AI Terminal
TÜRKİYE KALKINMA VE YATIRIM BANKASI A.Ş.
Audit Report / Information • Feb 19, 2024
8713_rns_2024-02-19_0199778d-36a5-4bf6-b4cc-64232fa6ab04.pdf
Audit Report / Information
Open in ViewerOpens in native device viewer
30 Eylül 2023 ve 30 Eylül 2022 ile 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021, 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla konsolide finansal tablolar ve özel bağımsız denetim raporu
İçindekiler
| Sayfa |
|---|
| 1 - 5 |
| 6 - 7 |
| 8 |
| 9 |
| 10 |
| 11 - 64 |
Eren Bağımsız Denetim A.Ş. Maslak, Eski Büyükdere Cad. No.14 Kat: 10 34396 Sarıyer/İstanbul, Türkiye
T + 90 212 373 00 00 F + 90 212 291 77 97 www.grantthornton.com.tr
ÖZEL BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU
Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Genel Kurulu'na;
A) Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi
1) Görüş
Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ("Şirket") ve bağlı ortaklığının ("Grup") 30 Eylül 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla konsolide finansal durum tabloları ile 30 Eylül 2023, 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2022 hesap dönemlerine ait; konsolide kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tabloları, konsolide özkaynak değişim tabloları ve konsolide nakit akış tabloları ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere finansal tablo dipnotlarından oluşan finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.
Görüşümüze göre ilişikteki konsolide finansal tablolar Grup'un 30 Eylül 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla finansal durumunu ve 30 Eylül 2023, 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla sona eren hesap dönemlerine ait konsolide finansal performansını ve nakit akışlarını, Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.
2) Görüşün Dayanakları
Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu'nca ("SPK") yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartlarının bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartlarına ("BDS") uygun olarak yürütülmüştür. Bu Standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun Bağımsız Denetçinin konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar ("Etik kurallar") ile konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.
3) Kilit Denetim Konuları
Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin olumlu görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.
| Kilit Denetim Konusu | Kilit denetim konusunun denetimde nasıl ele alındığı | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Stoklar | |||||
| 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla, Grup'un konsolide finansal durum tablosunda 1.415.328.635 TL tutarında stokları bulunmaktadır. |
Denetimimiz sırasında stoklara ilişkin olarak aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır; |
||||
| Grup'un konsolide finansal tabloları içerisinde stokların önemli bir büyüklüğe sahip olması ile bir takım tahmin ve varsayım içermesi nedeniyle stoklar, tarafımızca kilit denetim konusu olarak değerlendirilmiştir. Grup'un 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla aktif büyüklüğünün %21'ünü stoklar oluşturmaktadır. Hammadde fiyatlarının değişimi nedeniyle stokların gerçeğe uygun değerleri değişkenlik göstermektedir. Öte yandan, stokların, iklim değişiklikleri, tarımsal üretimdeki dalgalanmalar sonucu hammadde fiyatlarındaki değişim sebebiyle değer düşüklüğüne uğrama ihtimali bulunmaktadır. |
- Grup'un 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla gerçekleştirmiş olduğu stok sayımına gözlemci olarak nezaret edilip, örneklem metodu ile seçtiğimiz stoklara ilişkin sayımlar hesaplar ile karşılaştırılıp, stokların fiziksel varlığı kontrol edilmiştir. |
||||
| - Katılmış olduğumuz stok sayımlarında zarar görmüş dolayısıyla değerinden kayıp yaşamış stokların var olup olmadığı incelenmiş, uzun süredir hareket görmeyen ve satılması mümkün olmayan stokların var |
|||||
| olup olmadığı değerlendirilmiştir. | |||||
| - Grup'un kendi depoları dışında yer alan stokları için ise, dönem sonlarında ilgili stokların emanette bulunduğunu temsil eden belgeler temin edilmiştir. |
|||||
| Muhasebe Standardı TMS 2 Stoklar standardı, stokların maliyet değeri ile net gerçekleşebilir değerinden düşük olanı ile değerlenmesini ve maliyet değerinin, tüm satın alma maliyetleri, dönüştürme maliyetleri ve stokların mevcut duruma getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içermesini zorunlu kılmaktadır. |
- Stoklar üzerinde herhangi bir kullanım kısıtlaması ve rehin, ipotek gibi koşullu yükümlülüklerin olup olmadığı incelenmiştir. |
||||
| - Dönem içerisinde alınan hammadde alımları alış faturaları örneklem metodu ile test edilmiştir. Buna ilave olarak mamul satışlarına ilişkin maliyet aktarımları muhasebe kayıtları ile karşılaştırılarak, hammadde ve mamul tutarları ve satılan malın maliyeti hesapları kontrol edilmiştir. |
|||||
| - Grup yönetimi ile stok değer düşüklüğü politikası hakkında görüşülmüş ve bu hususta ayrılan karşılıklar kontrol edilmiştir. |
|||||
| - Stok devir hızı önceki yıllar ile karşılaştırılmıştır. |
|||||
| - Net gerçekleşebilir değer hesaplamasında kullanmak üzere müteakip dönem gerçekleşen satışlara ait faturalar örneklem yoluyla test edilmiştir. |
|||||
| - Stoklara ilişkin Not 2'de ve Dipnot 9'da yer alan açıklamaların yeterliliği TMS kapsamında değerlendirilmiştir. |
4) Diğer Husus
Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile bağlı ortaklığının ("Grup") TFRS'ye uygun olarak 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla düzenlenmiş konsolide finansal tabloları başka denetim şirketi tarafından denetlenmiştir. Söz konusu denetim şirketi, 31 Aralık 2021 ve 2020 tarihleri itibarıyla düzenlenmiş finansal tabloları için 1 Aralık 2022 tarihli özel bağımsız denetçi raporunda olumlu görüş beyan etmiştir.
5) Yönetimin ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanların Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Sorumlulukları
Grup yönetimi; finansal tabloların TMS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.
Finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.
Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.
6) Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları
Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:
Amacımız, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence, yüksek bir güvence seviyesidir, ancak var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.
BDS'lere uygun olarak yürütülen bağımsız denetimin gereği olarak bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve mesleki şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:
- Konsolide finansal tablolardaki hata veya hile kaynaklı "önemli yanlışlık" riskleri belirlenmekte ve değerlendirilmekte, bu risklere karşılık veren denetim prosedürleri tasarlanmakta ve uygulanmakta ve görüşümüze dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. (Hile; muvazaa, sahtekârlık, kasıtlı ihmal, gerçeğe aykırı beyan veya iç kontrol ihlali fiillerini içerebildiğinden, hile kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riski, hata kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riskinden yüksektir).
- Grup'un iç kontrolünün etkinliğine ilişkin bir görüş bildirmek amacıyla değil ama duruma uygun denetim prosedürlerini tasarlamak amacıyla denetimle ilgili iç kontrol değerlendirilmektedir.
- Yönetim tarafından kullanılan muhasebe politikalarının uygunluğu ile yapılan muhasebe tahminlerinin ve ilgili açıklamaların makul olup olmadığı değerlendirilmektedir.
-
Elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak, Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı hakkında ve yönetimin işletmenin sürekliliği esasını kullanmasının uygunluğu hakkında sonuca varılmaktadır. Önemli bir belirsizliğin mevcut olduğu sonucuna varmamız hâlinde, raporumuzda, konsolide finansal tablolardaki ilgili açıklamalara dikkat çekmemiz ya da bu açıklamaların yetersiz olması durumunda olumlu görüş dışında bir görüş vermemiz gerekmektedir. Vardığımız sonuçlar, bağımsız denetçi raporu tarihine kadar elde edilen denetim kanıtlarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, gelecekteki olay veya şartlar Grup'un sürekliliğini sona erdirebilir.
-
Konsolide finansal tabloların, açıklamalar dâhil olmak üzere, genel sunumu, yapısı ve içeriği ile bu tabloların, temelini oluşturan işlem ve olayları gerçeğe uygun sunumu sağlayacak şekilde yansıtıp yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
- Konsolide finansal tablolar hakkında görüş vermek amacıyla, grup içerisindeki işletmelere veya faaliyet bölümlerine ilişkin finansal bilgiler hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Grup denetiminin yönlendirilmesinden, gözetiminden ve yürütülmesinden sorumluyuz. Verdiğimiz denetim görüşünden de tek başımıza sorumluyuz.
Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.
Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa ilgili önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.
Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.
Bu bağımsız denetimi yürütüp sonuçlandıran sorumlu denetçi Emir Taşar'dır.
Eren Bağımsız Denetim Anonim Şirketi A member firm of Grant Thornton
Emir Taşar, SMMM Sorumlu Denetçi
6 Aralık 2023 Ankara, Türkiye
30 Eylül 2023 ve 31 Aralık 2022, 2021, 2020 tarihleri itibarıyla konsolide finansal durum tablosu (Tutarlar aksi belirtilmedikçe, Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari | Geçmiş | Geçmiş | Geçmiş | ||
|---|---|---|---|---|---|
| dönem | dönem | dönem | dönem | ||
| Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | ||
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | ||
| Dipnot | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Varlıklar | |||||
| Dönen varlıklar | |||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 4 | 361.285.130 | 34.193.871 | 1.528.261 | 5.641.819 |
| Finansal yatırımlar | 5 | 13.821.850 | - | - | - |
| Ticari alacaklar: | 2.364.097.325 | 1.285.193.225 | 507.830.988 | 313.933.814 | |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 3 | 448 | 7.091.309 | 6.686.758 | 596.458 |
| İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 7 | 2.364.096.877 | 1.278.101.916 | 501.144.230 | 313.337.356 |
| Diğer alacaklar: | 117.372.582 | 68.362.993 | 54.126.963 | 37.797.159 | |
| İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 8 | 117.372.582 | 68.362.993 | 54.126.963 | 37.797.159 |
| Stoklar | 9 | 1.415.328.635 | 997.952.579 | 672.831.422 | 554.247.386 |
| Peşin ödenmiş giderler: | 331.031.803 | 564.210.891 | 43.415.901 | 19.302.019 | |
| İlişkili taraflara peşin ödenmiş giderler | 3 | - | 129.800 | - | - |
| İlişkili olmayan taraflara peşin ödenmiş giderler | 10 | 331.031.803 | 564.081.091 | 43.415.901 | 19.302.019 |
| Türev araçlar | 6 | 66.736.763 | - | - | - |
| Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar | 23 | - | - | 603.691 | 483.655 |
| Diğer dönen varlıklar | 11 | 74.591.111 | 58.494.673 | 1.335.254 | - |
| Toplam dönen varlıklar | 4.744.265.199 | 3.008.408.232 | 1.281.672.480 | 931.405.852 | |
| Duran varlıklar | |||||
| Maddi duran varlıklar | 12 | 1.697.537.003 | 969.449.574 | 481.671.229 | 410.916.061 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 46.809 | 82.458 | 40.969 | 51.048 | |
| Ertelenmiş vergi varlığı | 23 | 137.380.282 | 186.399.354 | 69.495.461 | 31.560.438 |
| Peşin ödenmiş giderler | 10 | 32.262.906 | 221.497.938 | 71.806.396 | 10.177.239 |
| Toplam duran varlıklar | 1.867.227.000 | 1.377.429.324 | 623.014.055 | 452.704.786 | |
| Toplam varlıklar | 6.611.492.199 | 4.385.837.556 | 1.904.686.535 | 1.384.110.638 | |
30 Eylül 2023 ve 31 Aralık 2022, 2021, 2020 tarihleri itibarıyla konsolide finansal durum tablosu (Tutarlar aksi belirtilmedikçe, Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari | Geçmiş | Geçmiş | Geçmiş | ||
|---|---|---|---|---|---|
| dönem | dönem | dönem | dönem | ||
| Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | ||
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | ||
| Dipnot | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Kaynaklar | |||||
| Kısa vadeli yükümlülükler | |||||
| Kısa vadeli borçlanmalar | 24 | 630.432.776 | 1.895.799.666 | 468.768.723 | 235.193.474 |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 24 | 134.561.356 | 67.900.866 | 37.020.928 | 24.481.169 |
| Diğer finansal yükümlülükler | 273.717 | 510.297 | 62.360 | 2.936.414 | |
| Ticari borçlar: | 1.457.815.464 | 753.874.535 | 160.875.619 | 194.657.387 | |
| İlişkili taraflara ticari borçlar | 3 | 436.776.292 | 305.600.163 | 16.273.226 | - |
| İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar | 7 | 1.021.039.172 | 448.274.372 | 144.602.393 | 194.657.387 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 14 | 23.332.438 | 13.832.369 | 5.797.564 | 4.343.019 |
| Diğer borçlar: | 277.836.190 | 48.328.601 | 15.718.181 | 10.758.751 | |
| İlişkili taraflara diğer borçlar | 3 | 272.345.657 | 45.844.179 | 10.072.339 | 10.051.415 |
| İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar | 8 | 5.490.533 | 2.484.422 | 5.645.842 | 707.336 |
| Türev araçlar | 6 | - | 14.589.404 | - | - |
| Ertelenmiş gelirler: | 1.133.621.151 | 220.633.808 | 272.017.288 | 134.307.478 | |
| İlişkili taraflardan ertelenmiş gelirler | 3 | 358.811.069 | 2.047.060 | - | - |
| İlişkili olmayan taraflardan ertelenmiş gelirler | 10 | 774.810.082 | 218.586.748 | 272.017.288 | 134.307.478 |
| Dönem karı vergi yükümlülüğü | 77.015.544 | - | 51.723 | 102.917 | |
| Kısa vadeli karşılıklar | 11.301.746 | 9.583.610 | 4.048.562 | 2.865.734 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin | 14 | 6.245.949 | 3.594.573 | 1.001.091 | 1.215.913 |
| Diğer karşılıklar | 13 | 5.055.797 | 5.989.037 | 3.047.471 | 1.649.821 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 802.640 | 331.254 | 306.485 | - | |
| Toplam kısa vadeli yükümlülükler | 3.746.993.022 | 3.025.384.410 | 964.667.433 | 609.646.343 | |
| Uzun vadeli yükümlülükler | |||||
| Uzun vadeli borçlanmalar | 24 | 146.069.565 | 73.098.895 | 62.157.776 | 65.886.820 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 18.123.768 | 12.801.508 | 6.500.487 | 4.165.945 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar | 14 | 18.123.768 | 12.801.508 | 6.500.487 | 4.165.945 |
| Toplam uzun vadeli yükümlülükler | 164.193.333 | 85.900.403 | 68.658.263 | 70.052.765 | |
| Toplam yükümlülükler | 3.911.186.355 | 3.111.284.813 | 1.033.325.696 | 679.699.108 | |
| Özkaynaklar | |||||
| Ödenmiş sermaye | 16 | 407.169.500 | 407.169.500 | 207.169.500 | 207.169.500 |
| Sermaye düzeltme farkları | 16 | 568.661 | 568.661 | 568.661 | 568.661 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak | |||||
| birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler: | 960.227.760 | 504.389.363 | 87.680.396 | 47.330.272 | |
| - Maddi duran varlık değerleme artışları | 974.095.267 | 507.694.735 | 86.304.832 | 46.761.181 | |
| - Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm | |||||
| (kayıpları)/ kazançlar | (13.867.507) | (3.305.372) | 1.375.564 | 569.091 | |
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler | 35.279.802 | 32.104.206 | 26.682.410 | 18.672.034 | |
| Geçmiş yıllar karları | 245.470.190 | 220.739.455 | 422.660.687 | 275.607.042 | |
| Net dönem karı | 1.051.589.931 | 109.581.558 | 126.599.185 | 155.064.021 | |
| Toplam özkaynaklar | 2.700.305.844 | 1.274.552.743 | 871.360.839 | 704.411.530 | |
| Toplam kaynaklar | 6.611.492.199 | 4.385.837.556 | 1.904.686.535 | 1.384.110.638 | |
30 Eylül 2023, 2022 ve 31 Aralık 2022, 2021, 2020 tarihleri itibarıyla sona eren döneme ait Konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu (Tüm tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari | Geçmiş | Geçmiş | Geçmiş | Geçmiş | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| dönem | dönem | dönem | dönem | dönem | ||
| Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | denetimden | denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | ||
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | ||
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | ||
| Dipnot | 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Hasılat | 17 | 11.997.010.714 | 8.199.411.948 | 11.069.054.372 | 5.215.846.114 | 3.099.519.793 |
| Satışların maliyeti (-) | 17 | (10.297.855.265) | (7.138.113.741) | (9.733.372.656) | (4.077.811.835) | (2.638.409.001) |
| Brüt kar | 1.699.155.449 | 1.061.298.207 | 1.335.681.716 | 1.138.034.279 | 461.110.792 | |
| Genel yönetim giderleri (-) | 18 | (45.420.904) | (75.908.912) | (61.915.349) | (60.164.437) | (38.852.427) |
| Pazarlama giderleri (-) | 18 | (757.620.215) | (851.029.260) | (1.154.166.931) | (674.959.203) | (230.161.094) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 20 | 1.266.787.710 | 320.557.242 | 390.257.195 | 625.230.615 | 325.042.899 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | 20 | (780.498.598) | (131.980.725) | (166.326.483) | (465.008.784) | (319.478.761) |
| Esas faaliyet karı | 1.382.403.442 | 322.936.552 | 343.530.148 | 563.132.470 | 197.661.409 | |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 21 | 96.602.182 | 1.532.330 | 1.532.357 | 4.745.325 | 1.334.034 |
| Finansman gideri öncesi faaliyet karı | 1.479.005.624 | 324.468.882 | 345.062.505 | 567.877.795 | 198.995.443 | |
| Finansman gelirleri | 22 | 596.230.919 | 61.762.547 | 65.051.759 | 68.042.559 | 71.629.073 |
| Finansman giderleri (-) | 22 | (863.151.014) | (217.475.768) | (331.933.647) | (503.175.823) | (113.226.167) |
| Sürdürülen faaliyetler vergi öncesi karı | 1.212.085.529 | 168.755.661 | 78.180.617 | 132.744.531 | 157.398.349 | |
| Vergi gideri: | (160.495.598) | (1.506.786) | 31.400.941 | (6.145.346) | (2.334.328) | |
| - Dönem vergi gideri | 23 | (78.189.330) | (396.194) | (332.741) | (344.597) | (236.674) |
| - Ertelenmiş dönem vergisi (gideri)/ geliri | 23 | (82.306.268) | (1.110.592) | 31.733.682 | (5.800.749) | (2.097.654) |
| Net dönem karı/ (zararı) | 1.051.589.931 | 167.248.875 | 109.581.558 | 126.599.185 | 155.064.021 | |
| Diğer kapsamlı gelirler | ||||||
| Kar veya zararda yeniden | ||||||
| sınıflandırılmayacaklar: | 455.838.398 | 301.577.524 | 416.708.967 | 40.350.124 | 652.019 | |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm | ||||||
| (kayıpları)/ kazançları | (13.202.669) | (2.591.761) | (5.851.170) | 1.008.091 | 835.922 | |
| Vergi etkisi | 2.640.534 | 518.352 | 1.170.234 | (201.618) | (183.903) | |
| Maddi duran varlıklar yeniden değerleme artışları | 435.753.871 | 337.389.926 | 337.389.926 | - | - | |
| Vergi etkisi | 30.646.662 | (33.738.993) | 83.999.977 | 39.543.651 | - | |
| Diğer kapsamlı gelir ya da gider | 455.838.398 | 301.577.524 | 416.708.967 | 40.350.124 | 652.019 | |
| Toplam kapsamlı gelir | 1.507.428.329 | 468.826.399 | 526.290.525 | 166.949.309 | 155.716.040 | |
30 Eylül 2023, 2022 ve 31 Aralık 2022, 2021, 2020 tarihleri itibarıyla sona eren döneme ait konsolide özkaynak değişim tablosu (Tüm tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Kar ve zarar olarak sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler |
Birikmiş karlar | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmiş sermaye |
Enflasyon düzeltmesi |
Maddi duran varlık değer artış fonu |
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm (kayıpları)/ kazançları |
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler |
Geçmiş yıl karı |
Net dönem karı |
Toplam özkaynaklar |
|
| 1 Ocak 2020 itibarıyla bakiyeler | 207.169.500 | 568.661 | 46.761.181 | (82.928) | 13.412.466 | 155.635.020 | 140.238.833 | 563.702.733 |
| Transferler Toplam kapsamlı gelir Temettü ödemesi |
- - - |
- - - |
- - - |
- 652.019 - |
5.259.568 - - |
134.979.265 - (15.007.243) |
(140.238.833) 155.064.021 - |
- 155.716.040 (15.007.243) |
| 31 Aralık 2020 itibarıyla bakiyeler | 207.169.500 | 568.661 | 46.761.181 | 569.091 | 18.672.034 | 275.607.042 | 155.064.021 | 704.411.530 |
| 1 Ocak 2021 itibarıyla bakiyeler | 207.169.500 | 568.661 | 46.761.181 | 569.091 | 18.672.034 | 275.607.042 | 155.064.021 | 704.411.530 |
| Transferler Toplam kapsamlı gelir (*) |
- - |
- - |
- 39.543.651 |
- 806.473 |
8.010.376 - |
147.053.645 - |
(155.064.021) 126.599.185 |
- 166.949.309 |
| 31 Aralık 2021 itibarıyla bakiyeler | 207.169.500 | 568.661 | 86.304.832 | 1.375.564 | 26.682.410 | 422.660.687 | 126.599.185 | 871.360.839 |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla bakiyeler | 207.169.500 | 568.661 | 86.304.832 | 1.375.564 | 26.682.410 | 422.660.687 | 126.599.185 | 871.360.839 |
| Transferler (*) Toplam kapsamlı gelir () Temettü ödemesi |
200.000.000 - - |
- - - |
- 421.389.903 - |
- (4.680.936) - |
- - 5.421.796 |
(73.400.815) - (128.520.417) |
(126.599.185) 109.581.558 - |
- 526.290.525 (123.098.621) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla bakiyeler | 407.169.500 | 568.661 | 507.694.735 | (3.305.372) | 32.104.206 | 220.739.455 | 109.581.558 | 1.274.552.743 |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla bakiyeler | 207.169.500 | 568.661 | 86.304.832 | 1.375.564 | 26.682.410 | 422.660.687 | 126.599.185 | 871.360.839 |
| Transferler Toplam kapsamlı gelir Temettü ödemesi |
200.000.000 - - |
- - - |
- 303.650.933 - |
- (2.073.409) - |
- - 5.421.796 |
(73.400.815) - (128.520.417) |
(126.599.185) 167.248.875 - |
- 468.826.399 (123.098.621) |
| 30 Eylül 2022 itibarıyla bakiyeler | 407.169.500 | 568.661 | 389.955.765 | (697.845) | 32.104.206 | 220.739.455 | 167.248.875 | 1.217.088.617 |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeler | 407.169.500 | 568.661 | 507.694.734 | (3.305.372) | 32.104.206 | 220.739.455 | 109.581.558 | 1.274.552.742 |
| Transferler Toplam kapsamlı gelir Temettü ödemesi (***) |
- - - |
- - - |
- 466.400.533 - |
- (10.562.135) - |
3.175.596 - - |
106.405.962 - (81.675.227) |
(109.581.558) 1.051.589.931 - |
- 1.507.428.329 (81.675.227) |
| 30 Eylül 2023 itibarıyla bakiyeler | 407.169.500 | 568.661 | 974.095.267 | (13.867.507) | 35.279.802 | 245.470.190 | 1.051.589.931 | 2.700.305.844 |
(*) 7236 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin kanun kapsamında, Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) geçici 31'inci maddesinde yapılan yeni düzenlemeler çerçevesinde, taşınmazların ve amortismana tabi kıymetlerin yeniden değerlenmesine olanak verilmiştir. VUK uyarınca amortismana tabi kıymetlerine yeniden değerleme yapmıştır. Değerleme yapılan amortismana tabi kıymetler, Grup'un konsolide finansal tablolarında TMS 16 Maddi Duran Varlıklar Standardı kapsamında gerçeğe uygun değerinden takip edilmektedir. 31 Aralık 2021 itibarıyla, yasal kayıtlarda yapılan değerleme artışı etkisinin iptal edilmesinden kaynaklı oluşan geçici fark üzerinden hesaplanan ertelenmiş vergi etkisi ve yasal kayıtlarda ilgili değerleme işleminden dolayı ödenen %2 oranındaki vergi etkisi diğer kapsamlı gelir/gider tablosunda "Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları, Vergi Etkisi" olarak muhasebeleştirilmiştir.
