk en bedroeg 7 miljoen euro in 2016, tegenover een verlies van 63,4 miljoen euro in 2015. De nettoschuld bedroeg op 31 december 2016 1,527 miljoen euro, een stijging van 2% op jaarbasis, ten gevolge van hogere behoeften aan werkkapitaal in verband met de uitvoering van nieuwe projecten.

Viohalco's ondernemingen passen de 'beste beschikbare technieken' toe om hun ecologische voetafdruk te verkleinen en het duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen te promoten door het recyclen van materialen bij hun productie-activiteiten, en door de toepassing van systemen en beleid die in overeenstemming zijn met de internationale normen voor milieubeheer, veiligheid en gezondheid op de werkplek.

Vooruitblikkend op 2017, verwachten we dat onze prestaties ondersteund zullen worden door groeiende verkoopvolumes op belangrijke markten, betere marktvoorwaarden in Griekenland en mogelijk een grotere vraag van de energiesector waar een aantal grote projecten opgeschort blijven.

Nikolaos Stassinopoulos

Voorzitter van de Raad van Bestuur

Viohalco's portefeuille - Bedrijfssegmenten

Viohalco houdt een portefeuille van ondernemingen die actief zijn in acht bedrijfssegmenten:

Viohalco's segmenten

Aluminium	Staal
Koper	Technologie en O&O
Stalen buizen	Vastgoed
Kabels	Recycling

• Aluminium: Elval Hellenic Aluminium Industry S.A. (Elval) en haar dochterondernemingen, Bridgnorth Aluminium Ltd (Bridgnorth Aluminium) en Etem Bulgaria S.A. (Etem Bulgaria) produceren een ruime keuze aan producten gaande van aluminiumspoelen- en platen voor algemene industriële toepassingen en aluminiumfolie voor huishoudelijk gebruik tot gespecialiseerde producten, waaronder gewalste en geëxtrudeerde aluminiumproducten voor verpakkingen, bouwkundige toepassingen, scheepsbouw, de auto- en de bouwindustrie, evenals lithografische spoelen.

• Koper: Halcor en haar dochterondernemingen produceren een ruime keuze aan producten uit koper en koperlegering, gaande van buizen uit koper en koperlegering, koperen strips, bladen en platen tot koperen busstaven en stangen evenals stangen, platen en draden uit koperlegering.

• Kabels: Hellenic Cables S.A. Hellenic Cable Industry S.A. (Hellenic Cables), haar dochterondernemingen en Icme Ecab S.A. (Icme Ecab) fabriceren land- en onderzeese stroomkabels, telecommunicatie- en geëmailleerde draden en verbindingen en vormen één van de grootste kabelproducenten in Europa.

• Staal: Sidenor Steel Industry S.A. (Sidenor Steel Industry), Stomana Industry S.A. (Stomana Industry) en hun dochterondernemingen produceren lange, platte en downstream staalproducten.

• Stalen buizen: Corinth Pipeworks Pipe Industry S.A. (Corinth Pipeworks) produceert stalen buizen voor het transport van aardgas, olie en water, alsook holle staalprofielen die worden gebruikt in bouwprojecten.

• Vastgoed: Viohalco creëert waarde met de ontwikkeling van haar vroeger industrieel vastgoed in Griekenland en Bulgarije (Noval S.A.) en door het bieden van toezicht op en diensten aan de vastgoedactiva binnen een uniform kader en op gecentraliseerd niveau (Steelmet Property Services S.A.).

• Technologie en O&O: Viohalco's portefeuille omvat toegewijde O&O-bedrijven en O&Ocentra binnen haar dochterondernemingen, die de focus leggen op innovatieve producten en producten met een hoge toegevoegde waarde, doeltreffende oplossingen voor de optimalisatie van industriële en bedrijfsprocessen, onderzoek naar de milieuprestaties van vestigingen en effectbeoordeling van duurzame groei.

• Recycling: Viohalco's recyclingsegment verhandelt en verwerkt secundaire grondstoffen, neemt afvalbeheer en milieu-activiteiten op zich en verleent diensten aan consumenten en bedrijven.

Opmerkingen:

- Sinds een grensoverschrijdende fusie door opslorping van Corinth Pipeworks Holdings S.A. en Hellenic Cables S.A. Holdings Société Anonyme door Cenergy Holdings zijn deze voormalige genoteerde Griekse ondernemingen nu dochterondernemingen van Cenergy Holdings. Cenergy Holdings staat genoteerd op de beurzen Euronext Brussels en Athens Stock Exchange.

- Halcor staat apart genoteerd op de Athens Stock Exchange.

Viohalco's geschiedenis

Viohalco is meer dan 80 jaar geleden als een familiebedrijf opgericht en is nu de houdstermaatschappij van een aantal toonaangevende metaalverwerkende ondernemingen in Europa. Viohalco's dochterondernemingen concentreren zich op technologische vooruitgang en O&O en zijn gespecialiseerd in productoplossingen op het gebied van aluminium, koper, kabels, staal en stalen buizen.

• De jaren 1930: De Onderneming werd in 1937 opgericht onder de naam Hellenic Copper Industry S.A.
• De jaren 1940: De Onderneming werd in 1947 genoteerd op de Athens Exchange.
• De jaren 1950: Er volgde een periode met belangrijke investeringen in nieuwe machines. Een ultramoderne aluminiumwals werd geïntroduceerd, wat de weg vrijmaakte voor de start van een nieuwe toonaangevende producent van gewalste aluminiumproducten, Elval.
• De jaren 1950: De Onderneming veranderde haar naam in Viohalco-Hellenic Copper and Aluminium Industry S.A.
• De jaren 1960: Een aanzienlijke uitbreiding van de onderneming omvatte de introductie van het staalproducerende segment en kabelactiviteiten. Men begon met de productie van sanitair en tegels.
• De jaren 1960: De holdingstructuur werd aangenomen om volledige onafhankelijkheid en flexibiliteit op het niveau van de dochterondernemingen te verzekeren.
• De jaren 1970: Een reeks van nieuwe ondernemingen werd opgericht, waaronder de aluminiumbedrijven Etem S.A. en Elval S.A., een spin-off van Viohalco Aluminium.
• De jaren 1980: de bedrijven werden geherstructureerd door middel van diverse spin-offs die ontworpen werden om een samenhangende bedrijfsstructuur te creëren in alle productie-eenheden.
• De jaren 1990: Belangrijke dochterondernemingen werden genoteerd op de Athens Stock Exchange, en een kapitaalsverhoging vond plaats op het niveau van Viohalco om de snelle uitbreiding en consolidatie van dochterondernemingen in Griekenland en daarbuiten te financieren.
• De jaren 2000: Tegen 2002 omvatte de portefeuille van Viohalco een reeks beloftevolle investeringen waaronder Bridgnorth Aluminium (Verenigd Koninkrijk), Stomana Industry S.A. (Bulgarije), Sofia Med S.A. (Sofia Med) (Bulgarije), Icme Ecab S.A. (Roemenië) en Corinth Pipeworks (Griekenland).
• 2011: Hellenic Cables verwierf Fulgor S.A. (Fulgor), waardoor ze haar capaciteit in de kabelproductie aanzienlijk vergrootte en haar productportefeuille uitbreidde met onderzeese kabels voor midden- en hoogspanning.

• 2013: In november 2013 werd de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de Griekse onderneming Viohalco-Hellenic Copper and Aluminium Industry S.A. en de fusie door opslorping van de Belgische onderneming Cofidin N.V. door de Belgische onderneming Viohalco voltooid.

• 2013: In november 2013 vond ook de primaire notering en verhandeling van de Viohalco-aandelen op Euronext Brussels plaats.

• 2014: In februari 2014 ging Viohalco over tot de secundaire notering van haar aandelen op de Athens Stock Exchange.
• 2014: In november 2014 fuseerde Elval met Etem door de opslorping van de laatste door de eerste.
• 2015: In juli 2015 werd de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de Griekse onderneming Sidenor Holdings S.A. door Viohalco voltooid.
• 2015: In september 2015 ontstond de spin-off van de aluminium walssector van Elval, die werd omgedoopt tot Elval Holdings.
• 2015: De aluminium walsactiviteiten werden opgeslorpt door Elval's volle dochteronderneming Symetal Aluminium Foil Industry S.A. (Symetal) (later omgedoopt tot Elval Hellenic Aluminium Industry S.A.).
• 2016: In februari 2016 werd de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de Griekse ondernemingen Elval Holdings, Alcomet en Diatour en de Luxemburgse onderneming Eufina door Viohalco voltooid.
• 2016: In december 2016 werd de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de Griekse genoteerde ondernemingen Corinth Pipeworks Holdings S.A. en Hellenic Cables S.A. Holdings Société Anonyme door Cenergy Holdings voltooid.

Beheersverslag*

Het beheersverslag vereist door artikel 119 van het Wetboek van vennootschappen, dat door de Raad van Bestuur op 30 maart 2017 werd goedgekeurd, bestaat uit dit hoofdstuk (pagina's 9 tot 62), evenals de onderdelen Remuneratieverslag, Risicobeheer en Interne controle van de Verklaring inzake deugdelijk bestuur (pagina's 72 tot 77).

1. Hoogtepunten van 2016 en vooruitblik op 2017

Financiële hoogtepunten van 2016

• Viohalco boekte een geconsolideerde winst vóór belastingen van 6,8 miljoen euro, een verbetering van 44 miljoen euro tegenover 2015, waarmee de negatieve trend van de afgelopen jaren omgebogen werd,
• Hogere verkoopvolumes werden bereikt in alle segmenten behalve in het kabelsegment. Niettemin daalden de geconsolideerde opbrengsten met 5% tengevolge van de daling van de internationale prijsindices voor grondstofmetalen,
• Aangepaste EBIT* van 128 miljoen euro, een verbetering van 8 miljoen euro tegenover 120 miljoen euro in 2015,
• Aangepaste EBITDA* van 250 miljoen euro, eveneens een verbetering van 10 miljoen euro tegenover 240 miljoen euro in 2015,
• Nettoschuld* van 1,527 miljoen euro op 31 december 2016, slechts een kleine stijging (2%) in vergelijking met 31 december 2015,
• Verlies van het boekjaar 7 miljoen euro (2015: verlies van 63,4 miljoen euro),
• Verlies toerekenbaar aan de aandeelhouders van de Vennootschap 6 miljoen euro, tegenover een verlies van 60,0 miljoen euro in 2015.

* Aangepaste EBIT, aangepaste EBITDA en Nettoschuld worden beschouwd als alternatieve prestatiemaatstaven (APM's). Voor definities en verdere informatie over APM's: zie bijlage C.

Operationele hoogtepunten van 2016

Segment Aluminium		Elval en UACJ Corporation richtten samen UACJ ELVAL Heat Exchanger Materials GmbH op in Duitsland voor de verkoop van door Elval geproduceerde materialen voor warmtewisselaars voor de automobielindustrie.
		Het interne herstructureringsprogramma dat in 2015 gestart was, werd voltooid. Dit omvatte de spin-off van de aluminiumfolieproductie en de conversiesector, die nu opereert onder Symetal, een dochteronderneming van Elval.
		Elval Colour ontwikkelde met succes onbrandbaar ACP (aluminium composietpanelen) met de classificatie A2,S1,d0 conform EN13501-1 en bouwde een productielijn ervoor. Dit positioneerde de onderneming als de enige producent

	wereldwijd van verticaal geïntegreerd ACP met A2 productievermogen.
Segment Koper	 Richtte in Turkije een joint venture op voor de productie van voorgeïsoleerde koperen buizen.
	 Lanceerde nieuw buisvormig schuim op de nieuwe markten van Israël, Roemenië en Griekenland.
	 Halcor's dochteronderneming Sofia Med sloot een overeenkomst met Dowa Metaltech voor de uitwisseling van expertise en technologische kennis in verband met producten met een hoge toegevoegde waarde.
Segment Staal	 Sidenor's inductieoven werd gelanceerd in maart 2016 en zal naar verwachting binnen de eerste helft van 2017 volledig operationeel zijn.
	 De renovatie van Dojran's walserij begon in de herfst van 2016. De start van de activiteiten is gepland voor april 2017 en de walserij zal in de loop van 2017 volledig operationeel worden.
	 De introductie van het aanbod van nieuwe kwaliteiten op de markten voor speciale staalsoorten (SBQ's) heeft Stomana's concurrentiepositie versterkt. Vacuümontgassing (VD), waarmee gestart werd in 2016, heeft de ontwikkeling van deze kwaliteiten mogelijk gemaakt.
Segment Stalen buizen	 Start van de nieuwe buizenwalserij voorzien van LSAW/JCOE-technologie voor de productie van buizen met een grote diameter en verhoogde wanddikte. Sindsdien zijn drie projecten met gebruik van deze technologie succesvol uitgevoerd.
	 Eerste offshore project toegekend voor buizen geproduceerd met de LSAW/JCOE-methode.
	 Voltooiing van een investeringsprogramma om de productie van 24- meterbuizen te vergemakkelijken en twee bestellingen succesvol uitgevoerd.
	 Eerste bestelling voltooid van buizen geproduceerd met gebruik van de HFI methode, die door Subsea 7 voor een R-Laying project in de Noordzee gebruikt zullen worden.
	 Spin-off voltooid van de industriële en handelsactiviteiten van Corinth Pipeworks in verband met buizen en holle profielen. Nadien werd de naam van de onderneming veranderd in Corinth Pipeworks Holdings S.A.
Segment Kabels	 Twee contracten toegewezen door de Duitse transmissienetbeheerder TenneT voor kabelaansluitingen voor offshore windmolenparken.
	 Drie contracten toegewezen door het Deense TSO Energinet.dk voor een kabelverbinding tussen Denemarken en Zweden en de vervanging van bovengrondse leidingen in Denemarken.
	 Een contract toegewezen voor de kabelaansluiting van een offshore windmolenpark in het VK.
	 Spin-off voltooid van de industriële en een deel van de commerciële activiteiten van Hellenic Cables S.A. en Hellenic Cable Industry Naamloze Vennootschap, nadien omgedoopt tot Hellenic Cables Holdings, Naamloze Vennootschap.

Segment Vastgoed	Een uitzonderlijk hoge vraag werd gerapporteerd bij River West IKEA Store. Nieuwe huurcontracten werden ondertekend met aanzienlijk hogere huurprijzen dan aanvankelijk geschat, wat resulteerde in een stijging van de huuropbrengsten van 19%. De bezettingsgraad uitgedrukt in aantal verhuurde eenheden bereikte 97% met een record van 4,6 miljoen klanten op jaarbasis.
	1.200 m2  van de ondergrondse parkeergarage van River West IKEA Store werd geconverteerd tot een bijkomende hoogwaardige winkelruimte om te profiteren van de positieve ontwikkelingen.
	 De verhuurde 1.900 m2 grote H&M winkel in Mare West Retail Park overtrof de verwachtingen wat de prestaties betreft, profiterend van een sterke vraag.
	 Aanpalend stuk grond werd gekocht met het oog op toekomstige uitbreidingsplannen van Mare West.
	 Renovatiewerken aan het hotel aan het Karaïskakiplein werden voltooid en de activiteiten gingen van start op 1 december 2016 onder de naam "Wyndham Grand Athens".
	 Fusie voltooid tussen Noval en haar dochterondernemingen door opslorping van de laatsten door de eerste in december 2016.
	 Steelmet Property Services S.A. werd opgericht om de ondernemingen van Viohalco te voorzien van gecentraliseerde diensten in verband met hun vastgoedactiva.
Segment Recycling	 Driejarig contract door de Gemeente Athene toegewezen voor de inzameling van autowrakken en de verwijdering van gevaarlijke afvalstoffen hieruit, wat het totale aantal gemeentes onder contract op 16 brengt.
	 Oprichting van een nieuwe faciliteit in de haven van Belgrado en herstructurering van de activiteiten in Servië.
	 45.000 ton gevaarlijk industrieel afval opgehaald voor verdere terugwinning.
	 Productie van meer dan 150.000 ton secundaire grondstoffen en vaste brandstoffen voor cementproductie.

Overige hoogtepunten

Cenergy Holdings N.V.

Cenergy Holdings N.V. (Cenergy Holdings) is een in België gevestigde houdstermaatschappij die in 2016 is opgericht en genoteerd staat op de beurzen Euronext Brussels en Athens Stock Exchange. Cenergy Holdings is een dochteronderneming van Viohalco N.V. (81,93% van de stemrechten). Op 14 december 2016 maakte Cenergy Holdings N.V. de voltooiing bekend van de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de genoteerde Griekse ondernemingen Corinth Pipeworks Holdings S.A. en Hellenic Cables N.V. Holdings Naamloze Vennootschap door Cenergy Holdings N.V. Op 21 december 2016 begon de verhandeling van haar aandelen op Euronext Brussels en de Athens Stock Exchange.

Vooruitblik op 2017

De algemene vooruitzichten voor 2017 blijven onzeker. Recente belangrijke politieke gebeurtenissen, zowel in Europa als internationaal, hadden een negatief effect op de Europese markten. Voor Viohalco zal een versterking van de concurrentiepositie wereldwijd, na de voltooiing van uitgebreide investeringsprogramma's gericht op de intensivering van productiefaciliteiten in de ondernemingen en de verbetering van de productiviteit, van essentieel belang zijn voor groeiende uitvoer en een toenemende penetratie in markten die superieure groeimogelijkheden bieden.

2. Bedrijfsresultaten en activiteitenverslag

Viohalco's financiële resultaten van 2016

In 2016 kregen de ondernemingen van Viohalco te maken met wijzigende marktomstandigheden gekenmerkt door economische onzekerheid en sterke concurrentie. De jaarprestaties van Viohalco's ondernemingen reflecteren hun strategische gerichtheid op het gebruikmaken van mogelijkheden gecreëerd door intensieve investeringen in de afgelopen jaren.

Beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	3.112.654	3.274.735
a- Brutowinst	271.594	272.484
a-Brutowinst (%)	8,7%	8,3%
Brutowinst	264.072	229.627
Brutowinst (%)	8,5%	7,0%
a-EBITDA	249.538	239.899
a-EBITDA (%)	8,0%	7,3%
EBITDA	231.680	193.753
EBITDA (%)	7,4%	5,9%
a-EBIT	127.910	119.522
a-EBIT (%)	4,1%	3,6%
EBIT	110.052	73.376
EBIT (%)	3,5%	2,2%
Nettofinancieringslasten	-102.056	-111.042
Winst / Verlies (-) vóór belastingen	6.756	-36.784
Nettomarge vóór belastingen (%)	0,2%	-1,1%
Winst / Verlies (-) van het boekjaar	-6.930	-63.400
Verlies toerekenbaar aan de aandeelhouders van de Vennootschap	-6.383	-59.993

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten

• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage.

Viohalco's geconsolideerde opbrengsten voor 2016 bedroegen 3.113 miljoen euro, een daling van 5% tegenover 3.275 miljoen euro in 2015. Een stijging van de verkoopvolumes in alle segmenten behalve in het kabelsegment werd gedeeltelijk tenietgedaan door een daling van 11% in de gemiddelde LME-prijs van koper en een daling van 3% in de prijs van primair aluminium, zoals hieronder uiteengezet wordt. De grootste toename van verkoopvolumes werd opgetekend in de segmenten Staal en Stalen buizen.

Gemiddelde LME-metaalprijzen

Voor het jaar eindigend op 31 december			%
Bedragen in euro per ton	2016	2015	change
Primair aluminium	1.451	1.497	-3%
Koper	4.400	4.952	-11%

De aangepaste EBITDA steeg met 4% op jaarbasis tot 250 miljoen euro in 2016 (2015: 240 miljoen euro), terwijl het aangepaste EBIT met 7% op jaarbasis steeg tot 128 miljoen euro in 2016 (2015: 120 miljoen euro), voornamelijk door de verbetering van de EBIT van de koper- en staalsegmenten. De EBIT is beïnvloed door bijzondere waardeverminderingen op vastgoedactiva ter waarde van 10,9 miljoen euro en uitgaven ten gevolge van het lopende herstructureringsproces (2,8 miljoen euro).

De nettofinancieringslasten daalden met 8% van 111 miljoen euro in 2015 tot 102 miljoen euro in 2016, ten gevolge van een beter beheer van werkkapitaal en kasvoorraden tijdens het boekjaar en van een rentedaling in enkele segmenten.

Viohalco's winst vóór belastingen bedroeg 6,8 miljoen euro tegenover een verlies van 36,8 miljoen euro in 2015. De winst vóór belastingen is de som van de EBIT van 110 miljoen euro, de nettofinancieringslasten van 102 miljoen euro en het aandeel in de winst van geassocieerde deelnemingen ten bedrage van een negatieve 1,2 miljoen euro.

Het verlies van het boekjaar verbeterde aanzienlijk en bedroeg 7 miljoen euro in 2016, tegenover een verlies van 63,4 miljoen euro in 2015.

Beknopte geconsolideerde balans

	Op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
ACTIVA
Materiële vaste activa	1.783.156	1.814.588
Vastgoedbeleggingen	155.553	156.012
Overige vaste activa	71.213	67.393
Vaste activa	2.009.922	2.037.993
Voorraden	857.419	786.242
Overige vorderingen	576.187	538.165
Geldmiddelen en kasequivalenten	171.784	136.296
Overige vlottende activa	10.898	7.038
Vlottende activa	1.616.288	1.467.740
TOTAAL ACTIVA	3.626.210	3.505.734
EIGEN VERMOGEN	1.148.239	1.174.843
Schulden
Leningen en overige financieringsverplichtingen	804.723	895.863
Uitgestelde belastingverplichtingen	147.763	151.365
Overige langlopende verplichtingen	94.043	97.429
Langlopende verplichtingen	1.046.529	1.144.656
Leningen en overige financieringsverplichtingen	894.491	739.139
Handels- en overige schulden	506.804	419.201
Andere kortlopende verplichtingen	30.147	27.894
Kortlopende verplichtingen	1.431.442	1.186.234
TOTAAL SCHULDEN	2.477.971	2.330.891
TOTAAL EIGEN VERMOGEN & SCHULDEN	3.626.210	3.505.734

Bron: Geconsolideerde balans

De vaste activa daalden van 2.038 miljoen euro in 2015 tot 2.010 miljoen euro in 2016, voornamelijk ten gevolge van de bijzondere waardeverminderingen van materiële vaste activa en vastgoedbeleggingen (10,9 miljoen euro).

De investeringskosten voor het boekjaar bedroegen 118 miljoen euro en de afschrijvingen voor het boekjaar 126 miljoen euro.

De vlottende activa stegen van 1.468 miljoen euro tot 1.616 miljoen euro, voornamelijk ten gevolge van grotere voorraden (71 miljoen euro), meer geldmiddelen en kasequivalenten (36 miljoen euro) en hogere handels- en overige vorderingen (38 miljoen euro).

De Schulden stegen met 6% van 2.331 miljoen euro in 2015 tot 2.478 miljoen euro in 2016, vooral ten gevolge van een hogere schuld van 64 miljoen euro. De schuld van Viohalco's ondernemingen bedroeg 1.699 miljoen euro, waarvan 90% bij Griekse banken (of hun dochterondernemingen in het buitenland) en 10% bij internationale banken en supranationale financiële instellingen. De totale schuld bestaat voor 47% uit langlopende en voor 53% uit kortlopende faciliteiten. De kortlopende faciliteiten zijn hoofdzakelijk doorlopende kredietfaciliteiten die jaarlijks herzien worden met vervaldagen doorheen het jaar. Deze faciliteiten worden op de vervaldagen gewoonlijk opnieuw goedgekeurd en verhoogd op basis van gebudgetteerde prognoses. Binnen deze doorlopende kredietfaciliteiten worden kortetermijnleningen met verschillende looptijden opgenomen en wanneer de leningen vervallen, worden ze indien nodig automatisch hernieuwd.

Prestaties per bedrijfssegment

Viohalco's financiële prestaties worden beïnvloed door de prestaties van haar belangrijkste dochterondernemingen, die op hun beurt aanzienlijk worden beïnvloed door de marktomstandigheden in hun respectieve sectoren.

Aluminium

De ondernemingen van Viohalco's aluminiumsegment bieden een brede waaier van aluminiumproducten, waaronder spoelen, spiralen, strips, platen en folie voor vele toepassingen, geëxtrudeerde producten voor de bouw, de automobielindustrie en industriële toepassingen, lithografische spoelen, evenals bouwkundige en industriële aluminiumprofielen.

Activiteiten

Het aluminiumsegment is actief in de verwerking, productie en verhandeling van aluminiumproducten en oplossingen in verschillende markten. Met geavanceerde productiefaciliteiten in Griekenland, het Verenigd Koninkrijk en Bulgarije en een dynamische commerciële aanwezigheid in de meeste van hun belangrijkste geografische markten, hebben Viohalco's aluminiumbedrijven een goede positie in de mondiale aluminiumindustrie.

Viohalco's aluminiumbedrijven hebben een gevestigde internationale aanwezigheid in meer dan 90 landen dankzij hun commerciële structuur, die werkt op basis van zowel verkoopkantoren en teams die eigendom zijn van Viohalco als verkoopagenten waarmee we al jarenlang samenwerken en die aan een breder commercieel netwerk gelinkt zijn. Dit netwerk omvat handelspartners in Oostenrijk, België, Bulgarije, Frankrijk, Duitsland, Italië, Luxemburg, Nederland, Roemenië, Rusland, Turkije, Oekraïne, het Verenigd Koninkrijk en Ierland.

Productportefeuille

Gewalste producten

• Constructie: Walsblanke en gecoate aluminiumspoelen en -platen, samengestelde panelen Etalbond®, gegolfde en geperforeerde platen voor gevelbouw, gecoate strips voor dakbedekking Orofe®, gecoate strips voor dakgoten Ydoral® en andere constructietoepassingen;

• Harde verpakkingen: Aluminium voor conservenblikken en drankblikjes, sluitingen en doppen voor verpakkingen en precisieventielen;

• Soepele verpakkingen: Aluminiumfolie voor huishoudelijk gebruik en industriële toepassingen, verpakkingen van sigaretten en levensmiddelen, farmaceutische en aseptische verpakkingen;

• Transportsector: Aluminiumproducten voor de automobiel-, scheepvaart-, weg- en spoorwegindustrie en de HVAC sector

• Lithografische platen: Spoelen voor de vervaardiging van lithografische platen voor drukeenheden;

• Huishoudelijk gebruik: Aluminiumplaten en -cirkels als halfafgewerkt product gebruikt door bedrijven die huishoudelijke artikelen en kookgerei produceren;

• Industriële toepassingen: Aluminiumplaten, -spoelen en -cirkels voor engineeringtoepassingen.

Extrusieproducten

• Architectonische systemen: Aluminiumsystemen voor deuren, ramen en gevels van gebouwen, gordijngevelsystemen, zonweringssystemen, rolluiken, geventileerde gevelsystemen, beveiligingssystemen, etc.

• Industriële aluminiumtoepassingen: Aluminiumprofielen en bewerkte harde legeringsstaven voor diverse industriële toepassingen:

• Algemene engineering-toepassingen: meubilair, ladders, machinebanken, koellichamen voor elektrische toepassingen;

• Bouwtoepassingen: Steigersystemen, verlichtingssystemen en speciale zonweringstoepassingen;

• Energietoepassingen: Fotovoltaïsche systemen, zonneboilers, warmtewisselaars;

• Transport: aluminiumprofielen voor vrachtwagencarrosserieën, opleggers, fietsen en maritieme toepassingen;

• Automobieltoepassingen: geëxtrudeerde aluminiumprofielen en onderdelen die met speciale werktuigen en machines bewerkt zijn en die gebruikt worden in autocarrosserieën, veringssystemen, deuren en decoratieve aluminiumprofielen voor dakrails.

Oplossingen

Eén van de belangrijkste concurrentievoordelen van Viohalco's aluminiumsegment is mogelijkheid van haar ondernemingen om innovatieve technische oplossingen te bieden. Dit is voornamelijk te danken aan investeringen en een strategische focus op Onderzoek & Ontwikkeling. Viohalco heeft interne O&O-centra opgericht, als het Elval Technology centre en extern zijn er dynamische werkrelaties met onderzoeksinstituten en wetenschappelijke instanties ontwikkeld om de uitwisseling van technische en operationele expertise te bevorderen. Deze relaties omvatten onder andere de Manchester University's School of Materials en het Research and Development Department van de United Aluminum Company of Japan (UACJ Corp.). Elval werkt ook nauw samen met het Elkeme, Hellenic Research Centre for Metals S.A., een Viohalco-onderneming die zich toespitst op industrieel onderzoek technologische ontwikkeling.

Viohalco's ondernemingen halen voordeel uit hun focus op productonderzoek en ze ontwikkelen voortdurend innovatieve manieren om de productieprocessen van hun klanten te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn de zeer resistente speciale producten met antislipeigenschappen, producten die vormgegeven zijn door middel van dieptrekken en extrusie, spanningvrije platen met lakcoatings van topkwaliteit en producten gemaakt van 100% gerecycleerd aluminium.

Elval en haar dochterondernemingen produceren milieuvriendelijke producten als:

• Elval Colours' aluminium composietpanelen Etalbond® en gecoate aluminiumplaten voor gevels Elval ENF™, gecoate aluminiumstrips voor dakbedekking Orofe® en gecoate strips voor dakgoten Ydoral®;

• Green alloy: een legering uitsluitend vervaardigd uit aluminiumschroot;
• Brazing alloys: hoogtechnologische, meerlagige legeringen voor warmtewisselaars;
• Aluminiumlegeringen voor meerlagige buizen;

• Brede profielplaten en walsblanke bladen voor windturbines en zonnepanelen voor de hernieuwbare energie-industrie.

Belangrijkste ondernemingen

De belangrijkste ondernemingen en bedrijfseenheden van Viohalco's aluminiumsegment zijn:

Elval S.A. produceert een uitgebreid gamma van gewalste aluminiumproducten. Elval's kantoren en productiefaciliteiten zijn gelegen in Oinofyta, Griekenland.

Symetal, produceert een uitgebreid gamma van aluminiumfolieproducten, zowel vlakke als bewerkte, en biedt diverse alternatieven aan talrijke ondernemingen, voornamelijk in de voedings-, tabaks- en farmaceutische sector. De productie van Symetal vindt plaats in twee productievestigingen gelegen in Oinofyta en Mandra in Griekenland.

Elval Colour S.A. (Elval Kleur) produceert en verkoopt een uitgebreid assortiment van gecoate aluminiumproducten in gevelbekleding met LDPE, FR, en A2 kern. Oplossingen op maat in de toepassing van colour shade en coatingsystemen zijn enkele van haar kerncompetenties. Elval Colour is één van de weinige fabrieken wereldwijd die in staat zijn om ACP-panelen te produceren met een onbrandbare kern en brandreactieklasse A2, S1, d0 conform EN 13501-1. Haar productie-eenheid is gelegen in Agios Thomas in Griekenland.

Vepal S.A. is actief in het coaten van aluminiumspoelen en -platen en haar productie-eenheid is gelegen in Thiva, Griekenland.

Etem Bulgaria S.A. ontwerpt en produceert aluminiumsystemen voor architectonische toepassingen en produceert profielen voor industriële toepassingen, waaronder de automobielindustrie, scheepsbouw en fotovoltaïsche systemen. De onderneming brengt haar producten wereldwijd op de markt.

Etem S.A. promoot architecturale aluminiumsystemen op de Griekse markt.

Bridgnorth Aluminium Ltd. heeft haar hoofdkwartier in het Verenigd Koninkrijk en produceert lithografische platen, halfafgewerkte spoelen en elektrische strips voor transformatorwikkelingen.

Viomal S.A. produceert aluminium rolluiken en systemen voor insectenhorren, afstandsstukken voor dubbele beglazing en uitschuifbare veiligheidsdeuren. De fabriek is gelegen in Evia, Griekenland.

UACJ Elval Heat Exchanger Materials GmbH S.A. is gezamelijk opgericht door Elval en de United Aluminum Company of Japan (UACJ Corp.). Ze verhandelt aluminiumproducten aan fabrikanten van warmtewisselaars voor de automobielindustrie, voornamelijk in Europa.

Viohalco's belangrijkste dochterondernemingen in het aluminiumsegment zijn:

Er moet op gewezen worden dat na de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de Griekse ondernemingen Elval Holdings, Alcomet en Diatour en de Luxemburgse onderneming Eufina door Viohalco N.V. in februari 2016, de notering van Elval Holdings op de Athens Stock Exchange beëindigd is.

Bedrijfsstrategie

De belangrijkste elementen van de strategie van Viohalco's aluminiumsegment zijn de volgende:

Productie en kwaliteit

• Verhoging van de productiecapaciteit en verdere verbetering van de productieeffectiviteit en het operationele concurrentievermogen, door middel van investeringen in innovatie, automatisering, business process re-engineering en geavanceerde personeelsopleidingen;

• Gericht blijven op het behoud van de hoogste kwaliteit in alle productcategorieën en ten volle gebruik maken van de samenwerking van de ondernemingen met vooraanstaande Europese onderzoekscentra en de United Aluminum Company of Japan (UACJ Corp.).

Commerciële activiteit

• Versterking van de productportefeuille met innovatieve oplossingen, ondersteund door diensten voor en na verkoop;
• Versterking van de aanwezigheid van de ondernemingen en verhoging van hun aandeel op nieuwe en bestaande internationale markten;
• Intensiever focussen op commerciële activiteiten van de extrusiesector;
• Uitbreiding van de aanwezigheid op de lithografiemarkt;
• Verhoging van de verkoopvolumes dankzij de verhoogde productiecapaciteit en een commerciële verschuiving naar producten met een hoge toegevoegde waarde.

Duurzame ontwikkeling

• Bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen, milieubescherming en voortgezette nadruk op gezondheids- en veiligheidsmaatregelen op de werkplek door voortdurende investeringen.

Productiefaciliteiten

De productiebasis van de aluminiumproductie omvat negen productiefaciliteiten in Griekenland, Bulgarije en het Verenigd Koninkrijk:

Elval walsfabriek | Oinofyta (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 280.000 ton

Elval's fabriek in Oinofyta is de belangrijkste productiefaciliteit van het aluminiumsegment. Ze is actief in aluminiumwalsen en vervaardigt een brede waaier van platgewalste producten, voor diverse en veeleisende toepassingen op het gebied van harde verpakkingen; bouw en constructie; zee-, weg- en spoorvervoer; industrie; energie; kookgerei en HVAC. Elval is ISO 9001:2008, ISO TS 16949:2009, ISO 14001:2004, OHSAS 18001:2007 gecertificeerd voor respectievelijk het ontwerp, de productie en de verkoop van gewalste / geverfde producten, de vervaardiging van gewalste aluminiumproducten bestemd voor de automobielindustrie, milieubeheer en gezondheids- en veiligheidsbeheerssystemen. Elval is ook gecertificeerd door alle belangrijke classificatiebureaus (ABS, BV, DNV, GL, KR, LRS, RINA) als een erkende fabrikant van producten voor de scheepsbouw.

Anoxal fabriek | Agios Thomas (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 26.000 ton

Met haar horizontale gietfaciliteit, drie gietovens en drie homogenisatieovens, is Anoxal's fabriek in Agios Thomas gespecialiseerd in het recyclen en het gieten van aluminium en de productie van staven en platen .

Vepal fabriek | Thiva (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 45.000 ton

Vepal's fabriek in Thiva verwerkt platen en spoelen met behulp van natte en elektrostatische poedercoating om aluminiumproducten te produceren voor de bouw, de voedings- en automobielindustrie.

Elval Colour fabriek | Agios Thomas (Griekenland)

De fabriek in Agios Thomas produceert composietpanelen en golfplaten voor de bouwsector met LDPE, FR, en A2 kern. Elval Colour is ISO 9001:2008, ISO14001:2004 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd, respectievelijk voor productie en kwaliteitscontrole, milieubeheer en gezondheids- en veiligheidsbeheerssystemen. Het productieproces en de producten van de fabriek zijn gecertificeerd en gecontroleerd door een groot aantal zeer strenge nationale certificeringsorganen. Elval Colour is lid van de European Aluminium Association Building Board (EAA), de Griekse Aluminium Associatie (EEA) en de European Coil Coating Association (ECCA).

Symetal foliefabriek | Oinofyta (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 50.000 ton

Deze Symetal fabriek produceert aluminiumfolie in verschillende vormen en maten. Ze produceert een breed gamma van producten, gaande van huishoudelijke folie, yoghurtdeksels, snoepverpakkingen en sigarettenpakjes tot folie voor kabels en isolatietoepassingen.

Symetal foliefabriek | Mandra (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 20.000 ton

De fabriek van Mandra vult de folieproductiefaciliteit van Oinofyta aan door de halfafgewerkte folieproducten verder te verwerken door middel van coating en reliëfdruk. De fabriek produceert binnenwikkels voor sigarettenpakjes, chocolade-, kauwgom- en andere levensmiddelenverpakkingen, evenals yoghurt- en papierverwijderingskleppen en farmaceutische producten.

Viomal fabriek | Nea Artaki (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 4.500 ton

In de fabriek van Nea Artaki produceert Viomal aluminiumrollen voor deuren, ramen en garagepoorten, scherm- en zonweringsystemen evenals uitschuifbare veiligheidsdeuren.

Bridgnorth Aluminium fabriek (Bridgnorth – Verenigd Koninkrijk)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 115.000 ton

De fabriek van Bridgnorth produceert lithografische spoelen voor de vervaardiging van lithoplaten voor offsetdruk. Ze produceert ook halfafgewerkte spoelen voor de vervaardiging van aluminiumfolie, spoelen voor de elektrische transformatorindustrie en geluidsisolerende grondstoffen voor de automobielindustrie.

Etem Bulgaria fabriek | Sofia (Bulgarije)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 27.000 ton

Het industriële complex van Etem Bulgaria in Sofia omvat een logistiek centrum dat klanten van extrusieproducten in Centraal en Oost-Europa en de Balkan bedient. Het is actief in aluminiumextrusie en het fabriceren van architectonische, automobiel- en industriële profielen. De Etem Bulgaria fabriek bezit vier extrusielijnen, een verticale elektrostatische poedercoatinglijn, een horizontale elektrostatische poedercoatinglijn voor houtachtige oppervlakken en een productielijn voor thermo-break aluminiumsystemen.

De fabriek omvat zes bewerkingscentra (vier specifiek voor de auto-industrie) en apparatuur voor het op lengte snijden. Het merendeel van het materiaal wordt met automatische systemen verplaatst en opgeslagen vóór het verpakt wordt in een automatisch magazijn met 1.300 cellen binnen de fabriek. De lange producten worden opgeslagen en verzonden vanuit een afzonderlijk automatisch magazijn van 2.000 cellen. Het industriële complex van Etem Bulgaria in Sofia omvat een logistiek centrum dat klanten van extrusieproducten in Centraal en Oost-Europa en de Balkan bedient. Het is actief in aluminiumextrusie en het fabriceren van architectonische, automobiel- en industriële profielen.

Financiële resultaten 2016

De opbrengsten zijn in 2016 met 5% gedaald tot 1.078 miljoen euro (2015: 1.137 miljoen euro), wat vooral te wijten is aan een daling van 3% van de gemiddelde aluminiumprijs in vergelijking met 2015. Een positieve ontwikkeling is dat het Griekse walssegment een stijging van 6% noteerde in verkoopvolumes, dat er 5% volumegroei was bij Bridgnorth Aluminium (een nieuw prestatierecord) en een stijging van 19% in de volumes van Etem Bulgaria. Bij Elval bleven de conversieprijzen doorheen het jaar stabiel. Bij Bridgnorth Aluminium hadden ongunstige valutabewegingen een negatief effect op de winstgevendheid. De winstgevendheid van Etem Bulgaria werd negatief beïnvloed door een verandering in de verkoopmix en lage grondstofprijzen, met inbegrip van standaardprofielen. De winst vóór belastingen van het boekjaar bedroeg 36 miljoen euro, tegenover 41 miljoen euro in 2015.

In 2016 investeerde de Elval Groep 37,5 miljoen euro in het kader van het lopende investeringsprogramma. Een deel van het programma werd voltooid in 2016, wat resulteerde in extra capaciteit en een uitbreiding van de mogelijkheden voor gedifferentieerde producten. Gebruikmakend van deze extra capaciteit werd het volume dit jaar verhoogd. De pas opgerichte Duitse onderneming UACJ ELVAL Heat Exchanger Materials GmbH (UEHEM) startte met de verhandeling van producten voor materialen voor warmtewisselaars voor de automobielindustrie. Tijdens het boekjaar voltooide Bridgnorth Aluminium het grootste deel van de technische werkzaamheden in verband met haar grote uitbreidingsprogramma en de nieuwe afwerkingslijn voor lithografische producten evenals de koudwalserij werden met succes onthaald door de klanten. In Bulgarije haalde Etem Bulgaria haar productiedoelen voor het boekjaar, wat vergemakkelijkt werd door een grotere mate van automatisering als gevolg van eerdere investeringen.

De beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening van het aluminiumsegment is als volgt:

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	1.078.173	1.137.463
a-Brutowinst	96.678	101.014
a-Brutowinst(%)	9,0%	8,9%
Brutowinst	99.156	122.305
Brutowinst (%)	9,2%	10,8%
a-EBITDA	104.265	98.356
a-EBITDA (%)	9,7%	8,6%
EBITDA	108.086	111.314
EBITDA (%)	10,0%	9,8%
a-EBIT	53.779	48.391
a-EBIT (%)	5,0%	4,3%
EBIT	57.600	61.349
EBIT (%)	5,3%	5,4%
Winst/ Verlies (-) vóór belastingen	36.114	41.492

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten

• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage.

In 2017 zal Elval zich richten op de versterking van haar productkwaliteit en kostenprestatie en verwacht de onderneming tegen het eind van het jaar een derde continugietlijn te voltooien, wat voor extra capaciteit zal zorgen. Een verbeterd productassortiment en een grotere productiecapaciteit zullen naar verwachting de verkoopvolumes bij Bridgnorth Aluminium opdrijven. Niettemin kan de economische onzekerheid ten gevolge van het referendum in het VK in juni 2016 en de beslissing om de EU te verlaten de bedrijfsomstandigheden van de onderneming in de toekomst beïnvloeden. Etem Bulgaria zal zich blijven toespitsen op gespecialiseerde producten met een grote toegevoegde waarde. Zo zal ze blijven investeren in O&O en certificaten verwerven in nieuwe markten. Er wordt een verdere verkoopstijging verwacht in de automobielsector aangezien de onderneming stappen zet om bewerkte profielen te leveren aan Tier 1-klanten. De prestaties zullen ook ondersteund worden door een groeiende vraag naar geëxtrudeerde aluminiumproducten in de automobielindustrie. Tot slot zal Elval Colour's nieuwe dochteronderneming, Elval Colour Iberica, een vitale rol spelen in de ondersteuning van de verkoop van Etalbond-producten in Spanje.

Meer informatie over Elval is te vinden op de website: www.elval.gr

Koper

Activiteiten

Viohalco is in de koperindustrie actief via Halcor S.A. en haar dochterondernemingen Sofia Med in Bulgarije en Fitco S.A. (Fitco) in Griekenland. Dankzij een uitgebreide productportefeuille die voornamelijk bestaat uit koperen en messing buizen en koperen en messing extrusieproducten, komt de Halcor Groep tegemoet aan de complexe behoeften van haar internationale klanten in de meeste belangrijke geografische markten.

De productiebasis van de Halcor Groep omvat productiefaciliteiten in Griekenland, Bulgarije en Turkije.

Productportefeuille

Halcor en haar dochterondernemingen bieden hun klanten actieve oplossingen die voldoen aan de meeste behoeften van consumenten en industrie. De belangrijkste productcategorieën van de Groep zijn:

• Buizen: Talos®, Talos®EcuthermTM, Cusmart®, Talos® Plastic Coated, Talos® Gas, Talos® Med, Talos® ACR, Talos® ACR Inner Grooved, Talos® ACR EcuthermTM, Talos® Geotherm, Talos® EcuthermTM Solar, Talos® Solar Plus, Talos® ACR Linesets, Talos® Form, en Talos® beklede koperen buizen.

• Walsproducten: Koperen en messing strips, bladen, schijven en platen, evenals strips uit speciale koperlegering.

• Extrusieproducten: Koperen busbars en staven, messing staven, buizen, profielen en draad uit messing en koperlegering, evenals UR30 draad en net uit koperlegering voor aquacultuur met viskweekkooien.

De Halcor Groep heeft een degelijke staat van dienst in de ontwikkeling van producten die haar markt uitbreiden en haar commerciële aanwezigheid verder versterken.

Voorbeelden van belangrijke producten zijn:

• Talos® EcuthermTM: voorgeïsoleerde koperen buis met geavanceerde isolerende eigenschappen;

• Cusmart®: een gepatenteerde flexibele koperen buis gecoat met een speciale PEverbinding;

• Talos® Geotherm: gecoate, PVC-geïsoleerde koperen buis gebruikt voor geothermische toepassingen;

• Talos® ACR Inwendig gegroefde buizen: hoogtechnologische buizen met inwendige groeven en een minimale wanddikte van 0,25 mm. Halcor is één van de weinige Europese fabrikanten die producten kunnen leveren met de microgroef-technologie en inwendig gegroefde buizen met een doorsnede van 5 mm produceren voor de HVAC industrie;

• Talos® beklede koperen buizen: combineren uitstekende technische eigenschappen en een uniek design voor installatietoepassingen;
• Talos® Form: koperen buizen met een uitzonderlijke vormcapaciteit.

Belangrijkste ondernemingen

De belangrijkste ondernemingen van de Halcor Groep in het kopersegment zijn:

Halcor S.A. is de moederonderneming van de Groep en staat genoteerd op de Athens Stock Exchange. Via verschillende productie-eenheden in Oinofyta, Griekenland, produceert Halcor koperen buizen voor bouwinstallaties en industriële toepassingen. Haar producten worden onder andere gebruikt voor watervoorziening, verwarming, koeling, aardgasnetten, airconditioning en koelopslag.

Sofia Med S.A. in Sofia, Bulgarije produceert gewalste producten van koper en koperlegering evenals koperen extrusieproducten.

Fitco's S.A. productiefaciliteit in Oinofyta, Griekenland, produceert geëxtrudeerde stangen, profielen, staven, draden en buizen uit koperlegering, gaas en netten uit koperlegering voor aquacultuur met viskweekkooien.

De belangrijkste dochterondernemingen van Viohalco in het kopersegment zijn:

Viohalco's segmenten

Koper

Bedrijfsstrategie

De belangrijkste strategische pijlers van de Halcor Groep zijn de volgende:

Product- en dienstenportefeuille

• Versterking van de productportefeuille van de Halcor Groep met innovatieve, producten

• met een hoge toegevoegde waarde door een voortdurende focus op O&O activiteiten;
• Creëren van een klantgerichte bedrijfsmentaliteit bij alle activiteiten en processen en de verdere verbetering van een uitstekende dienst na verkoop.

Commerciële ontwikkeling

• Verdere verhoging van de internationale verkoop door de uitbreiding van onderontwikkelde productsegmenten in aantrekkelijke geografische regio's als de Verenigde Staten, de Benelux, Noord-Afrika, Scandinavië, Canada, de Baltische staten en Polen en versterking van de leidende positie van de Groep in Zuidoost-Europa;

• Focus op de commerciële benutting van de gereorganiseerde productiebasis van de Groep en commerciële synergieën,

• Voortzetting van de inspanningen ter bevordering van geselecteerde hoogwaardige productcategorieën, waaronder innovatieve buizen.

Productie en activiteiten

• Verdere verhoging van de efficiëntie van de Halcor Groep en verlaging van de vaste productiekosten;
• Behoud van een verzorgende werkomgeving;
• Voortzetting van de inspanningen om de milieuprestaties van de Groep te verbeteren;
• Verhoging van het aandeel van koperschroot dat wordt gebruikt door de Groep;
• Behoud van de kwaliteitsvolle eigenschappen van de producten van de Groep.

Productiefaciliteiten

De industriële basis van de Halcor Groep omvat vijf primaire productiefaciliteiten in Griekenland, Bulgarije en Turkije.

Halcor Gieterij | Oinofyta (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 235.000 ton

De gieterij van de onderneming in Oinofyta produceert halffabricaten van koper, koperlegeringen en messing, in staaf-plaatvorm. De fabriek heeft een volledig operationeel centrum voor afvalsortering en terugwinning van schroot uit koper en koperlegeringen en is volledig ISO 9001:2008, ISO 14001:2004, en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd.

Halcor koperenbuizenfabfriek | Oinofyta (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 75.000 ton

De geavanceerde koperenbuizenfabfriek in Oinofyta produceert koperen buizen voor verwarming, watervoorziening, aardgas, airconditioning en industriële toepassingen waaronder fittings, filters en kabelschoenen. Haar productiefaciliteiten zijn ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd.

Fitco extrusiefabriek voor producten uit messing en koperlegering | Oinofyta (Griekenland) Jaarlijkse productiecapaciteit: 40.000 ton

Fitco produceert voornamelijk massieve en holle stangen en profielen uit koperlegering, draad en staven uit koperlegering, naadloze buizen uit koperlegering met verschillende doorsneden, gelaste buizen uit koperlegering met een ronde doorsnede evenals draad en netten uit koperlegering voor aquacultuur met viskweekkooien. De faciliteiten van de fabriek zijn ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 en ISO 18001:2007 gecertificeerd en haar producten voldoen aan verschillende kwaliteitsspecificaties (EN, DIN, BS, NF, ASTM)

Sofia Med koperverwerkende fabriek | Sofia (Bulgarije)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 155.000 ton

Sofia Med produceert platte producten uit koper, messing en speciale koperlegeringen, koperen busstaven en stangen. Haar productiefaciliteiten zijn ISO 9001:2008, ISO 14001:2004, en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd.

Halcor heeft aanzienlijke middelen toegewezen aan O&O als onderdeel van haar strategische focus op innovatie. Naast andere initiatieven werkt de Halcor Groep in dit kader samen met Elkeme Hellenic Research Centre for Metals S.A. (Elkeme) om toegepast technologisch onderzoek te doen met betrekking tot de kwaliteitskenmerken en eigenschappen van metalen producten, de ontwikkeling van nieuwe, innovatieve oplossingen en de verbetering van de huidige productieprocessen.

Financiële resultaten 2016

De opbrengsten zijn in 2016 met 4% gedaald tot 751 miljoen euro (2015: 783 miljoen euro). Dit was het gevolg van de daling van de gemiddelde LME-koperprijs met 11% in vergelijking met 2015, voornamelijk in de eerste zeven maanden van het jaar. Dit werd gedeeltelijk goedgemaakt door een volumestijging van 4% op jaarbasis.

In Europa zette de negatieve trend in de vraag naar sanitaire installatiebuizen zich voort in 2016, terwijl de vraag naar industriële koperbuizen relatief stabiel bleef. De investering in de nieuwe joint venture in Turkije werd volledig operationeel in 2016, wat resulteerde in een verhoogde productie van producten met toegevoegde waarde.

De winst vóór belastingen bedroeg 0,2 miljoen euro, tegenover een verlies van 26 miljoen euro in 2015. Een metaalwinst van 4,9 miljoen euro, tegenover een metaalverlies van 14,7 miljoen euro in 2015, had een positief effect op deze resultaten.

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	751.340	783.494
a-Brutowinst	46.650	44.260
a-Brutowinst(%)	6,2%	5,6%
Brutowinst	51.578	29.555
Brutowinst (%)	6,9%	3,8%
a-EBITDA	31.900	30.906
a-EBITDA (%)	4,2%	3,9%
EBITDA	36.298	16.262
EBITDA (%)	4,8%	2,1%
a-EBIT	20.876	17.114
a-EBIT (%)	2,8%	2,2%
EBIT	25.274	2.470
EBIT (%)	3,4%	0,3%
Winst/ Verlies (-) vóór belastingen	248	-25.863

De beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening van het kopersegment is als volgt:

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten
• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage

In 2017 zullen Halcor en haar dochterondernemingen doorgaan met het nastreven van de strategische doelstelling om hun marktaandeel te vergroten, vooral wat industriële producten betreft, terwijl ze de productiemix willen laten evolueren naar producten met een hogere toegevoegde waarde. De ondernemingen willen zich ook toespitsen op toenemende activiteit in nieuwe markten met groeipotentieel en de mogelijkheid om de productiecapaciteit maximaal te gebruiken.

Meer informatie over de Halcor Groep is te vinden op de website van Halcor SA: www.halcor.com

Staal

Activiteiten

Met meer dan 55 jaar expertise in de staalindustrie zijn Sidenor Steel Industry, Stomana Industry en hun dochterondernemingen betrouwbare partners die hoogwaardige en innovatieve oplossingen bieden aan hun klanten van wereldklasse. Deze ondernemingen vormen het staalproductie- en verhandelingssegment van Viohalco (Staalgroep).

De staalgroep is een toonaangevende producent van staalproducten in Zuidoost-Europa. Zijn uitgebreide productportefeuille, die lange en platte staalproducten en downstreamproducten omvat, wordt geproduceerd in negen belangrijke faciliteiten in Griekenland, Bulgarije, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Australië. De projectlocaties zijn gelegen in Europa, Algerije, Israël en de VS.

Productportefeuille

De ondernemingen van het staalsegment bieden internationale klanten oplossingen voor een groot aantal industriële toepassingen waaronder gebouwen, wegenwerken, metrostations, bruggen en winkelcentra, hydro-elektrische stuwdamprojecten, engineering-toepassingen, scheepsbouw- en automobielindustrie, met een portefeuille van producten en oplossingen met toegevoegde waarde. De productfamilie is als volgt gestructureerd:

• SD integrated reinforcing system: Het SD Integrated Concrete Reinforcing System staat voor de aanpak van Sidenor Steel Industry om te voldoen aan de grote vraag naar zeer buigzaam staal dat extra bescherming biedt tegen aardbevingen. Het systeem bestaat uit SD betonstaal, SD beugelwapeningsgaas, Sidefit speciaal gaas, SD draadgaas, Sidefor en Sidefor Plus geprefabriceerde beugelkooien, Inomix staalvezels en tralieliggers.
• Walsdraad: Walsdraad van de kwaliteiten SAE 1006, 1008 en 1010, RSt37-2 elektrodekwaliteit, in doorsneden van Ø 5,5 tot Ø 16,0, die geschikt is voor een brede

waaier van verkleiningstoepassingen en voldoet aan alle vereisten voor koolstofarme draadproductie.

• SBQ-Speciaal staal: Warmgewalste ronde staven (diameter: 22-120 mm), evenals geschilde, gedraaide en gepolijste ronde staven (diameter: 30-115 mm) gebruikt in de automobielindustrie en voor verschillende industriële toepassingen.
• Stalen platen: Vervaardigd overeenkomstig de Europese en Amerikaanse normen EN en ASTM en ook meer specifieke certificeringen voor de scheepsbouw, boilers, enz. Platen zijn bedoeld voor algemene constructiedoeleinden, scheepsbouw, productie van tanks, hogedrukboilers, bruggen, carrosserieën, buizen, landbouwmachines, machineonderdelen, enz.
• Staafstaal: Sidenor is de enige producent van staafstaal in Griekenland. Haar portefeuille van staafstaal bestaat uit warmgewalste vierkante staven, warmgewalste platte staven met rechthoekige doorsnede, warmgewalste ronde staven met cirkelvormige doorsnede, warmgewalste gelijkehoekstaven met ronde randen, I-profielen (IPE) en UPN-kanalen.
• Stalen slijpkogels worden geproduceerd in verschillende diameters variërend van 60 mm tot 100 mm. Ze worden gebruikt in slijpmolens voor ertsen, vooral in de metaalmijnbouw. Om de werking voor een bepaald metaal te optimaliseren, bestaat het product in verschillende hardheden.
• THN mijnbouwprofielen: THN mijnbouwprofielen zijn ontwikkeld voor gebruik bij de productie van staalbogen voor openbare werken en ondergrondse mijnen, evenals voor tunnelbekistingen. Het gebruik van THN-profielen in tunnel- en wegenondersteuningen biedt een hogere weerstand en meegevende ondersteuning.
• Boriumstaal: platte staven van boriumstaal worden gebruikt waar hoge sterkte, schokbestendigheid, buigzaamheid en lasbaarheid vereist zijn. Warmgewalste platte staven van boriumstaal worden veel gebruikt in de vorkhefindustrie voor de productie van hefvorken.
• Lasproducten: Erlikon Wire Processing S.A. (Erlikon) produceert een volledig gamma van laselektroden en –draden. Haar stalen producten bestrijken een breed scala van las-, hardoplas- en snijtoepassingen. De geboden kwaliteit voldoet aan de strenge eisen van de bouw- en de scheepsbouwsector, de grondstoffen- en energie-industrie, evenals de chemische en de voedingsindustrie. Verschillende soorten elektroden en lasdraden zijn beschikbaar voor niet-gelegeerd en laaggelegeerd staal, fijnkorrelig constructiestaal, hardoplassen, roestvrij en hittebestendig staal en eveneens voor gietijzer en aluminium.
• Draadproducten: Draadproducten worden vervaardigd door de dochteronderneming Erlikon en gebruikt voor diverse toepassingen. De draadproducten die door Erlikon geproduceerd worden, zijn onderverdeeld in de volgende categorieën:
• o Harde en zachte zwarte draden
• o Gewone zacht gegalvaniseerde draden, half-harde en zwaar gegalvaniseerde draden, respectievelijk onder de handelsnamen Syrgal, Syrgal Hard en Extragal
• o Gelast gegalvaniseerd gaas in rollen en platen, respectievelijk onder de handelsnamen Perinet en Overnet
• o Staalvezels voor de wapening van beton onder de handelsnaam Inomix (deel van het SD Integrated Reinforcement System)
• o Dubbelgedraaid hexagonaal gaas (serasanetti) in rollen en korven

Om een optimaal evenwicht te bereiken tussen operationele en commerciële flexibiliteit en productie-efficiëntie, heeft het staalsegment een operationele structuur aangenomen die gericht is op de volgende drie sectoren:

• Mini-mills;
• Downstream-activiteiten voor de verwerking van staalproducten;
• Verkoop en distributie.

Belangrijkste ondernemingen

De belangrijkste ondernemingen van het staalsegment zijn:

Sidenor Steel Industry produceert een brede waaier van staalproducten waaronder plaatstaal, SD betonstaal (in staven en spoelen), walsdraad en staafstaal.

Sovel S.A. produceert SD betonstaal in staven, spoelen, SD wapeningsgaas en gaasbeugels, SD draadgaas en gaas, evenals de productlijnen Sidefit, Sidefor en Sidefor Plus.

Stomana Industry S.A. heeft productiefaciliteiten in Pernik, Bulgarije, die een brede waaier van staalproducten produceren, waaronder stalen kwartoplaten, SBQ's (speciaal staal), SD betonstaal in staven, stalen slijpkogels, speciale profielen (THN en platte staven van boriumstaal), evenals staafstaal.

Dojran Steel S.A. heeft productiefaciliteiten in Nikolic in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. De onderneming produceert staafstaal, SD betonstaal in staven, SD draadgaas, gegalvaniseerd gaas, dubbelgedraaid hexagonaal gaas (serasanetti) en tralieliggers.

Erlikon is de enige producent van lasproducten in Griekenland. Erlikon produceert voornamelijk laselektroden, verkoperde draden, gegalvaniseerde en zwarte draden, evenals staalvezels voor de wapening van beton.

Port Svishtov West werd verworven in het kader van de groeistrategie van het staalsegment en met de bedoeling om Stomana Industry beter te verbinden met Centraal en West-Europa. De haven is gelegen aan de oevers van de Donau, op een afstand van 1.840 km van de haven van Regensburg, waar materialen frequent met binnenschepen naar verzonden worden en van waaruit ze met vrachtwagens/wagons op hun eindbestemming geleverd worden.

SmartReo Pty Ltd (SmartReo) heeft productiefaciliteiten in Wacol, Brisbane, QLD, Australië en produceert een heel gamma industrieel geprefabriceerde stalen wapeningsproducten als Sidefit, Sidebent en Sidefor gaas.

