Audit Report / Information • Feb 28, 2025
Audit Report / Information
Open in ViewerOpens in native device viewer
31 Aralık 2024 Tarihi İtibarıyla Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetçi Raporu
Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı Genel Kurulu'na
Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı'nın ("Şirket") ve bağlı ortaklıklarının (hep birlikte "Grup" olarak anılacaktır) 31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynaklar değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere konsolide finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.
Görüşümüze göre, ilişikteki konsolide finansal tablolar Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na ("TFRS'lere") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.
Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları'nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları'na ("BDS'lere") uygun olarak yürütülmüştür. Bu standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun "Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları" bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Bağımsızlık Standartları Dahil) ("Etik Kurallar") ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatında ve ilgili diğer mevzuatta konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili olarak yer alan etik ilkelere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.
Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.
| Kilit denetim konuları |
Denetimde konunun nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Hasılat, yolcu uçuş yükümlülükleri ve sık |
|
| uçuş programı yükümlülüğünün |
|
| muhasebeleştirilmesi | |
| Hasılat ve yolcu uçuş yükümlülükleri (Bakınız Dipnot 2.4.1, 13 ve 25) |
Hasılat ve yolcu uçuş yükümlülüklerinin denetimine ilişkin aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: |
| Grup'un hasılatının büyük bir kısmı yolcu gelirlerinden oluşmaktadır. Yolcu gelirleri, taşıma hizmeti tamamlandığında hasılat olarak muhasebeleştirilmektedir. Grup'un konsolide finansal tablolarında 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yılda yer alan toplam yolcu gelirleri 606.369 milyon TL'dir. Satılan ancak henüz kullanılmayan (uçulmayan) biletler ise ilgili uçuş tamamlanana kadar yolcu uçuş yükümlülüğü olarak muhasebeleştirilmektedir. 31 Aralık 2024 itibarıyla, Grup'un konsolide finansal tablolarında muhasebeleştirilen bilet satışlarından doğan yolcu uçuş yükümlülükleri 83.139 milyon TL'dir. Aşağıdaki nedenlerden dolayı denetim çalışmalarımızda bu konuya odaklanmış bulunuyoruz: - Uçuş hizmeti sağlamadan yazılan ve yolcu geliri olarak muhasebeleştirilen, bilet yanma gelirlerinin hesaplanmasında geçmiş istatistiki verilere ve trendlere dayanarak bilet sözleşmesindeki haklarını kullanmayan yolcu sayılarına ilişkin yönetim tahmin ve varsayımlarının kullanılması, |
- Yolcu gelirlerinin muhasebeleştirilmesi için kurulmuş olan sistemlere ilişkin kontrollerin etkinliği ve bağımsız denetçi olarak belirlediğimiz önemli sistemlerin arasındaki sistem mutabakatlarının tamlığı ve doğruluğu BT alanındaki uzmanlarımızın katılımıyla test edilmiştir. - Yolcu gelirlerinin muhasebeleştirilmesi için uygulanan iş süreçleri ve süreçlere ilişkin uygulanan kontroller anlaşılmıştır. - Yolcu gelirlerinin muhasebeleştirilmesine yönelik uygulanan önemli süreç kontrolleri test edilmiştir. - Henüz uçuşu gerçekleşmemiş olan yolcu biletleri örneklem yöntemiyle test edilmiştir. - Bilet yanma gelirlerinin hesaplamasında kullanılan istatistiksel verilerin tutarlılığı geçmişte gerçekleşen verilerle karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. |
| - Taşıma hizmetinin tamamlanıp hasılatın finansal tablolara alınması sırasında, karmaşık ve birden fazla sistemin olması, bu sistemlerin birbirleriyle doğrudan bağlantısının olması ve sistemler arasında büyük hacimde verilerin işlenmesi, |
|
| - Sistemlerin karmaşıklığından dolayı bilgi teknolojileri ("BT") alanındaki uzmanlarımızın denetim sürecine dahil olmasının gerekliliği. |
| Kilit denetim konuları |
Denetimde konunun nasıl ele alındığı |
||||
|---|---|---|---|---|---|
| Hasılat, yolcu uçuş yükümlülükleri ve sık uçuş programı yükümlülüğünün muhasebeleştirilmesi |
|||||