(**) 5 Temmuz 2022 tarihli yönetim kurulu kararıyla Grup'un 207.169.500 TL olan sermayesi iç kaynaklardan karşılanmak suretiyle 200.000.000 TL arttırılarak 407.169.500 TL'ye çıkarılmıştır. Bu işlem sonucunda Şirket sermayesi her biri 1,00 TL kıymetinden; 285.018.650 adet A grubu ve 122.150.850 adet B grubu, toplamda 407.169.500 adet paya ayrılmıştır.
(***) Şirket, 16 Haziran 2023 tarihli genel kurul kararıyla geçmiş yıl karlarından 81.675.227 TL kâr payı dağıtımı kararı almıştır. İlgili kâr payı dağıtımı, dönem içerisinde 81.675.227 TL ortaklara borçlar hesabına tahakkuk kaydıyla muhasebeleşmiştir.
30 Eylül 2023, 2022 ve 31 Aralık 2022, 2021, 2020 tarihleri itibarıyla sona eren döneme ait konsolide nakit akış tablosu
(Tüm tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari | Geçmiş | Geçmiş | Geçmiş | Geçmiş | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| dönem | dönem | dönem | dönem | dönem | ||
| Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | denetimden | denetimden | denetimden | ||
| Geçmiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | ||
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | ||
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | ||
| Dipnot | 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| İşletme faaliyetlerinden elde edilen | ||||||
| Nakit akışları | ||||||
| Net dönem karı | 1.051.589.931 | 167.248.875 | 109.581.558 | 126.599.185 | 155.064.021 | |
| Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler | 12 | 41.832.087 | 29.110.750 | 40.378.534 | 31.239.442 | 20.725.374 |
| Kıdem tazminatı karşılığı ile ilgili düzeltmeler | 4.911.822 | 2.870.755 | 3.588.668 | 2.334.542 | 2.763.821 | |
| Dava karşılığı ile ilgili düzeltmeler | 13 | (933.240) | 1.383.810 | 2.941.566 | 1.397.650 | 66.577 |
| Kullanılmamış izin karşılığı ile ilgili düzeltmeler | 14 | 2.651.376 | 2.432.255 | 2.593.482 | 1.001.091 | 539.008 |
| Şüpheli ticari alacaklar karşılığı ile ilgili düzeltmeler | 7 | (2.330.599) | 34.421.460 | 14.735.579 | 16.619.630 | 13.357.744 |
| Türev araçlar ile ilgili düzeltmeler | 6 | (81.326.167) | 3.650.908 | 14.589.404 | - | - |
| Duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan | ||||||
| düzeltmeler, net | 21 | (474.741) | (799.153) | (799.153) | - | (1.334.034) |
| Faiz giderleri ile ilgili düzeltmeler | 22 | 165.413.902 | 30.050.967 | 143.022.130 | 18.249.509 | 19.397.303 |
| Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarına | ||||||
| neden olan diğer kalemlere ilişkin düzeltmeler | 541.439.118 | 84.405.383 | 109.808.591 | 309.374.859 | 42.447.998 | |
| Vergi ile ilgili düzeltmeler | 23 | 160.495.598 | 1.506.786 | (31.400.941) | 5.800.749 | 2.097.654 |
| İşletme sermayesindeki değişim öncesi faaliyetlerden | 1.883.269.087 | 356.282.796 | 409.039.418 | 512.616.657 | 255.125.466 | |
| elde edilen nakit | ||||||
| Ticari alacaklardaki değişim | (1.083.664.363) | (297.181.649) | (791.693.264) | (204.049.735) | (119.319.553) | |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklardaki değişim | 7.090.861 | (12.232.169) | (404.551) | (6.090.300) | (205.409) | |
| Stoklardaki değişim | (417.376.056) | (431.007.237) | (325.121.157) | (118.584.036) | (280.393.965) | |
| Diğer alacaklardaki değişim Diğer dönen varlıklardaki değişim |
(49.009.589) (16.096.438) |
(80.332.412) (5.516.330) |
(14.236.030) (57.159.419) |
(16.329.803) (1.325.175) |
(4.347.567) 2.685.259 |
|
| Ticari borçlardaki değişim | 794.264.176 | 215.673.354 | 303.671.979 | (33.781.768) | 73.877.848 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin borçlardaki değişim | 9.500.069 | 4.918.287 | 8.034.805 | (207.823) | 1.000.301 | |
| Diğer borçlardaki değişim | 147.832.362 | (5.643.967) | (5.265.209) | 2.354.732 | (26.590.176) | |
| İlişkili taraflara diğer borçlardaki değişim | 131.174.691 | 209.227.844 | 289.326.937 | - | - | |
| Peşin ödenmiş giderlerdeki değişim | 232.486.052 | (562.069.301) | (520.794.990) | (24.534.621) | 62.025.634 | |
| Ertelenmiş gelirlerdeki değişim | 912.987.343 | (225.175.456) | (57.790.091) | 137.709.810 | 50.097.655 | |
| Faaliyetlerle ilgili diğer borçlardaki değişim | 471.386 | (38.247) | 24.769 | - | - | |
| Finansal yatırımlardaki değişim | (13.821.850) | - | - | - | (254.064) | |
| Ödenen vergi | 23 | (1.173.786) | - | 219.226 | (76.067) | (250.496) |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin borçlardaki değişim | 14 | (12.792.231) | (1.736.111) | (3.138.817) | (14.925) | (803.955) |
| Diğer ödemeler | - | - | - | - | (473.618) | |
| Esas faaliyetlerden sağlanan net nakit | 2.525.141.714 | (834.830.598) | (765.286.394) | 247.686.946 | 12.427.424 | |
| Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan | ||||||
| nakit akışları | ||||||
| Maddi duran varlıkların alımından kaynaklanan nakit | ||||||
| çıkışları | 12 | (334.766.984) | (106.761.441) | (190.748.675) | (101.977.385) | (76.183.674) |
| Maddi duran varlık alımları için verilen avanslar | (32.262.906) | (11.447.775) | (149.691.542) | (61.629.157) | (10.177.239) | |
| Maddi olmayan duran varlıkların alımından kaynaklanan | ||||||
| nakit çıkışları | - | (72.655) | (59.764) | (7.148) | (2.706) | |
| Maddi duran varlık satışlarından elde edilen nakit | 1.111.728 | 799.151 | 799.150 | - | 494.852 | |
| Yatırım faaliyetlerinde kullanılan nakit | (365.918.162) | (117.482.720) | (339.700.831) | (163.613.690) | (85.868.767) | |
| Finansman faaliyetlerinden | ||||||
| Kaynaklanan nakit akışları | ||||||
| Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri | 24 | 3.552.508.127 | 6.627.624.163 | 9.528.880.086 | 3.685.123.856 | 3.493.609.585 |
| Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | 24 | (5.227.204.713) | (5.574.356.812) | (8.162.982.129) | (3.755.061.161) | (3.399.775.045) |
| Ödenen temettü | - | (20.546.614) | (85.222.992) | - | (4.500.862) | |
| Ödenen faiz | (157.435.707) | (38.072.604) | (143.022.130) | (18.249.509) | (11.968.231) | |
| Finansman faaliyetlerinden nakit | (1.832.132.293) | 994.648.133 | 1.137.652.835 | (88.186.814) | 77.365.447 | |
| Nakit ve nakit benzerlerinde meydana gelen değişim | 327.091.259 | 42.334.815 | 32.665.610 | (4.113.558) | 3.924.104 | |
| Dönem başı nakit ve nakit benzerleri | 4 | 34.193.871 | 1.528.261 | 1.528.261 | 5.641.819 | 1.717.715 |
| Dönem sonu nakit ve nakit benzerleri | 4 | 361.285.130 | 43.863.076 | 34.193.871 | 1.528.261 | 5.641.819 |
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların ayrılmaz bir parçasıdır.
1. Grup'un organizasyonu ve faaliyet konusu
Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Şirket") 1966 yılında Gaziantep'te "Türsan Kollektif Şirketi" unvanıyla kurulmuştur. 1988 yılında Şirket'in unvanı "Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş." olarak değişmiştir. Oba Makarnacılık markası ve fabrika binası 2005 yılında Özgüçlü ailesi tarafından satın alınmıştır. Grup'un başlıca faaliyet alanı makarna, noodle, irmik, durum buğdayı ve yan ürün satışlarıdır.
30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla, Şirket'te 1262 (31 Aralık 2022: 1388, 31 Aralık 2021: 1.008 ve 31 Aralık 2020: 1003) kişi çalışmaktadır. Şirket, faaliyetlerini 238,188 m2 kapalı alanda konuşlanan iki fabrikada sürdürmektedir. Şirket'in adresleri, 4. Organize Sanayi Bölgesi 83422 No'lu Cadde No: 1, Şehitkamil, Gaziantep, Türkiye ve Çağlayan Mah. 4545. Sokak No: 21, Hendek, Sakarya, Türkiye'dir.
Oba Food Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Oba Food") 2011 yılında Gaziantep'te kurulmuştur. Oba Food, Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin yurt dışı satış işlemleri için kurulmuş dış ticaret şirketidir. 30 Eylül 2023 itibarıyla Oba Food çalışan sayısı 2'dir (31 Aralık 2022: 2, 31 Aralık 2021: 3 ve 31 Aralık 2020: 4).
Şirket'in 30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla bağlı ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Grup'un sermaye pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%) | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adı | Kuruluş ve faaliyet yeri |
Para birimi | 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
||
| Oba Food | Gaziantep | TL | %100 | %100 | %100 | %100 |
Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile bağlı ortaklığı bu raporda ("Grup") olarak adlandırılacaktır.
Şirket'in 30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 itibarıyla sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ortaklar | % | 2023 | % | 2022 | % | 2021 | % | 2020 |
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Turkey Pasta Holding Limited |
70 30 |
285.018.650 122.150.850 |
70 30 |
285.018.650 122.150.850 |
70 30 |
145.018.650 62.150.850 |
70 30 |
145.018.650 62.150.850 |
| Nominal sermaye Enflasyon düzeltmesi |
100 | 407.169.500 568.661 |
100 | 407.169.500 568.661 |
100 | 207.169.500 568.661 |
100 | 207.169.500 568.661 |
| Düzeltilmiş sermaye | 407.738.161 | 407.738.161 | 207.738.161 | 207.738.161 |
Grup'un 2023 yılında toplam kayıtlı adi hisse sayısı 407.169.500'dür (31 Aralık 2022: 407.169.500 adet, 31 Aralık 2021: 207.169.500 adet ve 31 Aralık 2020: 207.169.500 adet) ve hisse başına değer 1 TL'dir.
Konsolide finansal tabloların onaylanması
Finansal tablolar, yönetim kurulu tarafından onaylanmış ve 6 Aralık 2023 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir. Genel Kurul'un finansal tabloları değiştirme yetkisi bulunmaktadır.
2.1 Sunuma ilişkin temel esaslar
Grup, muhasebe kayıtlarını Türk Ticaret Kanunu ve vergi mevzuatına uygun olarak tutmaktadır. İlişikteki finansal tablolar, Şirket'in sermaye paylarının bir kısmını halka arz yoluyla ihraç etmek amacıyla hazırladığı için, Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan II-14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır. SPK mevzuatına göre raporlama yapan şirketler Tebliğin 5. maddesine göre Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları'nı / Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları ("TMS/TFRS") uygularlar.
Finansal tablolar Grup'un yasal kayıtlarına dayandırılmış ve Türk Lirası cinsinden ifade edilmiş olup, KGK tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları'na göre Grup'un durumunu layıkıyla arz edebilmek için birtakım düzeltme ve sınıflandırma değişikliklerine tabi tutularak hazırlanmıştır.
SPK, 17 Mart 2005 tarihinde almış olduğu bir kararla Türkiye'de faaliyette bulunan halka açık şirketler için, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasının gerekli olmadığını ilan etmiştir. Grup'un ilişikteki finansal tabloları, bu karar çerçevesinde hazırlanmıştır. KGK, 20 Ocak 2022 tarihinde, TFRS kapsamında Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlamanın Uygulanması ile ilgili açıklamada bulunmuş, 2021 yılına ait konsolide finansal tablolarda TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama kapsamında herhangi bir düzeltme yapılmasına gerek bulunulmadığı belirtilmiştir. Finansal tabloların TMS'ye ve TFRS'lere uygun olarak hazırlanması, varlık ve yükümlülükler ile şarta bağlı varlık ve yükümlülüklere ilişkin açıklayıcı notları etkileyecek belirli varsayımların ve önemli muhasebe tahminlerinin kullanılmasını gerektirmektedir. Bu tahminler, yönetimin mevcut olaylar ve aksiyonlar çerçevesinde en iyi tahminlerine dayansa da fiili sonuçlar tahmin edilenden farklı gerçekleşebilir. Karmaşık ve daha ileri derecede bir yorum gerektiren varsayım ve tahminlerin finansal tablolar üzerinde önemli etkisi bulunabilir.
Grup'un faaliyetlerini önemli ölçüde etkileyecek mevsimsel ve dönemsel değişiklikler bulunmamaktadır.
Fonksiyonel ve raporlama para birimi
Grup'un finansal tabloları için fonksiyonel para birimi TL olup raporlama sunum para birimi de TL olarak belirlenmiştir. Fonksiyonel para birimi TL dışında olan bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. 30 Eylül 2023 tarihli finansal tablolar ve karşılaştırmak amacıyla kullanılacak önceki döneme ait finansal veriler de dahil olmak üzere ilişikteki finansal tablolar TL cinsinden hazırlanmıştır.
Grup tarafından kullanılan 30 Eylül 2023 ve 31 Aralık 2022, 2021, 2020 tarihleri itibarıyla dönem sonu kur bilgileri aşağıdaki gibidir;
| 30 Eylül 2023 | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | 31 Aralık 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| ABD Doları | 27,3767 | 18,6983 | 13,3290 | 7,3405 |
| Avro | 29,0305 | 19,9349 | 15,0867 | 9,0079 |
2.1 Sunuma ilişkin temel esaslar (devamı)
İşletmenin sürekliliği
Finansal tablolar, Grup'un önümüzdeki bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içerisinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getireceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.
Karşılaştırmalı bilgiler ve önceki dönem tarihli finansal tabloların düzeltilmesi
Finansal durum ve performans trendlerinin tespitine imkân vermek üzere, Grup'un cari dönem finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Grup'un 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihli finansal durum tablosu ve 31 Aralık 2021 kar veya zarar tablosunda yapılan sınıflamalar aşağıdaki şekildedir:
"Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler" hesabı içerisinde 31 Aralık 2021 tarihinde muhasebeleştirilen 71.806.396 TL tutarındaki maddi duran varlık alımlarından kaynaklı verilen avanslar "Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler" hesabına sınıflandırılmıştır.
"Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler" hesabı içerisinde 31 Aralık 2020 tarihinde muhasebeleştirilen 10.177.239 TL tutarındaki maddi duran varlık alımlarından kaynaklı verilen avanslar "Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler" hesabına sınıflandırılmıştır.
"Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar" hesabı içerisinde 31 Aralık 2021 tarihinde muhasebeleştirilen 39.543.651 TL tutarındaki yeniden değerleme ve sınıflandırma kazanç/ kayıpları vergi etkisi "Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar" hesabına sınıflandırılmıştır.
"Finansal yatırım" hesabı içerisinde 31 Aralık 2020 tarihinde muhasebeleştirilen 2.920.669 TL tutarındaki Pos alacakları "Nakit ve nakit benzerleri" hesabına sınıflandırılmıştır.
"Finansal yatırım" hesabı içerisinde 31 Aralık 2021 tarihinde muhasebeleştirilen 189.107 TL tutarındaki Pos alacakları "Nakit ve nakit benzerleri" hesabına sınıflandırılmıştır.
"Finansal yatırım" hesabı içerisinde 31 Aralık 2022 tarihinde muhasebeleştirilen 375.956 TL tutarındaki Pos alacakları "Nakit ve nakit benzerleri" hesabına sınıflandırılmıştır.
2.2 Konsolidasyon esasları
- a) 30 Eylül 2023 tarihinde sona eren yıla ait konsolide finansal tablolarda belirtilen esaslarla tutarlı olarak hazırlanan ana şirket olan Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ve bağlı ortaklığının finansal tablolarını kapsamaktadır.
- b) 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla konsolidasyona tabi tutulan bağlı ortaklığının oy hakları ve etkin ortaklık payları 31 Aralık 2022 tarihinde sona eren yıla ait konsolide finansal tablolarda belirtilen oy hakları ve etkin ortaklık paylarına göre bir değişiklik göstermemiştir.