Viohalco's segmenten

Staal

Bedrijfsstrategie

Viohalco's staalbedrijven hebben de volgende strategische doelen:

• Voortdurend investeren om de internationale concurrentiepositie verder te verbeteren;

• Gebruik maken van productiefaciliteiten met een hoge capaciteit en van het uitgebreide verkoopnetwerk om een versterkte marktpositie te verwerven in Centraal Europa, de Balkan en de buurlanden van het Oostelijk Middellands Zeegebied;

• Optimaliseren van de bedrijfsprestatie door middel van kostenreductie, strikt werkkapitaalbeheer, geüpdate logistieke processen en voortdurende investeringen in de opleiding van personeel;
• Voortzetten van de inspanningen om hun ecologische voetafdruk te verminderen.

Productiefaciliteiten en haven

Om een solide concurrentievoordeel te bereiken en te behouden, hebben Viohalco's staalbedrijven zich de laatste twintig jaar gericht op en zwaar geïnvesteerd in de versterking van hun productiebasis. Door langlopende inspanningen om hun productievestigingen te moderniseren en te upgraden zijn Sidenor Steel Industry, Stomana Industry en hun dochterondernemingen een verticaal geïntegreerde groep geworden in staat om oplossingen te bieden met een hoge toegevoegde waarde.

Viohalco's staalproducerende faciliteiten zijn de volgende:

Sidenor Steel Industry fabriek | Thessaloniki (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: smelterij: 800.000 ton, langeproductenwalserij: 800.000 ton (na voltooiing van de investeringen).

De fabriek van Sidenor Steel Industry in Thessaloniki produceert voornamelijk platen, SD betonstaal (in staven en spoelen), staafstaal en walsdraadproducten. Haar faciliteiten zijn ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd.

Sovel fabriek en haven | Almyros (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: smelterij: 1.350.000 ton, langeproductenwalserij: 1.200.000 ton.

Sovel's geavanceerde productiefaciliteiten produceren een brede waaier van producten, waaronder platen, SD betonstaal, SD spoelen, SD draadgaas, SD wapeningsgaas en gaasbeugels, Sidefit speciaal gaas en Sidefor en Sidefor Plus geprefabriceerde beugelkooien. De fabriek heeft toegang tot privéhavenfaciliteiten en is ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd.

Stomana Industry fabriek | Pernik (Bulgarije)

Jaarlijkse productiecapaciteit: smelterij: 1.400.000 ton, langeproductenwalserij: 1.000.000 ton, plaatproductenwalserij: 400.000 ton.

De Stomana Industry fabriek is een belangrijke investering van de Staalgroep. Haar productportefeuille omvat SD betonstaal, stalen kwartoplaten, SBQ speciaal staal, staafstaal, stalen kogels, speciale profielen, balken en continugegoten halffabrikaten (staven, blokken en platen). De fabriek is ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd en haar producten voldoen aan de vereisten van EN, DIN, ASTM, JIS, BS, Lloyd's Register en Germanischer Lloyd.

Erlikon fabriek | Kilkis (Griekenland)

Erlikon is de enige producent van lasproducten in Griekenland en haar fabriek produceert voornamelijk laselektroden, verkoperde draden, gegalvaniseerde en zwarte draden, gegalvaniseerd gaas in rollen en platen evenals staalvezels voor staalvezelbeton. Haar faciliteiten zijn ISO 9001:2008 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd.

Dojran Steel fabriek | Nikolic (Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië)

Jaarlijkse productiecapaciteit: langeproductenwalserij: 200.000 ton, productie-eenheid voor draadgaas: 20.000 ton, eenheid voor tralieliggers: 10.000 ton.

De Dojran Steel fabriek in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië produceert SD betonstaal, staafstaal, SD draadgaas en dubbelgedraaid hexagonaal gaas (serasanetti). Haar faciliteiten zijn ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd.

Port Svishtov West I (Bulgarije)

Port Svishtov West S.A. ligt aan de oevers van de Donau, op een afstand van 1.840 km van de haven van Regensburg., De haven werd aangekocht om Stomana Industry op een efficiëntere manier te verbinden met Centraal en West-Europa, in het kader van zijn eerder vermelde strategie.

SmartReo Pty Ltd (SmartReo) | Brisbane (Australië)

SmartReo produceert geprefabriceerd betonstaal voor de Australische markt, gebruikmakend van Synthesis™ en andere geavanceerde technologieën, in een hoogtechnologische faciliteit gelegen in Wacol, Brisbane. De onderneming is een Joint Venture (JV) van Sidenor en Thiess, één van Australiës grootste bouwondernemingen.

Prosal buizenfabriek | Pernik (Bulgarije)

Prosal is actief in de productie en de verhandeling van buizen van koudgewalst en pregegalvaniseerd staal .

Financiële resultaten 2016

In 2016 daalden de opbrengsten in het staalsegment met 3% op jaarbasis tot 547 miljoen euro (2015: 566 miljoen euro), ondanks een stijging in volume. Dit was te wijten aan lagere verkoopsprijzen ten gevolge van een sterke daling van de schrootprijzen in de tweede helft van 2015.

Sidenor's inductieoven begon zijn activiteiten in maart 2016 en zal volledig operationeel zijn in de eerste helft van 2017. De productiekosten in de Sovel-vestiging zijn aanzienlijk gedaald als gevolg van de bedrijfsuren in productie, de kostenvoordelen dankzij de nieuwe inductieoven, veranderingen in de tariefzones voor elektriciteit en een verhoogde productiviteit. Bovendien werd een regelmatig beladingsschema voor kwaliteitsschroot ingevoerd, wat leidde tot lagere productieverliezen. Bij Stomana Industry stegen de verkoopvolumes voor speciaal staal (SBQ's) in 2016, voornamelijk als gevolg van nieuwe kwaliteiten die ontwikkeld werden na de ingebruikname van de vacuümontgasser. De verkoop van platen, die in 2015 en begin 2016 negatief beïnvloed was door Chinese invoer op Europese markten, kende een herstel vanaf het tweede kwartaal van 2016. Deze trend werd veroorzaakt door de antidumpingrechten die door de EU werden ingevoerd in de lente van 2016, wat resulteerde in een daling van de invoer van Chinese platen in Europa.

De brutomarge van het staalsegment omvat de rechtstreekse verkoopkosten, die 40,3 miljoen euro bedroegen in 2016 en 38,0 miljoen euro in 2015, opdat Viohalco consistente grondslagen voor financiële verslaggeving zou toepassen. Het verlies vóór belastingen bedroeg 23 miljoen euro, een groot verschil met het verlies van 69 miljoen euro in 2015.

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	546.769	565.947
a-Brutowinst	48.071	34.469
a-Brutowinst(%)	8,8%	6,1%
Brutowinst	39.261	-4.915
Brutowinst (%)	7,2%	-0,9%
a-EBITDA	48.727	34.092
a-EBITDA (%)	8,9%	6,0%
EBITDA	40.885	-2.562
EBITDA (%)	7,5%	-0,5%
a-EBIT	16.446	2.639
a-EBIT (%)	3,0%	0,5%
EBIT	8.604	-34.014
EBIT (%)	1,6%	-6,0%
Winst/ Verlies (-) vóór belastingen	-22.468	-68.670

De beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening van het staalsegment is als volgt:

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten

• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage

In 2017, na de recente grote investeringen, zullen de Griekse miniwalserijen zich richten op het verhogen van de activiteiten en het invoeren van verdere kostenverlagingen door de volledige benutting van de inductieovens in beide vestigingen. Een heroriëntatieplan voor de Griekse vestigingen, met het oog op meer productiviteit en producten met hogere marges, zal ook in 2017 van start gaan. Het doel van dit plan is om de arbeidskosten voor arbeidsintensieve producten te verminderen door de productie te verplaatsen naar Dojran Steel. Stomana Industry zal zich toespitsen op de verdere ontwikkeling van de verkoop van speciaal staal (SBQ) door het aantrekken van nieuwe klanten voor machinebouw, hydraulische componenten en toepassingen voor de automobielindustrie. De verbeterde dynamiek in de Europese markt voor platen zal een mogelijkheid bieden om de hoeveelheden en de prijzen aanzienlijk te verhogen.

Meer informatie over het staalsegment is te vinden op de website van Sidenor Steel Industry: www.sidenor.gr

Cenergy Holdings N.V.

Cenergy Holdings N.V. is een in België gevestigde houdstermaatschappij die in 2016 is opgericht en genoteerd staat op Euronext Brussels en Athens Stock Exchange.

In december 2016 werd de grensoverschrijdende fusie door opslorping van Corinth Pipeworks Holdings S.A. en Hellenic Cables N.V. Holdings Naamloze Vennootschap (beide voorheen in Griekenland genoteerd) door Cenergy Holdings voltooid en Cenergy Holdings werd de moederonderneming van de dochternemingen voorheen in het bezit van Corinth Pipeworks en Hellenic Cables. De start van de handel in aandelen was op 21 december 2016 op Euronext Brussels en Athens Stock Exchange.

Cenergy Holdings investeert in industriële bedrijven die toonaangevend zijn in snelgroeiende sectoren zoals energietransport, telecommunicatie en de bouwsector.

Cenergy Holdings' portefeuille opereert onder de volgende organisatiestructuur, die twee bedrijfssegmenten omvat:

o Kabels: Hellenic Cables, haar dochterondernemingen, en Ecab zijn één van de grootste kabelproducenten in Europa en fabriceren stroom-, telecommunicatie- en onderzeese kabels, evenals geëmailleerde draden en verbindingen.

o Stalen buizen: Corinth Pipeworks is actief in de productie van stalen buizen voor het transport van aardgas, olie en water, alsook van stalen holle profielen die gebruikt worden in bouwprojecten.

De bedrijven in Cenergy Holdings' portefeuille:

• hebben een lange traditie in de uitvoering van grote projecten in meer dan 70 landen;
• bedienen al bijna 70 jaar grote klanten wereldwijd;
• exploiteren zeven productie-eenheden en vier ondersteunende faciliteiten in vier landen;
• hebben tijdens de laatste 20 jaar meer dan 500 miljoen euro geïnvesteerd;
• bieden producten met een toegevoegde waarde voor nichemarkten en
• hebben meer dan 1.600 hooggekwalificeerde mensen in dienst.

Kerncijfers Cenergy Holdings 2016

• Opbrengsten: 692 miljoen euro
• Aangepaste EBITDA: 60 miljoen euro
• EBIT: 34 miljoen euro
• Verlies van het boekjaar: 3,8 miljoen euro
• Eigen vermogen: 206 miljoen euro
• Totaal activa: 890 miljoen euro
• Nettoschuld: 376 miljoen euro

Cenergy Holdings' segmenten
Kabels Stalen buizen

Stalen buizen

Activiteiten

Ten gevolge van de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de voorheen in Griekenland genoteerde ondernemingen Corinth Pipeworks Holdings S.A. en Hellenic Cables N.V. Holdings Naamloze Vennootschap door Cenergy Holdings in december 2016, is Corinth Pipeworks nu een dochteronderneming van Cenergy Holdings.

Met industriële vestigingen in Griekenland en Rusland en een aanzienlijke ervaring in de uitvoering van veeleisende projecten wereldwijd, is de Corinth Pipeworks Groep een leverancier bij uitstek voor olie- en gasbedrijven en internationale bouwbedrijven. De Corinth Pipeworks Groep produceert voornamelijk stalen buizen voor olie-, gas- en watertransport, olie- en gaswinning en holle constructieprofielen voor een groot aantal bouwtoepassingen.

Klanten van Corinth Pipeworks zijn onder andere Chevron, BP, BG, Shell, De Griekse Openbare Aardgasmaatschappij (DEPA), de Griekse Nationale Systeembeheerder voor Aardgas (DESFA), OMV, GRTGAZ, Snam, National Grid, RWE, Spectra Energy, Energy Transfer, Denbury, Kinder Morgan, DCP Midstream, Pioneer pipes, Mamuth pipes, Plain All American, McJunkin, Spartan, EPCO, Spectra, Enbridge, Cheniere Energy, Talisman, STEG, Sonatrach, PDO, OGC, Aramco, Socar, ABB, EDF, TIGF, Saipem, Genesis, Allseas, Subsea, etc.

De bedrijfsefficiëntie en de commerciële prestaties van het segment zijn voornamelijk te danken aan het vermogen om technologisch geavanceerde producten te produceren, en up-to-date te blijven met de laatste ontwikkelingen in het vakgebied. Met dit doel heeft Corinth Pipeworks samenwerkingen tot stand gebracht met internationale onderzoeksorganisaties als de European Pipeline Research Group (EPRG) en het Welding Institute en neemt ze regelmatig deel aan onderzoeksprojecten die verband houden met haar kernactiviteiten.

De Prosal buizenfabriek in Bulgarije maakt ook deel uit van Viohalco's stalenbuizensegment.

Productportefeuille

Corinth Pipeworks produceert stalen buizen voor het transport van olie, gas, CO2, water en drijfmest, alsook mantelbuizen voor boorwerkzaamheden. De Groep produceert ook een brede waaier van holle constructieprofielen voor de bouwsector. Corinth Pipeworks' lange traditie in innovatie en 'one-stop-shop' geïntegreerde diensten heeft de onderneming geholpen om haar positie als één van 's werelds topleveranciers van stalen buizen veilig te stellen.

De drie belangrijkste productcategorieën van de Groep zijn:

• Pijpleidingen: Deze worden vervaardigd hetzij in de hoogfrequente inductielasunit (HFW) van de Groep of in de unit voor spiraallassen onder poederdek (HSAW). Ze worden voornamelijk gebruikt in netwerken voor het transport van olie, gas, CO² en water. Een nieuwe LSAW/JCOE buizenproductielijn voor de vervaardiging van pijpleidingen met een middelgrote en grote diameter en extra dikke pijpleidingen is recent in gebruik genomen om te beantwoorden aan de groeiende vraag naar offshore- en diepzeepijpleidingen.

• Mantelbuizen: Deze hoogfrequent inductiegelaste buizen (HFW) worden gebruikt in boren voor de olie- en gaswinning. Het productengamma dat voor deze toepassing aangeboden wordt, is uitgebreid dankzij de installatie van deze nieuwe LSAW-productielijn.

• Holle constructieprofielen: Deze worden gebruikt in de bouwsector.

Diensten

• Intern en extern coaten van buizen gemaakt door andere buizenproducenten;
• Geaccrediteerd laboratorium voor grondstoffen en buistesten, in overeenstemming met ΕΝ/ISO 17025;
• Intern corrosielaboratorium voor sour service toepassingen;
• Lasunit voor weld-on connectoren voor mantelbuizen;
• Opslag van buizen;
• Levering van buizen of uitbesteding van het coaten van buizen aan erkende onderaannemers, in het kader van de uitvoering van een groot project;
• Transport van buizen.

Belangrijkste ondernemingen

Corinth Pipeworks is de hoofdonderneming van de Groep. Ze bezit ultramoderne faciliteiten in Thisvi, in de Griekse provincie Viotia, en heeft een productportefeuille die stalen buizen voor olie- en gastransport en holle constructieprofielen voor de bouwsector omvat. De onderneming kan meer competitieve prijzen voor haar producten en snellere leveringstijden aanbieden dankzij haar exclusieve gebruik van havenfaciliteiten die op ongeveer 1,5 km van de vestiging liggen.

AO TMK-CPW is een joint stock company tussen Corinth Pipeworks (via haar volle dochteronderneming Humbel Ltd., die 49% van de joint stock company controleert) en AO TMK, de grootste producent van stalen buizen in Rusland en één van de top drie wereldwijd. AO TMK-CPW heeft productiefaciliteiten in Polevskoy, Rusland, waar buizen en holle constructieprofielen vervaardigd worden.

Bedrijfsstrategie

Corinth Pipeworks is ervaren in het uitvoeren van complexe projecten voor de energiesector wereldwijd en is een erkende leverancier van grote olie- en gasbedrijven en EPC-aannemers, met een lange referentielijst van zowel offshore als onshore projecten over de hele wereld. De Onderneming biedt volledige service aan haar klanten, vanaf de eerste fase van het analyseren en het voldoen aan de technische vereisten van een project tot de voltooiing en levering op de definitieve locatie. Om te voldoen aan de noden van de internationale energiemarkt concentreert Corinth Pipeworks zich op de volgende strategische prioriteiten:

• Groei in Europa, het Midden-Oosten, Noord-Afrika, Noord-Amerika en de opkomende markten van Oost- en West-Afrika evenals de GOS-landen;

• Gebruik maken van de nieuwe LSAW-investering van de Groep om één van de ruimste productassortimenten wereldwijd van gelaste producten (HFW, HSAW, LSAW) aan te bieden, die aan de strengste internationale normen voldoen. De Groep functioneert als een geïntegreerde "one-stop-shop" voor stalen buizen voor de energiesector en daaraan verbonden diensten;

• Voortdurende verbetering van de operationele efficiëntie van de fabrieken om de competitieve en financiële positie van de Groep te versterken;

• Ontwikkelen van een strategische samenwerking op de lange termijn met fabrikanten van staalgrondstoffen van topkwaliteit wereldwijd.

Productiefaciliteiten en havens

De fabrieken van de Corinth Pipeworks Groep zijn gevestigd te Thisvi, Viotia, Griekenland en Polevskoy, Rusland. Details voor elk van deze fabrieken vindt u hieronder:

Corinth Pipeworks Pipe Industry fabriek en haven | Thisvi (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 925.000 ton

De fabriek in Thisvi produceert buizen en holle constructieprofielen met geavanceerde machines. De installaties van de fabriek beslaan een totale oppervlakte van 103.000 m² en bevinden zich in een gebied van 497.000 m² in Thisvi, Viotia, Griekenland. De fabriek ligt op ongeveer 1,5 km van de eigen havenfaciliteiten van de Groep. Dit is van strategisch belang omdat de haven van Thisvi het voor Corinth Pipeworks Pipe Industry mogelijk maakt om de transportkosten voor grondstoffen te reduceren en een meer competitieve prijszetting op haar producten en een snellere levering te bieden. De haven is voorzien van een volledig operationeel geheel van kranen, heftrucks en andere machines die in overeenstemming zijn met de bepalingen van de Internationale Code inzake de Veiligheid van Schepen en Havenfaciliteiten.

AO TMK-CPW fabriek | Polevskoy (Rusland) Jaarlijkse productiecapaciteit: 200.000 ton

De fabriek van de Corinth Pipeworks Groep in Rusland produceert hoogfrequent gelaste buizen en holle constructieprofielen. De gebruikte apparatuur heeft zeer hoogwaardige technische specificaties en laat de productie toe van buizen met een diameter van 168-530mm, een wanddikte van 2,9-12,7mm en een lengte tot 18m, evenals holle profielen die aan internationale kwaliteitsnormen beantwoorden.

Financiële resultaten 2016

De opbrengsten bedroegen 293 miljoen euro in 2016, een stijging van 2% op jaarbasis (2015: 288 miljoen euro). In 2016 voerde Corinth Pipeworks ongeveer 50% uit van het TAP-project, het grootste project in de geschiedenis van de onderneming. Ook het eerste spoelproject voor buizen van meer dan 18m lengte werd dit jaar met succes voltooid. Bovendien voltooide Corinth Pipeworks dit jaar de modernisering van de HFIW-buizenwalserij en de eenheden voor coating en bekleding om de productie van buizen tot 24 meter lengte te vergemakkelijken. De brutomarge van het stalenbuizensegment omvat de rechtstreekse verkoopkosten, die 20,5 miljoen euro bedroegen in 2016 en 25,8 miljoen euro in 2015, opdat Viohalco consistente grondslagen voor financiële verslaggeving zou toepassen.

In 2016 bedroeg de winst vóór belastingen 8 miljoen euro, tegenover 11 miljoen euro in 2015. Deze daling is in grote mate te wijten aan de teruglopende resultaten van AO TMK-CPW, waarin Corinth Pipeworks een deelneming van 49% bezit, evenals aan de toegenomen rentelasten in verband met langlopende schulden. Deze schulden zijn gerelateerd aan de financiering van de nieuwe buizenwalserij die voltooid werd in 2015 en in gebruik genomen werd in 2016.

De beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening van het stalenbuizensegment (1) is als volgt:

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	293.368	287.540
a-Brutowinst	33.472	34.176
a-Brutowinst(%)	11,4%	11,9%
Brutowinst	33.174	30.818
Brutowinst (%)	11,3%	10,7%
a-EBITDA	27.496	30.091
a-EBITDA (%)	9,4%	10,5%
EBITDA	27.592	26.299
EBITDA (%)	9,4%	9,1%
a-EBIT	18.876	21.533
a-EBIT (%)	6,4%	7,5%
EBIT	18.972	17.740
EBIT (%)	6,5%	6,2%
Winst/ Verlies (-) vóór belastingen	7.725	11.345

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten.

• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage.

• (1): De cijfers bekend gemaakt van Viohalco's kabel- en stalen buizensegment verschillen met de respectievelijke segmentcijfers in Viohalco's dochteronderneming Cenergy Holdings jaarverslag hoofdzakelijk vanwege:

_ Geconsolideerde boekhoudkundige posten of eliminaties tussen ondernemingen;

_ Kabel- en stalen buizensegmenten van Viohalco omvatten ook de resultaten afkomstig van dochterondernemingen die niet deel uitmaken van Cenergy Holdings.

Wat 2017 betreft, blijft het internationaal economisch klimaat volatiel en de lage olie- en aardgasprijzen (hoewel gestegen t.o.v. het niveau van 2015) bevorderen de uitvoering van belangrijke projecten in de energiesector niet. Niettemin blijft Corinth Pipeworks gericht op groei door de penetratie van nieuwe geografische en productmarkten, met de nadruk op waardetoevoegende producten. Bovendien blijven de grondstofprijzen hoog, wat de winstmarges van de Vennootschap negatief kan beïnvloeden. Met haar jarenlange ervaring en voortdurende gerichtheid op innovatie, is Corinth Pipeworks goed geplaatst om haar aanzienlijke productiecapaciteit en focus op productdiversificatie te gebruiken om nieuwe markten te betreden.

Meer informatie over Corinth Pipeworks is te vinden op de website van de onderneming: www.cpw.gr

Kabels

Activiteiten

Ten gevolge van de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de ondernemingen Corinth Pipeworks Holdings S.A. en Hellenic Cables N.V. Holdings Naamloze Vennootschap, die beide voorheen in Griekenland genoteerd waren, door Cenergy Holdings in december 2016, is Hellenic Cables nu een dochteronderneming van Cenergy Holdings.

Het productassortiment van het kabelssegment omvat een ruime keuze aan kabels en draden om aan diverse eisen te voldoen en bestaat uit onderzeese en landkabels, kabels voor laag-, midden-, hoog- en extra hoogspanning, stroomkabels, voedingsleidingen, glasvezelkabels, datatransmissie-, signalisatie- en telecommunicatiekabels, flexibele onderwaterpijpen, evenals geëmailleerde draden en verbindingen. In de afgelopen tien jaar is de Cable ® Hellenic Cables Group uitgegroeid tot de grootste kabelfabrikant in Zuidoost-Europa, die naar meer dan 50 landen exporteert.Haar productiebasis omvat zes fabrieken in Griekenland, Roemenië en Bulgarije. De productportefeuille van het kabelssegment wordt verkocht onder de geregistreerde merknaam Cablel®.

Productportefeuille

De productoplossingen die Hellenic Cables, haar dochterondernemingen en Icme Ecab aanbieden, worden gebruikt in de bouw-, de telecommunicatie- en de energiesector, evenals voor gespecialiseerde industriële toepassingen. De belangrijkste productcategorieën zijn:

• Stroomkabels: Kabels voor laag-, midden-, hoog- en extrahoogspanning, onderzeese en landstroomkabels, voedingsleidingen, flexibele onderwaterpijpen, besturingskabels, kabels voor industriële toepassingen en externe installaties, brandvertragende, brandwerende en halogeenvrije kabels, mariene kabels, conductoren uit koper en aluminium, ACSR en ACSS/TW geleiders.

• Telecommunicatiekabels: Conventionele telefoonkabels, kabels voor telefooncentrales en voor datatransmissie (LAN), glasvezel (single modus en multi modus), onderzeese kabels en signaalkabels.

• Geëmailleerde draden: Geëmailleerde koper- en aluminiumdraden (rond en rechthoekig) voor elektro motoren en transformatoren, evenals koperdraden voor aardings- en lastoepassingen (blikjesindustrie). Hellenic Cables is de enige producent van geëmailleerde draden in Griekenland.

• Kunststof- en rubberverbindingen: Kunststofverbindingen op basis van PVC, halogeenvrije kunststofverbindingen op basis van polyolefine en met een lage rookontwikkeling, evenals rubberverbindingen.

Oplossingen

Eén van de belangrijkste concurrentievoordelen van de ondernemingen van het kabelssegment is hun vermogen om hun klanten kant-en-klare oplossingen te bieden. De mogelijkheden van de kabelbedrijven zijn onder andere:

• Systeemontwerp en engineering;
• Kabelrouteonderzoek;
• Ontwerp en productie van geschikte ondergrondse en onderzeese kabeltypes;
• Laden en transport van de kabels naar de projectlocatie;
• Installatie van de kabels (met het gebruik van speciale kabelleggers voor onderzeese kabels);
• Bescherming van de kabels langs de kabelroute;
• Levering en installatie van reparatieafdichtingen, overgangsafdichtingen en kabeleindpunten;
• Levering en installatie van eindapparatuur;
• Testen en in bedrijf stellen van het systeem;
• Projectmanagement;
• Training van het personeel van de klant in de bediening van het systeem en
• Verstrekken van oplossingen voor onderhoud en reparatie.

Belangrijkste ondernemingen

Viohalco's belangrijkste dochterondernemingen in het kabelssegment zijn:

Hellenic Cables S.A. produceert stroomkabels voor laag-, midden-, hoog- en extrahoogspanning voor over land en onder zee, telecommunicatiekabels, geëmailleerde draden evenals kunststofen rubberverbindingen, op maat gemaakt volgens de specificaties van de klant. De productiebasis van de onderneming en haar dochterondernemingen omvat vier fabrieken in Griekenland.

Fulgor S.A. heeft industriële faciliteiten in Soussaki, Korinthe, Griekenland en produceert onderzeese midden-, hoog- en extrahoogspanningskabels, onderzeese glasvezelkabels, composietkabels, kabels voor speciale doeleinden, evenals koper- en aluminiumdraden en stangen. Volledig uitgeruste havenfaciliteiten zijn binnen de fabriek operationeel om de kabels rechtstreeks op kabelschepen te laden.

Icme Ecab S.A. heeft productiefaciliteiten in Boekarest, Roemenië. De onderneming heeft een uitgebreide productportefeuille met onder andere kabels voor binneninstallaties, voor stroom-, besturings- en industriële toepassingen, voor laag- en middenspanning, brandvertragende, brandwerende en halogeenvrije kabels, mijnkabels, zeekabels en kabels die aan speciale vereisten voldoen, telecommunicatiekabels, signalisatie-, afstandsbedienings- en datatransmissiekabels, koper- en aluminiumconductoren evenals kunststof- en rubberverbindingen. Een goed uitgeruste onderzoeks- en ontwikkelingseenheid is binnen de fabriek actief en is verantwoordelijk voor aanhoudende verbeteringen van de productkwaliteit.

Lesco Ltd is een fabriek voor houten haspels en paletten in Blagoevgrad, Bulgarije.

Viohalco's segmenten

Kabels

Bedrijfsstrategie

De strategische doelen die de bedrijfsactiviteiten van de ondernemingen uit het kabelssegment sturen, zijn:

• Commercieel voordeel halen uit de investeringen door te focussen op producten met een toegevoegde waarde, zoals onderzeese hoog- en extrahoogspanningskabels en ondergrondse extrahoogspanningskabels;

• Activiteiten in geografische regio's buiten Europa bevorderen, voornamelijk op markten die aanzienlijk investeren in de ontwikkeling van stroom- en telecommunicatienetwerken, evenals in projecten met betrekking tot hernieuwbare energie;

• Het niveau van de rechtstreekse verkoop aan transmissiesysteembeheerders (TSO's) en distributiesysteembeheerders (DSO's) verhogen;

• De productiviteit versterken door een verdere rationalisering van de kostenbasis, het opleggen van strikter voorraadbeheer en het verder verbeteren van de bedrijfsprestaties van de productie-eenheden;

• De liquiditeit verder versterken door verstandig beheer van het werkkapitaal;

• De focus op de menselijke activa en op de duurzame ontwikkeling van de ondernemingen behouden.

Productiefaciliteiten en haven

Na aanzienlijk geïnvesteerd te hebben in de uitbreiding en verbetering van haar productiefaciliteiten, beheren de kabelbedrijven een doeltreffende productiebasis die vier fabrieken in Griekenland, één in Roemenië en één in Bulgarije omvat:

Hellenic Cable Industry fabriek voor stroom- en glasvezelkabels | Thiva (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 60.000 ton

De voltooiing van een productielijn voor hoog- en extrahoogspanningskabels in 2003, laat de productie toe van:

• Stroomkabels voor laagspanning (LV)
• Stroomkabels voor middenspanning (MV)
• Stroomkabels voor hoogspanning (HV)
• Stroomkabels voor extrahoogspanning (EHV) tot 500kV
• Glasvezelkabels

Fulgor kabelfabriek en haven | Soussaki, Korinthe (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 50.000 ton kabels en 120.000 ton staven

De Fulgor-fabriek is gelegen in Korinthe, Griekenland en heeft een jaarlijkse productiecapaciteit van 50.000 ton kabels en 120.000 ton staven. Dankzij de implementatie van een investeringsplan van ongeveer 80 miljoen euro is de fabriek nu één van meest geavanceerde fabrieken ter wereld en spitst ze zich toe op de productie van onderzeese hoog- en extrahoogspanningskabels. De fabriek produceert:

• Stroomkabels voor laagspanning (LV)
• Stroomkabels voor middenspanning (MV)
• Hoogspanningskabels sinds 1995
• Onderzeese glasvezelkabels sinds 1992
• Onderzeese middenspanningskabels sinds 1972
• Geüpgraded voor onderzeese hoogspanningskabels (AC tot 400KV / DC tot 400kV)

In de onderzeese kabelproductie zijn de sterkste punten van Fulgor:

• Heel lange ononderbroken lengtes met of zonder het minimum aantal fabrieksnaden
• Directe lading van onze dokfaciliteiten in Korinthe
• Bij de grootsten qua opslagcapaciteit voor onderzeese hoogspanningskabels

De Fulgor-fabriek past verticale integratie toe in de fabricage van onderzeese kabels.

Icme Ecab kabelfabriek | Boekarest (Roemenië)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 50.000 ton

Icme Ecab heeft industriële faciliteiten in Boekarest, Roemenië. De onderneming heeft een uitgebreide productportefeuille met onder andere kabels voor binneninstallaties, voor energie-, besturings-, industriële en externe toepassingen, voor laag- en middenspanning, brandvertragende, brandwerende en halogeenvrije kabels, mijnkabels, zeekabels en kabels die aan speciale vereisten voldoen, telecommunicatiekabels, signalisatie-, afstandsbedienings- en datatransmissiekabels, koper- en aluminiumconductoren evenals kunststof- en rubberverbindingen.

Hellenic Cable Industry fabriek voor geëmailleerde draden | Livadia (Griekenland)

Jaarlijkse productiecapaciteit: 12.000 ton

Hellenic Cables' productiefaciliteit voor geëmailleerde draden is gelegen in Livadia, Griekenland. De totale jaarlijkse productiecapaciteit voor geëmailleerde draden is 12.000 ton.

De fabriek produceert ronde en rechthoekige geëmailleerde draden uit koper (Cu) evenals ronde en rechthoekige geëmailleerde draden uit aluminium (Al).

Hellenic Cable Industry fabriek voor kunststof- en rubberverbindingen | Oinofyta (Griekenland) Jaarlijkse productiecapaciteit: 24.000 ton

De Oinofyta-fabriek voor verbindingen is gelegen in Oinofyta, Viotia, Griekenland en is Hellenic Cables' ondersteunende faciliteit voor de productie van PVC en rubberverbindingen.

In de Oinofyta-fabriek heeft Hellenic Cables een ultramodern, geavanceerd polymeerlaboratorium opgezet. Het laboratorium voert gespecialiseerde chemische tests uit gericht op kwaliteitscontrole en isolatie-analyse (XLPE) van hoog- en extrahoogspanningskabels (grondstoffen, productieproces en evaluatie van de geproduceerde materialen) en andere polymeren.

Lesco Ltd. | Blagoevgrad (Bulgarije)

Lesco O.O.D. is één van Hellenic Cables' ondersteunende faciliteiten en is gelegen in Blagoevgrad, Bulgarije. Ze produceert verpakkingsmaterialen en houten kabelhaspels en heeft een totale jaarlijkse productiecapaciteit van 16.500 ton. De Lesco-faciliteit recycleert ook paletten en schroothaspels.

Financiële resultaten 2016

De opbrengsten bedroegen 381 miljoen euro in 2016, een daling van 15% op jaarbasis (2015: 447 miljoen euro). De verkoopvolumes daalden met 6%.

In 2016 zorgde de uitvoering van verschillende types constructiecontracten voor veranderingen in de productmix in vergelijking met het vorige jaar. Dit had op zijn beurt een negatief effect op de jaarresultaten, in combinatie met metaalverlies en een kleinere vraag naar stroomkabels voor midden- en laagspanning op onze belangrijkste Europese markten tijdens het tweede kwartaal van het jaar. De schommelingen van de metaalprijzen resulteerden tijdens 2016 in een verlies van 5,7 miljoen euro.

De investeringen bedroegen voor het kabelssegment 12,2 miljoen euro op jaarbasis, wat grotendeels te wijten was aan projecten ter verbetering van de productiviteit en capaciteit bij de vestigingen van Fulgor, Hellenic Cables en Icme Ecab. De nettoschuld steeg tot 240,1 miljoen euro in 2016 (2015: 224,4 miljoen euro), gedreven door een toegenomen behoefte aan werkkapitaal en lopende constructiecontracten.

In de loop van het jaar voerden Hellenic Cables en Fulgor met succes het resterende deel van de contracten op de Cycladen en Agios Georgios uit. Hellenic Cables kreeg belangrijke contracten toegewezen voor kabelverbindigen voor offshore windmolenparken door TenneT en een contract van het Deense TSO, Energinet.dk voor een kabelverbinding tussen Denemarken en Zweden en de vervanging van bovengrondse leidingen in Denemarken. Hellenic Cables kreeg ook een contract voor de verbindingskabels van een offshore windmolenpark in het VK.

Ten slotte bedroeg het verlies vóór belastingen 6 miljoen euro, tegenover een winst van 3 miljoen euro in 2015.

Beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening van het kabelssegment (1):

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	381.492	447.285
a-Brutowinst	36.295	48.973
a-Brutowinst(%)	9,5%	10,9%
Brutowinst	30.477	42.270
Brutowinst (%)	8,0%	9,5%
a-EBITDA	32.252	42.006
a-EBITDA (%)	8,5%	9,4%
EBITDA	26.629	37.017
EBITDA (%)	7,0%	8,3%
a-EBIT	20.671	31.346
a-EBIT (%)	5,4%	7.0%
EBIT	15.049	26.357
EBIT (%)	3,9%	5,9%
Winst/ Verlies (-) vóór belastingen	-5.882	3.109

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten.

• (1): De cijfers bekend gemaakt van Viohalco's kabel- en stalen buizensegment verschillen met de respectievelijke segmentcijfers in Viohalco's dochteronderneming Cenergy Holdings jaarverslag hoofdzakelijk vanwege:

_ Geconsolideerde boekhoudkundige posten of eliminaties tussen ondernemingen;

_ Kabel- en stalen buizensegmenten van Viohalco omvatten ook de resultaten afkomstig van dochterondernemingen die niet deel uitmaken van Cenergy Holdings.

Ondanks een volatiel ondernemingsklimaat blijven Hellenic Cables, haar dochterondernemingen en Icme Ecab optimistisch voor 2017. Recente initiatieven zijn gericht op het bevorderen van de verkoop van producten met een toegevoegde waarde, het ontwikkelen van een competitiever verkoopnetwerk, het verhogen van de productiviteit en het verlagen van de productiekosten. Bijgevolg is de Hellenic Cables Groep goed geplaatst om op internationale mogelijkheden in te spelen en wereldwijd te concurreren met toonaangevende ondernemingen in de sector.

Meer informatie is te vinden op de website van Hellenic Cables:

www.cablel.com

Vastgoed

Viohalco creëert waarde uit de vastgoedactiva van haar dochterondernemingen door het ontwikkelen en beheren van grootschalige commerciële en industriële eigendommen.

De eigendommen omvatten onder andere vroegere productie- of kantoorfaciliteiten van Viohalco die inactief zijn of verplaatst werden, hetzij als gevolg van stadsuitbreiding of omwille van operationele efficiëntie. Viohalco's belangrijkste dochteronderneming in deze sector is Noval S.A. (Noval), die volledig eigendom is van haar.

Sinds october 2016 ondersteunt Steelmet Property Services Viohalco's dochterondernemingen in het toezicht op hun vastgoedactiva, door hen te voorzien van een ruim aanbod van vastgoeddiensten op een gecentraliseerd niveau.

Activiteiten

Noval's belangrijkste doel is de optimalisering van het gebruik van het vastgoed dat in Viohalco's bezit is. Viohalco en haar ondernemingen bezitten een ruime portefeuille van commerciële en industriële eigendommen. De belangrijkste eigendommen die door Viohalco zijn of worden ontwikkeld, zijn gelegen in Griekenland (Athene, Thessaloniki, Piraeus, Aspropyrgos, Korinthe) en Bulgarije en omvatten onder andere kantorencomplexen, winkelcentra, industriële gebouwen en magazijnen. Daarnaast bezit Viohalco een aantal belangrijke percelen op toplocaties voor toekomstige ontwikkeling.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van Viohalco's belangrijkste eigendommen:

VASTGOED	PLAATS	'000 m² (1)
Ikea winkel & River West winkelcentrum	Kifissoslaan 96, Egaleo, Griekenland	123,5
Hotel	Karaïskakiplein, Athene, Griekenland	23,9
Industriële gebouwen & kantoren (voormalige BIC fabriek)	Oinofyta, Griekenland	9,5
Mare West (voormalige terreinen van Corinth Pipeworks)	Korinthe, Griekenland	14,0
Kantorencomplex	Kiffissiaslaan 115, Athene, Griekenland	38,9
Kantorencomplex	Ethnikis Antistasseosstraat 57, Halandri, Griekenland	6,0
Kantorencomplex	Apostolopouloustraat 26, Halandri, Griekenland	10,9
Kantoorgebouw	Nikola Vaptzarov Blvd 53A, Sofia, Bulgarije	5,0

(1) verwijst naar de bebouwde oppervlakte

In 2016 verwelkomde River West|IKEA Store een gecombineerd record van 4,6 miljoen klanten. Nieuwe verhuringen en omzethuurvoorwaarden, die opgenomen zijn in de meeste huurovereenkomsten, resulteerden in een stijging van 19% van de huurinkomsten. Het winkelcentrum is nu voor 97% bezet (uitgedrukt in aantal verhuurde eenheden) en de huurdersvraag blijft uitzonderlijk sterk. Om te profiteren van de positieve ontwikkelingen heeft het management besloten om 1.200 m² van de ondergrondse parkeergarage te converteren tot een bijkomende hoogwaardige winkelruimte. De werken waren op tijd klaar en binnen het budget en onderhandelingen met geïnteresseerde huurders zijn aan de gang.

Mare West Retail Park, dat zijn deuren opende in september 2015, kende een gestage maandelijkse groei, zowel qua bezoekersaantal als huurdersomzet. Dit toont, samen met het uitbreidende verzorgingsgebied, het potentieel van het park om de dominante winkelbestemming te worden voor het noordoosten van de Peloponnesus. De nieuwe 1.900 m² grote H&M winkel die in maart 2016 opende, heeft de verwachte prestaties overtroffen, waardoor een positief voorbeeld werd gesteld onder de belangrijkste marktspelers. Een aanpalend stuk grond van 1.268 m² werd in deze periode aangekocht om tegemoet te komen aan de strategische plannen van het management voor toekomstige uitbreiding.

De renovatiewerken aan het hotel aan het Karaïskakiplein werden tijdens het boekjaar met succes voltooid en het "Wyndham Grand Athens" opende zijn deuren op 1 december, drie maanden eerder dan oorspronkelijk verwacht. De bezettingsgraad en de activiteiten tot nu toe hebben de verwachtingen van Zeus International City Seasons SA (de huurder) aanzienlijk overtroffen.

Op 31 december 2016 werd de fusie tussen Noval SA en haar (voormalige) dochterondernemingen voltooid, door de opslorping van de laatsten door de eerste. Het doel van de fusie was om een efficiëntere vastgoedactiviteit te creëren en maakt deel uit van de ruimere reorganisatieplannen van de onderneming.

In oktober 2016 werd Steelmet Property Services opgericht door omzetting van het voormalige "Kifissos Mall SA". De nieuwe onderneming biedt een ruim aanbod van vastgoeddiensten aan Viohalco's ondernemingen, op een gecentraliseerd niveau en in een specifiek organisatorisch kader.

Wat andere vastgoedactiva betreft, zijn discussies over optimale ontwikkelingsscenario's gaande, evenals onderhandelingen met potentiële huurders.

Financiële resultaten 2016

De huurinkomsten uit vastgoedbeleggingen bedroegen 6,5 miljoen euro in 2016, een stijging van 15% in vergelijking met 2015, en zijn opgenomen onder "Overige opbrengsten" in de geconsolideerde winst- en verliesrekening. Het verlies vóór belastingen bedroeg 10,7 miljoen euro, tegenover een winst van 7,3 miljoen euro in 2015. Het resultaat vóór belastingen daalde aanzienlijk in vergelijking met 2015 doordat het resultaat in 2015 beïnvloed werd door een terugneming van een bijzondere waardevermindering van 7 miljoen euro, terwijl in 2016 het netto bedrag van waardevermindering en terugneming van bijzondere waardevermindering gelijk was aan 8 miljoen euro verlies. Bovendien namen de afschrijvingen in 2016 toe met ongeveer 2 miljoen euro door de uitbreiding van het vastgoedsegment.

De beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening van het vastgoedsegment is als volgt:

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Huurinkomsten uit vastgoedbeleggingen	6.544	5.713
a-EBITDA	1.530	1.687
EBITDA	-6.492	8.992
a-EBIT	-2.080	172
EBIT	-10.102	7.477
Verlies vóór belastingen	-10.659	7.315

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten.

• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage.

• In de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco is huuropbrengst van vastgoedinvesteringen opgenomen in de lijn 'Overige inkomsten', terwijl de respectievelijke kosten in 'Overige kosten' staan.

Voor het vastgoedsegment zal de nadruk in 2017 liggen op het maximaliseren van de omzet van bestaande huurders en het introduceren van nieuwe detailhandelaren, met inbegrip van een hub van winkels gespecialiseerd in technologie en elektronica, om zo verder te profiteren van de uitzonderlijke dynamiek van River West|IKEA Store.

Mogelijkheden voor de verdere expansie van de detailhandelselementen worden ook onderzocht, met inbegrip van de implementatie van nieuwe, gunstige bepalingen in het bouwbesluit en het verwerven van controle over terreinen die gelegen zijn naast River West|IKEA Store.

Het sterke potentieel van het Mare West Retail Park zal verder worden benut door middel van nieuwe verhuringen met internationale exploitanten, de verhoging van het aantal jongere bezoekers en een verdere verbetering van de toegankelijkheid van het terrein door een betere aansluiting op de hoofdverkeersweg.

Eveneens worden een aantal ontwikkelingsmogelijkheden onderzocht in verband met de overige vastgoedactiva en onderhandelingen met potentiële huurders zijn gaande.

Viohalco is van plan om al haar vastgoedactiva te rationaliseren op een uniforme manier en op gecentraliseerd niveau en de reorganisatie van het Vastgoed van de onderneming te voltooien.

Technologie en O&O

Viohalco's portefeuille omvat ondernemingen voor onderzoek en ontwikkeling (O&O) die zich concentreren op nieuwe producten met een hoge toegevoegde waarde, doeltreffende oplossingen voor de optimalisatie van industriële en bedrijfsprocessen, onderzoek naar de milieuprestaties van vestigingen en effectbeoordeling van duurzame groei.

De portefeuille omvat ook ondernemingen in engineering, automatisering en IT met meer dan 30 jaar ervaring in de productie van innovatieve toepassingen op het vlak van industrie, energie en milieu. De IT-activiteiten omvatten baanbrekende oplossingen op het gebied van onder andere ERP, CRM, BI,traceerbaarheid en andere.

Om een voorsprong te behouden op het gebied van technologische ontwikkelingen, doen Viohalco's ondernemingen voortdurend aan O&O en ontwikkelen ze innovatieve oplossingen. Ze onderhouden strategische partnerships met wetenschappelijke instanties, internationale onderzoekscentra en andere internationale pioniersbedrijven. Het wetenschappelijk onderzoek dat uitgevoerd wordt in Viohalco's koper-, aluminium- en staalgieterijen en hun respectievelijke productievestigingen heeft geleid tot aanzienlijke in-house expertise op het gebied van de metallurgie.

Een concurrentievoordeel van Viohalco's ondernemingen is hun expertise in het bouwen en upgraden van vestigingen en hun ervaring met planning, re-engineering,procesoptimalisatie ,toezicht- en controlesystemen.

Een andere belangrijke kwaliteit is menselijk kapitaal. Toonaangevende procesingenieurs, mechanische en elektrische ingenieurs en metallurgen garanderen een gestage kwaliteitstoename naast een constante toename van de productiviteit.

Belangrijkste ondernemingen

Elkeme, Hellenic Research Centre for Metals S.A. (Elkeme): Elkeme richt zich voornamelijk op toegepast industrieel onderzoek en technologische ontwikkeling of analyse van de vier grote metaalsectoren (aluminium, koper, staal en zink). Het centrum biedt O&O-diensten en technische oplossingen voor nieuwe producten en de optimalisatie van bestaande bedrijfs- en productieprocessen.

Teka Systems S.A. (Teka Systems) onderneemt veeleisende engineeringprojecten voor de staal-, aluminium- en koperindustrie en de sector van stroom- en telecommunicatiekabels. Ze is actief in de engineering en de bouw, de inbedrijfstelling van industriële apparatuur, het proces en de automatisering van technologieën in geïntegreerde projecten. Ze voert ook IT-projecten uit op het gebied van ERP, CRM, BI, analytics enzovoort.

Praksys S.A. (Praksys) is actief in de ontwikkeling en marketing van en het toezicht op de implementatie van nieuwe technologieën voor constructie- en betonstaal.

Elval Technology centre ontwikkelt speciale producten met een hoge weerstand en anti-slip eigenschappen. Elval produceert ook extra vlakke platen met lakcoatings van topkwaliteit, producten vervaardigd uit 100% gerecycleerd aluminium en producten die vormgegeven zijn door middel van dieptrekken en extrusie.

Symetal's technologieafdeling is actief in innovatief oppervlaktedesign en de controle van aluminiumaffiniteit voor laminaat en coatings, aangepaste mechanische eigenschappen voor feilloze vorming en de toepassing van de recentste Europese wetgeving over voedselcontact, wat aansluit bij de strategische aanwezigheid van de onderneming in de voedings- en de farmaceutische verpakkingsindustrie. Naast deze O&O-bronnen wordt door gevestigde, gespecialiseerde instellingen aanvullend onderzoek gedaan dat voldoet aan de vereisten van de klanten.

Halcor heeft een nieuw laboratorium om de thermische prestaties te testen van inwendig gegroefde buizen (IGT). Dit laat de onderneming toe om de energie-efficiëntie van haar producten te verbeteren en een nieuwe reeks diensten aan te bieden.

De Cablel® Hellenic Cables Groep heeft in haar vestiging in Oinofyta een geavanceerd polymeerlaboratorium opgezet. Het laboratorium houdt zich voornamelijk bezig met chemische analyses en de identificatie van grondstoffen, met de nadruk op kwaliteitscontrole en analyse van polymeren voor ondergrondse en onderzeese kabels voor hoog- en extrahoogspanning. Onderzoek en ontwikkeling van nieuwe kunststoffen en elastomeerverbindingen vinden in het laboratorium plaats.

Etem ontwikkelt voortdurend productoplossingen voor de automobielindustrie, investeert in gespecialiseerde machines en werktuigen en doet intensieve testen om producten van hoge kwaliteit af te leveren. Na jaren van ontwikkeling en samenwerking met klanten en Europese instituten en onderzoekscentra is Etem een Tier 2- en Tier 1-leverancier voor de automobielindustrie geworden, gecertificeerd voor de productie van aluminiumprofielen en onderdelen voor crashbestendige systemen. Bovendien ontwikkelt Etem haar architectonische systemen om te beantwoorden aan de strengste Europese normen. Alle Etem-producten zijn gecertificeerd door toonaangevende geaccrediteerde Europese laboratoria en zijn van de hoogste kwaliteit.

De jarenlange innovatiecultuur van Sidenor Steel Industry wordt geïllustreerd door het onderzoek en de aanzienlijke investeringen in hightech machines. Sidenor, Stomana en hun dochterondernemingen zijn er trots op dat ze een stap verder zijn gegaan door het ontwikkelen van in-house technologie die gepatenteerd is onder de naam Synthesis™. Synthesis™ is een uniek systeem voor de prefabricage van betonstaal op industriële schaal. Het concept van Synthesis™ werd ontwikkeld door de O&O-tak van het staalsegment, Praksys, die ook het volledige softwarepakket ontwikkeld heeft dat bij de technologie hoort, met inbegrip van componenten als productontwerp, machinebesturing, e-ordering, productieplanning en logistiek.

Sidenor Steel Industry heeft ook nieuwe productieoplossingen toegepast in haar beide Griekse vestigingen, in Almyros en Thessaloniki. Inductieherverhittingsovens hebben de gasgestookte ovens vervangen, wat geleid heeft tot aanzienlijk verminderde koolstofemissies tijdens het productieproces, besparing van aardgas en een verlaging van de energievraag per ton geproduceerd staal.

In het gebied van olie- en gasontginning en -productie, waaraan de activiteiten van Corinth Pipeworks grotendeels gewijd zijn, zijn voortdurende technologische ontwikkelingen en het gebruik van geavanceerde technologieën erg belangrijk.

Corinth Pipeworks blijft up-to-date met de laatste ontwikkelingen en ziet constant toe op de volgende O&O-activiteiten:

• Implementatie van procesoptimalisatietechnieken in combinatie met constante interne proefproducties, met de bedoeling om het optimale werkbereik voor alle variabelen nader te specificeren met het oog op een hogere productuniformiteit;

• Verruiming van haar productiegamma wat dikte en kwaliteit betreft;

• Ontwikkeling van geavanceerde traceer-, procescontrolesystemen, geavanceerde nietdestructieve inspectietechnieken en controles;

• Ontwikkeling en fabricage van buizen voor extreme toepassingen (sour service, offshore, toepassingen met hoge belasting zoals haspelen, enz.);

• Toepassing van geavanceerde corrosie- en mechanische beveiligingssystemen;

• Samenwerking met internationale onderzoeksorganisaties en instituten (EPRG, TWI, Elkeme) en

• Deelname aan belangrijke Europese en internationale projecten gericht op de ontwikkeling van buiseigenschappen en pijpleidingintegriteit (JIP en RFCS projecten).

Recycling

Viohalco's recyclingsegment verhandelt en verwerkt secundaire grondstoffen, houdt zich bezig met afvalbeheer en milieu-activiteiten en verleent diensten aan consumenten en bedrijven. Recycling is één van Viohalco's snelst ontwikkelende segmenten. Het ontstond uit Viohalco's engagement tot voortdurende verbetering van de milieuprestaties van haar ondernemingen en de wens om afval te gebruiken voor duurzame ontwikkeling. De laatste jaren hebben Viohalco's afvalverwerkingsbedrijven hun activiteiten uitgebreid en hun klantenbestand verruimd met multinationals, openbare nutsbedrijven, gemeenten en hebben ze de regelingen voor producentenverantwoordelijkheid uitgebreid.

Belangrijkste ondernemingen

De belangrijkste ondernemingen in het recyclingsegment zijn:

Aeiforos S.A. (Aeiforos), opgericht in 2001, verwerkt 400.000 ton industrieel afval per jaar in haar twee recyclingfabrieken in Griekenland. De onderneming biedt onder andere afvalbeheerdiensten aan staalproducerende fabrieken, non-ferrometaalsmelterijen, raffinaderijen en schrootverbrijzelaars. Aeiforos heeft ook een centrum voor verwijdering van verontreinigende stoffen uit afgedankte voertuigen en een magazijn van 6.000 m² voor metaalschroothandel.

Secundaire grondstoffen die door Aeiforos geproduceerd zijn, worden gebruikt bij de productie van metalen, in de wegenbouw, waar slakaggregaten gebruikt worden in asfaltlagen en in cementfabrieken, waar secundaire brandstof van Aeiforos' nieuwe post-shredderbehandelingsfabriek gebruikt wordt voor energierecuperatie. Aeiforos bezit alle vergunningen voor afvalinzameling die vereist zijn voor haar activiteiten in Griekenland, met inbegrip van een licentie voor beheer van gevaarlijke afvalstoffen. De vestigingen zijn ISO 9001 en ISO 14001 gecertificeerd voor kwaliteit en milieuprestaties.

Aeiforos Bulgaria S.A. (Aeiforos Bulgaria), opgericht in 2004, verwerkt meer dan 100.000 ton industrieel afval per jaar. De onderneming is gelegen in Pernik, Bulgarije en richt zich op de terugwinning van reststoffen van de staalproductie zoals staalslak, zware shredderfracties, gebruikte vuurvaste materialen en afvalstoffen van schrootsortering. Aeiforos Bulgaria's producten worden gerecycleerd voor gebruik in de wegenbouw, de cement- en de metaalproductie. De onderneming heeft haar activiteiten ook geleidelijk uitgebreid naar andere vormen van afvalbeheer, waaronder afvalstabilisatie. De vestiging van Aeiforos Bulgaria is ISO 9001 en ISO 14001 gecertificeerd voor kwaliteit en milieuprestaties.

Anamet S.A. (Anamet) is het belangrijkste metaalrecyclingbedrijf van Griekenland. Oorspronkelijk, in 1966, opgericht als schroothandelaar, biedt Anamet nu een breed scala van afvalbeheerdiensten, niet alleen aan Viohalco's ondernemingen maar ook aan andere klanten. Deze diensten omvatten de herwinning en opname van secundaire grondstoffen, het onderhoud van industrieterreinen en de veilige verwijdering van niet-recyclebare procesresiduen. Anamet heeft ook contractuele overeenkomsten met de meeste actoren voor regelingen voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid in Griekenland. De faciliteit in Aspropyrgos omvat een moderne unit voor de verwijdering van gevaarlijke afvalstoffen uit autowrakken, een autoverbrijzelaar en andere infrastructuur, vooral gericht op terugwinning en verwerking van metaal. De onderneming is gecertificeerd voor kwaliteit, gezondheid en veiligheid en milieuprestaties, respectievelijk conform ISO 9001, ISO 18001, ISO 14001 en verordening 2009/1221/EG (EMAS). Ze is ook gecertificeerd conform verordening 2011/333/EG voor het opstellen van criteria voor einde-afvalfasecriteria voor metaal- en aluminiumschroot. Bovendien voert Anamet verscheidene initiatieven uit op het gebied van sociaal verantwoord ondernemen om recycling te bevorderen, illegale activiteiten te bestrijden en win-winpraktijken te ontwikkelen voor alle betrokkenen (publiek, NGO's, overheidsorganen, industrie). Deze omvatten programma's als metal alert (www.metal-alert.gr), car4care (www.car4care.gr) en green auto parts (www.greenautoparts.gr).

Bianatt S.A. (Bianatt) is gespecialiseerd in de verwerking en sanering van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA). De vestiging in Aspropyrgos is uitgerust met verwerkingslijnen voor alle AEEA-categorieën, gaande van koelkasten en andere grote huishoudelijke apparaten tot de kleinste elektronische apparatuur. De onderneming heeft een lopend contract met Appliances Recycling, het collectieve terugnamesysteem voor AEEA in Griekenland, en kan jaarlijks tot 15.000 ton AEEA verwerken. Bianatt is gecertificeerd voor kwaliteit, gezondheid en veiligheid en milieuprestaties conform ISO 9001, ISO 18001, ISO 14001 en verordening 2009/1221/EG (EMAS). Bovendien biedt de onderneming diensten aan voor de veilige vernietiging van gegevens (Total EraseTM) en is ze ISO 27001 gecertificeerd. Bianatt spant zich in voor de bevordering van een cultuur van verantwoordelijk AEEA-beheer en biedt daarom educatieve programma's aan in scholen en een gratis bibliotheek over recycling op haar website.

Metalvalius Ltd., in Bulgarije opgericht in 2004, is actief in de aankoop, verwerking en verhandeling van ferro- en non-ferroschroot vanuit haar faciliteit in Sofia. De onderneming is gecertificeerd voor kwaliteit, gezondheid en veiligheid en milieuprestaties, respectievelijk conform ISO 9001, ISO 18001, ISO 14001 en verordening 2009/1221/EG (EMAS). Ze is ook gecertificeerd conform de verordeningen 2011/333/EG en 2013/715/EG voor het opstellen van einde-afvalfcriteria voor metaal-, aluminium- en koperschroot.

Inos Balkan Doo, in Servië opgericht in 1951, verwerkt en verhandelt ferro- en non-ferro metaalschroot. Via haar twee belangrijkste faciliteiten in de haven van Belgrado en Valjevo koopt de onderneming zowel van particulieren als kleine bedrijven, terwijl ze ook verschillende projecten op afstand op zich neemt. Inos Balkan is gecertificeerd voor kwaliteit, gezondheid en veiligheid en milieuprestaties, respectievelijk conform ISO 9001, ISO 18001 en ISO 14001.

Novometal Doo is gevestigd in Skopje en is één van de grootste recyclingbedrijven in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. De onderneming verzamelt en verwerkt verschillende soorten van afvalmateriaal waaronder metalen, elektrische en elektronische apparatuur (AEEA), autowrakken (ELV's) en sloopafval. Novometal is operationeel sinds 2008 en was de eerste schrootverwerkende onderneming in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië die ISO 9001, ISO 14001 en OHSAS 18001:2007 gecertificeerd werd.

Financiële resultaten 2016

De opbrengsten van het segment stegen met 13% op jaarbasis, voornamelijk dankzij de uitvoer van schroot en het beheer van gevaarlijke afvalstoffen. Lage metaalprijzen tijdens de eerste helft van 2016 zorgden voor een beperkte beschikbaarheid van materialen en kleine marges. In de tweede jaarhelft begon de markt zich echter te herstellen en werd het begin van de negatieve trend gedeeltelijk gecompenseerd. Een belangrijke verbetering werd opgetekend op het gebied van de EBIT, aangezien kostenbesparingen en herstructureringsinitiatieven hun vruchten afwierpen.

Tijdens het boekjaar werd gezorgd voor een nieuwe faciliteit in de haven van Belgrado, terwijl slecht presterende locaties verlaten werden in het kader van de heroriëntering van activiteiten op de Servische markt. Binnenlandse investeringen in de verwerking van shredderafval en afgedankte elektrische & elektronische apparatuur hadden een positieve impact op de resultaten terwijl men zich op de leercurve naar boven werkte. Uitgevoerde O&O-projecten in verband met efficiënte methodes voor terugwinning en verwijdering, voornamelijk in het subsegment end-of-life, hebben de prestaties verder ondersteund. Een driejarig contract werd door de Gemeente Athene toegekend voor de inzameling van autowrakken en de verwijdering van gevaarlijke afvalstoffen eruit, terwijl er ook verscheidene ontmantelingsprojecten uitgevoerd werden, voornamelijk in de energiesector. De productie van alternatieve grondstoffen en vaste brandstoffen voor grote cementbedrijven steeg tot boven 150.000 ton, terwijl 45.000 ton gevaarlijk industrieel afval werd ingezameld en getransporteerd voor verdere metaalterugwinning.

Als gevolg van het bovenstaande bedroeg het verlies vóór belastingen 1 miljoen euro, tegenover een verlies van 2 miljoen euro in 2015.