| Sık uçuş programı yükümlülükleri (Bakınız Dipnot 2.4.1 ve 13) Grup, üyelerine "Miles and Smiles" adında sık uçuş programı kapsamında gerçekleşmiş uçuşlar üzerinden hesaplanan ücretsiz uçuş ödülü vermektedir. Uçuş ödülü, satış işlemlerinin farklı bir bileşeni şeklinde muhasebeleştirilmektedir. 31 Aralık 2024 itibarıyla, Grup'un konsolide finansal tablolarında yer alan mil yükümlülükleri 10.837 milyon TL'dir. Hasılat olarak kaydedilen bedelin bir kısmı, müşteriye sunulan hizmetlere ilişkin işlem bedeli dikkate alınarak, söz konusu hizmetler müşteriye sunuldukça (taşıma hizmeti tamamlandığında) veya geçmiş verilere dayanılarak yapılan tahminlere göre geçerliliğini yitireceği varsayıldığında hasılat olarak konsolide finansal tablolara alınmaktadır. Mil yükümlülükleri olarak muhasebeleştirilen uçuş ödülleri, millerin kullanılması durumunda geçerli olacak değerinden takip edilmektedir. Aşağıdaki nedenlerden dolayı denetim çalışmalarımızda bu konuya odaklanmış bulunuyoruz: - Geçerliliğini yitirecek millerin hesaplanmasında geçmiş istatistiki verilere dayanan kullanım oranına ilişkin tahmin ve varsayımların kullanılması, - Millerin kullanılması durumunda geçerli olacak değer hesaplamasının karmaşık olması, - Sistemlerin karmaşıklığından dolayı BT alanındaki uzmanlarımızın denetim sürecine |
Sık uçuş yükümlülüklerinin denetimine ilişkin aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: - Mil yükümlülüklerinin muhasebeleştirilmesi için uygulanan iş süreçleri ve süreçlere ilişkin uygulanan kontroller anlaşılmıştır. - Mil yükümlülüklerinin muhasebeleştirilmesi için kurulmuş olan sistemlere ve iç kontrollere ilişkin bağımsız denetçi olarak belirlediğimiz önemli kontroller BT alanındaki uzmanlarımızın da katılımıyla test edilmiştir. - Millerin kullanılması durumunda geçerli olacak değer hesaplamasına baz olan veriler geçmiş veriler ile karşılaştırılmış ve hesaplamanın matematiksel doğruluğu kontrol edilmiştir. - Raporlama dönemi sonu itibarıyla hesaplanan mil yükümlülüklerinin mil programları ile uygunluğu karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. - Geçerliliğini yitirecek miller için hesaplanan kullanım oranları geçmiş yıllarda gerçekleşmiş veriler ile karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. |
||||
| dahil olmasının gerekliliği. |
| Kilit denetim konuları |
Denetimde konunun nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Uçakların bileşenlerine ayrılarak muhasebeleştirilmesi (Bakınız Dipnot 2.4.3, 2.4.4 ve 15) |
|
| 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablolarda maddi duran varlıklar ve kullanım hakkı varlıkları olarak muhasebeleştirilen uçakların toplam kayıtlı değeri 726.247 milyon TL'dir. Grup, satın alım veya kiralama yöntemiyle edinilen uçakları, gövde, gövde büyük bakım, motor ve motor büyük bakım olarak farklı bileşenlerine ayırarak muhasebeleştirmektedir. Bileşenler için ayrı ayrı faydalı ömürler belirlenmekte ve amortisman hesaplanmaktadır. Aşağıdaki nedenlerden dolayı denetim çalışmalarımızda bu konuya odaklanmış bulunuyoruz: - Grup'un 31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal tablolarına önemli etkisinin bulunması, |
Uçakların bileşenlerine ayrılarak muhasebeleştirilmesinin denetimine ilişkin aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: - Yönetim ile görüşülerek Grup'un uyguladığı muhasebe politikaları incelenmiş ve TMS 16, "Maddi Duran Varlıklar" standardında yer alan kriterlerin nasıl karşılandığı anlaşılmıştır. - Faydalı ömür ve kalıntı değer tahminleri Grup'un filo planı ve son dönemlerde yapmış olduğu uçak alım ve kiralama işlemlerinin sözleşmeleri ile karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. - Grup'un filosundaki uçakların ayrıştırılmış önemli uçak parçaları ve faydalı ömürlerinin sektörel uygulamalarla tutarlılığı karşılaştırılmıştır. |
| - Uçakların birbirinden bağımsız önemli parçalarının belirlenmesinde önemli yönetim tahmin ve varsayımların kullanılması, |
- Cari dönemdeki amortisman giderleri yeniden hesaplanarak kontrol edilmiştir. |
| - Uçakların farklı bileşenlerine ilişkin faydalı ömürler ve kalıntı değerlerin belirlenmesinde önemli yönetim tahmin ve varsayımların kullanılması. |
Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.
Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.
Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.
Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:
Amacımız, bir bütün olarak finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.
BDS'lere uygun olarak yürütülen bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve meslekî şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:
Grup'un iç kontrolünün etkinliğine ilişkin bir görüş bildirmek amacıyla değil ama duruma uygun denetim prosedürlerini tasarlamak amacıyla denetimle ilgili iç kontrol değerlendirilmektedir.