Konsolidasyona tabi tutulan Bağlı Ortaklığın oy hakları ve etkin ortaklık oranları (%) aşağıdaki gibidir:
| Etkin ortaklık oranları | Doğrudan ve dolaylı oy hakları | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Oba Food | %100 | %100 | %100 | %100 | %100 | %100 | %100 | %100 |
2.3 Yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar
Yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar
30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2022 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS ve TFRS yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
i) 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar
- − TFRS 3 Değişiklikleri- Kavramsal Çerçeve 'ye Yapılan Atıflara ilişkin değişiklik
- − TMS 16 Değişiklikleri- Kullanım Amacına Uygun Hale Getirme
- − TMS 37 Değişiklikleri- Ekonomik Açıdan Dezavantajlı Sözleşmeler- Sözleşmeyi Yerine Getirme Maliyetleri
Yıllık İyileştirmeler- 2018-2020 Dönemi
KGK tarafından Temmuz 2020'de "TFRS standartlarına ilişkin Yıllık İyileştirmeler/ 2018-2020 Dönemi", aşağıda belirtilen değişiklikleri içerek şekilde yayımlanmıştır:
- − TFRS 1- Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması- İlk Uygulayan Olarak İştirak
- − TFRS 9 Finansal Araçlar- Finansal Yükümlülüklerin Finansal Tablo Dışı Bırakılması İçin %10 Testinde Dikkate Alınan Ücretler
- − TMS 41 Tarımsal Faaliyetler- Gerçeğe Uygun Değerin Belirlenmesinde Vergilemeler
ii) Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar
Finansal tabloların onaylanma tarihi itibarıyla yayımlanmış fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup tarafından erken uygulanmaya başlanmamış yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir. Grup aksi belirtilmedikçe yeni standart ve yorumların yürürlüğe girmesinden sonra finansal tablolarını ve dipnotlarını etkileyecek gerekli değişiklikleri yapacaktır.
- − TFRS 10 ve TMS 28 Değişiklikleri: Yatırımcı İşletmenin İştirak veya İş Ortaklığına Yaptığı Varlık Satışları veya Katkıları
- − TFRS 17- Yeni Sigorta Sözleşmeleri Standardı
- − TMS 1 Değişiklikleri- Yükümlülüklerin Kısa ve Uzun Vade Olarak Sınıflandırılması
- − TMS 8 Değişiklikleri- Muhasebe Tahminlerinin Tanımı
- − TMS 1 Değişiklikleri- Muhasebe Politikalarının Açıklanması
- − TMS 12 Değişiklikleri- Tek Bir İşlemden Kaynaklanan Varlık ve Yükümlülüklere İlişkin Ertelenmiş Vergi
iii) Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu (UMSK) tarafından yayımlanmış fakat KGK tarafından yayımlanmamış düzeltilmiş standartlar
Aşağıda belirtilen UFRS 16'ya yönelik değişiklikler UMSK tarafından yayımlanmış; fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiştir. Bu değişiklikler henüz KGK tarafından TFRS'ye uyarlanmamıştır/yayımlanmamıştır ve bu sebeple TFRS'nin bir parçasını oluşturmaz. Grup finansal tablolarında ve dipnotlarda gerekli değişiklikleri, bu değişiklikler TFRS'de yürürlüğe girdikten sonra yapacaktır.
− TFRS 16 Değişiklikleri- Satış ve Geri Kiralama İşlemlerinde Kira Yükümlülükleri
Söz konusu değişikliklerin Şirket'in finansal durumu veya performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti
Finansal tabloların hazırlanmasında takip edilen değerleme ilkeleri ve muhasebe politikaları aşağıdaki gibidir:
Hasılatların kaydedilmesi
Grup'un hasılatı ana ürün olarak makarna, irmik, un, durum buğdayı ve noodle satışlarından ve yan ürün olarak kepek satışlarından oluşmaktadır. 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla Grup'un satışlarının %36' ü yurt içi satışlar, %64'si yurt dışı satışlardır. Grup; Afrika, Orta Doğu, Uzak Doğu, Latin Amerika, Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinden gelir elde etmektedir. Grup, 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren TMS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat Standardı" doğrultusunda aşağıda yer alan beş aşamalı model kapsamında hasılatı finansal tablolarında muhasebeleştirmektedir.
- Müşteriler ile yapılan sözleşmelerin tanımlanması
- Sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin tanımlanması
- Sözleşmelerdeki işlem bedelinin belirlenmesi
- İşlem bedelinin edim yükümlülüklerine dağıtılması
- Hasılatın muhasebeleştirilmesi
Grup, müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirerek söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlemektedir. Her bir edim yükümlülüğü için, edim yükümlülüğünün zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği sözleşme başlangıcında belirlenir. Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak finansal tablolara alır.
Grup, taahhüt edilmiş ürünlerini müşterilerine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe bu edim yükümlülüğüne tekabül eden işlem bedelini hasılat olarak finansal tablolarına kaydeder. Mal veya hizmetlerin kontrolü müşterilerin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) mal veya hizmet devredilmiş olur.
Grup, satışı yapılan mal veya hizmetin kontrolünün müşteriye devrini değerlendirirken aşağıda listelenen koşulları dikkate alır.
- Grup'un mal veya hizmete ilişkin tahsil hakkına sahipliği,
- Müşterinin mal veya hizmetin yasal mülkiyetine sahipliği,
- Mal veya hizmetin zilyetliğinin devri,
- Müşterinin mal veya hizmetin mülkiyetine sahip olmaktan doğan önemli risk ve getirilere sahipliği,
- Müşterinin mal veya hizmeti kabul etmesi,
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Finansal araçlar
Finansal varlıklar ve yükümlülükler, Grup finansal aracın sözleşmeden doğan karşılıklarına taraf olduğunda Grup'un finansal durum tablosunda muhasebeleştirilir. Finansal varlıklar ve yükümlülükler ilk olarak gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin (gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler hariç) edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri, uygun bir şekilde ilk muhasebeleştirmede o finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerine eklenir veya bu değerden çıkarılır. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri direkt olarak kar veya zarara yansıtılır.
Normal yoldan alınıp satılan finansal varlıklar teslim tarihi tarihinde kayıtlara alınır veya çıkartılır.
Grup, finansal varlıklarını,
(a) finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli,
(b) finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alarak sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyeti üzerinden, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak veya gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırır.
Grup sadece finansal varlıkların yönetimi için kullandığı iş modelini değiştirdiğinde bu değişiklikten etkilenen tüm finansal varlıkları yeniden sınıflandırır.
Finansal varlıkların yeniden sınıflandırılması, yeniden sınıflandırma tarihinden itibaren ileriye yönelik olarak uygulanır. Bu tür durumlarda, daha önce konsolide finansal tablolara alınmış olan kazanç, kayıp (değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları dâhil) veya faizler için herhangi düzeltme yapılmaz.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Finansal araçlar (devamı)
Finansal varlıklar
Finansal varlığın sınıflandırılması
Aşağıdaki koşulları sağlayan borçlanma araçları sonradan itfa edilmiş maliyetleri üzerinden ölçülür:
- finansal varlığın, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması; ve
- finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.
Bir finansal varlık, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmüyorsa, gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür.
İlk defa konsolide finansal tablolara almada Grup, ticari amaçla elde tutulmayan özkaynak aracına yapılan yatırımını gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir.
(i) İtfa edilmiş maliyet ve etkin faiz yöntemi
İtfa edilmiş maliyeti üzerinden gösterilen finansal varlıklara ilişkin faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanır. Etkin faiz yöntemi bir borçlanma aracının itfa edilmiş maliyetini hesaplama ve faiz gelirini ilgili döneme dağıtma yöntemidir. Bu gelir, aşağıdakiler dışında, finansal varlığın brüt defter değerine etkin faiz oranı uygulanarak hesaplanır:
- (a) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar. Bu tür finansal varlıklar için işletme, ilk defa konsolide finansal tablolara alınmasından itibaren finansal varlığın itfa edilmiş maliyetine krediye göre düzeltilmiş etkin faiz oranını uygular.
- (b) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlık olmayan; ancak sonradan kredi-değer düşüklüğüne uğramış finansal varlık haline gelen finansal varlıklar. Bu tür finansal varlıklar için işletme, sonraki raporlama dönemlerinde varlığın itfa edilmiş maliyetine etkin faiz oranını uygular.
Faiz geliri, sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetleri ve gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılmış borçlanma araçları için etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir.
Faiz geliri kar veya zararda muhasebeleştirilir ve "finansman gelirleri- faiz gelirleri ve esas faaliyetlerden diğer gelirler" kaleminde) gösterilir.
(ii) Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar
İtfa edilmiş maliyetleri üzerinden veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülme kriterini karşılamayan finansal varlıklar gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülür. Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar her dönem sonunda gerçeğe uygun değerlerinden ölçülür ve tüm gerçeğe uygun değer değişimleri, ilgili finansal varlıklar finansal riskten korunma işlemlerinin bir parçası olmadıkları sürece kâr veya zararda muhasebeleştirilir.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Finansal araçlar (devamı)
Finansal varlıklar (devamı)
Kur farkı kazanç ve kayıpları
Finansal varlıkların yabancı para cinsinden gösterilen defter değeri, ilgili yabancı para birimiyle belirlenir ve her raporlama döneminin sonunda geçerli kurdan çevrilir. Özellikle,
- itfa edilmiş maliyetinden gösterilen ve tanımlanmış bir riskten korunma işleminin bir parçası olmayan finansal varlıklar için kur farkları kar veya zararda muhasebeleştirilir;
- gerçeğe uygun değeri kar veya zarara yansıtılarak ölçülen ve tanımlanmış bir riskten korunma işleminin parçası olmayan finansal varlıklara ilişkin kur farkları dönem kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Finansal varlıklarda değer düşüklüğü
Grup, itfa edilmiş maliyetleri üzerinden gösterilen borçlanma araçları, ticari alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan varlıklar ve beklenen kredi zararları için konsolide finansal tablolarında değer düşüklüğü karşılığı ayırır. Beklenen kredi zararı tutarı her raporlama döneminde ilgili finansal varlığın ilk kez konsolide finansal tablolara alınmasından bu yana kredi riskinde oluşan değişiklikleri yansıtacak şekilde güncellenir.
Grup önemli finansman unsuru olmayan ticari alacaklar için basitleştirilmiş yaklaşımdan faydalanarak değer düşüklüğü karşılıklarını, ilgili finansal varlıkların ömürleri boyunca beklenen kredi zararına eşit tutarda hesaplar.
Grup diğer tüm finansal araçları için, ilk muhasebeleştirmeden bu yana eğer kredi riskinde önemli bir artış olduysa ömür boyu beklenen kredi zararlarını muhasebeleştirir. Ancak finansal aracın kredi riski ilk muhasebeleştirmeden bu yana önemli bir artış göstermemişse Grup, o araç için 12 aylık beklenen kredi zararı tutarında zarar karşılığını muhasebeleştirir.
Beklenen kredi zararlarının ölçümü ve muhasebeleştirilmesi
Beklenen kredi zararlarının ölçümü, temerrüt ihtimali, temerrüt halinde kayıp (örneğin temerrüt varsa kaybın büyüklüğü) ve temerrüt halinde riske esas tutarın bir fonksiyonudur. Temerrüt olasılığı ve temerrüt halinde kaybın değerlendirilmesi, ileriye dönük bilgilerle düzeltilmiş geçmişe ait verilere dayanır. Finansal varlıkların temerrüt halinde riske esas tutarı, ilgili varlıkların raporlama tarihindeki brüt defter değeri üzerinden yansıtılır.
Finansal varlıkların beklenen kredi zararı, Grup'un sözleşmeye dayalı olarak vadesi geldikçe gerçekleşecek nakit akışlarının tamamı ile Grup'un tahsil etmeyi beklediği nakit akışlarının tamamı arasındaki farkın başlangıçtaki etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan bugünkü değeridir.
Finansal varlıkların konsolide finansal tablo dışı bırakılması
Grup yalnızca finansal varlıktan kaynaklanan nakit akışlarına ilişkin sözleşmeden doğan hakların süresi dolduğunda veya finansal varlığı ve finansal varlığın sahipliğinden kaynaklanan her türlü risk ve getirileri önemli ölçüde başka bir işletmeye devrettiğinde o finansal varlığı konsolide finansal tablo dışı bırakır. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen bir finansal varlık konsolide finansal tablo dışı bırakılırken varlığın defter değeri ve tahsil edilen ve edilecek bedel arasındaki fark kar veya zararda muhasebeleştirilir.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Finansal araçlar (devamı)
Finansal yükümlülükler
İşletme, finansal yükümlülüğü ilk defa konsolide finansal tablolara alırken gerçeğe uygun değerinden ölçer. Gerçeğe uygun değer değişimleri kâr veya zarara yansıtılanlar dışındaki yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilir.
İşletme, aşağıdakiler dışında kalan tüm finansal yükümlülüklerini sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetinden ölçülen olarak sınıflandırır:
- a) Gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler: Bu yükümlülükler, türev ürünler de dâhil olmak üzere, sonraki muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değerinden ölçülür.
- b) Finansal varlığın devredilmesi işleminin konsolide finansal tablo dışı bırakma şartlarını taşımaması veya devam eden ilişki yaklaşımının uygulanması durumunda ortaya çıkan finansal yükümlülükler: Grup, bir varlığı devam eden ilişkisi ölçüsünde konsolide finansal tabloda göstermeye devam ettiği durumda, konsolide finansal tabloya buna bağlı bir yükümlülük de yansıtır. Devredilen varlık ve buna bağlı yükümlülük, işletmenin elinde tutmaya devam ettiği hak ve mükellefiyetleri yansıtacak şekilde ölçülür. Devredilen varlığa bağlı yükümlülük, devredilen varlığın net defter değeri ile aynı usulde ölçülür.
- c) TFRS 3'ün uygulandığı bir işletme birleşmesinde edinen işletme tarafından konsolide finansal tablolara alınan şarta bağlı bedel: İlk defa konsolide finansal tablolara alınmasından sonra, bu tür bir şarta bağlı bedeldeki gerçeğe uygun değer değişimleri kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür.
Grup, herhangi bir finansal yükümlülüğü yeniden sınıflandırmaz.
Finansal yükümlülüklerin konsolide finansal tablo dışı bırakılması
Grup finansal yükümlülükleri yalnızca Grup'un yükümlülükleri ortadan kalktığında, iptal edildiğinde veya zaman aşımına uğradığında konsolide finansal tablo dışı bırakır. Konsolide finansal tablo dışı bırakılan finansal yükümlülüğün defter değeri ve devredilen nakit dışı varlıklar veya üstlenilen yükümlülükler dahil olmak üzere ödenen veya ödenecek tutar arasındaki fark, kâr veya zararda muhasebeleştirilir.
Raporlama döneminden sonraki olaylar
Bilanço tarihinden sonraki olaylar, dönem kârı/zararına ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar. Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir. Düzeltme gerektirmeyen bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan hususlar ise önemlilik derecesine göre notlarda açıklanmaktadır.
İlişkili taraflar
İlişkili taraflar, konsolide finansal tablolarını hazırlayan işletmeyle (raporlayan işletme) ilişkili olan kişi veya işletmedir.
a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda raporlayan işletmeyle ilişkili sayılır:
Söz konusu kişinin,
- (i) raporlayan işletme üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda,
- (ii) raporlayan işletme üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,
- (iii) raporlayan işletmenin veya raporlayan işletmenin bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
İlişkili taraflar (devamı)
- (b) Bir işletme aşağıdaki durumlarda raporlayan işletmeyle ilişkili sayılır:
- (i) İşletme ve raporlayan işletmenin aynı grubun üyesi olması halinde (yani her bir ana ortaklık, bağlı ortaklık ve diğer bağlı ortaklık diğerleri ile ilişkilidir).
- (ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.
- (iii) Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.
- (iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.
- (v) İşletmenin, raporlayan işletmenin ya da raporlayan işletmeyle ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Raporlayan işletmenin kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de raporlayan işletme ile ilişkilidir.
- (vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.
- (vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.
İlişkili tarafla yapılan işlem raporlayan işletme ile ilişkili bir taraf arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.
Stoklar
Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Sabit ve değişken genel üretim giderlerinin bir kısmını da içeren maliyetler stokların bağlı bulunduğu sınıfa uygun olan yönteme göre ve çoğunlukla ilk-giren-ilk-çıkar yöntemine göre değerlenir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir. Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda kar veya zarar tablosuna gider olarak yansıtılır. Daha önce stokların net gerçekleşebilir değere indirgenmesine neden olan koşulların geçerliliğini kaybetmesi veya değişen ekonomik koşullar nedeniyle net gerçekleşebilir değerde artış olduğu kanıtlandığı durumlarda, ayrılan değer düşüklüğü karşılığı iptal edilir. İptal edilen tutar önceden ayrılan değer düşüklüğü tutarı ile sınırlıdır.
Maddi duran varlıklar
Üretim ya da mal veya hizmetin verilmesinde veya idari amaçlar için kullanımda tutulan arazi ve binalar, yeniden değerlenmiş tutarlarıyla ifade edilir. Yeniden değerlenmiş tutar, yeniden değerleme tarihinde tespit edilen gerçeğe uygun değerden sonraki dönemlerde oluşan birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü düşülerek tespit edilir. Yeniden değerlemeler bilanço tarihinde belirlenecek gerçeğe uygun değerin defter değerinden önemli farklılık göstermeyecek şekilde düzenli aralıklarla yapılır.
Söz konusu arazi ve binaların yeniden değerlemesinden kaynaklanan artış, özkaynaktaki yeniden değerleme fonuna kaydedilir. Yeniden değerleme sonucu oluşan değer artışı, maddi duran varlıkla ilgili daha önceden kar veya zarar tablosunda gösterilen bir değer düşüklüğünün olması durumunda öncelikle söz konusu değer düşüklüğü nispetinde kar veya zarar tablosuna kaydedilir. Bahse konu arazi ve binaların yeniden değerlemesinden oluşan defter değerindeki azalış, söz konusu varlığın daha önceki yeniden değerlemesine ilişkin yeniden değerleme fonunda bulunan bakiyesini aşması durumunda kar veya zarar tablosuna kaydedilir.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Maddi duran varlıklar (devamı)
İdari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülerek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu varlıkların inşası bittiğinde ve kullanıma hazır hale geldiklerinde ilgili maddi duran varlık kalemine sınıflandırılır. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.
Yeniden değerlenen binaların amortismanı kâr veya zarar tablosunda yer alır. Yeniden değerlenen gayrimenkul satıldığında veya hizmetten çekildiğinde yeniden değerleme fonunda kalan bakiye doğrudan dağıtılmamış kârlara transfer edilir. Varlık bilanço dışı bırakılmadıkça, yeniden değerleme fonundan dağıtılmamış kârlara transfer yapılmaz.
Arazi ve arsalar amortismana tabi tutulmaz. Makine ve ekipmanlar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilir. Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet veya değerlenmiş tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Kiralama ile alınan varlıklar, sahip olunan maddi duran varlıklarda olduğu gibi beklenen faydalı ömrüne göre amortismana tabi tutulur. Eğer kiralama döneminin sonunda sahipliğin kazanılıp kazanılmayacağı kesin değil ise beklenen faydalı ömrü ile söz konusu kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutulur.
Bir maddi duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışı bırakılır. Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarar tablosuna dahil edilir.
Söz konusu varlıkların tahmin edilen faydalı ömürleri aşağıda belirtilmiştir:
| Yıllar | |
|---|---|
| Binalar | 40 - 50 |
| Makine, tesis ve cihazlar | 4 - 40 |
| Taşıtlar | 5 |
| Demirbaşlar | 3 - 25 |
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Maddi olmayan duran varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırlı ömre sahip olanlar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırsız ömre sahip olanlar maliyet değerlerinden birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler.
Bilgisayar yazılım
Satın alınan bilgisayar yazılımları, satın alımı sırasında ve satın almadan kullanıma hazır olana kadar geçen sürede oluşan maliyetler üzerinden aktifleştirilir. Söz konusu maliyetler, faydalı ömürlerine göre (5 yıl) itfa edilir.
Maddi duran varlıklar ve şerefiye haricinde maddi olmayan duran varlıklarda değer düşüklüğü
Grup, her raporlama tarihinde varlıklarında değer düşüklüğü olup olmadığını belirlemek için maddi olan ve olmayan duran varlıklarının defter değerini inceler. Varlıklarda değer düşüklüğü olması durumunda değer düşüklüğü tutarının belirlenebilmesi için varlıkların, varsa, geri kazanılabilir tutarı ölçülür.
Maddi duran varlıklar ve şerefiye haricinde maddi olmayan duran varlıklarda değer düşüklüğü
Bir varlığın geri kazanılabilir tutarının ölçülemediği durumlarda Grup, varlıkla ilişkili nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarını ölçer. Makul ve tutarlı bir tahsis esası belirlenmesi halinde Grup varlıkları nakit yaratan birimlere dağıtılır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda Grup varlıkları, makul ve tutarlı bir tahsis esasının belirlenmesi için en küçük nakit yaratan birimlere dağıtılır.