De beknopte geconsolideerde winst- en verliesrekening van het recyclingsegment is als volgt:

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	44.702	39.609
a-Brutowinst	15.140	14.778
a-Brutowinst(%)	33,9%	37,3%
Brutowinst	15.140	14.778
Brutowinst (%)	33,9%	37,3%
a-EBITDA	4.324	2.690
a-EBITDA (%)	9,7%	6,8%
EBITDA	4.136	2.758
EBITDA (%)	9,3%	7,0%
a-EBIT	1.483	-31
a-EBIT (%)	3,3%	-0,1%
EBIT	1.295	37
EBIT (%)	2,9%	0,1%
Winst/ Verlies (-) vóór belastingen	-913	-2.107

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten.

• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage.

Ondanks de aanhoudende schommelingen in de grondstofprijzen en de heersende politieke en economische onzekerheid, vooral op de binnenlandse markt, blijven de vooruitzichten voorzichtig optimistisch. Een sterkere prijsstelling naast nieuwe investeringen en een reeks herstructureringsinitiatieven om de productie-efficiëntie en de commerciële coördinatie te verbeteren, zullen naar verwachting geleidelijk aan positieve resultaten opleveren. Bijgevolg is het segment klaar om een zeer concurrerende en dynamische regionale markt aan te pakken, met het doel om zijn aandeel verder te verhogen.

Overige activiteiten

De Overige activiteiten tonen voornamelijk de kosten die de moedermaatschappij (houdstermaatschappij) heeft gemaakt, samen met de resultaten van ondernemingen die actief zijn in andere segmenten, zoals keramisch sanitair en tegels, en verzekeringsbemiddeling . De onderstaande resultaten omvatten ook de ondernemingen die uitsluitend actief zijn in het Technologie en O&O segment (TEKA, ELKEME).

De winst vóór belastingen bedroeg 3 miljoen euro, tegenover een verlies van 3 miljoen euro in 2015, dankzij de winst van 7 miljoen euro door de verwerving van EUFINA S.A., in het kader van de grensoverschrijdende fusie van Elval Holdings S.A., Alcomet S.A., Diatour S.A. en EUFINA S.A. door Viohalco.

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Opbrengsten	16.811	13.397
a-Brutowinst	-4.713	-5.185
a-Brutowinst(%)	-28,0%	-38,7%
Brutowinst	-4.713	-5.185
Brutowinst (%)	-28,0%	-38,7%
a-EBITDA	-957	71
a-EBITDA (%)	-5,7%	0,5%
EBITDA	-5.455	-6.327
EBITDA (%)	-32,5%	-47,2%
a-EBIT	-2.142	-1.642
a-EBIT (%)	-12,7%	-12,3%
EBIT	-6.640	-8.039
EBIT (%)	-39,5%	-60,0%
Winst/ Verlies (-) vóór belastingen	2.589	-3.405

De beknopte winst- en verliesrekening is als volgt:

• Alle percentages zijn ten opzichte van de opbrengsten.

• Voor APM-definities en verdere informatie wordt verwezen naar de Bijlage.

3. Risico's en Onzekerheden

Viohalco's Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het bepalen van het risicoprofiel van de Onderneming. Aangezien Viohalco een houdstermaatschappij is, die geen productieactiviteiten, klanten, leveranciers of personeel heeft (behalve tien medewerkers), houden de risico's van de Onderneming, als marktomstandigheden, concurrentiële positionering en technologische ontwikkelingen, verband met haar dochterondernemingen. Elke dochteronderneming van Viohalco is verantwoordelijk voor de beperking van haar eigen risico's. Anderzijds heeft Viohalco's uitvoerend management de taak om zakelijke opportuniteiten met succes te benutten en tegelijkertijd mogelijke bedrijfsverliezen te beperken.

Om dit te bereiken heeft Viohalco een systeem voor risicobeheer ontwikkeld. Het doel van dit systeem is de Onderneming in staat te stellen om haar eigen risico's en die van haar dochterondernemingen te identificeren op een proactieve en dynamische manier en om deze geïdentificeerde risico's te beheren of, voor zover mogelijk, tot een aanvaardbaar niveau te beperken. Doorheen de activiteiten van Viohalco bestaan er interne controles die het management redelijke zekerheid moeten bieden dat de Onderneming haar doelstellingen kan behalen. Deze controles bestrijken de doeltreffendheid en efficiëntie van de activiteiten (met inbegrip van fraudebestrijding), de betrouwbaarheid van de financiële processen en verslaggeving en de naleving van toepasselijke wet- en regelgeving.

Risicobeheerproces

Viohalco heeft een risicobeheerproces in vijf stappen geïmplementeerd.

Risico's worden geïdentificeerd door middel van een periodiek proces dat zowel op het niveau van Viohalco als op dat van de segmenten ondernomen wordt. Het resulteert in een schets van het risico-universum dat later aan kwantitatieve en kwalitatieve analyse en evaluatie onderworpen wordt om Viohalco's geactualiseerde risicoprofiel te bepalen.

Deze lijst van prioritaire risico's wordt daarna uitgebreid beoordeeld om een correcte en actuele inventarisatie te garanderen met de uit te voeren risicorespons, namelijk de structuren, beleidsmaatregelen, procedures, systemen en controlemechanismen die door het uitvoerend management zijn opgezet om deze risico's te beheren.

Het uitvoerend management consolideert deze evaluaties en legt de uitkomst ervan voor aan het Auditcomité en aan de Raad van Bestuur. Het Auditcomité ziet toe op de doeltreffendheid van de systemen voor interne controle en risicobeheer van de Onderneming en bekijkt specifieke aspecten van de interne controle en het risicobeheer op permanente basis.

Belangrijkste risico's

Viohalco's eigen risico's en die van de dochterondernemingen worden ingedeeld in vier grote categorieën (elke categorie is verder onderverdeeld in subcategorieën van risico's, die op hun beurt uitgesplitst worden in specifieke risicogebeurtenissen):

• Strategisch & Marktrisico – Externe krachten die een bedreiging kunnen vormen voor de leefbaarheid van Viohalco's bedrijfsmodel, met inbegrip van de fundamenten die de algemene doelstellingen en strategieën van dat model bepalen.

• Operationeel risico – Het risico dat activiteiten inefficiënt en ondoeltreffend zijn voor de uitvoering van Viohalco's bedrijfsmodel, het tevredenstellen van klanten en het bereiken van de doelstellingen van de Onderneming op het vlak van kwaliteit, kosten- en tijdprestaties.

• Financieel risico – Het risico dat kasstromen en financiële middelen niet kosteneffectief beheerd worden om (a) de beschikbaarheid van kasmiddelen te maximaliseren, (b) de onzekerheid te reduceren van valuta-, rente-, krediet-, grondstoffen- en andere financiële risico's of (c) kasmiddelen snel en zonder verlies van waarde te verplaatsen naar waar ze het meest nodig zijn.

• EHS (milieu, gezondheid en veiligheid) & Nalevingsrisico – Het risico van niet-naleving van voorgeschreven organisatorische beleidslijnen en procedures of van wet- en regelgeving, met inbegrip van milieu-, gezondheids- en veiligheidsregels, hetgeen kan leiden tot boetes, dwangsommen, materiële schade, letsels en/of reputatieschade.

Viohalco's risico-heatmap

Bijna zeker

Waarschijnlijkheid

Zeldzaam

		Verwaarloosbaar	Impact			Extreem
Viohalco's risico-universum
Strategisch en Marktrisico		Operationeel risico		Financieel risico		EHS & Nalevingsrisico
1. Landenrisico		6. Bevoorradingsrisico	11.	Renterisico		16. Milieu-, gezondheids- en veiligheidsrisico
2. Bedrijfstakrisico		7. Risico op bedrijfs onderbreking	12.	Valutarisico		17. Nalevingsrisico
3. Concurrentenrisico		8. Productgebrekenrisico 13.		Grondstoffenrisico		18. Vastgoedsegment risico
4. Kanaaleffectiviteits risico		9. HR-risico	14.	Liquiditeitsrisico
5. Technologisch innovatierisico		10. IT-risico	15.	Kredietrisico

Een grafische voorstelling van de huidige blootstelling van Viohalco en haar dochterondernemingen aan risico's (qua potentiële impact en waarschijnlijkheid) vindt u hieronder*, vergezeld van een korte beschrijving van elk risico**.

1. Landenrisico

Nadelige politieke maatregelen kunnen de middelen en toekomstige kasstromen van de Onderneming en haar dochterondernemingen bedreigen in een land waarin Viohalco aanzienlijk geïnvesteerd heeft, waarvan het afhankelijk is voor een belangrijke omzet of aan wiens wetten een tegenpartij waarmee Viohalco een belangrijke overeenkomst gesloten heeft, onderworpen is.

De Onderneming en haar dochterondernemingen vangen dit exogene risico op door het productie- en vooral het marktbereik van haar ondernemingen te differentiëren. Momenteel hebben Viohalco's ondernemingen productievestigingen in 6 landen, een commercieel netwerk in 21 landen en worden hun producten verspreid in meer dan 100 landen wereldwijd.

2. Bedrijfstakrisico

Veranderingen in opportuniteiten en bedreigingen, mogelijkheden van concurrenten en andere voorwaarden die de bedrijfstakken van de ondernemingen beïnvloeden, kunnen de aantrekkelijkheid of de leefbaarheid op lange termijn van deze bedrijfstakken in gevaar brengen. Het bedrijfstakrisico voor Viohalco houdt voornamelijk verband met het cyclisch karakter van de vraag en de substitutiegraad van sommige producten van haar ondernemingen.

De ondernemingen beheren dit risico door hun export naar mondiale markten uit te breiden om de blootstelling aan economische cycli te spreiden over verschillende geografische gebieden. Het substitutierisico wordt opgevangen door de differentiatie van hun productenmix, bijvoorbeeld door een deel van de productie te verschuiven naar producten waarvoor de substitutiegraad lager is.

3. Concurrentenrisico

De acties van concurrenten of nieuwkomers op de markt kunnen het concurrentievoordeel van Viohalco's ondernemingen aantasten of zelfs hun overlevingskansen bedreigen.

* Gelieve op te merken dat deze informatie te allen tijde kan veranderen en enkel ter indicatie gegeven wordt. Viohalco geeft geen verklaringen, garanties of toezeggingen van enige aard wat betreft de relevantie, juistheid en volledigheid van deze informatie.

** Waar vermeld, omvat de term 'Viohalco' ook de verschillende segmenten en ondernemingen.

De blootstelling aan het concurrentenrisico wordt vastgesteld door dagelijkse beoordeling van marktinformatie. Strategische concurrentiekwesties worden geëvalueerd in het kader van het jaarlijkse begrotingsproces en het strategische marketingplan door elke dochteronderneming. Desbetreffende risicobeperkende maatregelen omvatten een sterk engagement tot kwaliteit doorheen de productiefase, een competitief prijzenbeleid voor basisproducten en toespitsing op producten met een hoge winstmarge en marktdiversificatie.

4. Kanaaleffectiviteitsrisico

Slecht presterende of slecht gepositioneerde distributiekanalen kunnen het vermogen van Viohalco's ondernemingen om doeltreffend en efficiënt huidige en potentiële klanten en eindgebruikers te bereiken in gevaar brengen.

Viohalco's ondernemingen beheren het kanaaleffectiviteitsrisico via commerciële kaderleden per project/markt. Budgetten vormen de voornaamste instrumenten voor het opzetten en opvolgen van doelstellingen met betrekking tot distributiekanalen.

5. Technologisch innovatierisico

Viohalco's ondernemingen kunnen in hun bedrijfsmodel mogelijk geen gebruik maken van technologische vooruitgang om een concurrentievoordeel te behalen of te behouden of ze kunnen te maken krijgen met acties van concurrenten of substituten die gebruik maken van technologie om een betere kwaliteit, kosten- en/of tijdprestatie te bereiken voor hun producten, diensten en processen.

Dit risico wordt door Viohalco's ondernemingen vooral beheerd door het sluiten van overeenkomsten van technische bijstand en kennisoverdracht met mondiale leiders in verschillende sectoren waarin de ondernemingen actief zijn. Viohalco's ondernemingen werken ook samen met wetenschappelijke instanties en toonaangevende internationale onderzoekscentra. Deze sterke focus op technologie en innovatie wordt verder geïllustreerd door de toegewijde onderzoeks- en ontwikkelingsafdelingen bij een aantal van Viohalco's ondernemingen.

6. Bevoorradingsrisico

Beperkte bronnen van energie, metaal en andere belangrijke basisproducten, grondstoffen en onderdelen kunnen een bedreiging vormen voor de mogelijkheid van Viohalco's ondernemingen om tijdig en aan competitieve prijzen kwaliteitsproducten te produceren.

De ondernemingen streven er voortdurend en actief naar om de mogelijkheid dat een dergelijk risico zich voordoet tot een minimum te beperken. Desbetreffende maatregelen omvatten het in stand houden van een ruim en divers leveranciersbestand waar mogelijk en vooral op geografisch vlak, het bestaan van alternatieve materiaallijsten, het sluiten van overeenkomsten inzake dienstverleningsniveau met belangrijke leveranciers en de reductie van blootstelling aan de spotmarkt door langetermijncontracten.

7. Risico op bedrijfsonderbreking

Bedrijfsonderbrekingen als gevolg van de onbeschikbaarheid van grondstoffen, informatietechnologieën, geschoolde arbeidskrachten, faciliteiten of andere middelen kunnen de voortzetting van de activiteiten van Viohalco's ondernemingen in gevaar brengen.

Om dit risico te beheren wordt de fabrieksapparatuur van de ondernemingen zorgvuldig onderhouden door de betreffende onderhoudsafdelingen, volgens een gepland onderhoudsschema. De fabrieksapparatuur en productielijnen worden ook systematisch gemoderniseerd. Alle reserveonderdelen en verbruiksgoederen worden beoordeeld op criticaliteit en buffervoorraden worden gecontroleerd. Sommige fabrieken, faciliteiten en productielijnen zijn verwisselbaar en zijn in kaart gebracht om omschakeling en voortzetting van de productie te verzekeren als dit nodig zou zijn. Wat informatietechnologie betreft, zijn noodherstelplannen opgesteld per segment en per faciliteit.

8. Productgebrekenrisico

Defecte of slecht presterende producten kunnen Viohalco's ondernemingen blootstellen aan klachten van klanten, garantieaanspraken, reparaties op locatie, retouren, productaansprakelijkheidsclaims, geschillenbeslechting en verlies van inkomsten, marktaandeel en bedrijfsreputatie.

Om proactief het risico te beperken dat voorkomt uit daadwerkelijke of vermeende gebreken aan hun producten, hebben Viohalco's ondernemingen in hun fabrieken strenge kwaliteitsbeheersystemen opgezet, met de toepassing van vaste en geformaliseerde procedures voor kwaliteitscontrole, en hebben ze een passende verzekering tegen zulke claims. De procedures voor kwaliteitscontrole omvatten steekproeven per productielot of op itemniveau in specifieke productiefasen, de opstelling van controleapparatuur bij bepaalde productiefasen en productielijnen en werkcentra om gebreken op te sporen, de implementatie van end-to-end traceerbaarheidssystemen, enz.

9. HR-risico

Een mogelijk gebrek aan vereiste kennis, vaardigheden en ervaring bij sleutelpersoneel van Viohalco's ondernemingen kan de uitvoering van het bedrijfsmodel en het realiseren van belangrijke bedrijfsdoelen in gevaar brengen.

Om bovenstaand risico te beperken, voert het topmanagement zowel op het niveau van de onderneming als op dat van de segmenten regelmatig uitgebreide evaluaties uit in verband met het sleutelpersoneel. Er worden ook voortdurende inspanningen geleverd voor de ontwikkeling van junior staff en waar mogelijk laat men senior staff in sleutelposities rouleren tussen de ondernemingen.

10. IT-risico

Viohalco's ondernemingen kunnen mogelijk niet de IT-infrastructuur hebben die ze nodig hebben om in de huidige en toekomstige informatiebehoeften van het bedrijf te voorzien op een efficiënte, kosteneffectieve en goedgecontroleerde wijze. Bovendien kan het onvermogen om de toegang tot informatie (gegevens of programma's) adequaat te beperken leiden tot ongeoorloofde kennis en gebruik van vertrouwelijke informatie of afbreuk doen aan de integriteit.

Teka Systems, een dochteronderneming van Viohalco die gericht is op implementatie, onderhoud en ondersteuning van informatiesystemen, is het officiële customer competence centre van Viohalco.

11. Renterisico

Aanzienlijke wijzigingen in rentevoeten kunnen Viohalco en haar ondernemingen blootstellen aan hogere financieringskosten, lagere beleggingsopbrengsten of gedaalde vermogenswaarden. Schulden met een vlottende rentevoet stellen Viohalco en haar ondernemingen bloot aan een kasstroomrisico, terwijl verplichtingen met een vaste rentevoet het risico op verandering van de reële waarde met zich meebrengen.

Om het renterisico te beheren, hebben Viohalco en haar ondernemingen renteswaps die vlottende in vaste rentevoeten omzetten.

12. Valutarisico

Volatiliteit in de wisselkoersen kan Viohalco en haar ondernemingen blootstellen aan economische en boekhoudkundige verliezen.

Viohalco en haar ondernemingen compenseren dit risico door hedging methodes waaronder het gebruik van termijncontracten, cross currency swaps en ook natuurlijke hedging (namelijk geanticipeerde aan- en verkoop, evenals vorderingen en verplichtingen in vreemde valuta).

13. Grondstoffenrisico

Schommelingen in de grondstofprijzen (vooral die van koper, zink en aluminium) kunnen Viohalco's ondernemingen blootstellen aan lagere productmarges of handelsverliezen.

Metaalondernemingen die actief zijn op de London Metal Exchange (LME) beperken dit risico via hedging, door handel in futures op de LME. Meer specifiek worden dagelijks alle aankoop- en verkoopcontracten voor de prijszetting van metalen gesaldeerd en de wijziging in de netto open grondstofprijs wordt in het algemeen afgedekt door LME futures zodat Viohalco's ondernemingen niet blootgesteld worden aan het risico van de grondstofprijs.

14. Liquiditeitsrisico

Blootstelling aan lagere rendementen of de noodzaak om te lenen als gevolg van tekorten aan kasmiddelen of aan verwachte kasstromen (of verschillen in hun timing). Blootstelling aan verliezen ten gevolge van participatie aan een kleine markt bestaande uit een beperkte groep tegenpartijen (namelijk financiële instellingen), wat resulteert in de onmogelijkheid om transacties uit te voeren aan redelijke prijzen binnen een redelijke tijdspanne.

Om liquiditeitsrisico's te vermijden, treffen Viohalco en haar ondernemingen een voorziening voor kasstromen bij het opstellen van de jaarlijkse begroting en een maandelijkse voorlopige voorziening voor drie maanden, om te verzekeren dat er voldoende kasmiddelen voorhanden zijn om aan de operationele noden te voldoen, met inbegrip van de dekking van haar financiële verplichtingen. De kasbehoeften van Viohalco's ondernemingen worden bewaakt door hun respectieve financiële afdelingen en worden meegedeeld aan Steelmet S.A., een onderneming van Viohalco, die over financieringsvoorwaarden onderhandelt met kredietinstellingen in Griekenland en andere landen.

In Griekenland, waar de meeste van Viohalco's dochterondernemingen gevestigd zijn, is de macro-economische en financiële omgeving nog niet volledig gestabiliseerd.

De Griekse regering heeft de onderhandelingen met de Instellingen (IMF, EU, ESM, ECB) over de toekenning van een leningenpakket in het derde kwartaal van 2015 voltooid en de herkapitalisatie van de Griekse banken werd succesvol voltooid op het eind van 2015. In juni 2016 werd een tranche van 7,5 miljard euro ter beschikking gesteld van de Republiek Griekenland, waarmee de kortlopende overheidsschulden afgelost werden, terwijl de eerste evaluatie van het financiële steunprogramma werd afgerond en de uitkering van de tweede schijf, ten bedrage van 10,3 miljard euro werd goedgekeurd. Het resterende bedrag van 2,8 miljard euro werd uitgekeerd in oktober 2016, na de uitvoering van de vereiste maatregelen die vooropgesteld waren. In het vierde kwartaal van 2016 is de tweede evaluatie van het financiële steunprogramma begonnen, maar de voltooiingsdatum 4 december werd niet gehaald. Men verwacht dat de vroegtijdige afronding van de tweede evaluatie en de uitkering van tranches zullen bijdragen tot de bevordering van de reële economie en de verbetering van de investeringsmogelijkheden. Tijdens het eerste kwartaal van 2017 werd er geen overeenkomst bereikt en half-april zijn de onderhandelingen tussen Griekenland en de Institutionele Schuldeisers in de aanloop van een overeenkomst. Aan de Griekse kant zijn nieuwe bezuinigingsmaatregelen geaccepteerd voor 2019 en 2020 van ongeveer 3,6 miljard euro, overeenkomstig het BBP, voornamelijk pensioenverlagingen en een lagere belastingvrije inkomensdrempel. De nieuwe bezuinigingsmaatregelen werden geëist door het IMF, dat herhaaldelijk heeft gezegd dat fiscale doelstellingen, voornamelijk ambitieuze begrotingsoverschot doelstellingen vanaf 2018, niet kunnen worden bereikt onder de huidige economische en fiscale omstandigheden. Compenserende maatregelen, voornamelijk sociale uitkeringen, zullen worden inbegrepen in de volgende overeenkomst en hun uitvoering zal afhangen van het behalen van de fiscale doelstellingen

Het bovenstaande, in combinatie met de voortzetting van de hervormingen en de maatregelen die beschreven worden in de verklaring van de Eurogroep van 24 mei 2016 over de verbetering van de houdbaarheid van de Griekse schuld, wordt geacht bij te dragen tot een geleidelijke verbetering van het economische klimaat in Griekenland en tot de terugkeer van de economie naar positieve groeicijfers, terwijl echter opgemerkt moet worden dat een aanzienlijke vertraging in de afronding van de tweede evaluatie van het programma negatieve gevolgen zou hebben in deze sectoren. Deze onzekerheid in de economische en financiële omgeving vormt, ook al is ze beperkt, een belangrijke risicofactor en elke ongunstige ontwikkeling kan van invloed zijn op de activiteiten van Viohalco's dochterondernemingen in Griekenland en hun lokale financiële prestaties en positie.

Bovendien moet worden opgemerkt dat de kapitaalcontroles die in Griekenland sinds juni 2015 en tot op de datum van de vaststelling van de jaarrekening van kracht zijn, Viohalco's ondernemingen niet verhinderd hebben om hun activiteiten voort te zetten zonder productievertragingen en met tijdige uitvoering van alle klantenorders. Meer in het bijzonder zijn de productiecapaciteit van de eenheden, de productiekosten en de bevoorrading van grondstoffen niet beïnvloed door de kapitaalcontroles en de verminderde binnenlandse vraag. Bijgevolg zijn de kasstromen uit operationele activiteiten van Viohalco's ondernemingen niet verstoord door de huidige situatie in Griekenland.

Bovendien minimaliseert het sterke klantenbestand van Viohalco's ondernemingen buiten Griekenland en hun faciliteiten in het buitenland het liquiditeitsrisico dat zou kunnen ontstaan uit de onzekerheid van de economische omgeving in Griekenland. De schuld van Viohalco's ondernemingen bedraagt 1.699 miljoen euro en bestaat voor 47% uit langlopende kredietfaciliteiten en voor 53% uit kortlopende kredietfaciliteiten. Rekening houdend met de 171 miljoen euro geldmiddelen & kasequivalenten (dit is 19% van de kortlopende schuld), bedraagt de nettoschuld van Viohalco's ondernemingen 1.527 miljoen euro.

De langlopende faciliteiten hebben een gemiddelde looptijd van drie jaar. De kortlopende faciliteiten zijn voornamelijk doorlopende kredietfaciliteiten die jaarlijks geëvalueerd worden. Ze hebben vervaldagen doorheen het jaar en binnen deze doorlopende kredietlimieten worden kortlopende leningen met verschillende looptijden opgenomen. Wanneer de leningen vervallen, worden ze indien nodig automatisch hernieuwd. Er zijn voldoende grote kredietlimieten om in de behoefte aan werkkapitaal te voorzien en kortlopende leningen te herfinancieren.

Viohalco en haar ondernemingen volgen de ontwikkelingen in de nationale en internationale omgeving doorlopend en nauwlettend op en passen hun bedrijfsstrategie en beleidsmaatregelen op het gebied van risicobeheer tijdig aan om de impact van de macro-economische omstandigheden op hun bedrijfsactiviteiten tot een minimum te beperken.

1. Kredietrisico

Klanten van Viohalco's ondernemingen kunnen hun verplichtingen mogelijk niet nakomen. Kredietrisico kan verscherpt worden als een belangrijk deel van de zaken geconcentreerd zijn bij klanten die gelijkaardig beïnvloed worden door gebeurtenissen.

Dit risico wordt beperkt door het feit dat geen enkele klant 10% van de totale omzet vertegenwoordigt en door kredietverzekering. Daarnaast verminderen Viohalco's ondernemingen het kredietrisico door middel van solide kredietwaardigheidcontroles via banken en andere kredietratings en ook door het instellen van betalingstermijnen en kredietlimieten. Ze vragen zakelijke of andere zekerheden (bijvoorbeeld garantiebrieven) om hun vorderingen waar mogelijk veilig te stellen. Ze boeken ook een voorziening voor waardevermindering die de schatting van hun verlies vertegenwoordigt op het gebied van de handels- en overige vorderingen en beleggingen in effecten. Deze voorziening bestaat voornamelijk uit bijzondere waardeverminderingen van specifieke vorderingen die worden geschat.

16. Milieu-, gezondheids- & veiligheidsrisico

Activiteiten die schadelijk zijn voor het milieu kunnen Viohalco's ondernemingen blootstellen aan aansprakelijkheid voor lichamelijk letsel, materiële schade, het sluiten van productielocaties of delen daarvan, kosten voor verwijdering, strafrechterlijke schadevergoedingen en ongewenste media-aandacht. Dit risico omvat ook de potentiële niet-naleving van milieuvergunningen en -voorschriften, die zou kunnen leiden tot boetes en reputatieschade. Daarnaast zou het onvermogen om te zorgen voor een veilige werkomgeving voor hun werknemers Viohalco's ondernemingen kunnen blootstellen aan compensatievergoedingen, verlies van zakelijke reputatie en andere kosten. Incidenten in fabrieken zouden kunnen leiden tot overlijden / verwondingen of gezondheidsproblemen van personeel door zware machines, productieprocessen en materialen. Mogelijke gevolgen zijn het verlies van sleutelpersoneel en middelen, vervolging, boetes, gevangenisstraf, betaling van schadevergoedingen en andere financiële gevolgen, reputatieschade en bedrijfsonderbrekingen.

Viohalco's ondernemingen hebben uitgebreide beleidslijnen en procedures ingevoerd inzake milieu, gezondheid en veiligheid, voor elke faciliteit afzonderlijk. Jaarlijks worden er gedetailleerde risicoanalyses uitgevoerd en regelmatig vinden evaluaties en audits plaats om te waarborgen dat alle nodige preventieve maatregelen bestaan en naar behoren werken om de milieu-, gezondheids- en veiligheidsrisico's te beheren.

17. Nalevingsrisico

Niet-naleving van klanteneisen, voorgeschreven organisatorische beleidslijnen en procedures of wet- en regelgeving (met inbegrip van noteringsvereisten) kunnen leiden tot lagere kwaliteit, hogere productiekosten, inkomstenverlies, nodeloze vertragingen, boetes, dwangsommen, enz. voor Viohalco's ondernemingen.

Wat de vereisten betreft die uit haar beursnoteringen voortkomen, heeft Viohalco de noodzakelijke structuren en procedures ingevoerd om voortdurend aan de eisen te voldoen, waaronder de aanname van een Corporate Governance Charter, waarin punten worden behandeld als de verantwoordingsplicht van bestuurders en managers, beginselen van goed bestuur, handel met voorkennis en belangenconflicten. Om het risico te beperken dat voorkomt uit daadwerkelijke of vermeende gebreken aan hun producten, hebben Viohalco's ondernemingen strenge kwaliteitsbeheersystemen opgezet in hun fabrieken en hebben ze een passende verzekering tegen zulke claims.

18. Vastgoedsegmentrisico

Negatieve veranderingen in de reële waarde van vastgoedbeleggingen kunnen een aanzienlijke invloed hebben op de resultaten van Viohalco en haar dochterondernemingen.

Dit risico wordt aangepakt door deze onroerende goederen op regelmatige tijdstippen door onafhankelijke deskundigen te laten taxeren om, indien nodig, te reageren op een mogelijke daling. Wat betreft de onroerende goederen die aan derden verhuurd worden, zorgen de Onderneming en haar dochterondernemingen er altijd voor langlopende huurcontracten af te sluiten met betrouwbare huurders en houden ze nauwlettend toezicht op de naleving van de huurvoorwaarden door de huurders om toekomstige kasstromen veilig te stellen.

4. Omstandigheden die een grote impact kunnen hebben op de ontwikkeling van Viohalco

Omstandigheden die een grote impact kunnen hebben op de ontwikkeling van Viohalco worden gerapporteerd in het gedeelte "Risico's en Onzekerheden".

Verklaring inzake deugdelijk bestuur

Inleiding

Als onderneming die genoteerd staat op de Beurs van Brussel (Euronext Brussels), past Viohalco normen conform de Belgische Corporate Governance Code van 12 maart 2009 (de Code 2009) toe op haar praktijken en beleid inzake deugdelijk bestuur. De Code 2009 kan worden geraadpleegd op de website van de Commissie Corporate Governance (www.corporategovernance-committee.be). Het Corporate Governance Charter (het Charter) kan worden geraadpleegd op de website van de Onderneming (www.viohalco.com).

De Code 2009 is gebaseerd op het "pas toe of leg uit"-beginsel. Belgische beursgenoteerde ondernemingen moeten de Code 2009 volgen maar kunnen van bepalingen afwijken op voorwaarde dat zij dergelijke afwijkingen kunnen motiveren. De interne organisatie van Viohalco wijkt af van de volgende principes van de Code 2009:

• Principe 6.2 "Het Uitvoerend Management omvat op zijn minst alle uitvoerende bestuurders."

Verklaring: Bepaalde bestuurders worden als uitvoerende bestuurders beschouwd als gevolg van hun managementfuncties bij één van de dochterondernemingen van Viohalco, zonder lid te zijn van het uitvoerend management van de Onderneming.

• Principe 7.11 "Teneinde de belangen van de leden van het Uitvoerend Management af te stemmen op die van de Onderneming en haar aandeelhouders, wordt een gepast deel van hun remuneratiepakket gekoppeld aan de individuele prestaties en de prestaties van het bedrijf."

Verklaring: Het remuneratiebeleid van de Onderneming wordt uiteengezet in het remuneratieverslag. Dit beleid omvat geen variabele remuneratie. De Raad van Bestuur zal voorstellen van het Remuneratie- en Benoemingscomité overwegen om te beslissen of en in welke mate een wijziging van dit beleid gerechtvaardigd is, gelet op de specifieke aard en de strategie van de Onderneming.

Viohalco's Raad van Bestuur zal het deugdelijk bestuur van de Onderneming op regelmatige tijdstippen evalueren en wijzigingen doorvoeren die noodzakelijk en passend worden geacht. Het Charter omvat de regels en het beleid van Viohalco en moet worden gelezen in samenhang met de statuten van de Onderneming, de Verklaring inzake deugdelijk bestuur in het jaarverslag en de bepalingen inzake deugdelijk bestuur opgenomen in het Belgische Wetboek van Ondernemingen (W.Venn.).

De Raad van Bestuur heeft het Charter op 30 november 2016 bijgewerkt.

Gezien de secundaire notering van Viohalco's aandelen op de Athens Stock Exchange (Athex), zijn de Griekse wet 4443/2016, waarmee de artikels 22, 23, 30, 31§1, 32 en 34 van Verordening (EU) 596/2014 betreffende marktmisbruik (marktmisbruikverordening), zoals momenteel van kracht, geïmplementeerd zijn en de "Athex Rulebook" ook op de Onderneming van toepassing naast de Belgische wet- en regelgeving.

Raad van Bestuur

1. Rol

De Raad van Bestuur (de Raad) heeft de bevoegdheid om alle handelingen uit te voeren die nodig of nuttig zijn voor de realisatie van de doelstellingen van de Onderneming, met uitzondering van die handelingen die door de wet of de statuten specifiek zijn voorbehouden aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders of andere bestuursorganen.

In het bijzonder is de Raad verantwoordelijk voor:

• het bepalen van de algemene beleidslijnen van de Onderneming en haar dochterondernemingen,

• het nemen van beslissingen over alle belangrijke strategische, financiële en operationele aangelegenheden van de Onderneming,

• het toezicht op het uitvoerend management van de Onderneming,

• het nemen van alle noodzakelijke maatregelen om de kwaliteit, betrouwbaarheid, integriteit en tijdige publicatie van de jaarrekening van de Onderneming en andere relevante financiële en niet-financiële informatie over de Onderneming te waarborgen,

• de controle op en evaluatie van de doeltreffendheid van het Auditcomité en het Remuneratie- en Benoemingscomité,

• het aannemen van een kader voor interne controle en risicobeheer, opgesteld door het uitvoerend management,

• de controle op de kwaliteit van de diensten geleverd door de commissaris(sen) en het departement interne audit, rekening houdend met de beoordeling van het Auditcomité,

• de goedkeuring van het remuneratieverslag en

• alle andere zaken die door het Belgische Wetboek van Ondernemingen zijn toegewezen aan de Raad.

Binnen bepaalde grenzen kan de Raad een deel van haar bevoegdheden delegeren aan de leden van het Uitvoerend Management. Bovendien wordt het dagelijks bestuur van Viohalco gedelegeerd aan de managing director (CEO). Viohalco heeft ervoor geopteerd om geen directiecomité (uitvoerend comité) op te richten zoals voorzien in de Belgische wetgeving.

2. Samenstelling van de Raad van Bestuur

Conform artikel 9 van Viohalco's statuten, is de Raad samengesteld uit minstens vijf leden en maximum vijftien leden. Sinds 16 november 2013 bestaat de Raad van Bestuur uit twaalf leden:

Naam	Functie	Begin mandaat Einde mandaat
Nikolaos Stassinopoulos	Niet-uitvoerend lid van de Raad, Voorzitter		2016	2017
Jacques Moulaert	Uitvoerend lid van de Raad, Vicevoorzitter		2016	2017
Evangelos Moustakas	Uitvoerend lid van de Raad, CEO		2016	2017
Michail Stassinopoulos	Uitvoerend lid van de Raad		2016	2017
Ippokratis Ioannis Stasinopoulos	Uitvoerend lid van de Raad		2016	2017
Jean Charles Faulx	Uitvoerend lid van de Raad		2016	2017
Xavier Bedoret	Niet-uitvoerend lid van de Raad		2016	2017
Rudolf Wiedenmann	Niet-uitvoerend lid van de Raad		2016	2017
Efthimios Christodoulou	Niet-uitvoerend, onafhankelijk lid van de Raad		2016	2017
Francis Mer	Niet-uitvoerend, onafhankelijk lid van de Raad		2016	2017
Thanasis Molokotos	Niet-uitvoerend, onafhankelijk lid van de Raad		2016	2017
Vincent de Launoit	Niet-uitvoerend, onafhankelijk lid van de Raad		2016	2017

3. Informatie over de leden van de Raad

In de afgelopen vijf jaar hebben de leden van de Raad (afgezien van hun bestuursmandaat in de Onderneming) de volgende functies bekleed en relaties gehad met de volgende organen die, in theorie, zouden kunnen leiden tot een belangenconflict:

Nikolaos Stassinopoulos, niet-uitvoerend lid van de Raad, voorzitter. De heer Stassinopoulos heeft een masterdiploma van de Athens University of Economics and Business. Hij was vicevoorzitter en voorzitter van Viohalco Hellenic. In het verleden was de heer Stassinopoulos ook lid van de raad van Bestuur van de Nationale Bank van Griekenland en de Eurobank-Ergasias Bank.

Jacques Moulaert, uitvoerend lid van de Raad, vicevoorzitter. De heer Moulaert behaalde een doctoraat in de rechten aan de Universiteit Gent en heeft een masterdiploma in public administration van Harvard University. Hij is gedelegeerde erelid van de Raad van Groep Brussel Lambert NV en erevoorzitter van de raad van ING België NV. Hij is de stichter en erevicevoorzitter van de Fondation Louvain. In het verleden was de heer Moulaert gastprofessor aan de Université Catholique de Louvain (UCL).

Evangelos Moustakas, uitvoerend lid van de Raad, CEO. De heer Moustakas vervoegde de Viohalco Hellenic groep in 1957 en heeft verschillende technische en leidinggevende functies bij de onderneming uitgeoefend, waaronder voorzitter van de Raad van Bestuur van verschillende dochterondernemingen van Viohalco Hellenic, zoals Hellenic Cables SA en Etem SA. Hij is voorzitter van de Raad van Bestuur van het Griekse Instituut voor de Ontwikkeling van Koper en is lid van een aanzienlijk aantal metaalgerelateerde instituten in het buitenland, waaronder ICA, IWCC en ECI, die wereldwijd actief zijn in de ontwikkeling en promotie van koper- en kabelproducten.

Michail Stassinopoulos, uitvoerend lid van de Raad. De heer Stassinopoulos heeft een masterdiploma van de London School of Economics, een diploma in management sciences van City University in London en een masterdiploma in shipping, trade and finance van City University. Hij was vanaf 1995 lid van het uitvoerend comité van Viohalco Hellenic en is lid van de Raad van Bestuur van Elval Hellenic Aluminium Industry SA. In het verleden was de heer Stassinopoulos lid van de Raad van Bestuur van de Hellenic Federation of Enterprises en de Grieks-Japanse Kamer van Koophandel.

Ippokratis Ioannis Stasinopoulos, uitvoerend lid van de Raad. De heer Stasinopoulos heeft een masterdiploma in management sciences van City University en een masterdiploma in shipping, trade and finance van City University's Business School. Hij is lid van de Algemene Raad van SEV (Hellenic Federation of Enterprises), de Young Presidents Organisation, en de Raad van Bestuur van Endeavor Greece. Sinds 1995 oefent de heer Stasinopoulos een leidinggevende functie uit in de Viohalco Hellenic groep.

Jean Charles Faulx, uitvoerend lid van de Raad. De heer Faulx heeft een masterdiploma in de economische wetenschappen van de Université Catholique de Louvain (UCL). Hij was lid van de Raad van Bestuur van Cofidin, Genecos SA (Parijs), Terra Middle East (Düsseldorf), Base Metals (Istanboel), en Metal Agencies (Londen). Hij was ook lid van de Raad van Bestuur van International Trade SA en Cofidin Treasury Center SA vóór hun opslorping door Cofidin in augustus 2013. De heer Faulx is ook CEO van Tepro Metall AG, een dochteronderneming van Viohalco, Studio58 SA en Promark SPRL. In het verleden heeft de heer Faulx verschillende functies uitgeoefend bij Techno Trade SA, JCT Invest en Elval Automotive SA.

Xavier Bedoret, niet-uitvoerend lid van de Raad. De heer Bedoret heeft een masterdiploma in de rechten van de Université Catholique de Louvain (UCL). Hij is intern auditor en lid van het Audit and Risk Management Committee bij Groupe Engie. Voorafgaand aan zijn functie bij Engie, werkte hij als certified public accountant, senior bank and financial risk manager, en senior manager bij KPMG (Brussel).

Rudolf Wiedenmann, niet-uitvoerend lid van de Raad. De heer Wiedenmann heeft een masterdiploma in scheikunde van de Ludwig-Maximilians Universtät München en is doctor in de natuurwetenschappen. Hij is lid van de Raad van Bestuur van Icme Ecab SA. In het verleden heeft hij gewerkt in de O&O afdeling en in andere afdelingen van Siemens in Duitsland, waaronder de afdeling energiekabels. Hij was voorzitter van de European Association of Cable Manufacturers.

Efthimios Christodoulou, niet-uitvoerend en onafhankelijk lid van de Raad. De heer Christodoulou heeft een BA in economics van het Hamilton College en een MA in economics van Columbia University. Hij werkte bij het National Bureau of Economic Research (New York) en gaf les aan New York University. De heer Christodoulou was ook gouverneur van de Nationale Bank van Griekenland, voorzitter van de Unie van Griekse Banken en directeur-generaal van de Griekse Nationale Investeringsbank voor Industriële Ontwikkeling (ETEBA). Hij was ook voorzitter van de Raad van Bestuur en CEO van Olympic Airways, uitvoerend voorzitter van Hellenic Petroleum SA en was lid van het Europees Parlement. Hij was Minister van Buitenlandse Zaken en Minister van Economische Zaken in Griekenland. Tot juni 2013 was de heer Christodoulou ook voorzitter van EFG Eurobank. Hij is tevens voorzitter van verschillende filantropische instellingen.

Francis Mer, niet-uitvoerend en onafhankelijk lid van de Raad. De heer Mer heeft een masterdiploma van de Ecole Polytechnique en een masterdiploma in de ingenieurswetenschappen van de Ecole des Mines. Hij is erevoorzitter van de Safran Groep. In het verleden oefende de heer Mer verschillende functies uit bij de Usinor Sacilor Groep, waaronder voorzitter van de Raad van Bestuur en CEO en was voorzitter van Cockerille Sambre, Eurofer (European Steel Association) en het International Iron and Steel Institute. Hij is voorzitter geweest van de Franse Staalfederatie, de National Technical Research Association, de EpE (Entreprises pour l'Environnement) en de Cercle de l'Industrie, en medevoorzitter van de Raad van Bestuur van Arcelor. Van 2002 tot 2004 was de heer Mer Frans Minister van Economische Zaken, Financiën en Industrie.

Τhanasis Molokotos, niet-uitvoerend en onafhankelijk lid van de Raad. De heer Molokotos heeft een masterdiploma in werktuigbouwkunde en een masterdiploma in scheepsbouw en scheepsarchitectuur van het Massachusetts Institute of Technology (Cambridge, MA), evenals een masterdiploma in werktuigbouwkunde van de Tuft University (Medford, MA). Hij is voorzitter en CEO van Assa Abloy Americas. In het verleden was hij algemeen directeur van Molokotos Textile Corporation en design specialist bij de Rangine Corporation.

Vincent de Launoit, niet-uitvoerend en onafhankelijk lid van de Raad. De heer Vincent de Launoit is CEO van Water and Laser Cutting SA, Water Cutting Luxembourg SA en Laserys SA.

Het mandaat van alle leden van de Raad zal aflopen op de Gewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 30 mei 2017.

4. Benoeming van de leden van de Raad

De leden van de Raad van Bestuur worden verkozen door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, op voorstel van de Raad. Voor de aanstelling van de leden van de Raad is een quorum van ten minste twee derde (2/3) van het aandelenkapitaal en een meerderheid van de aanwezige of vertegenwoordigde stemmen vereist. Indien dit quorum niet wordt bereikt, kunnen twee bijkomende vergaderingen, met een kleiner quorum voorzien in de artikels 21.5 en 21.6 van de statuten, noodzakelijk blijken.

Indien een bestuursmandaat openvalt, kunnen de overblijvende leden van de Raad met eenparigheid van stemmen rechtsgeldig in de vacature voorzien tot de eerstvolgende aandeelhoudersvergadering deze benoeming bevestigt of de benoemde vervangt.

De leden van de Raad worden benoemd voor een termijn van één jaar, die verlengbaar is. Indien een lid van de Raad voor een periode van zes (6) maanden niet aan de vergaderingen van de Raad van Bestuur deelneemt zonder geldige reden, zal hij geacht worden uit de Raad te zijn teruggetreden.

Het Remuneratie- en Benoemingscomité onderzoekt de kandidaturen voor bestuurslidmaatschap om aan de Raad een lijst met aanbevolen leden voor te leggen. Hierbij tracht het comité ervoor te zorgen dat er een bevredigend evenwicht wordt gehandhaafd van deskundigheid, kennis en ervaring onder de aanbevolen leden. De Raad legt zijn voorstellen voor aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, nadat hij de aanbevelingen door het Remuneratie- en Benoemingscomité heeft onderzocht.

Conform artikel 518 bis, § 3 van het W.Venn. moet, vanaf het boekjaar dat begint op 1 januari 2019, minstens een derde van de leden van de Raad van Bestuur van de Onderneming van een ander geslacht zijn. De Raad is zich hier bewust van.

5. Onafhankelijkheidscriteria

De Raad beslist welke kandidaten aan de onafhankelijkheidscriteria voldoen. Om als onafhankelijk te worden beschouwd, moet een lid van de Raad voldoen aan de criteria uiteengezet in artikel 526ter van het W.Venn. Alle onafhankelijke leden van de Raad die niet langer voldoen aan de bovenvermelde onafhankelijkheidscriteria moeten de Raad daar onmiddellijk van op de hoogte brengen.

Viohalco's Raad van Bestuur heeft alle criteria voor de beoordeling van de onafhankelijkheid van leden van de Raad herzien conform het W. Venn. en de Code 2009. Op basis van de informatie die alle leden van de Raad verstrekt hebben met betrekking tot hun relatie met Viohalco en haar dochterondernemingen, stelde de Onderneming vast dat de heren Efthimios Christodoulou, Vincent de Launoit, Francis Mer en Thanasis Molokotos onafhankelijk zijn volgens de criteria van het W.Venn. en de Code 2009.

6. Werking

De Raad heeft uit haar leden een voorzitter gekozen, de heer Nikolaos Stassinopoulos (de Voorzitter). De Voorzitter is verantwoordelijk voor de leiding van de Raad en bepaalt de agenda van de vergaderingen van de Raad, na overleg met de CEO. De Voorzitter zorgt ervoor dat alle leden van de Raad accurate, tijdige en duidelijke informatie krijgen.

De Raad heeft een secretaris aangeduid, de heer Jacques Moulaert, om de Raad te adviseren over alle bestuursaangelegenheden (de Secretaris in Corporate Governance).

De Raad vergadert zo vaak als het belang van de Onderneming het vereist en, in elk geval, minstens vijf keer per jaar. De meeste vergaderingen van de Raad vinden elk jaar plaats in België.

De vergaderingen van de Raad kunnen ook gehouden worden via teleconferentie, videoconferentie of andere communicatiemiddelen die de deelnemers toelaten om elkaar voortdurend te horen en om actief aan deze vergaderingen deel te nemen. Deelname aan een vergadering via de voormelde communicatiemiddelen wordt beschouwd als fysieke aanwezigheid op die vergadering.

Indien gerechtvaardigd door een noodsituatie en door bedrijfsbelangen, kan de Raad unanieme schriftelijke besluiten nemen, zijn goedkeuring uitdrukken in een schriftelijk document, een facsimile of een e-mail of met een ander gelijkaardig communicatiemiddel. Elk lid van de Raad kan afzonderlijk zijn goedkeuring geven en de totaliteit van de goedkeuringen vormt het bewijs dat de besluiten werden goedgekeurd. De datum van zulke besluiten zal de datum zijn van de laatste handtekening. Deze procedure kan echter niet gebruikt worden voor de goedkeuring van de jaarrekeningen. De Raad werd per telefoon gehouden op 12 februari 2016, waarbij drie leden afwezig en vertegenwoordigd waren.

De Raad had op 30 maart 2016 een vergadering in Brussel, waarbij vier leden van de Raad in Brussel aanwezig waren en de overige leden telefonisch, behalve één lid dat afwezig was.

Hij had op 14 april 2016 een vergadering in Brussel, waarbij drie leden van de Raad in Brussel aanwezig waren, 7 van hen telefonisch, één lid afwezig en vertegenwoordigd was en een ander lid afwezig.

Er was een telefonische vergadering op 3 juni 2016, waarbij één lid afwezig was.

Er werd in Athene een vergadering gehouden op 29 september 2016, waarbij twee leden van de Raad afwezig en vertegenwoordigd waren.

Er werd een vergadering gehouden op 16 november 2016, waarbij vier leden van de Raad in Brussel aanwezig waren en de overige leden telefonisch, behalve drie leden die afwezig en vertegenwoordigd waren.

Er werd een vergadering gehouden in Brussel op 30 november 2016 waarbij twee leden van de Raad afwezig en vertegenwoordigd waren.

Comités van de Raad van Bestuur

In 2016 werd de Raad bijgestaan door twee comités die de Raad moesten assisteren en aanbevelingen doen op specifieke gebieden: het Auditcomité en het Remuneratie- en Benoemingscomité. De bevoegdheden van deze comités worden voornamelijk omschreven in het Corporate Governance Charter.

1. Auditcomité

In 2016 bestond het Auditcomité uit de heer Efthimios Christodoulou (Voorzitter), de heer Xavier Bedoret en Graaf Vincent de Launoit. Ze zijn allen niet-uitvoerende leden van de Raad en twee van hen zijn onafhankelijk.

Al de leden die deel uitmaken van het Auditcomité voldoen aan de bekwaamheidsvereisten door hun opleiding en de ervaring die zij hebben opgedaan tijdens hun vorige functies.

In overeenstemming met het Charter komt het Auditcomité minstens vier keer per jaar bijeen en vergadert het minstens twee keer per jaar met de commissarissen.

Het Auditcomité adviseert de Raad inzake boekhouding, audit en interne controle. In het bijzonder omvatten zijn taken:

• toezicht houden op het proces van financiële verslaggeving,

• toezicht houden op de doeltreffendheid van de interne controle- en risicobeheersystemen van de Onderneming,

• toezicht houden op de interne audit en de doeltreffendheid ervan,

• toezicht houden op de externe audit van de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening, met inbegrip van het opvolgen van eventuele vragen en aanbevelingen van de externe auditor

• aan de Raad aanbevelingen doen in verband met de aanstelling van een commissaris en

• het beoordelen en controleren van de onafhankelijkheid van de externe auditor, in het bijzonder wat betreft het verlenen van bijkomende diensten aan de Onderneming.

Het Auditcomité is vier keer bijeengekomen: op 29 maart 2016, waarbij één lid telefonisch aanwezig was, op 31 mei 2016 in Brussel, op 29 september 2016 in Athene, waarbij één lid afwezig en vertegenwoordigd was, en op 30 november 2016 in Brussel, waarbij alle leden aanwezig waren. Zowel de interne auditor als de externe auditor waren bij de vergaderingen van 31 mei en 29 september 2016 aanwezig.

2. Remuneratie- en Benoemingscomité

In 2016 bestond het Remuneratie- en Benoemingscomité uit de heer Nikolaos Stassinopoulos (Voorzitter), de heer Francis Mer en de heer Efthimios Christodoulou.

De heren Mer en Christodoulou zijn onafhankelijke, niet-uitvoerende leden van de Raad.

Het comité komt twee keer per jaar bijeen. De Voorzitter bracht op 3 december 2014 verslag uit aan de Raad over de doeltreffendheid van het comité.

Het Remuneratie- en Benoemingscomité adviseert de Raad voornamelijk inzake de benoeming en remuneratie van de leden van de Raad, het uitvoerend management en het senior management zal in het bijzonder:

• het remuneratieverslag voorleggen aan de Raad,
• aanbevelingen doen aan de Raad met betrekking tot de benoeming van de bestuurders, de CEO en de vicevoorzitter,
• op regelmatige tijdstippen evalueren over de samenstelling en omvang van de Raad en aanbevelingen doen aan de Raad met betrekking tot mogelijke wijzigingen,
• identificeren en voordragen van kandidaten, ter goedkeuring van de Raad, om te voorzien in vacatures wanneer die zich voordoen,
• advies geven over voorstellen tot benoeming die ingediend zijn door aandeelhouders.

Het Remuneratie- en Benoemingscomité is twee keer in Brussel bijeengekomen, op 30 maart 2016 en op 30 november 2016, waarbij alle leden aanwezig waren. Het comité heeft de Raad aanbevelingen gedaan in verband met de remuneratie van de leden, de remuneratie van de CEO en de Vicevoorzitter en de remuneratie van de heren Michail Stassinopoulos en Ippokratis Ioannis Stasinopoulos.

Beoordeling van de Raad van Bestuur en zijn comités

Tijdens zijn vergadering van 3 december 2014 heeft de Raad van Bestuur zijn Voorzitter een eerste evaluatie overhandigd van de werking van de Raad, zijn comités, het uitvoerend management en in het bijzonder de CEO, van de bijdrage van elk lid aan de werking van de Raad en van de bestaande relatie tussen het uitvoerend management en de Raad.

Uitvoerend Management

Het uitvoerend management omvat vier personen: de chief executive officer (CEO) dhr. Evangelos Moustakas, de uitvoerend vicevoorzitter dhr. Jacques Moulaert, de CFO dhr. Dimitris Kyriakopoulos en de manager voor boekhoudkundige en fiscale aangelegenheden dhr. Panteleimon Mavrakis. De vier leden van het uitvoerend management worden aangesteld voor een ambtstermijn van één jaar, die door de Raad hernieuwd kan worden en die duurt van één Gewone Algemene Vergadering tot die van het volgende jaar. De huidige ambtsperiode loopt af op de Gewone Algemene Vergadering van 30 mei 2017 en kan hernieuwd worden.

De CEO is belast met het dagelijks bestuur van de onderneming. Hij voert tevens de besluiten van de Raad uit.

De algemene verantwoordelijkheden van de CEO omvatten de volgende taken:

• de voorbereiding van strategische voorstellen die aan de Raad gedaan zullen worden,
• het invoeren van interne controles,
• het controleren en managen van de resultaten en prestaties van de Onderneming ten opzichte van de strategische en financiële plannen,
• het sturen, leiden en ondersteunen van de activiteiten van de Onderneming,
• het voorbereiden van de jaarrekeningen van de Onderneming in overeenstemming met het toepasselijke kader voor financiële verslaggeving en van de betreffende persberichten uitgegeven door de Onderneming, evenals het aan de Raad voorleggen van een evenwichtige en begrijpelijke evaluatie van de financiële positie van de Onderneming,
• het doen van aanbevelingen aan de Raad met betrekking tot aangelegenheden die binnen zijn competentie liggen en
• het rapporteren aan de Raad betreffende de prestaties van de Onderneming.

De Voorzitter van de Raad werkt nauw samen met de CEO, assisteert en adviseert hem, terwijl hij zijn autonomie respecteert.

De Raad heeft het uitvoerend management belast met de volgende taken:

• het toepassen van het interne controlesysteem van de Onderneming, zonder afbreuk te doen aan de toezichthoudende rol die op zich genomen wordt door de Raad van Bestuur en, namens de Raad, door het Auditcomité,
• het voorleggen aan de Raad, binnen de gestelde termijn, van een degelijk, betrouwbaar en accuraat verslag van de jaarrekening van de Onderneming, in overeenstemming met de boekhoudkundige normen en beleidslijnen die door de Onderneming zijn vastgelegd,
• het verplicht bekendmaken van de jaarrekeningen en andere essentiële informatie over de financiële en niet-financiële positie van de Onderneming,

• het aan de Raad voorleggen van een evenwichtige en begrijpelijke evaluatie van de financiële positie van de Onderneming,

• het aan de Raad verschaffen, binnen de gestelde termijn, van de informatie die deze laatste nodig heeft om zijn taken te vervullen,

• de financiële verantwoordelijkheid tegenover de Raad voor de uitvoering van diens verantwoordelijkheden.

Remuneratieverslag

1. Remuneratiebeleid

Het beleid inzake de remuneratie van uitvoerende en niet-uitvoerende leden van de Raad wordt door de Raad vastgelegd, op basis van een voorstel van het Remuneratie- en Benoemingscomité. Het leidt tot aanbevelingen die, voor wat de leden van de Raad betreft, door de aandeelhouders moeten worden goedgekeurd tijdens de Jaarlijkse Gewone Algemene Vergadering. Het Remuneratie- en Benoemingscomité doet haar voorstellen op basis van een beoordeling van de heersende marktomstandigheden voor vergelijkbare ondernemingen.

Viohalco verwacht geen belangrijke wijziging in haar remuneratiebeleid voor de jaren 2017 en 2018.

2. Raad van Bestuur

Het remuneratiebeleid voor het jaar 2016-2017 voorziet in een vaste vergoeding voor ieder lid van de Raad ten belope van 25.000 euro plus eenzelfde bedrag in het geval ze lid zijn van een comité.

De remuneratie van de Voorzitter van de Raad is gelijk aan die van de andere niet-uitvoerende leden van de Raad.

Deze vergoedingen worden toegekend pro rata temporis, voor de periode van één Gewone Algemene Vergadering tot die van het volgende jaar en zijn verschuldigd op het einde van de periode. Er is geen variabele remuneratie voorzien.

De volgende tabel geeft een overzicht van de vergoedingen die tijdens hun ambtsperiode (2016- 2017) aan de leden van de Raad betaald zijn:

Naam Voor leden	Vast bedrag	Vast bedrag voor de	Vast bedrag voor de	Totaal
(bedragen in euro)	voor de	leden van het	leden van het
	leden van de	Auditcomité	Remuneratie- en
	Raad		Benoemingscomité
Nikolaos	25.000	0	25,000	50.000
Stassinopoulos
Jacques Moulaert	25.000	0	0	25.000
Evangelos	25.000	0	0	25.000
Moustakas
Michail	25.000	0	0	25.000
Stassinopoulos
Ippokratis Ioannis	25.000	0	0	25.000
Stasinopoulos
Jean Charles Faulx	25.000	0	0	25.000
Xavier Bedoret	25.000	25.000	0	50.000
Rudolf Wiedenmann	25.000	0	0	25.000
Efthimios	0	0	0	0
Christodoulou (*)
Francis Mer	25.000	0	25.000	50.000
Thanasis Molokotos	25.000	0	0	25.000
Vincent de Launoit	25.000	25.000	0	50.000
Totale remuneratie	275.000	50.000	50.000	375.000

(*) Deze bestuurder heeft van enige remuneratie afgezien.

In bovenstaande tabel vindt men de totale remuneratie die aan de niet-uitvoerende leden van de Raad betaald is, met uitzondering van die van dhr. Wiedenmann, die een bijkomend bedrag van 2.400 euro ontvangen heeft van ICME ECAB en dhr. Bedoret, die een bijkomend bedrag van 8.400 euro ontvangen heeft van Cenergy Holdings.

3. Uitvoerende leden van de Raad en Uitvoerend Management:

Het remuneratiebeleid voor de uitvoerende leden van de Raad en leden van het uitvoerend management van Viohalco voorziet in een vaste vergoeding. Ze hebben geen recht op aandelenopties, noch op enige aanvullende pensioenregeling. De Onderneming heeft geen voorwaardelijke of uitgestelde betalingen aan de uitvoerende leden van de Raad of het uitvoerend management gedaan. Ze hebben geen contract met de Onderneming dat hen recht zou kunnen geven op uitkeringen bij de beëindiging van hun ambtstermijn.

De vergoedingsregeling voor de CEO en de uitvoerende Vicevoorzitter omvat geen variabel deel. De vergoeding van andere uitvoerende leden van de Raad en gevolmachtigden wordt niet door de Onderneming maar door haar dochterondernemingen bepaald.

De vergoeding van de CEO voor het boekjaar 2016 bedraagt 1.287 duizend euro (naast zijn vergoeding als lid van de Raad).

De vergoeding die in 2016 betaald werd aan de uitvoerende leden van de Raad en de leden van het Uitvoerend Management, behalve de CEO, bedraagt 1.647 duizend euro.

Geen enkel lid van het uitvoerend management heeft Viohalco in 2016 verlaten.

Externe Audit

Twee commissarissen, door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders aangeduid onder de leden van het Belgisch Instituut van Bedrijfsrevisoren, worden belast met de controle van de jaarrekening van de Onderneming.

Op 30 mei 2016 heeft de Onderneming KPMG Bedrijfsrevisoren/Réviseurs d'Entreprises SCRL ("KPMG"), vertegenwoordigd door Benoit Van Roost, en Renaud de Borman, Réviseurs d'Entreprises-Bedrijfsrevisoren SPRL, vertegenwoordigd door Renaud de Borman, aangeduid als commissarissen voor een periode van drie jaar. KPMG werd belast met de controle van de geconsolideerde jaarrekeningen van de Onderneming.