Yönetim tarafından kullanılan muhasebe politikalarının uygunluğu ile yapılan muhasebe tahminleri ile ilgili açıklamaların makul olup olmadığı değerlendirilmektedir.
Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.
Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa, tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla atılan adımlar ile alınan önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.
Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.
PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.
Baki Erdal, SMMM Sorumlu Denetçi
İstanbul, 28 Şubat 2025
31 Aralık 2024 Tarihi İtibarıyla Konsolide Finansal Durum Tablosu
| (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.) | Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
|
|---|---|---|---|
| VARLIKLAR | Dipnot Referansları |
31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| Dönen Varlıklar | |||
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 5 | 95.992 | 20.115 |
| Finansal Yatırımlar | 6 | 118.030 | 157.311 |
| Ticari Alacaklar | |||
| - İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar | 8 | 1.506 | 1.464 |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar | 9 | 30.402 | 23.728 |
| Diğer Alacaklar | |||
| - İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar | 8 | 318 | 280 |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar | 11 | 47.947 | 25.916 |
| Türev Araçlar | 34 | 4.213 | 531 |
| Stoklar | 12 | 23.661 | 12.311 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 13 | 10.641 | 6.975 |
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar | 32 | 1.014 | 62 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 23 | 8.186 | 3.202 |
| TOPLAM DÖNEN VARLIKLAR | 341.910 | 251.895 | |
| Duran Varlıklar | |||
| Finansal Yatırımlar | 6 | 39.253 | 11.724 |
| Diğer Alacaklar | |||
| - İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar | 8 | 423 | - |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar | 11 | 44.178 | 41.076 |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımlar | 3 | 22.707 | 14.626 |
| Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller | 14 | 1.523 | 1.271 |
| Maddi Duran Varlıklar | 15 | 248.909 | 178.849 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 15 | 621.795 | 498.310 |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | |||
| - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 16 | 3.943 | 2.557 |
| - Şerefiye | 943 | 787 | |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 13 | 59.824 | 38.085 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 32 | 14.198 | 9.763 |
| TOPLAM DURAN VARLIKLAR | 1.057.696 | 797.048 | |
| TOPLAM VARLIKLAR | 1.399.606 | 1.048.943 |
31 Aralık 2024 Tarihi İtibarıyla Konsolide Finansal Durum Tablosu
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
| Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
||
|---|---|---|---|
| KAYNAKLAR | Dipnot Referansları |
31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler Kısa Vadeli Borçlanmalar |
|||
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Kısa Vadeli Borçlanmalar | |||
| - Banka Kredileri Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları - İlişkili Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmaların |
7 | 55.536 | 39.662 |
| Kısa Vadeli Kısımları - Banka Kredileri - İlişkili Olmayan Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmaların |
7 | 164 | 9.964 |
| Kısa Vadeli Kısımları - Banka Kredileri |
7 | 10.139 | 8.267 |
| - Kiralama İşlemlerinden Borçlanmalar | 7-17 | 64.571 | 51.917 |
| Ticari Borçlar | |||
| - İlişkili Taraflara Ticari Borçlar | 8 | 10.342 | 8.390 |
| - İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar | 9 | 42.450 | 29.670 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 10 | 18.957 | 12.315 |
| Diğer Borçlar | |||
| - İlişkili Taraflara Diğer Borçlar - İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar |
8 11 |
23 11.143 |
122 7.019 |
| Türev Araçlar | 34 | 1.301 | 2.971 |
| Ertelenmiş Gelirler | 13 | 104.054 | 79.776 |
| Kısa Vadeli Karşılıklar | |||
| - Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa | |||
| Vadeli Karşılıklar | 19 | 3.571 | 1.467 |
| - Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar | 19 | 478 | 173 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 23 | 16.804 | 15.095 |
| TOPLAM KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 339.533 | 266.808 | |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | |||
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | |||
| - İlişkili Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmalar | |||
| - Banka Kredileri | 7 | - | 6.050 |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmalar - Banka Kredileri |
7 | 1.176 | 7.877 |
| - Kiralama İşlemlerinden Borçlanmalar | 7-17 | 358.353 | 296.435 |
| Diğer Borçlar | |||
| - İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar | 11 | 1.115 | 749 |
| Ertelenmiş Gelirler | 13 | 4.629 | 3.185 |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | |||
| - Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Uzun | 21 | 8.725 | 6.752 |
| Vadeli Karşılıklar | |||
| - Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar | 19 | 3.778 | 2.498 |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | 32 | 2.285 | 1.477 |
| TOPLAM UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 380.061 | 325.023 | |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | |||
| Ödenmiş Sermaye | 24 | 1.380 | 1.380 |
| Sermaye Düzeltmesi Farkları | 24 | 1.124 | 1.124 |
| Geri Alınan Paylar | 24 | ( 853) | ( 655) |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler |
|||
| - Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları | 24 | ( 10.044) | ( 8.073) |
| - Yabancı Para Çevrim Farkları | 24 | 281.666 | 195.569 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş | |||
| Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | |||
| - Yabancı Para Çevrim Farkları | 24 | 40.926 | 29.215 |
| - Riskten Korunma Kazançları | 24 | 21.907 | 8.282 |
| -Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire | |||
| Yansıtılan Finansal Varlıklardan Kazançlar | 624 | 615 | |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 24 | 912 | 714 |
| Geçmiş Yıllar Karları | 228.888 | 66.088 | |
| Net Dönem Karı | 113.357 | 162.998 | |
| Ana ortaklığa ait özkaynaklar | 679.887 | 457.257 | |
| Kontrol gücü olmayan paylar TOPLAM ÖZKAYNAKLAR |
125 | ( 145) | |
| 680.012 | 457.112 | ||
| TOPLAM KAYNAKLAR | 1.399.606 | 1.048.943 |
31 Aralık 2024 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait
Konsolide Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
| Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
||
|---|---|---|---|
| KAR VEYA ZARAR KISMI | Dipnot Referansları |
1 Ocak 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
| Hasılat | 25 | 745.430 | 504.398 |
| Satışların Maliyeti (-) | 26 | ( 602.522) | ( 384.952) |
| BRÜT KAR | 142.908 | 119.446 | |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | 27 | ( 18.675) | ( 10.622) |
| Pazarlama Giderleri (-) | 27 | ( 60.283) | ( 41.901) |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 28 | 20.286 | 12.471 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 28 | ( 3.843) | ( 7.969) |
| ESAS FAALİYET KARI | 80.393 | 71.425 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 29 | 55.375 | 24.191 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) | 29 | ( 2.535) | ( 1.669) |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların | |||
| Karlarından Paylar FİNANSMAN GELİRİ ÖNCESİ FAALİYET KARI |
3 | 5.919 139.152 |
6.716 100.663 |
| Finansman Gelirleri | 30 | 32.526 | 12.003 |
| Finansman Giderleri (-) | 30 | ( 50.335) | ( 21.430) |
| Net Parasal Pozisyon Kazançları | 31 | 78 | 46 |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER VERGİ ÖNCESİ KARI | 121.421 | 91.282 | |
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri | ( 8.064) | 71.716 | |
| Dönem Vergi Gideri | 32 | ( 13.345) | ( 1.740) |
| Ertelenmiş Vergi Geliri | 32 | 5.281 | 73.456 |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER DÖNEM KARI | 113.357 | 162.998 | |
| DÖNEM KARININ DAĞILIMI | |||
| - Kontrol Gücü Olmayan Paylar | ( 21) | ( 5) | |
| - Ana Ortaklık Payları | 113.378 | 163.003 | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİRLER | |||
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacaklar | 25.345 | 18.164 | |
| Yabancı Para Çevrim Farkları | 11.711 | 18.660 | |
| Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire | |||
| Yansıtılan Finansal Varlıklardan Kazançlar | 11 | 1.108 | |
| Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Finansal Varlıklara İlişkin Diğer Kapsamlı |
|||
| Gelir, Vergi Etkisi | ( 2) | ( 233) | |
| Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları/(Kayıpları) | 17.012 | ( 2.049) | |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların | |||
| Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları | 575 | 314 | |
| Nakit Akış Riskinden Korunmaya İlişkin Vergi (Gideri)/Geliri | ( 3.962) | 364 | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar | 84.126 | 95.328 | |
| Yurtdışındaki İşletmelerin Çevrimi Dışındaki | |||
| Yabancı Para Çevrim Farkları | 86.097 | 99.128 | |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları | ( 2.415) | ( 4.810) | |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm | |||
| Kayıpları, Vergi Etkisi DİĞER KAPSAMLI GELİR |
444 | 1.010 | |
| 109.471 | 113.492 | ||
| TOPLAM KAPSAMLI GELİR | 222.828 | 276.490 | |
| Pay Başına Kar (Kr) | 33 | 82,15 | 118,11 |
| Sulandırılmış Pay Başına Kar (Kr) | 33 | 82,15 | 118,11 |
Konsolide Özkaynaklar Değişim Tablosu
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Birikmiş Karlar | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmiş Sermaye |
Sermaye Düzeltmesi Farkları |
Geri Alınan Paylar |
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları |
Yabancı Para Çevrim Farkları |
Yabancı Para Çevrim Farkları |
Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları |
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Finansal Varlıklardan Kazançlar |
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler |
Geçmiş Yıllar Karları |
Net Dönem Karı |
Ana ortaklığa ait özkaynaklar |
Kontrol gücü olmayan paylar |
Özkaynaklar Toplamı |
|
| 1 Ocak 2024 itibarıyla bakiyeleri | 1.380 | 1.124 | (655) | (8.073) | 195.569 | 29.215 | 8.282 | 615 | 714 | 66.088 | 162.998 | 457.257 | (145) | 457.112 |
| Transferler | - | - | - | - | - | - | - | - | 198 162.800 | (162.998) | - | - | - | |
| Toplam Kapsamlı Gelir | - | - | - | (1.971) | 86.097 | 11.711 | 13.625 | 9 | - | - | 113.357 | 222.828 | - | 222.828 |
| Kontrol Gücü Olmayan Pay Sahipleriyle Yapılan İşlemler |
- | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 270 | 270 |
| Geri Alınan Paylardaki Artış | - | - | (198) | - | - | - | - | - | - | - | - | (198) | - | (198) |
| 31 Aralık 2024 bakiyeleri | 1.380 | 1.124 | (853) | (10.044) | 281.666 | 40.926 | 21.907 | 624 | 912 228.888 | 113.357 | 679.887 | 125 | 680.012 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Birikmiş Karlar | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmiş Sermaye |
Sermaye Düzeltmesi Farkları |
Geri Alınan Paylar |
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları |
Yabancı Para Çevrim Farkları |
Yabancı Para Çevrim Farkları |
Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları |
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Finansal Varlıklardan Kayıplar |
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler |
Geçmiş Yıllar Karları |
Net Dönem Karı |
Ana ortaklığa ait özkaynaklar |
Kontrol gücü olmayan paylar |
Özkaynaklar Toplamı |
|
| 1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeleri | 1.380 | 1.124 | - | (4.273) | 96.441 | 10.555 | 9.653 | (260) | 59 | 19.311 | 47.432 | 181.422 | 5 | 181.427 |
| Transferler | - | - | - | - | - | - | - | - | 655 | 46.777 | (47.432) | - | - | - |
| Toplam Kapsamlı Gelir | - | - | - | (3.800) | 99.128 | 18.660 | (1.371) | 875 | - | - | 162.998 | 276.490 | - | 276.490 |
| Kontrol Gücü Olmayan Pay Sahipleriyle Yapılan İşlemler |
- | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | (150) | (150) |
| Geri Alınan Paylardaki Artış |
- | - | (655) | - | - | - | - | - | - | - | - | (655) | - | (655) |
| 31 Aralık 2023 bakiyeleri | 1.380 | 1.124 | (655) | (8.073) | 195.569 | 29.215 | 8.282 | 615 | 714 | 66.088 | 162.998 | 457.257 | (145) | 457.112 |
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
| Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
||
|---|---|---|---|
| Dipnot Referansları |
1 Ocak 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
|
| Net Dönem Karı | 113.357 | 162.998 | |
| Dönem Net Karı Mutabakatı ile İlgili Düzeltmeler | |||
| Amortisman ve İtfa Gideri İle İlgili Düzeltmeler | 15-16 | 72.306 | 48.474 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler |
19-21 | 3.394 | 1.402 |
| Diğer Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler | 19 | 304 | 58 |
| Muhtemel Riskler için Ayrılan Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler | 35 | (8) | (23) |
| Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler | 29-30 | (53.453) | (16.444) |
| Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler | 21-30 | 21.107 | 13.466 |
| Gerçekleşmemiş Yabancı Para Çevrim Farkları İle İlgili Düzeltmeler | (35.973) | 12.801 | |
| Türev Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değer | |||
| Kayıpları/(Kazançları) ile İlgili Düzeltmeler Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları/(Kazançları) ile İlgili Düzeltmeler |
30 | 7.612 | (1.698) |
| İştiraklerin Dağıtılmamış Karları İle İlgili Düzeltmeler | 3 | 2.575 (5.919) |
(2.165) (6.716) |
| Vergi Gideri/(Geliri) İle İlgili Düzeltmeler | 32 | 8.064 | (72.366) |
| Maddi Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan | |||
| Kayıplar ile İlgili Düzeltmeler | 29 | 781 | 883 |
| Diğer Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından | |||
| Kaynaklanan Kayıplar ile İlgili Düzeltmeler | 15 | 2.786 | 1.093 |
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler | 136.933 | 141.763 | |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış/(Artış) | 231 | (437) | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki (Artış)/Azalış | (1.826) | 3.760 | |
| İlişkili Taraflardan Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki (Artış)/Azalış | (393) | 71 | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Azalış/(Artış) |
8.571 | ||
| Stoklardaki Artış İle İlgili Düzeltmeler | (8.276) | (10.692) (953) |
|
| Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Artış | (15.297) | (10.464) | |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Artış | 249 | 322 | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Borçlardaki Artış | 6.333 | 1.773 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlardaki Artış | 3.869 | 5.567 | |
| İlişkili Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Azalış | (115) | (221) | |
| İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış | 2.798 | 2.330 | |
| Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış | 8.328 | 12.570 | |
| Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki Azalış | (3.962) | (605) | |
| Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları | 137.443 | 144.784 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | |||
| Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler Vergi (Ödemeleri)/İadeleri |
21 32 |
(911) (952) |
(312) 560 |
| İşletme Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit | 135.580 | 145.032 | |
| YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI | |||
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından | |||
| Kaynaklanan Nakit Girişleri | 15-29 | 464 | 1.041 |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından | |||
| Kaynaklanan Nakit Çıkışları | (43.963) | (25.590) | |
| Diğer Kısa ve Uzun Vadeli Varlık Satışından/(Alışından) Kaynaklanan | |||
| Nakit Girişleri/(Çıkışları) | 39.515 | (115.421) | |
| Diğer Nakit Avans ve Borçlar Alınan Temettüler |
3 | (24.647) | (4.320) |
| Alınan Faiz | 5-29 | 1.330 37.304 |
1.084 12.819 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit Akışları | 10.003 | (130.387) | |
| FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | |||
| İşletmenin Kendi Paylarını Almasından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | (198) | (655) | |
| Kredilerden Nakit Girişleri | 7 | 90.716 | 57.392 |
| Kredi Geri Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | 7 | (102.308) | (81.828) |
| Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine | |||
| İlişkin Nakit Çıkışları | 7 | (61.522) | (39.882) |
| Ödenen Faiz | 7 | (12.543) | (9.374) |
| Alınan Faiz | 30 | 10.495 | 3.784 |
| Finansman Faaliyetlerinde Kullanılan Net Nakit | (75.360) | (70.563) | |
| Nakit ve Nakit Benzeri Değerlerdeki Net Değişim | 70.223 | (55.918) | |
| Dönem Başı Nakit ve Nakit Benzerleri Dönem Sonu Nakit ve Nakit Benzerleri |
5 | 19.941 | 75.859 |
| 90.164 | 19.941 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |||
|---|---|---|---|---|
| Türkiye Varlık Fonu | % 49,12 | % 49,12 | ||
| T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı |
- | - | ||
| Diğer (Halka Açık Kısım) | 50,88 % |
50,88 % |
||
| Toplam | % 100,00 | % 100,00 |
Şirket, Türkiye Varlık Fonu tarafından kontrol edilmektedir.
Şirket, Türkiye'de kayıtlı olup merkez adresi aşağıdaki gibidir:
Türk Hava Yolları A.O. Genel Yönetim Binası, Yeşilköy Mahallesi, Havaalanı Caddesi No: 3/1 34149 Bakırköy İSTANBUL.
Şirket'in hisse senetleri 1990 yılından itibaren Borsa İstanbul'da işlem görmektedir.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Şirket ile Bağlı Ortaklıkları'nda (hep birlikte "Grup") çalışan toplam personel sayısı 63.455'tir (31 Aralık 2023: 55.884). 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren hesap dönemleri içinde çalışan ortalama personel sayısı sırasıyla 60.135 ve 51.753'tür.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un Bağlı Ortaklıkları ve ortaklık oranları aşağıda gösterilmiştir:
| Ortaklık Oranı | Kayıtlı | |||
|---|---|---|---|---|
| Şirket unvanı | Faaliyet konusu | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | olduğu ülke |
| THY Teknik A.Ş. (Turkish Technic) |
Teknik Bakım | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Uçuş Eğitim ve Havalimanı İşletme A.Ş. (TAFA) |
Eğitim & Havaalanı İşletme | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Uluslararası Yatırım ve Taşımacılık A.Ş. | Kargo ve Kurye Taşımacılığı | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Teknoloji ve Bilişim A.Ş. (Turkish Technology) |
Teknoloji ve Bilişim Hizmetleri | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Hava Kargo Taşımacılığı A.Ş. (Widect) | Kargo ve Kurye Taşımacılığı | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Destek Hizmetleri A.Ş. (TSS) | Destek Hizmetleri | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. |
Güvenlik Hizmetleri | %100 | %100 | Türkiye |
| Ajet Hava Taşımacılığı A.Ş. (AJET) | Hava Taşımacılığı | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Elektronik Para ve Ödeme Sistemleri A.Ş. (TKPAY) |
Ödeme Sistemleri | %100 | %100 | Türkiye |
| THY Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Hizmetleri A.Ş. (*) |
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri | %100 | - | Türkiye |
| THY Gayrimenkul Yatırım Hizmetleri A.Ş. (**) | Gayrimenkul Yatırım Hizmetleri | %100 | - | Türkiye |
| THY Spor A.Ş.(***) | Spor Faaliyetleri | %100 | - | Türkiye |
| TCI Kabin İçi Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. (TCI) |
Uçak Kabin İçi Ürünleri | %80 | %80 | Türkiye |
| TSI Seats INC. | Uçak Kabin İçi Ürünleri | %80 | %80 | ABD |
(*) THY Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Hizmetleri A.Ş., ortak sağlık ve güvenlik ile iş sağlığı ve güvenliği alanlarında faaliyet göstermek üzere THY Destek Hizmetleri A.Ş.'nin %100 iştiraki olarak 10 Temmuz 2024 tarihinde kurulmuştur.