Süresiz ekonomik ömrü olan ve kullanıma hazır olmayan maddi olmayan duran varlıklar, yılda en az bir kez ya da değer düşüklüğü göstergesi olması durumunda değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın veya nakit yaratan birimin satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanıdır. Kullanım değeri, bir varlık veya nakit yaratan birimden elde edilmesi beklenen gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeridir. Kullanım değerinin hesaplanmasında mevcut dönemdeki piyasa değerlendirmesine göre paranın kullanım değerini ve gelecekteki nakit akımları tahminlerinde dikkate alınmayan varlığa özgü riskleri yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılır.
Bir varlığın (ya da nakit yaratan birimin) geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olduğu durumlarda, varlığın (ya da nakit yaratan birimin) defter değeri, geri kazanılabilir tutarına indirilir. İlgili varlığın yeniden değerlenen tutarla ölçülmediği hallerde değer düşüklüğü zararı doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Bu durumda değer düşüklüğü zararı yeniden değerleme değer azalışı olarak dikkate alınır.
Değer düşüklüğü zararının sonraki dönemlerde iptali söz konusu olduğunda, varlığın (ya da ilgili nakit yaratan birimin) defter değeri geri kazanılabilir tutar için yeniden güncellenen tahmini tutara denk gelecek şekilde artırılır. Arttırılan defter değer, ilgili varlık (ya da ilgili nakit yaratan birimi) için önceki dönemlerde varlık için değer düşüklüğü zararının ayrılmamış olması durumunda ulaşacağı defter değeri aşmamalıdır. Varlık yeniden değerlenmiş bir tutar üzerinden gösterilmedikçe, değer düşüklüğü zararına ilişkin iptal işlemi doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Yeniden değerlenmiş bir varlığın değer düşüklüğü zararının iptali, yeniden değerleme artışı olarak dikkate alınır.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Borçlanma maliyetleri
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir.
Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir. Diğer tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir.
Karşılıklar, koşullu varlık ve yükümlülükler
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda konsolide finansal tablolarda karşılık ayrılır.
Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın en güvenilir şekilde tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.
Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.
Devlet teşvik ve yardımları
Devlet teşviki, işletmenin teşvikin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşvikin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan konsolide finansal tablolara yansıtılmaz.
Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kâr veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak finansal durum tablosu ile ilişkilendirilmeli ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılmalıdır.
Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kâr ya da zararda muhasebeleştirilir.
Dönem vergi gideri ve ertelenmiş vergi
Dönem kârı veya zararı üzerindeki vergi yükümlülüğü cari dönem vergisi ve ertelenmiş vergiyi içermektedir. Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem kârının vergiye tabi kısmı üzerinden finansal durum tabloları tarihi itibarıyla geçerli olan vergi oranı ile yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca hesaplanan vergi yükümlülüğünü ve geçmiş yıllardaki vergi yükümlülüğü ile ilgili düzeltme kayıtlarını içermektedir.
Ertelenmiş vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin konsolide finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca finansal durum tabloları tarihi itibarıyla yürürlükteki vergi oranları kullanılmaktadır. Ertelenmiş vergi yükümlülüğü vergilendirilebilir geçici farkların tümü için muhasebeleştirilirken indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kâr elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla muhasebeleştirilmektedir.
2.4 Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
Türev araçlar
Şirket yabancı para piyasasında vadeli döviz alım satım anlaşmaları yapmaktadır. Şirket'in risk yönetim politikalarına göre riskten korunma amaçlı girilen söz konusu vadeli işlem anlaşmaları, TFRS 9 Finansal Araçlar kapsamında finansal riskten korunma muhasebesi için yeterli şartları sağlamadığından, gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarar hesaplarına yansıtılan finansal araçlar olarak değerlendirilmekte olup; finansal tablolarda raporlama tarihi itibarıyla işlem tarihine kalan vadelerine bağlı olarak diğer kısa / uzun vadeli finansal varlık / yükümlülüklere gerçeğe uygun değerleri ile yansıtılmaktadırlar. Söz konusu türev finansal araçların raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer ölçümünden kaynaklanan kazanç veya kayıplar ile dönem içinde gerçekleşen türev işlemlerden kaynaklanan kar veya zararlar, ticari faaliyetler kapsamında ise esas faaliyetlerden diğer gelir ve giderler, bunun dışında kalan türev işlemlerden kaynaklı kar veya zararlar ise finansman gelir / giderleri hesaplarında muhasebeleştirilmektedir.
Çalışanlara sağlanan faydalar
Kıdem tazminatları:
Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı ("TMS 19") uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.
Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmiştir.
Nakit akış tablosu
Nakit akış tablosunda döneme ilişkin nakit akışları işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır. İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları, Grup'un esas faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını gösterir. Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akışları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde (maddi duran varlık yatırımları) kullandığı veya elde ettiği nakit akışlarını gösterir.
Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir.
Nakit ve nakit benzeri değerler, nakit ve banka mevduatı ile tutarı belirli nakde kolayca çevrilebilen kısa vadeli, yüksek likiditeye sahip, değerindeki değişim riski önemsiz olan ve vadesi 3 ay veya daha kısa olan yatırımları içermektedir.
2.5 Önemli muhasebe değerlendirme, tahmin ve varsayımları
Finansal tabloların hazırlanmasında Grup yönetiminin, raporlanan varlık ve yükümlülük tutarlarını etkileyecek, finansal durum tabloları tarihi itibarıyla oluşması muhtemel yükümlülük ve taahhütleri ve raporlama dönemi itibarıyla gelir ve gider tutarlarını belirleyen varsayımlar ve tahminler yapması gerekmektedir. Gerçekleşmiş sonuçlar tahminlerden farklı olabilmektedir. Tahminleri düzenli olarak gözden geçirilmekte, gerekli düzeltmeler yapılmakta ve gerçekleştikleri dönemde kapsamlı gelir tablosuna yansıtılmaktadırlar. Ancak, gerçekleşen sonuçlar bu sonuçlardan farklılık gösterebilmektedir.
Finansal tablolara yansıtılan tutarlar üzerinde önemli derecede etkisi olabilecek yorumlar ve finansal durum tabloları tarihinde var olan veya ileride gerçekleşebilecek tahminlerin esas kaynakları göz önünde bulundurularak yapılan varsayımlar aşağıdadır:
- a) Kıdem tazminatı yükümlülüğü aktüeryal varsayımlar (iskonto oranları, gelecek maaş artışları ve çalışan ayrılma oranları) kullanılarak belirlenir.
- b) Finansal varlıklar ve sözleşme varlıkları değer düşüklüğü "beklenen kredi zararı" modeli ile hesaplanmaktadır. Değer düşüklüğü modeli, itfa edilmiş maliyet ile ölçülen finansal varlıklara ve sözleşme varlıklarına uygulanmaktadır. Grup, ticari alacakların beklenen kredi zararlarını hesaplamak için TFRS 9'daki basitleştirilmiş yaklaşımı kullanmaktadır. Bu yöntem tüm ticari alacaklar için ömür boyu beklenen kredi zararlarının muhasebeleştirilmesini gerektirmektedir.
- c) Grup yönetimi özellikle bina ve makina ekipmanların faydalı ekonomik ömürlerinin belirlenmesinde teknik ekibinin tecrübeleri doğrultusunda önemli varsayımlarda bulunmuştur.
- d) Grup, gelişen olaylar veya değişen koşullar doğrultusunda, varlıkların defter değerleriyle satılamayabileceği ortaya çıktığında değer düşüklüğü karşılığı ayrılmak üzere varlıklarını gözden geçirir. Böyle bir belirti olduğu takdirde ve varlıkların defter değeri tahmini elde edilebilir değerini aştığı hallerde, aktifler ve nakit sağlayan birimler tahmini elde edilebilir değerinden gösterilir. Varlıkların elde edilebilir değeri net satış fiyatı veya kullanım değerinden büyük olanıdır.
- e) Maddi duran varlıklar altındaki arsa ve araziler ile binalar yeniden değerleme modeli uyarınca gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülmektedir. Şirket, söz konusu maddi duran varlıkların yeniden değerleme çalışmasını en son 23 Ekim 2023 tarihi itibarıyla Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız değerleme şirketine yaptırmıştır. Söz konusu maddi duran varlıkların gerçeğe uygun değerlerinin tespiti aşamasında gayrimenkulün mevcut durumu ve en verimli kullanım şekli göz önünde bulundurularak piyasa işlem fiyatlarının referans alınması ve maliyet yöntemi gibi değerleme yöntemleri kullanılarak değerlendirmeler yapılmıştır.
3. İlişkili taraf açıklamaları
Grup ile Grup'un ilişkili tarafları olan bağlı ortaklığı arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır. 30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla ilişkili taraflarla bakiyeler aşağıda açıklanmıştır:
| 30 Eylül 2023 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | Borçlar | Avanslar | ||||||
| Kısa vadeli Kısa vadeli |
Kısa vadeli | |||||||
| Peşin | ||||||||
| Ticari alacaklar |
Diğer alacaklar |
Ticari borçlar |
Diğer borçlar |
ödenmiş giderler |
Ertelenmiş gelirler |
|||
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) |
448 | - | - | - - |
506.279 | |||
| Champion Yem ve Gıda Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - - |
1.022.165 | |||
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | - | - | - 258.596.855 |
- | - | |||
| Mehmet Musa Özgüçlü | - | - | - 1.822.892 |
- | - | |||
| (*) İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi |
- | - | - | - - |
357.282.625 | |||
| Turkey Pasta Holding Limited | - | - | - 11.925.910 |
- | - | |||
| (***) Savana Global Limited Şirketi |
- | - 436.776.292 |
- - |
- | ||||
| Toplam | 448 | - 436.776.292 |
272.345.657 | - | 358.811.069 | |||
| 31 Aralık 2022 | ||||||||
| Alacaklar Borçlar |
Avanslar | |||||||
| Kısa vadeli | Kısa vadeli | Kısa vadeli | ||||||
| Peşin | ||||||||
| Ticari | Diğer | ödenmiş | Ertelenmiş | |||||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | alacaklar | Ticari borçlar | borçlar | giderler | gelirler | |||
| İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 6.713.003 | 13.088.810 | - - |
- | ||||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | 233.508 | - | - - |
- | ||||
| Alp Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | 144.798 | - | 144.798 | 129.800 | - | |||
| Champion Yem ve Gıda Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | - | 14.102 | - - |
2.047.060 | ||||
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | - | - | 45.548.956 | - | - | |||
| Mehmet Musa Özgüçlü | - | - | 150.425 | - | - | |||
| Savana Global Limited Şirketi (***) | - | 292.497.251 | - - |
- | ||||
| Toplam | 7.091.309 | 305.600.163 | 45.844.179 | 129.800 | 2.047.060 |
3. İlişkili taraf açıklamaları
| 31 Aralık 2021 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kısa vadeli | ||||||
| lişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari alacaklar | Ticari borçlar | Diğer borçlar | |||
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 4.071.020 | - | - | |||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 2.615.738 | - | - | |||
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | - | - | 10.006.285 | |||
| Mehmet Musa Özgüçlü | - | - | 66.054 | |||
| (***) Savana Global Limited Şirketi |
- | 16.273.226 | - | |||
| Toplam | 6.686.758 | 16.273.226 | 10.072.339 | |||
| 31 Aralık 2020 | ||||||
| Kısa vadeli | ||||||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari alacaklar | Diğer borçlar | ||||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 271.566 | - | ||||
| İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 252.025 | - | ||||
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 72.867 | - | ||||
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | - | 10.006.285 | ||||
| Mehmet Musa Özgüçlü | - | 45.130 | ||||
| Toplam | 596.458 | 10.051.415 |
(*) Firmalarının sahibi Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olup Grup'un Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Musa Özgüçlü'nün Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendiği firmalardır. Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Grup'un hisselerinin yüzde 70'ine sahiptir (Not: 15).
(**) İlişkili taraflara ticari olmayan borçların 258.596.854 TL'lik kısmı (31 Aralık 2022: 45.548.956 TL, 31 Aralık 2021: 10.006.285 TL ve 31 Aralık 2020: 10.006.285 TL) Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne tahakkuk etmiş ve ödenecek temettü ve diğer ödemelerden oluşmaktadır.
(***) Grup, Savana Global Limited Şirketi'nden ihracatlar için navlun hizmeti almaktadır.
30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla ilişkili taraflardan olan ticari alacakların yaklaşık vadeleri 60 gündür (31 Aralık 2022: 60 Gün, 31 Aralık 2021: 60 Gün ve 31 Aralık 2020: 60 Gün).
3. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)
30 Eylül 2023, 30 Eylül 2022, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla Grup'un ilişkili taraflar ile yapılan ticari işlemlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 30 Eylül 2023 |
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili taraflarla olan işlemler | Stok alımları | Mal satışları | Ticari mal satışları | Satış fiyat farkları | İadeler | Diğer alımlar | Diğer satışlar | Diğer gelirler | Diğer giderler | ||
| Pns Pendik Nişasta Sanayi Anonim Şirketi Anamas Enerji İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi |
5.000 - |
- - |
- - |
- - |
- - |
- - |
- - |
347.935 5.813 |
44.750 93.353 |
||
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - | - | - | 1.163 | - | ||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | 2.467.590 | 887.764 | 1.440.544 | - | - | - | - | - | - | ||
| Alp Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - | - | - | - | 247.500 | ||
| İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 41.609.068 | 109.326.981 | - | 1.380 | 3.128.815 | - | - | 589.903 | 9.843 | ||
| Champion Yem ve Gıda Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | 10.033.768 | - | - | - | - | 1.373.812 | - | 1.350 | 2.988.409 | ||
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - | - | 18.600 | - | 572.418 | ||
| Toplam | 54.115.426 | 110.214.745 | 1.440.544 | 1.380 | 3.128.815 | 1.373.812 | 18.600 | 946.164 | 3.956.273 | ||
| 1 Ocak- | 30 Eylül 2022 | ||||||||||
| İlişkili taraflarla olan işlemler | Stok alımları | Mal satışları | Ticari mal satışları | Kira geliri | Satış fiyat farkları | İadeler | Diğer alımlar | Diğer satışlar | Diğer gelirler | ||
| Pns Pendik Nişasta Sanayi Anonim Şirketi | - | - | 636.720 | - | 72.446 | - | - | - | 648.954 | ||
| Anamas Enerji İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | 18.000 | 59.362 | - | 16.410.511 | - | - | ||
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - - |
- | 932 | - | |||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | 10.095.736 | 10.638.188 | - | - | 48.938 | 93.085 | 531.969 | - | - | ||
| Alp Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - - |
247.500 | - | - | |||
| İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) Champion Yem ve Gıda Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi |
11.566.796 | - 152.623.060 |
- | - - |
- - |
127.432 | 17.202 - 19.219 |
58.460 891.830 |
145.176 - |
254.137 - |
|
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - - |
589.294 | 14.920 | - | |||
| Savana Global Limited (***) | - | - | - | - | - - |
156.419.292 | 110.950 | - | |||
| Toplam | 21.662.532 | 163.261.248 | 636.720 | 18.000 | 308.178 129.506 | 175.148.856 | 271.978 | 903.091 | |||
| 1 Ocak- | 31 Aralık 2022 | ||||||||||
| Diğer | |||||||||||
| İlişkili taraflarla olan işlemler | Stok alımları | Mal satışları | Ticari mal satışları | Ticari mal alışları | Kira geliri | Satış fiyat farkları | Diğer alımlar | Diğer satışlar | Diğer gelirler | giderler | |
| Champion Yem ve Gıda Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim | |||||||||||
| Şirketi | 18.575.244 | - | - | - | - | - 959.865 |
- | 6.528 169.492 |
|||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | 10.372.372 | 11.045.019 | - | - | - | - 206.397 |
- | - - |
|||
| Pns Pendik Nişasta Sanayi Anonim Şirketi | 5.000 | - | 237.600 | 399.120 | - | - | - | - | 702.088 71.640 |
||
| Anamas Enerji İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | 22.000 | - 19.351.544 |
- | 60.241 - |
|||
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - | - | - | 932 | - - |
||
| Alp Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) |
- - |
- 190.213.831 |
- - |
- - |
- - |
138.803 | - 330.000 |
- | - 77.398 |
- - 373.433 1.200 |
|
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve | |||||||||||
| Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - | - 1.207.236 |
14.920 | - - |
|||
| Savana Global Limited Şirketi (***) | - | - | - | - | - | - 203.335.291 |
110.950 | - - |
|||
| Toplam | 28.952.616 | 201.258.850 | 237.600 | 399.120 | 22.000 | 138.803 | 225.390.333 | 204.200 1.142.290 |
242.332 | ||
3. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)
| 1 Ocak- 31 Aralık 2021 |
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili taraflarla olan işlemler | Stok alımları | Mal satışları | Kira geliri | Diğer alımlar | Diğer satışlar | |||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | 80.887.691 | 101.880.536 | - | - | 662 | |||
| Champion Yem ve Gıda Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | 10.375.493 | - | - | 681.894 | 36.376 | |||
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | 3.960.280 | - | 3.080.000 | - | 6.326 | |||
| Anamas Enerji İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | 432.066 | - | - | 3.440.269 | 21.262 | |||
| İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 16.737 | 137.111.763 | - | 3.385 | 3.755.847 | |||
| Savana Global Limited Şirketi (***) | - | - | - | 75.697.425 | - | |||
| Alp Yatırım Gıda San ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | 330.000 | - | |||
| Pns Pendik Nişasta Sanayi Anonim Şirketi | - | 23.664.230 | - | 94.000 | 525.274 | |||
| Toplam | 95.672.267 | 262.656.529 | 3.080.000 | 80.246.973 | 4.345.747 | |||
| 1 Ocak- 31 Aralık 2020 |
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili taraflarla olan işlemler | Stok alımları | Mal satışları | Kira geliri | Diğer alımlar | Diğer satışlar | Diğer giderler | ||
| Grainmar Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (**) | 463.100.494 | 30.092.370 | - | 135.903 | - | - | ||
| İpek Yem Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (*) | 105.296 | 25.707.976 | - | - | 149.934 | - | ||
| Alp Yatırım Gıda San ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | 364.650 | - | - | ||
| Champion Yem ve Gıda Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi | - | - | - | - | - | 590.280 | ||
| Oba Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi | - | - | 34.548 | 3.753.031 | 2.739.083 | - | ||
| Toplam | 463.205.790 | 55.800.346 | 34.548 | 4.253.584 | 2.889.017 | 590.280 |
(*) İpek Yem San. ve Tic. A.Ş.'den stok alımı buğday, mal satışı ise kepek, hayvan yemi, buğday kepeği, soya küspesi, mısır, arpa tohumu ve buğday tohumundan oluşmaktadır.
(**) Grup, Grainmar Tarım Gıda San.ve Tic. A.Ş. ile buğday alış ve satışı yapmaktadır.
(***) Grup, ihracatlar için navlun hizmeti almaktadır.
3. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)
Grup'un üst düzey yönetim kadrosu; Yönetim Kurulu üyeleri ve departman müdürlerinden oluşmaktadır. Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar ise maaş, sağlık sigortası, iletişim ve ulaşım ücretleri gibi faydaları içermektedir ve toplam faydaların tutarı aşağıda açıklanmıştır. Dönem içerisinde üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Ücretler ve diğer kısa vadeli faydalar | 7.464.033 | 6.637.918 | 2.639.362 | 2.297.117 |
| Huzur hakkı ödemesi | 4.658.641 | 4.234.569 | 2.183.695 | 2.053.330 |
| Toplam | 12.122.674 | 10.872.487 | 4.823.057 | 4.350.447 |
4. Nakit ve nakit benzerleri
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla nakit ve nakit benzerleri aşağıdakilerden oluşmaktadır:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Kasa Banka |
12.416 | 20.418 | 14.749 | 18.171 |
| - Vadesiz mevduat | 358.311.780 | 33.797.497 | 1.324.405 | 2.702.979 |
| POS bakiyeleri (*) | 2.960.934 | 375.956 | 189.107 | 2.920.669 |
| Toplam | 361.285.130 | 34.193.871 | 1.528.261 | 5.641.819 |
30 Eylül 2023 itibarıyla nakit ve nakit benzerleri üzerinde herhangi bir rehin veya bloke bulunmamaktadır (31 Aralık 2022: Bulunmamaktadır, 31 Aralık 2021: Bulunmamaktadır ve 31 Aralık 2020: Bulunmamaktadır).
(*) 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla vadeleri 3 aydan kısa POS bakiyelerinden oluşmaktadır.