De taak en bevoegdheden van de commissarissen worden bij wet bepaald. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders bepaalt het aantal commissarissen en hun remuneratie in overeenstemming met de wet. Commissarissen worden benoemd voor hernieuwbare termijnen van drie jaar, die door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders niet kunnen worden ingetrokken tenzij met een goede reden.

Risicobeheer en Interne controle

Het Belgisch wetgevend en regelgevend kader betreffende risicobeheer en interne controle omvat de desbetreffende bepalingen van de wetten van 17 december 2008 en van 6 april 2010 (betreffende Deugdelijk Bestuur), evenals de Corporate Governance Code van 2009.

Zoals vermeld in het hoofdstuk "Risico's en Onzekerheden" van dit jaarverslag, is het uitvoerend management verantwoordelijk voor het risicobeheer en de systemen voor interne controle. De voornaamste risico's voor Viohalco en haar dochterondernemingen worden geïdentificeerd en beheerd door de geschikte onderneming.

Het Auditcomité houdt toezicht op de auditfunctie en waarborgt naleving van het Charter voor interne controle binnen de Onderneming. Het garandeert de onafhankelijkheid, objectiviteit en competentie van de auditors, een goede missieplanning en de doeltreffende uitvoering van de aanbevelingen van de audit door het uitvoerend management.

Het Auditcomité is verantwoordelijk, namens de Raad, voor het opvolgen hiervan en van de doeltreffendheid van de controlesystemen en het risicobeheer van de Onderneming die de interne audit op zich neemt.

Viohalco's interne audit wordt bemand door gekwalificeerde personen, zowel op groepsniveau als in elk segment. De interne audit voert een risico- gebaseerd auditplan uit dat zich toespitst op de correcte toepassing van beleid en procedures die zijn ingevoerd om risico te beheren. Tekortkomingen in de interne controle worden tijdig meegedeeld aan het Auditcomité en er wordt een periodieke follow-up uitgevoerd om de implementering van overeengekomen corrigerende maatregelen te verifiëren.

De interne controle is een mechanisme van controleomstandigheden, dat gedefinieerd en uitgevoerd wordt onder de verantwoordelijkheid van het uitvoerend management. Het omvat een aantal middelen, procedures en acties die:

• bijdragen tot de controle van activiteiten, de doeltreffendheid van acties en het efficiënt gebruik van middelen, en
• moeten toelaten om op passende wijze rekening te houden met de belangrijke risico's, of die nu operationeel of financieel zijn of te maken hebben met conformiteit.

Meer specifiek beoogt het interne controlemechanisme te zorgen voor:

• conformiteit met wet- en regelgeving,
• toepassing van instructies en richtlijnen die bepaald zijn door het uitvoerend management,
• correcte uitvoering van interne bedrijfsprocessen, vooral van diegene die bijdragen tot de bescherming van de activa, en
• betrouwbaarheid van de financiële informatie.

De interne-auditdiensten worden aan de Onderneming verleend door Steelmet S.A. (een dochteronderneming van Viohalco) op grond van een onderaannemingsovereenkomst en onder de verantwoordelijkheid van de heer Konstantinos Karonis.

De interne audit is een onafhankelijke en objectieve activiteit, die de Onderneming een adequate controle van haar activiteiten garandeert, advies verschaft voor hun verbetering en bijdraagt tot de creatie van toegevoegde waarde.

De interne audit helpt de Onderneming om haar doelen te bereiken door systematische en methodische evaluatie van haar procedures voor risicobeheer, controle en deugdelijk bestuur en door voorstellen te doen om hun doeltreffendheid te verbeteren. De persoon die verantwoordelijk is voor de interne audit brengt minstens twee keer per jaar verslag uit aan het Auditcomité.

Risico-evaluatie

Risico's worden geïdentificeerd door middel van een periodiek proces dat zowel op het niveau van Viohalco als op dat van de segmenten wordt uitgevoerd. Dit proces resulteert in het opstellen van een Risico-universum, dat later aan kwantitatieve en kwalitatieve analyse en evaluatie onderworpen wordt om het geactualiseerde risicoprofiel te bepalen.

Deze lijst van risico's, geordend volgens prioriteit, wordt daarna uitgebreid beoordeeld om een correcte en actuele inventarisatie te garanderen van de toe te passen risicorespons, dit zijn de structuren, beleidsmaatregelen, procedures, systemen en mechanismen voor opvolging die door het management zijn ingesteld om deze risico's te beheren. Een geconsolideerde beoordeling vindt plaats op het niveau van het uitvoerend management en de uitkomst ervan wordt aan het Auditcomité en aan de Raad van Bestuur voorgelegd. Het Auditcomité ziet toe op de doeltreffendheid van de systemen voor controle en risicobeheer van de Onderneming en bekijkt de specifieke aspecten van de interne controle en het risicobeheer op permanente basis.

Elk van Viohalco's dochterondernemingen is verantwoordelijk voor de beoordeling en beperking van en het toezicht op zijn eigen risico's.

Een grafische voorstelling van Viohalco's huidige blootstelling aan risico's is, samen met een beschrijving van elk risico, is te vinden in het betreffende onderdeel van dit verslag ("Risico's en Onzekerheden").

Controleactiviteiten en Relatie met Dochterondernemingen

Aangezien Viohalco een houdstermaatschappij is, werkt ze op gedecentraliseerde wijze. Elk van Viohalco's ondernemingen is verantwoordelijk voor haar resultaten en prestaties. Het management van de dochterondernemingen is georganiseerd rond solide mondiale en regionale teams en de verantwoordelijkheid wordt toegekend aan de leden van hun respectievelijk uitvoerend management.

Alle ondernemingen van Viohalco zijn aansprakelijk voor hun interne controle, die op alle segmenten, locaties en productiefaciliteiten uitgevoerd wordt. Het doel van elke beleidslijn is om de strategie en de doelen te bepalen op elk specifiek gebied, de nodige begeleiding te bieden voor de verwezenlijking ervan en het kader op te zetten dat gedragingen en acties zou moeten leiden.

Financiële verslaggeving en controleactiviteiten

Viohalco heeft procedures uitgewerkt voor het verzamelen van financiële en operationele informatie van haar verschillende dochterondernemingen. Deze procedures hebben ook tot doel te verzekeren dat de aparte transacties in overeenstemming worden gebracht en de boekhoudkundige principes uniform toegepast worden.

Elke dochteronderneming dient maandelijks een verslag in bij Viohalco met financiële informatie die een winst- en verliesrekening, een balans, een kasstroomoverzicht, vorderingen en een analyse van de brutowinstmarge bevat. Verder wordt maandelijks op het niveau van de groep een "werkkapitaal-scorekaart" gecommuniceerd met betrekking tot de werkelijke inzet van kasmiddelen door werkkapitaal te vergelijken met de doelstellingen.

Twee keer per jaar wordt een uitvoerig prestatierapport van de belangrijkste dochterondernemingen van elk segment voorgelegd aan de Raad. Dit rapport wordt vergeleken met de begroting, biedt operationele en financiële informatie en is een kernonderdeel van het besluitvormingsproces bij Viohalco.

Belangenconflicten

Artikel 10 van het Governance Charter beschrijft Viohalco's beleid in verband met transacties of andere contractuele relaties die kunnen voorkomen tussen de Onderneming, met inbegrip van de verbonden ondernemingen, en de leden van de Raad, wanneer dergelijke transacties niet worden geregeld door toepasselijke wettelijke bepalingen.

Indien er zich een belangenconflict met een lid van de Raad, een aandeelhouder of een andere onderneming van Viohalco's dochterondernemingen zou voordoen, zal de Raad de specifieke procedures toepassen die worden uiteengezet in de artikelen 523 en 524 van het W.Venn.

In het algemeen handelt elk lid van de Raad en het uitvoerend management zonder belangenconflict en plaatst die altijd het belang van Viohalco boven zijn individueel belang. Elk lid van de Raad en van het uitvoerend management organiseert zijn of haar persoonlijke activiteiten dienovereenkomstig om een direct of indirect belangenconflict met Viohalco te vermijden.

Alle leden van de Raad moeten de Raad op de hoogte brengen van belangenconflicten wanneer die zich voordoen. Als het belangenconflict van vermogensrechtelijke aard is, moeten zij zich onthouden van deelname aan de discussies en beraadslagingen over de betrokken zaak, conform artikel 523 van het W.Venn. De beraadslaging van de vergadering waarin het belangenconflict zich voordeed, moet opgenomen worden in het jaarverslag van de Onderneming.

Indien het belangenconflict niet onder de bepalingen van het W.Venn. valt en het gaat om een transactie of contractuele relatie tussen Viohalco of één van haar verbonden entiteiten aan de ene kant en een lid van de Raad of van het uitvoerend management (of een onderneming of entiteit waarmee dit lid van de Raad of het uitvoerend management een nauwe band heeft) aan de andere kant, moet dit lid de Raad op de hoogte brengen van het conflict. De Raad zal er dan in het bijzonder op toezien dat de goedkeuring van de transactie alleen is ingegeven door de belangen van Viohalco en tegen marktvoorwaarden plaatsvindt.

In alle gevallen waarin een belangenconflict niet onder artikel 523 van het W.Venn. valt, is het de taak van het betrokken lid van de Raad om te oordelen of hij of zij zich moet onthouden van deelname aan de besprekingen en de stemming.

Sinds de beursnotering van de Onderneming is de Raad niet in kennis gesteld van enige transacties of andere contractuele relaties tussen Viohalco en de leden van de Raad die aanleiding gaven tot een belangenconflict in de zin van de artikelen 523 en 524 van het W.Venn.

Aandeelhouders

1. Kapitaalstructuur

Op 31 december 2016 bedroeg het aandelenkapitaal van de Onderneming 141.893.811,46 euro, vertegenwoordigd door 259.189.761 aandelen zonder nominale waarde. Er is geen maatschappelijk aandelenkapitaal.

Alle aandelen van de Onderneming behoren tot dezelfde klasse van effecten en zijn op naam of in gedematerialiseerde vorm. Aandeelhouders kunnen er te allen tijde voor kiezen om hun aandelen op naam te laten omzetten in gedematerialiseerde aandelen, of vice versa.

De statuten van de Onderneming bevatten geen beperkingen op de overdracht van aandelen. Daarom zijn alle aandelen vrij overdraagbaar. Elk aandeel geeft recht op één stem.

2. Beperkingen van het stemrecht

De statuten van de Onderneming bevatten geen beperkingen op de uitoefening van stemrechten door de aandeelhouders, op voorwaarde dat de betrokken aandeelhouders worden toegelaten tot de Algemene Vergadering van Aandeelhouders en hun rechten niet opgeschort zijn. De relevante bepalingen met betrekking tot de toelating van de aandeelhouders tot de Algemene Vergadering zijn vastgelegd in artikel 19 van Viohalco's statuten.

Artikel 8.3 van de statuten bepaalt dat de aandelen van de Onderneming ondeelbaar zijn en dat de Onderneming slechts één houder per aandeel erkent. De Raad heeft het recht om de uitoefening van alle rechten verbonden aan aandelen die in gezamenlijke eigendom worden gehouden op te schorten tot één enkele vertegenwoordiger van de gezamenlijke eigenaars is aangesteld.

3. Transparantie

Krachtens de Belgische wet van 2 mei 2007 op de openbaarmaking van deelnemingen in beursgenoteerde ondernemingen en houdende diverse bepalingen (de Transparantiewet), die richtlijn 2004/109/EG in Belgisch recht omzet, moeten alle natuurlijke en rechtspersonen de Onderneming en de Belgische Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) informeren in de volgende gevallen:

• een verwerving of overdracht van stemrechtverlenende aandelen of met stemrechtverlenende effecten gelijkgestelde financiële instrumenten,

• het houden van stemrechten op het ogenblik van de beursintroductie,

• het passief bereiken van een drempel,

• het bereiken van een drempel door personen die in onderling overleg handelen of een wijziging van de aard van een akkoord van onderling overleg,

• wanneer een voorgaande kennisgeving met betrekking tot de stemrechtverlenende effecten wordt bijgewerkt,

• de verwerving of overdracht van de controle van een entiteit die de stemrechtverlenende effecten houdt, en

• wanneer de Onderneming bijkomende kennisgevingsdrempels invoert in haar statuten, in elk geval waarbij het percentage van stemrechten verbonden aan stemrechtverlenende effecten die door deze personen worden gehouden de wettelijke drempel van 5% van de totale stemrechten bereikt, overschrijdt of daalt tot onder deze wettelijke drempel, en bij 10%, 15%, 20% en zo verder om de 5% of, naargelang het geval, de bijkomende drempels voorzien in de statuten van de Onderneming.

De kennisgeving moet zo snel mogelijk gebeuren en uiterlijk vier handelsdagen na de verwerving of overdracht van de stemrechten waardoor de drempel wordt bereikt. Indien de Onderneming een kennisgeving met betrekking tot het bereiken van een drempel ontvangt, moet zij die informatie binnen drie handelsdagen na ontvangst van de kennisgeving publiceren.

Op een Algemene Vergadering van Aandeelhouders kan geen enkele aandeelhouder een groter aantal stemmen uitbrengen dan diegene die verbonden zijn aan de effecten of rechten waarvan hij, conform de Transparantiewet, een kennisgeving heeft gedaan ten minste 20 dagen vóór de datum van de Algemene Vergadering in kwestie, met inachtneming van bepaalde uitzonderingen.

Het formulier waarmee dergelijke kennisgevingen moeten worden gedaan, evenals een nadere toelichting, is te vinden op de website van de FSMA (www.fsma.be).

De stemrechten die op 30 maart 2017 door de belangrijkste aandeelhouders van de Onderneming gehouden werden, zijn te vinden op de website van Viohalco (www.viohalco.com).

Viohalco is niet op de hoogte van het bestaan van enige aandeelhoudersovereenkomst met betrekking tot de overdracht of de uitoefening van de stemrechten verbonden aan de aandelen van de Onderneming.

Algemene Vergadering van Aandeelhouders

1. Vergaderingen

De Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de Onderneming wordt gehouden op de laatste dinsdag van de maand mei om 12.00 uur ('s middags), of, als die dag een officiële feestdag is in België, op de vorige werkdag op hetzelfde tijdstip. Ze vindt plaats in Brussel, op de maatschappelijke zetel van de Onderneming of op de plaats aangegeven in de oproeping tot de Vergadering van Aandeelhouders.

De andere vergaderingen van de aandeelhouders van de Onderneming zullen worden gehouden op de dag, het uur en de plaats die aangegeven zijn in de oproeping tot de vergadering. Ze kunnen worden gehouden op andere plaatsen dan de maatschappelijke zetel.

De jaarlijkse, bijzondere en buitengewone algemene vergaderingen van aandeelhouders van de Onderneming kunnen worden bijeengeroepen door de Raad van Bestuur of de commissaris van de Onderneming en op verzoek van aandeelhouders die minstens één vijfde van het aandelenkapitaal van de Onderneming vertegenwoordigen.

2. Quorum en meerderheid vereist voor statutenwijziging

Voor wijziging van Viohalco's statuten is vereist dat twee derde van het aandelenkapitaal aanwezig of vertegenwoordigd is en dat de wijziging door een meerderheid van 75% van de stemmen goedgekeurd wordt. Indien het quorum van twee derde niet wordt bereikt tijdens de eerste vergadering, kan een tweede vergadering met dezelfde agenda bijeengeroepen worden, die rechtmatig zal vergaderen als minstens 60% van het kapitaal van de Onderneming aanwezig of vertegenwoordigd is.

Indien dit quorum niet wordt bereikt, kan een derde vergadering bijeengeroepen worden, die rechtmatig zal vergaderen als minstens 58% van het kapitaal van de Onderneming aanwezig of vertegenwoordigd is.

Aandeelhoudersinformatie en marktgegevens

Informatie over de aandelen en evolutie van de aandelen

Viohalco's aandelenkapitaal bedraagt 141.893.811,46 euro, verdeeld over 259.189.761 aandelen zonder nominale waarde, volgend op de voltooiing van de grensoverschrijdende fusie waarbij Viohalco de Griekse ondernemingen Elval Holdings Société Anonyme (Elval), Diatour, Management and Tourism Société Anonyme (Diatour), Alcomet Copper and Aluminium Société Anonyme (Alcomet) en de Luxemburgse onderneming Eufina S.A. (Eufina) opslorpte op 26 februari 2016.

De aandelen zijn uitgegeven als aandelen op naam en in gedematerialiseerde vorm. Alle aandelen zijn vrij overdraagbaar en volledig volgestort. De Onderneming heeft geen andere categorieën van aandelen, als aandelen zonder stemrecht of bevoorrechte aandelen, uitgegeven.

Alle aandelen die het aandelenkapitaal vertegenwoordigen hebben dezelfde rechten. In overeenstemming met de statuten van de Onderneming geeft elk aandeel aan de houder het recht op één stem.

Viohalco's aandelen zijn genoteerd onder het symbool "VIO" met ISIN-code BE0974271034 op de gereglementeerde markt van Euronext Brussels en op de hoofdmarkt van de Athens Stock Exchange met dezelfde ISIN-code en onder het symbool "VIO" (in Latijnse letters) en "BIO" (in Griekse letters).

Marktgegevens

Onderstaande tabel geeft voor de aangegeven periodes de maximum en minimum slotkoersen aan het einde van het jaar en de slotkoersen van Viohalco NV aan het einde van het jaar op Euronext Brussels en op de Athens Stock Exchange.

Aandelenprijs EURONEXT BRUSSELS in EURO	2015	2016
Op het einde van het jaar	1,61	1,22
Maximum	3,98	1,70
Minimum	1,53	1,00
Dividenden	0	0
Brutojaarrendement in %	-16,1%	-24,35%
Aandelenprijs ATHENS STOCK EXCHANGE in EUR	2015	2016
Op het einde van het jaar	1,60	1,25
Maximum	4,08	1,67
Minimum	1,50	0,98
Dividenden	0	0
Brutojaarrendement in %	-13,98%	-21,88%

Contactgegevens

Sofia Zairi
Hoofd van de dienst Investor Relations
E-mail: ir@viohalco.com
Viohalco N.V.	Viohalco N.V. – Greek Branch
Marnixlaan 30,	16 Himaras Street,
1000 Brussel,	151 25 Maroussi, Athene
België	Griekenland
België tel:	(+32) 2 224 09 11
Griekenland tel:	(+30) 210 686 11 11, (+30) 210 678 77 73
Beurs	NYSE Euronext Brussels
Ticker	VIO
ISIN-code	BE0974271034
Beurs	Athens Stock Exchange
Ticker	VIO (in Latijnse letters) and BIO (in Griekse letters)
ISIN-code	BE0974271034

Viohalco blijft streven naar een kwalitatief hoogwaardige en transparante financiële verslaggeving. De geconsolideerde jaarrekening van Viohalco werd opgesteld in overeenstemming met de Internationale Standaarden voor Financiële Verslaggeving zoals aangenomen door de Europese Unie ("IFRS zoals aangenomen door de EU").

Aandeelhoudersstructuur

Volgens de meest recente transparantieverklaringen is Viohalco's aandeelhoudersstructuur als volgt:

Naam (Aandeelhouders)	% stemrechten
Evangelos Stassinopoulos	42,81%
Nikolaos Stassinopoulos	32,27%

Uitkerings- en dividendbeleid

Sinds haar oprichting in 2013, heeft Viohalco geen voorgeschiedenis van dividenduitkering.

Het is het huidige voornemen van de Raad dat op korte termijn de winst van de Onderneming opnieuw in de activiteiten van de Onderneming wordt geïnvesteerd. Dit beleid zal te zijner tijd door de Raad worden beoordeeld en als het beleid verandert, zal de Onderneming de markt daarvan op de hoogte brengen. Er kan echter geen zekerheid worden gegeven dat Viohalco in de toekomst dividenden zal uitkeren. Dergelijke uitkeringen zullen afhangen van een aantal factoren, waaronder Viohalco's vooruitzichten, strategieën, bedrijfsresultaten, winst, kapitaalvereisten en overschot, algemene financiële voorwaarden, contractuele beperkingen en andere factoren die de Raad van Bestuur relevant acht. Door haar belang en deelneming in een aantal dochterondernemingen en verbonden ondernemingen, is het zelfstandige inkomen van Viohalco en haar vermogen om dividenden te betalen deels afhankelijk van de ontvangst van dividenden en uitkeringen van deze dochterondernemingen en verbonden ondernemingen. De betaling van dividenden door deze dochterondernemingen en verbonden ondernemingen is afhankelijk van de toereikendheid van de winst, kasstromen en uitkeerbare reserves.

Financiële kalender

Datum	Publicatie/ Gebeurtenis
30 mei 2017	Jaarlijkse Algemene Vergadering 2017
29 september 2017	Halfjaarresultaten 2017

Bijlage – Alternatieve prestatiemaatstaven (APM's)

Inleiding

Het management van VIOHALCO gebruikt, controleert en rapporteert interne en externe W&V-APM's, namelijk Aangepaste Brutowinst (a-Brutowinst), Aangepaste EBITDA (a-EBITDA) en Aangepaste EBIT (a-EBIT) omdat dit geschikte maatstaven zijn die de onderliggende prestaties van het bedrijf weerspiegelen. Deze APM's maken zinvolle vergelijkingen mogelijk van bedrijfsprestaties in de verschillende verslagperiodes en zijn ook belangrijke prestatiemetrieken op basis waarvan VIOHALCO haar jaarlijkse budgetten en langetermijnplanning (5 jaar) voorbereidt, controleert en evalueert. Niettemin betekent dit hoegenaamd niet dat de aangepaste posten niet-operationeel of eenmalig zijn. Het beheersverslag voor het boekjaar 2016 is het eerste waarin VIOHALCO deze APM's extern rapporteert samen met vergelijkbare gegevens voor boekjaar 2015.

Het management van VIOHALCO rapporteert in het beheersverslag voor het boekjaar 2016 ook andere W&V-APM's, namelijk EBITDA en EBIT, om de continuïteit van de informatie te verzekeren, aangezien deze APM's in het verleden in beheersverslagen gerapporteerd werden.

In verband met de balansposten controleert en rapporteert het management van VIOHALCO de maatstaf Nettoschuld.

Woordenlijst

a-EBITDA

a-EBITDA wordt gedefinieerd als de opbrengsten uit voortgezette activiteiten vóór:

• belastingen,
• nettorentelasten,
• waardeverminderingen en afschrijvingen

aangepast om het volgende uit te sluiten:

• metaalprijs interval,
• herstructureringskosten,
• uitzonderlijke inactiviteitskosten,
• bijzondere waardeverminderingen / terugboekingen van bijzondere waardeverminderingen van vaste en immateriële activa,
• bijzondere waardeverminderingen / terugboekingen van bijzondere waardeverminderingen van investeringen
• niet-gerealiseerde winsten of verliezen op derivaten en op wisselkoersverschillen,
• winsten / verliezen uit de verkoop van vaste activa, immateriële activa en investeringen,

• uitzonderlijke gerechtskosten en boetes,

• uitzonderlijke voorzieningen op vorderingen samen met de respectieve verzekeringsinkomsten en

• overige uitzonderlijke of ongebruikelijke posten

a-EBIT

a-EBIT wordt gedefinieerd als de opbrengsten uit voortgezette activiteiten vóór:

• belastingen,
• nettorentelasten,

aangepast om het volgende uit te sluiten: dezelfde posten als bij a-EBITDA

a-Brutowinst

a-Brutowinst is Brutowinst die aangepast is om het volgende uit de sluiten:

• metaalprijs interval,
• herstructureringskosten (indien inbegrepen in Brutowinst),
• uitzonderlijke inactiviteitskosten,
• overige uitzonderlijke of ongebruikelijke posten (indien inbegrepen in Brutowinst)

EBITDA

EBITDA wordt gedefinieerd als de opbrengsten uit voortgezette activiteiten vóór:

• belastingen,
• aandeel in winst/verlies van geassocieerde deelnemingen, na belastingen,
• nettofinancieringslasten,
• waardeverminderingen en afschrijvingen

EBIT

EBIT wordt gedefinieerd als de opbrengsten uit voortgezette activiteiten vóór:

• belastingen,
• aandeel in winst/verlies van geassocieerde deelnemingen, na belastingen,
• nettofinancieringslasten,
• waardeverminderingen en afschrijvingen

De aandacht van de lezer wordt gevestigd op het feit dat EBITDA en EBIT rekenschap geven van nettofinancieringslasten, terwijl a-EBITDA en a-EBIT rekenschap geven van nettorentelasten.

Nettoschuld

Nettoschuld wordt gedefinieerd als het totaal van:

• Langlopende financieringsverplichtingen,
• Kortlopende financieringsverplichtingen,

min:

• Geldmiddelen en kasequivalenten.

Metaalprijs interval

Het Metaalprijs interval is het effect op de W&V-rekening van fluctuaties in de marktprijzen van de onderliggende metaalgrondstoffen (ferro en non-ferro) die VIOHALCO's dochterondernemingen in hun productieprocessen gebruiken als grondstoffen voor hun eindproducten.

Het Metaalprijs interval bestaat ten gevolge van:

• (i) de tijdspanne tussen de prijsstelling van de metaalaankopen, het houden en verwerken van het metaal en de prijsstelling van de verkoop van de afgewerkte producten aan klanten,
• (ii) het effect van de openingsbalans van de voorraad (die op haar beurt beïnvloed wordt door de metaalprijzen van voorafgaande periodes) op het bedrag gerapporteerd als Kostprijs verkochte goederen, ten gevolge van de gebruikte methode voor kostenberekening (b.v. gewogen gemiddelde),
• (iii) bepaalde contracten met klanten die op voorhand vastgelegde prijsafspraken bevatten, wat leidt tot blootstelling aan veranderingen in metaalprijzen voor de tijdspanne tussen het moment van de vastlegging van de verkoopprijs en dat van de eigenlijke verkoop.

De meeste dochterondernemingen van VIOHALCO gebruiken back-to-back afstemming van aanen verkopen of derivaten om het effect van het Metaalprijs interval op hun resultaten tot een minimum te beperken. Niettemin zal er altijd enige impact zijn (positief of negatief) op de W&Vrekening aangezien in de non-ferrosegmenten (Aluminium, Koper en Kabels) een deel van de voorraad als permanent gehouden (minimale operationele voorraad) wordt beschouwd en niet wordt afgedekt en in de ferrosegmenten (Staal en Stalen buizen) geen grondstoffenafdekking plaatsvindt.

Aansluitingstabellen

a- Brutowinst

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
Brutowinst (als gerapporteerd in de winst- en verliesrekening)	264.072	229.627
Aanpassingen voor:
Metalprijs interval	6.945	41.794
Niet-gerealiseerde winsten of verliezen op wisselkoersverschillen en op derivaten (valuta en grondstoffen)	232	1.063
Overige uitzonderlijke of ongebruikelijke (opbrengsten) / uitgaven	344	0
a-Brutowinst	271.594	272.484

a-EBIT en a-EBITDA

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
EBIT (als gerapporteerd in de winst- en verliesrekening)	6.756	-36.784
Aanpassingen voor:
Nettorentelasten	106.917	109.772
Metalprijs interval	6.945	41.794
Herstructureringskosten	2.820	3.419
Niet-gerealiseerde winsten of verliezen op wisselkoersverschillen en op derivaten (valuta en grondstoffen)	3.282	302
Bijzondere waardeverminderingen / (terugboeking van bijzondere waardeverminderingen) van vaste activa	10.938	2.908
Uitzonderlijke voorzieningen op vorderingen samen met de respectieve verzekeringsinkomsten	-1.419	0
Uitzonderlijke gerechtskosten en boetes / (opbrengsten)	-902	0
(Winsten) / verliezen uit de verkoop van vaste activa	-540	-2.180
Voordelige koop bij overname	-7.319	0
Overige uitzonderlijke of ongebruikelijke (opbrengsten) / uitgaven	432	290
a-EBIT	127.910	119.522
Plus:
waardeverminderingen en afschrijvingen	121.628	120.376
a-EBITDA	249.538	239.899

EBIT en EBITDA

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
EBIT (als gerapporteerd in de winst- en verliesrekening)	6.756	-36.784
Aanpassingen voor:
Aandeel in winst/verlies (-) van geassocieerde deelnemingen, na belastingen	1.240	-882
Financieringsbaten/-lasten	102.056	111.042
EBIT	110.052	73.376
Plus:
waardeverminderingen en afschrijvingen	121.628	120.376
EBITDA	231.680	193.753

Nettoschuld

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
Langlopende financieringsverplichtingen	804.723	895.863
Kortlopende financieringsverplichtingen	894.491	739.139
Totale schuld	1.699.214	1.635.001
Min:
Geldmiddelen en kasequivalenten	-171.784	-136.296
Nettoschuld	1.527.430	1.498.705

VIOHALCO

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 2016

1.		Geconsolideerde Balans	100
2.		Geconsolideerde Winst- en verliesrekening	101
3.		Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten	102
4.		Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen	103
5.		Geconsolideerd kasstroomoverzicht	104
6.		Toelichtingen bij de geconsolideerde jaarrekening	105
	1.	Verslaggevende entiteit	105
	2.	Basis voor de financiële verslaggeving	105
	3.	Functionele valuta en presentatievaluta	106
	4.	Gebruik van schattingen en beoordelingen	106
	5.	Belangrijke grondslagen voor financiële verslaggeving	107
	6.	Bedrijfssegmenten	128
	7.	Omzet	133
	8.	Bedrijfsopbrengsten en –kosten	133
	9.	Nettofinancieringskosten	135
	10.	Gewone en verwaterde winst per aandeel	136
	11.	Personeelsbeloningen	136
	12.	Kosten met betrekking tot personeelsbeloningen	140
	13.	Winstbelastingen	141
	14.	Voorraden	143
	15.	Handels-en overige vorderingen	144
	16.	Geldmiddelen en kasequivalenten	146
	17.	Materiële vaste activa	146
	18.	Goodwill en immateriële vaste activa	150
	19.	Vastgoedbeleggingen	155
	20.	Investeringen in geassocieerde deelnemingen volgens de equity-methode	157
	21.	Overige investeringen	159
	22.	Derivaten	161
	23.	Eigen vermogen	163
	24.	Kapitaalbeheer	166
	25.	Leningen en overige financieringsverplichtingen	166
	26.	Handels- en overige schulden	169
	27.	Subsidies	170
	28.	Voorzieningen	170
	29.	Financiële instrumenten	172
	30.	Dochterondernemingen	184
	31.	Minderheidsbelangen	188
	32.	Verwerving van minderheidsbelangen	190
	33.	Operationele leases	191
	34.	Verplichtingen	192
	35.	Voorwaardelijke verplichtingen	192
	36.	Verbonden partijen	193
	37.	Gebeurtenissen na balansdatum	194
	38.	Vergoeding van de commissaris	194

1. Geconsolideerde Balans

Bedragen in duizenden euro		2016	2015
ACTIVA Vaste activa
Materiële vaste activa	17	1.783.156.417	1.814.588.238
Goodwill en immateriële vaste activa	18	24.657.140	23.598.228
Vastgoedbeleggingen	19	155.552.760	156.012.253
Investeringen in geassocieerde deelnemingen	20	17.593.815	16.451.733
Overige vorderingen	21	7.658.208	7.645.399
Uitgesteld belastingvorderingen	13	14.730.924	11.664.379
Derivaten	22	253.135	-
Handels- en overige vorderingen	15	6.319.631	8.032.965
		2.009.922.031	2.037.993.196
Vlottende activa
Voorraden	14	857.419.170	786.241.554
Handels- en overige vorderingen	15	574.855.099	536.918.775
Inkomstenbelastingen		1.331.834	1.245.756
Overige investeringen	29	1.632.838	2.138.246
Derivaten	22	7.933.244	3.653.972
Liquide middelen	16	171.784.192	136.296.402
		1.614.956.376	1.466.494.706
Totaal activa		3.624.878.407	3.504.487.902
EIGEN VERMOGEN
Eigen vermogen
Kapitaal	23	141.893.813	117.665.854
Uitgiftepremies	23	457.570.759	453.821.717
Omrekeningsreserve		(2)	(8.059.002)
Omrekeningsreserves		(18.846.552)	(13.968.454)
Overige reserves	23	395.563.119	336.681.314
Ingehouden winsten		81.524.994	42.353.322
Eigen vermogen toerekenbaar aan de aandeelhouders van de Vennootschap		1.057.706.131	928.494.752
Minderheidsbelangen		90.532.802	246.348.630
Totaal eigen vermogen		1.148.238.932	1.174.843.382
SCHULDEN Schulden op meer dan één jaar
Leningen	25	795.681.239	894.274.610
Derivaten		9.041.727	1.587.942
Derivaten	22	4.366.218	542.917
Uitgestelde belastingverplichtingen	13	147.763.271	151.364.619
Personeelsbeloningen	11	26.868.009	25.405.361
Subsidies	27	46.468.420	50.548.655
Voorzieningen	28	3.863.164	3.008.560
Handels- en overige vorderingen	26	12.476.727	17.923.646
		1.046.528.775	1.144.656.310
Schulden op ten hoogste één jaar
Handels- en overige schulden	26	506.803.647	419.200.894
Te betalen belastingen		19.874.584	20.534.228
leningen	25	893.315.580	738.789.751
Derivaten		1.175.603	349.015
Derivaten	22	9.858.061	5.932.433
Voorzieningen	28	415.018	1.427.649
		1.431.442.494	1.186.233.971
Totaal schulden		2.477.971.269	2.330.890.281
Totaal passiva		3.626.210.201	3.505.733.663

De toelichtingen op pagina's 95 tot 162 maken integraal deel uit van deze Geconsolideerde Jaarrekening.

2. Geconsolideerde Winst- en verliesrekening

		Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	Toelichting	2016	2015
Voortgezette bedrijfsactiviteiten
Omzet	7	3.112.654	3.274.735
Kostprijs verkopen	8	-2.848.582	-3.045.108
Brutowinst		264.072	229.627
Overige opbrengsten	8	38.607	48.419
Distributiekosten	8	-58.022	-73.678
Administratiekosten	8	-95.029	-91.528
Overige kosten	8	-39.577	-39.463
Bedrijfsresultaat (EBIT)		110.052	73.376
Financiële opbrengsten	9	10.367	14.373
Financiële kosten	9	-112.423	-125.414
Financiële opbrengsten		0	0
Netto financiële opbrengsten/kosten(-)		-102.056	-111.042
Winst/verlies (-) aandeel van geassocieerde deelnemingen, na belastingen	20	-1.240	882
Winst/verlies voor belasting		6.756	-36.784
Belastingen	13	-13.685	-26.616
Winst/verlies (-) van voortgezette bedrijfsactiviteiten		-6.930	-63.400
			0
Winst/verlies(-) toerekenbaar aan:
Aandeelhouders van de vennootschap		-6.383	-59.993
Minderheidsbelangen		-546	-3.407
		-6.930	-63.400
Winst per aandeel (in euro per aandeel)
Gewone en verwaterde	10	-0,0250	-0,2676

De toelichtingen op pagina's 95 tot 162 maken integraal deel uit van deze Geconsolideerde Jaarrekening.

3. Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten

Voor het jaar eindigend op 31 december

Bedragen in duizenden euro	Toelichting	2016	2015
Winst/verlies(-)		-6.930	-63.400
Posten die nooit naar de rubriek winst of verlies zullen worden overgeboekt
Herwaardering van de verplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten	11	-607	1.661
Geralateerde belastingen	13	114	-494
Totaal		-494	1.168
Items die ofwel kunnen worden geherclassificeerd naar winst of verlies
Valutaomrekeningsverschillen		-17.994	3.812
Winst / verlies (-) van veranderingen in de reële waarde van kasstroomafdekking - effectief deel		-2.568	-10.794
Winst / verlies (-) van veranderingen in reële waarde van kasstroomafdekkingen - geherclassificeerd naar winst of verlies		-10	5.228
Winst / verlies (-) van veranderingen in de reële waarde van beschikbaar voor verkoop - netto verandering in reële waarde	21	-24	-4.378
Geralateerde belastingen	13	-204	978
Totaal		-20.800	-5.154
Totaal gerealiseerde en niet- gerealiseerde resultaten, na belastingen		-28.223	-67.387
Totaal gerealiseerde en niet- gerealiseerde resultaten toerekenbaar aan:		0	0
Aandeelhouders van de vennootschap		-22.958	-64.774
Minderheidsbelangen		-5.266	-2.613
Totaal gerealiseerde en niet gerealiseerde resutaten , na belastingen		-28.223	-67.387

De toelichtingen op pagina's 95 tot 162 maken integraal deel uit van deze Geconsolideerde Jaarrekening

4. Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen B edragen in duizenden euro

2 0 16	Toelicht ing	Kapit aal	U it gif t e premies	Hoof dkant oor	Eigen aandelen	Overige reserves	Tot aal	Ingehouden winst en	V ert aling reserve	Tot aal	Ingehouden winst en	Tot aal eigen vermogen
Saldo per 1 januari 2 0 16		117.6 6 6	4 53 .8 2 2	0	- 8 .0 59	3 3 6 .6 8 1	0	4 2 .3 53	- 13 .9 6 8	9 2 8 .4 9 5	2 4 6 .3 4 9	1.174 .8 4 3
Tot aal gerealiseerde en niet - gerealiseerde result at en
Overige algehele inkomst en, exclusief belast ingen		0	0	0	0	- 1.6 9 3	0	- 2 6 0	- 14 .6 2 1	- 16 .575	- 4 .719	- 2 1.2 9 4
W inst / V erlies ( - )		0	0	0	0	0	0	- 6 .3 8 3	0	- 6 .3 8 3	- 54 6	- 6 .9 3 0
Tot aal gerealiseerde en niet - gerealiseerde result at en		0	0	0	0	- 1.6 9 3	0	- 6 .6 4 3	- 14 .6 2 1	- 2 2 .9 58	- 5.2 6 6	- 2 8 .2 2 3
Transact ies met eigenaars van de V ennoot schap
Zakencombinat ie met EU FIN A	3 2	13 .6 4 2	515	0	0	0	0	- 11.2 3 1	0	2 .9 2 6	0	2 .9 2 6
Overdracht van reserves		0	0	0	0	2 8 .8 52	0	- 2 8 .8 52	0	0	0	0
D ividend		0	0	0	0	0	0	0	0	0	- 1.3 0 7	- 1.3 0 7
Tot aal		13 .6 4 2	515	0	0	2 8 .8 52	0	- 4 0 .0 8 3	0	2 .9 2 6	- 1.3 0 7	1.6 19
W ijzigingen in eigendomsbelangen
A cquisit ie van N C I Elval, A lcomet , D iat our	3 0 , 3 2	10 .58 6	3 .2 3 4		8 .0 59	2 1.6 0 1		118 .2 6 1	4 .2 8 6	16 6 .0 2 8	- 16 6 .0 2 8	0
A ndere wijzigingen in eigendomsbelangen	3 0	0	0	0	0	10 .12 2	0	- 3 2 .3 6 3	5.4 57	- 16 .78 5	16 .78 5	0
Tot ale wijzigingen in eigendomsbelangen		10 .58 6	3 .2 3 4	0	8 .0 59	3 1.72 3	0	8 5.8 9 8	9 .74 3	14 9 .2 4 3	- 14 9 .2 4 3	0
Saldo per 3 1 december 2 0 16		14 1.8 9 4	4 57.571	0	0	3 9 5.56 3	0	8 1.52 5	- 18 .8 4 7	1.0 57.70 6	9 0 .53 3	1.14 8 .2 3 9
B edragen in duizenden euro
2 0 15	Toelicht ing	Kapit aal	U it gif t e premies	Hoof dkant oor	Eigen aandelen	Overige reserves	Tot aal	Ingehouden winst en	V ert aling reserve	Tot aal	Ingehouden winst en	Tot aal eigen vermogen
Saldo per 1 januari 2 0 15		10 4 .9 9 6	4 3 2 .2 0 1	0	0	3 6 3 .0 0 3	0	3 2 .76 8	- 12 .755	9 2 0 .2 14	3 2 2 .79 2	1.2 4 3 .0 0 6
Tot aal gerealiseerde en niet - gerealiseerde result at en
Overige algehele inkomst en, exclusief belast ingen		0	0	0	0	- 5.2 15	0	404	3 0	- 4 .78 0	79 4	- 3 .9 8 7
W inst / V erlies ( - )		0	0	0	0	0	0	- 59 .9 9 3	0	- 59 .9 9 3	- 3 .4 0 7	- 6 3 .4 0 0
Tot aal gerealiseerde en niet - gerealiseerde result at en		0	0	0	0	- 5.2 15	0	- 59 .58 9	3 0	- 6 4 .773	- 2 .6 13	- 6 7.3 8 7
Transact ies met eigenaars van de V ennoot schap
Overdracht van reserves		0	0	0	0	- 1.4 11	0	- 8 9 0	3	- 2 .2 9 8	2 .2 9 8	0
D ividend		0	0	0	0	0	0	0	0	0	- 9 53	- 9 53
Tot aal		0	0	0	0	- 1.4 11	0	- 8 9 0	3	- 2 .2 9 8	1.3 4 5	- 9 53
W ijzigingen in eigendomsbelangen
V erkrijging van N C I Sidenor Holdings	3 0	12 .6 70	2 1.6 2 0		- 8 .0 59	- 19 .9 0 9		6 8 .0 0 6	- 1.170	73 .158	- 73 .158	0
A ndere wijzigingen in eigendomsbelangen		0	0	0	0	2 14	0	2 .0 57	- 76	2 .19 5	- 2 .0 17	178
Tot ale wijzigingen in eigendomsbelangen		12 .6 70	2 1.6 2 0	0	- 8 .0 59	- 19 .6 9 5	0	70 .0 6 3	- 1.2 4 6	75.3 53	- 75.175	178
B alance as at 3 1 D ecember 2 0 15		117.6 6 6	4 53 .8 2 2	0	- 8 .0 59	3 3 6 .6 8 1	0	4 2 .3 53	- 13 .9 6 8	9 2 8 .4 9 5	2 4 6 .3 4 9	1.174 .8 4 3

De toelichtingen op pagina's 95 tot 162 maken integraal deel uit van deze Geconsolideerde Jaarrekening

5. Geconsolideerd kasstroomoverzicht

		V o o r het j aar ei nd i g end	o p 3 1 d ecemb er
B edragen in duizenden euro	Toelicht ing	2 0 16	2 0 15
Kasst romen uit operat ionele act ivit eit en
W inst / ( verlies) van het boekjaar		- 6 .9 3 0	- 6 3 .4 0 0
A anpassingen voor:
B elast ingen	13	13 .6 8 5	2 6 .6 16
A f schrijvingen op mat eriële en immat eriële vast e act iva		12 2 .550	12 3 .3 3 9
A f schrijving van de vast goedbeleggingen		3 .19 4	1.6 6 7
A f schrijving van subsidies			0
A f schrijving van subsidies	2 7	- 4 .116	- 4 .6 3 0
		0	0
Financieringsinkomen	9	- 10 .3 6 7	- 14 .3 73
A andeel van de winst van de eigen vermogen in verant woorde beleggingen	2 0	1.2 4 0	- 8 8 2
V alut averschillen		- 4 3 1	- 13 .2 77
Financieringskost en	9	112 .4 2 3	12 5.4 14
W inst ( - ) / verlies bij verkoop van PP & E en immat eriële vast e act iva		- 54 0	- 2 .0 50
W aardedaling en af schrijvingen van PP & E, immat eriële vast e act iva en beleggingseiendom		0	0
		0	0
W aardedaling en af schrijvingen van PP & E, immat eriële vast e act iva en vast goedbeleggingen		12 .113	3 .8 0 7
		0	0
		2 4 2 .8 2 1	18 2 .2 3 3
Toename / af name( - ) van voorraden		- 76 .6 3 1	56 .4 9 9
Toename / af name( - ) van vorderingen		- 53 .0 11	4 6 .8 6 3
Toename/ af name ( - ) van schulden		6 1.0 9 6	- 2 6 .3 6 1
		- 6 8 .54 7	77.0 0 1
Kasst romen gegenereerd uit bedrijf sact ivit eit en		174 .2 75	2 59 .2 3 4
D e bet aalde int erest en		- 10 1.8 72	- 12 1.9 6 3
B et aalde belast ingen		- 5.6 9 8	- 6 .56 7
N et t o kasst romen uit / gebruikt in ( - ) bedrijf sact ivit eit en		6 6 .70 5	13 0 .70 4
Kasst romen uit invest eringsact ivit eit en
A ankoop van PP & E en immat eriële vast e act iva		- 10 3 .58 5	- 19 6 .155
A ankoop van vast goedbeleggingen A ankoop van vast goedbeleggingen	19	- 6 .4 2 3	0 - 9 .8 78
Opbrengst en uit verkoop van PP & E en immat eriële vast e act iva		3 .13 0	10 .6 6 0
V erkrijging van eigen vermogen verant woord beleggingen	2 0	- 110	- 757
Ont vangen dividenden		827	1.6 9 9
Opbrengst en uit verkoop van beschikbare beleggingen voor verkoop		207	3 9 .8 6 8
A ankoop van andere beleggingen		- 2 11	- 2 .3 8 6
Opbrengst en uit de verkoop van andere beleggingen		0	1.2 9 3
N et t o cont ant geld gebruikt in invest eringsact ivit eit en	3 2	9 .8 8 0	0
Ont vangen int rest en		3 .9 53	5.2 78
Opbrengst van de inzameling van subsidies		7 0	2 .0 3 8
C ash verkregen uit bedrijf scombinat ie		0
Ont vangen rent e
Opbrengst van de inzameling van subsidies		0
N et t o cont ant geld gebruikt in invest eringsact ivit eit en		- 9 2 .2 6 2	- 14 8 .3 4 0
Kasst romen uit f inancieringsact ivit eit en
Opbrengst en uit nieuwe leningen		0	0
Opbrengst en uit nieuwe leningen		4 6 6 .8 51	3 3 4 .516
Terugbet aling van leningen		- 4 0 4 .0 79	- 2 8 0 .13 8
Terugbet aling van leningen		0	0
D ividenden bet aald aan minderheidsbelang		- 1.3 9 7	- 9 51
N et t o cont ant geld gebruikt in f inancieringsact ivit eit en		6 1.3 75	53 .4 2 7
		0	0
		0	0
		0	0
		0	0
N et t o af name ( - ) / t oename van liquide middelen		3 5.8 17	3 5.79 1
Liquidemiddelen aan het begin van het boekjaar		13 6 .2 9 6	9 9 .6 12
Ef f ect en van wisselkoerswijziging op aangehouden liquide middelen		- 3 2 9	893
Liquide middelen op het einde van het boekjaar		171.78 4	13 6 .2 9 6

De toelichtingen op pagina's 95 tot 162 maken integraal deel uit van deze Geconsolideerde Jaarrekening

6. Toelichtingen bij de geconsolideerde jaarrekening

1. Verslaggevende entiteit

Viohalco NV (hierna "de Onderneming" of "Viohalco NV" genoemd) is een Belgische naamloze vennootschap. De maatschappelijke zetel van de Onderneming is gelegen aan de Marnixlaan 30, 1000 Brussel, België. De geconsolideerde jaarrekening van de Onderneming omvat de jaarrekeningen van de Onderneming en haar dochterondernemingen (samen "Viohalco" genoemd), en de belangen van Viohalco in geassocieerde ondernemingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode.

Viohalco NV is een houdstermaatschappij en bezit deelneming in ongeveer 100 dochterondernemingen waarvan er twee genoteerd zijn, één op Euronext Brussels en één op de beurs van Athene. Met productiefaciliteiten in Griekenland, Bulgarije, Roemenië, Rusland, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en het Verenigd Koninkrijk, specialiseren Viohalco's dochterondernemingen zich in de productie van staal-, aluminium- en koperproducten. Bovendien bezit Viohalco substantiële onroerende goederen, voornamelijk in Griekenland, en heeft zij in een aantal eigendommen herontwikkelingsprojecten uitgevoerd. Haar aandelen zijn genoteerd op de beurs Euronext Brussels en sinds februari 2014 heeft zij een secundaire notering op de beurs in Athene (trading ticker "VIO").

Het elektronisch adres van de Onderneming is www.viohalco.com en daar zijn de jaarrekeningen gepubliceerd.

2. Basis voor de financiële verslaggeving

Verklaring van naleving

De geconsolideerde jaarrekening werd door het management opgesteld overeenkomstig de Internationale Standaarden voor Financiële Verslaggeving (IFRS) zoals aangenomen door de Europese Unie, tot 31 december 2016. Een deel van de geconsolideerde jaarrekening werd goedgekeurd door de Raad van Bestuur van de Onderneming op 30 maart 2017 en gepubliceerd in het persbericht op 31 maart 2017, terwijl het resterende deel hierna gefinaliseerd werd door het management (dat daarvoor toestemming kreeg van de Raad van Bestuur) op 28 april 2017.

Verdere informatie over Viohalco's grondslagen voor financiële verslaggeving zijn omvat in Toelichting 5.

Waarderingsgrondslag

De geconsolideerde jaarrekening werd opgesteld op basis van de historische kostprijsmethode, behalve voor de volgende activa en passiva, die gewaardeerd worden op een alternatieve basis op iedere balansdatum.

• 1. Financiële activa tegen reële waarde via winst- en verliesrekening (reële waarde);
• 1. Derivaten (reële waarde);
• 1. Voor verkoop beschikbare financiële activa (reële waarde);
• 1. Nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten (contante waarde van de verplichting);
• 1. Voorzieningen (contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen).

3.Functionele valuta en presentatievaluta

De functionele en presentatievaluta van de moedervennootschap is euro. Alle bedragen in de geconsolideerde jaarrekening worden voorgesteld in duizenden euro, afgerond op het dichtstbijzijnde duizendtal, tenzij anders aangegeven. Door de afrondingen van bedragen zou het kunnen dat cijfers die in bepaalde tabellen als totalen worden weergegeven geen wiskundige som zijn van de cijfers die hen voorafgaan.

4.Gebruik van schattingen en beoordelingen

Bij de opmaak van de jaarrekening in overeenstemming met IFRS dient het management beoordelingen, schattingen en veronderstellingen te maken die een impact hebben op de toepassing van Viohalco's boekhoudprincipes en de gerapporteerde bedragen van activa, passiva, inkomsten en uitgaven. De werkelijke resultaten kunnen verschillen van deze schattingen.

De schattingen en beoordelingen van het management worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden prospectief verwerkt.

A. Beoordelingen

Informatie over de beoordelingen bij het toepassen van de waarderingsgrondslagen met de belangrijkste effecten op de geconsolideerde jaarrekening, zijn opgenomen in de volgende toelichtingen:

• Toelichting 5.1 en 30 Consolidatie: of Viohalco de facto zeggenschap heeft over een deelneming;
• Toelichting 19 en 5.11 Vastgoed classificatie van vastgoed als vastgoedbeleggingen of als vastgoed voor eigen gebruik
• B. Veronderstellingen en schattingsonzekerheden

Informatie over veronderstellingen en schattingsonzekerheden die een aanmerkelijk risico in zich dragen van een materiële aanpassing in het jaar eindigend op 31 december 2016 zijn opgenomen in de volgende toelichtingen:

• Toelichting 11 Waardering van verplichtingen uit hoofde van toegezegde pensioenrechten: voornaamste actuariële veronderstellingen;
• Toelichting 13 Opname van uitgestelde belastingvorderingen, beschikbaarheid van toekomstige belastbare winsten waarmee onbenutte fiscale verliezen verrekend kunnen worden;
• Toelichting 17, Toelichting 18 en Toelichting 19 Test op bijzondere waardevermindering: voornaamste veronderstellingen over de onderliggende realiseerbare waarden;
• Toelichting 28 en 35 Opname en waardering van voorzieningen en onvoorziene kosten: voornaamste veronderstellingen betreffende de waarschijnlijkheid en de omvang van een uitstroom van middelen;
• Toelichting 25 en 5 Lease: of een overeenkomst een leaseovereenkomst bevat;
• Toelichting 33 en 5 Leaseclassificatie

5.Belangrijke grondslagen voor financiële verslaggeving

De hieronder beschreven grondslagen voor financiële verslaggeving zijn consequent toegepast op alle periodes die in deze jaarrekening worden voorgesteld en zijn ook consequent toegepast door Viohalco en haar ondernemingen (dochterondernemingen en investeringen verwerkt volgens de 'equity'-methode).

5.1. Grondslagen voor consolidatie

(a) Bedrijfscombinaties

De verwerving van dochterondernemingen wordt geboekt volgens de verwervingsmethode op de verwervingsdatum, d.i. de datum waarop de zeggenschap is overgedragen aan Viohalco. Om de zeggenschap te beoordelen, neemt Viohalco wezenlijke potentiële stemrechten in beschouwing.

Viohalco en haar ondernemingen waarderen goodwill op de overnamedatum als volgt:

• de reële waarde van de betaalde vergoeding, plus
• de waarde van minderheidsbelangen in de verworven dochteronderneming, verminderd met
• de reële waarde van identificeerbare overgenomen activa en passiva.

De goodwill die ontstaat, wordt jaarlijks op bijzondere waardevermindering getest. Winst uit een voordelige aankoop wordt onmiddellijk opgenomen in de geconsolideerde winsten verliesrekening. Kosten die rechtstreeks verband houden met de verwerving worden rechtstreeks opgenomen in de geconsolideerde winst- en verliesrekening. Voorwaardelijke verwervingskosten worden gewaardeerd tegen hun reële waarde op de overnamedatum.

(b) Dochterondernemingen

Dochterondernemingen zijn entiteiten waarover Viohalco zeggenschap heeft. Viohalco heeft zeggenschap over een entiteit wanneer ze blootgesteld is aan of rechten heeft op de variabele opbrengsten van haar deelname in de entiteit en de mogelijkheid heeft om deze opbrengsten te beïnvloeden door haar macht over de entiteit. De jaarrekeningen van de dochterondernemingen worden in de geconsolideerde jaarrekening opgenomen vanaf de datum waarop de zeggenschap begint tot de datum waarop deze eindigt.

(c) Minderheidsbelangen

Minderheidsbelangen worden gewaardeerd tegen hun reële waarde of tegen het proportionele deel van de identificeerbare nettoactiva van de verworven partij op de verwervingsdatum. Deze waardering wordt geval per geval bekeken.

Wijzigingen in Viohalco's belang in een dochteronderneming die geen verlies van zeggenschap inhouden, worden geboekt als eigenvermogenstransacties.

(d) Verlies van zeggenschap

Indien Viohalco en haar ondernemingen de zeggenschap over een dochteronderneming verliezen, worden de activa en passiva van de dochteronderneming en de respectieve minderheidsbelangen en andere eigenvermogenscomponenten uit de balans verwijderd. Resulterende winst of verlies wordt opgenomen in de winst- en verliesrekening. Indien enig belang in de voormalige dochteronderneming behouden blijft, wordt dit gewaardeerd tegen de reële waarde op de datum van het verlies van zeggenschap.

(e) Viohalco's belangen in investeringen verwerkt volgens de 'equity'-methode

Viohalco's belangen in investeringen verwerkt volgens de 'equity'-methode, omvatten belangen in geassocieerde deelnemingen en joint ventures.

Geassocieerde deelnemingen zijn entiteiten waarop Viohalco aanzienlijke invloed heeft, maar waar geen zeggenschap of gezamenlijke zeggenschap uitgeoefend wordt over het financiële beleid en de bedrijfsvoering. Een joint venture is een overeenkomst waarbij Viohalco gezamenlijke zeggenschap heeft en waarbij Viohalco rechten heeft op het nettoresultaat van de overeenkomst, in plaats van rechten op de activa en verplichtingen voor de passiva ervan.

Belangen in geassocieerde deelnemingen en joint ventures worden verwerkt volgens de 'equity'-methode. Ze worden aanvankelijk geboekt tegen kostprijs, waarin ook de transactiekosten zijn vervat. Na de initiële waardering omvat de geconsolideerde jaarrekening Viohalco's aandeel in de winst of het verlies en overige gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten van de investeringen verwerkt volgens de 'equity'-methode tot de datum waarop de aanzienlijke invloed of de gezamenlijke zeggenschap eindigt.

(f) Bij de consolidatie geëlimineerde transacties

Saldi en transacties, en niet-gerealiseerde opbrengsten en kosten uit transacties binnen de groep, worden bij de consolidatie geëlimineerd. Niet-gerealiseerde winsten uit transacties met geassocieerde deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode worden geëlimineerd tegen de investering naar rato van het belang dat Viohalco in deze onderneming heeft. Hetzelfde geldt voor niet-gerealiseerde verliezen, maar enkel voor zover er geen indicatie van bijzondere waardevermindering bestaat.

5.2. Vreemde valuta

(a) Transacties in vreemde valuta

Transacties in vreemde valuta worden omgerekend in de respectieve functionele valuta van Viohalco's ondernemingen tegen de wisselkoersen op de transactiedatums. Monetaire activa en passiva die zijn uitgedrukt in vreemde valuta worden omgerekend in de functionele valuta tegen de wisselkoers op balansdatum. Niet-monetaire activa en passiva die tegen reële waarde worden gewaardeerd in vreemde valuta worden omgerekend in de functionele valuta tegen de geldende wisselkoers op het moment dat de reële waarde werd bepaald. Winsten en verliezen op wisselkoersverschillen worden opgenomen en geclassificeerd in de geconsolideerde winst- en verliesrekening gebaseerd op de aard van de verwante post op de geconsolideerde balans. Niet-monetaire posten die worden gewaardeerd tegen historische kostprijs in vreemde

valuta worden omgerekend tegen de geldende wisselkoers op de transactiedatum. Valutaomrekeningsverschillen die voortvloeien uit de omrekening van kwalificerende kasstroomafdekkingen in de mate dat de afdekkingen effectief zijn, worden opgenomen in overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten.

(b) Buitenlandse activiteiten

De activa en passiva van buitenlandse activiteiten, inclusief goodwill en reëlewaardeaanpassingen voortvloeiend uit een verwerving, worden in euro omgerekend tegen de wisselkoersen op de balansdatum. De opbrengsten en kosten van buitenlandse activiteiten worden in euro omgerekend tegen de wisselkoersen op de transactiedatums. De gemiddelde koers over de periode kan als een gepaste koers beschouwd worden.

Valutaomrekeningsverschillen worden in de overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten opgenomen en toegevoegd aan de omrekeningsreserve, behalve als het omrekeningsverschil is toegewezen aan de minderheidsbelangen.

Wanneer een buitenlandse activiteit geheel of gedeeltelijk wordt afgestoten zodat Viohalco haar zeggenschap, aanzienlijke invloed of gezamenlijke zeggenschap verliest, wordt het in verband met deze buitenlandse activiteit cumulatief opgebouwde bedrag binnen de omrekeningsreserve overgeboekt naar de winst- en verliesrekening als onderdeel van de winst of het verlies bij de afstoting. Als Viohalco een deel van haar belang in de dochteronderneming afstoot maar zeggenschap behoudt, dan wordt het betreffende gedeelte van het cumulatieve bedrag naar de minderheidsbelangen overgeboekt. Als Viohalco enkel een deel van haar belang in een geassocieerde deelneming of joint venture afstoot terwijl een aanzienlijke invloed of gezamenlijke zeggenschap behouden blijft, wordt het betreffende gedeelte van het cumulatieve bedrag naar de winst- en verliesrekening overgeboekt.

5.3. Opbrengsten

(a) Verkoop van goederen

Viohalco's ondernemingen erkennen opbrengsten wanneer de wezenlijke risico's en de voordelen van de eigendom zijn overgedragen aan de klant, de vergoeding waarschijnlijk inbaar is, de bijbehorende kosten en mogelijke retour van de goederen betrouwbaar kunnen worden geschat, er geen sprake is van aanhoudende managementbetrokkenheid bij de goederen en de omvang van de opbrengsten betrouwbaar kan worden bepaald. Opbrengsten worden gewaardeerd na aftrek van retouren, handelskortingen en volumekortingen.