(**) THY Gayrimenkul Yatırım Hizmetleri A.Ş. havacılık dışında kalan çeşitli yatırım projelerinin yönetilmesi amacıyla 24 Temmuz 2024 tarihinde kurulmuştur. Şirket, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ile birlikte %50 pay oranında gayrimenkul projeleri geliştirmektedir.
(***) THY Spor A.Ş., Türk Hava Yolları Spor Kulübü'nün çatısı altında yürütülen spor faaliyetlerinin tamamı veya bir kısmının şirket yapısı altında gerçekleştirilmesi amacıyla 20 Ağustos 2024 tarihinde kurulmuştur.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla iş ortaklıkları ve ortaklık oranları aşağıda gösterilmiştir:
| Ana Faaliyet | Ortaklık Oranı ve Sahip Olunan Oy Hakkı | Şirketin ve | ||
|---|---|---|---|---|
| Şirketin Unvanı | Konusu | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | Faaliyetin Yeri |
| Güneş Ekspres Havacılık A.Ş. (Sun Express) | Hava Taşımacılığı | %50 | %50 | Türkiye |
| THY DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş. (Turkish DO&CO) |
İkram Hizmetleri | %50 | %50 | Türkiye |
| TGS Yer Hizmetleri A.Ş. (TGS) | Yer Hizmetleri | %50 | %50 | Türkiye |
| THY OPET Havacılık Yakıtları A.Ş. (THY Opet) | Havacılık Yakıtları | %50 | %50 | Türkiye |
| P&W T.T. Uçak Bakım Merkezi Ltd. Şti. (TEC) | Teknik Bakım | %49 | %49 | Türkiye |
| Air Albania SHPK (Air Albania) | Hava Taşımacılığı | %49 | %49 | Arnavutluk |
| We World Express Ltd. (We World Express) | Kargo ve Kurye Taşımacılığı |
%45 | %45 | Hong Kong |
| Goodrich Thy Teknik Servis Merkezi Ltd. Şti. (TNC) (Goodrich) |
Teknik Bakım | %40 | %40 | Türkiye |
| TFS Akaryakıt Hizmetleri A.Ş. (TFS Akaryakıt) | Havacılık Yakıtları | %25 | %25 | Türkiye |
Grup, TEC, Air Albania, We World Express, Goodrich ve TFS Akaryakıt'ın sırasıyla, %49, %49, %45, %40 ve %25'ine sahiptir. Grup ve diğer yatırımcılar arasındaki sözleşmeler uyarınca, faaliyetlere ilişkin kararlar Grup ve diğer ortaklar ile müştereken alınmaktadır. Bu sebeple, Grup, TEC, Air Albania, We World Express, Goodrich ve TFS Akaryakıt'ı iş ortaklığı olarak değerlendirmiştir.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablo ve dipnotları Sermaye Piyasası Kurulu'nun ('SPK') 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Seri: II,14.1 no'lu 'Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği ('Tebliğ') hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır.
Gerçeğe uygun değeri üzerinden gösterilen bazı finansal araçlar dışında finansal tablolar tarihi maliyet esasına göre hazırlanmaktadır. Tarihsel maliyet genellikle mal ve hizmet karşılığında ödenen bedelin gerçeğe uygun değerine dayanır.