5. Finansal yatırımlar
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Kur korumalı mevduat (**) | 13.821.850 | - | - | - |
| Toplam | 13.821.850 | - | - | - |
(**) Şirket, yabancı para mevduatlarının 505.000 ABD Dolar'lık kısmı ile 90 ve 180 gün vadeli kur korumalı mevduat yatırımı yapmıştır. 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla, söz konusu tutarların gerçeğe uygun değerlerinin toplamı 13.821.580 TL'dir.
| Nominal değer |
Faiz tahakkuku |
Kur farkları |
Gerçeğe uygun değer |
|
|---|---|---|---|---|
| Kur korumalı mevduat hesabı (**) | 11.701.961 | 350.257 | 1.769.632 | 13.821.850 |
| Toplam | 11.701.961 | 350.257 | 1.769.632 | 13.821.850 |
Oba Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklığı 30 Eylül 2023, 2022 ve 31 Aralık 2022, 2021, 2020 tarihleri itibarıyla sona eren yıla ait konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (Tüm tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
6. Türev Araçlar
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan türev finansal varlık/ (yükümlülükler) (*) |
66.736.763 | (14.589.404) | - | - |
| Toplam | 66.736.763 | (14.589.404) | - | - |
(*) 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla, Şirket'in hammadde alım taahhütlerine ilişkin olarak ileriye dönük toplam 20.816.927 Amerikan Doları tutarında türev işlemi bulunmaktadır. İşlemlerin vadelerine göre detayları aşağıdaki gibidir:
| Para birimi | Vade | Tutar | |
|---|---|---|---|
| ABD Doları | 27.10.2023 | 2.000.000 | |
| ABD Doları | 27.10.2023 | 5.000.000 | |
| ABD Doları | 27.10.2023 | 5.000.000 | |
| ABD Doları | 02.10.2023 | 1.000.000 | |
| ABD Doları | 29.04.2024 | 7.816.927 |
7. Ticari alacak ve borçlar
a) Ticari alacaklar
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla ticari alacakların detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Ticari alacaklar (*) | 2.422.428.005 | 1.281.693.625 | 545.905.424 | 327.675.600 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Dipnot 3) | 448 | 7.091.309 | 6.686.758 | 596.458 |
| Alacak senetleri | 7.667.747 | 64.737.765 | 8.832.701 | 13.536.839 |
| Şüpheli ticari alacak karşılığı | (65.998.875) | (68.329.474) | (53.593.895) | (27.875.083) |
| Toplam | 2.364.097.325 | 1.285.193.225 | 507.830.988 | 313.933.814 |
(*) Grup'un ticari alacaklarının vadeleri müşterilerle yapılan sözleşmelere ve satılan mamullerin cinsine göre değişiklik göstermektedir. Ortalama vadesi 57 gündür (31 Aralık 2022: 42 gün, 31 Aralık 2021: 35 gün ve 31 Aralık 2020: 37 gün).
30 Eylül 2023, 2022 ve 31 Aralık 2022, 2021 ve 2020 tarihleri itibarıyla şüpheli alacaklar karşılığı hareket tablosu şu şekildedir:
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Dönem başı | 68.329.474 | 53.593.895 | 53.593.895 | 27.875.083 | 14.517.339 |
| Dönem gideri (Dipnot 18) (*) | 1.888.127 | 53.071.875 | 27.447.315 | 25.718.812 | 13.357.744 |
| İptal edilen karşılık (Dipnot 20) (*) | (4.218.726) | (18.650.415) | (12.711.736) | - | - |
| Dönem sonu | 65.998.875 | 88.015.355 | 68.329.474 | 53.593.895 | 27.875.083 |
(*) Dönem içi karşılık ve iptaller içerisinde TFRS 9'a ilişkin beklenen kredi zararına yönelik ek düzeltmeler de bulunmaktadır.
7. Ticari alacak ve borçlar (devamı)
b) Ticari borçlar
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla Grup'un ticari borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Ticari borçlar | 950.495.266 | 280.519.221 | 97.405.682 | 66.443.693 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar (Not 3) (**) | 436.776.292 | 305.600.163 | 16.273.226 | - |
| Borç senetleri | 70.543.906 | 167.755.151 | 47.196.711 | 128.213.694 |
| Toplam | 1.457.815.464 | 753.874.535 | 160.875.619 | 194.657.387 |
(*) Ticari borçların ödeme vadeleri tedarikçilerle yapılan sözleşmelere göre değişiklik göstermektedir ancak ortalama vadesi 39 gündür (31 Aralık 2022: 27 gün, 31 Aralık 2021: 14 gün ve 31 Aralık 2020: 26 gün).
(**) Grup'un ilişkili taraflara ticari borçları bakiyesinin tamamını Savana Global Limited Şirketi oluşmaktadır. Savana Global Limited 2019 yılında kurulmuş olup ihracatlar için navlun hizmeti alınmaktadır.
8. Diğer alacak ve borçlar
a) Diğer alacaklar
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla Grup'un diğer alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Vergi dairesinden alacaklar (*) | 117.085.857 | 50.554.778 | 32.305.231 | 18.308.239 |
| Gelir tahakkukları (**) | - | 17.521.489 | 21.821.732 | 19.488.920 |
| Verilen depozito ve teminatlar | 286.725 | 286.726 | - | - |
| Toplam | 117.372.582 | 68.362.993 | 54.126.963 | 37.797.159 |
(*) Söz konusu alacaklar ağırlıklı olarak KDV iadesi alacaklarından oluşmaktadır.
(**) Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ("DFİF"), Türkiye'de ülke ekonomisi için üretim ve ihracat bakımından önemli görülen kesimleri desteklemek ve tarımsal girdilere sübvansiyon sağlamak amacıyla oluşturulan, kaynağı çeşitli malların ihracatı FOB değeri ve ithalat malları CIF değeri üzerinden yapılan kesintiler olan ve 1980 yılında kurulan fondur. Bu fon kapsamında, ihracatı gerçekleştiren şirketler, bu ihracatlar kapsamında bir miktar gelir hakkı elde etmektedir. Tahakkuk eden gelir yıl içinde yapılan ihracattan kazanılan primle alakalı olup gelir tablosunda 30 Eylül 2023 tarihinde Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu bulunmamaktadır (31 Aralık 2022: 4.651.499 TL, 31 Aralık 2021: 2.684.069 TL ve 31 Aralık 2020: 1.722.809 TL).
8. Diğer alacak ve borçlar (devamı)
b) Diğer borçlar
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla Grup'un diğer alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| İlişkili taraflara ticari olmayan borçlar (Dipnot 3) | 272.345.657 | 45.844.179 | 10.072.339 | 10.051.415 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 5.490.533 | 2.484.422 | 5.645.842 | 707.336 |
| Toplam | 277.836.190 | 48.328.601 | 15.718.181 | 10.758.751 |
9. Stoklar
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla stokların detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| İlk madde ve malzeme (*) | 527.645.847 | 360.237.977 | 392.724.099 | 342.974.287 |
| Mamuller (**) | 199.345.547 | 352.782.111 | 124.604.186 | 74.825.509 |
| Ticari mallar (***) | 99.455.559 | 156.590.330 | 128.732.264 | 120.202.957 |
| Diğer stoklar (****) | 588.881.682 | 128.342.161 | 26.770.873 | 16.244.633 |
| Toplam | 1.415.328.635 | 997.952.579 | 672.831.422 | 554.247.386 |
(*) İlk madde malzemeler, ağırlıklı olarak buğdaydan oluşmaktadır.
(**) Mamuller, ağırlıklı olarak makarnadan oluşmaktadır.
(***) Ticari mallar, ağırlıklı olarak makarnadan oluşmaktadır.
(****) Diğer stoklar, ağırlıklı olarak yoldaki mallar niteliğindeki buğdaydan oluşmaktadır.
10. Peşin ödenmiş giderler ve ertelenmiş gelirler
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla kısa vadeli peşin ödenmiş giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
a) Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Verilen sipariş avansları (*) | 322.120.373 | 557.692.296 | 41.200.650 | 14.836.559 |
| İlişkili taraflara verilen sipariş avansları (Dipnot 3) | - | 129.800 | - | - |
| Gelecek aylara ait giderler | 7.040.367 | 6.153.364 | 2.144.480 | 1.092.092 |
| İş avansları | 1.871.063 | 235.431 | 70.771 | 3.373.368 |
| Toplam | 331.031.803 | 564.210.891 | 43.415.901 | 19.302.019 |
(*) Verilen sipariş avanslarının 130.287.071 TL'si hammadde alımı kaynaklı avanslardan, 166.647.623 TL'si navlun için verilen avanslardan ve 25.185.679 TL'si verilen diğer sipariş avanslarından oluşmaktadır (2022: 410.813.331 TL hammadde, 112.783.591 TL navlun, 34.095.374 TL diğer, 2021: 38.849.695 TL hammadde, 2.350.955 TL diğer, 2021: 8.111.104 TL hammadde, 6.725.455 TL diğer, 2020: 13.046.581 TL hammadde, 1.789.978 TL diğer).
b) Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla uzun vadeli peşin ödenmiş giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Verilen avanslar (*) | 32.262.906 | 221.497.938 | 71.806.396 | 10.177.239 |
| Toplam | 32.262.906 | 221.497.938 | 71.806.396 | 10.177.239 |
(*) Verilen avanslar makine alımları için verilen avanslardan oluşmaktadır.
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla kısa vadeli ertelenmiş gelirlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Alınan sipariş avansları (*) | 774.810.082 | 218.586.748 | 272.017.288 | 134.307.478 |
| İlişkili taraflardan alınan sipariş avansları (Dipnot 3) | 358.811.069 | 2.047.060 | - | - |
| Toplam | 1.133.621.151 | 220.633.808 | 272.017.288 | 134.307.478 |
|---|---|---|---|---|
(*) Grup'un ertelenmiş gelirler hesabı içerisinde müşterilerinden almış olduğu sipariş avans bakiyeleri bulunmaktadır.
11. Diğer dönen varlıklar
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Devreden KDV | 74.591.111 | 58.494.673 | 1.335.254 | - |
| Toplam | 74.591.111 | 58.494.673 | 1.335.254 | - |
12. Maddi duran varlıklar
30 Eylül 2023 itibarıyla maddi duran varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Yapılmakta olan | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | Binalar | Tesis, makine ve cihazlar | Taşıtlar | Demirbaşlar | Yatırımlar (*) |
Toplam | |
| Maliyet Değeri: | |||||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi |
329.036.050 | 200.167.755 | 600.481.054 | 623.576 | 3.918.821 | - | 1.134.227.256 |
| Alımlar | 24.394.779 | - | 1.384.044 | 961.240 | 772.459 | 307.254.462 | 334.766.984 |
| Çıkışlar | - | - | (495.645) | (212.254) | - | - | (707.899) |
| Değerleme farkları | 219.670.491 | 216.083.380 | - | - | - | - | 435.753.871 |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | - | 9.008.704 | 298.245.758 | - | - | (307.254.462) | - |
| 30 Eylül 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi |
573.101.320 | 425.259.839 | 899.615.211 | 1.372.562 | 4.691.280 | - | 1.904.040.212 |
| Birikmiş Amortismanlar: | |||||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi |
- | 12.259.113 | 149.937.901 | 294.625 | 2.286.045 | - | 164.777.684 |
| Dönem gideri | - | 2.151.826 | 39.228.025 | 38.442 | 378.145 | - | 41.796.438 |
| Çıkışlar | - | - | (35.206) | (35.707) | - | - | (70.913) |
| 30 Eylül 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi |
- | 14.410.939 | 189.130.720 | 297.360 | 2.664.190 | - | 206.503.209 |
| 30 Eylül 2023 itibarıyla net defter değeri |
573.101.320 | 410.848.900 | 710.484.491 | 1.075.202 | 2.027.090 | - | 1.697.537.003 |
(*) Hendek fabrika üretim kapasitesini artırmak için yapılan harcamalardan oluşmaktadır.
Grup, 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla, arazi, arsalar ve binaların tamamını gerçeğe uygun değeriyle takip etmek amacıyla, SPK değerleme lisansına sahip, Grup ile ilişkisi olmayan Başkent Taşınmaz Değerleme A.Ş. tarafından değerlemeye tabi tutulmuştur. Söz konusu değerleme şirketi, SPK'nın belirlediği akredite bağımsız değerleme kuruluşudur ve uygun nitelikte ve benzer bölgelerin değerlenmesinde yeterli tecrübeye sahiptir. Uluslararası Değerleme Standartlarına uygun olan değerleme, benzer gayrimenkuller ile ilgili piyasa işlem fiyatlarının referans alınması ve maliyet yönetiminin birlikte kullanılması ile tespit edilmiştir. Değerleme sonucu ortaya çıkan gerçeğe uygun değer ile söz konusu varlıkların mali tablolardaki taşınan değerleri arasındaki farklar ilgili dönem diğer kapsamlı gelir tablosunda maddi duran varlık değer artış fonu olarak muhasebeleştirilmiştir.
Amortisman ve itfa giderlerinin; 41.448.877 TL'si (30 Eylül 2022; 28.935.129, 31 Aralık 2022: 40.133.409 ,31 Aralık 2021: 30.910.047 TL ve 31 Aralık 2020: 20.409.959 TL) satılan malın maliyetine (Not 17). Genel yönetim giderlerine 383.210 TL'si (30 Eylül 2022: 151.499, 31 Aralık 2022: 226.849, 31 Aralık 2021: 298.711 TL ve 31 Aralık 2020: 326.925 TL) (Not 18) dahil edilmiştir. Pazarlama giderlerine (Not 19) dahil edilmemiştir. (30 Eylül 2022: 0 TL, 31 Aralık 2022: 0 TL, 31 Aralık 2021: 30.684 TL ve 31 Aralık 2020: 30.684 TL).
30 Eylül 2023 itibarıyla maddi ve maddi olmayan duran varlıklar üzerinde ipotek veya rehin bulunmamaktadır (31 Aralık 2022: Bulunmamaktadır, 31 Aralık 2021: Bulunmamaktadır ve 31 Aralık 2020: Bulunmamaktadır).
30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla aktifleşen finansman gideri bulunmamaktadır (31 Aralık 2022: Bulunmamaktadır, 31 Aralık 2021: Bulunmamaktadır, 31 Aralık 2020: Bulunmamaktadır).
30 Eylül 2022 itibarıyla maddi duran varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Yapılmakta olan | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | Binalar | Tesis, makine ve cihazlar | Taşıtlar | Demirbaşlar | Yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet Değeri: | |||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | 52.188.997 | 128.508.737 | 422.183.618 | 542.765 | 2.953.219 | - | 606.377.336 |
| Alımlar | - | - | 1.318.826 | 369.492 | 572.067 | 104.501.056 | 106.761.441 |
| Çıkışlar | - | - | - | (288.681) | - | - | (288.681) |
| Değerleme farkları | 276.847.053 | 60.542.873 | - | - | - | - | 337.389.926 |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | - | 6.053.489 | 95.419.413 | - | - | (101.472.902) | - |
| 30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | 329.036.050 | 195.105.099 | 518.921.857 | 623.576 | 3.525.286 | 3.028.154 1.050.240.022 | |
| Birikmiş Amortismanlar: | |||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | - | 9.660.374 | 112.548.051 | 542.765 | 1.954.915 | - | 124.706.105 |
| Dönem gideri Çıkışlar |
- - |
1.923.106 - |
26.903.940 - |
21.914 (288.681) |
237.669 - |
- - |
29.086.629 (288.681) |
| 30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | 11.583.480 | 139.451.991 | 275.998 | 2.192.584 | - | 153.504.053 |
| 30 Eylül 2022 itibarıyla net defter değeri | 329.036.050 | 183.521.619 | 379.469.866 | 347.578 | 1.332.702 | 3.028.154 | 896.735.969 |
31 Aralık 2022 itibarıyla maddi duran varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Yapılmakta olan | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | Binalar | Tesis, makine ve cihazlar | Taşıtlar | Demirbaşlar | yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet Değeri: | |||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | 52.188.997 | 128.508.737 | 422.183.618 | 542.765 | 2.953.219 | - | 606.377.336 |
| Alımlar Çıkışlar Değerleme farkları |
- - 276.847.053 |
- - 60.542.873 |
1.894.827 - - |
369.492 (288.681) - |
965.602 - - |
187.518.754 | 190.748.675 (288.681) 337.389.926 |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | - | 11.116.145 | 176.402.609 | - | - | (187.518.754) | - |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | 329.036.050 | 200.167.755 | 600.481.054 | 623.576 | 3.918.821 | - | 1.134.227.256 |
| Birikmiş Amortismanlar: | |||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | - | 9.660.374 | 112.548.051 | 542.765 | 1.954.917 | - | 124.706.107 |
| Dönem gideri Çıkışlar |
- - |
2.598.739 - |
37.389.850 - |
40.541 (288.681) |
331.126 - |
- - |
40.360.256 (288.681) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | 12.259.113 | 149.937.901 | 294.625 | 2.286.043 | - | 164.777.682 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla net defter değeri | 329.036.050 | 187.908.642 | 450.543.153 | 328.951 | 1.632.778 | - | 969.449.574 |
31 Aralık 2021 itibarıyla maddi duran varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Yapılmakta olan | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | Binalar | Tesis, makine ve cihazlar |
Taşıtlar | Demirbaşlar | yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet Değeri: | |||||||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | 52.188.997 | 102.338.435 | 337.351.159 | 542.765 | 2.700.480 | 9.278.115 | 504.399.951 |
| Alımlar | - | - | 1.503.449 | - | 252.739 | 100.221.197 | 101.977.385 |
| Transferler | - | 26.170.302 | 83.329.010 | - | - | (109.499.312) | - |
| 31 Aralık 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | 52.188.997 | 128.508.737 | 422.183.618 | 542.765 | 2.953.219 | - | 606.377.336 |
| Birikmiş Amortismanlar: | |||||||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | - | 8.400.779 | 82.887.427 | 542.765 | 1.652.919 | - | 93.483.890 |
| Dönem gideri | - | 1.259.595 | 29.660.624 | - | 301.998 | - | 31.222.217 |
| 31 Aralık 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | 9.660.374 | 112.548.051 | 542.765 | 1.954.917 | - | 124.706.107 |
| 31 Aralık 2021 itibarıyla net defter değeri | 52.188.997 | 118.848.363 | 309.635.567 | - | 998.302 | - | 481.671.229 |
31 Aralık 2020 itibarıyla maddi duran varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Yapılmakta | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | Binalar | Tesis, makine ve cihazlar |
Taşıtlar | Demirbaşlar | olan yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet Değeri: | |||||||
| 1 Ocak 2020 itibarıyla açılış bakiyesi | 42.563.995 | 99.488.302 | 284.046.373 | 542.765 | 2.370.125 | - | 429.011.560 |
| Alımlar | 9.625.002 | - | 492.454 | - | 330.355 | 65.735.863 | 76.183.674 |
| Çıkışlar | - | - | (795.283) | - | - | - | (795.283) |
| Transferler | - | 2.850.133 | 53.607.615 | - | - | (56.457.748) | - |
| 31 Aralık 2020 itibarıyla kapanış bakiyesi | 52.188.997 | 102.338.435 | 337.351.159 | 542.765 | 2.700.480 | 9.278.115 | 504.399.951 |
| Birikmiş Amortismanlar: | |||||||
| 1 Ocak 2020 itibarıyla açılış bakiyesi | - | 7.450.633 | 63.588.172 | 542.765 | 1.502.892 | - | 73.084.462 |
| Dönem gideri | - | 950.146 | 19.599.686 | - | 150.027 | - | 20.699.859 |
| Çıkışlar | - | - | (300.431) | - | - | - | (300.431) |
| 31 Aralık 2020 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | 8.400.779 | 82.887.427 | 542.765 | 1.652.919 | - | 93.483.890 |
| 31 Aralık 2020 itibarıyla net defter değeri | 52.188.997 | 93.937.656 | 254.463.732 | - | 1.047.561 | 9.278.115 | 410.916.061 |
13. Karşılıklar, koşullu varlık ve borçlar
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla kısa vadeli karşılıkların detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Dava karşılıkları (*) | 5.055.797 | 5.989.037 | 3.047.471 | 1.649.821 |
| Toplam | 5.055.797 | 5.989.037 | 3.047.471 | 1.649.821 |
(*) Karşılıkların önemli bir kısmı çalışanlara ilişkin davalara ilişkindir.