Het moment van overdracht van de risico's en voordelen varieert naargelang de individuele voorwaarden van de handelsovereenkomst. De overdracht vindt plaats wanneer het product is geleverd aan de klant; hoewel voor sommige internationale verzendingen de overdracht plaats vindt bij het laden van de goederen op de schepen van de vervoerder in de haven. Voor deze verschepingen, op basis van de 'Incoterms', geldt dat als de goederen in de haven van de verkoper op het schip of ander transportvoertuig geladen zijn, alle risico's en voordelen van de verkoper aan de koper zijn overgedragen en dat de opbrengst dan erkend wordt.

(b) Levering van diensten

Viohalco's ondernemingen erkennen opbrengsten uit de levering van diensten naar rato van het stadium van voltooiing van de transactie op de balansdatum. Het stadium van voltooiing wordt bepaald op basis van beoordelingen van het uitgevoerde werk.

(c) Onderhanden projecten in opdracht van derden

Opbrengsten voor Viohalco's ondernemingen uit hoofde van onderhanden projecten in opdracht van derden bestaan uit het oorspronkelijk in het contract overeengekomen bedrag, vermeerderd met eventuele wijzigingen in de contractuele werkzaamheden, vorderingen en aanmoedigingspremies, voor zover het waarschijnlijk is dat deze tot opbrengsten zullen leiden en betrouwbaar kunnen worden bepaald.

Indien het resultaat van een onderhanden project op betrouwbare wijze kan worden geschat, wordt de opbrengst van het project in de winst- en verliesrekening opgenomen, naar rato van het stadium van voltooiing van het project. Het stadium van voltooiing wordt bepaald op basis van beoordelingen van het uitgevoerde werk. Zo niet, dan worden de opbrengsten enkel erkend voor zover de kosten van het project naar alle waarschijnlijkheid verhaalbaar zullen zijn.

Projectkosten worden opgenomen wanneer zij zich voordoen, tenzij ze een actief creëren met betrekking tot toekomstige prestaties uit hoofde van het project. Een verwacht verlies op een project wordt onmiddellijk in de winst- en verliesrekening opgenomen.

(d) Huuropbrengsten uit vastgoedbeleggingen

Huuropbrengsten uit vastgoedbeleggingen van Viohalco en haar dochterondernemingen in het vastgoedsegment worden als opbrengsten opgenomen op een lineaire basis over de looptijd van het huurcontract. Toegekende huurincentives worden beschouwd als integraal onderdeel van de totale huuropbrengst over de looptijd van het huurcontract.

Huuropbrengsten worden opgenomen onder "Overige opbrengsten".

5.4. Personeelsbeloningen

(a) Kortlopende personeelsbeloningen

Kortlopende personeelsbeloningen worden opgenomen wanneer de daarmee verband houdende dienst wordt verricht. Een verplichting wordt opgenomen voor het naar verwachting uit te keren bedrag indien Viohalco en haar ondernemingen een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting hebben om dit bedrag uit te keren uit hoofde van verstreken diensttijd van de werknemer en de verplichting betrouwbaar kan worden geschat.

(b) Toegezegde bijdrageregelingen

Toegezegde bijdrageregelingen zijn regelingen voor de periode nadat de werknemer gestopt is met werken. Tijdens deze periode betalen Viohalco en haar ondernemingen een vastgesteld bedrag aan een derde partij zonder verdere andere verplichtingen. De toegerekende kosten van de toegezegde bijdrageregelingsprogramma's zijn opgenomen als last in de periode waar ze betrekking op hebben.

(c) Toegezegde pensioenregelingen

De nettoverplichting van Viohalco en haar ondernemingen uit hoofde van toegezegde pensioenregelingen wordt afzonderlijk berekend voor iedere regeling door een schatting te maken van de pensioenaanspraken die werknemers hebben verdiend in de huidige en voorgaande perioden, waarbij dat bedrag verdisconteerd wordt en waarbij de reële waarde van de fondsbeleggingen wordt afgetrokken. De disconteringsvoet is gebaseerd op hoge kwaliteits bedrijfsobligaties uitgedrukt in de valuta waarin de regeling zal worden uitbetaald. De berekening van de toegezegde pensioenregelingen wordt jaarlijks uitgevoerd door een erkende actuaris volgens de 'projected unit credit'-methode.

Herwaarderingen van de nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten die actuariële winsten en verliezen omvatten, worden onmiddellijk opgenomen in de overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten. Viohalco en haar ondernemingen bepalen de nettorentelasten op de nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten voor de periode door toepassing van de disconteringsvoet gebruikt om de toegezegde pensioenverplichting te waarderen aan het begin van de jaarlijkse periode op de nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten, rekening houdend met eventuele wijzigingen in de nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten tijdens de periode als gevolg van de bijdragen en uitkeringen. Nettorentelasten en andere kosten in verband met toegezegde pensioenregelingen worden opgenomen in de winst-enverliesrekening.

Wanneer de voordelen van een pensioenregeling worden gewijzigd of wanneer een plan wordt ingeperkt, wordt de daaruit voortvloeiende wijziging in de uitkering die betrekking heeft op de verstreken diensttijd of de winst of het verlies op de inperking onmiddellijk opgenomen in de winst-en-verliesrekening. Viohalco en haar ondernemingen erkennen winsten en verliezen op de afwikkeling van een toegezegde pensioenregeling wanneer de afwikkeling plaatsvindt.

(d) Ontslagvergoedingen

Ontslagvergoedingen worden ten vroegste opgenomen wanneer Viohalco en haar ondernemingen hun aanbod inzake zulke vergoedingen niet langer kunnen intrekken of wanneer ze reorganisatiekosten boeken. Indien de vergoedingen naar verwachting niet volledig vereffend zullen zijn binnen 12 maanden na balansdatum, worden ze verdisconteerd.

In het geval van ontslag waarbij Viohalco en haar ondernemingen niet in staat zijn om het aantal werknemers te bepalen dat gebruik zal maken van deze incentive, worden deze vergoedingen niet geboekt maar worden zij opgenomen als voorwaardelijke verplichting.

5.5. Overheidssubsidies

Overheidssubsidies worden tegen reële waarde opgenomen als er een redelijke zekerheid is dat de subsidie ontvangen zal worden en dat Viohalco's ondernemingen zullen voldoen aan alle gestelde voorwaarden.

Overheidssubsidies met betrekking tot kosten worden uitgesteld en verantwoord in de winst- en verliesrekening in de periode waarin ze kunnen worden toegerekend aan de kosten waarvoor deze subsidies als compensatie dienen.

Overheidssubsidies met betrekking tot de aankoop van materiële vaste activa worden opgenomen onder langlopende schulden als uitgestelde overheidssubsidies en op lineaire basis ten gunste van het resultaat gebracht over de verwachte nuttige levensduur van de betreffende activa.

5.6. Financiële opbrengsten en financiële kosten

De financiële opbrengsten en financiële kosten van Viohalco en haar ondernemingen omvatten:

• renteopbrengsten;
• rentekosten;
• dividendopbrengsten;
• nettowinst of -verlies uit de afstoting van financiële activa beschikbaar voor verkoop;
• bijzondere waardeverminderingsverliezen op financiële activa (anders dan handelsvorderingen);
• valutawinsten en -verliezen op leningen

(a) Renteopbrengsten

Renteopbrengsten worden opgenomen op de basis van tijdsevenredigheid, met behulp van de effectieve-rentevoetmethode.

Rentekosten worden opgenomen met behulp van de effectieve-rentemethode.

(b) Dividendopbrengsten

Dividenden worden als opbrengsten opgenomen wanneer een recht om ze te ontvangen is vastgesteld.

5.7. Inkomstenbelasting

De kosten voor inkomstenbelasting bestaan uit actuele en uitgestelde belastingen. Ze worden opgenomen in de winst- en verliesrekening tenzij ze verband houden met bedrijfscombinaties of met posten die rechtstreeks in het eigen vermogen of in de overige gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten worden verwerkt.

A. Actuele belastingen

Actuele belastingen zijn de belastingen die naar verwachting te betalen of te ontvangen zijn op het belastbare resultaat van het jaar en aanpassingen aan de te betalen of te ontvangen belastingen met betrekking tot voorgaande jaren. Ze worden berekend op basis van de belastingtarieven die van kracht zijn of substantieel zijn vastgesteld op de balansdatum. Actuele belastingen omvatten tevens belastingverplichtingen voortvloeiend uit dividenden.

B. Uitgestelde belastingen

Uitgestelde belastingen worden opgenomen voor tijdelijke verschillen tussen de boekwaarde van activa en passiva ten behoeve van de financiële verslaggeving en de fiscale boekwaarde daarvan. Uitgestelde belastingen worden niet opgenomen voor:

• Tijdelijke verschillen bij de eerste opname van een actief of verplichting in een transactie die geen bedrijfscombinatie is en geen invloed heeft op de boekhoudkundige of fiscale winst of verlies,
• Tijdelijke verschillen die verband houden met investeringen in dochterondernemingen, geassocieerde deelnemingen en joint ventures, voor zover Viohalco en haar ondernemingen in staat zijn om het tijdstip te bepalen van de terugboeking van de tijdelijke verschillen en het waarschijnlijk is dat ze niet zullen worden teruggeboekt in de nabije toekomst, en
• Belastbare tijdelijke verschillen die voortvloeien uit de eerste opname van goodwill.

Uitgestelde belastingvorderingen worden opgenomen voor ongebruikte fiscale verliezen, ongebruikte fiscaal verrekenbare tegoeden en verrekenbare tijdelijke verschillen, in de mate dat het waarschijnlijk is dat toekomstige belastbare winsten zullen worden gegenereerd waartegen deze kunnen worden aangewend. Uitgestelde belastingvorderingen worden op elke balansdatum herzien en worden verminderd naarmate het niet langer waarschijnlijk is dat het gerelateerde belastingvoordeel nog zal gerealiseerd worden. Zulke verminderingen worden teruggenomen wanneer de waarschijnlijkheid van toekomstige belastbare winsten verbetert. Niet-erkende uitgestelde belastingvorderingen worden op elke balansdatum herzien en worden erkend in die mate dat het waarschijnlijk geworden is dat toekomstige belastbare winst ter beschikking komt om verrekening mogelijk te maken.

Uitgestelde belastingen worden gewaardeerd met behulp van de belastingtarieven die naar verwachting van toepassing zullen zijn bij terugname van de tijdelijke verschillen op basis van de belastingtarieven die van kracht zijn of materieel zijn vastgesteld op de balansdatum. De waardering van uitgestelde belastingen weerspiegelt de fiscale gevolgen die zouden voortvloeien uit de wijze waarop Viohalco en haar ondernemingen op balansdatum de boekwaarde van hun activa en passiva verwachten te realiseren of af te wikkelen. Uitgestelde belastingvorderingen en -schulden worden enkel gesaldeerd indien er een wettelijk afdwingbaar recht bestaat om actuele belastingvorderingen te compenseren met actuele belastingverplichtingen en deze uitgestelde belastingen betrekking hebben op dezelfde fiscale autoriteit.

5.8. Voorraden

Voorraden worden gewaardeerd tegen de laagste waarde van de kostprijs of de netto realiseerbare waarde. De kostprijs wordt bepaald door toepassing van de methode van de gewogen gemiddelde kost en omvat de productie- en conversiekosten en alle rechtstreekse uitgaven die noodzakelijk zijn om de voorraden in hun huidige staat te brengen. De netto realiseerbare waarde wordt geschat op basis van de huidige verkoopprijs van de voorraad, onder normale bedrijfsomstandigheden, verminderd met eventuele verkoopkosten, wanneer een dergelijk geval zich voordoet.

De waardevermindering van voorraden tot de netto-opbrengstwaarde en eventuele terugboekingen worden opgenomen onder 'kostprijs van verkopen' in de periode waarin de waardeverminderingen of de verliezen zich voordoen.

5.9. Materiële vaste activa

A. Opname en waardering

Materiële vaste activa worden geboekt tegen hun aanschaffingswaarde verminderd met de geaccumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. De aanschaffingswaarde omvat alle kosten die rechtstreeks verband houden met de verwerving of bouw van het actief. De kost van zelfvervaardigde vaste activa omvat directe arbeidskosten, materiaalkosten en alle andere kosten die nodig zijn opdat het vast actief klaar zou zijn voor gebruik evenals de financieringskosten.

Daaropvolgende uitgaven worden alleen geactiveerd indien het waarschijnlijk is dat toekomstige economische voordelen die verband houden met de uitgaven zullen doorstromen naar Viohalco en haar ondernemingen. Herstellings- en onderhoudskosten worden opgenomen in de geconsolideerde winst- en verliesrekening wanneer deze worden gemaakt.

Bij de verkoop van materiële vaste activa wordt enig verschil dat kan ontstaan tussen de ontvangen prijs en de boekwaarde daarvan opgenomen in de winst- en verliesrekening in de post "overige opbrengsten "(-).

Financieringskosten met betrekking tot de bouw van in aanmerking komende activa worden geactiveerd tijdens de periode die nodig is om de bouw te voltooien.

B. Afschrijvingen

Afschrijvingen worden berekend om de kostprijs van materiële vaste activa, verminderd met de geschatte restwaarde, volgens de lineaire methode over hun verwachte levensduur af te schrijven en worden in het algemeen in de winst- en verliesrekening opgenomen. Terreinen worden niet afgeschreven.

Gebouwen	10-33 jaar
Fabrieken	50 jaar
Machines	2-35 jaar
Meubilair en andere
apparatuur	2-8 jaar
Transportmiddelen	4-15 jaar

Computers zijn opgenomen onder "Meubilair en andere apparatuur". De afschrijvingsmethoden, levensduur en restwaarden worden op elke balansdatum opnieuw beoordeeld en, indien nodig, aangepast.

C. Herclassificatie naar vastgoedbeleggingen

Wanneer het gebruik van een vastgoed verandert van vastgoed voor eigen gebruik in een vastgoedbelegging, wordt het vastgoed geherclassificeerd als vastgoedbeleggingen. De overboeking gebeurt a rato van de netto boekwaarde op datum van de overboeking, welke dan boekhoudkundig als veronderstelde kostprijs beschouwd wordt.

D. Herclassificatie naar activa aangehouden voor verkoop

Vaste activa of groepen activa die zullen worden afgestoten, worden geherclassificeerd als aangehouden voor verkoop wanneer de boekwaarde hoofdzakelijk zal worden gerealiseerd door een verkooptransactie en niet door het voortgezette gebruik ervan.

5.10. Immateriële activa en goodwill

A. Opname en waardering

Goodwill: Goodwill ontstaan bij de verwerving van dochterondernemingen wordt gewaardeerd aan kost, verminderd met geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen.

Onderzoek en Ontwikkeling: Uitgaven voor onderzoeksactiviteiten worden opgenomen in de winst- en verliesrekening op het moment dat ze worden gedaan. Uitgaven voor ontwikkeling worden slechts geactiveerd indien de uitgaven op een betrouwbare manier kunnen worden vastgesteld, het product of proces technisch en commercieel haalbaar is, toekomstige economische voordelen waarschijnlijk zijn en Viohalco's ondernemingen de intentie hebben en over voldoende middelen beschikken om de ontwikkeling te voltooien en het actief te gebruiken of te verkopen. In andere gevallen worden ze in de winstenverliesrekening opgenomen op het moment dat ze worden gedaan. Na de initiële waardering worden uitgaven voor ontwikkeling gewaardeerd tegen kostprijs, verminderd met geaccumuleerde afschrijvingen en eventuele geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen.

Softwareprogramma's: Softwarelicenties worden opgenomen tegen hun aanschaffingsprijs verminderd met geaccumuleerde afschrijvingen. Deze activa worden afgeschreven volgens de lineaire methode over hun verwachte levensduur, die varieert tussen 3 en 5 jaar. Uitgaven in verband met het onderhoud van de software worden opgenomen in de winst- en verliesrekening in het jaar waarin ze zich hebben voorgedaan.

Overige immateriële activa: Overige immateriële activa, waaronder klantenrelaties, octrooien en handelsmerken, die door Viohalco en haar ondernemingen verworven zijn en die een eindige levensduur hebben, worden gewaardeerd tegen kostprijs verminderd met geaccumuleerde afschrijvingen en eventuele geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Andere immateriële activa met een onbepaalde levensduur worden gewaardeerd tegen kostprijs verminderd met geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen.

B.Uitgaven na de eerste opname

Uitgaven na de eerste opname worden uitsluitend geactiveerd indien hierdoor de toekomstige economische voordelen die het specifieke actief in zich bergt, zullen toenemen. Alle overige uitgaven, inclusief uitgaven met betrekking tot intern gegenereerde goodwill en merken, worden in de winst- en verliesrekening opgenomen wanneer ze worden gedaan.

C.Afschrijvingen en levensduur

Afschrijvingen worden berekend om de kostprijs van immateriële vaste activa, verminderd met hun geschatte restwaarde, volgens de lineaire methode over hun verwachte levensduur af te schrijven en worden in het algemeen in de winst- en verliesrekening opgenomen. Goodwill en overige immateriële activa met een onbepaalde levensduur worden niet afgeschreven. De verwachte levensduur voor de huidige en vergelijkende verslagperiodes is als volgt:

• Handelsmerken en licenties 10 15 jaar
• Softwareprogramma's 3 5 jaar

Sommige immateriële activa die deel uitmaken van "Handelsmerken en licenties" hebben een onbepaalde levensduur en worden daarom niet afgeschreven maar ondergaan een test op bijzondere waardevermindering. Zie Toelichting 18 voor gedetailleerde informatie.

Afschrijvingsmethoden, levensduur en restwaardes worden op iedere balansdatum opnieuw beoordeeld en, indien nodig, aangepast.

5.11. Vastgoedbeleggingen

Vastgoedbeleggingen, die voornamelijk bestaan uit terreinen en gebouwen, zijn eigendom van Viohalco en haar dochterondernemingen in het vastgoedsegment omwille van de inning van huurgelden en worden niet gebruikt voor eigen doeleinden. Vastgoedbeleggingen worden gewaardeerd tegen kostprijs verminderd met de afschrijvingen. Wanneer de boekwaarde van de vastgoedbeleggingen hun realiseerbare waarde overschrijdt, wordt het verschil (bijzondere waardevermindering) rechtstreeks opgenomen als een kost in de winst- en verliesrekening. De terugname van waardeverminderingen wordt ook opgenomen in de winst- en verliesrekening. Terreinen worden niet afgeschreven. Gebouwen worden lineair afgeschreven. De verwachte levensduur van gebouwen is 18-33 jaar.

Het Management beoordeelt en bepaalt of een onroerend goed in aanmerking komt als vastgoedbelegging of niet. De criteria zijn als volgt:

• Of een onroerend goed kasstromen genereert uit huuropbrengsten of waardestijging die grotendeels onafhankelijk zijn van de andere activa van Viohalco;

• Of een onroerend goed geen kasstromen genereert uit de productie of levering van goederen of diensten of het gebruik van een onroerend goed voor bestuurlijke doeleinden die niet alleen kunnen worden toegerekend aan het vastgoed, maar ook aan andere activa die worden gebruikt in het productie- of leveringsproces;

• Of een leegstaand gebouw wordt aangehouden om in lease te worden gegeven of voor vermogensaanwas;

• Of een onroerend goed in aanbouw of in ontwikkeling is voor toekomstig gebruik als vastgoedbelegging;

• Of Viohalco terreinen aanhoudt waarvan het toekomstig gebruik nog niet is vastgesteld. 5.12. Activa aangehouden voor verkoop

Vaste activa of groepen activa en passiva die worden afgestoten, worden geclassificeerd als aangehouden voor verkoop wanneer het hoogstwaarschijnlijk is dat de boekwaarde hoofdzakelijk zal worden gerealiseerd door verkoop en niet door voortgezet gebruik.

Zulke activa, of groepen die worden afgestoten, worden in het algemeen gewaardeerd tegen de laagste waarde van hun boekwaarde of hun reële waarde, verminderd met de verkoopkosten. Bijzondere waardeverminderingen met betrekking tot groepen die worden afgestoten, worden eerst toegerekend aan goodwill en vervolgens aan de overige activa en passiva op pro rata-basis, met dien verstande dat geen verliezen worden toegerekend aan voorraden, financiële activa, of personeelsbeloningen, die zoals voorheen zullen worden gewaardeerd op basis van de andere waarderingsgrondslagen van Viohalco en haar ondernemingen. Bijzondere waardeverminderingen bij de eerste classificatie als aangehouden voor verkoop en latere winsten of verliezen door herwaarderingen worden verwerkt in de winst- en verliesrekening.

Eenmaal geclassificeerd als aangehouden voor verkoop, worden immateriële activa en materiële vaste activa niet langer afgeschreven en worden geassocieerde deelnemingen die verwerkt zijn volgens de equity-methode niet langer volgens de equity-methode verwerkt.

5.13. Bijzondere waardevermindering

A. Niet-afgeleide financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa en belangen in financiële activa van een geassocieerde deelneming verwerkt volgens de equity-methode worden op elke balansdatum beoordeeld om te bepalen of er objectieve aanwijzingen bestaan dat ze bijzondere waardevermindering hebben ondergaan.

Objectieve aanwijzingen dat financiële activa bijzondere waardevermindering hebben ondergaan, zijn onder andere:

• het gebrek of het staken van betalingen door een debiteur;
• de herstructurering van een schuld aan Viohalco's ondernemingen tegen voorwaarden die zij anders nooit zouden overwegen;
• aanwijzingen dat een debiteur of emittent voor een faillissement staat;
• nadelige veranderingen in de betalingsstatus van kredietnemers of emittenten;
• het wegvallen van een actieve markt voor een effect; of

waarneembare gegevens die erop wijzen dat er sprake is van een meetbare afname van de verwachte toekomstige kasstromen uit een groep financiële activa.

Voor een investering in een schuldbewijs, kan een significante of langdurige daling van de reële waarde beneden kostprijs als objectief bewijs voor bijzondere waardeverminderingworden beschouwt. Viohalco en haar dochterondernemingen beschouwen een daling van 20% als significant en een periode van 9 maanden als langdurig.

Financiële activa gewaardeerd aan geamortiseerde kostprijs

Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt berekend als het verschil tussen de boekwaarde en de contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen, gedisconteerd tegen de oorspronkelijke effectieve rente van het actief. Verliezen worden in de winst- en verliesrekening opgenomen in een voorzieningsrekening. Wanneer wordt gemeend dat er geen realistische vooruitzichten op toekomstige inning van het actief bestaan, worden de betreffende bedragen afgeschreven. Als het bedrag van het bijzonder waardeverminderingsverlies vervolgens afneemt en de daling objectief in verband kan worden gebracht met een gebeurtenis die plaatsvond na de afboeking, wordt het voorheen verantwoorde bijzonder waardeverminderingsverlies teruggenomen via de winst- en verliesrekening.

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Bijzondere waardeverminderingsverliezen op voor verkoop beschikbare financiële activa worden opgenomen door herclassificering van het opgebouwde verlies in de reële-waardereserve naar de winst- en verliesrekening. Het geherclassificeerde bedrag is het verschil tussen de aankoopkost (na aftrek van eventuele aflossingen op de hoofdsom en amortisatie) en de actuele reële waarde, verminderd met enige bijzondere waardeverminderingsverliezen die in de winsten verliesrekening zijn opgenomen. Als de reële waarde van een voor verkoop beschikbaar schuldbewijs dat onderhevig is aan bijzondere waardevermindering vervolgens toeneemt en de stijging objectief in verband kan worden gebracht met een gebeurtenis die plaatsvond na de opname van het bijzondere waardeverminderingsverlies, dan wordt het bijzondere waardeverminderingsverlies teruggenomen via de winst-en-verliesrekening ofwel wordt het teruggenomen via de niet-gerealiseerde resultaten.

Investeringen verwerkt volgens de equity-methode

Een bijzonder waardeverminderingsverlies met betrekking tot een investering verwerkt volgens de equity-methode wordt berekend door vergelijking van de realiseerbare waarde van de investering met de boekwaarde ervan. Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt opgenomen in de winst- en verliesrekening en wordt teruggenomen als de schattingen zijn veranderd aan de hand waarvan de realiseerbare waarde was bepaald.

B. Niet-financiële activa

Op elke balansdatum beoordelen Viohalco en haar ondernemingen de boekwaarde van hun nietfinanciële activa (uitgezonderd voorraden en uitgestelde belastingvorderingen) om te bepalen of er aanwijzingen zijn voor bijzondere waardeverminderingen. Als er zulke aanwijzingen zijn, wordt een schatting gemaakt van de realiseerbare waarde van het actief. Goodwill en overige immateriële activa met een onbepaalde levensduur worden jaarlijks op bijzondere waardevermindering getest.

Bij het testen op bijzondere waardevermindering worden activa gegroepeerd in de kleinste groep van activa die een instroom van kasmiddelen uit voortgezet gebruik genereert die in ruime mate onafhankelijk is van de instromen van kasmiddelen van andere activa of KGE's (kasstroomgenererende eenheden). Goodwill die voortvloeit uit een bedrijfscombinatie wordt toegerekend aan KGE's of groepen van KGE's die naar verwachting zullen profiteren van de synergieën van de combinatie.

De realiseerbare waarde van een actief of een KGE is de hoogste waarde van haar gebruikswaarde of haar reële waarde verminderd met de verkoopkosten ervan. De gebruikswaarde is gebaseerd op de verwachte toekomstige kasstromen, gedisconteerd tot hun huidige waarde met behulp van een disconteringsvoet vóór belastingen die huidige marktbeoordelingen weerspiegelt van de tijdswaarde van geld en de risico's verbonden aan het actief of de KGE.

Een bijzondere waardevermindering wordt opgenomen indien de boekwaarde van een actief of KGE de realiseerbare waarde ervan overschrijdt.

Bijzondere waardeverminderingen worden onder "Overige kosten" opgenomen in de geconsolideerde winst- en verliesrekening. Ze worden eerst toegekend om de boekwaarde te verminderen van aan de KGE toegekende goodwill, en vervolgens om de boekwaarde te verminderen van de andere activa in de KGE op pro rata-basis.

Een bijzondere waardevermindering met betrekking tot goodwill wordt niet teruggenomen. Voor andere activa wordt een bijzondere waardevermindering alleen teruggenomen voor zover de boekwaarde van het actief niet hoger is dan de boekwaarde die zou zijn bepaald na aftrek van afschrijvingen, als er geen bijzondere waardevermindering was opgenomen.

5.14. Leaseovereenkomsten

Leaseovereenkomsten met betrekking tot materiële vaste activa, waarbij Viohalco en haar ondernemingen nagenoeg alle risico's en de voordelen van de eigendom behouden, worden geclassificeerd als financiële leases. De geleasde activa worden opgenomen bij aanvang van de leaseovereenkomst, aan de reële waarde van de huidige waarde van de minimale leasebetalingen. De leaseverplichting wordt aanvankelijk opgenomen met hetzelfde bedrag. De vermindering van de leaseverplichting wordt opgenomen bij de effectieve-rentemethode. Materiële vaste activa bij financiële leases worden afgeschreven over hun levensduur of, indien korter, de termijn van de leaseovereenkomst. Echter, als bij aanvang van de lease het redelijkerwijs zeker is dat de lessee het actief zal kopen op het einde van de leaseovereenkomt, dan wordt het actief afgeschreven over de levensduur.

Leaseovereenkomsten waarbij de leasinggever nagenoeg alle risico's en de voordelen van de eigendom behoudt, worden geclassificeerd als operationele leases. Huurkosten van de operationele leases worden naar evenredigheid opgenomen over de leaseperiode.

5.15. Financiële instrumenten

Viohalco en haar ondernemingen classificeren niet-afgeleide financiële activa in de volgende categorieën: "Financiële vaste activa tegen reële waarde via winst- en verliesrekening", "Liquide middelen en vorderingen", en "Voor verkoop beschikbare financiële activa".

(a) Niet-afgeleide financiële activa en verplichtingen – Opname en terugname

Liquide middelen en vorderingen worden door Viohalco en haar ondernemingen bij eerste opname verwerkt op de datum waarop deze ontstaan. Alle overige financiële activa en financiële verplichtingen worden bij eerste opname verwerkt op de transactiedatum.

Viohalco en haar ondernemingen verwijderen een financieel actief van de balans wanneer de contractuele rechten op de kasstromen van dit actief vervallen of zij de rechten op de ontvangst van de contractuele kasstromen overdragen in een transactie waarbij nagenoeg alle risico's en voordelen van de eigendom van het financieel actief overgedragen worden, ofwel wanneer zij nagenoeg alle risico's en voordelen van de eigendom noch overdragen, noch behouden en de zeggenschap over het overgedragen actief niet behouden.

Viohalco en haar ondernemingen verwijderen een financiële verplichting van de balans wanneer de contractuele verplichtingen nagekomen, ontbonden of vervallen zijn.

Financiële activa en verplichtingen worden uitsluitend gesaldeerd in de balans gepresenteerd indien Viohalco en haar ondernemingen een wettelijk afdwingbaar recht hebben op deze saldering en de intentie hebben om ofwel het saldo te vereffenen op nettobasis ofwel het actief en de verplichting gelijktijdig te vereffenen.

(b) Niet-afgeleide financiële activa – Waardering

Financiële activa opgenomen tegen reële waarde via winst- en verliesrekening.

Een financieel actief wordt geclassificeerd als gewaardeerd tegen reële waarde via de winst -en verliesrekening als het wordt aangehouden voor handelsdoeleinden of als het bij eerste opname als dusdanig is toegewezen. Direct toerekenbare transactiekosten worden opgenomen in de winst- en verliesrekening wanneer ze gemaakt worden. Financiële activa tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening worden gewaardeerd tegen reële waarde en eventuele wijzigingen, met inbegrip van rente- of dividendenopbrengsten, worden opgenomen in de winst- en verliesrekening.

Handels- en overige vorderingen verminderd met waardeverminderingsverliezen.

Bij eerste opname worden deze activa gewaardeerd tegen reële waarde. Na eerste opname worden ze gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, waarbij gebruik wordt gemaakt van de effectieve-rentemethode.

Geldmiddelen en kasequivalenten

Contanten en kasequivalenten bestaan uit contanten, direct opvraagbare deposito's, kortlopende beleggingen (tot 3 maanden) met een hoge liquiditeit en laag risico.

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Bij eerste opname worden deze activa gewaardeerd tegen reële waarde vermeerderd met direct toerekenbare transactiekosten. Na eerste opname worden ze gewaardeerd tegen reële waarde en eventuele wijzigingen, andere dan bijzondere waardeverminderingen en wisselkoersverschillen op schuldinstrumenten, worden opgenomen in de overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten en geaccumuleerd in de "reële waarde reserve". Wanneer deze activa van de balans verwijderd worden, wordt de in het eigen vermogen opgenomen cumulatieve winst of verlies naar de winst- en verliesrekening overgeboekt.

(c) Niet-afgeleide financiële verplichtingen – Waardering

Bij eerste opname worden niet-afgeleide financiële verplichtingen inclusief leningen en overige financieringsverplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde verminderd met direct toerekenbare transactiekosten. Na eerste opname worden deze verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, waarbij gebruik wordt gemaakt van de effectieve-rentemethode.

5.16. Derivaten en hedge accounting

Viohalco's ondernemingen maken gebruik van afgeleide financiële instrumenten aangemerkt als reële waarde- of kasstroomafdekkingen. Derivaten worden gebruikt om risico's af te dekken die voortvloeien uit wijzigingen in de metaalprijzen, fluctuaties in de wisselkoersen van vreemde valuta en wijzigingen in de rente van leningen.

Bij eerste opname worden derivaten gewaardeerd tegen reële waarde, direct toerekenbare transactiekosten worden opgenomen in de winst- en verliesrekeningen wanneer ze gemaakt worden. Na eerste opname worden derivaten gewaardeerd tegen reële waarde en wijzigingen daarin worden doorgaans opgenomen in de winst- en verliesrekening, tenzij een instrument kwalificeert als een kasstroomafdekking.

Reële waarde afdekkingen

Derivaten zijn gedefinieerd als reële waarde afdekkingen als de blootstelling aan de veranderingen in de reële waarde van opgenomen financiële activa of passiva is afgedekt.

Mutaties in de reële waarde van derivaten die aangehouden worden en kwalificeren als reële waarde afdekkingen worden opgenomen in de geconsolideerde winst- en verliesrekening, samen met veranderingen in de reële waarde van het afgedekte actief of passief die zijn toegewezen aan het afgedekt risico.

Kasstroomafdekkingen

Het effectief gedeelte van de wijzigingen in de reële waarde van de derivaten gedefinieerd als kasstroomafdekkingen wordt opgenomen in de "afdekkingsreserve". Het niet-effectief gedeelte wordt onmiddellijk in de winst- en verliesrekening opgenomen.

De bedragen onder "afdekkingsreserve" worden overgedragen naar de winst- en verliesrekening wanneer de afdekkingen de winsten en verliezen beïnvloeden.

Wanneer een afdekkingsinstrument afloopt, verkocht wordt of een gedeelte van de afdekking niet langer voldoet aan de voorwaarden voor hedge accounting, dan wordt de hedge accounting prospectief beëindigd, de winsten en verliezen gemaakt in het "eigen vermogen" worden behouden als reserve en worden geherclassificeerd naar de winst- en verliesrekening wanneer het afgedekte actief de winsten en verliezen beïnvloedt. Indien een afdekking van een verwachte toekomstige transactie naar verwachting niet langer zal plaatsvinden, worden de winsten en verliezen die opgenomen waren in het eigen vermogen naar de winst- en verliesrekening overgeboekt.

Viohalco's ondernemingen evalueren op regelmatige basis de doeltreffendheid van de kasstroomafdekkingen.

5.17. Aandelenkapitaal

Het eigen vermogen bestaat uit gewone aandelen.

Directe uitgaven die worden geassocieerd met de uitgifte van aandelen worden opgenomen nadat de betrokken inkomstenbelasting in mindering is gebracht als een vermindering van het verhoogde bedrag. Directe uitgaven met betrekking tot aandelen die zijn uitgegeven voor de verwerving van een onderneming zijn inbegrepen in de aanschaffingswaarde ervan.

5.18. Voorzieningen

Voorzieningen worden opgenomen wanneer:

(a) er een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting is als gevolg van gebeurtenissen in het verleden.

• (b) betaling naar alle waarschijnlijkheid de verplichting zal afwikkelen.
• (c) het bedrag van de betaling in kwestie op een betrouwbare wijze kan worden geschat.

Voorzieningen worden bepaald door discontering van de verwachte toekomstige kasstromen vóór belastingen. De disconteringsvoet die gehanteerd wordt om de contante waarde te bepalen, weerspiegelt de huidige marktbeoordelingen van de tijdswaarde van geld en de risico's die specifiek zijn voor de verplichting. Voorwaardelijke activa en voorwaardelijke verplichtingen worden niet opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening.

5.19. Winst per aandeel

Viohalco presenteert de gewone en verwaterde winst per aandeel. De gewone winst per aandeel wordt berekend door de nettowinst of het nettoverlies (-) toerekenbaar aan de houders van gewone aandelen van de Onderneming te delen door het gewogen gemiddeld aantal uitstaande gewone aandelen gedurende elke periode.

De verwaterde winst per aandeel wordt berekend door de winst of het verlies toerekenbaar aan de houders van gewone aandelen en het gewogen gemiddeld aantal uitstaande gewone aandelen aan te passen voor het effect van alle eventuele verwaterde gewone aandelen bestaande uit converteerbare obligaties en aandelenopties toegekend aan het personeel.

5.20. Nieuwe standaarden, wijzigingen van standaarden en interpretaties van IFRS

Er zijn bepaalde nieuwe normen, wijzigingen van normen en interpretaties uitgegeven die verplicht zijn voor perioden die beginnen in het lopende boekjaar en de daaropvolgende jaren. Viohalco's evaluatie van het effect van deze nieuwe normen, wijzigingen van normen en interpretaties is hieronder uiteengezet. Standaarden en interpretaties die effectief zijn voor het lopende boekjaar:

• Jaarlijkse verbeteringen aan IFRS 2012:

De onderstaande wijzigingen beschrijven de belangrijkste wijzigingen in bepaalde IFRS's na de publicatie van de resultaten van de IASB 2010-12 cyclus van het jaarlijkse verbeteringsproject. De goedkeuring van deze wijzigingen heeft geen significante impact gehad op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

• IFRS 2 "Aandeelgebaseerde betaling". Het amendement verduidelijkt de definitie van een 'vestigingsconditie' en bepaalt apart 'prestatieconditie' en 'dienstconditie'.

• IFRS 3 "Bedrijfscombinaties". Het amendement verduidelijkt dat een verplichting tot contingente overweging die voldoet aan de definitie van een financieel instrument, geclassificeerd wordt als een financiële verplichting of als eigen vermogen, op basis van de definities in IAS 32 "Financiële instrumenten: Presentatie". Het verduidelijkt ook dat alle nieteigenwaarde contingente overwegingen, zowel financieel als niet-financieel, worden gewaardeerd tegen reële waarde via de winst of verlies.

• IFRS 8 "Operationele segmenten". Het amendement vereist bekendmaking van de door het management genomen beslissingen bij het samenvoegen van operationele segmenten.

• IFRS 13 "Fair value measurement". Het amendement verduidelijkt dat de standaard de mogelijkheid om kortlopende vorderingen en schulden op factuurbedragen te meten niet afbreekt in gevallen waarin de impact van niet-korting onbelangrijk is.

• IAS 16 "Materiële vaste activa" en IAS 38 "Immateriële vaste activa". Beide normen worden gewijzigd om te verduidelijken hoe de brutoberekening en de geaccumuleerde waardevermindering worden behandeld wanneer een entiteit het herwaarderingsmodel gebruikt.

• IAS 24 "Informatie over verwante partijen". De standaard wordt gewijzigd om als verwante partij een entiteit op te nemen die de leidinggevende dienstverlening aan de rapportage-entiteit of aan de ouder van de rapportage-entiteit levert.

• Jaarlijkse verbeteringen aan IFRS 2014:

De onderstaande wijzigingen beschrijven de belangrijkste wijzigingen in vier IFRS's. Hun goedkeuring heeft geen significante impact gehad op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

• IFRS 5 "Vaste activa aangehouden voor verkoop en beëindigde activiteiten". Het amendement verduidelijkt dat wanneer een actief (of verkoopgroep) herklassificeert van 'te koop' naar 'voor verkoop' of omgekeerd, dit geen wijziging inhoudt van een plan van verkoop of distributie en niet Als zodanig worden verantwoord. - IFRS 7 "Financiële instrumenten: Disclosures". Het amendement voegt specifieke richtsnoeren toe om het beheer te helpen bepalen of de voorwaarden van een regeling voor het verrichten van een overgedragen financieel actief een voortdurende betrokkenheid vormen en verduidelijkt dat de aanvullende openbaarmaking die vereist is door de wijzigingen in IFRS 7, "Disclosure - Offset financiële activa en financiële verplichtingen "Is niet specifiek vereist voor alle tussentijdse periodes, tenzij vereist door IAS 34. - IAS 19 "Werknemervoordelen". Het amendement verduidelijkt dat bij de bepaling van de disconteringsvoet voor de verplichtingen na de uitkering van de dienstverband het de munteenheid is dat de verplichtingen zijn gedenomineerd in dat belangrijk, en niet in het land waar zij zich voordoen. - IAS 34 "Tussentijdse financiële verslaggeving". Het amendement verduidelijkt wat wordt bedoeld met de verwijzing in de norm naar 'informatie die elders in het tussentijdse financieel verslag wordt vermeld'

• IAS 1 (Wijziging) "Disclosure Initiative". De wijzigingen verduidelijken de richtsnoeren van IAS 1 over de begrippen materialiteit en aggregatie, presentatie van subtotalen, structuur van de jaarrekening en openbaarmaking van de boekhoudkundige beleidslijnen. De goedkeuring van het amendement heeft geen significante impact gehad op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

• IAS 16 en IAS 38 (Wijzigingen) "Verduidelijking van Acceptabele Afschrijvings- en Afschrijvingsmethode". Deze wijzigingen verduidelijken dat een opbrengstgebaseerde methode niet als een geschikte methode van waardevermindering wordt beschouwd en ook specificeert dat een opbrengst gebaseerde methode een onjuiste basis is om het verbruik van de economische voordelen in een immaterieel actief te meten. De goedkeuring van deze wijzigingen heeft geen significante impact op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

• IAS 19R (Wijziging) "Werknemervoordelen". Deze kleine wijzigingsomvangswijzigingen gelden voor bijdragen van werknemers of derden in toegezegd-pensioenregelingen en vereenvoudigen de boekhouding van bijdragen die onafhankelijk zijn van het aantal jaren van de werknemersdienst, bijvoorbeeld werknemersbijdragen die worden berekend volgens een vast percentage van het salaris. De goedkeuring van het amendement heeft geen significante impact gehad op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

• IAS 27 (Wijziging) "Afzonderlijke jaarrekening". IAS 27 is gewijzigd om de vermogensmutatiemethode toe te staan als een boekhoudkundige optie voor beleggingen in dochterondernemingen, joint ventures en geassocieerde deelnemingen in de afzonderlijke jaarrekening van een entiteit. De goedkeuring van het amendement heeft geen significante impact gehad op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

• IFRS 10, IFRS 12 en IAS 28 (Wijzigingen) "Beleggingsondernemingen: Toepassing van de Consolidatie-uitzondering". Deze wijzigingen verduidelijken de toepassing van de consolidatieuitzondering voor beleggingsondernemingen en hun dochterondernemingen. De goedkeuring van deze wijzigingen heeft geen significante impact gehad op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

• IFRS 11 (Wijziging) "Gezamenlijke regelingen". De gewijzigde versie van IFRS 11 vereist dat acquisities een belang hebben in een gezamenlijke operatie die een bedrijf vormt (zoals gedefinieerd in IFRS 3 "Bedrijfscombinaties") om alle boekhoudkundige principes van bedrijfscombinaties in IFRS 3 en andere IFRS's toe te passen, behoudens de boekhoudkundige principes die botsen Met de bepalingen van IFRS 11. Daarnaast vereist het amendement de bekendmaking van eventuele informatie die vereist is door IFRS 3 en andere IFRS's op bedrijfscombinaties. De goedkeuring van het amendement heeft geen significante impact gehad op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco.

Standaarden en interpretaties die effectief zijn voor latere perioden:

• IFRS 15 "Inkomsten uit contracten met klanten" (effectief voor jaarperioden die op of na 1 januari 2018 beginnen).

IFRS 15 stelt een alomvattend kader vast om te bepalen of, hoeveel en wanneer de omzet wordt erkend. Het vervangt de bestaande opbrengstherkenningsbegeleiding, inclusief IAS 18 inkomsten, IAS 11-bouwcontracten en IFRIC 13 klanten loyaliteitsprogramma's. IFRS 15 is van kracht voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2018, met een vroege goedkeuring toegestaan. Viohalco voert momenteel een eerste beoordeling af van de potentiële impact van de goedkeuring van IFRS 15 op haar geconsolideerde jaarrekening:

a. Verkoop van producten: Voor de verkoop van producten wordt de omzet momenteel erkend wanneer de significante risico's en voordelen van eigendom aan de klant zijn overgedragen, mits de terugvordering van de tegenprestatie waarschijnlijk is, kunnen de bijbehorende kosten en het mogelijk retourneren van goederen betrouwbaar worden geschat , Er is geen voortdurende management betrokkenheid bij de goederen, en het bedrag van de omzet kan betrouwbaar worden gemeten. Onder IFRS 15 worden de omzet opgenomen wanneer een klant de goederen controleert. Voor sommige op maat gemaakte productcontracten controleert de klant alle werkzaamheden in uitvoering als de producten worden vervaardigd. Als dit het geval is, worden de omzet herkend als de producten worden vervaardigd. Dit zal resulteren in inkomsten en sommige bijbehorende kosten, omdat deze contracten eerder worden erkend dan op dit moment - dat wil zeggen voordat de goederen aan de klanten worden geleverd. Voor bepaalde contracten die de klant toestaan om een item te retourneren, wordt de omzet momenteel erkend wanneer een redelijke raming van de rendement kan worden gemaakt, mits alle andere criteria voor de inkomstenherkenning worden voldaan. Als een redelijke schatting niet kan worden gemaakt, wordt de inkomstenherkenning uitgesteld totdat de retourperiode vervalt of een redelijke schatting van de rendementen kan worden gemaakt.

Onder IFRS 15 worden de opbrengsten voor deze contracten opgenomen, voor zover het waarschijnlijk is dat een significante omkering in het bedrag van de opgenomen cumulatieve ontvangsten niet zal plaatsvinden. Bijgevolg kunnen voor de contracten waarvoor Viohalco niet in staat is een redelijke schatting te maken van het rendement, de verwachte omzet eerder wordt erkend dan wanneer de retourperiode vervalt of een redelijke schatting kan worden gemaakt. Een terugbetalingsverplichting en een actief voor herstel worden voor deze contracten opgenomen en afzonderlijk in de staat van financiële positie gepresenteerd.

b. Dienstverlening: Inkomsten worden momenteel erkend met behulp van de stage-ofcompletion-methode. Volgens IFRS 15 wordt de totale vergoeding in de servicekontrakte toegewezen aan alle diensten op basis van hun stand-alone verkoopprijzen. De stand-alone verkoopprijzen worden bepaald op basis van de lijstprijzen waarover Viohalco de diensten in afzonderlijke transacties verkoopt. Viohalco verwacht geen significante verschillen in de timing van de inkomstenherkenning voor deze diensten.

c. Constructiecontracten: Contractinkomsten bevatten momenteel het initiële bedrag dat in het contract is overeengekomen, plus eventuele variaties in contractwerkzaamheden, vorderingen en incentivebetalingen, voor zover het waarschijnlijk is dat zij inkomsten zullen opleveren en op betrouwbare wijze kan worden gemeten. Wanneer een vordering of variatie wordt erkend, wordt de maatregel van contractverloop of contractprijs herzien en wordt de cumulatieve contractpositie opnieuw beoordeeld op elke rapportagedatum.Volgens IFRS 15 worden claims en variaties opgenomen in de contractrekening wanneer ze zijn goedgekeurd.

Overgang: Viohalco zal IFRS 15 in haar geconsolideerde jaarrekening overnemen voor het jaar eindigende op 31 december 2018 en voert momenteel een gedetailleerde beoordeling uit van de impact die voortvloeit uit de toepassing van IFRS 15 en verwacht dat zij aanvullende kwalitatieve en kwantitatieve informatie bekendmaakt voordat zij IFRS 15 goedkeurt Er zijn nog geen voorlopige conclusies bekendgemaakt.

• IFRS 9 "Financiële Instrumenten" en latere wijzigingen in IFRS 9 en IFRS 7 (effectief voor jaarperioden die op of na 1 januari 2018 beginnen). In juli 2014 heeft de International Accounting Standards Board de definitieve versie van IFRS 9 Financial Instruments uitgegeven. IFRS 9 is van kracht voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2018, met een vroege goedkeuring toegestaan. Viohalco is van plan om aanvankelijk 1 januari 2018 IFRS 9 toe te passen.De feitelijke impact van het aannemen van IFRS 9 op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco in 2018 is niet bekend en kan niet betrouwbaar worden geraamd omdat het afhankelijk zal zijn van de financiële instrumenten die Viohalco bezit en economische omstandigheden op dat moment, alsmede boekhoudverkiezingen en beslissingen die het zal Maken in de toekomst. De nieuwe norm vereist dat Viohalco haar boekhoudprocessen en interne controles in verband met de rapportage van financiële instrumenten herzien en deze wijzigingen zijn nog niet compleet. Viohalco heeft echter een voorlopige kwalitatieve beoordeling uitgevoerd van het potentiële effect van de goedkeuring van IFRS 9 op basis van zijn posities op 31 december 2016 en de afdekkingen die in 2016 zijn aangewezen krachtens IAS 39:

a. Classificatie - Financiële activa: IFRS 9 bevat een nieuwe classificatie- en meetbenadering voor financiële activa die het bedrijfsmodel waarbinnen de activa worden beheerd en hun cash flow karakteristieken weerspiegelt.IFRS 9 bevat drie hoofdclassificatiecategorieën voor financiële activa: gemeten tegen geamortiseerde kostprijs, reële waarde via overig inkomen (FVOCI) en reële waarde via winst- en verliesrekening (FVTPL). De standaard elimineert de bestaande IAS 39 categorieën die worden gehouden tot looptijd, leningen en vorderingen en beschikbaar voor verkoop.

Onder IFRS 9 worden derivaten ingebed in contracten waarbij de gastheer een financieel actief is binnen de reikwijdte van de standaard nooit verholpen. In plaats hiervan wordt het hybride financiële instrument als geheel beoordeeld voor indeling.

Op basis van de voorlopige beoordeling is Viohalco niet van mening dat de nieuwe classificatievereisten, indien toegepast op 31 december 2016, een belangrijke impact zouden hebben gehad op de boekhouding van handelsvorderingen, leningen, beleggingen in schuldbewijzen en beleggingen in aandelen die worden beheerd Op een reële waarde basis. Op 31 december 2016 had Viohalco aandelenbeleggingen geclassificeerd als beschikbaar voor verkoop met een reële waarde van € 7,7 miljoen. Als deze beleggingen nog bij de eerste toepassing van IFRS 9 worden gehouden, kan Viohalco ervoor kiezen om ze te classificeren als FVOCI of FVTPL. Viohalco heeft in dit verband nog geen beslissing genomen. In het vroegere geval zullen alle winsten en verliezen in de reële waarde worden gemeld in andere algehele inkomsten, geen waardeverminderingsverliezen worden in de winst- en verliesrekening opgenomen en geen winsten of verliezen worden geherklasseerd naar winst of verlies bij verkoop. In dit laatste geval worden alle winsten en verliezen van de reële waarde in de winsten verliesrekening opgenomen wanneer ze ontstaan.

b. Waardevermindering - Financiële activa en contracten: IFRS 9 vervangt het 'verloren verlies'-model in IAS 39 met een toekomstgerichte' ECL-model '. Dit vereist aanzienlijk oordeel over hoe veranderingen in economische factoren van invloed zijn op ECL's, die op een waarschijnlijkheidsgewogen basis zullen worden bepaald. Het nieuwe waardeverminderingsmodel is van toepassing op financiële activa gemeten tegen geamortiseerde kostprijs of FVOCI, met uitzondering van beleggingen in eigenvermogensinstrumenten en op contracten.Onder IFRS 9 worden de verliesvergoedingen gemeten op een van de volgende basispunten:

• 12 maanden ECL's. Dit zijn ECL's die voortkomen uit mogelijke standaardgebeurtenissen binnen de 12 maanden na de verslagdatum; en

• levenslange ECL's. Dit zijn ECL's die voortvloeien uit alle mogelijke standaardgebeurtenissen over de verwachte levensduur van een financieel instrument.

Levenslange ECL-meting is van toepassing indien het kredietrisico van een financieel actief op de verslagdatum significant is toegenomen sinds de aanvankelijke erkenning en 12 maanden ECLmeting van toepassing is, indien niet. Een entiteit kan vaststellen dat het kredietrisico van een financieel actief niet significant is toegenomen indien het actief op het verslagdatum een laag kredietrisico heeft. Echter, de levenslange ECL-meting is altijd van toepassing op handelsvorderingen en contracten zonder een belangrijk financieringsonderdeel; Een entiteit kan ervoor kiezen om dit beleid ook toe te passen op handelsvorderingen en contracten met een belangrijk financieringsonderdeel. Viohalco beoordeelt momenteel het kwantitatieve effect van de wijziging van de waardeverminderingsmethoden die door IFRS 9 worden opgelegd.

c. Indeling - Financiële verplichtingen: IFRS 9 behoudt grotendeels de bestaande vereisten in IAS 39 voor de classificatie van financiële verplichtingen.Onder IAS 39 worden echter alle reële waardeveranderingen van verplichtingen aangewezen als bij FVTPL opgenomen in de winst- en verliesrekening, terwijl in IFRS 9 deze reële waardewijzigingen over het algemeen als volgt worden gepresenteerd:

• het bedrag van de wijziging in de reële waarde die toe te schrijven is aan wijzigingen in het kredietrisico van de verplichting wordt in OCI gepresenteerd; en

• het overige bedrag van de wijziging in de reële waarde wordt in de winst- en verliesrekening gepresenteerd.

Viohalco heeft geen financiële verplichtingen aangewezen bij FVTPL en onder de huidige omstandigheden is het niet van plan om dit te doen. De voorlopige beoordeling van Viohalco heeft geen wezenlijke impact aangetoond indien de vereisten van IFRS 9 betreffende de classificatie van financiële verplichtingen op 31 december 2016 werden toegepast

d. Hedge Accounting: Bij de eerste toepassing van IFRS 9 kan Viohalco als boekhoudbeleid kiezen om de vereisten inzake hedge accounting van IAS 39 te blijven toepassen in plaats van de vereisten in IFRS 9. Viohalco is momenteel aan het beoordelen of het zal kiezen om de nieuwe vereisten van IFRS toe te passen 9.

IFRS 9 vereist Viohalco om ervoor te zorgen dat de hedge accounting relaties afgestemd zijn op Viohalco's doelstellingen en strategie voor risicobeheer en om een meer kwalitatieve en toekomstgerichte aanpak toe te passen om de hedge-effectiviteit te beoordelen. IFRS 9 introduceert ook nieuwe vereisten met betrekking tot herbalancering van hedgeverhoudingen en het verbieden van vrijwillige beëindiging van hedge accounting. Onder het nieuwe model is het mogelijk dat meer risicomanagementstrategieën, met name die welke een risicokomponent (anders dan vreemd valutarisico) van een niet-financieel onderdeel afschermen, waarschijnlijk zullen komen voor hedge accounting. Viohalco maakt gebruik van valutatermijncontracten om de variabiliteit in kasstromen af te sluiten die voortvloeien uit veranderingen in de wisselkoersen met betrekking tot vreemde valuta schulden, vorderingen, verkoop en voorraad aankopen

Volgens IAS 39 worden voor alle kasstroomafdekkingen de bedragen die zijn geaccumuleerd in de kasstroomafdekkingsreserve, geherklasseerd naar winst of verlies als een herklassificatie aanpassing in dezelfde periode als de afgedekte verwachte kasstromen van invloed zijn op winst of verlies. Volgens IFRS 9 gelden echter voor kasstroomafdekkingen van vreemd valutarisico in verband met verwachte niet-financiële activa-aankopen, de in de kasstroomafdekkingsreserve opgewaardeerde bedragen en de kosten van de afdekkingsreserve zullen direct in de initiële kosten van de niet- -financieel actief wanneer het wordt erkend.De voorlopige beoordeling van Viohalco heeft aangetoond dat de soorten hedge accounting relaties die Viohalco momenteel aanwijst, in staat moeten zijn om aan de vereisten van IFRS 9 te voldoen indien Viohalco bepaalde voorgenomen wijzigingen in zijn interne documentatie- en controleprocessen voltooit.

Openbaarmakingen: IFRS 9 vereist uitgebreide nieuwe bekendmakingen, met name over hedge accounting, kredietrisico en verwachte kredietverliezen. Viohalco's voorlopige evaluatie bevat een analyse om de gaten te identificeren tegen de huidige processen en Viohalco is van plan het systeem te implementeren en controleert wijzigingen die volgens hem nodig zijn om de vereiste gegevens vast te leggen. Overgang: Wijzigingen in de grondslagen die voortvloeien uit de goedkeuring van IFRS 9 zullen over het algemeen terugwerkend worden toegepast, behalve zoals hieronder beschreven.

• Viohalco overweegt gebruik te maken van de vrijstelling, waardoor het niet mogelijk is om vergelijkende informatie voor vroegere periodes te herzien met betrekking tot classificatie en meting (inclusief waardevermindering) veranderingen. Verschillen in de boekwaarde van financiële activa en financiële verplichtingen voortvloeiend uit de goedkeuring van IFRS 9 zullen over het algemeen worden opgenomen in de behoud en de reserves op 1 januari 2018.

• Nieuwe eisen inzake hedge accounting moeten over het algemeen prospectief worden toegepast.

• De volgende beoordelingen moeten worden gemaakt op basis van de feiten en omstandigheden die bestaan op de datum van eerste aanvang.

• De bepaling van het bedrijfsmodel waarbinnen een financieel actief wordt gehouden.

• De aanduiding en intrekking van eerdere aanduidingen van bepaalde financiële activa en financiële verplichtingen zoals gemeten bij FVTPL.

• De aanduiding van bepaalde beleggingen in aandeleninstrumenten die niet voor de handel in FVOCI worden gehouden.

• IFRS 16 "Leases" (effectief voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2019). IFRS 16 introduceert een enkel, on-balance lease sheet boekhoudmodel voor huurders. Een huurder erkent een eigendomsrecht dat het recht vertegenwoordigt om het onderliggende actief te gebruiken en een leasingsverplichting die de verplichting tot leaseverplichtingen voorstelt. Er zijn optionele vrijstellingen voor kortlopende leases en leases van objecten met lage waarde. Huurderrekening blijft gelijk aan de huidige standaard - dat wil zeggen verhuurders blijven leasingen classificeren als financiering of operationele leases.

IFRS 16 vervangt bestaande leasebegeleiding inclusief IAS 17 Leases, IFRIC 4 Bepalen of een Arrangement een Lease bevat, SIC-15 Operationele Leases-Incentives en SIC-27 De Substantie van Transacties met betrekking tot de Rechtsvorm van een Lease beoordelen. De standaard is van kracht voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2019. Vroege adoptie is toegestaan voor entiteiten die IFRS 15-inkomsten uit contracten met klanten toepassen op of vóór de datum van de eerste toepassing van IFRS 16.

Viohalco is begonnen met een eerste evaluatie van de potentiële impact op de geconsolideerde jaarrekening, die tot nu toe heeft aangetoond dat nieuwe activa en passiva (momenteel operationele leases) worden erkend. Daarnaast verandert de aard van de uitgaven die verband houden met deze leases, aangezien IFRS 16 de lineaire operationele leasekosten vervangt met een afschrijvingskosten voor gebruiksmiddelen en rentelasten op huurverplichtingen. Viohalco heeft nog niet besloten of zij de optionele vrijstellingen zal gebruiken.

Overgang: Als huurder kan Viohalco de standaard toepassen met behulp van een:

• Retrospectieve aanpak; of

• Aangepaste retrospectieve aanpak met optionele praktische hulpmiddelen.

De huurder past de verkiezingen consistent toe op al haar leases. Viohalco is van plan om aanvankelijk IFRS 16 op 1 januari 2019 toe te passen. Viohalco heeft nog niet vastgesteld welke overgangsbenadering er van toepassing is.Als verhuurder is Viohalco niet verplicht aanpassingen aan te brengen voor huurovereenkomsten waarin het een verhuurder is, behalve waar het een tussentijdse verhuurder is in een subhuur.Viohalco heeft nog geen effect op de gerapporteerde activa en passiva van de aangifte van IFRS 16 gekwantificeerd. Het kwantitatieve effect zal onder meer afhangen van de gekozen overgangsmethode, de mate waarin Viohalco de praktische expediteurs en erkenningsvrijstellingen gebruikt, en eventuele aanvullende Leases die Viohalco binnenkomt. Viohalco verwacht dat zijn transitie benadering en kwantitatieve informatie bekendgemaakt worden voor aanneming.

De norm is nog niet goedgekeurd door de EU.

De volgende wijzigingen zullen naar verwachting geen significante impact hebben op de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco, volgens een initiële beoordeling die is gebaseerd op de huidige voorwaarden.

• IAS 12 (Wijzigingen) "Erkenning van Uitgestelde Beleggingsactiva voor Ongerealiseerde Verliezen" (effectief voor jaarperioden die op of na 1 januari 2017 beginnen). Deze wijzigingen verduidelijken de boekhouding van latente belastingvorderingen voor ongerealiseerde verliezen op schuldinstrumenten tegen de reële waarde. De wijzigingen zijn nog niet door de EU goedgekeurd.

• IFRS 2 (Wijzigingen) "Classificatie en meting van gedeelde betalingsverrichtingen" (effectief voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2018). Het amendement verduidelijkt de meetgrondslag voor cash-settled, share-based betalingen en de boekhouding van wijzigingen die een toekenning veranderen van contant vereffen naar eigen vermogen. Het introduceert ook een uitzondering op de principes in IFRS 2, die een toekenning vereisen die moet worden behandeld alsof het geheel in eigen vermogen is afgewikkeld, waarbij een werkgever verplicht is een bedrag te betalen voor de belastingplichtige van de werknemer in verband met een op aandelen gebaseerde betaling en Betaal dat bedrag aan de belastingdienst. De wijzigingen zijn nog niet door de EU goedgekeurd.

• IFRS 4 (Wijzigingen) "Toepassing van IFRS 9 Financiële Instrumenten met IFRS 4 Verzekeringscontracten" (effectief voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2018). Dit amendement geeft een optie voor alle emittenten van verzekeringsovereenkomsten om winst of verlies voor in aanmerking komende financiële activa aan te passen door eventuele aanvullende boekhoudkundige volatiliteit te verwijderen die voortvloeit uit de toepassing van IFRS 9; En biedt ook een optionele tijdelijke vrijstelling van IFRS 9 voor bedrijven waarvan de activiteiten voornamelijk verband houden met verzekeringen (dwz deze bedrijven zullen de bestaande vereisten inzake financieel instrument blijven toepassen in IAS 39. De wijzigingen zijn nog niet door de EU goedgekeurd .

• Jaarlijkse verbeteringen aan IFRS's 2014 - 2016 cyclus:

(Effectief voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2018)

De verbeteringen omvatten de volgende drie amendementen:

• IFRS 1 "Eerste aanneming van internationale financiële verslaggevingstandaarden". Schrapping van kortlopende vrijstellingen voor eerste keer adopters.

• IFRS 12 "Disclosure of Interests in Other Entities". Verduidelijking van de reikwijdte van de openbaarmakingsvereisten in IFRS 12.

• IAS 28 "Beleggingen in geassocieerde ondernemingen en joint ventures". Het meten van geassocieerde deelnemingen en joint ventures tegen reële waarde via winst of verlies (FVTPL) op beleggings-tegen-beleggingsbasis.

Voor de volgende wijzigingen beoordeelt Viohalco hun effect op de geconsolideerde jaarrekening.

• IAS 7 (Wijzigingen) "Disclosure Initiative" (effectief voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2017). Deze wijzigingen vereisen dat entiteiten informatie verstrekken die gebruikers in staat stellen om veranderingen in passiva te beoordelen die voortvloeien uit financieringsactiviteiten. De wijzigingen zijn nog niet door de EU goedgekeurd.

• IFRIC Interpretation 22 "Transacties in vreemde valuta en voorschot" (effectief voor jaarperioden die beginnen op of na 1 januari 2018). Het verduidelijkt de boekhouding van transacties die de ontvangst van betaling van voorschot in een vreemde valuta omvatten. De wijzigingen zijn nog niet door de EU goedgekeurd.

• IAS 40 (Wijzigingen) "Overboekingen naar Beleggingseigendom" (effectief voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2018). Het amendement verduidelijkt de toepassing van paragraaf 57 van IAS 40 Beleggingseiendom, en geeft richtsnoeren voor overdrachten naar of van beleggingseigendommen. De wijzigingen zijn nog niet door de EU goedgekeurd.

6. Bedrijfssegmenten

A. Basis voor de verdeling van de segmenten

Voor managementdoeleinden is Viohalco opgesplitst in acht grote strategische segmenten die opereren in verschillende industrieën en apart worden bestuurd.

• Aluminium;
• Koper;
• Staal;
• Kabel;
• Stalen buizen;
• Vastgoedontwikkeling;
• Recycling; en
• Overige diensten

Voor managementdoeleinden is Viohalco opgesplitst in acht grote strategische segmenten die opereren in verschillende industrieën. Deze segmenten bieden verschillende goederen en diensten aan en worden apart bestuurd aangezien zij verschillende technologieën en marketingstrategieën vereisen.

Dergelijke structurele organisatie wordt bepaald door de aard van de risico's en rendementen verbonden aan elk bedrijfssegment en definieert de managementstructuur en het interne rapporteringssysteem. Het vertegenwoordigt de basis waarop Viohalco haar gesegmenteerde informatie rapporteert.

De segmentanalyse gepresenteerd in deze geconsolideerde jaarrekening geeft de operaties weer geanalyseerd per bedrijf. Aldus beoordeelt de hoogstgeplaatste functionaris van Viohalco die belangrijke operationele beslissingen neemt, regelmatig de bedrijfsresultaten zodat middelen worden verdeeld onder de segmenten en hun prestaties worden geëvalueerd.

De segmentatiebasis is veranderd in vergelijking met vorig jaar, ten gevolge van de groepsherstructurering die in de loop van dit jaar plaatsvond. Meer specifiek, 'overige' segment zoals gepubliceerd is in de jaarrekening van vorig jaar is in drie segmenten verdeeld; 'Vastgoed', 'Recycling' en 'Overige'. Vergelijkende cijfers zijn aangepast volgens de nieuwe segmenten. Ten behoeve van het gesegmenteerd rapporteren zijn alle Viohalco ondernemingen, behalve diegene die operationeel zijn als handelsondernemingen, toegewezen aan een specifiek te rapporten segment.

Wat betreft de handelsondernemingen van Viohalco, hun winst- en verliesrekening en nummers op de balans zijn toekend aan de te rapporteren segmenten, volgens de categorie van hun transacties en balansen.

Een korte beschrijving van de segmenten volgt hieronder:

Aluminium: Elval en haar dochterondernemingen, Bridgnorth Aluminium en Etem Bulgaria, leveren een uitgebreid productaanbod gaande van aluminiumspoelen en -platen voor algemene toepassingen en aluminiumfolie voor huishoudelijk gebruik tot speciale producten, waaronder gewalste en geëxtrudeerde aluminiumproducten voor de scheepsbouw, de auto- en de bouwindustrie, evenals lithografische spoelen

Koper: Halcor en haar dochterondernemingen produceren een ruime keuze aan producten in koper en koperlegering, die gaan van koperen en messing buizen, koperen strips, bladen en platen tot koperen busstaven en stangen.

Staal: Sidenor Steel Industry, Stomana Industry en hun dochterondernemingen produceren lange, platte en downstream staalproducten.

Kabels: Cablel® Hellenic Cables Group is één van de grootste kabelproducenten in Europa en fabriceert stroom-, telecommunicatie- en onderzeese kabels, evenals geëmailleerde draden en verbindingen.

Stalen buizen: Corinth Pipeworks is actief in de productie van stalen buizen voor het transport van aardgas, olie en water, alsook van holle staalprofielen die op grote schaal worden gebruikt in bouwprojecten.

Vastgoedontwikkeling: Viohalco creëert waarde met de ontwikkeling van haar vroeger industrieel vastgoed in Griekenland en Bulgarije.

Recycling: Viohalco's recyclingsegment verhandelt en verwerkt secundaire grondstoffen, neemt afvalbeheer en milieu-activiteiten op zich en verleent diensten aan consumenten en corporate bedrijven.

Overige activiteiten: Viohalco houdt ook deelnemingen in kleinere ondernemingen in andere segmenten, zoals keramisch sanitair en tegels (Vitrouvit S.A.), Technologie en Onderzoek & Ontwikkeling (TEKA, Elkeme) en verzekeringsmakelaardij.

Geen van deze segmenten voldeed aan de drempelwaarden voor te rapporteren segmenten in 2016 of 2015.

Overdrachten en transacties tussen segmenten vinden plaats onder reële commerciële voorwaarden volgens de bepalingen die van toepassing zijn op transacties met derden.

B. Informatie over te rapporteren segmenten

De informatie vermeld in de onderstaande tabellen is rechtstreeks afgeleid van het interne financiële rapporteringssysteem dat gebruikt wordt door de Raad (d.i. hoogstgeplaatste functionaris die belangrijke operationele beslissingen neemt) om de prestaties van de operationele segmenten apart te controleren en te evalueren.

De volgende tabellen illustreren de informatie over de winst of verlies, activa en passiva per 31 december 2016 en 2015, en voor de jaren die dan afgesloten werden, van de te rapporteren segmenten. De overeenkomstige informatie voor 2015 is aangepast ten opzichte van de gepubliceerde bedragen van de vorige periodes ten gevolge van de wijziging van de segmentatiebasis in vergelijking met vorig jaar.

De winst vóór de inkomstenbelasting is aanzienlijk verbeterd in het koper- en het ijzersegment. In het kopersegment bedroeg de winst vóór de inkomstenbelasting 0,2 miljoen euro, tegenover een verlies van 26 miljoen euro in 2015. Metalen winsten van 4,9 miljoen euro, tegenover een metalen

verlies van 14,7 miljoen euro in 2015, hadden een positieve invloed op deze resultaten . In het staal segment bedroeg het verlies voor de inkomstenbelasting 23 miljoen euro, een significante verandering ten opzichte van het verlies van 69 miljoen euro in 2015, het gevolg van de verbetering van de onderliggende prestatie, gemeten door a-EBITDA en een lager negatief effect van metaal prijsverlaging die in 2015 werd gedreven door de sterke daling van de schrootprijs gedurende de tweede helft van het jaar.

Opbrengsten en bedrijfswinst per sector voor 2016 waren als volgt:

Bedragen in duizenden euro	Aluminium	Koper	Kabels	Staal	Stalen buizen	Vastgoed	Recyclerende	Andere activiteiten	Totaal
Totale bruto-omzet per sector	1.382.224.874	973.753.485	411.946.141	774.457.891	388.716.532	0	180.297.121	54.730.190	4.166.126.233
Verkopen binnen de onderneming	-304.052.236	-222.413.848	-30.453.733	-227.688.503	-95.348.458	0	-135.595.408	-37.919.677	-1.053.471.862
Opbrengsten per sector na eliminatie van
verkopen binnen de onderneming	1.078.172.639	751.339.637	381.492.408	546.769.387	293.368.074	0	44.701.713	16.810.513	3.112.654.371
Brutowinst	99.155.609	51.577.933	30.476.726	39.261.498	33.173.741	0	15.140.019	-4.713.178	264.072.349
Bedrijfsresultaat (EBIT)	57.600.184	25.273.613	15.048.763	8.604.426	18.972.220	-10.101.576	1.294.739	-6.640.458	110.051.911
Financiële opbrengsten	133.634	444.619	162.895	1.063.308	453.000	51.031	7.326	8.051.557	10.367.370
Financiële kosten	-21.869.497	-25.458.186	-21.093.449	-31.691.382	-10.666.021	-608.165	-2.214.806	1.178.080	-112.423.425
Winst/ verlies (-) aandeel van
geassocieerde deelnemingen, na
belastingen	250.178	-12.016	0	-444.238	-1.034.235	0	0	0	-1.240.311
Winst/ verlies (-) vóór belasting	36.114.499	248.030	-5.881.790	-22.467.886	7.724.964	-10.658.710	-912.741	2.589.179	6.755.545
Belastingen	-11.431.965	-823.075	-2.804.935	3.829.853	-3.791.415	5.921.657	-327.778	-4.257.536	-13.685.193
Winst/ Verlies (-)	24.682.534	-575.045	-8.686.725	-18.638.033	3.933.549	-4.737.052	-1.240.519	-1.668.357	-6.929.648
	Aluminium	Koper	Kabels	Staal	Stalen buizen	Vastgoed	Recyclerende	Andere activiteiten	Totaal
Overige informatie per sector voor 2016 is als volgt:
Bedragen in duizenden euro
Geassocieerde deelnemingen	499.159	599.985	0	4.836.374	11.566.918	0	0	91.380	17.593.816
Overige activa	1.100.734.756	427.015.456	421.182.968	826.887.128	424.448.137	234.462.726	61.357.289	112.527.496	3.608.615.958
Totaal activa	1.101.233.916	427.615.441	421.182.968	831.723.502	436.015.055	234.462.726	61.357.289	112.618.876	3.626.209.774
Passiva	510.616.831	457.325.447	366.312.945	710.072.292	297.329.138	34.576.003	61.275.446	40.463.142	2.477.971.244
Investeringsuitgaven	54.227.206	8.301.530	12.162.714	25.557.269	6.905.410	6.989.678	1.662.361	1.997.696	117.803.864
Afschrijvingen en waardeverminderingen	-52.551.985	-11.239.309	-12.374.310	-33.181.637	-8.620.041	-3.610.065	-2.931.542	-1.235.028	-125.743.918

Opbrengsten en bedrijfswinst per sector

voor 2015 waren als volgt:

Bedragen in duizenden euro	Aluminium	Koper	Kabels	Staal	Stalen buizen	Vastgoed	Recyclerende	Andere activiteiten	Totaal
Totale bruto-omzet per sector	1.198.375.398	1.067.499.020	494.894.608	819.414.844	497.030.658	0	208.721.614	44.813.596	4.330.749.737
Verkopen binnen de onderneming	-60.912.601	-284.005.244	-47.609.388	-253.468.339	-209.490.517	0	-169.112.581	-31.416.429	-1.056.015.101
Opbrengsten per sector na eliminatie van
verkopen binnen de onderneming	1.137.462.797	783.493.776	447.285.219	565.946.505	287.540.141	0	39.609.032	13.397.167	3.274.734.636
	122.305.386	29.555.310	42.270.241	-4.914.670	30.817.826	0	14.777.873	-5.185.168	229.626.797
Bedrijfsresultaat (EBIT)	61.349.254	2.469.828	26.356.832	-34.014.299	17.740.281	7.477.117	36.603	-8.039.419	73.376.197
Financiële opbrengsten	872.489	1.859.945	6.069.536	1.031.035	81.381	55.275	316.213	4.086.826	14.372.700
Financiële kosten	-21.029.492	-30.080.894	-29.317.151	-34.855.707	-8.001.885	-217.141	-2.460.017	547.964	-125.414.324
Winst/ verlies (-) aandeel van
geassocieerde deelnemingen, na
belastingen	299.691	-112.301	0	-831.092	1.525.284	0	0	0	881.581
Winst/ verlies (-) vóór belasting	41.491.942	-25.863.422	3.109.217	-68.670.063	11.345.061	7.315.252	-2.107.201	-3.404.630	-36.783.846
Belastingen	-14.676.808	88.483	-5.233.380	-366.901	-4.998.092	116.572	72.094	-1.618.266	-26.616.298
Winst/ Verlies (-)	26.815.133	-25.774.939	-2.124.164	-69.036.964	6.346.969	7.431.824	-2.035.107	-5.022.896	-63.400.144
	Aluminium	Koper	Kabels	Staal	Stalen buizen	Vastgoed	Recyclerende	Andere activiteiten	Totaal
Overige informatie per sector for 2015 is als volgt:
Bedragen in duizenden euro
Geassocieerde deelnemingen	432.335	638.629	0	5.456.197	9.924.577	0	0	0	16.451.738
Overige activa	1.141.491.849	469.214.613	396.376.704	805.283.756	310.005.451	234.678.800	71.628.360	60.602.392	3.489.281.924
Totaal activa	1.141.924.184	469.853.242	396.376.704	810.739.953	319.930.028	234.678.800	71.628.360	60.602.392	3.505.733.662
Passiva	530.171.446	521.569.602	330.587.533	661.502.771	176.210.170	16.445.371	55.406.015	38.997.830	2.330.890.738
Investeringsuitgaven	106.005.306	12.249.832	11.401.259	25.541.058	36.858.538	9.877.533	3.607.275	491.662	206.032.463
Afschrijvingen en waardeverminderingen	-52.403.086	-14.023.489	-11.581.695	-32.372.672	-8.558.222	-1.515.351	-2.788.534	-1.763.818	-125.006.867

C. Geografische informatie

Viohalco's segmenten worden op wereldwijde basis aangestuurd, maar de productiefaciliteiten en verkoopkantoren bevinden zich voornamelijk in Griekenland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Bulgarije, Roemenië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Servië en de Verenigde Staten.

De gesegmenteerde informatie hieronder is gebaseerd op de segmentopbrengsten van externe klanten per land van vestiging van de klanten en de segmentactiva zijn gebaseerd op de geografische locatie van de activa. De wereldwijde activiteiten van Viohalco zijn onderverdeeld in zeven belangrijke geografische gebieden. In Europa wordt informatie voor Griekenland en België afzonderlijk gerapporteerd.

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
Omzet	2016	2015
Griekenland	524.732	476.591
Andere EU Lidstaten	1.817.625	1.913.130
Andere Europese landen	296.060	271.395
Azië	151.030	165.681
VS	255.733	398.774
Afrika	60.929	44.751
Oceanië	6.544	4.413
Totaal	3.112.654	3.274.735
Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
Verkoop van goederen	3.041.862	3.160.694
Dienstverlening	12.380	10.269
Opbrengsten uit bouwcontracten	58.412	103.772
Opbrengsten uit bouwcontracten
Totaal omzet	3.112.654	3.274.735
Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
Materiële vaste activa	2016	2015
België	1.605	1.494
Griekenland	1.276.696	1.206.898
Andere	504.856	606.196
Totaal	1.783.156	1.814.588
Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
Goodwill en immateriële vaste activa	2016	2015
België	59	5
Griekenland	18.950	19.120
Andere	5.648	4.473
Totaal	24.657	23.598
Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
Vastgoedbeleggingen	2016	2015
België	0
Griekenland	148.400	148.531
Andere	7.153	7.481
Totaal	155.553	156.012

7. Omzet

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
Verkoop van
goederen	3.041.862	3.160.694
Dienstverlening	12.380	10.269
Opbrengsten uit bouwprojecten	58.412	103.772
	3.112.654	3.274.735

Viohalco's geconsolideerde omzet voor 2016 bedroeg 3,1 miljoen, een daling van 5% tegenover 3,3 miljoen euro in 2015. De omzetgroei in alle segmenten, met uitzondering van kabelsegment, werd gecompenseerd door een daling van 11% in de gemiddelde LME-prijs van koper, een daling van 3% in de prijs van primair aluminium en de uitvoering van verschillende soorten bouwcontracten in het kabelsegment, wat resulteerde in veranderingen in de productmix. De grootste omzetgroei werd geregistreerd in de segmenten staal en stalen buizen.

8. Bedrijfsopbrengsten en -kosten

A. Overige opbrengsten

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
Overheidssubsidies	379	174
Afschrijving van ontvangen subsidies	4.116	4.630
Huur van gebouwen	6.544	5.713
Andere huren	1.856	966
Wisselkoersverschillen	3.503	14.009
De inkomsten uit vergoedingen, commisie en doorbelaste kosten	1.040	5.641
Terugname van voorzieningen	1.515	1.099
Betaalde schadevergoedingen	2.607	2.133
Winst uit de verkoop van vaste activa	592	2.180
Opbrengsten uit consulting diensten	1.098	1.040
Terugname van bijzondere waardeverminderingen op vorderingen	1.529	606
Terugname van voorzieningen	1.365	2.197
Terugname van waardevermindering van PP & E en vastgoedbelegging	7.660	7.112
Overige opbrengsten	4.803	920
Totaal overige opbrengsten	38.607	48.419

B. Overige kosten

Bedragen in duizenden euro	Voor het jaar eindigend op 31 december
	2016	2015
Waardevermindering van activa & vastgoed	-18.597	-10.017
Niet-kosten van operatie-productie	-4.941	-3.203
Verlies op de verkoop van activa	-53	0
Wisselkoersverschillen	-3.642	-6.806
Betaalde schadevergoedingen	-897	-1.074
Overige belastingen	-851	-979
Herstructureringskosten	-2.820	-3.419
Personeelsbeloningen	-2.487	-2.698
Andere kosten	-5.290	-11.267
Totaal overige kosten	-39.577	-39.463
Overige bedrijfsopbrengsten-kosten (netto)	-970	8.955

Het nettoverlies van wisselkoersverschillen bedroeg 139 duizend euro (2015: 7,2 miljoen euro winst). De daling van de wisselkoersverschillen is toegeschreven aan de fluctuatie van de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar in 2015.

Waardedalingsverliezen op vaste activa worden uitgelegd in de toelichtingen 17 en 19.

C. Kosten per categorie

	Voor het jaar eindigend op 31 december
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Kosten van voorraden opgenomen in de resultatenrekening	2.126.325	2.315.740
Personeelsbeloningen	249.417	234.612
Energiegebruik	114.076	114.872
Afschrijvingen en waardeverminderingen	124.740	120.811
Heffingen - rechten	14.134	6.676
Verzekeringspremies	16.898	18.181
Huurprijzen	9.428	8.015
Vervoer	114.687	110.539
Reclame- & promotiekosten	4.129	3.015
Voordelen en vergoedingen aan derden	160.760	192.231
Waardevermindering op handelsvorderingen	1.735	2.787
Andere voorzieningen	342	2.699
Winst / (verlies) uit derivaten	10.465	19.151
Verpakking	5.923	1.243
Commissies	12.738	6.828
Omrekeningsverschillen	-570	-6.073

Onderhoud	26.698	26.013
Overige kosten	9.706	32.972
Totaal	3.001.633	3.210.314

Het totale bedrag aan onderzoeks- en ontwikkelingsuitgaven dat in 2016 als uitgave is uitgegeven, bedraagt 6 miljoen EUR (2015: 5,9 miljoen EUR).

De daling van de kosten en baten van derden wordt toegeschreven aan extra kosten die in 2015 aan onderaannemers werden betaald voor bouwcontracten in het kabelsegment.

Om ervoor te zorgen dat Viohalco uniformiteit toepast met betrekking tot de presentatie van segmentprestaties, zijn er bepaalde reclassificaties gemaakt op de vergelijkende cijfers; Nettoresultaat en netto-verliezen uit vreemde valuta derivaten bedroegen EUR 13 miljoen en directe verkoopkosten van EUR 64 miljoen zijn gereclassificeerd van verkoop- en distributiekosten naar verkoopkosten. Deze herklassificaties hebben betrekking op de segmenten staal en stalen buizen.

9. Nettofinancieringskosten

		Voor het jaar eindigend op 31 December
Bedragen in duizenden euro	Toelichting	2016	2015
Opbrengsten
Opbrengsten uit rente		1.200	783
Wisselkoersverschillen		1.183	8.953
Opbrengsten uit dividenden		105	881
Gedeelde aankoop	32	7.331	0
		548	3.756
Financiêle opbrengsten		10.367	14.373
Financiële kosten
Rentelasten en verbonden kosten		-107.834	-110.541
Financiële Leases		-283	-14
Wisselkoersverschillen		-4.211	-12.445
Overige		-96	-2.414
Financiële kosten		-112.423	-125.414
Financiële kosten (netto)		-102.056	-111.042

10.Gewone en verwaterde winst per aandeel

Doordat er noch aandelenopties, noch converteerbare obligaties bestaan, zijn de gewone en verwaterde winst per aandeel hetzelfde en zijn ze gebaseerd op onderstaande winst/ verlies (-) toerekenbaar aan de gewone aandeelhouders en het gewogen gemiddeld aantal uitstaande gewone aandelen.

A. Winst/verlies (-) toerekenbaar aan de gewone aandeelhouders

	Voor het jaar eindigend op 31 December
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Winst / verlies (-) toe te rekenen aan de eigenaars van het bedrijf	-6.383	-59.993

B. Gewogen gemiddeld aantal uitstaande gewone aandelen

in duizenden aandelen	Toelichting	2016	2015
uitgegeven gewone aandelen op 1 januari		233.165	219.611
Effect van aandelen uitgegeven m.b.t de fusies	30	22.032	4.588
Het gewogen gemiddeld aantal gewone aandelen per 31 December		255.197	224.199

Het gewogen gemiddelde aantal aandelen in 2016 houdt rekening met de uitgifte van nieuwe aandelen (inclusief de eliminatie van eigen aandelen) na de fusie met ELVAL, ALCOMET, DIATOUR en de bedrijfscombinatie met EUFINA op 26 februari 2016, terwijl het in 2015 rekening houdt met de nieuwe aandelen uitgegeven met betrekking tot de fusie met SIDENOR.

C. Winst per aandeel

De gewone en verwaterde winst per aandeel is als volgt:
Winst per aandeel (in euro per aandeel)	2016	2015
	-	-
Gewone en verwaterde	0,0250	0,2676

11. Personeelsbeloningen

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten	26.868	25.405
Verplichting sociale bijdrage	9.164	7.845
Totaal schulden met betrekking tot personeelsbeloningen	36.032	33.251
Langlopend	26.868	25.405
Kortlopend	9.164	7.845

Voor meer informatie over de kosten geassocieerd met personeelsbeloningen, zie Toelichting 12.

A. Personeelsbeloningsplannen na uitdiensttreding

De bestaande personeelsbeloningsplannen na uitdiensttreding zijn als volgt: Toegezegde bijdrageregelingen

Al de werknemers van Viohalco's ondernemingen zijn voor hun basispensioen verzekerd bij de respectieve sociale verzekeringsmaatschappijen, in overeenstemming met de lokale wetgeving. Eens de bijdragen betaald zijn, hebben Viohalco's ondernemingen geen verdere betalingsverplichtingen. De reguliere bijdragen bestaan uit netto periodieke kosten voor het jaar waarin ze verschuldigd zijn en zijn daarom ook opgenomen in de personeelskosten.

Toegezegde pensioenregelingen

De werknemers van Viohalco's ondernemingen in sommige landen, voornamelijk Griekenland en Bulgarije, zijn gerechtigd om een eenmalige vergoeding te krijgen wanneer zij met pensioen gaan. De eenmalige vergoeding is vastgesteld in overeenstemming met de dienstjaren en het salaris op de pensioendatum. Deze verplichting voldoet aan de definitie van toegezegde pensioenregelingen en de geaccumuleerde personeelskosten in de winst- en verliesrekening in elke periode worden vermeerderd met de overeenkomstige pensioenverplichting. Uitkeringen die tijdens elke periode aan gepensioneerden betaald worden, komen ten laste van deze verplichting. De verplichting van Viohalco's ondernemingen voor personeelsbeloningen bedraagt 26,868 duizend euro op 31 december 2016 en 25,405 duizend euro 31 december 2015. Deze regelingen zijn niet-gefinancierd.

B. Mutaties in de nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten

De volgende tabel toont de aansluiting tussen het beginsaldo en het eindsaldo voor de
nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten en de componenten ervan.
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Saldo per 1 januari	25.405	25.675
Opgenomen in de resultaatrekening
De aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten	1.175	1.613
Pensioen tegoed voor verstreken diensttijd	355	56
Verlies uit hoofde van vereffening/vermindering/stopzetting	1.456	2.167
Rentekosten/ opbrengsten (-)	487	319
	3.474	4.155
Opgenomen in de overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde
resultaten
Herwaardering verlies/ winst (-)
Actuarieel verlies/ winst uit:
-Demografische veronderstellingen	613	278
-Financiële veronderstellingen	875	-1.587
-Ervaringsaanpassingen	-880	-352
	607	-1.661
Overige
Betaalde uitkeringen	-2.619	-2.763
	-2.619	-2.763
Saldo per 31 december	26.868	25.405

In het boekjaar 2016 betaalde Viohalco en haar bedrijven 2,6 miljoen EUR (2015: 2,8 miljoen EUR) aan uitkeringen ten behoeve van werknemers die tijdens het jaar het bedrijf zijn verlaten. Bijkomende kosten die voortvloeien uit deze betalingen werden opgenomen (opzeggingsverlies van 1,5 miljoen EUR - 2015: 2,2 miljoen EUR). In het geval van ontslag, vrijwillige terugtrekkingen met uitkering en pensioen, zijn de bijkomende kosten het verschil tussen de uitbetaalde uitkering en het bedrag dat is opgenomen in de uitkeringsverplichting voor de respectieve werknemers.

C. Verplichting uit hoofde van toegezegde pensioenregelingen

(a) Actuariële veronderstellingen

De gewogen gemiddelden van de voornaamste actuariële veronderstellingen waren als volgt op de balansdatum:

	2016	2015
Disconteringsvoet	1,62%	2,06%
inflatie	1,52%	1,77%
verhoging schadevergoeding	1,55%	1,71%
duur van het plan	13,51	13,96

Veronderstellingen over de toekomstige sterfte zijn gebaseerd op gepubliseerde statistieken en sterfte.

(b) Gevoeligheidsanalyse

De gevoeligheidsanalyse voor iedere belangrijke actuariële veronderstelling die redelijkerwijs mogelijk was op het eind van de verslagperiode, toont aan hoe de verplichting uit hoofde van toegezegde pensioenregelingen (BOD) door deze wijzigingen beïnvloed zou zijn, is als volgt:

Gevoeligheid 1 (+0,5% disconteringsvoet ) -% Verschil in verplichting uit hoofde toegezegd pensioenrechten	-6,52%
Gevoeligheid 2 (discontovoet min 0,5%) - Verschil in% in verplichting uit hoofde toegezegd pensioenrechten	7,17%
Gevoeligheid 3 (salarisstijging + 0,5%) -% in verplichting uit hoofde toegezegd pensioenrechten	6,87%
Gevoeligheid 3 (salarisstijging min 0,5%) -% in verplichting uit hoofde toegezegd pensioenrechten	-6,33%
Gevoeligheid 5 (0% intrekkingsassumptie ) - %in verplichting uit hoofde toegezegd pensioenrechten	3,13%

Bovenstaande gevoeligheidsanalyse is gebaseerd op een wijziging in één veronderstelling terwijl alle andere veronderstellingen constant blijven. In de praktijk is dit onwaarschijnlijk en kunnen wijzigingen in sommige veronderstellingen gecorreleerd zijn.

Bij de berekening van de gevoeligheid van de verplichting uit hoofde van toegezegde pensioenregelingen voor belangrijke actuariële veronderstellingen werd dezelfde methode toegepast (contante waarde van de verplichting uit hoofde van toegezegde pensioenregelingen aan de hand van de 'projected unit credit'-methode op het einde van de verslagperiode) als bij de berekening van de pensioenverplichting opgenomen in de balans. De methodes en de formules van de veronderstellingen die voor de vastgestelde analyse gebruikt werden, zijn niet veranderd ten opzichte van het vorige jaar.

De verwachte looptijdanalyse van niet-gedisconteerde pensioenuitkeringen is als volgt:

Bedragen in duizenden euro	2016
Minder dan een jaar	1.599
van 1 tot 2 jaar	189
van 2 tot 5 jaar	1.375
Meer dan 5 jaar	28.411
Totaal	31.574

12.Kosten met betrekking tot personeelsbeloningen

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Lonen en salarissen	195.395	186.109
Verplichting Sociale bijdrage	41.566	40.828
Bijdrage aan premieregelingen	593	615
Nettoverplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten	3.474	4.155
Overige personeelsbeloningen	10.877	5.603
Totaal	251.906	237.310
Bedragen in duizenden euro	2.488	0
Personeelsbeloningen worden opgedeeld als volgt:	2016	2015
Kostprijs verkochte goederen	173.880	162.323
Distributiekosten	32.285	31.433
Administratiekosten	43.252	40.856
Overige kosten	2.488	2.698
Totaal	251.906	237.310

13.Winstbelastingen

A. Bedragen opgenomen in de winst- en verliesrekening

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
		-
Actuele belastinglast Uitgestelde belastinglasten/ baten (-)	-19.917 6.232	18.921 -7.696
Belastingkosten (-) / inkomsten uit voortgezette activiteiten	-13.685	- 26.616

B. Aansluiting met het effectieve belastingtarief

Bedragen in duizenden euro		2016		2015
Boekhoudkundige Winst/ Verlies (-) vóór belasting	100,0%	6.756	####	-36.784
Belasting met toepassing van het belastingtarief in Griekenland van 29%	-29,0% -	-1.959	-29,0%	10.667
Niet fiscaal aftrekbare kosten	152,5%	-10.305	9,3%	-3.428
Belastingvrije opbrengsten Opname van voorheen nietopgenomen fiscale verliezen, belastingkredieten of tijdelijke verschillen van vorige	20,9%	1.414	-8,0%	2.936
perioden	107,2%	7.244	-1,2%	444
Effect van verschillende internationale belastingtarieven	-32,6%	-2.204	20,6%	-7.576
Verliezen van het huidige boekjaar waarvoor geen uitgestelde belastingvordering werd opgenomen	-43,8%	-2.960	40,1%	-14.750
Opname belastingvrije reserves	-5,1%	-346	-21,9%	8.049
Roerende voorheffing op internationale dividenden	-0,5%	-34	0,7%	-268
Wijziging belastingstarief of samenstelling nieuw belastingstarief	0,0%	0	49,3%	-18.143
Andere belastingen	-8,7%	-589	-8,7%	3.187
Niet-erkenning van voorheen heruitgegeven uitgestelde belastingvorderingen	-58,4%	-3.947	21,0%	-7.733
Belastingen gerapporteerd in de geconsolideerde resultatenrekening tegen het effectieve belastingtarief van	203%	-13.685	-72%	-26.616

Volgens de Griekse wetgeving N. 4334/2015 en N. 4336/2015 wordt de vennootschapsbelastingtarief voor rechtspersonen in Griekenland vastgesteld op 29% voor het fiscale jaar 2016 (2015: 29%). In 2015 had Elval S.A. 26,9 miljoen EUR als belastingvrijgestelde reserves (in overeenstemming met Griekse wet 3299/2004), met een belastingeffect gelijk aan 7,8 miljoen EUR. In 2016 is een bedrag van EUR 7,2 miljoen, dat betrekking heeft op belastingverliezen uit eerdere jaren, opgenomen om te compenseren tegen de belastbare winst van 2016. Daarnaast steeg de niet-aftrekbare kosten voor belastingdoeleinden met EUR 7 miljoen, voornamelijk door de niet-erkenning van uitgestelde belastingvorderingen op consolidatieniveau, op de winst die op fusionsniveau resulteerde uit de fusies en overnames van deze jaren.

C. Mutaties in de uitgestelde belastingen

							Saldo per 31 december
2016 Bedragen in duizenden euro	Netto saldo per 1 januari	Opgenomen in de resultaten rekening	Opgenomen in de overige gerealiseerde en niet - gerealiseerde resultaten	Wisselkoers verschillen	Overige	Netto	Uitgestelde belasting vorderingen	Uitgestelde belasting verplichtingen
Materiële vaste activa	-153.861	8.665	0	400	477	-144.319	7.171	-151.490
Goodwill en immateriële vaste activa	1,734	-597	0	0	-9	1.127	1.870	-742
Vastgoedbeleggingen	-13.299	8 3	0	0	-323	-13.539	301	-13.840
Voor verkoop beschikbare financiële activa	1.347	-358	1 2	0	212	1.213	1.213	0
Derivaten	-1.974	2.130	-216	-28	-52	-140	1.691	-1.831
Voorraden	603	-654	0	0	553	502	502	0
Leningen	3.556	323	0	0	-52	-3.284	160	-3.444
Personeelsbeloningen	5.688	251	114	0	-29	6.024	6.024	0
Voorzieningen	4.576	-2.478	0	0	-183	1.914	2.697	-783
Andere	6 0	3.054	0	-208	-34	2.872	6.425	-3.554
Overgedragen fiscale verliezen	18.983	-4.188	0	-8	-188	14.599	14.599	0
Belastingvorderingen/ verplichtingen (-)	-139.700	6.232	-91	155	372	-133.032	42.652	-175.684
Vergoeding belastingen							-27.921	27.921
Netto fiscale activa / passiva (-)						-133.032	14.731	-147.763

							Saldo per 31 december
2015 Bedragen in duizenden euro	Netto saldo per 1 januari	Opgenomen in de resultaten rekening	Opgenomen in de overige gerealiseerde en niet - gerealiseerde resultaten	Wisselkoers verschillen	Overige	Netto	Uitgestelde belasting vorderingen	Uitgestelde belasting verplichtingen
Materiële vaste activa	-147.030	-6.754	0	-77	0	-153.861	6.353	-160.214
Goodwill en immateriële vaste activa	2.109	-458	0	0	8 3	1.734	1.734	0
Vastgoedbeleggingen	-12.181	-1.119	0	0	0	-13.299	38	-13.337
Voor verkoop beschikbare financiële activa	6	186	329	0	826	1.347	1.964	-617
Derivaten	-2.479	-127	649	-4	-13	-1.974	114	-2.088
Voorraden	5 2	551	0	0	0	603	603	0
Leningen	-3.527	-28	0	0	0	-3.556	0	-3.556
Personeelsbeloningen	5.241	906	-494	-1	3 6	5.688	5.668	0
Voorzieningen	4.268	386	0	0	-79	4.576	4.576	0
Andere	1.829	-1.131	0	359	-998	60	342	-282
Overgedragen fiscale verliezen	18.939	-108	0	-7	158	18.983	18.983	0
Belastingvorderingen/ verplichtingen (-)	-132.733	-7.695.516	484.658	270.386	13.276	-139.700	40.394	-180.094
Vergoeding belastingen							-28.729	28.729
Netto fiscale activa / passiva (-)						-139.700	11.664	-151.365

Uitgestelde belastingvorderingen betreffende overdraagbare fiscale verliezen worden alleen opgenomen als het waarschijnlijk is dat ze kunnen worden verrekend met toekomstige fiscale winsten. Viohalco en haar dochterondernemingen beoordelen op elke balansdatum of de realisatie van de toekomstige fiscale winsten voldoende aannemelijk is, gebaseerd op goedgekeurde ondernemingsplannen. Op 31 december 2016, bedroegen de geaccumuleerde overdraagbare fiscale verliezen beschikbaar voor toekomstig gebruik 625 miljoen euro (31 december 2015: 654 miljoen). Viohalco's ondernemingen hebben een bedrag van 14,6 miljoen euro (31 december 2015: 19 miljoen euro) opgenomen als uitgestelde belastingvorderingen aangezien het bestuur het waarschijnlijk achtte dat er toekomstige fiscale winsten beschikbaar zullen zijn waarmee deze verliezen verrekend kunnen worden. Deze uitgestelde belastingvorderingen komen overeen met het bedrag van 74 miljoen euro (31 december 2015: 65 miljoen euro).

Gebaseerd op deze ramingen van de toekomstige fiscale winstgevendheid, zijn uitgestelde belastingvorderingen niet opgenomen op overdraagbare fiscale verliezen voor een bedrag van 552 miljoen euro (2015: 589 miljoen euro) met een afloopdatum in de periode 2017-2021.

14.Voorraden

.

	2016	2015
Bedragen in duizenden euro
Koopwaar	72.388	64.561
Eindproducten	213.355	204.221
Halffabrikaten	126.909	146.278
Bijproducten & schroot	23.711	18.965
Goederen in bewerking	35.693	41.522
Grond- en hulpstoffen, verbruiksartikelen reserve
onderdelen en verpakkingmateriaal	385.363	310.695
TOTAAL	857.419	786.242

In 2016 bedroeg de voorraadwaarde die in de periode als last wordt geboekt en opgenomen is onder "Kostprijs verkopen" 2,1 miljoen EUR (2015: 2,3 miljoen EUR).

De voorraden zijn in 2016 met EUR 3,4 miljoen verminderd als gevolg van de waardevermindering op de netto realiseerbare waarde (2015: EUR 25,6 miljoen). Dit bedrag is belast met de winst of het verlies in "Kostprijs verkopen". Naast de waardevermindering waren de voorraden hoger op 31 december 2016 ten opzichte van 31 december 2015 door toegenomen aankopen om te voldoen aan de verwachte toename van de verkoophoeveelheden

Voorraden met een boekwaarde van EUR 48 miljoen worden als zekerheid gesteld voor de door Viohalco ontvangen ondernemingen ontvangen leningen (zie toelichting 25).

15. Handels- en overige vorderingen

	31 December
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Vlottende activa
Handelsvorderingen	456.083	396.631
Bouwcontracten in uitvoering	11.081	33.187
Verminderd met: waardeverminderingen	-43.113	-49.104
Netto handelsvorderingen	424.052	380.713
Overige vooruitbetalingen	2.360	1.871
Te innen cheques en wissels & vervallen cheques	25.978	24.818
Vorderingen op verbonden partijen	25.272	20.109
Belastingvorderingen	44.537	45.899
Overige vorderingen	68.308	73.101
Vorderingen op dividenden van verbonden ondernemingen	579	575
Verminderd met:bijzondere waardeverminderingen	-14.898	-8.923
Netto overige vorderingen	152.135	157.451
Totaal	576.187	538.165
	(1.331.833)	(939.905)
Vaste activa

Overige langlopende vorderingen	6.320	8.033
Totaal langlopende vorderingen	6.320	8.033
Totaal vorderingen	582.507	546.197

Viohalco en haar bedrijven hebben hun kredietrisico niet geconcentreerd ten opzichte van vorderingen van klanten, aangezien zij een breed scala en een groot aantal klanten hebben.

A. Overdracht van handelsvorderingen

Viohalco en haar dochterondernemingen sluiten factoringovereenkomsten (met recourse) om handelsvorderingen te verkopen voor kasopbrengsten. Deze handelsvorderingen worden nog wel in de balans opgenomen omdat Viohalco nagenoeg alle risico's en voordelen behouden – voornamelijk kredietrisico. Het bedrag dat ontvangen wordt bij overboeking, wordt opgenomen als banklening met zekerheidstelling.

	31 December
	2016	2015
Bedragen in duizenden euro
Draagvermogen van handelsvorderingen overgedragen aan
banken	122.859	73.368
Draagvermogen van aanverwante verplichtingen	95.924	38.036

Per 31 december 2016 en 2015 had Viohalco het totaalbedrag van de door de factoringbedrijven verstrekte kredietlijn niet gebruikt. Verwante leningen zijn opgenomen in de lijn "Beveiligde bankleningen" in aantekening 25 "Leningen en overige financieringsverplichtingen".

B. Geschillen

In 2010 heeft de dochteronderneming Corinth Pipeworks SA gerechtelijke procedures in Griekenland en Dubai geïnitieerd tegen een voormalige klant in het Midden-Oosten, met als doel het invorderen van een uitstaande vervallen vordering die 24,8 miljoen USD (23,8 miljoen EUR per 31 december 2016) bedraagt, vermeerderd met rente van 12%.

Volgend op een aantal hoorzittingen (rechtszaken en beroepen), heeft het Hof van Cassatie van Dubai op 19 maart 2014 uiteindelijk het Beroep dat door de vennootschap werd ingediend op 26 september 2013 aanvaard en de eerste beslissing van het Hof dat de fictieve tegenvordering van de klant had erkend en de verrekening van de tegenvordering en vordering had bevolen,

ontbonden. De zaak werd dan doorverwezen naar het Hof van Beroep, dat nu de validiteit van de tegenclaim aan het examineren is en dat een tripartiet van boekhoudkundige deskundigen heeft benoemd.

In december 2016 werd een rapport uitgegeven door de deskundigen en er werd bevestigd dat de tegenvordering niet werd ondersteund door enig document. De volgende hoorzitting is gepland op 15 mei 2017.

De verwachte afronding van de hoorzittingen is niet bekend, maar volgens de beoordeling van de advocaten in Dubai die de zaak behandelen, is het waarschijnlijk dat het Hof van Beroep de tegenvordering van de klant zal verwerpen en dat er daarom geen verrekening van de tegenvordering en de vordering zal geschieden.

Bovendien heeft de vennootschap, om haar rechten te waarborgen, een bewarend beslag laten leggen op het vastgoed dat eigendom is van derden die betrokken zijn in deze zaak, dit overeenkomstig de beslissing van de Rechtbank van Eerste Aanleg te Athene (beslissing uitgevaardigd tijdens de procedures met betrekking tot voorlopige en beschermende maatregelen).

De vennootschap heeft in 2010 een waardevermindering van 12,5 miljoen USD (11,9 miljoen EUR op balansdatum) op deze vordering geboekt. Zolang de gerechtelijke acties voor het invorderen van de bovengenoemde vordering lopende zijn, en er geen definitieve uitspraken zijn, is Corinth Pipeworks van mening dat er geen reden is om de waardevermindering op balansdatum aan te passen.

C. Onderhanden projecten in uitvoering

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Vlottende activa
Opbrengsten uit hoofde van onderhanden projecten in
opdracht van derden	58.412	103.772
Bruto bedrag van de vordering van klanten m.b.t
onderhanden project ontvangen voorschotten	11.081	33.187
Ontvangen voorschotten	0	4.410
Inhoudingen	116	3.608

Het opgenomen bedrag van de opbrengsten van onderhanden projecten houdt verband met de bouw en installatie van hoogspanningskabels. Er zijn geen voorwaardelijke verplichtingen betreffende onderhanden projecten in uitvoering op balansdatum.

D. Krediet- en marktrisico's en bijzondere waardeverminderingen

Informatie over de blootstelling van Viohalco's ondernemingen aan krediet- en marktrisico's, en bijzondere waardeverminderingen voor handels- en overige vorderingen, exclusief onderhanden projecten in uitvoering, zijn beschreven in Toelichting 29.

16. Geldmiddelen en kasequivalenten

	31 December
Bedragen in EUR duizend	2016	2015
Contant en direct opvraagbare deposito's	2.875	7.365
Kortlopende bank deposito's	168.909	128.931
Totaal	171.784	136.296

Kortlopende deposito's hebben een looptijd van minder dan 90 dagen en zijn gebruiksklaar.

17. Materiële vaste activa

A. Aansluiting van de boekwaarde

	Terreinen & Gebouwen	Machines	Meubilair en andere apparatuur	In aanbouw	Totaal
Bedragen in duizenden euro
Kost
Saldo op 1 januari 2016	884.766	2.153.677	63.445	225.281	3.327.169
Effect van wijziging in wisselkoersen	2.552	-17.805	246	-6.388	-21.396
Toevoegingen	5.204	19.260	3.246	82.185	109.895
Desinvesteringen	-228	-3.419	-340	-761	-4.749
Herklassering te wijten aan spin off	-20	-734	-1.536	0	-2.290
Herklassering naar vastgoedbeleggingen	-1.156	0	0	0	-1.156
Overige herklasseringen	4.181	227.752	-348	-227.659	3.926
Afboekingen	-5	-2.515	-3.951	-4	-6.475
Saldo op 31 december 2016	895.295	2.376.215	60.761	72.653	3.404.924
Geaccumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen
Saldo op 1 januari 2015	-265.686	-1.188.608	-53.578	-4.708	-1.512.581
Effect van wijziging in wisselkoersen	-4.433	11.601	-255	0	6.913
Afschrijvingen van het boekjaar	-17.657	-99.168	-3.042	0	-119.867
Desinvesteringen	18	1.933	321	0	2.272
Herklassering te wijten aan spin off	20	734	1.536	0	2.290
Afboekingen	0	1.418	3.881	0	5.299
Terugname van voormalige geboekte waardeverminderingen	4.291	0	0	0	4.291
Geboekte waardeverminderingen	-10.384	0	0	0	-10.384
Saldo op 31 december 2016	-293.832	-1.272.089	-51.138	-4.708	-1.621.768
Boekwaarden op 31 december 2016	601.463	1.104.126	9.623	67.945	1.783.156

	Terreinen & Gebouwen	Machines	Meubilair en andere apparatuur	In aanbouw	Totaal
Bedragen in duizenden euro
Kost
Saldo op 1 januari 2015	869.936	2.099.556	63.572	138.150	3.171.214
Effect van wijziging in wisselkoersen	1.032	5.196	19	1.720	7.968
Toevoegingen	9.184	17.623	2.552	164.057	193.416
Desinvesteringen	-4.702	-9.867	-2.724	-1.410	-18.703
Herklassering te wijten aan spin off	0	-16.712	-768	0	-17.480
Herklassering naar vastgoedbeleggingen	-7.036	0	0	-26	-7.062
Overige herklasseringen	16.352	57.881	794	-77.211	-2.185
Saldo op 31 december 2015	884.766	2.153.677	63.445	225.281	3.327.169
Geaccumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen
Saldo op 1 januari 2015	-254.285	-1.102.281	-53.624	-2.000	-1.412.190
Effect van wijziging in wisselkoersen	-554	-3.798	218	0	-4.134
Afschrijvingen van het boekjaar	-18.919	-98.750	-3.131	0	-120.801
Desinvesteringen	203	6.819	2.190	0	9.213
Herklassering te wijten aan spin off	0	16.712	768	0	17.480
Herklassering naar vastgoedbeleggingen	757	0	0	0	757
Geboekte waardeverminderingen	0	-7.310	0	-2.708	-10.017
Terugname van voormalige geboekte waardeverminderingen	7.112	0	0	0	7.112
Saldo op 31 december 2015	-265.686	-1.188.608	-53.578	-4.708	-1.512.581
Boekwaarden op 31 december 2015	619.080	965.069	9.866	220.573	1.814.588

Het bedrag van overige herklasseringen omvat overdrachten van geactiveerde immateriële activa en van activa in aanbouw. Het omvat ook posten die werden overgedragen van Inventaris naar Materiële vaste activa.

B. Geleasde gebouwen en machines

Viohalco's ondernemingen leasen gebouwen en machines onder een aantal financiële leases. Het geleasde materiaal waarborgt de leaseverplichtingen.

De nettoboekwaarde van de financiële leases als volgt:

	31 December
	2016	2015
Gebouwen
Bedragen in duizenden euro
Kost	1.394	1.394
Geaccumuleerde afschrijvingen	-337	-267
Netto boekwaarden	1.057	1.127
Machines
Bedragen in duizenden euro
Kost	9.865	10.311
Geaccumuleerde afschrijvingen	-337	-7.692
Netto boekwaarden	9.528	2.619

C. Zekerheid

Materiële vaste activa met een boekwaarde van 1.047 miljoen EUR worden als zekerheid gesteld voor leningen ontvangen door Viohalco's bedrijven (zie Toelichting 25).

D. Materiële vaste activa in aanbouw

De belangrijkste posten in materiële vaste activa in aanbouw per 31 december 2016 betreffen het volgende:

• de lopende investering in de aluminium rollende fabriek van Oinofyta, in eigendom van Elval Group,

• Herinrichting van Dojran Steel's (Viohalco's dochteronderneming in Steel segment) walserij die in het najaar van 2016 begon. De molen zal naar verwachting binnen 2017 volledig operationeel worden,

• de aflevering van nieuwe machines die erop gericht zijn de productvariatie en kwaliteit te vergroten en de productie- en energiekosten verder te verlagen in het segment Staal,

• Productiviteits- en capaciteitsverbeteringen in de installaties van kabelsegmenten.

Een belangrijk deel van de hierbovengenoemde investeringen zijn materiële vaste activa in aanbouw die naar verwachting in het jaar 2017 zullen worden voltooid.

Gekapitaliseerde financieringskosten betreffende materiële vaste activa in aanbouw bedragen 104 duizend euro (2015: 3,2 miljoen euro), die berekend zijn volgens een gemiddeld activeringspercentage van 5,3% (2015: 5,5%).

E. Overboeking van en naar vastgoedbelegging

In 2016 werden sommige eigendommen van Viohalco's bedrijven overgebracht naar vastgoedbelegging (zie Toelichting 19) omdat ze niet meer voor eigen doeleinden zullen worden gebruikt en naar verwachting in de toekomst aan derden worden verhuurd. Bijgevolg werd een herclassificatie van vastgoedbeleggingen met een boekwaarde van EUR 10,4 miljoen (2015: EUR 6,3 miljoen) gemaakt van materiële vaste activa naar vastgoedbelegging. Anderzijds werden 9,3 miljoen EUR overgebracht van vastgoedbeleggingen naar materiële vaste activa (geen overdrachten in 2015).

F. Bijzondere waardevermindering van materiële vaste activa

Op 31 december 2016 werd er een toetsing op bijzondere waardevermindering uitgevoerd voor elke kasstroomgenererende eenheid (hierna KGE) waarvoor er aanwijzingen waren dat er een bijzondere waardevermindering bestond op 31 december 2016. De geconstateerde aanwijzingen voor bijzondere waardevermindering betreffen de geleden verliezen van sommige KGE's tijdens voorgaande jaren. Voor de berekening van de realiseerbare waarde per KGE werden er kasstroomvoorspellingen gebruikt die gebaseerd zijn op een periode van vijf jaar. Het resultaat van deze test toont aan dat de materiële vaste activa die door deze KGE's gebruikt worden geen bijzondere waardevermindering geleden hadden op 31 december 2016, vermits de realiseerbare waarde van elke KGE de respectieve boekwaarde overschreed.

Bovendien werden er toetsingen op bijzondere waardevermindering uitgevoerd op alle vastgoed activa (individuele activa), ofwel vastgoed ingebruik door de eigenaar of vastgoedbelegging. De toetsingen werden uitgevoerd om het risico van negatieve veranderingen in de reële waarde van vastgoed het hoofd te bieden, en indien nodig te reageren. De resultaten met betrekking tot vastgoedbeleggingen zijn beschreven in toelichting 19.

Voor vastgoed ingebruik door de eigenaar werd een bijzonder waardeverminderingsverlies van 10,4 miljoen euro geboekt en opgenomen onder "Overige kosten' in de geconsolideerde winsten verliesrekening. Waardeverminderingsverlies heeft met name betrekking op grond, en de realiseerbare waarde werd gebaseerd op de reële waarde verminderd met de kosten van verkoop. De reële waarde van deze eigendommen werd vastgesteld door externe, onafhankelijke taxateurs, die de nodige erkende beroepskwalicificatie hebben en beschikken over recente ervaring met de locatie en categorie van de te waarderen eigendommem. De toegepaste waarderingsmethode was de vergelijkende methode (marktbenadering). Volgens deze methode schat de taxateur de marktwaarde van het actief door vergelijking van factoren die er veelal invloed op hebben. Deze factoren zijn locatie, omvang, kwaliteit van de constructie, etc. Met deze methode worden vaste activa van vergelijkbare activa (met soortgelijke kenmerken) verwerkt om de marktwaarde van het actief te benaderen. Een belangrijke rol bij het toepassen van deze methode heeft de ervaring van de taxateur in het vinden van geschikt vergelijkingsmateriaal en het aanpassen van de beschikbare data om tot een uiteindelijk resultaat te komen. De logica achter deze methode is dat geen voorzichtige investeerder meer zou betalen om een eigendom te verkrijgen dat vergelijkbare kenmerken heeft dan een andere. De specifieke waarderingsmethode is geclassificeerd als niveau 2 in de reële-waardehiërarchie. Om segmentaal te classificeren, werden waardeverminderingsverliezen als volgt genoteerd: Vastgoed: 8,6 miljoen euro (realiseerbare waarde 57,6 miljoen euro) Overige: 1,8 miljoen euro (realiseerbare waarde 2,5 miljoen euro)

G. Terugname van bijzondere waardevermindering van materiële vaste activa

Er is ook een toetsing uitgevoerd voor KGE's waarvoor er op 31 december 2016 aanwijzingen waren voor terugname van eerder opgenomen bijzondere waardeverminderingen. De bijzondere waardevermindering die in 2013 opgenomen was, betrof administratieve gebouwen die door deze KGE's gebruikt werden. De geconstateerde aanwijzingen voor terugname van eerder opgenomen bijzondere waardevermindering betreffen de verbetering van de verwachte prestaties van bepaalde KGE's in de komende jaren.

Voor de berekening van het realiseerbare bedrag per KGE werden er kasstroomvoorspellingen gebruikt die gebaseerd zijn op een periode van vijf jaar (gebruikswaarde-methode). De resultaten van deze test tonen aan dat de realiseerbare bedragen de boekwaarde van deze KGEs overschreden en daarom moet de eerder opgenomen bijzondere waardevermindering worden teruggenomen. De teruggenomen bedragen waren 4,3 miljoen euro voor grond. De gemiddelde disconteringsvoet die gebruikt werd voor de berekening van de gebruikswaarde van deze KGE was 9,3%.

Om segmentaal te classificeren, werden waardeverminderingsverliezen die onder 'Overig inkomen' stonden, genoteerd onder vastgoed.

H. Verandering in ramingen

Gedurende 2016, binnen de context van herbeoordeling van de restwaarde van materiële vaste activa en hun gebruiksduur, heeft het management van Viohalco en bepaalde dochterondernemingen de gebruiksduur van een aantal vaste activa gewijzigd. Om precies te zijn, hebben Corinth Pipeworks S.A en ETEM Bulgaria S.A. de gebruiksduur van gebouwen en machines bijgesteld terwijl Sofia Med S.A. de gebruiksduur van een aantal belangrijke machineonderdelen heeft gewijzigd. In alle drie gevallen heeft het management een analyse uitgevoerd wat betreft de gebruiksduur van deze vaste activa en het uitgevoerde onderzoek bewees dat de daadwerkelijke gebruiksduur langer is dan die genoteerd is tot 31 december 2015. Bijgevolg heeft het management de gebruiksduur als volgt herbeoordeeld:

Vennootschap	Omschrijving	Vorige levensduur	Nieuwe levensduur
Corinth Pipeworks	Machines	8-20 jaar	8-25 jaar
Corinth Pipeworks	Bepaalde gebouwen	28 jaar	33 jaar
ETEM Bulgaria	Gebouwen	25 jaar	30 jaar
ETEM Bulgaria	Bepaalde machines	5,12,14 en 15 jaar	20 jaar
Sofia Med	Grote machines	10-25 jaar	15-35 jaar

De verandering in boekhoudkundige ramingen resulteerde in een daling van de devaluatie die voor de lopende periode in totaal 7,4 miljoen euro bedraagt.

18. Goodwill en immateriële vaste activa

A. Aansluiting van de boekwaarde

Bedragen in duizenden euro	Goodwill		Ontwikkelingskosten	Handelmerken Software en licenties		Overige	Totaal
Kost Saldo op 1 januari 2016		3.132	571	19.653	32.161	2.565	58.083
Effect van wijziging in wisselkoersen		0	0	0	-1	-14	-15
Toevoegingen		0	4	244	1.643	8 0	1.971
Desinvesteringen		0	0	0	-19	-84	-102
Afboekingen		0	-114	-22	-2.871	-99	-3.106
Verwerving uit spin off		0	3 7	0	-3.620	565	-3.018
Herklasseringen		0	0	1.300	722	-119	1.903
Saldo op 31 december 2016		3.132	498	21.176	28.017	2.894	55.715

Geaccumuleerde afschrijvingen en bijzondere

waardeverminderingen
Saldo op 1 januari 2016	-1.500	-518	-4.101	-27.326	-1.039	-34.484
Effect van wijziging in wisselkoersen	0	0	0	3	-93	-90
Afschrijvingen van het boekjaar	0	-10	-789	-1.817	-66	-2.682
Desinvesteringen	0	0	0	1 9	0	1 9
Afboekingen	0	114	2 2	2.869	9 9	3.105
Verwerving uit spin off	0	-37	0	3.288	-232	3.018
Herklasseringen	0	0	-5	-205	266	5 6
Saldo op 31 december 2016	-1.500	-451	-4.873	-23.170	-1.064	-31.058
Boekwaarden op 31 december 2016	1.632	4 7	16.303	4.847	1.829	24.657

		en licenties
3.132	534	16.832	31.032	2.520	54.049
0	0	0	-20	0	-20
0	7 5	1.705	848	112	2.740
0	-37	0	-68	0	-106
0	0	-2	-766	3	-765
0	0	1.119	1.136	-70	2.185
3.132	571	19.653	32.161	2.565	58.083
0	0	-35	1 6	-4	-32.771 -23
0	-22	-698	-1.750	-72	-2.542
0	3 7	0	4 8	-2	8 3
0	0	2	766	0	768
	-518	-4.101	-27.326	-1.039	-34.484
1.632					23.598
	(9.675.449) -1.500 -1.500	0 -534	8.834.376 -3.371	-26.407	806.846 -960 5 3 15.552 4.835 1.527

B. Afschrijving

De afschrijving van handelsmerken en licenties met een bepaalde levensduur, softwareprogramma's en andere immateriële vaste activa is toegewezen aan voorraadkosten en opgenomen onder "Verkoopkosten" wanneer de voorraad verkocht is, omdat handelsmerken en licenties en softwareprogramma's voornamelijk direct gebruikt worden voor de vervaardiging van producten en ze beschouwd worden als productieoverheadkosten. De afschrijving van immateriële vaste activa die niet voor productie gebruikt worden, worden toegewezen aan de beheerskosten.