30 Eylül 2023, 30 Eylül 2022, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla dava karşılıklarının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Dönem başı | 5.989.037 | 3.047.471 | 3.047.471 | 1.649.821 | 2.056.862 |
| Dönem içerisinde ayrılan karşılık (Dipnot 18) | - | 1.383.810 | 2.941.566 | 1.397.650 | 66.577 |
| İptaller (Dipnot 20) | (933.240) | - | - | - | (473.618) |
| Dönem sonu | 5.055.797 | 4.431.281 | 5.989.037 | 3.047.471 | 1.649.821 |
14. Çalışanlara sağlanan faydalar
Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçların detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Ödenecek sosyal güvenlik primleri | 4.825.383 | 3.468.849 | 1.721.776 | 1.215.143 |
| Personele ödenecek ücretler | 18.507.055 | 10.363.520 | 4.075.788 | 3.090.324 |
| Diğer | - | - | - | 37.552 |
| Toplam | 23.332.438 | 13.832.369 | 5.797.564 | 4.343.019 |
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Kullanılmayan izin yükümlülüğü | 6.245.949 | 3.594.573 | 1.001.091 | 1.215.913 |
| Toplam | 6.245.949 | 3.594.573 | 1.001.091 | 1.215.913 |
14. Çalışanlara sağlanan faydalar (devamı)
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar(devamı)
| 30 Eylül 2023 |
30 Eylül 2022 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Dönem başı Dönemin içinde ayrılan karşılıklar/ (iptaller), net |
3.594.573 2.651.376 |
1.001.091 2.432.255 |
1.001.091 2.593.482 |
1.215.913 (214.822) |
676.905 539.008 |
| Dönem sonu | 6.245.949 | 3.433.346 | 3.594.573 | 1.001.091 | 1.215.913 |
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı | 18.123.768 | 12.801.508 | 6.500.487 | 4.165.945 |
| Toplam | 18.123.768 | 12.801.508 | 6.500.487 | 4.165.945 |
Grup, mevcut iş kanunu gereğince, en az bir yıl hizmet verdikten sonra emeklilik nedeni ile işten ayrılan veya istifa ve kötü davranış dışındaki nedenlerle işine son verilen personele belirli miktarda kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ödenecek tazminat her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu miktar mevzuatla 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla 23.489,83 TL (1 Ocak 2023: 19.982,83, 1 Ocak 2022: 10.848,59 TL, 1 Ocak 2021: 7.638,96 TL) ile sınırlandırılmıştır.
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup'un çalışanlarının emekli olmasından doğan gelecekteki olası yükümlülüğün bugünkü değerinin tahmini ile hesaplanır.
Kıdem tazminatı karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Dönem başı | 12.801.508 | 6.500.487 | 6.500.487 | 4.165.945 | 3.042.001 |
| Hizmet bedeli | 2.101.443 | 1.048.205 | 2.164.514 | 2.441.050 | 2.413.991 |
| Faiz bedeli | 2.810.379 | 1.822.550 | 1.424.154 | 916.508 | 349.830 |
| Ödenen kıdem tazminatları | (12.792.231) | (1.736.111) | (3.138.817) | (14.925) | (803.955) |
| Aktüeryal kayıp/ (kazanç) | 13.202.669 | 2.591.761 | 5.851.170 | (1.008.091) | (835.922) |
| Dönem sonu | 18.123.768 | 10.226.892 | 12.801.508 | 6.500.487 | 4.165.945 |
15. Taahhütler
Teminat-Rehin-İpotekler Kefalet ("TRİK")
30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla Grup'un teminat, rehin, ipotek pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2023 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| İsviçre | ABD | |||||
| TL | Frankı | Doları | EUR | Toplam | ||
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİK'lerin |
||||||
| Toplam Tutarı | 3.920.270.843 | 494.731.050 | 3.558.971.000 | - | 7.973.972.893 | |
| Teminatlar (*) | 670.270.842 | - | - | - | 670.270.842 | |
| Kefaletler | 3.250.000.001 | 494.731.050 | 3.558.971.000 | - | 7.303.702.051 | |
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar |
||||||
| Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | - | |
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerin Yürütülmesi Amacıyla Diğer | ||||||
| 3.Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu | ||||||
| TRİK'lerin Toplam Tutarı | 2.576.500.000 | - | 6.570.408.055 | - | 9.146.908.055 | |
| Kefaletler | 2.576.500.000 | 6.570.408.055 | 9.146.908.055 | |||
| D. Diğer Verilen TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | - | |
| i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam |
||||||
| Tutarı | - | - | - | - | - | |
| ii. B ve C Maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer Grup |
||||||
| Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | ||
| iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler Lehine |
||||||
| Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | - | |
| Toplam | 6.496.770.843 | 494.731.050 | 10.129.379.055 | - | 17.120.880.948 |
(*) İcra müdürlükleri ve gümrük müdürlüklerine verilen teminatlardan oluşmaktadır.
-
Şirket'in 13.900.000 TL tutarında alınan teminatı bulunmaktadır.
-
Şirket'in 16.450.610.106 TL tutarında kefaleti bulunmaktadır ve tamamı kredi sözleşmelerinden kaynaklı verilen kefaletlerdir. Şirket'in kendi adına 7.303.702.051 TL, Oba Food Gıda Sanayii Ticaret Anonim Şirketi adına 9.146.908.055 TL vermiş olduğu kefalet tutarı bulunmaktadır.
- Şirket'in 134.440.939 TL akreditifi bulunmaktadır.
| 31 Aralık 2022 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| İsviçre | ABD | ||||
| TL | Frankı | Doları | EUR | Toplam | |
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
774.469.499 | - | - | 39.869.800 | 814.339.299 |
| Teminatlar (*) | 774.469.499 | - | - | 39.869.800 | 814.339.299 |
| Rehinler (**) | - | - | - | - | - |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar lehine |
|||||
| vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| C. Olağan ticari faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla diğer 3.kişilerin | |||||
| borcunu temin amacıyla vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| D. Diğer verilen TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| i. Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup şirketleri |
|||||
| lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. Kişiler lehine vermiş olduğu |
|||||
| TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| Toplam | 774.469.499 | - | - | 39.869.800 | 814.339.299 |
15. Taahhütler(devamı)
Teminat-Rehin-İpotekler Kefalet ("TRİK")(devamı)
| 31 Aralık 2021 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| İsviçre | ABD | ||||
| TL | Frankı | Doları | EUR | Toplam | |
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
226.256.687 | 67.349.631 | 195.222.250 | 13.380.000 | 502.208.568 |
| Teminatlar (*) | 226.256.687 | - | 195.222.250 | 13.380.000 | 434.858.937 |
| Rehinler (**) | - | 67.349.631 | - | - | 67.349.631 |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar lehine |
|||||
| vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| C. Olağan ticari faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla diğer 3.kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - |
| D. Diğer verilen TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| i. Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup şirketleri |
|||||
| lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. Kişiler lehine vermiş olduğu |
|||||
| TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - |
| Toplam | 226.256.687 | 67.349.631 | 195.222.250 | 13.380.000 | 502.208.568 |
(*) İcra müdürlükleri ve gümrük müdürlüklerine verilen teminatlardan oluşmaktadır.
(**) Zürcher Kantonalbank'tan alınan krediler için QNB Finansbank'a verilen rehinlerden oluşmaktadır.
(***) Şirket'in 10.500.000 TL tutarında alınan teminatı bulunmaktadır.
(****) Şirket'in 4.250.720.000 TL tutarında kefalet tutarı bulunmaktadır. Tümü kredi sözleşmelerinden kaynaklı verilen kefaletlerdir. Şirket'in kendi adına 3.482.770.000 TL, Oba Food Gıda Sanayii Ticaret Anonim Şirketi için 747.950.000TL ve İpek Yem ve Gıda Sanayi Ticaret Anonim Şirketi adına 20.000.000 TL vermiş olduğu kefalet tutarı bulunmaktadır.
(*****) Şirket'in 224.586.408 TL akreditifi bulunmaktadır.
| 31 Aralık 2020 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| İsviçre | ABD | |||||
| TL | Frankı | Doları | Toplam | |||
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı |
8.091.692 | 67.349.631 | 222.027 | 75.663.350 | ||
| Teminatlar (*) | 8.091.692 | - | 222.027 | 8.313.719 | ||
| Rehinler (**) | - | 67.349.631 | - | 67.349.631 | ||
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine |
||||||
| Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | ||
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerin Yürütülmesi Amacıyla Diğer 3.Kişilerin | ||||||
| Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | ||
| D. Diğer Verilen TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | ||
| i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı |
- | - | - | - | ||
| ii. B ve C Maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer Grup Şirketleri Lehine |
||||||
| Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | ||
| iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler Lehine Vermiş Olduğu |
||||||
| TRİK'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | ||
| Toplam | 8.091.692 | 67.349.631 | 222.027 | 75.663.350 |
(*) İcra müdürlükleri ve gümrük müdürlüklerine verilen teminatlardan oluşmaktadır.
(**) Zürcher Kantonalbank'tan alınan krediler için QNB Finansbank'a verilen rehinlerden oluşmaktadır.
16. Sermaye, yedekler ve diğer özkaynak kalemleri
a) Sermaye
Şirket in 30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ortaklar | % | 2023 | % | 2022 | % | 2021 | % | 2020 |
| Alpinvest Yatırım Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Turkey Pasta Holding Limited |
70 30 |
285.018.650 122.150.850 |
70 30 |
285.018.650 122.150.850 |
70 30 |
145.018.650 62.150.850 |
70 30 |
145.018.650 62.150.850 |
| Nominal sermaye Enflasyon düzeltmesi |
100 | 407.169.500 568.661 |
100 | 407.169.500 568.661 |
100 | 207.169.500 568.661 |
100 | 207.169.500 568.661 |
| Düzeltilmiş sermaye | 407.738.161 | 407.738.161 | 207.738.161 | 207.738.161 |
Grup'un 2023 yılında toplam kayıtlı adi hisse sayısı 407.169.500 (31 Aralık 2022: 407.169.500 adet, 31 Aralık 2021: 207.169.500 adet ve 31 Aralık 2020: 207.169.500 adet), ve hisse başına değer 1 TL'dir.
17. Hasılat ve satışların maliyeti
Grup'un müşterilerle yapılan sözleşmelerden elde ettiği hasılatın ayrıştırılması aşağıdaki şekildedir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Yurt içi satışlar: | 4.380.371.844 | 4.394.548.851 | 5.641.796.766 | 1.700.332.614 | 1.169.901.806 |
| Durum buğdayı | 2.463.747.401 | 2.637.733.353 | 3.214.527.931 | 613.364.306 | 371.403.555 |
| Makarna | 950.307.175 | 900.773.133 | 1.223.074.608 | 507.948.682 | 388.067.273 |
| Yan ürünler | 675.534.105 | 563.641.290 | 784.790.242 | 451.494.803 | 269.307.711 |
| İrmik | 88.196.718 | 79.730.428 | 118.615.999 | 59.821.543 | 46.202.436 |
| Un | 83.275.623 | 146.020.025 | 186.879.133 | 27.845.868 | 71.403.891 |
| Noodle | 76.802.782 | 51.280.618 | 88.351.942 | 34.276.155 | 17.382.679 |
| Diğer | 42.508.040 | 15.370.004 | 25.556.911 | 5.581.257 | 6.134.261 |
| Yurt dışı satışlar: | 7.850.276.129 | 3.820.919.157 | 5.420.462.750 | 3.534.720.921 | 1.951.738.489 |
| Makarna | 3.552.974.644 | 3.144.734.892 | 4.286.367.063 | 2.186.208.591 | 1.472.929.718 |
| Durum buğdayı | 3.129.931.958 | 64.488.281 | 105.041.498 | 577.664.776 | 138.940.245 |
| Un | 571.516.846 | 90.834.805 | 204.870.834 | 369.713.032 | 240.355.804 |
| İrmik | 336.268.767 | 448.404.853 | 593.676.480 | 209.719.521 | 81.089.218 |
| Noodle | 259.493.700 | 72.456.326 | 164.682.772 | 42.602.069 | 18.423.504 |
| Diğer | 90.214 | - | 65.824.103 | 148.812.932 | - |
| Diğer gelirler | 26.523.071 | 11.383.471 | 1.455.307 | 3.162.368 | 815.154 |
| Fiyat farkı gelirleri | 13.810.144 | 18.855.611 | 103.422.774 | 42.087.207 | 1.463.279 |
| Satış iadeleri (-) | (78.473.936) | (21.001.288) | (58.035.991) | (58.326.296) | (22.044.507) |
| Satış indirimleri (-) | (195.496.538) | (25.293.854) | (40.047.234) | (6.130.700) | (2.354.428) |
| Toplam | 11.997.010.714 | 8.199.411.948 | 11.069.054.372 | 5.215.846.114 | 3.099.519.793 |
17. Hasılat ve satışların maliyeti (devamı)
Grup'un satışlarının maliyeti aşağıdaki şekildedir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Satılan ticari mal maliyeti | (5.207.030.749) | (2.888.386.227) | (3.748.661.449) | (1.268.810.555) | (549.157.070) |
| -Durum buğdayı | (5.120.097.996) | (2.871.088.200) | (3.669.316.260) | (1.078.310.548) | (534.340.561) |
| -Diğer | (86.932.753) | (17.298.027) | (79.345.189) | (190.500.007) | (14.816.509) |
| İlk madde ve malzeme giderleri | (3.568.053.016) | (3.379.780.630) | (4.662.139.368) | (2.120.880.745) | (1.713.489.255) |
| -Makarna | (2.605.846.228) | (2.736.452.765) | (3.747.515.829) | (1.608.712.807) | (1.370.421.909) |
| -Un | (510.133.710) | (251.321.080) | (331.096.601) | (301.713.172) | (209.078.386) |
| -İrmik | (280.178.936) | (354.575.370) | (499.063.264) | (180.082.886) | (114.184.476) |
| -Noodle | (171.894.142) | (37.431.415) | (84.463.674) | (30.371.880) | (19.804.484) |
| Genel üretim giderleri | (529.339.801) | (404.027.292) | (643.704.939) | (217.909.134) | (115.010.364) |
| Personel giderleri | (195.652.481) | (112.953.467) | (162.510.115) | (88.312.995) | (53.302.765) |
| Mamul stoklarındaki değişim | (153.436.564) | 181.719.915 | 228.177.925 | 49.778.677 | 48.992.713 |
| Amortisman ve itfa giderleri (Dipnot 12) | (41.448.877) | (28.959.251) | (40.151.685) | (30.910.047) | (20.409.959) |
| Diğer satışların maliyeti (*) | (602.893.777) | (505.726.789) | (704.383.025) | (400.767.036) | (236.032.301) |
| Toplam | (10.297.855.265) | (7.138.113.741) | (9.733.372.656) | (4.077.811.835) | (2.638.409.001) |
(*) Diğer satışların maliyeti yan ürünler için yapılan işçilik, hammadde ve üretim giderlerinden oluşmaktadır.
18. Genel yönetim ve pazarlama giderleri
Grup'un genel yönetim giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Personel giderleri | (24.343.038) | (5.054.888) | (5.193.121) | (14.218.157) | (12.801.873) |
| Denetim ve danışmanlık giderleri | (5.736.760) | (3.292.704) | (6.138.943) | (2.684.475) | (2.513.924) |
| Temsil ve ağırlama giderleri | (3.844.334) | (7.019.469) | (9.639.806) | (1.795.549) | (911.128) |
| Şüpheli ticari alacak karşılığı (Dipnot 7) | (1.888.127) | (53.071.875) | (27.447.315) | (25.718.812) | (13.357.744) |
| Bağış ve yardımlar | (958.427) | (443.986) | (449.786) | (4.015.266) | (4.376.076) |
| Sigorta giderleri | (884.790) | (1.261.358) | (2.408.049) | (60.887) | (987.417) |
| Vergi, resim ve harç giderleri | (781.269) | (584.935) | (937.618) | (621.164) | (346.355) |
| Amortisman ve itfa giderleri (Dipnot 12) | (383.210) | (151.499) | (226.849) | (298.711) | (284.731) |
| Telefon, posta ve iletişim giderleri | (348.858) | (79.294) | (163.585) | (248.824) | (199.547) |
| Kırtasiye giderleri | (174.760) | (239.326) | (308.778) | (186.476) | (442.954) |
| Noter ve sözleşme giderleri | (81.551) | (108.121) | (145.522) | (41.634) | (301.773) |
| Dava karşılığı (Dipnot 13) | - | (1.383.810) | (2.941.566) | (1.397.650) | (66.577) |
| Diğer | (5.995.780) | (3.217.647) | (5.914.411) | (8.876.832) | (2.262.328) |
| Toplam | (45.420.904) | (75.908.912) | (61.915.349) | (60.164.437) | (38.852.427) |
18. Genel yönetim ve pazarlama giderleri (devamı)
Grup'un pazarlama, satış ve dağıtım giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Nakliye giderleri | (471.492.110) | (648.938.213) | (866.259.742) | (571.097.093) | (194.959.108) |
| Dışarıdan Sağlanan Faydalar | (231.897.198) | (185.100.307) | (262.963.219) | (68.529.333) | (29.846.227) |
| Personel giderleri | (15.438.540) | (1.077.091) | (831.620) | - | - |
| Fuar giderleri | (4.843.643) | (1.982.123) | (2.753.217) | (1.025.993) | (499.902) |
| Komisyon giderleri | (4.666.270) | (3.443.445) | (4.350.087) | (12.314.298) | (834.110) |
| Reklam ve tanıtım giderleri | (4.087.500) | (3.561.436) | (6.429.136) | (3.632.773) | (1.720.862) |
| Amortisman ve itfa giderleri (Dipnot 12) | - | - | - | (30.684) | (30.684) |
| Kargo ve posta giderleri | - | - | - | (24.066) | (33.776) |
| Diğer | (25.194.954) | (6.926.645) | (10.579.910) | (18.304.963) | (2.236.425) |
| Toplam | (757.620.215) | (851.029.260) | (1.154.166.931) | (674.959.203) | (230.161.094) |
19. Niteliklerine göre giderler
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Ticari mal maliyeti | (5.207.030.749) | (2.888.386.227) | (3.748.661.449) | (1.268.810.555) | (549.157.070) |
| İlk madde ve malzeme giderleri | (3.568.053.016) | (3.379.780.630) | (4.662.139.368) | (2.120.880.745) | (1.713.489.255) |
| Diğer satışların maliyeti (*) | (602.893.777) | (505.726.789) | (704.383.025) | (400.767.036) | (236.032.301) |
| Genel üretim giderleri | (529.339.801) | (404.027.292) | (643.704.939) | (217.909.134) | (115.010.364) |
| Nakliye giderleri | (471.492.110) | (648.938.213) | (866.259.742) | (571.097.093) | (194.959.108) |
| Personel giderleri | (235.434.059) | (119.085.446) | (168.534.856) | (102.531.152) | (66.104.638) |
| Dışarıdan Sağlanan Faydalar | (231.897.198) | (185.100.307) | (262.963.219) | (68.529.333) | (29.846.227) |
| Mamul stoklarındaki değişim | (153.436.564) | 181.719.915 | 228.177.925 | 49.778.677 | 48.992.713 |
| Amortisman ve itfa giderleri (Dipnot 12) | (41.832.087) | (29.110.750) | (40.378.534) | (31.239.442) | (20.725.374) |
| Denetim ve danışmanlık giderleri | (5.736.760) | (3.292.704) | (6.138.943) | (2.684.475) | (2.513.924) |
| Fuar giderleri | (4.843.643) | (1.982.123) | (2.753.217) | (1.025.993) | (499.902) |
| Komisyon Giderleri | (4.666.270) | (3.443.445) | (4.350.087) | (12.314.298) | (834.110) |
| Reklam ve tanıtım giderleri | (4.087.500) | (3.561.436) | (6.429.136) | (3.632.773) | (1.720.862) |
| Temsil ve ağırlama giderleri | (3.844.334) | (7.019.469) | (9.639.806) | (1.795.549) | (911.128) |
| Şüpheli ticari alacak karşılığı (Dipnot 7) | (1.888.127) | (53.071.875) | (27.447.315) | (25.718.812) | (13.357.744) |
| Bağış ve yardımlar | (958.427) | (443.986) | (449.786) | (4.015.266) | (4.376.076) |
| Sigorta giderleri | (884.790) | (1.261.358) | (2.408.049) | (60.887) | (987.417) |
| Vergi, resim ve harç giderleri | (781.269) | (584.935) | (937.618) | (621.164) | (346.355) |
| Telefon, posta ve iletişim giderleri | (348.858) | (79.294) | (163.585) | (248.824) | (199.547) |
| Kırtasiye giderleri | (174.760) | (239.326) | (308.778) | (186.476) | (442.954) |
| Noter ve sözleşme giderleri | (81.551) | (108.121) | (145.522) | (41.634) | (301.773) |
| Dava karşılığı (Dipnot 13) | - | (1.383.810) | (2.941.566) | (1.397.650) | (66.577) |
| Kargo ve posta giderleri | - | - | - | (24.066) | (33.776) |
| Diğer | (31.190.734) | (10.144.292) | (16.494.321) | (27.181.795) | (4.498.753) |
| Toplam | (11.100.896.384) | (8.065.051.913) | (10.949.454.936) | (4.812.935.475) | (2.907.422.522) |
(*) Diğer satışların maliyeti yan ürünler için yapılan işçilik, hammadde ve üretim giderlerinden oluşmaktadır.