C. Immateriële vaste activa met een onbepaalde levensduur

Alle immateriële vaste activa hebben een bepaalde levensduur (zie Toelichting 5.10), behalve de volgende activa die opgenomen worden onder handelsmerken en licenties:

i. Immateriële vaste activa opgenomen voor de KGE "Fulgor"

a. Handelsnaam "Fulgor" (boekwaarde van 1,4 miljoen euro op 31 december 2016)

Het gaat om de sector van onderzeese middenspanningskabels en bovengrondse hoogspanningskabels waarin Fulgor actief was voordat ze in 2011 door Hellenic Cables werd overgenomen en die aanzienlijke economische voordelen heeft opgeleverd. Op basis van de analyse van relevante factoren (bv. kennis, afwezigheid van langdurige verbintenissen met een brede waaier aan klanten, toekomstige ontwikkeling van de sector), werd de gebruiksduur van het merk als onbepaald beschouwd.

b. Licentie van havengebruik in Soussaki, Korinthe (boekwaarde van 8,3 miljoen euro op 31 december 2016)

Fulgor heeft een vergunning voor permanent en exclusief gebruik van de haven gelegen op het terrein van de fabriek in Soussaki, Korinthe. De haven is nodig voor de productie van onderzeese midden- en hoogspanningskabels. De dochteronderneming heeft in de jaren 2012-2016 96 miljoen euro geïnvesteerd in de modernisering en uitbreiding van de productiecapaciteit voor het produceren van onderzeese hoogspanningskabels. In 2014 is de productie zoals gepland van start gegaan. De gebruiksduur van het actief werd als onbepaald beschouwd aangezien de havenfaciliteiten voor een onbepaalde periode gebruikt kunnen worden, terwijl er een belangrijke ontwikkeling is van de sector.

ii. Immateriële vaste activa opgenomen voor de KGE "Reynolds" (boekwaarde van 1,5 miljoen euro op 31 december 2016)

Bij de voltooiing van de overname van Reynolds Cuivre door Genecos, werd een immaterieel vast actief opgenomen dat betrekking had op de merknaam "Reynolds", aangezien er belangrijke economische voordelen worden verwacht van het gebruik ervan. Op basis van de analyse van relevante factoren (bv. kennis van de betreffende markt, een brede waaier aan klanten, verwachte toekomstige ontwikkelingen), werd de gebruiksduur van het merk als onbepaald beschouwd.

D. Toetsing op bijzondere waardevermindering

(a) Immateriële vaste activa opgenomen voor de KGE "Fulgor"

Omdat deze immateriële vaste activa geen onafhankelijke instroom van kasmiddelen genereren, werd ervoor gekozen om de toetsing op bijzondere waardevermindering te baseren op de Fulgor fabriek als kasstroomgenererende eenheid (KGE) die deze activa omvat. Om de gebruikswaarde te evalueren werden kasstroomprognoses gebruikt die gebaseerd zijn op schattingen van het Management voor een periode van vijf jaar. Deze schattingen houden rekening met contracten die de onderneming al getekend heeft en de contracten die naar verwachting gesloten zullen worden in Griekenland en daarbuiten.

De kasstromen na de eerste vijf jaar werden berekend aan de hand van een geschatte groei van 1,3%, die voornamelijk de schattingen van het management weergeeft voor de groeivooruitzichten van de sector onderzeese hoogspanningskabels. De disconteringsvoet die voor deze kasstromen gebruikt werd, gaat van 10,6% tot 11,8% voor de periode van 5 jaar, bedraagt 10,6% voor de eindwaarde en is gebaseerd op het volgende:

• De risicovrije rentevoet werd vastgesteld volgens de AAA Eurozone tarieven en gaat van -0,6% voor de periode van vijf jaar tot 0,07% voor de eindwaarde
• Het landenrisico voor bedrijfsactiviteiten in Griekenland werd vastgesteld op 4,5-5,7% voor de eerste vijf jaar en 4,2% voor de eindwaarde
• De marktrisicopremie werd vastgesteld op 6%

De resultaten van deze toetsing toonden aan dat de realiseerbare waarde op 31 december 2016 de boekwaarde van de KGE, ten bedrage van 121 miljoen euro, met 73,5 miljoen euro overschrijdt.

Er werd een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd op de belangrijkste veronderstellingen van het model (disconteringsvoeten en perpetuele groei) om de toereikendheid van de margewaarde te onderzoeken. Het resultaat van de gevoeligheidsanalyse heeft aangetoond dat de realiseerbare waarde nog steeds groter is dan de boekwaarde van de KGE.

Resultaten van de gevoeligheidsanalyse voor de toetsing op bijzondere waardevermindering:

	Gebruikte veronderstellingen	Benodigde verandering voor een gelijke uitkomst van boekwaarde en realiseerbare waarde
Disconteringsvoet	10,6% tot 11,8%	+4,7%
Toekomstige groei	1,3%	-8,7%

(b) Immateriële vaste activa opgenomen voor de KGE "Reynolds"

De realiseerbare waarde van de KGE waartoe dit immateriële vaste actief behoort (Reynolds Cuivre S.A.) werd geschat op basis van de contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen die moeten voortvloeien uit de KGE (bedrijfswaarde). De kasstromen na de eerste vijf jaar werden berekend aan de hand van een geschatte groei van 0,5%, die voornamelijk de schattingen van het management weergeeft voor de groeivooruitzichten van de markt. De disconteringsvoet die voor deze kasstromen gebruikt werd, is 7,0% voor de periode van 5 jaar en voor de eindwaarde en is gebaseerd op het volgende:

• De risicovrije rentevoet werd vastgesteld op 0,2%
• De marktrisicopremie (dat een landenrisico omvat voor activiteiten in Frankrijk) werd vastgesteld op 6,7%

De resultaten van deze toetsing toonden aan dat de realiseerbare waarde op 31 december 2016 de boekwaarde van de KGE, ten bedrage van 6,6 miljoen euro, met 9,7 miljoen euro overschrijdt. Er werd een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd op de belangrijkste veronderstellingen van het model (disconteringsvoeten en perpetuele groei) om de toereikendheid van de margewaarde te onderzoeken. Het resultaat van de gevoeligheidsanalyse heeft aangetoond dat de realiseerbare waarde nog steeds groter is dan de boekwaarde van de KGE.

Resultaten van de gevoeligheidsanalyse voor de toetsing op bijzondere waardevermindering:

	Gebruikte veronderstellingen	Benodigde verandering voor een gelijke uitkomst van boekwaarde en realiseerbare waarde
Disconteringsvoet	7,0%	+8,7%
Toekomstige groei	0,5%	-10,0%

19.Vastgoedbeleggingen

A. Aansluiting van de boekwaarde

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Saldo op 1 januari	156.012	141.497
Aanschaffingen	6.423	9.878
Bijzondere waardeverminderingen	-8.213	0
Terugname bijzondere waardeverminderingen	3.369	0
Herclassificatie van materiële vaste activa	10.428	6.305
Herkwalificatie gebouwen als verkoop beschikbaar	-9.272	0
Afschrijvingen van het boekjaar	-3.194	-1.667
Saldo op 31 december	155.553	156.012
Bruto boekwaarde	220.544	224.201
Geaccumuleerde afschrijvingen en bijzondere
waardeverminderingen	-64.991	-68.189
Netto boekwaarde per 31 december	155.553	156.012

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste onroerende goederen van Viohalco en haar dochterondernemingen:

Vastgoed	Locatie	'000 m² (1)
Ikea winkel & River West winkelcentrum	Kifissoslaan 96 , Egaleo, Griekenland	123.5
Hotel (Wyndham Grand Athens)	Karaïskakiplein, Athene, Griekenland	23.9
Bedrijfsgebouwen & kantoren (voormalige BIC fabriek)	Oinofyta, Griekenland	9.5
Mare West (Voormalige terreinen van Corinth Pipeworks) Korinthe , Griekenland		14.0
Kantorencomplex	Kiffissiaslaan 115, Athens, Griekenland	38.9
Kantorencomplex	Ethnikis Antistasseos Straat 57, Halandri, Griekenland	6.0
Kantorencomplex	ApostolopoulouStraat 26, Halandri, Griekenland	10.9
Kantoorgebouw	Nikola Vaptzarov Blvd 53A, Sofia , Bulgarije	5.0

(1) verwijst naar de bebouwde oppervlakte

Vastgoedbeleggingen omvatten een aantal commerciële eigendommen die momenteel of in de nabije toekomst verhuurd worden aan derden. De eigendommen die momenteel leegstaand zijn, worden niet gebruikt door Viohalco of haar dochterondernemingen.

Elk van deze huurovereenkomsten wordt geïndexeerd aan de consumptieprijzen. Eventuele verlengingen worden onderhandeld met de huurder en gemiddeld duren verlengingen vier jaar. Er moeten geen voorwaardelijke huursommen betaald worden.

B. Bepaling van de reële waarde – Bijzondere waardeverminderingen en latere terugboeking

Op 31 december 2016 werd er een toetsing op bijzondere waardevermindering uitgevoerd voor alle vastgoed activa (individuele activa), ofwel vastgoed ingebruik door de eigenaar of vastgoedbelegging. De toetsing werd uitgevoerd om het risico van negatieve veranderingen in de reële waarde van vastgoed aan te pakken, en indien nodig te reageren. De resultaten met betrekking tot vastgoed ingebruik door de eigenaar zijn beschreven in toelichting 17. Voor de activa van vastgoedbeleggingen werd er een waardevermindering van 8,2 miljoen euro genoteerd en die werd geboekt onder "Overige kosten" in de geconsolideerde winst- en verliesrekening. Bijzondere waardeverminderingsverliezen betreffen hoofdzakelijk grond en gebouwen, en de realiseerbare waarde werd gebaseerd op de reële waarde verminderd met de kosten van verkoop. De reële waarde van deze eigendommen werd vastgesteld door externe, onafhankelijke taxateurs, die de nodige erkende beroepskwalicificatie hebben en beschikken over recente ervaring met de locatie en categorie van de te waarderen eigendommen. Voor grond wordt als waarderingsmethode de vergelijkende methode (marktbenadering) gebruikt, die geclassificeerd is als niveau 2 in de reële-waardehiërarchie. Meer informatie over de vergelijkende methode is te vinden in Toelichting 17, materiële vaste activa. Voor gebouwen werden Niveau 3 waarderingsmethodes gebruikt. Deze staan in detail beschreven in de volgende paragraaf.

Om segmentaal te classificeren, werden waardeverminderingsverliezen als volgt genoteerd:

Vastgoed: 7,2 miljoen euro (realiseerbare waarde 27,7 miljoen euro)

Overige: 1 miljoen euro (realiseerbare waarde 2,9 miljoen euro)

Er zijn ook activawaarderingen gedaan om vast te stellen of eerder geboekte bijzondere waardeverminderingsverliezen kunnen worden teruggeboekt. Bijgevolg werd er 3,4 miljoen euro teruggeboekt en opgenomen in de lijn "Overige kosten" van de winst- en verliesrekening. De realiseerbare waarde van deze activa was 23,7 miljoen euro op 31 december 2016 en betreft het vastgoedsegment.

De geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingsverliezen die werden overgedragen op 31 december 2016, bedragen 45,1 miljoen euro (31/12/2015: 40,3 miljoen euro) De reële waarde van alle eigendommen opgenomen in de lijn "vastgoedbelegging" is 158,1 miljoen euro op 31 december 2016 (31/12/2015: 165,8 miljoen euro)

Waarderingstechnieken en belangrijke niet-waarneembare inputs (Niveau 3)

De waardering van de reële waarde van vastgoedbeleggingen bestaande uit gebouwen is geclassificeerd als een Niveau 3 op de reële waardehiërarchie, gebaseerd op de inputs van de waarderingsmethodes die gebruikt zijn.

De waarderingsmethodes die gebruikt zijn om de reële waarde van deze eigendommen te bepalen, geven het maximale en best mogelijke gebruik weer.

• Voor gebouwen die momenteel of in de nabije toekomst verhuurd worden en waarvoor geen waarneembare prijzen beschikbaar waren, werd de methode gebruikt van inkomstenbenadering. Deze methode overwoog de contante waarde van nettokasstromen die naar verwachten gegenereerd zullen worden door ieder eigendom, waarbij rekening gehouden wordt met verwachte huurgroei, periodes van leegstand, bezettingsgraad, huurstimulerende kosten zoals huurvrije periodes en andere kosten die niet door de huurder betaald worden. De verwachte nettokasstromen worden verdisconteerd aan de hand van een bij het risico passende disconteringsvoet die van 12% tot 13% uiteenliepen. De disconteringsvoet houdt onder andere rekening met de kwaliteit van ieder gebouw, de locatie, de kredietwaardigheid van de huurder, huurvoorwaarden en het verwachte rendement. De geraamde reële waarde zou afnemen als de verwachte huurgroei lager uitviel of de disconteringsvoet hoger was.

• Voor gebouwen in aanbouw en waarvoor plannen zijn om ze in de nabije toekomst als vastgoedbelegging te gebruiken, werd vooral de residuele statische-methode gebruikt. De reële waarde die wordt vastgesteld met deze methode geeft de waarde van het actief in zijn huidige staat weer.

• Voor gebouwen met leegstand en waarvoor plannen zijn om ze in de nabije toekomst als vastgoedbelegging te gebruiken, werd voornamelijk de afgeschreven-

vervangingswaardemethode gebruikt. De reële waarde die wordt vastgesteld met deze methode geeft het bedrag weer dat op dit moment nodig zou zijn voor vervanging of wederopbouw van deze activa.

Er zijn geen veranderingen gemaakt in de waarderingstechnieken gedurende het jaar.

C. Beperkingen- contractuele verplichtingen

Er zijn geen beperkingen, noch contractuele verplichtingen.

20. Investeringen in geassocieerde deelnemingen volgens de equity-methode

A. Aansluiting van de boekwaarde van geassocieerde deelnemingen

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Saldo op 1 januari	16.452	18.495
Deel van winst/verlies(-) , na belastingen	-1.240	882
Ontvangen dividenden	-725	-1.012
Effect van wijziging in wisselkoersen	2.997	-2.670
Toevoegingen	110	757
Saldo op 31 december	17.594	16.452

B. Financiële informatie per geassocieerde deelneming

Vennootschap	Voornaamste locatie bedrijfsactiviteiten	Segment	Verbonden /JV	Activa op korte termijn	Activa op lange termijn	Langlopende verplichtingen	Kortlopende verplichtingen	omzet	Winst of verlies uit voortgezette bedrijfsactiviteiten	Rechtstreeks deelnemings percentage	Belangenpercentage van de groep
2016
ΑFSEL SA	Griekenland	Aluminium	Verbonden	496	3	0	-74	462	185	50,00%	50,00%
DOMOPLEX LTD Cyprus		Staal	Verbonden	2.574	2.814	0	-4.240	2.852	-200	45,00%	45,00%
ZAO TMK-CPW Rusland		Stalen buizen Verbonden		24.036	9.526	-25	-8.528	41.590	-2.316	49,00%	36,24%
SMARTREO	Australië	Staal	Verbonden	691	3.531	-2.731	-799	2.711	-1.155	50,00%	49,96%
AWM SPA	Italië	Staal	Verbonden	8.667	6.885	-3.791	-3.857	11.233	257	34,00%	34,00%
HC ISITMA Α.S.	Turkije	Koper	Joint Venture	266	1.051	-304	-75	5.832	-77	50,00%	34,14%
U.E.H.E.M GmbH Duitsland		Aluminium	Verbonden	7.169	114	0	-6.718	23.102	316	49,00%	49,00%

Vennootschap	Voornaamste locatie bedrijfsactiviteiten	Segment	Verbonden /JV	Activa op korte termijn	Activa op lange termijn	Langlopende verplichtingen	Kortlopende verplichtingen	omzet	Winst of verlies uit voortgezette bedrijfsactiviteiten	Rechtstreeks deelnemings percentage	Belangenpercentage van de groep
2015
ΑFSEL SA	Griekenland	Aluminium	Verbonden	1.537	4	0	-701	1.187	599	50,00%	36,32%
DOMOPLEX LTD Cyprus		Staal	Verbonden	2.517	3.298	-73	-4.331	2.543	-650	45,00%	45,00%
ZAO TMK-CPW Rusland		Stalen buizen Verbonden		19.849	9.003	-34	-7.611	49.018	3.113	49,00%	42,06%
SMARTREO	Australië	Staal	Verbonden	1.061	3.776	0	-2.959	2.444	-1.824	49,96%	49,94%
AWM SPA	Italië	Staal	Verbonden	6.988	6.650	-2.737	-3.447	17.272	1.097	34,00%	34,00%
HC ISITMA Α.S.	Turkije	Koper	Joint Venture	451	1.457	0	728	1.776	-225	50,00%	33,17%

In 2016 participeerde Elval S.A. (dochteronderneming van Viohalco) in gelijke mate als UACJ Corporation in de oprichting van de onderneming UACJ ELVAL Heat Exchanger Materials GmbH in Duitsland door betaling van een bedrag van 110 duizend euro. U.E.H.E.M. werd opgericht om materialen voor warmtewisselaars in de autoindustrie te verkopen die geproduceerd zijn door Elval.

Voormelde financiële informatie wordt gegeven met inachtneming van het volgende:

(a) Er zijn geen beperkingen voor joint ventures of geassocieerde deelnemingen om middelen aan de entiteit over te dragen in de vorm van dividenden in contanten, of om leningen of voorschotten van de entiteit terug te betalen.

(b) De jaarrekeningen van joint ventures of geassocieerde deelnemingen worden gebruikt bij toepassing van de equity-methode en per dezelfde datum als die van Viohalco.

(c) Er is geen niet-opgenomen aandeel in de verliezen van een joint venture of geassocieerde deelneming, zowel voor de verslagperiode als cumulatief.

C. Omschrijving van geassocieerde ondernemingen

AFSEL is een gezamenlijke vestiging tussen Elval en UACJ Corp .. Het is actief in het bevorderen van aluminiumproducten aan fabrikanten van automaat warmtewisselaars in Europa.

UEHEM is een gezamenlijke vestiging tussen Elval en UACJ Corp .. Het verkoopt

aluminiumproducten aan fabrikanten van warmtewisselaars in Europa. ISITMA is een joint venture tussen HALCOR en Cantas AS. Het is actief in de vervaardiging van

voor-geïsoleerde koperen buizen in Turkije.

Smartreo vervaardigt geprefabriceerd wapenstaal voor de Australische markt met behulp van Synthesis ™ in combinatie met andere state-of-the-art technologieën in een high-tech faciliteit in Wacol, Brisbane. Het bedrijf is een gezamenlijke vestiging tussen Sidenor en Thiess, een van Australië's grootste bouwbedrijven.

AO TMK-CPW is een joint stockbedrijf tussen Corinth Pipeworks en AO TMK, de grootste fabrikant van stalen buizen in Rusland en een van de top drie wereldwijd. AO TMK-CPW heeft zijn productiefaciliteiten in Polevskoy, Rusland, waar zij pijpen en holle structurele afdelingen produceert.

AWM ontwikkelt, ontwerpt en produceert hoogwaardige machines voor het verwerken van versterkingsstaal, zoals standaard- en speciale gaasmachines, hogedraadsdraad- en snijmachines, roosterbalkmachines, koudrolleidingen, automatische gaas- en buigmachines en Speciale machines voor de productie van tunnelversterking.

Domoplex is een bedrijf in Cyprus gevestigd in de productie en handel van gelast gaas voor de betonbekleding.

21. Overige investeringen

Overige investeringen zijn in hoofdzaak voor de verkoop beschikbare financiële activa en omvatten de volgende:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Saldo op 1 januari	7.645	50.366
Toevoegingen	211	183
Verkopen	-121	-41.086
Verandering in reële waarde met direct effect	-113	2.561
Verandering in reële waarde via eigen vermogen	-24	-4.378
Herclassificatie naar handelsportefeuille	5 9	0
Saldo op 31 december	7.658	7.645

	31 December
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Genoteerde effecten
Griekse eigenvermogensinstrumente	321	174
Overige eigenvermogensinstrumenten	2.508	2.508
Niet-Genoteerde effecten
Griekse eigenvermogensinstrumente	4.144	2.289
Overige eigenvermogensinstrumenten	4 6	2.040
Beleggingsfondsen	628	633
Overige	1 1	0
	7.658	7.645

22. Derivaten

Onderstaande tabel toont de boekwaarde van de derivaten:
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Vaste activa
Termijncontracten voor afdekking van
kasstromen	253	0
Totaal	253	0
Vlottende activa
Termijncontracten voor afdekking van
kasstromen	4.670	1.968
Termijncontracten	3.263	1.686
Totaal	7.933	3.654
Langlopende verplichtingen	0	(0)
Termijncontracten voor afdekking van
kasstromen	4.366	383
Termijncontracten	0	160
Totaal	4.366	543
Kortlopende verplichtingen	-	(0)
Rente swaps	0	91
Termijncontracten voor afdekking van
kasstromen	7.007	2.205
Termijncontracten	2.851	3.637
Totaal	9.858	5.932

Hedge accounting

Viohalco's ondernemingen houden afgeleide financiële instrumenten aan voor de afdekking van kasstroom en reële waarde.

De bovengenoemde afgeleide financiële instrumenten dekken risico's van:

• Veranderingen in metaalprijzen
• Schommelingen van wisselkoersen
• Wijzigingen in de rentevoet van leningen

De looptijd en de nominale waarde van derivaten die door Viohalco's ondernemingen aangehouden worden, komen overeen met de looptijd en de nominale waarde van de onderliggende activa/ passiva (afgedekte posities).

Door Viohalco's ondernemingen aangehouden derivaten betreffen voornamelijk:

• Futures om het risico af te dekken van de wijzigingen van de prijs van metalen genoteerd op de LME (London Metal Exchange) en gebruikt in de productie van Viohalco's ondernemingen (d.i. hoofdzakelijk koper, aluminium en zink). Zulke afdekkingen worden aangemerkt als kasstroomafdekkingen.

• FX-termijncontracten en FX-swaps om het risico af te dekken van de verandering in de wisselkoers van de US Dollar en het Britse Pond (valuta's waaraan Viohalco's ondernemingen voornamelijk zijn blootgesteld). Zulke afdekkingen worden ofwel als reële waarde afdekkingen of als kasstroomafdekkingen aangemerkt, afhankelijk van de afgedekte positie. Wanneer FX-termijncontracten en FX-swaps gebruikt worden om het wisselkoersrisico af te dekken op uitstaande klantenvorderingen en leveranciers die in vreemde valuta luiden, worden deze instrumenten aangemerkt als reële waarde afdekkingen. Als FXtermijncontracten gebruikt worden voor de afdekking van het wisselkoersrisico op de verwachte verkoop van goederen of aankoop van materialen uitgevoerd in vreemde valuta, dan worden ze aangemerkt als kasstroomafdekking.

• Renteswaps om het effect van toekomstige wijzigingen in rentevoeten te compenseren. Dat soort afdekkingen worden aangemerkt als reële waarde afdekkingen als het afgedekte risico schuldbewijzen met vaste rente betreft, en kasstroomafdekkingen als het afgedekte risico een schuld met variabele rente betreft.

Derivaten worden opgenomen wanneer Viohalco's ondernemingen de transactie aangaan om hetzij de reële waarde van de vorderingen, schulden of verplichtingen af te dekken (reële waarde afdekkingen) of zeer waarschijnlijke transacties (kasstroomafdekkingen).

Reële waarde afdekkingen

Derivaten worden aangemerkt als reële waarde afdekkingen als de blootstelling aan veranderingen in de reële waarde van opgenomen financiële activa of passiva is afgedekt. Wijzigingen in de reële waarde van derivaten die aangemerkt worden en kwalificeren als reële waarde afdekkingen, worden opgenomen in de geconsolideerde winst- en verliesrekening, samen met wijzigingen in de reële waarde van het afgedekte actief of passief die aan het afgedekt risico toegeschreven kunnen worden.

Kasstroomafdekkingen

Het effectief gedeelte van de wijziging in de reële waarde van derivaten aangemerkt als kasstroomafdekking wordt opgenomen in de overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten onder "Afdekkingsreserve". De winst of het verlies op het niet-effectieve gedeelte van de wijziging wordt in de winst- en verliesrekening opgenomen.

De bedragen die geboekt zijn onder "Afdekkingsreserve" worden geherclassificeerd naar de geconsolideerde winst- en verliesrekening van de periodes waarin de afgedekte gebeurtenis zich voordoet, op de datum wanneer de verwachte transactie die het object van de afdekking vormt, plaatsvindt of wanneer de afgedekte positie de winst of het verlies beïnvloedt (bijvoorbeeld in het geval van een termijnverkoop van aluminium, wordt de reserve in de winst- en verliesrekening opgenomen na de nettoafwikkeling in geldmiddelen van het futurecontract en op de datum waarop het aluminium verkocht werd).

Wanneer een afdekkingsinstrument verkocht wordt of als de afdekkingsverhouding niet langer voldoet aan de criteria voor hedge accounting, wordt de hedge accounting prospectief beëindigd, worden de bedragen opgenomen in de "Afdekkingsreserve" en als een reserve behouden en worden ze geherclassificeerd naar de geconsolideerde winst- en verliesrekening wanneer het afgedekte actief de winst of het verlies beïnvloedt.

In het geval van een afdekking op een verwachte toekomstige transactie die niet langer waarschijnlijk is, worden de bedragen die waren opgenomen in de "Afdekkingsreserve" geherclassificeerd naar de winst- en verliesrekening.

De wijziging in reële waarde die op 31 december 2016 onder kasstroomafdekkingen opgenomen was in het Eigen vermogen zal de komende jaren overgedragen worden naar de winst- en

verliesrekening, als een aantal van de afgedekte gebeurtenissen zich zullen voordoen (de verwachte transacties zullen plaatsvinden of de afgedekte posities zullen de winst- en verliesrekening beïnvloeden) in 2017 en anderen in latere stadia.

Viohalco's ondernemingen onderzoeken de effectiviteit van de kasstroomafdekking bij aanvang (prospectief) door vergelijking van de kritische voorwaarden van het afdekkingsinstrument met de kritische voorwaarden van de afgedekte positie, en vervolgens wordt op elke balansdatum (retrospectief) de effectiviteit van de kasstroomafdekking onderzocht door toepassing van de dollarcompensatiemethode op cumulatieve basis.

Resultaten van Viohalco's ondernemingen uit de afdekkingsactiviteiten die in de winst- en verliesrekening opgenomen zijn, worden voor termijncontracten op metaal en valutacontracten gepresenteerd onder "Omzet" en de "Verkoopskosten", terwijl resultaten van renteswaps gepresenteerd worden onder "Financiële inkomsten / kosten (-)". De bedragen die in de geconsolideerde winst- en verliesrekening opgenomen worden, zijn de volgende: Bedragen in duizenden euro 2016 2015

Winst / verlies (-) op termijncontracten	-5.667	5.679
Winst / verlies (-)op FX termijncontracten	-2.676	-16.035
Winst / verlies (-) op FX swaps	686	0
	-7.658	-10.356

De winst of het verlies met betrekking tot derivaten die gebruikt werden voor de afdekking van kasstromen en opgenomen zijn in niet-gerealiseerde resultaten (Afdekkingsreserve) per 31 december 2016 zullen in de winst- en verliesrekening worden opgenomen tijdens de volgende boekjaren.

23. Eigen vermogen

A. Aandelenkapitaal en uitgiftepremies

Het aandelenkapitaal van de Vennootschap bedraagt EUR 141.894 duizend verdeeld in 259.189.761 aandelen zonder nominale waarde. Deelnemers aan aandelen uitgegeven in 2016 hebben recht op één stem per aandeel op de algemene vergadering van de Vennootschap.

Wat de kapitaalverhoging in 2016 betreft, verwijzen wij u naar aantekening 30 waar de relevante transacties worden uitgelegd.

De aandelenpremie van de Vennootschap bedraagt EUR 458 miljoen.

B. Aard en doel van reserves

(a) Wettelijke reserve

Volgens de Belgische belastingwetgeving zijn ondernemingen verplicht om uit de winst van het boekjaar een wettelijke reserve van 5% aan te leggen tot de reserve 10% van het geplaatst kapitaal bereikt. Uitkeringen uit de wettelijke reserve zijn verboden.

Volgens de Griekse belastingwetgeving zijn ondernemingen verplicht om elk jaar tenminste 5% van hun jaarlijkse netto-winst toe te kennen aan hun wettelijke reserve totdat deze overeenkomt met tenminste 1/3 van het aandelenkapitaal van de onderneming. Uitkeringen uit de wettelijke reserve zijn verboden maar deze kan gebruikt worden voor het dekken van verliezen.

(b) Omrekeningsreserve

De omrekeningsreserve omvat alle wisselkoersverschillen afkomstig van de omrekening van de jaarrekeningen uit buitenlandse activiteiten.

(c) Reële waarde reserve

De reële waarde reserve omvat:

• de afdekkingsreserve die het effectieve gedeelte omvat van de cumulatieve nettowijziging in de reële waarde van afdekkingsinstrumenten gebruikt in kasstroomafdekkingen, behoudens latere erkenning in de winst- en verliesrekening als de afgedekte kasstromen winst of verlies beïnvloeden; en
• de cumulatieve nettowijziging in de reële waarde van de voor verkoop beschikbare financiële activa tot de activa zijn uitgeboekt of een bijzondere waardevermindering hebben ondergaan.
• (d) Speciale reserves

Deze categorie heeft betrekking op reserves die zijn gevormd door de toepassing van de bepalingen van bepaalde ontwikkelingswetten die belastingvoordelen toestaan aan bedrijven die hun behouden winst hebben geïnvesteerd in plaats van aan de aandeelhouders te verdelen. Meer bepaald hebben bovengenoemde reserves hun belasting op inkomstenbelasting uitgeput of permanent vrijgesteld van de inkomstenbelasting na afloop van een bepaalde periode die begint met de voltooiing van de investeringen die zij betrekking hebben.

(e) Belastingvrijgestelde reserves

Deze categorie heeft betrekking op reserves die zijn gevormd door toepassing van de bepalingen van bepaalde belastingwetten en zijn vrijgesteld van inkomstenbelasting, mits deze niet aan de aandeelhouders worden verdeeld. Als deze reserves worden verdeeld, worden ze belast met het belastingtarief dat op dat moment geldt.

Voor wat de ingekochte eigen aandelen betreft, zie Toelichting 30.

C. Aansluiting van de overige reserves

Bedragen in EUR duizend	Wettelijke reserves	Reële waarde reserves	Speciale reserves	Belastingvrije reserves	Overige	Totaal
Balans op 1 Januari 2016	14.870	3.874	19.927	222.134	75.876	336.681
andere uitgebreide inkomsten voor Belastingen	0	-1.259	0	0	-434	-1.693
overdracht van reserves	1.470	0	13	27.559	-189	28.852
wijziging in eigendomsbelangen	15.636	-4.364	38.819	45.167	-63.535	31.723
Balans op 31 December 2016	31.975	-1.750	58.759	294.860	11.719	395.563
Balans op 1 Januari 2015 andere uitgebreide inkomsten voor	23.217	4.990	19.174	239.354	76.266	363.001
Belastingen	0	-5.217	0	0	5	-5.213
overdracht van reserves	-1.049	5.012	0	0	-5.374	-1.411
wijziging in eigendomsbelangen	-7.298	-911	753	-17.220	4.980	-19.696

Balans op 31 December 2015	14.870	3.874	19.927	222.134	75.876	336.681
----------------------------	--------	-------	--------	---------	--------	---------

24. Kapitaalbeheer

Het beleid van de Viohalco en haar ondernemingen is gericht op de handhaving van een sterke kapitaalstructuur om het vertrouwen van investeerders, crediteuren en de markt te behouden en om verdere toekomstige ontwikkeling van hun activiteiten mogelijk te maken. De Raad van Bestuur volgt het rendement op kapitaal op, dat gedefinieerd wordt als het nettoresultaat gedeeld door het totale eigen vermogen verminderd met de minderheidsbelangen. De Raad van Bestuur volgt eveneens het niveau van dividenden uitgekeerd aan de gewone aandeelhouders op.

De Raad van Bestuur probeert een evenwicht te handhaven tussen hoger rendement dat haalbaar zou zijn door hogere leningsniveaus en de voordelen en zekerheden aangeboden door een sterke en robuuste kapitaalstructuur. In dit kader volgt de Raad van Bestuur de index voor het rendement op geïnvesteerd kapitaal (ROCE) op, ook wel het rendement op geïnvesteerd vermogen (ROIC) genoemd. Deze index is gedefinieerd als resultaat vóór rente en belastingen (EBIT) gedeeld door het totaal geïnvesteerd vermogen (d.i. eigen en vreemd vermogen). De Raad van Bestuur streeft naar opportuniteiten en bestudeert de haalbaarheid om de ondernemingen van Viohalco met een relatief hoog rendement op geïnvesteerd kapitaal te financieren met vreemd vermogen (in elk geval als het rendement hoger is dan de schuldkosten) en om voor Viohalco's ondernemingen die door een prestatieperiode met een relatief laag rendement op geïnvesteerd kapitaal gaan het aandeel vreemd vermogen af te bouwen.

25. Leningen en overige financieringsverplichtingen

A. Overzicht

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Langlopende verplichtingen
Bankleningen met zekerheidstelling	103.101	176.411
Bankleningen zonder zekerheidstelling	41.484	9.600
Gedekte obligatieleningen	593.615	681.377
Ongedekte obligatieleningen	57.481	26.886
Financiële lease verplichtingen	9.042	1.588
Totaal	804.723	895.863
	0	(2)
Kortlopende verplichtingen
Bankleningen met zekerheidstelling	176.037	0
Bankleningen zonder zekerheidstelling	490.389	548.489
Kortlopende gedeelte van bankleningen met
zekerheidstelling	116.855	40.161
Kortlopende gedeelte van gedekte obligatieleningen	92.343	142.739
Kortlopende gedeelte van ongedekte obligatieleningen	9.902	1.043
Kortlopende gedeelte van bankleningen zonder	7.790	6.358

zekerheidstelling Kortlopende gedeelte van financiële lease verplichtingen 1.176 349 Totaal 894.491 739.139 Totaal leningen 1.699.214 1.635.001

Informatie over de blootstelling van Viohalco's ondernemingen aan rente-, valuta-, en liquiditeitsrisico's is opgenomen in Toelichting 29.

De looptijden van langlopende leningen zijn als volgt:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Tussen 1 and 2 jaar	472.212	157.698
Tussen 2 en 5 jaar	305.266	712.391
Langer dan 5 jaar	27.245	25.773
Totaal	804.723	895.863

De effectieve gewogen gemiddelde rentevoeten op de balansdatum zijn als volgt:

	2016	2015
Bankleningen (langlopend) - EUR	4,66%	4,50%
Bankleningen (langlopend) - GBP	2,97%	3,00%
Bankleningen (kortlopend) - EUR	5,58%	6,00%
Bankleningen (kortlopend) - GBP	1,36%	3,00%
Bankleningen (kortlopend) - USD	5,70%	-
Obligatieleningen - EUR	4,41%	5,01%
Financiële lease verplichtingen	4,80%	4,53%

De meerderheid van de leningen van Viohalco's ondernemingen zijn uitgedrukt in euro. In 2016 behaalden Viohalco's bedrijven nieuwe bankleningen in euro, die EUR 467 miljoen bedroegen en bankleningen van EUR 404 miljoen terugbetaald met vervaldatum in 2016. De huidige bankleningen hadden een gemiddelde rentevoet van 5,2%.

De toename van de kortlopende leningen van Viohalco's bedrijven financierde de werkkapitaalbehoeften van haar dochterondernemingen. Zij beschikken over voldoende kredietlijnen om aan toekomstige behoeften te voldoen.

Hypotheken en beloftes ten gunste van banken zijn opgenomen op de vaste activa en inventaris van de dochterondernemingen. De boekwaarde van de hypothecaire hypothecaire activa is EUR 1.095 miljoen.

Voor de bankleningen van Viohalco's bedrijven die vanuit banken zijn aangenomen, zijn er clausules van controleverandering die de kredietverstrekkers voorzien van een vervroegde aflossingsclausule.

In maart 2017 heeft Stomana S.A., een dochteronderneming van Viohalco, ontheffing verkregen voor het overtreden van kredietconvenanten op 31 december 2016, betreffende bankleningen met zekerheidstelling van een boekwaarde van 98,2 miljoen euro. Alhoewel de voornoemde leningen moeten worden terugbetaald in tranches binnen respectievelijk 5 en 7 jaar volgens de leningsovereenkomsten, zijn zij, na overtreding, onmiddellijk opeisbaar.

De ontheffingen bestrijken de hele periode van 1 januari 2016 tot 31 december 2016. Op 31 december 2016 werd de boekwaarde van beide leningen opgenomen in de lijn Korte termijnleningen.

B. Verplichtingen uit financiële leases

De verplichtingen uit hoofde van financiële leases worden opgedeeld als volgt:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Toekomstige minimale betalingen verbonden met financiële leasing
Op ten hoogste één jaar	2.278	375
Tussen 1 en 5 jaar	6.892	1.450
Langer dan 5 jaar	2.781	202
Totaal	11.951	2.027
Min: Toekomstige rentelasten uit financiële leasing	-1.734	-90
Contante waarde van de minimale leasebetalingen	10.217	1.937

26.Handels- en overige schulden

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Leveranciers	375.155	280.758
Te betalen wissels	56.934	57.505
Aanbetalingen van klanten	15.019	17.459
Sociale zekerheidsfondsen	9.164	7.852
Bedragen verschuldigd aan verbonden partijen	2.593	2.305
Diverse crediteuren	12.578	12.474
uitgestelde opbrengsten	1.148	75
Toegerekende kosten	25.562	42.511
Heffingen - rechten	21.128	16.187
Totaal	519.280	437.125
Kortlopend gedeelte van handels- en overige schulden	506.804	419.201
Langlopend gedeelte van handels- en overige schulden	12.477	17.924
Saldo op 31 december	519.280	437.125

De fluctuatie in de handels- en overige verplichtingen hangt voornamelijk samen met de toenemende verplichtingen aan leveranciers van grondstoffen in 2016, voor de lopende projecten (bijvoorbeeld het energieproject TAP), de aankoop van materialen, om de verwachte stijging van de verkoophoeveelheden te bedienen, samen met het feit dat de LME-prijzen hoger waren in de laatste maanden van 2016 ten opzichte van die van eind 2015.

27. Subsidies

Bedragen in duizenden euro Saldo op 1 januari Inning van subsidies			2016 50.549 70	2015 48.632 2.038
Overdracht van vorderingen/schulden	subsidie	naar	0	4.539
Afschrijving van subsidies			-4.116	-4.630
Overige			-34	-29
Saldo op 31 december			46.468	50.549

Overheidssubsidies werden ontvangen voor investeringen in materiële vaste activa. Aan alle voorwaarden die verbonden waren aan de door Viohalco's ondernemingen ontvangen subsidies, was voldaan op 31 december 2016.

28. Voorzieningen

Langlopende Provisies	Hangende gerechtelijke uitspraken	Overige voorzieningen	Totaal
Saldo per 1 januari 2016	215	2.794	3.009
Wisselkoersverschillen	0	-160	-160
Bijkomende voorzieningen van het boekjaar	34	15	49
Reclassificaties	0	1.848	1.848
Terugname van voorzieningen gedurende het jaar	0	-844	-844
Voorzieningen gebruikt tijdens het boekjaar	-39	0	-39
Saldo op 31 december 2016	210	3.653	3.863
Saldo per 1 januari 2015	243	2.851	3.093
Wisselkoersverschillen	0	71	71
Bijkomende voorzieningen van het boekjaar	39	24	63
Voorzieningen gebruikt tijdens het boekjaar	-67	-152	-219
Saldo op 31 december 2015	215	2.794	3.009

Hangende gerechtelijke uitspraken

Overige voorzieningen Totaal

Kortlopende provisies

Bedrag in duizenden euro's

Saldo per 1 januari 2016	0	1.428	1.428
Wisselkoersverschillen	0	-19	-19
Bijkomende voorzieningen van het boekjaar	88	205	293
Terugname van voorzieningen gedurende het jaar	0	-1.286	-1.286
Saldo op 31 december 2016	88	327	415
			4
Saldo per 1 januari 2015	13	402	415
Wisselkoersverschillen	0	8	8
Bijkomende voorzieningen van het boekjaar	0	1.107	1.107
Terugname van voorzieningen gedurende het jaar	-13	-90	-102
Saldo op 31 december 2015	0	1.428	1.428

Overige voorzieningen hebben vooral betrekking op voorzieningen voor openstaande belastingjaren, overige vorderingen en voorzieningen in verband met milieuverplichtingen.

29. Financiële instrumenten

A. Boekhoudkundige classificaties en reële waarden

In de volgende tabel worden de boekwaarden en reële waarden van financiële activa en financiële passiva voorgesteld, inclusief de niveaus in de reëlewaardehiërarchie. 31 December 2016

Bedragen in duizenden euro	Boekwaarde	Niveau 1	Niveau 2	Niveau 3	Totaal
Voor verkoop beschikbare financiële activa	7.658	3.308	1.345	3.005	7.658
Financiële instrumenten tegen reële waarde	1.633	1.624	0	9	1.633
Afgeleide financiële activa	8.186	4.304	3.882	0	8.186
	17.477	9.237	5.227	3.014	17.477
Afgeleide financiële verplichtingen	-14.224	-12.409	-1.815		-14.224
	3.253	-3.173	3.412	3.014	3.253

31 December 2015

Bedragen in duizenden euro	Boekwaarde	Niveau 1	Niveau 2	Niveau 3	Totaal
Voor verkoop beschikbare financiële activa	7.645	3.316	1.353	2.976	7.645
Financiële instrumenten tegen reële waarde	2.138	1.350	779	9	2.138
Afgeleide financiële activa	3.654	1.686	1.968	0	3.654
	13.438	6.351	4.101	2.986	13.438
Afgeleide financiële verplichtingen	-6.475	-3.796	-2.679	0	-6.475
	6.962	2.555	1.422	2.986	6.962

De verschillende niveaus zijn:

• Niveau 1: Genoteerde marktprijzen (niet gecorrigeerd) op actieve markten voor identieke activa en passiva.
• Niveau 2: Inputs die hetzij direct, hetzij indirect waarneembaar zijn.
• Niveau 3: Niet-waarneembare inputs voor activa en passiva.

De reële waarde van de volgende financiële activa en passiva, gewaardeerd aan afgeschreven kost, benadert hun boekwaarde:

• Handels- en overige vorderingen
• Geldmiddelen en kasequivalenten
• Handel- en overige schulden
• Leningen en overige financieringsverplichtingen

De volgende tabel toont het verloop tussen het begin- en het eindsaldo voor financiële activa van Niveau 3:

	Voor verkoop beschikbare financiële activa	Financiële instrumenten tegen reële waarde door winst of verlies
Bedragen in duizenden euro
Saldo op 1 januari 2015	3.930	9
Toevoegingen	60	0
Desinvesteringen	-138	0
Verandering in reële waarde via eigen vermogen	-876	0
Saldo op 31 december 2015	2.976	9
Saldo op 1 januari 2016	2.976	9
Toevoegingen	35	0
Desinvesteringen	-121	0
(waardevermindering)/terugname waardevermindering	3	0
Herclassifcatie	111	0
Saldo op 31 december 2016	3.005	9

B. Bepaling van reële waarden

(a) Waarderingstechnieken en belangrijke niet-waarneembare inputs

De reële waarden van financiële activa die worden verhandeld op actieve markten (aandelenbeurzen) (bv. derivaten, aandelen, obligaties, beleggingsfondsen) worden bepaald op basis van de bekendgemaakte koersen die gelden op de balansdatum. De reële waarde van financiële activa wordt bepaald door hun laatprijs, terwijl de reële waarde van financiële verplichtingen wordt bepaald door hun biedprijs.

De reële waarden van financiële activa die niet worden verhandeld op actieve markten worden bepaald door het gebruik van waarderingstechnieken en standaarden die gebaseerd zijn op marktgegevens op de balansdatum.

De nominale waarde na aftrek van waardeverminderingen voor dubieuze handelsvorderingen wordt geacht hun reële waarde te benaderen. De reële waarde van de financiële verplichtingen wordt, met het oog op hun opname in de Jaarrekening, geschat op basis van de contante waarde van de toekomstige kasstromen die voortvloeien uit specifieke overeenkomsten aan de hand van de huidige rentevoet die voor Viohalco en haar ondernemingen beschikbaar is voor het gebruik van soortgelijke financiële kredietmiddelen.

Inputs die niet voldoen aan de respectieve criteria en niet kunnen worden ingedeeld in Niveau 1, maar direct of indirect waarneembaar zijn, vallen onder Niveau 2. Over-the-counter derivaten op basis van de prijzen verkregen van makelaars worden ingedeeld in dit niveau.

De financiële activa zoals niet-genoteerde aandelen die niet worden verhandeld op een actieve markt en die gewaardeerd worden op basis van prognoses van Viohalco's ondernemingen voor de toekomstige rentabiliteit, worden ingedeeld in Niveau 3.

Onderstaande tabel toont zowel de waarderingstechnieken gebruikt voor de berekening van reële waarden, als de belangrijke niet-waarneembare inputs die gebruikt werden:

Type	Waarderingstechniek	Belangrijke waarneembare inputs	Correlatie tussen cruciale niet waarneembare inputs en waardering tegen reële waarde
Derivaten	Marktvergelijkingstechniek : De reële waarden zijn gebaseerd op broker quotes. Gelijkaardige contracten worden verhandeld op een actieve markt en de prijzen reflecteren de werkelijke transacties	Broker Quotes	Niet van toepassing
Andelen verhandeld op actieve markten	met gelijkwaardige instrumenten. Marktwaarde : prijs zoals verhandeld op een actieve markt	Niet van toepassing	Niet van toepassing
Aandelen niet verhandeld op actieve markten	Gedisconteerde kasstromen :De reële waarde van aandelen niet verhandeld op een actieve markt zijn bepaald op basis van prognoses van Viohalco en haar ondernemingen voor de toekomstige rentabiliteit van de emittent , rekening houdend met de verwachte groei van haar activiteiten en de disconteringsvoet	Risicovrije rentevoet :0,79% Marktrisicopremie:6,02% WACC(afgerond) :8,90% Verwachte inkomsten belastingstarief :29%	* de stijging (daling) in het verwachte marktgroeipercentage * de stijging (daling) in de verwachte kasstromen de voor risico aangepaste diconteringsvoet was lager(hoger)

(b) Overdrachten tussen Niveau 1 en Niveau 2

Er waren geen overdrachten van Niveau 2 naar Niveau 1 of van Niveau 1 naar Niveau 2 in 2016 en 2015.

C. Financieel risicobeheer

Viohalco en haar ondernemingen zijn blootgesteld aan krediet-, liquiditeits- en marktrisico als gevolg van het gebruik van hun financiële instrumenten. Deze toelichting geeft informatie over hun blootstelling aan elk van de hierboven genoemde risico's, hun doelstellingen, het beleid en de werkwijze bij de waardering en het beheer van de risico's en het kapitaalbeheer van Viohalco (Toelichting 24). Meer kwantitatieve gegevens over deze bekendmakingen zijn opgenomen doorheen de geconsolideerde jaarrekening.

De risicobeheersmaatregelen worden toegepast om de risico's van Viohalco en haar ondernemingen te identificeren en te analyseren, risicolimieten in te stellen en relevante controlesystemen toe te passen. De risicobeheersmaatregelen en relevante systemen worden van tijd tot tijd onderzocht om rekening te houden met eventuele veranderingen in de markt en de activiteiten van de ondernemingen.

De implementatie van de maatregelen en de procedures voor risicobeheer gebeurt onder toezicht van de afdeling Interne Audit, die gewone en buitengewone controles uitvoert met betrekking tot de implementatie van procedures, en de resultaten van deze controles worden aan de Raad van Bestuur gemeld.

C.1. Kredietrisico

Kredietrisico is het risico van financieel verlies voor Viohalco en haar ondernemingen indien een klant of tegenpartij van een financieel instrument niet aan zijn contractuele verplichtingen voldoet en heeft voornamelijk betrekking op handelsvorderingen en beleggingen in schuldeffecten van de ondernemingen.

De boekwaarde van financiële activa laat de maximale blootstelling aan kredietrisico zien.

	Toelichting	2016	2015
Bedragen in duizenden euro

handels-en overige vorderingen op ten hoogste één jaar handels-en overige vorderingen op meer dan één	15	576.187	538.165
jaar	15	6.320	8.033
Subtotaal		582.507	546.197
Voor verkoop beschikbare financiële activa	21	7.658	7.645
Overige investeringen		1.633	2.138
Liquide middelen	16	171.784	136.296
Derivaten	22	8.186	3.654
Subtotaal		189.262	149.734
Totaal		771.768	695.932

(a) Handels- en overige vorderingen

De blootstelling van de Viohalco's ondernemingen aan kredietrisico wordt vooral beïnvloed door de individuele kenmerken van elke klant. Niettemin neemt het management van de ondernemingen ook de factoren in acht die het kredietrisico van hun klantenbestand kunnen beinvloeden, waaronder het risico op wanbetaling die de markt en het land waar de klanten zijn gevestigd kenmerkt. Geen enkele klant overschrijdt 10% van de geconsolideerde omzet en bijgevolg wordt het commercieel risico over een groot aantal klanten gespreid.

Viohalco's ondernemingen hebben een kredietbeleid gebaseerd op het principe dat elke nieuwe klant individueel op kredietwaardigheid onderzocht wordt vooraleer de standaard betalings- en leveringsvoorwaarden aan de klant worden voorgesteld. De toetsing door Viohalco's ondernemingen omvat externe kredietwaardigheidsbeoordelingen, indien beschikbaar, en in sommige gevallen bankreferenties. Voor elke klant worden kredietlimieten vastgelegd, die beoordeeld worden in overeenstemming met de heersende omstandigheden, en de voorwaarden van de verkoop en inning worden indien nodig bijgesteld. In de regel worden de kredietlimieten van de klanten vastgesteld op basis van de verzekeringslimieten die voor hen ontvangen worden van verzekeringsmaatschappijen, en vervolgens worden de vorderingen op grond van die limieten verzekerd.

Bij de controle van het kredietrisico van klanten, worden deze laatste gegroepeerd volgens hun kredietkenmerken, de looptijden van hun vorderingen en eventuele problemen die zij in het verleden veroorzaakt hebben rond invorderbaarheid. Handels- en overige vorderingen omvatten voornamelijk groothandelklanten van Viohalco's ondernemingen. Klanten gekenmerkt als "hoog risico" worden in een speciale klantenlijst opgenomen en toekomstige verkopen moeten vooraf betaald worden. Afhankelijk van de achtergrond van de klant en zijn status, eisen Viohalco's ondernemingen zakelijke of andere zekerheden (bijvoorbeeld garantiebrieven) om, indien mogelijk, hun vorderingen veilig te stellen.

Viohalco's ondernemingen boeken een bijzondere waardevermindering die hun raming weerspiegelt over verliezen met betrekking tot handels- en overige vorderingen.

Op 31 december was de maximale blootstelling aan kredietrisico voor handels- en overige vorderingen als volgt per geografische regio:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Griekenland	153.541	195.069
Andere EU Lidstaten	284.064	259.766
Andere Europese landen	37.417	26.566
Azië	32.000	33.603
VSA	59.864	21.645
Afrika	10.901	8.624
Oceanië	4.719	925
	582.507	546.197

Op 31 december was de maximale blootstelling aan kredietrisico voor handels- en overige vorderingen als volgt per type tegenpartij:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Industriële klanten	240.860	398.554
Distributeurs /wederverkopers	147.659	51.113
Overige	193.988	96.530
	582.507	546.197

Op 31 december was de ouderdomsopbouw van de handels- en overige vorderingen waarop geen waardeverminderingen werden geboekt als volgt:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Niet vervallen en zonder waardevermindering	493.913	433.338
Vervallen
Tot 6 maanden	50.071	50.910
Langer dan 6 maanden	38.523	61.950
	582.507	546.197

Het Management van de dochterondernemingen gelooft dat de bedragen zonder waardevermindering, die tot 6 maanden en langer dan 6 maanden vervallen zijn, nog steeds volledig realiseerbaar zijn. Het Management baseert deze conclusie op het betalingsverleden en een uitgebreide analyse van het klantenkredietrisico die onder andere, indien beschikbaar, de kredietratings van die klanten omvat.

De mutatie in de voorziening voor bijzondere waardeverminderingen van handels- en overige vorderingen is als volgt: Bedragen in duizenden euro 2016 2015 Saldo op 1 januari 58.027 53.529 Bijzondere waardevermindering 1.735 6.809 Afboeking (schrapping) -759 -1.875 Terugneming waardevermindering -1.529 -606 Wisselkoersverschillen 537 171 Saldo op 31 december 58.011 58.027

De bijzondere waardevermindering van 1,7 miljoen euro in 2016 heeft betrekking op verschillende klanten die hebben aangegeven dat zij niet verwachten de uitstaande saldi te kunnen betalen, voornamelijk wegens economische omstandigheden.

Om vorderingen op klanten veilig te stellen, bestaan de volgende zekerheden:

	2016	2015
Bedragen in duizenden euro
Bankgaranties	29.099	30.563
Garanties ter waarborg van vorderingen op klanten	4.849	2.778
	33.947	33.341

(b) Geldmiddelen en kasequivalenten

Viohalco en haar ondernemingen hadden op 31 december 2016 geldmiddelen en kasequivalenten ter waarde van 172 miljoen euro (2015: 136 million euro). De geldmiddelen en kasequivalenten zijn ondergebracht bij banken en financiële instellingen die een waardering hebben van A+ tot CCC+ op de Standard & Poor's rating.

C.2. Liquiditeitsrisico

Liquiditeitsrisico is het risico dat Viohalco en haar ondernemingen moeilijkheden zullen ondervinden om hun financiële verplichtingen na te komen die betaald worden door levering van geldmiddelen of andere financiële activa. Het beleid inzake liquiditeitsbeheer is er om er zoveel mogelijk voor te zorgen dat zij over voldoende liquiditeiten zullen beschikken om hun verplichtingen na te komen wanneer deze vervallen, onder normale en ongunstige omstandigheden, zonder dat dit enige ontoelaatbare verliezen zou veroorzaken of hun reputatie in gevaar zou brengen.

Om liquiditeitsrisico's te vermijden, schatten Viohalco en haar ondernemingen de verwachte kasstromen voor het volgende jaar in bij het opstellen van de jaarlijkse begroting en houden ze toezicht op de maandelijks lopende vooruitzichten van de kasstromen voor het volgende kwartaal om voldoende liquide middelen te verzekeren voor hun bedrijfsnoden, met inbegrip van de dekking van hun financiële verplichtingen. Dit beleid houdt geen rekening met de relevante invloed van extreme omstandigheden die niet kunnen worden voorzien.De ondernemingen volgen hun behoefte aan kasmiddelen op via Steelmet S.A., een dochteronderneming van Viohalco die financieringsvoorwaarden overeenkomt met de kredietinstellingen in Griekenland en andere landen.

Blootstelling aan liquiditeitsrisico

De financiële verplichtingen en derivaten worden op basis van de contractuele looptijd als volgt uitgesplitst:

2016		Boekwaarde <1 jaar		1 - 2 jaar	2 -5 jaar	>5 jaar	Totaal
Bedragen in	duizenden	Αξία	Εως 1	1 με 2 έτη	2 με 5	Πάνω από 5	Σύνολο
euro		Ισολογισμού	έτος		έτη	έτη
Financiële verplichtingen
Bankleningen		935.655	813.631	107.901	30.287	13.824	965.644
Obligatieleningen		753.341	126.470	379.775	282.334	57.194	845.773
Financiële	lease
verplichtingen		10.217	2.278	1.869	5.023	2.781	11.951
Derivaten		14.224	9.858	3.427	939	0	14.224
Handels-en	overige
schulden		519.280	506.804	11.905	7.891	227	526.826
		2.232.719	1.459.041	504.877	326.473	74.027	2.364.418
2015		Boekwaarde <1 jaar		1 - 2 jaar	2 -5 jaar	>5 jaar	Totaal
Bedragen in	duizenden
euro
		Αξία	Εως 1		2 με 5	Πάνω από 5
Financiële verplichtingen		Ισολογισμού	έτος	1 με 2 έτη	έτη	έτη	Σύνολο
Bankleningen		781.019	613.402	54.575	142.046	14.552	824.574
Obligatieleningen		852.045	164.105	148.897	616.358	67.651	997.012
Financiële	lease
verplichtingen		1.937	375	1.251	198	202	2.027
Derivaten		6.475	5.932	543	0	0	6.475
Handels-en	overige
schulden		437.125	419.201	2.796	14.879	2.380	439.255

Viohalco's ondernemingen hebben gesyndiceerde leningen die leningsconvenanten omvatten. Door een toekomstige inbreuk op leningsconvenanten zouden de ondernemingen verplicht kunnen worden om de leningen vroeger terug te betalen dan aangegeven in de bovenstaande tabel. Door de overeenkomst wordt er op regelmatige basis door Steelmet S.A. toezicht gehouden op de leningsconvenanten en wordt er regelmatig gerapporteerd aan het Management van de ondernemingen om ervoor te zorgen dat de overeenkomsten worden nageleefd.

C.3. Marktrisico

Marktrisico is het risico dat veranderingen in de marktprijzen - zoals grondstofprijzen, wisselkoersen en rentevoeten - een invloed zullen hebben op de resultaten van Viohalco en haar ondernemingen of op de waarde van hun financiële instrumenten. Viohalco's ondernemingen gebruiken derivaten om het marktrisico te beheren.

Zulke transacties worden uitgevoerd via Steelmet S.A. In het algemeen streven de ondernemingen ernaar om hedge accounting toe te passen om veranderlijkheid in de winst- en verliesrekening te beheersen.

(a) Wisselkoersrisico:

Viohalco en haar ondernemingen zijn blootgesteld aan wisselkoersrisico in verband met verrichte verkopen en aankopen en leningen toegekend in een andere valuta dan de functionele valuta van Viohalco en haar ondernemingen, die voornamelijk de euro is. De belangrijkste valuta's waarin deze transacties worden gehouden zijn voornamelijk de euro, USD en GBP.

Op termijn dekken Viohalco's ondernemingen het grootste deel van hun geschatte blootstelling aan vreemde valuta in verband met de verwachte aan- en verkopen, alsook de vorderingen en schulden in vreemde valuta. Viohalco's ondernemingen sluiten voornamelijk termijncontracten af met externe tegenpartijen teneinde om te gaan met het risico van de variërende wisselkoersen, die meestal aflopen binnen een jaar na de balansdatum. Wanneer dit noodzakelijk wordt geacht, worden deze contracten verlengd na afloop. Desgevallend kan het wisselkoersrisico worden afgedekt door het afsluiten van leningen in de desbetreffende valuta.

Rente op leningen wordt uitgedrukt in dezelfde valuta als die van de kasstromen, die voortvloeien uit de bedrijfsactiviteiten van Viohalco's ondernemingen.

De investeringen van Viohalco en haar ondernemingen in hun dochterondernemingen worden niet afgedekt omdat deze wisselposities worden beschouwd als langlopend en voornamelijk in euro zijn gedaan.

De samengevatte kwantitatieve data met betrekking tot de blootstelling van Viohalco en haar ondernemingen aan wisselkoersrisico zoals gerapporteerd is als volgt:

2016
Bedragen in duizenden euro	EURO	USD	GBP	BGN	RSD	RON	OTHER	TOTAL
Handels- en overige vorderingen	412.682	86.906	29.272	24.843	1.676	18.529	8.599	582.507
²	-1.619.926	-34.816	-32.910	-3.988	0			-5.677 -1.897 -1.699.214
Handels- en overige schulden	-348.349	-80.284	-23.783	-50.732 -1.016		-14.201	-914	-519.280
Liquide middelen	134.099	19.599	7.381	7.052	424	1.322	1.908	171.784
	-1.421.494	-8.595	-20.040	-22.826	1.084	-27		7.694 -1.464.204
Derivaten voor risicoafdekking
(nominale waarde)	671	-45.767	-25.081	0	0	0	-117	-70.294
Totaal risico	-1.420.824	-54.362	-45.121	-22.826	1.084	-27		7.578 -1.534.498
2015
Bedragen in duizenden euro	EURO	USD	GBP	BGN	RSD	RON	OTHER	TOTAL
Handels- en overige vorderingen	410.695	51.014	29.807		25.923 11.021	15.083	2.655	546.197
Leningen	-1.536.231	-21.340	-38.637	-35.418	0	-3.289		-86 -1.635.001
Handels- en overige schulden	-339.951	-25.661	-26.592	-31.758	-696	-12.322	-145	-437.125
Liquide middelen	110.359	13.988	4.019	2.027	1.865	2.957	1.081	136.296
	-1.355.129	18.000	-31.402	-39.226 12.191		2.429		3.504 -1.389.632
Derivaten voor risicoafdekking
(nominale waarde)	-1.410	27.529	-6.321	0	0	0	2 3	19.821
Totaal risico	-1.356.539	45.530	-37.723	-39.226 12.191		2.429		3.527 -1.369.812

Euro-gecommuniceerde bedragen zijn inbegrepen voor totale verzoeningsdoeleinden.

De volgende wisselkoersen zijn gehanteerd tijdens het boekjaar:

	Gemiddelde wisselkoers		jaareinde slotkoers
	2016	2015	2016	2015
USD	1,11	1,11	1,05	1,09
GBP	0,82	0,73	0,86	0,73
BGN	1,96	1,96	1,96	1,96
RSD	123,08	120,72	123,40	121,60
ROΝ	4,49	4,45	4,54	4,52

Een redelijkerwijs mogelijke versterking (verzwakking) van de euro, US dollar, het Britse pond, de DINAR of RON ten opzichte van andere valuta's op 31 december zou de waardering van de financiële instrumenten uitgedrukt in vreemde valuta beïnvloed hebben en het eigen vermogen en de winst of het verlies zouden beïnvloed zijn door de bedragen die hieronder vermeld worden. Deze analyse gaat ervan uit dat alle andere veranderlijke factoren, meer specifiek de rentevoeten, constant blijven en negeert de invloed van geplande verkopen en aankopen. De Bulgaarse LEV wordt hieronder niet geanalyseerd wegens diens vaste wisselkoers aan 1,956 LEV/EUR.

				Winst of verlies			Eigen vermogen ,na belastingen
		Impact in duizende euro		Versterking	Verzwakking	Versterking	Verzwakking
2016
		USD (10% mutatie t.o.v EUR)		4.942	-4.942	2.954	-2.954
GBP	(10%	mutatie	t.o.v
EUR)				4.102	-4.102	1.619	-1.619
RSD	(10%	mutatie	t.o.v
EUR)				-99	99	0	0
RON		(10% mutatie t.o.v
EUR)				2	-2	0	0
2015
USD	(10%	mutatie	t.o.v
EUR)				-4.139	4.139	-1.777	1.777
GBP	(10%	mutatie	t.o.v
EUR)				3.429	-3.429	408	-408
RSD	(10%	mutatie	t.o.v
EUR)				-1.108	1.108	0	0
RON	(10%	mutatie	t.o.v
EUR)				-221	221	0	0

(b) Renterisico:

Viohalco's ondernemingen hebben na een langdurige periode van lage rente een flexibel beleid aangenomen om te verzekeren dat tussen 0% en 20% van hun blootstelling aan renterisico aan een vaste rentevoet is. Dit wordt deels verwezenlijkt door het aangaan van vastrentende instrumenten en deels door te lenen aan een variabele rentevoet en een renteswap te gebruiken als afdekking voor de variabiliteit van kasstromen die toe te rekenen is aan het renterisico. Het renteprofiel van de rentedragende financiële instrumenten van Viohalco's ondernemingen zoals gerapporteerd is als volgt:

		Nominale waarde
Bedragen in duizenden euro	2016		2015
Vastrentende instrumenten
Financiële verplichtingen	-49.468		-20.605
Variabel rentende instrumenten
Financiële verplichtingen	-1.649.746		-1.614.396

Reële waarde gevoeligheidsanalyse voor vastrentende instrumenten

Een wijziging van 25 basispunten in rentetarieven van vastrentende instrumenten zou een positief of negatief effect hebben van 88 duizend EUR na belasting (2015: 38 duizend EUR) in de winst of verlies.

Analyse van de kasstroom gevoeligheid voor instrumenten met variabele rente

Een redelijkerwijs mogelijke wijziging van 0,25% in de rentevoeten voor instrumenten met variabele rente op de balansdatum zou de winst of het verlies hebben doen stijgen/dalen (-) met het bedrag dat hieronder getoond wordt. Deze analyse gaat ervan uit dat alle andere veranderlijke factoren, meer specifiek de wisselkoersen, constant blijven.

	Winst of verlies
Bedragen in duizenden euro	0.25% stijging	0.25% daling
2016
Financiële verplichtingen	-2.928	2.928
Kasstroom gevoeligheid (netto)	-2.928	2.928
2015
Financiële verplichtingen	-2.866	2.866
Kasstroom gevoeligheid (netto)	-2.866	2.866

(c) Derivaten en verplichtingen aangewezen als kasstroomafdekkingen

De volgende tabel laat de periodes zien waarin de kasstromen die verband houden met kasstroomafdekkingen te verwachten zijn:

		Verwachte Kasstromen
	Boekwaarde				Totaal
bedragen in duizende	31 December			>1
euro	2016	1 - 6 maanden	6 - 12 maanden	jaar	31/12/2016
Termijncontracten
Activa	3.770	3.545	225	0	3.770
Schulden	-11.374	-5.051	-1.956	-4.366	-11.374
Toekomstige
contracten
Activa	3.030	2.595	435	0	3.030
Schulden	-2.851	-2.844	-6	0	-2.851
	-7.424	-1.755	-1.303	-4.366	-7.424

		Verwachte Kasstromen
	Boekwaarde				Totaal
bedragen in duizende	31 December			>1
euro	2016	1 - 6 maanden	6 - 12 maanden	jaar	31/12/2016
Renteswaps
Schulden	-91	-45	-45	0	-91
Termijncontracten
Activa	467	430	37	0	467
Schulden	-2.588	-1.780	-425	-383	-2.588
Toekomstige
contracten
Activa	661	490	171	0	661
Schulden	-3.796	-3.288	-348	-160	-3.796
	-5.347	-4.193	-611	-543	-5.347

C.4. Risico van de macro-economische en de financiële omgeving in Griekenland

In Griekenland, waar de meeste van Viohalco's dochterondernemingen gelegen zijn, is de macroeconomische en de financiële omgeving nog niet volledig stabiel.

De Griekse regering heeft de onderhandelingen met de instellingen (IMF, EU, ESM, ECB) voor de toekenning van een leningenpakket afgerond in het derde kwartaal van 2015 en de herkapitalisatie van de Griekse banken werd met succes uitgevoerd op het einde van 2015. In juni 2016 werd de uitkering van het eerste bedrag van 7,5 miljard euro gedaan aan de Helleense Republiek, dat de overheidsschuld dekte van publieke voorzieningen op de korte termijn. De eerste evaluatie van het financiële hulpprogramma werd afgerond en de gedeeltelijke uitbetaling van het tweede termijn van het programma, 10,3 miljard euro, werd goedgekeurd. Het resterende bedrag van 2,8 miljard euro werd in oktober 2016 uitbetaald na de afronding van de vereiste maatregelen die waren gesteld.

In het vierde kwartaal van 2016 begon de tweede evaluatie van het financiële hulpprogramma, maar de voltooiingsdatum 4 december werd niet gehaald. Naar verwachting zullen het vroege einde van de tweede evaluatie en de uitbetaling van termijnen bijdragen aan de verbetering van de reële economie en de investeringsuitzichten. In het eerste kwartaal van 2017 werd er geen overeenkomst bereikt en half-april 2017 zijn de onderhandelingen tussen Griekenland en de Institutionele Schuldeisers in de aanloop van een overeenkomst. Aan de Griekse kant zijn nieuwe bezuinigingsmaatregelen geaccepteerd voor 2019 en 2020 van ongeveer 3,6 miljard euro, overeenkomstig het BBP, voornamelijk pensioenverlagingen en een lagere belastingvrije inkomensdrempel. De nieuwe bezuinigingsmaatregelen werden geëist door het IMF, dat herhaaldelijk heeft gezegd dat fiscale doelstellingen, voornamelijk ambitieuze begrotingsoverschot doelstellingen vanaf 2018, niet kunnen worden bereikt onder de huidige economische en fiscale omstandigheden. Compenserende maatregelen, voornamelijk sociale uitkeringen, zullen worden inbegrepen in de volgende overeenkomst en hun uitvoering zal afhangen van het behalen van de fiscale doelstellingen. Er wordt verwacht dat de afronding van de tweede evaluatie zal plaatsvinden in mei.

Het voorgenoemde, in combinatie met het voortzetten van de hervormingen en de maatregelen beschreven in de verklaring van de Eurogroep van 24 mei 2016 over de houdbaarheid van de Griekse schuld, zullen naar verwachting bijdragen aan de geleidelijke verbetering van de economische omgeving in Griekenland en de economie wederom op weg naar positieve groeicijfers brengen. De waarschijnlijkheid van toekomstige onzekerheid in de economische en financiële omgeving, zij het verminderd, vormen een belangrijke risicofactor en eventuele negatieve ontwikkelingen zullen waarschijnlijk de activiteiten en plaatselijke financiële prestaties en positie van Viohalco's dochterondernemingen in Griekenland beïnvloeden.

Opgemerkt moet worden dat Viohalco's ondernemingen, ondanks de kapitaalcontroles die sinds juni 2015 in Griekenland opgelegd zijn, en onveranderd zo gebleven zijn tot de datum van goedkeuring van de jaarrekening, hun activiteiten voortgezet hebben zonder productievertragingen en alle klantenorders tijdig uitgevoerd hebben. Meer in het bijzonder zijn de productiecapaciteit van de eenheden, de productiekosten en de bevoorrading van grondstoffen niet beïnvloed door de kapitaalcontroles en de verminderde binnenlandse vraag. Bijgevolg zijn de kasstromen uit operationele activiteiten van Viohalco's ondernemingen niet verstoord door de huidige situatie in Griekenland.

Bovendien minimaliseren het sterke klantenbestand van Viohalco's ondernemingen buiten Griekenland en hun faciliteiten in het buitenland het liquiditeitsrisico dat zou kunnen ontstaan uit de onzekerheid van de economische omgeving in Griekenland. Voorts bedraagt de schuld van Viohalco's ondernemingen 1.699 miljoen euro en bestaat die voor 47% uit langlopende kredietfaciliteiten en voor 53% uit kortlopende kredietfaciliteiten. Bovendien moet rekening gehouden worden met de 171 miljoen euro geldmiddelen en kasequivalenten (d.i. 19% van de korte termijnschuld) en de nettoschuld van Viohalco en haar ondernemingen bedraagt 1.527 miljoen euro. De langlopende faciliteiten hebben een gemiddelde looptijd van drie jaar. De kortlopende faciliteiten zijn voornamelijk doorlopende kredietfaciliteiten die jaarlijks geëvalueerd worden. Ze hebben vervaldagen doorheen het jaar en binnen deze doorlopende kredietlimieten worden kortlopende leningen met verschillende looptijden opgenomen. Wanneer de leningen vervallen worden ze indien nodig automatisch hernieuwd. Er zijn voldoende grote kredietlimieten om in de behoefte aan werkkapitaal te voorzien en kortlopende leningen te herfinancieren.

Viohalco en haar dochterondernemingen volgen de ontwikkelingen in de nationale en internationale omgeving doorlopend en nauwlettend op en passen hun bedrijfsstrategie en beleidsmaatregelen op het gebied van risicobeheer tijdig aan zodat de impact van de macroeconomische omstandigheden op hun bedrijfsactiviteiten tot een minimum beperkt wordt.

30. Dochterondernemingen

Viohalco's dochterondernemingen en de percentages van de financiële belangen die door de moederonderneming aangehouden zijn op het einde van de verslagperiode zijn de volgende:

		Eigendomsbelang	Eigendomsbelang			Eigendomsbelang	Eigendomsbelang
Dochterondernemingen	Land	2016	2015	Dochterondernemingen	Land	2016	2015
AEIFOROS SA	GREECE	90,00%	90,00%	JOSTDEX LIMITED	CYPRUS	99,92%	99,83%
AEIFOROS BULGARIA SA	BULGARIA	90,00%	90,00%	LESCO ROMANIA SA	ROMANIA	48,06%	32,49%
AL - AMAR SA	LIBYA	90,00%	65,37%	LESCO OOD	BULGARIA	73,95%	49,97%
ALCOMET SA	GREECE	-	99,36%	METAL AGENCIES LTD	U.K	85,56%	65,89%
ALUBUILD SRL	ITALY	100,00%	72,63%	METAL VALIUS DOO	SERBIA	100,00%	92,71%
ALURAME SPA	ITALY	88,56%	71,53%	METAL VALIUS LTD	BULGARIA	100,00%	92,71%
ANOXAL SA	GREECE	100,00%	72,63%	METALCO SA	BULGARIA	100,00%	100,00%
AΝΑΜΕΤ DOO	SERBIA	100,00%	92,71%	METALIGN SA	BULGARIA	100,00%	-
AΝΑΜΕΤ SA	GREECE	100,00%	92,71%	METALLOURGIA ATTIKIS SA	GREECE	50,00%	50,00%
AΝΤΙΜΕΤ ΑΕ	GREECE	100,00%	100,00%	MKC GMBH	GERMANY	88,56%	71,85%
AΤΤΙΚI SA	GREECE	75,00%	75,00%	MOPPETS LTD	CYPRUS	-	72,63%
BASE METALS S.A.	TURKEY	66,86%	54,25%	NOVAL SA	GREECE	100,00%	100,00%
BRIDGNORTH LTD	U.K	75,00%	54,47%	NOVOMETAL DOO	FYROM	100,00%	92,71%
CENERGY HOLDINGS SA	BELGIUM	73,95%		PORT SVISHTOV WEST SA	BULGARIA	73,09%	73,09%
CLUJ INTERNATIONAL TRADE SRL	ROMANIA	100,00%	100,00%	PRAKSIS SA	GREECE	61,00%	61,00%
COMMERCIAL PARK CORINTHOS SA	GREECE	-	100,00%	PRISTANISHTEN KOMPLEX SVILOSA EOOD BULGARIA		73,09%	73,09%
CORINTH PIPEWORKS HOLDINGS SA	GREECE	-	85,83%	PROSAL TUBES SA	BULGARIA	100,00%	100,00%
CORINTH PIPEWORKS SA	GREECE	73,95%	85,83%	QUANTUM SA	BULGARIA		72,63%
CPW AMERICA Co	USA	73,95%	85,83%	REYNOLDS CUIVRE SA	FRANCE	88,06%	67,62%
DE LAIRE LTD	CYPRUS	73,95%	49,97%	SANIPARK SA	GREECE	100,00%	100,00%
DIA.VI.PE.THI.V SA	GREECE	90,98%	88,56%	SANITAS REPRESENTATIVE SA	GREECE	-	100,00%
DIAPEM SA	GREECE	-	79,65%	SANITAS SA	GREECE	-	100,00%
DIATOUR SA	GREECE	-	98,74%	SIDEBALK STEEL DOO	SERBIA	100,00%	100,00%
DOJRAN STEEL LLCOP	FYROM	100,00%	100,00%	SIDENOR INDUSTRIAL SA	GREECE	100,00%	100,00%
ELVAL COLOUR SA	GREECE	100,00%	72,63%	SIDERAL SHRK	ALBANIA	99,82%	99,82%
		-					100,00%
ELVAL HOLDINGS S.A	GREECE	100,00%	72,63%	SIDEROM STEEL SRL	ROMANIA	100,00%	69,28%
ELVAL INDUSTRIAL SA	GREECE	90,12%	72,63%	SIGMA IS SA	BULGARIA	69,28%	72,63%
ELΚΕΜΕ SA	GREECE		69,35%	SYMETAL SA	GREECE	100,00%
ENERGY SOLUTIONS SA	BULGARIA	94,54%	92,77%	SOFIA MED AD	BULGARIA	71,81%	66,34%
ERGOSTEEL SA	GREECE	49,51%	39,15%	SOVEL SA	GREECE	92,93%	92,85%
ERGΟRΑΜΑ SA	GREECE	-	39,15%	STEELMET CYPRUS LTD	CYPRUS	82,51%	65,21%
ERLIKON SA	GREECE	99,95%	99,95%	STEELMET PROPERTIES SA	GREECE	82,51%	54,43%
ETEM ALBANIA SA	ALBANIA	100,00%	72,63%	STEELMET ROMANIA SA	ROMANIA	88,56%	70,10%
ETEM BULGARIA SA	BULGARIA	100,00%	72,63%	STEELMET SA	GREECE	82,51%	65,21%
EΤIL SA	GREECE	69,98%	69,98%	STOMANA INDUSTRY SA	BULGARIA	100,00%	100,00%
EΤΕΜ COMMERCIAL SA	GREECE	100,00%	72,63%	TECHOR SA	GREECE	68,28%	66,34%
ETEM SCG	SERBIA	100,00%	72,63%	TECHOR ROMANIA SA	ROMANIA	68,28%	66,34%
EΤΕΜ SYSTEMS LLC	UCRAINE	100,00%	72,63%	TEPRO METAL AG	GERMANY	88,56%	71,85%
EΤΕΜ SYSTEMS SRL	ROMANIA	100,00%	72,63%	TERRA MIDDLE EAST AG	GERMANY	88,56%	71,85%
FITCO SA	GREECE	68,28%	66,34%	THERMOLITH SA	GREECE	63,00%	63,00%
FLOCOS SA	GREECE	88,30%	85,78%	TΕΚΑ SYSTEMS SA	GREECE	50,01%	50,01%
FULGOR SA	GREECE	73,95%	49,97%	VEMET SA	GREECE	100,00%	100,00%
GENECOS SA	FRANCE	88,06%	67,62%	VEPAL SA	GREECE	100,00%	72,63%
HALCOR SA	GREECE	68,28%	66,34%	VET SA	GREECE	73,95%	92,85%
HALCOR R & D SA	GREECE	47,80%	46,43%	VIANATT SA	GREECE	100,00%	92,71%
HELLENIC CABLES HOLDINGS SA	GREECE	-	49,97%	VIENER	GREECE	93,44%	100,00%
HELLENIC CABLES SA	GREECE	73,95%	49,97%	VIEXAL SA	GREECE	91,54%	70,95%
HUMBEL LTD	CYPRUS	73,95%	85,83%	VIOMAL SA	GREECE	50,00%	36,32%
ICME ECAB SA	ROMANIA	72,91%	49,29%	VITRUVIT SA	GREECE	100,00%	100,00%
INOS BALCAN	SERBIA	100,00%	92,71%	WARSAW TUBULARS TRADING SP.ZO	POLAND	73,95%	85,83%
IWM S.A.	BULGARIA	90,00%	90,00%	XENCA SA	GREECE	-	100,00%
INTERNATIONAL TRADE	BELGIUM	88,56%	99,84%

De ultieme controlerende entiteit is Viohalco NV. Over alle bovenstaande entiteiten oefent Viohalco, door het hebben van de meerderheid van de stemrechten, direct en/of indirect controle uit, en worden deze entiteiten gemeld als dochterondernemingen.

De percentages die in de bovenstaande tabel worden gerapporteerd, vertegenwoordigen het financiële belang dat direct en indirect door Viohalco wordt gehouden. Bijvoorbeeld, als Viohalco 70% van bedrijf A bezit en bedrijf A bezit 70% van bedrijf B, dan wordt in de bovenstaande tabel getoond dat Viohalco 49% van het financieel belang in bedrijf B bezit.

De onderstaande transacties hadden invloed op het participatiepercentage van een aantal dochterondernemingen in de bovenstaande lijst.

Opslorping van Elval Holdings, Alcomet, Diatour en Eufina door Viohalco S.A.

Op vrijdag 4 december 2015 heeft de raad van bestuur van de moederonderneming Viohalco S.A., de Griekse dochterondernemingen "Elval Holdings SA" (hierna Elval), "Alcomet S.A. Copper and Aluminium SA" (hierna Alcomet) en "Diatour, Management en Toerisme SA" (hierna Diatour) en de Luxemburgse niet genoteerde onderneming "Eufina SA" (hierna Eufina) besloten om over te gaan tot een grensoverschrijdende fusie door opslorping van Elval, Alcomet, Diatour en Eufina door Viohalco.

Op 26 februari 2016 (d.i. transactiedatum) was de opslorping van Elval, Alcomet, Diatour en Eufina door Viohalco voltooid.

Op 1 maart 2016 gaf Euronext Brussels toestemming voor primaire notering en handel van de nieuwe aandelen op de gereguleerde markt van Euronext Brussel, en op 3 maart 2016 gaf het beheerscomité van beurzen van de beurs in Athene toestemming voor secundaire notering en handel van de nieuwe aandelen op de beurs van Athene. De verhandeling van de 38.250.030 nieuwe aandelen is op beide beurzen tegelijktijdig begonnen op 7 maart 2016.

Vernietiging van eigen aandelen

Door de voltooiing van de grensoverschrijdende fusie op 26 februari 2016, verwierf Viohalco 9.009.196 van haar eigen aandelen en 2.075.000 aandelen van Elval en Eufina tegen een reële waarde van respectievelijk 9,7 miljoen euro en 1,5 miljoen euro.

Bovendien had Viohalco al 1.547.542 van haar eigen aandelen van Diatour en 1.641.177 van haar eigen aandelen van Alcomet verworven door de fusie met Sidenor die op 22 juli 2015 was voltooid.

Overeenkomstig de resoluties aangenomen door Viohalco's aandeelhouders op de buitengewone aandeelhoudersvergadering gehouden op 17 februari 2016, werden deze aandelen (in totaal 12.224.915) nietig verklaard.

Aandelenkapitaal en uitgiftepremies

De kapitaalverhoging met betrekking tot de fusie heeft geleid tot de uitgifte van 26.025.115 nieuwe aandelen die hetzelfde aantal stemrechten in het aandelenkapitaal vertegenwoordigen, met een reële waarde van 28 miljoen euro gebaseerd op de slotkoers van EURONEXT op 26 februari 2016 (1,075 euro per aandeel). Het verschil tussen de reële waarde en de goedgekeurde kapitaalverhoging (24,2 miljoen euro) is erkend als aandeelpremie (3,7 miljoen euro).

Derhalve is Viohalco's aandelenkapitaal vastgesteld op 141,9 miljoen euro op 31 december 2016, opgedeeld in 259.189.761 aandelen.

Eigendomsbelangen

Bijgevolg de transactie met Elval, Alcomet en Diatour, verworf Viohalco een extra 25,68% financieel belang in Elval (inclusief 1,65% eigendom van Eufina), een extra 0,64% financieel belang in Alcomet en een extra 1,26% financieel belang in Diatour door de uitgifte van nieuwe aandelen.

NCI gevolg

Door de voornoemde transacties, samen met andere kleine wijzigingen in de structuur van Viohalco, werd er een afname in minderheidsbelangen (NCI) van 166 miljoen euro erkend. De respectievelijke groei in eigen vermogen toerekenbaar aan de eigenaren van de Onderneming bedroeg 152 miljoen euro.

Overige veranderingen in eigendomsbelangen

In 2016 vonden er weinig andere veranderingen plaats met betrekking tot eigendomsbelangen, met de belangrijkste de Cenergy Holdings-transactie.

Op 14 december 2016 meldde Cenergy Holdings (dochteronderneming van Viohalco) de voltooiing van de grensoverschrijdende fusie door opslorping van de voormalige op de Griekse beursgenoteerde onderneming, Corinth Pipeworks Holdings S.A. en Hellenic Cables S.A. Holdings Société Anonyme (ook een dochteronderneming van Viohalco).

De transactie werd goedgekeurd door de aandeelhouders van Cenergy Holdings op 7 december 2016 en door die van Hellenic Cables S.A. Holdings Société Anonyme en Corinth Pipeworks Holdings S.A op 8 december 2016. Op 14 december 2016 werd de grensoverschrijdende fusie overeenkomstig de wetgeving van kracht. Zodoende heeft Cenergy Holdings vanaf 8 december 2016 de controle overgenomen van de dochterondernemingen Hellenic Cables en Corinth Pipeworks.

Op 21 december 2016 is de handel in aandelen begonnen op Euronext Brussels en de beurs in Athene.

Voor de samenvoeging van de ondernemingen had Viohalco controle over alle entiteiten aangezien zij 99,84% van de stemrechten van Cenergy Holdings had, 74,48% van Hellenic Cables S.A. Holdings Société Anonyme (1,95% direct en 72,53% door haar dochteronderneming Halcor S.A.) en 85.89% van de stemrechten van Corinth Pipeworks Holdings S.A. Na de voltooiing van de samenvoeging van de ondernemingen heeft Viohalco controle over 81,93% (56,77% direct en 25,16% door haar dochteronderneming Halcor S.A).

NCI gevolg

Door de andere transacties in eigendomsbelangen werd een stijging in minderheidsbelangen gelijk aan 17 miljoen euro erkend (met een gelijke toename in eigen vermogen toekomend aan de eigenaren van de Onderneming).

Opslorping van Sidenor Holdings S.A. door Viohalco S.A.

Op 29 april 2015 kozen de raad van bestuur van de moederonderneming Viohalco S.A. en de Griekse dochteronderneming Sidenor Holdings S.A., beide houdstermaatschappijen zonder productieactiviteiten, voor een fusie van de twee ondernemingen als de meest geschikte technische oplossing voor het versterken van de kapitaalstructuur van de staalproducerende ondernemingen en fabrieken in Griekenland.

Op 22 juli 2015 (d.i. transactiedatum) werd de opslorping van Sidenor Holdings S.A. door Viohalco S.A voltooid. Door deze transactie verwierf Viohalco een extra 24,56% financieel belang in Sidenor Holdings S.A. door de uitgifte van nieuwe aandelen.

Er werden 13.553.338 nieuwe aandelen uitgegeven en de reële waarde van de nieuwe aandelen op de transactiedatum was 34.289 duizend euro. Volgens de fusieovereenkomst die goedgekeurd werd door respectievelijk de aandeelhoudersvergaderingen van Viohalco S.A. en Sidenor Holdings S.A. op 22 juli 2015, heeft de uitgifte van aandelen gerelateerd aan de fusie voor een toename van het aandelenkaptiaal gezorgd van 12.669.660,51 euro en uitgiftepremies voor een bedrag van 21.620 duizend euro. Als een gevolg van de transactie heeft Viohalco een daling erkend in de minderheidsbelangen van 73 miljoen euro, een toename in ingehouden winsten van 13,4 miljoen euro, een daling in reserve omrekeningsverschillen van 1,2 miljoen euro en een toename van andere reserves van 26,7 miljoen euro. In totaal steeg het eigen vermogen toekomend aan de eigenaren van de groep met 38,8 miljoen euro door de fusie.

Bedragen in duizenden euro	Bedrag
----------------------------	--------

Boekwaarde van verworven minderheidsbelangen	73.081
Compensatie betaald aan minderheidsbelangen door de uitgifte van nieuwe
aandelen	-34.290
Stijging van eigen vermogen toerekenbaar aan de eigenaars van de	38.791

Door het feit dat de dochterondernemingen Alcomet S.A. en Diatour S.A. aandelen in bezit hadden van Sidenor Holdings S.A. en als gevolg van de voornoemde transacties, verwierf Viohalco op consolidatieniveau 3.215.719 eigen aandelen met een boekwaarde van 8.135.769 euro. Deze eigen aandelen werden genoteerd als een vermindering in eigen vermogen. Het gewogen gemiddelde aantal gewone aandelen uitgegeven in juli 2015 was gelijk aan 4.588.204, exclusief deze 3.215.719 eigen aandelen.

31. Minderheidsbelangen

De volgende tabel geeft een samenvatting van de informatie die betrekking heeft op elk van de dochterondernemingen die materiële NCI hebben (op subgroepniveau in de gevallen van Cenergy, Halcor, Sidenor, Elval en CPW) alvorens een intra-groep eliminatie te maken.

Bedragen in duizenden euro

2016	Cenergy*	Halcor	Sidenor	Bridgnorth	Andere	Intragroep eliminaties
Percentage minderheidheidsbelangen	26,05%	31,72%	0,00%	25,00%	Λοιπές	Απαλοιφές
Vaste activa	431.505	275.813	337.081	92.501
Vlottende activa	458.866	192.691	272.766	81.998
Schulden op meer dan één jaar	240.345	262.475	284.297	20.508
Schulden op ten hoogste één jaar	443.564	191.308	318.074	58.308
Netto activa	206.462	14.722	7.477	95.683
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen door de Vennootschappen	501	4.758	28.306	0	-123
Netto toerekenbaar aan de aandeelhouders en minderheidsbelangen van Viohalco	205.961	9.964	-20.829	95.683
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen door Viohalco	53.653	3.161	0	23.921	10.213
Boekwaarde van minderheidsbelangen	54.154	7.919	28.306	23.921	10.090	-33.857
Omzet	0	1.080.606	378.941	200.423
Winst/verlies(-)	-1.172	7.782	-12.525	1.741
Overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten	0	7.796	-273	-23.342
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten	-1.172	15.578	-12.798	-21.601	0
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen door de Vennootschappen	0	-1.901	1.021	0	41
Netto toerekenbaar aan de aandeelhouders en minderheidsbelangen van Viohalco	-1.172	17.479	-13.818	-21.601	-41
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen door Viohalco	-305	5.545	0	-5.400	247
Totaal overige gerealiseerde en niet gerealiseerde resultaten van	-305
minderheidsbelangen		3.644	1.021	-5.400	289	-4.513
Kasstromen uit bedrijfsactiviteiten	1.644	252.793	-10.689	-3.702
Kasstromen uit investeringsactiviteiten	0	41.438	-12.130	-14.920
Kasstromen uit financieringsactiviteiten	62	-284.796	31.945	19.946
Netto toename / afname (-) van geldmiddelen en kasequivalenten	1.706	9.434	9.125	1.323

2015						Intragroep
	Elval	Halcor	Sidenor	CPW	Andere	eliminaties
Percentage minderheidheidsbelangen	27,37%	33,66%	0,00%	14,17%
Vaste activa	592.085	447.992	330.582	199.430
Vlottende activa	569.525	425.565	240.046	140.068
Schulden op meer dan één jaar	253.838	455.128	282.608	94.982
Schulden op ten hoogste één jaar	274.847	414.399	267.746	95.076
Netto activa	632.924	4.031	20.275	149.440
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen
door de Vennootschappen	37.686	17.713	32.026	0	-2.307
Netto toerekenbaar aan de aandeelhouders
en minderheidsbelangen van Viohalco	595.238	-13.682	-11.751	149.440
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen
door Viohalco	162.917	-4.606	0	21.176	39.415
Boekwaarde van minderheidsbelangen	200.602	13.108	32.026	21.176	37.108	-57.671
Omzet	1.237.622	1.230.103	346.539	296.224	37.108	-57.671
Winst/verlies(-)	26.595	-25.156	-42.653	7.759
Overige gerealiseerde en niet-gerealiseerde
resultaten	1.425	-3.695	175	1.864
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde
resultaten	28.019	-28.851	-42.478	9.623
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen
door de Vennootschappen Netto toerekenbaar aan de aandeelhouders	2.251	190	-4.577	0	145
en minderheidsbelangen van Viohalco	25.769	-29.041	-37.900	9.623	0
Toerekenbaar aan de minderheidsbelangen
door Viohalco	7.053	-9.775	0	1.364	435
Totaal overige gerealiseerde en niet
gerealiseerde resultaten van
minderheidsbelangen	9.304	-9.585	-4.577	1.364	581	302
Kasstromen uit bedrijfsactiviteiten	108.574	15.140	9.181	27.340
Kasstromen uit investeringsactiviteiten	-99.241	-24.088	-15.825	-36.233
Kasstromen uit financieringsactiviteiten	35.263	25.132	32.668	18.316
Netto toename / afname (-) van
geldmiddelen en kasequivalenten	44.596	16.184	26.024	9.423
*Bedragen vermeld voor Cenergy zijn	die bedragen	die zijn	meegerekend		voor

Bedragen in duizenden euro

consolidatiedoeleinden van Viohalco. Aangezien de Cenergy subgroep in december 2016 gevormd is (zie Toelichting 30), betreffen winst- en verliesbedragen alleen de moederonderneming Cenergy Holdings S.A.

32. Bedrijfscombinaties

Hoewel de fusie met Viohalco's dochterondernemingen Elval, Alcomet en Diatour een wijziging in het eigendomsbelang inhield, was de fusie van Viohalco en Eufina een bedrijfscombinatie en deze is geboekt overeenkomstig IFRS 3.

De overname van Eufina door Viohalco had de volgende gevolgen op de geconsolideerde activa en passiva op 26 februari 2016:

Bedragen in duizenden euro	Reële waarden bij verwerving
Voor verkoop beschikbare financiële activa	11.610
Liquide middelen	9.880
Handels-en overige schulden	-14
Netto identificeerde activa en passiva	21.476
Netto verworven activa	21.476
Badwill op overname	-7319
Reële waarde van de overgedragen vergoeding	14.156
Nettokasuitstroom	0

In overeenstemming met de ruilverhouding (die gebaseerd is op een waarderingsmethode voor Viohalco en Eufina, gebaseerd op 60% Discounted Cash Flow en 40% gepubliceerde prijzen op de aandelenbeurs), gaf Viohalco 13.168.788 aandelen aan de eigenaars van Eufina, die 100% van de verworven stemrechten vertegenwoordigen. Gebaseerd op de aandelenprijs van 26 februari 2016 van 1,075 per aandeel, bedraagt de reële waarde van de overgedragen vergoeding 14,2 miljoen euro en bestond deze uit de reële waarde van de aandelen die zullen worden uitgegeven door Viohalco.

De resulterende voordelige koop bij verwerving van 7,3 miljoen euro stond in de winst- en verliesrekening onder 'Financiële Inkomsten' samen met de gerelateerde kosten betaald voor de voltooiing van deze bedrijfscombinatie. Deze inkomsten worden volledig toegerekend aan "Eigenaren van de Onderneming".

Er was geen materiële winst of verlies sinds de verwervingsdatum. Als de bedrijfscombinatie aan het begin van de jaarlijkse verslagperiode was geweest, dan zouden opbrengst en winst niet aanzienlijk verschillen van de opbrengst en winst sinds de overnamedatum.

33. Operationele leases

A. Leasing als leasingnemer

Viohalco en haar ondernemingen huren gebouwen en motorvoertuigen onder operationele lease-overeenkomsten.

(a) Toekomstige minimale leasebetalingen

Op 31 december waren de toekomstige minimale leasebetalingen op grond van nietannuleerbare leases als volgt:

Bedragen in duizenden
euro	2016	2015
Korter dan één jaar	3.860	3.547
Tussen één en vijf jaar	7.673	6.260
Langer dan vijf jaar	11	20
	11.543	9.827

(b) Bedragen opgenomen in de winst- en verliesrekening

	Bedragen in duizenden
euro		2016		2015
lease kost		5.478		2.443

B. Leasing als leasinggever

Viohalco en haar ondernemingen in het vastgoedsegment verhuren hun vastgoedbeleggingen (zie Toelichting 19).

(a) Toekomstige minimale lease-opbrengsten

Op 31 december waren de toekomstige minimale lease-opbrengsten op grond van nietannuleerbare leases als volgt:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Korter dan één jaar	5.858	4.244
Tussen één en vijf jaar	23.467	16.298
Langer dan vijf jaar	70.292	49.845
Totaal	99.617	70.388

(b) Bedragen opgenomen in de winst- en verliesrekening

De onderstaande gegevens hebben betrekking op de vastgoedbeleggingen die opgenomen zijn in de winst- en verliesrekening:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Huuropbrengsten uit
vastgoedbeleggingen	6.544	5.713
Directe exploitatielasten die voortvloeien
uit vastgoedbeleggingen die
huurinkomsten hebben gegenereerd	-8.347	-3.423
Directe exploitatielasten die voortvloeien
uit vastgoedbeleggingen die géén
huurinkomsten hebben gegenereerd	-1.733	-2.086

34. Verplichtingen

A. Aankoopverplichtingen

De hieronder vermelde verplichtingen hebben betrekking op contracten die de dochterondernemingen hebben aangegaan volgens hun investeringsplannen en die naar verwachting tijdens de volgende 3 jaar gesloten zullen worden.

Bedragen in EUR duizend	2016	2015
Materiële vaste activa	8.372	14.052

B. Waarborgen

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Waarborgen ter garantie van verplichtingen ten opzicht van leveranciers	38.519	40.191
Waarborgen ter garantie van de correcte uitvoering van contracten met klanten	54.189	51.215
Waarborgen ter garantie van de correcte uitvoering van contracten met leveranciers	2.581	172
	1.233.866	91.578

35. Voorwaardelijke verplichtingen

(a) Rechtszaken

Hierbij wordt verwezen naar het hangende geschil dat wordt beschreven in Toelichting 15.

(b) Belastinglatenties

De belastingaangiftes van de dochterondernemingen worden stelselmatig onderworpen aan audits door belastingautoriteiten in de meeste jurisdicties waar Viohalco en haar ondernemingen hun bedrijfsactiviteiten uitoefenen. Deze audits kunnen resulteren in een inschatting van bijkomende belastingen. Viohalco en haar ondernemingen treffen voorzieningen voor bijkomende belastingen in verhouding tot het resultaat van zulke belastinginschattingen en in de mate dat de verplichting waarschijnlijk en schatbaar is.

Viohalco's ondernemingen zijn van oordeel dat hun voorzieningen voor belastingverplichtingen toereikend zijn voor alle openstaande belastingjaren, op basis van hun beoordeling van de achterliggende factoren, waaronder interpretaties van belastingwetgeving en ervaringen uit het verleden.

36. Verbonden partijen

A. Investeringen verwerkt volgens de equity-methode en andere verbonden partijen

De volgende transacties, samen met de verschuldigde bedragen vanaf en aan het einde van het boekjaar, zijn gemaakt met investeringen verwerkt volgens de equity-methode en andere verbonden partijen.

Bedragen in duizenden euro
	2016	2015
Verkoop van goederen / diensten
Geassocieerde deelnemingen verwerkt volgens de equity
methode	62.918	23.639
Verbonden partijen	51	1.425
	62.969	25.064
Aankoop van goederen / diensten
Geassocieerde deelnemingen verwerkt volgens de equity
methode	4.689	5.758
Aankoop van vaste activa
Geassocieerde deelnemingen verwerkt volgens de equity
methode	169	449
Eindsaldi die voortvloeien uit verkopen/aankopen van goederen, diensten, vaste activa, etc.:
Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Verplichtingen naar verbonden partijen
Geassocieerde deelnemingen verwerkt volgens de equity
methode	25.123	19.968
Verbonden partijen	149	141
	25.272	20.109
	0	0
Geassocieerde deelnemingen verwerkt volgens de equity
methode	2.593	2.305

De uitstaande saldi van verbonden partijen zijn gegarandeerd en de afwikkeling van die saldi zal naar verwachting contant worden uitgevoerd tijdens het komende jaar, aangezien de saldi enkel kortlopende vorderingen en schulden betreffen.

Diensten van en aan verbonden partijen, evenals de verkoop en aankoop van goederen worden uitgevoerd in overeenstemming met de prijslijsten die van toepassing zijn op niet-verbonden partijen.

B. Beloning voor managers op sleutelposities

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de transacties met de leden van de Raad en het Uitvoerend Management:

Bedragen in duizenden euro	2016	2015
Vergoedingen aan bestuurders en uitvoerend management	3.321	2.816
	3.321	2.816

De vergoedingen aan bestuurders en het Uitvoerend Management in de tabel hierboven zijn een vaste vergoeding. Er werden in 2015 en 2016 geen variabele vergoedingen, andere voordelen na uitdiensttreding of op aandelen gebaseerde voordelen uitgekeerd.

37. Gebeurtenissen na balansdatum

Behalve de ontheffing verkregen in maart 2017 door het overtreden van bepaalde kredietconvenanten, beschreven in Toelichting 25, hebben zich geen belangrijke gebeurtenissen voorgedaan na het einde van de verslagperiode en tot de datum van publicatie van de geconsolideerde jaarrekening.

38. Vergoeding van de commissaris

Viohalco's commissarissen, KPMG Réviseurs d'Entreprises en Renaud de Borman Réviseurs d'Entreprises, en een aantal kantoren van het KPMG netwerk, hebben vergoedingen ontvangen voor de volgende diensten:

Voor het jaar eindigend op 31 december

Bedragen in duizenden euro

	2016	2015
KPMG Bedrijfsrevisoren
Audit	301	170
Audit gerelateerde prestaties	53	27

	354	197
Renaud de Borman Bedrijfsrevisoren
Audit	10	10
Audit gerelateerde prestaties	0	0
	10	10
KPMG Netwerk
Audit	501	450
Audit gerelateerde prestaties	0	6
Belastinggerelateerde
prestaties	79	100
Overige prestaties	38	0
	618	556
Totaal:	982	763

Verslag van de commissaris over de geconsolideerde jaarrekening

— Verslag van de commissaris aan de algemene vergadering van Viohalco SA over het boekjaar afgesloten op 31 december 2016

In overeenstemming met de wettelijke bepalingen, voeren wij voor u verslag uit in het kader van ons mandaat van commissaris. Dit verslag omvat ons verslag over de geconsolideerde jaarrekening voor het jaar eindigend op 31 december 2016, zoals hieronder gedefinieerd, en omvat tevens ons verslag betreffende overige door wet-en regelgeving gestelde eisen.

— Verslag over de geconsolideerde jaarrekening - Oordeel zonder voorbehoud

Wij hebben de controle uitgevoerd van de geconsolideerde jaarrekening van Viohalco SA ("de Vennootschap") en haar dochterondernemingen (samen "de Groep") opgesteld in overeenstemming met International Financial Reporting Standards (IFRS) zoals goedgekeurd door de Europese Unie en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire voorschriften. Deze geconsolideerde jaarrekening omvat de geconsolideerde balans op 31 december 2016, de geconsolideerde resultatenrekening, het geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten, het geconsolideerde mutatieoverzicht van het eigen vermogen en het geconsolideerde kasstroomoverzicht voor het boekjaar afgesloten op die datum, evenals een toelichting die een overzicht van de voornaamste gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en overige informatieverschaffing bevat. Het geconsolideerde balanstotaal bedraagt EUR EUR 3.626.210.000 en het geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten sluit af met een verlies van EUR 6.930.000.

— Verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan voor het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening

Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening die een getrouw beeld geeft in overeenstemming met International Financial Reporting Standards (IFRS), zoals goedgekeurd door de Europese Unie en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire voorschriften, alsook voor het implementeren van een interne beheersing die het bestuursorgaan noodzakelijk acht voor het opstellen van een geconsolideerde jaarrekening die geen afwijkingen van materieel belang bevat, die het gevolg zijn van fraude of van fouten.

— Verantwoordelijkheid van de commissaris

Het is onze verantwoordelijkheid een oordeel over deze geconsolideerde jaarrekening tot uitdrukking te brengen op basis van onze controle. Wij hebben onze controle volgens de internationale controlestandaarden (ISA's) uitgevoerd, zoals aangenomen is in België. Die standaarden vereisen dat wij aan de deontologische vereisten voldoen alsook de controle plannen en uitvoeren om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de geconsolideerde jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat.Een controle omvat werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de in de geconsolideerde jaarrekening opgenomen bedragen en toelichtingen. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de beoordeling door de commissaris, met inbegrip van diens inschatting van de risico's van een afwijking van materieel belang in de geconsolideerde jaarrekening als gevolg van fraude of van fouten. Bij het maken van die risico-inschatting neemt de commissaris de interne beheersing van de Onderneming in aanmerking die relevant is voor het opstellen door de Vennootschap van de geconsolideerde jaarrekening, die een getrouw beeld geeft, teneinde controlewerkzaamheden op te zetten die in de gegeven omstandigheden geschikt zijn maar die niet gericht zijn op het geven van een oordeel over de effectiviteit van de interne beheersing van de Groep. Een controle omvat tevens een evaluatie van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en van de redelijkheid van door het bestuursorgaan gemaakte schattingen, alsmede een evaluatie van de presentatie van de geconsolideerde jaarrekening als geheel.Wij hebben van de verantwoordelijken en van het bestuursorgaan van de Vennootschap de voor onze controle vereiste ophelderingen en inlichtingen verkregen.Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is om daarop ons oordeel zonder voorbehoud te baseren.

— Oordeel zonder voorbehoud

Naar ons oordeel geeft de geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld van het vermogen en de geconsolideerde financiële toestand van de Groep op 31 december 2016 evenals van haar geconsolideerde resultaten en geconsolideerde kasstromen voor het boekjaar eindigend op die datum, in overeenstemming met International Financial Reporting Standards (IFRS) zoals goedgekeurd door de Europese Unie en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire voorschriften.

— Verslag betreffende overige door wet- en regelgeving gestelde eisen

Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het opstellen en de inhoud van het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening.

In het kader van ons mandaat en overeenkomstig de Belgische bijkomende norm bij de in België van toepassing zijnde internationale controlestandaarden, is het onze verantwoordelijkheid om, in alle van materieel belang zijnde opzichten, de naleving van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften na te gaan. Op grond hiervan doen wij de volgende bijkomende verklaring die niet van aard is om de draagwijdte van ons oordeel over de geconsolideerde jaarrekening te wijzigen:

• Het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening behandelt de door de wet vereiste inlichtingen, stemt in met de geconsolideerde jaarrekening en bevat geen van materieel belang zijnde inconsistenties ten aanzien van de informatie waarover wij beschikken in het kader van ons mandaat.

Brussel, 28 april 2017

KPMG Bedrijfsrevisoren Commissaris vertegenwoordigd door Benoit Van Roost Bedrijfsrevisor

VERSLAG VAN DE COMMISSARIS

Verkorte statutaire balans en winst- en verliesrekening

In overeenstemming met artikel 105 van het Wetboek van Vennootschappen, wordt de nietgeconsolideerde jaarrekening in verkorte versie van de jaarverslagen hieronder weergegeven. De bijlagen die wettelijk verplicht zijn en het verslag van de commissaris zijn niet bijgevoegd. De volledige versie van de jaarverslagen, zoals deze werd neergelegd bij de Nationale Bank van België, zal op verzoek verkrijgbaar zijn bij het hoofdkantoor van de onderneming en op de website (www.viohalco.com). De Commissaris heeft over de jaarrekening een attest zonder voorbehoud afgeleverd.

VERKORTE BALANS

In duizenden EURO	Op december 2016
Vaste Activa	966.098
Oprichtingskosten	2.057
Immateriële vaste active	626
Materiële vaste activa	82.927
Financiële vaste activa	878.274
vorderingen	2.214
Vlottende activa	53.211
Voorraden	0
Vorderingen	41.969
Geldbeleggingen	0
Liquide middelen	9.970
Overlopende rekeningen	1.272
Totaal van de Activa	1.019.309
Eigen vermogen	1.014.548
Kapitaal	141.894
Uitgiftepremies	528.113
Herwaarderingsmeerwaarden	21.054
Reserves	389.365
Overgedragen winst	-65.877
Schulden	4.761
Schulden op ten hoogste één jaar	123
Schulden op meer dan één jaar	4.511
Overlopende rekeningen	127
Totaal van de Passiva	1.019.309

VERKORTE RESULTATENREKENING

	Voor het jaar eindigend
In duizenden EURO	op december 2016
Omzet	10,901
Opbrengsten uit desinvestering van vaste activa	3.560
Bedrijfskosten	-15.901
Grond en hulp-stoffen	-2.948
Dienst en diverse goederen	-6.185
Bezoldigingen,sociale lasten en pensioenen	-1.271
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële
en materiële vaste activa	-3.342

Overige bedrijfskosten	-2.155
Bedrijfsverlies	-5.000
Financiële opbrengsten	43.751
Opbrengsten uit financiële vaste activa	9.787
Opbrengsten uit vlottende activa	286
Aanpassingen voor afschrijvingen in de financiële vaste activa	26.124
Opbrengsten uit desinvestering van financiële activa	7.554
Financiële kosten	-50.977
Kosten van schulden op vorderingen	-55

Andere financiële kosten	-2
Afschrijvingen op financiële vaste activa	-50.919
Winst (verlies) van het boekjaar voor belastingen	-12.226
Belastingen op resultaat	-32

Winst (verlies) van het jaar	-12.258

Verklaring van verantwoordelijke personen

VERKLARING OVER HET OPRECHT EN GETROUW BEELD VAN DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING EN HET GETROUW BEELD VAN HET BEHEERSVERSLAG

Overeenkomstig artikel 12, §2, 3° van het Koninklijk Besluit van 14 november 2007, verklaren de leden van het Uitvoerend Management (d.i. Jacques Moulaert, Evangelos Moustakas, Dimitri Kyriakopoulos, Panteleimon Mavrakis), in naam en voor rekening van de Onderneming, dat, voor zover hen bekend:

• a) de geconsolideerde jaarrekening voor het jaar eindigend op 31 december 2016 die is opgesteld overeenkomstig de Internationale Standaarden voor Financiële Verslaggeving zoals aangenomen door de Europese Unie, een getrouw beeld weergeeft van het eigen vermogen, de financiële positie en financiële resultaten van de Onderneming en haar in de consolidatie opgenomen entiteiten,
• b) het beheersverslag over de geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld geeft van de evolutie en prestatie van de activiteiten en de situatie van de Onderneming en haar in de consolidatie opgenomen entiteiten, samen met een beschrijving van de voornaamste risico's en onzekerheden waarmee zij geconfronteerd worden.

Woordenlijst

De volgende toelichtingen zijn bedoeld om de algemene lezer te helpen om bepaalde termen die in dit jaarverslag worden gebruikt, te begrijpen. De onderstaande definities gelden voor het hele jaarverslag, tenzij de context anders vereist.

ABB ABB is een vooraanstaand mondiaal technologiebedrijf, actief op het gebied van energie en automatisering, dat nutsbedrijven en klanten in de industrie, het transport en de infrastructuur toelaat om hun prestaties te verbeteren terwijl ze hun milieu-impact verlagen Algemene liquiditeit Vlottende activa/Kortlopende schulden

Aramco Saudi Aramco is de staatsoliemaatschappij van het Koninkrijk van Saudi-Arabië. Het is de grootste exporteur ter wereld van ruwe olie en vloeibaar aardgas.

ASTM American Society for Testing and Material (Amerikaanse Maatschappij voor Testen en Materiaal)

Belgische GAAP het toepasselijke boekhoudkundige kader in België

BG BG Group is een internationale onderneming in exploratie, productie en LNG Bijzondere Liquiditeit (Vlottende Activa-Voorraden) / Kortlopende schulden

BP BP is één van 's werelds belangrijkste geïntegreerde olie- en gasondernemingen. Ze biedt haar klanten brandstof voor vervoer, energie voor verwarming en verlichting, smeermiddelen om motors draaiende te houden en petrochemische producten die gebruikt worden voor de productie van alledaagse voorwerpen zoals verf, kleding en verpakkingen

Brutojaarrendement het brutojaarrendement wordt berekend op de koers van het aandeel waaraan het gelijk is (verandering in de koers van 1 januari tot 31 december/aandelenkoers in januari)

BS British Standards

Cheniere Energy Energiebedrijf gevestigd in Houston en voornamelijk actief in LNGgerelateerde activiteiten

Chevron Chevron is één van 's werelds belangrijkste geïntegreerde energiebedrijven

DCP Midstream is een energiebedrijf dat zich bevindt tussen een groeiend bronnenpotentieel en groeimarkten op het gebied van petrochemie en energie Dekking van Financiële Kosten EBITDA/ Financiële kosten

Denbury Denbury Resources Inc., is een onafhankelijk olie- en aardgasbedrijf

DIN Deutsches Institut für Normung (Duits Instituut voor Normalisatie)

EBIT Bedrijfsresultaat zoals opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening (Earnings Before Interest and Taxes)

EBITDA EBIT+afschrijving+waardevermindering (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization)

EDF EDF Energy, de grootste producent van koolstofarme elektriciteit in het Verenigd Koninkrijk

EER de Europese Economische Ruimte

EN EUROPESE NORM

EN/ISO 17025 algemene eisen voor de competentie van beproevings- en kalibratielaboratoria Enbridge Enbridge, Inc. is een energieleveringsbedrijf gevestigd in Calgary, Canada. Het richt zich op transport, distributie en opwekking van energie, voornamelijk in Noord-Amerika. Als energietransporteur is Enbridge actief in Canada en de Verenigde Staten, 's werelds langste transportsysteem voor ruwe olie en vloeibare koolwaterstoffen. Als energiedistributeur bezit en exploiteert het Canada's grootste aardgasdistributienetwerk en biedt het distributiediensten aan in Ontario, Quebec, New Brunswick en New York State

Energy Transfer Energy Transfer is een in Texas gevestigde onderneming die in 1995 begon als een kleine beheerder van een intrastatelijke aardgasleiding en is nu één van de grootste en meest gediversifieerde investeringswaardige beperkte partnerschappen in de Verenigde Staten. Groeiend van ongeveer 200 mijl aardgasleidingen in 2002 tot ongeveer 71.000 mijl pijpleidingen voor aardgas, vloeibaar aardgas (NGL), geraffineerde producten en ruwe olie vandaag de dag, blijft de Energy Transfer familie van partnerships toegewijd aan het leveren van uitzonderlijke service aan haar klanten en aantrekkelijk rendement aan haar investeerders.

EPCO Energy Planners Company (EPCO) is een bedrijf dat actief is in energiebeheer en advies. EPCO werkt met commercieel, industrieel en non-profit cliënteel om hen te helpen beter te begrijpen hoe en waar energie wordt verbruikt in hun faciliteit.

FSMA Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten, de opvolger van de vroegere Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen als de financiële toezichthoudende instantie van België op 1 april 2011

FYROM de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

Greek Public Natural Gas Corporation (DEPA) DEPA is de Griekse overheidsonderneming voor aardgasvoorziening

GRTGAZ is de systeembeheerder voor aardgastransmissie gevestigd in Parijs, Frankrijk. Het beheerde systeem bestaat uit hogedrukgasleidingen.

HVAC verwarming, ventilatie en airconditioning (Heating, ventilation and air-conditioning)

IAS internationale boekhoudnormen (International Accounting Standards)

IFRS Internationale Standaarden voor Financiële Verslaggeving, zoals aangenomen door de Europese Unie (International Financing Reporting Standards)

JIS Japanse industriële normen (Japanese Industrial Standards)

Kinder Morgan is het grootste energie- infrastructuurbedrijf in Noord-Amerika

LSAW wals voor longitudinaal ondergedompeld booglassen (Longitudinal Submerged Arc Welded Mill) voor de productie van zeer sterke offshore en onshore energiebuizen

Mamuth pipes Mammoth Carbon Products is een wereldwijde marktleider in de standaard- en transportbuizendistributie ten dienste van de energie-, petrochemische en bouwmarkt. McJunkin MRC Global is de grootste distributeur van buizen, kleppen, fittings en diensten voor de industriële en energiemarkt. MRC Global bedient de olie- en gasindustrie in de upstream, midstream en downstream sectoren evenals het chemische marktsegment en de gasdistributie in de VS.

MITE Marubeni Itochu Tubulars Europe PLC- Marubeni-Itochu Tubulars Europe plc werd in 2001 opgericht om buisvormige staalproducten te leveren aan de olie- en gasindustrie. Marubeni-Itochu Tubulars Europe plc is een dochteronderneming van Marubeni-Itochu Steel Inc en is gevestigd in Londen, Verenigd Koninkrijk.

National Grid nutsbedrijf gevestigd in het Verenigd Koninkrijk

OGC een toonaangevende organisatie in de olie- en gassector van het sultanaat Oman, dat het grootste aardgasdistributienetwerk van Oman beheert

OMV is een geïntegreerd internationaal olie- en gasbedrijf. Het is actief in upstream (exploratie en productie) en downstream activiteiten (raffinage en marketing) evenals gas en elektriciteit. OMV is één van de grootste beursgenoteerde industriële bedrijven in Oostenrijk.

OSI Oil States International Inc. is een bedrijf in olievelddiensten met een leidende marktpositie als fabrikant van producten voor productiefaciliteiten in diep water en bepaalde boorapparatuur, en als aanbieder van afwerkingsdiensten en booractiviteiten aan land voor de olie- en gasindustrie. Oil States is beursgenoteerd op de NYSE onder het symbool "OIS".

PDO Petroleum Development Oman (PDO) is de grootse exploratie- en productieonderneming in het sultanaat Oman

Pioneer Pipe Inc Pioneer is één van de grootste full-service constructie-, onderhouds-, en productiebedrijven in de Amerikaanse Midwest, gespecialiseerd in algemene, structurele, mechanische en elektrische constructie, productie en installatie van buizen, fabricage en montage van staalproducten, modulaire fabricage en assemblage en fabrieksonderhoud.

Plains All American Plains All American Pipeline is één van de grootste en meest gewaardeerde midstream energiebedrijven in Noord-Amerika. Plains All American Pipeline (Plains) is een publiek verhandelde commanditaire vennootschap die midstream energieinfrastructuur bezit en exploiteert en logistieke diensten aanbiedt voor ruwe olie, vloeibaar aardgas (NGL), aardgas en geraffineerde producten. Het bezit een uitgebreid netwerk van pijplijntransport, middelen voor terminalling, opslag en vergaring in belangrijke productiebekkens voor ruwe olie en NGL en vervoerscorridors en grote marktknooppunten in de Verenigde Staten en Canada.

Raad van Bestuur of Raad de Raad van Bestuur van de Onderneming zoals die van tijd tot tijd wordt benoemd conform de Statuten

RWERWE is één van Europa's vijf grootste elektriciteits- en gasbedrijven.

SAE Instituut van Automobieldeskundigen (Society of Automotive Engineers)

Schuld/Eigen Vermogen Totaal passiva/eigen vermogen of (Totaal activa-eigen vermogen)/eigen vermogen

Schulden Opbrengsten Ratio Schulden/ Kostprijs van verkochte goederen * 365

SD Handelsmerk

Shell Shell Global is een mondiale groep energie- en petrochemiebedrijven

Snam is een Italiaans aardgasinfrastructuurbedrijf. Het nutsbedrijf is voornamelijk actief in Italië en is één van Europa's toonaangevende gereguleerde gasvoorzieningsbedrijven.

Socar De State Oil Company of the Azerbaijan Republic (SOCAR) is actief in de exploratie van olie- en gasvelden, het produceren, verwerken en transporteren van olie, gas en gascondensaat, het op de markt brengen van petroleum en petrochemische producten op lokale en internationale markten en het leveren van aardgas aan de industrie en het publiek in Azerbeidzjan.

Spartan Spartan Energy Corp. is een olie- en gasbedrijf gevestigd in Calgary, Alberta. Spartan heeft activiteiten in centraal Alberta en in zuidoost southeast Saskatchewan en heeft een inventaris voor meerdere jaren van op olie gerichte horizontale boorprospects.

Spectra Energy Spectra Energy Corp is een S&P500 bedrijf gevestigd in Houston Texas, dat actief is in drie kerngebieden van de aardgasindustrie: transmissie en opslag, distributie, en vergaring en verwerking.

STEG Tunisian Company of Electricity and Gas of STEG is een Tunesisch niet-administratief overheidsbedrijf dat opgericht werd in 1962. Zijn missie is de productie en distributie van elektriciteit en aardgas op Tunesisch grondgebied. STEG was in 2009 de tweede grootste Tunesische onderneming qua opbrengsten.

Subsea Subsea7 is een wereldwijd toonaangevende seabed-to-surface aannemer van engineering, constructie en diensten in de offshore energie-industrie.

THN Mijnbouwprofielen

TIGF Transport et Infrastructures Gaz France biedt en ontwikkelt oplossingen voor het transport en de opslag van aardgas op de Europese markt

Transparantiewet de wet van 2 mei 2007 op de openbaarmaking van belangrijke deelnemingen in emittenten waarvan effecten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt

UPN Europese normkanalen

Voorraden Opbrengsten Ratio Voorraden/ Kostprijs van verkochte goederen * 365 Vorderingen Opbrengsten Ratio Vorderingen/Opbrengsten * 365

W.Venn. Belgisch Wetboek van Vennootschappen

Het jaarverslag, de volledige versies van de statutaire en geconsolideerde jaarrekeningen, zowel als de auditverslagen over de voormelde jaarrekeningen zijn beschikbaar op de website (www.viohalco.com)