20. Esas faaliyetlerden diğer gelirler ve giderler
Grup'un esas faaliyetlerden diğer gelirlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gelirleri | 1.066.992.078 | 281.777.898 | 356.433.541 | 616.692.811 | 316.963.081 |
| Teşvik geliri (*) | 169.223.090 | - | - | - | 1.730.202 |
| Hurda satış gelirleri | 5.445.735 | 4.863.533 | 6.163.957 | 2.723.443 | 1.044.338 |
| Ticari alacaklardan konusu kalmayan | |||||
| karşılıkları (Dipnot 7) | 4.218.726 | 18.650.415 | 12.711.736 | - | - |
| Konusu kalmayan dava karşılıkları (Dipnot | |||||
| 13) | 933.240 | - | - | - | 473.618 |
| Sigorta tazminat gelirleri | 579.025 | 654.852 | 720.731 | - | 465.616 |
| Cari hesap mutabakat gelirleri | 43.152 | 355 | 1.700 | 2.467.295 | 901.382 |
| Lisanslı depoculuk faaliyetlerinden teşvik | |||||
| gelirleri | 22.500 | 28.000 | 40.000 | 3.110.205 | 2.533.260 |
| Reeskont faiz gelirleri | - | - | - | - | - |
| Diğer | 19.330.164 | 14.582.189 | 14.185.530 | 236.861 | 931.402 |
| Toplam | 1.266.787.710 | 320.557.242 | 390.257.195 | 625.230.615 | 325.042.899 |
(*) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 26 Ocak 2023 tarihli 2023-05 sayılı basın duyurusuna istinaden yurtdışı kaynaklı dövizlerin dönüşüm teşviklerinden oluşmaktadır.
Grup'un esas faaliyetlerden diğer giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gideri | (771.929.314) | (123.458.004) | (164.149.856) | (464.289.380) | (318.218.037) |
| Diğer | (8.569.284) | (8.522.721) | (2.176.627) | (719.404) | (1.260.724) |
| Toplam | (780.498.598) | (131.980.725) | (166.326.483) | (465.008.784) | (319.478.761) |
21. Yatırım faaliyetlerinden gelirler
Grup'un yatırım faaliyetlerinden gelirlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Kur korumalı mevduat gelirleri | 96.127.441 | - | - | - | - |
| Sabit kıymet satış gelirleri | 474.741 | 799.153 | 799.153 | - | 1.334.034 |
| Menkul kıymet satış karı | - | 725.177 | 725.177 | - | - |
| Kira geliri | - | 8.000 | 8.027 | 4.745.325 | - |
| Toplam | 96.602.182 | 1.532.330 | 1.532.357 | 4.745.325 | 1.334.034 |
22. Finansman gelir ve giderleri
Grup'un finansman gelirlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 30 Eylül 2023 |
1 Ocak- 30 Eylül 2022 |
1 Ocak- 31 Aralık 2022 |
1 Ocak- 31 Aralık 2021 |
1 Ocak 31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Kur farkı geliri Türev enstrümanlar gerçeğe uygun değer farkı kazançları |
514.904.752 81.326.167 |
61.762.547 - |
65.051.759 - |
68.042.559 - |
71.629.073 - |
| Toplam | 596.230.919 | 61.762.547 | 65.051.759 | 68.042.559 | 71.629.073 |
Grup'un finansman giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 30 Eylül 2023 |
1 Ocak- 30 Eylül 2022 |
1 Ocak- 31 Aralık 2022 |
1 Ocak- 31 Aralık 2021 |
1 Ocak 31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Kur farkı gideri Faiz giderleri Banka komisyon giderleri Teminat mektubu komisyon giderleri Türev enstrümanlar gerçeğe uygun değer farkı kayıpları Diğer finansman giderleri |
(662.882.400) (165.413.902) (23.795.544) (9.186.369) - (1.872.799) |
(121.845.410) (30.050.967) (60.613.053) (1.315.430) (3.650.908) - |
(149.295.488) (143.022.130) (22.963.200) (2.062.083) (14.589.404) (1.342) |
(479.851.484) (18.249.509) (4.363.421) (671.252) - (40.157) |
(93.069.152) (19.397.303) (759.712) - - - |
| Toplam | (863.151.014) | (217.475.768) | (331.933.647) | (503.175.823) | (113.226.167) |
23. Vergi varlık ve yükümlülükleri
Grup' un yıllara ait vergi tutarları aşağıda özetlenmiştir:
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Kurumlar vergisi gideri | (82.306.268) | (396.194) | (332.741) | (344.597) | (236.674) |
| Ertelenmiş vergi (gideri)/ geliri | (78.189.330) | (1.110.592) | 31.733.682 | (5.800.749) | (2.097.654) |
| Toplam vergi (gideri)/ geliri | (160.495.598) | (1.506.786) | 31.400.941 | (6.145.346) | (2.334.328) |
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | ||
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | ||
| Cari dönem kurumlar vergisi karşılığı | (78.189.330) | (332.741) | 344.597 | 236.674 | |
| Peşin ödenen vergi ve fonlar (-) | 1.173.786 | 332.741 | 207.371 | 144.064 | |
| Toplam vergi yükümlülüğü | (77.015.544) | - | 551.968 | 380.738 |
23. Vergi varlık ve yükümlülükleri
Kurumlar vergisi
Türkiye'de kurumlar vergisi oranı %25'tür (31 Aralık 2022: %23). Kurumlar vergisi oranı kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna ve indirimlerin indirilmesi sonucu bulunacak safi kurum kazancına uygulanır.
Vergi Usul Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun 20 Ocak 2022 tarihinde Kanun No. 7352 sayıyla yasalaşmış olup geçici hesap dönemleri de dahil olmak üzere 2021 ve 2022 hesap dönemleri ile 2023 hesap dönemi geçici vergi dönemlerinde Mükerrer 298. madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacağı karara bağlanmıştır. Kamu Gözetimi Kurumu, 20 Ocak 2022 tarihinde TFRS kapsamında Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlamanın Uygulanması ile ilgili açıklamada bulunmuş, 2021 yılına ait finansal tablolarda TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama kapsamında herhangi bir düzeltme yapılmasına gerek bulunulmadığı belirtilmiştir.
Yatırım indirimleri
Devlet Yardım ve Teşvikleri için Bakanlar Kurulu'nun yatırım teşviklerini düzenleyen 2012/3305 sayılı kararı 19.06.2012 tarihinde Resmî Gazete 'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girmiştir. Söz konusu kararlar kapsamında Grup, Gaziantep ve Sakarya bölgelerine ilişkin aşağıda yer alan Yatırım Teşvik Belgelerini almıştır. 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla bu yatırım teşvik belgeleri ile toplam 831.396.585 TL (31 Aralık 2022: 524.211.624,83 TL, 31 Aralık 2021: 123.175.455 TL ve 31 Aralık 2020: 245.634.049) yatırım harcaması yapılmıştır. Belge kapsamında Grup, cari dönemde kurumlar vergisi yükümlülüğü karşılığı kurumlar vergisinin vergi avantajını 112.083.866 TL tutarında kullanmıştır (31 Aralık 2022: 14.994.510 TL, 31 Aralık 2021: 17.413.098 TL ve 31 Aralık 2020: 28.418.338 TL).
Ertelenmiş vergi
Ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülükleri, bilanço kalemlerinin TFRS uyarınca düzenlenmiş ve yasal finansal tabloları arasındaki farklı değerlendirilmeleri sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplanmaktadır. Söz konusu geçici farklar genellikle gelir ve giderlerin, TFRS'ye göre değişik raporlama dönemlerinde muhasebeleşmesinden kaynaklanmaktadır. Grup, ertelenen gelir vergisi varlık ve yükümlülüklerini bilanço kalemlerinin TFRS ve vergiye baz olan yasal finansal tablolar arasında farklı değerlendirmeleri sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplamaktadır.
23. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)
Grup'un, konsolide finansal tablolara yansıtılan ertelenen vergi varlıkları ve yükümlükleri aşağıda özetlenmiştir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların | ||||
| amortisman ve itfa payı farkları | 101.050.873 | 79.098.838 | 14.914.582 | (9.273.484) |
| Yatırım indirimleri | 46.533.990 | 82.066.350 | 42.450.022 | 39.066.306 |
| Şüpheli alacak karşılığı | 18.823.005 | 15.724.512 | 11.534.431 | 5.876.292 |
| Nakit sermaye artışı nedeniyle faiz indirimi | 7.601.192 | 7.601.192 | 9.069.679 | 2.435.767 |
| Kıdem tazminatı karşılığı | 3.625.210 | 2.560.302 | 1.430.107 | 855.668 |
| Kredi faiz tahakkuku | 1.997.835 | 843.707 | 1.613.969 | 1.458.004 |
| Kullanılmamış izin yükümlülüğü | 1.249.190 | 718.916 | 220.240 | 267.501 |
| Dava karşılığı | 1.011.159 | 1.197.807 | 670.444 | 362.961 |
| Gelir tahakkukları (DFİF) | - | (3.504.298) | (4.878.056) | (4.287.561) |
| Cari mutabakat farkları | - | - | (2.347.710) | - |
| Türev araçlar değerleme farkı | (13.357.539) | 2.917.881 | - | - |
| Maddi duran varlıkların değerleme artışı | (31.183.910) | (2.855.131) | (5.248.844) | (5.248.844) |
| Diğer | 29.277 | 29.278 | 66.597 | 47.828 |
| Ertelenmiş vergi varlığı | 137.380.282 | 186.399.354 | 69.495.461 | 31.560.438 |
Ertelenmiş vergi yükümlülüğünün yıl içerisindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2022 | 2021(*) | 2020 | |
| Dönem başı Kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilen Maddi duran varlık değer artışı ertelenmiş vergi |
(186.399.354) 82.306.268 |
(69.495.461) 1.110.592 |
(69.495.461) (31.733.682) |
(31.560.438) 5.800.749 |
(33.841.995) 2.097.654 |
| etkisi | (30.646.662) | 33.738.993 | (83.999.977) | (43.937.390) | - |
| Özkaynakta kaydedilen ertelenmiş vergi etkisi | (2.640.534) | (518.352) | (1.170.234) | 201.618 | 183.903 |
| Dönem sonu | (137.380.282) | (35.164.228) | (186.399.354) | (69.495.461) | (31.560.438) |
(*) 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla vergi usul kanununa göre yapılan yeniden değerlemenin cari dönem vergi gideri diğer kapsamlı gelir tablosuna sınıflanmıştır.
Vergi mutabakatı aşağıdaki şekildedir:
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Vergi öncesi dönem karı | 1.212.085.529 | 78.180.617 | 132.744.531 | 157.398.349 |
| Vergi oranı | 25% | 23% | 25% | 22% |
| Vergi oranı üzerinden vergi gideri | 303.021.382 | 17.981.542 | 33.186.133 | 34.627.637 |
| Üzerinden ertelenmiş vergi hesaplanmayan | ||||
| düzeltmelerin etkisi | 56.862.627 | (12.099.405) | (17.489.445) | (31.201.925) |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler | 686.985 | 2.435.367 | 2.369.417 | 1.344.383 |
| Yeniden değerleme vergi etkisi | (30.646.662) | - | (4.393.739) | - |
| Yatırım teşviklerinden kaynaklı faiz indirimi | (169.787.582) | (39.616.328) | (6.633.912) | (2.435.767) |
| Diğer | 358.848 | (102.117) | (893.108) | - |
| Dönem vergi gideri/ (geliri) | 160.495.598 | (31.400.941) | 6.145.346 | 2.334.328 |
24. Borçlanmalar
Grup'un finansal borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Kısa vadeli banka kredileri | 630.432.776 | 1.895.799.666 | 468.768.723 | 235.193.474 |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı | 134.561.356 | 67.900.866 | 37.020.928 | 24.481.169 |
| Uzun vadeli banka kredileri | 146.069.565 | 73.098.895 | 62.157.776 | 65.886.820 |
| Toplam | 911.063.697 | 2.036.799.427 | 567.947.427 | 325.561.463 |
Kısa ve uzun vadeli banka kredilerinin geri ödeme planlarının vade özeti aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| 1 yıl içerisinde ödenecek | 764.994.132 | 1.963.700.532 | 505.789.651 | 259.674.643 |
| 1-2 yıl içerisinde ödenecek | 75.281.505 | 45.085.904 | 37.823.339 | 24.357.278 |
| 2-3 yıl içerisinde ödenecek | 50.422.473 | 16.756.041 | 21.609.257 | 24.233.558 |
| 3-4 yıl içerisinde ödenecek | 20.365.587 | 11.256.950 | 2.725.180 | 14.682.769 |
| 4-5 yıl içerisinde ödenecek | - | - | - | 2.613.215 |
| Toplam | 911.063.697 | 2.036.799.427 | 567.947.427 | 325.561.463 |
Grup'un, 30 Eylül 2023, 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla finansal borçlarına ilişkin bakiyeler ve faiz oranları aşağıdaki gibidir:
| Para Birimi | 30 Eylül 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Faiz Oranı | Kısa vadeli | Uzun vadeli | ||||
| ABD Doları TL İsviçre Frankı |
%6,90 - %10,00 %7,57 - %28,00 %7,57 - %16,35 |
68.730.815 661.850.936 34.412.381 |
- 146.069.565 - |
|||
| Toplam | 764.994.132 | 146.069.565 | ||||
| 31 Aralık 2022 | ||||||
| Para Birimi | Faiz Oranı | Kısa vadeli | Uzun vadeli | |||
| ABD Doları TL İsviçre Frankı |
%7,67 %8,00-%16,25 %15,00 |
1.093.857.799 823.238.498 46.604.235 |
- 49.999.828 23.099.067 |
|||
| Toplam | 1.963.700.532 | 73.098.895 |
24. Borçlanmalar (devamı)
| 31 Aralık 2021 | ||
|---|---|---|
| Uzun vadeli | ||
| - | ||
| 13.598.712 | ||
| 48.559.064 | ||
| 62.157.776 | ||
| 31 Aralık 2020 | ||
| Faiz Oranı | Kısa vadeli | Uzun vadeli |
| - | ||
| 18.292.508 | ||
| 47.594.312 | ||
| 65.886.820 | ||
| Faiz Oranı %0,5- %2 %6- %26 %0,7 %3- %4 %6- %11 %0,7 |
Kısa vadeli 272.624.730 200.548.634 32.616.287 505.789.651 235.193.473 5.226.432 19.254.738 259.674.643 |
Aşağıdaki tablo, nakit ve nakit dışı dahil olmak üzere Grup'un finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerindeki değişimi detaylandırmaktadır. Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülükler; ilişkin nakit akışlarının Grup'un nakit akış tablosunda, finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları altında muhasebeleştirildiği veya ilişkin gelecekteki nakit akışlarının aynı şekilde nakit akış tablosunda, finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları altında muhasebeleştirileceği, yükümlülüklerdir.
| Nakit dışı değişimler | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak | Alınan | Kredilerin | Faiz gideri | Kur farkı | 30 Eylül | ||
| 2023 | krediler | geri ödemesi | / (iptalleri) | (gelirleri)/ giderleri | 2023 | ||
| Banka kredileri | 2.036.799.427 | 3.552.508.127 | (5.227.204.713) | 7.285.158 | 541.675.698 | 911.063.697 | |
| Toplam | 2.036.799.427 | 3.552.508.127 | (5.227.204.713) | 7.285.158 | 541.675.698 | 911.063.697 | |
| Nakit dışı değişimler | |||||||
| 1 Ocak | Alınan | Kredilerin | Faiz gideri | Kur farkı | 31 Aralık | ||
| 2022 | krediler | geri ödemesi | (gelirleri)/ giderleri | 2022 | |||
| Banka kredileri | 567.947.427 | 9.528.880.086 | (8.162.982.129) | (6.854.548) | 109.808.591 | 2.036.799.427 | |
| Toplam | 567.947.427 | 9.528.880.086 | (8.162.982.129) | (6.854.548) | 109.808.591 | 2.036.799.427 | |
| Nakit dışı değişimler | |||||||
| 1 Ocak | Alınan | Kredilerin | Kur farkı | 31 Aralık | |||
| 2021 | krediler | geri ödemesi | Faiz gideri | (gelirleri)/ giderleri | 2021 | ||
| Banka kredileri | 325.561.463 | 3.685.123.856 | (3.755.061.161) | 2.948.409 | 309.374.860 | 567.947.427 | |
| Toplam | 325.561.463 | 3.685.123.856 | (3.755.061.161) | 2.948.409 | 309.374.860 | 567.947.427 | |
| Nakit dışı değişimler | |||||||
| 1 Ocak | Alınan | Kredilerin | Faiz gideri | Kur farkı | 31 Aralık | ||
| 2020 | krediler | geri ödemesi | (gelirleri)/ giderleri | 2020 | |||
| Banka kredileri | 181.849.853 | 3.493.609.585 | (3.399.775.045) | 7.429.072 | 42.447.998 | 325.561.463 | |
| Toplam | 181.849.853 | 3.493.609.585 | (3.399.775.045) | 7.429.072 | 42.447.998 | 325.561.463 | |
Grup'un temel finansal araçları banka kredileri, nakit, kısa vadeli mevduatlar ve menkul kıymetlerden oluşmaktadır. Söz konusu finansal araçların temel amacı Grup'un işletme faaliyetlerini finanse etmektir. Grup'un doğrudan işletme faaliyetlerinden kaynaklanan ticari borçlar ve ticari alacaklar gibi diğer finansal araçları da mevcuttur.
a) Sermaye risk yönetimi
Sermayeyi yönetirken Grup'un hedefleri, ortaklarına fayda sağlamak ve sermaye maliyetini azaltmak amacıyla en uygun sermaye yapısını sürdürmek ve Grup'un faaliyetlerinin devamlılığını sağlayabilmektir.
Grup sermaye yapısının takibi kapsamında net finansal borç/özkaynak oranını kullanmaktadır. Net finansal borç, nakit ve nakit benzerlerinin toplam finansal borç tutarından düşülmesiyle hesaplanmaktadır.
Grup'un konsolide net borç/özkaynak oranları aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | |
| Finansal borçlar (Dipnot 23) | 911.063.697 | 2.036.799.427 | 567.947.427 | 325.561.463 |
| Eksi: nakit ve nakit benzerleri (Dipnot 4) | (358.324.196) | (33.817.915) | (1.339.154) | (2.721.150) |
| Net finansal borç | 552.739.501 | 2.002.981.512 | 566.608.273 | 322.840.313 |
| Toplam özkaynak | 2.699.814.075 | 1.274.552.743 | 871.360.839 | 704.411.530 |
| Net finansal borç/ özkaynak oranı | 20% | 157% | 65% | 46% |
b) Finansal risk faktörleri
Kredi riski, karşılıklı ilişki içinde olan taraflardan birinin bir finansal araca ilişkin olarak yükümlülüğünü yerine getirememesi sonucu diğer tarafın finansal açıdan zarara uğraması riskidir.
Grup, kredi riskini belli taraflarla yapılan işlemleri sınırlandırarak ve ilişkide bulunduğu tarafların güvenilirliğini sürekli değerlendirerek yönetmektedirler. Grup prosedürleri uyarınca kredili çalışmak isteyen tüm müşteriler kredi inceleme aşamalarından geçirilmekte ve peşin satış yapılmakta ya da gerekli teminatlar alınmaktadır. Alınan teminatlar ağırlıklı olarak teminat mektuplarından oluşmaktadır. Ayrıca alacaklar sürekli incelenerek Grup'un şüpheli kredi/alacak riski minimize edilmektedir. Ticari alacaklar, Grup yönetimince geçmiş tecrübeler ve cari ekonomik durum göz önüne alınarak değerlendirilmekte ve uygun miktarda şüpheli alacak karşılığı ayrıldıktan sonra bilançoda net olarak gösterilmektedir (Not 7).
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.1) Kredi riski yönetimi
| 30 Eylül 2023 | Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Bankalardaki | |||||
| İlişkili taraf | Diğer taraf | İlişkili taraf | Diğer taraf | mevduat | |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış |
448 | 2.364.096.879 | - | 117.372.582 | 358.311.780 |
| finansal varlıkların net defter değeri | 448 | 2.350.196.879 | - | 117.372.582 | 358.311.780 |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | 13.900.000 | - | - | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan | - | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış | |||||
| varlıkların net defter değeri | - | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter | |||||
| değerleri | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 65.998.875 | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (65.998.875) | - | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| 31 Aralık 2022 | Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Bankalardaki | |||||
| İlişkili taraf | Diğer taraf | İlişkili taraf | Diğer taraf | mevduat | |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski | 7.091.309 | 1.278.101.916 | - | 63.599.130 | 33.797.497 |
| Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış | |||||
| finansal varlıkların net defter değeri | 7.091.309 | 1.267.701.916 | - | 63.599.130 | 33.797.497 |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | 10.400.000 | - | - | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan | - | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış | |||||
| varlıkların net defter değeri | - | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 68.329.474 | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (68.329.474) | - | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)
| 31 Aralık 2021 | Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | ||
|---|---|---|---|---|
| Bankalardaki | ||||
| İlişkili taraf | Diğer taraf | Diğer taraf | mevduat | |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski | 6.686.758 | 545.905.424 | 54.126.963 | 1.324.405 |
| Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların | ||||
| net defter değeri | 6.686.758 | 535.405.424 | 54.126.963 | 1.324.405 |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | 10.500.000 | - | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter | ||||
| değeri | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 53.593.895 | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (53.593.895) | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| 31 Aralık 2020 | Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | ||
|---|---|---|---|---|
| Bankalardaki | ||||
| İlişkili taraf | Diğer taraf | Diğer taraf | mevduat | |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski | 596.458 | 327.675.600 | 37.797.159 | 2.702.979 |
| Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların |
||||
| net defter değeri - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
596.458 | 320.605.600 7.070.000 |
37.797.159 | 2.702.979 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri |
- | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | 27.875.083 | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (27.875.083) | - | - |
| - Net defterin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.2) Likidite riski yönetimi
Likidite riski Grup'un net fonlama ihtiyaçlarını karşılayamama riskidir. Likidite riski, kredi kuruluşlarıyla önceden belirlenmiş kredi limitleri kapsamında dengelenen nakit giriş ve çıkışları aracılığıyla yönetilmektedir. Finansal yükümlülüklerinin vadelerine göre detayı finansal durum tablosu tarihinden vade tarihine kadar geçen süre dikkate alınarak gösterilmiştir.
Aşağıdaki tablo Grup'un finansal yükümlülüklerinin sözleşmeye dayalı iskonto edilmemiş ödemelerin vadelerine göre durumunu göstermektedir.
| Defter | Sözleşme uyarınca | 0 - 3 ay | 3 - 12 | 1 - 5 | |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül 2023 | değeri | nakit çıkışlar | arası | ay arası | yıl arası |
| Finansal yükümlülükler: | |||||
| Finansal borçlar Ticari borçlar Diğer borçlar |
911.063.697 1.457.815.464 277.836.190 |
991.531.750 1.457.815.464 277.836.190 |
656.684.573 1.457.815.464 277.836.190 |
117.486.399 - - |
217.360.778 - - |
| Toplam | 2.646.715.351 | 2.727.183.404 | 2.392.336.227 | 117.486.399 | 217.360.778 |
| Defter | Sözleşme uyarınca | 0 - 3 ay | 3 - 12 | 1 - 5 | |
| 31 Aralık 2022 | değeri | nakit çıkışlar | arası | ay arası | yıl arası |
| Finansal yükümlülükler: | |||||
| Finansal borçlar | 2.036.799.427 | 2.058.497.013 | 1.924.465.619 | 40.969.924 | 93.061.470 |
| Ticari borçlar | 753.874.535 | 753.874.535 | 753.874.535 | - | - |
| Diğer borçlar | 48.328.601 | 48.328.601 | 48.328.601 | - | - |
| Toplam | 2.839.002.563 | 2.860.700.149 | 2.726.668.755 | 40.969.924 | 93.061.470 |
| Defter | Sözleşme uyarınca | 0 - 3 ay | 3 - 12 | 1 - 5 | |
| 31 Aralık 2021 | değeri | nakit çıkışlar | arası | ay arası | yıl arası |
| Finansal yükümlülükler: | |||||
| Finansal borçlar | 567.947.427 | 582.830.281 | 394.181.974 | 124.260.856 | 64.387.451 |
| Ticari borçlar | 160.875.619 | 160.875.619 | 160.875.619 | - | - |
| Diğer borçlar | 15.718.181 | 15.718.181 | 15.718.181 | - | - |
| Toplam | 744.541.227 | 759.424.081 | 570.775.774 | 124.260.856 | 64.387.451 |
| Defter | Sözleşme uyarınca | 0 - 3 ay | 3 - 12 | 1 - 5 | |
| 31 Aralık 2020 | değeri | nakit çıkışlar | arası | ay arası | yıl arası |
| Finansal yükümlülükler: | |||||
| Finansal borçlar | 325.561.463 | 330.399.987 | 15.754.515 | 244.985.504 | 69.659.968 |
| Ticari borçlar | 194.657.387 | 194.657.387 | 194.657.387 | - | - |
| Diğer borçlar | 10.758.751 | 10.758.751 | 10.758.751 | - | - |
| Toplam | 530.977.601 | 535.816.125 | 221.170.653 | 244.985.504 | 69.659.968 |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.3) Kur riski yönetimi
Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir.
Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:
| ABD Doları | Avro | İsviçre Frankı | ||
|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül 2023 | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | Toplam |
| Varlıklar | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 349.341.314 | 103.410 | 74.971 | 349.519.695 |
| Finansal yatırımlar (*) | - | - | - | 11.701.961 |
| Ticari alacaklar | 950.868.591 | 472.971.523 | - | 1.423.840.114 |
| Verilen sipariş avansı | 82.130 | - | - | 82.130 |
| Toplam varlıklar | 1.300.292.035 | 473.074.933 | 74.971 | 1.785.143.900 |
| Yükümlülükler | ||||
| Finansal borçlar | (68.671.002) | 5.961 | (34.369.872) | (103.034.913) |
| Ticari borçlar | (464.890.292) | 1.119.145 | (983.935) | (464.755.082) |
| Alınan sipariş avansı | (11.829.813) | 1.227.954 | - | (10.601.859) |
| Toplam yükümlülükler | (545.391.107) | 2.353.060 | (35.353.807) | (578.391.854) |
| Net bilanço pozisyonu | 754.900.928 | 475.427.993 | (35.278.836) | 1.206.752.046 |
(*) Şirket, yabancı para mevduatlarının 505.000 ABD Dolar'lık kısmı ile 90 ve 180 gün vadeli kur korumalı mevduat yatırımı yapmıştır. 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla, söz konusu tutarların gerçeğe uygun değerlerinin toplamı 13.821.580 TL'dir.
| ABD Doları | Avro | İsviçre Frankı | Çin Yuanı | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | Toplam |
| Varlıklar | |||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 2.395.324 | 66.831 | - | - | 2.462.155 |
| Verilen sipariş avansları | 94.476 | - | - | - | 94.476 |
| Ticari alacaklar | 869.748.647 | 328.726.969 | - | - | 1.198.475.616 |
| Toplam varlıklar | 872.238.447 | 328.793.800 | - | - | 1.201.032.247 |
| Yükümlülükler | |||||
| Finansal borçlar | (1.024.386.366) | - | (141.413.300) | - | (1.165.799.666) |
| Alınan sipariş avansları | (133.638.734) | (7.045.323) | - | (80.097) | (140.764.154) |
| Ticari borçlar | (525.303.810) | (6.250.408) | - | - | (531.554.218) |
| Toplam yükümlülükler | (1.683.328.910) | (13.295.731) | (141.413.300) | (80.097) | (1.838.118.038) |
| Net bilanço pozisyonu | (811.090.463) | 315.498.069 | (141.413.300) | (80.097) | (637.085.791) |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.3) Kur riski yönetimi (devamı)
| ABD Doları | Avro | İsviçre Frankı | ||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2021 | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | Toplam |
| Varlıklar | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 1.063.246 | 28 | - | 1.063.274 |
| Ticari alacaklar | 253.377.429 | 114.029.666 | - | 367.407.095 |
| Toplam varlıklar | 254.440.675 | 114.029.694 | - | 368.470.369 |
| Yükümlülükler | ||||
| Finansal borçlar | (272.527.500) | - | (80.931.769) | (353.459.269) |
| Alınan sipariş avansları | (161.138.664) | (4.175.531) | - | (165.314.195) |
| Ticari borçlar | (26.272.037) | (8.932.546) | (43.680.600) | (78.885.183) |
| Toplam yükümlülükler | (459.938.201) | (13.108.077) | (124.612.369) | (597.658.647) |
| Net bilanço pozisyonu | (205.497.526) | 100.921.617 | (124.612.369) | (229.188.278) |
| ABD Doları | Avro | İsviçre Frankı | ||
| 31 Aralık 2020 | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | (TL karşılığı) | Toplam |
| Varlıklar | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 34.426 | 1.624.724 | 369.584 | 2.028.734 |
| Ticari alacaklar | 8.570.204 | 213.058.076 | - | 221.628.280 |
| Toplam varlıklar | 8.604.630 | 214.682.800 | 369.584 | 223.657.014 |
| Yükümlülükler | ||||
| Finansal borçlar | (232.202.037) | - | (66.471.609) | (298.673.646) |
| Ticari borçlar | (15.664.419) | (4.329.544) | - | (19.993.963) |
| Toplam yükümlülükler | (247.866.456) | (4.329.544) | (66.471.609) | (318.667.609) |
| Net bilanço pozisyonu | (239.261.826) | 210.353.256 | (66.102.025) | (95.010.595) |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.3) Kur riski yönetimi (devamı)
Grup'un döviz kuru duyarlılık analizi tablosu aşağıdaki gibidir:
| Döviz kuru duyarlılık analizi tablosu | ||
|---|---|---|
| 30 Eylül 2023 | ||
| Kar/zarar | Kar/zarar | |
| Yabancı paranın | Yabancı paranın | |
| değer kazanması | değer kaybetmesi | |
| ABD Doları TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) |
76.660.289 | (75.490.093) |
| 3- ABD Doları net etki (1+2) | 76.660.289 | (75.490.093) |
| Avro TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü 5- Avro riskinden korunan kısım (-) |
47.542.799 | (47.542.799) |
| 6- Avro net etki (4+5) | 47.542.799 | (47.542.799) |
| İsviçre Frankı'nın TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 7- İsviçre Frankı net varlık/yükümlülüğü 8- İsviçre Frankı riskinden korunan kısım (-) |
(3.527.884) | 3.527.884 |
| 9- İsviçre Frankı net etki (7+8) | (3.527.884) | 3.527.884 |
| Toplam (3+6+9) | 120.675.204 | (119.505.008) |
| Döviz kuru duyarlılık analizi tablosu | ||
| 31 Aralık 2022 | ||
| Kar/zarar | Kar/zarar | |
| Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
|
| ABD Doları TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) |
(81.095.377) | 81.095.377 |
| 3- ABD Doları net etki (1+2) | (81.095.377) | 81.095.377 |
| Avro TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü 5- Avro riskinden korunan kısım (-) |
31.549.807 | (31.549.807) |
| 6- Avro net etki (4+5) | 31.549.807 | (31.549.807) |
| İsviçre Frankı'nın TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 7- İsviçre Frankı net varlık/yükümlülüğü 8- İsviçre Frankı riskinden korunan kısım (-) |
(14.100.450) | 14.100.450 |
| 9- İsviçre Frankı net etki (7+8) | (14.100.450) | 14.100.450 |
| Çin Yuan'ının TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 10- Çin Yuanı net varlık/yükümlülüğü 11- Çin Yuanı riskinden korunan kısım (-) |
(8.010) | 8.010 |
| 12- Çin Yuanı net etki (10+11) | (8.010) | 8.010 |
| Toplam (3+6+9+12) | (63.654.030) | 63.654.030 |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.3) Kur riski yönetimi (devamı)
| Döviz kuru duyarlılık analizi tablosu | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık 2021 | ||
| Kar/zarar | Kar/zarar | |
| Yabancı paranın | Yabancı paranın | |
| değer kazanması | değer kaybetmesi | |
| ABD Doları TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) |
(20.549.753) - |
20.549.753 - |
| 3- ABD Doları net etki (1+2) | (20.549.753) | 20.549.753 |
| Avro TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü 5- Avro riskinden korunan kısım (-) |
10.092.162 - |
(10.092.162) - |
| 6- Avro net etki (4+5) | 10.092.162 | (10.092.162) |
| İsviçre Frankı'nın TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 7- İsviçre Frankı net varlık/yükümlülüğü 8- İsviçre Frankı riskinden korunan kısım (-) |
(12.461.237) - |
12.461.237 - |
| 9- İsviçre Frankı net etki (7+8) | (12.461.237) | 12.461.237 |
| Toplam (3+6+9) | (22.918.828) | 22.918.828 |
| Döviz kuru duyarlılık analizi tablosu | ||
| 31 Aralık 2020 | ||
| Kar/zarar | Kar/zarar | |
| Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
|
| ABD Doları TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) |
(23.926.183) - |
23.926.183 - |
| 3- ABD Doları net etki (1+2) | (23.926.183) | 23.926.183 |
| Avro TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü 5- Avro riskinden korunan kısım (-) |
21.035.326 - |
(21.035.326) - |
| 6- Avro net etki (4+5) | 21.035.326 | (21.035.326) |
| İsviçre Frankı'nın TL karşısında %10 değer kazanması/kaybetmesi halinde: | ||
| 7- İsviçre Frankı net varlık/yükümlülüğü 8- İsviçre Frankı riskinden korunan kısım (-) |
(6.610.202) - |
6.610.202 - |
| 9- İsviçre Frankı net etki (7+8) | (6.610.202) | 6.610.202 |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.3) Kur riski yönetimi (devamı)
Grup, faiz haddi bulunduran varlık ve yükümlülüklerin tabi olduğu faiz oranlarının değişiminin etkisinden doğan faiz oranı riskine maruz kalmaktadır. Grup, bu riski faiz oranına duyarlı olan varlık ve yükümlülüklerin yeniden fiyatlandırmaya kalan sürelerini ve borçlanmaların sabit-değişken faiz ve kısa-uzun vade yapılarını dengelemek suretiyle oluşan doğal tedbirlerle ve türev araçlar ile yönetmektedir.
Grup'un faiz oranına duyarlı finansal araçlarının dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2021 |
31 Aralık 2020 |
|
|---|---|---|---|---|
| Sabit faizli finansal araçlar | ||||
| Finansal yükümlülükler | 911.063.697 | 2.036.799.427 | 567.947.427 | 325.561.463 |
| Sabit faizli finansal araçlar | 911.063.697 | 2.036.799.427 | 567.947.427 | 325.561.463 |
| Toplam finansal yükümlülükler | 911.063.697 | 2.036.799.427 | 567.947.427 | 325.561.463 |
Gerçeğe uygun değer açıklamaları
| Krediler ve alacaklar | İtfa edilmiş değerinden | |||
|---|---|---|---|---|
| (nakit ve nakit benzerleri | gösterilen finansal varlıklar | Defter | ||
| 30 Eylül 2023 | dahil) | ve yükümlülükler | değeri | Not |
| Finansal varlıklar: | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 358.324.196 | - | 358.324.196 | 4 |
| Ticari alacaklar | 2.364.097.325 | - | 2.364.097.325 | 7 |
| Diğer alacaklar | 117.372.582 | - | 117.372.582 | 8 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 448 | - | 448 | 3 |
| Finansal yükümlülükler: | ||||
| Finansal borçlar | - | 911.063.697 | 911.063.697 | 24 |
| Ticari borçlar | - | 1.457.815.464 | 1.457.815.464 | 7 |
| Diğer borçlar | - | 5.490.533 | 5.490.533 | 8 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar | - | 272.345.657 | 272.345.657 | 3 |
| Türev araçlar | - | 66.736.763 | 66.736.763 | 6 |
| 31 Aralık 2022 | Krediler ve alacaklar (nakit ve nakit benzerleri dahil) |
İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal varlıklar ve yükümlülükler |
Defter değeri |
Not |
|---|---|---|---|---|
| Finansal varlıklar: | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 33.817.915 | - | 33.817.915 | 4 |
| İlişkili olmayan taraflardan ticari | 1.278.101.916 | - | 1.278.101.91 | |
| alacaklar | 6 | 7 | ||
| Diğer alacaklar | 68.362.993 | - | 68.362.993 | 8 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 7.091.309 | - | 7.091.309 | 3 |
| Finansal yükümlülükler: | ||||
| - | 2.036.799.427 | 2.036.799.42 | ||
| Finansal borçlar | 7 | 24 | ||
| Ticari borçlar | - | 753.874.535 | 753.874.535 | 7 |
| İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar | - | 2.484.422 | 2.484.422 | 8 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar | - | 45.844.179 | 45.844.179 | 3 |
| Türev araçlar | - | 14.589.404 | 14.589.404 | 6 |
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
b.3) Kur riski yönetimi (devamı)
Gerçeğe uygun değer açıklamaları (devamı)
| 31 Aralık 2021 | Krediler ve alacaklar (nakit ve nakit benzerleri dahil) |
İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal varlıklar ve yükümlülükler |
Defter değeri |
Not |
|---|---|---|---|---|
| Finansal varlıklar: | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 1.339.154 | - | 1.339.154 | 4 |
| Ticari alacaklar | 507.830.988 | - | 507.830.988 | 7 |
| Diğer alacaklar | 54.126.963 | - | 54.126.963 | 8 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 6.686.758 | - | 6.686.758 | 3 |
| Finansal yükümlülükler: | ||||
| Finansal borçlar | - | 567.947.427 | 567.947.427 | 24 |
| Ticari borçlar | - | 160.875.619 | 160.875.619 | 7 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar | - | 10.072.339 | 10.072.339 | 3 |
| 31 Aralık 2020 | Krediler ve alacaklar (nakit ve nakit benzerleri dahil) |
İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal varlıklar ve yükümlülükler |
Defter değeri |
Not |
|---|---|---|---|---|
| Finansal varlıklar: | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 2.721.150 | - | 2.721.150 | 4 |
| Ticari alacaklar | 313.933.814 | - | 313.933.814 | 7 |
| Diğer alacaklar | 37.797.159 | - | 37.797.159 | 8 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 596.458 | - | 596.458 | 3 |
| Finansal yükümlülükler: | ||||
| Finansal borçlar | - | 325.561.463 | 325.561.463 | 24 |
| Ticari borçlar | - | 194.657.387 | 194.657.387 | 7 |
| Diğer borçlar | - | 707.336 | 707.336 | 8 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar | - | 10.051.415 | 10.051.415 | 3 |
Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
• Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
• İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direkt ya da endirekt olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
• Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.
30 Eylül 2023 ve 31 Aralık 2022, 31 Aralık 2021, 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla finansal durum tablosundaki gerçeğe uygun değerinden ölçülen finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerleri ve seviyeleri aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2023 | Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi |
|||
|---|---|---|---|---|
| 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||
| TL | TL | TL | ||
| Türev finansal varlıklar/ (yükümlülükler), net | - | 66.736.763 | - | |
| - | 66.736.763 | - | ||
| 31 Aralık 2022 | Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi |
|||
| 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||
| TL | TL | TL | ||
| Türev finansal varlıklar/ (yükümlülükler), net | - | (14.589.404) | - | |
| - | (14.589.404) | - | ||
| 31 Aralık 2021 | Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi |
|||
| 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||
| TL | TL | TL | ||
| Türev finansal varlıklar/ (yükümlülükler), net | - | - | - | |
| - | - | - | ||
| 31 Aralık 2020 | Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi |
|||
| 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||
| TL | TL | TL | ||
| Türev finansal varlıklar/ (yükümlülükler), net | - | - | - | |
| - | - | - |
26. Denetim ücretleri
Bağımsız denetçi/bağımsız denetim kuruluşundan alınan hizmetlere ilişkin ücretler Grup'un, KGK'nın 30 Mart 2021 tarihinde mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan Kurul Kararına istinaden hazırladığı ve hazırlanma esasları 19 Ağustos 2021 tarihli KGK yazısını temel alan bağımsız denetim kuruluşlarınca verilen hizmetlerin ücretlerine ilişkin açıklaması aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti | 1.250.000 | 800.000 |
| Toplam | 1.250.000 | 800.000 |
27. Raporlama döneminden sonraki olaylar
KGK' nın 23 Kasım 2023 tarihinde yayınlamış olduğu duyuruya göre 29 Ocak 2022 tarih ve 31734 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7352 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1'inci maddesiyle Vergi Usul Kanunu'na eklenen Geçici Madde 33 uyarınca vergi mevzuatına göre hazırlanan 31 Aralık 2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaktır. Ayrıca, Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS) uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarının "Türkiye Muhasebe Standardı 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" ile "BOBİ FRS Bölüm 25 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama"da yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulması gerekmektedir.