Grup, konsolide finansal tablolarını Şirket'in fonksiyonel para birimi olan ABD Doları şeklinde sunmaktadır. Şirket'in bağlı ortaklıklarının fonksiyonel para birimleri aşağıdaki gibidir:
| Bağlı Ortaklıklar | Fonksiyonel Para Birimleri |
|---|---|
| Turkish Technic | ABD Doları |
| TAFA | ABD Doları |
| THY Uluslararası Yatırım ve Taşımacılık A.Ş. | ABD Doları |
| Turkish Technology | TL |
| Widect | ABD Doları |
| TSS | TL |
| THY Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. |
TL |
| AJET | ABD Doları |
| TKPAY | TL |
| THY Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Hizmetleri A.Ş. | TL |
| THY Gayrimenkul Yatırım Hizmetleri A.Ş. | TL |
| THY Spor A.Ş. | TL |
| TCI | ABD Doları |
| TSI Seats INC | ABD Doları |
Şirket'in kayıtlı olduğu ülkenin para birimi Türk Lirası (TL) olmasına rağmen, Şirket'in geçerli para birimi ABD Doları'dır. Şirket'in faaliyetleri üzerinde ABD Doları'nın etkisi önemlidir ve ABD Doları Şirket'le alakalı durumların altında yatan ekonomik özü yansıtır. Bu sebeple, Şirket ABD Doları'nı finansal raporlarındaki ölçüm kalemlerinde ve fonksiyonel para birimi olarak kullanmaktadır. Finansal tablolardaki ölçüm kalemi olarak seçilen para birimi hariç bütün para birimleri yabancı para olarak ele alınmaktadır. Böylece, Türkiye Muhasebe Standartları 21 (TMS 21)'de yer alan Yabancı Para Birimi Kur Farkı Değişikliklerinin Etkisi'ne göre, ABD Doları olarak gösterilmeyen işlem ve bakiyeler ABD Doları olarak tekrar hesaplanmıştır. Finansal tablolar Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 70. maddesi uyarınca TL cinsinden sunulmaktadır.
Aksi belirtilmedikçe, tutarlar en yakın milyon değerine yuvarlanmıştır.
Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama
TFRS'leri uygulayan işletmeler, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından 23 Kasım 2023 tarihinde yapılan açıklamayla birlikte, 31 Aralık 2024 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarından itibaren TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardına göre enflasyon muhasebesi uygulamaya başlamıştır. TMS 29, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan işletmelerin, konsolide finansal tabloları da dahil olmak üzere, finansal tablolarında uygulanmaktadır.
Söz konusu standart uyarınca, yüksek enflasyonlu bir ekonomiye ait para birimi esas alınarak hazırlanan finansal tablolar, bu para biriminin bilanço tarihindeki satın alma gücünde hazırlanmıştır.
SPK'nın 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarını uygulayan finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemlerine ait yıllık finansal raporlarından başlamak üzere TMS 29 hükümlerini uygulamak suretiyle enflasyon muhasebesi uygulamasına karar verilmiştir.
TMS 29 uyarınca yapılan yeniden düzenlemeler, Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından yayınlanan Türkiye'deki Tüketici Fiyat Endeksi'nden ("TÜFE") elde edilen düzeltme katsayısı kullanılarak yapılmıştır. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, bu şirketlerin finansal tablolarının düzeltilmesinde kullanılan endeksler ve düzeltme katsayıları aşağıdaki gibidir:
| Üç Yıllık Bileşik |
|||
|---|---|---|---|
| Tarih | Endeks | Düzeltme Katsayısı | Enflasyon Oranı |
| 31 Aralık 2024 | 2.684,55 | 1,00000 | %291 |
| 31 Aralık 2023 | 1.859,38 | 1,44379 | %268 |
| 31 Aralık 2022 | 1.128,45 | 2,37897 | %156 |
TMS 29 fonksiyonel para birimi TL olan bağlı ortaklıklar için geçerlidir. Bu bağlı ortaklıklar Turkish Technology, TSS, THY Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş., TKPAY, THY Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Hizmetleri A.Ş., THY Gayrimenkul Yatırım Hizmetleri A.Ş. ve THY Spor A.Ş.'dir. Yukarıda belirtilen düzeltme işlemine ait ana hatlar aşağıda belirtilmiştir:
Grup'un sunum para birimi TL'dir. TMS 21 kapsamında ABD Doları olarak hazırlanan finansal tablolar aşağıdaki yöntemle TL'ye çevrilmiştir:
İşletme birleşmeleri, kontrolün Grup'a transfer olduğu tarih olan birleşme tarihinde satın alma metodu kullanılarak muhasebeleştirilir. Kontrol, işletmenin yatırım yaptığı işletmeyle olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığı veya bu getirilerde hak sahibi olduğu, aynı zamanda bu getirileri yatırım yaptığı işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkânına sahip olduğu durumda ortaya çıkmaktadır. Kontrol değerlendirilirken ifa edilebilir potansiyel oy hakları Grup tarafından dikkate alınmaktadır.
Grup satın alma tarihindeki şerefiyeyi aşağıdaki şekilde ölçmektedir:
Eğer yapılan değerlemede negatif bir sonuca ulaşılırsa, pazarlık satın alımı doğrudan kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Satın alma bedeli var olan ilişkilerin kurulmasıyla ilgili tutarları içermez. Bu tutarlar genelde kar veya zararda muhasebeleştirilir.
İşletme birleşmesiyle bağlantılı olarak Grup'un katlandığı, borçlanma senetleri veya pay senedine dayalı menkul kıymetler ihraçlarıyla ilişkili giderler dışındaki işlem maliyetleri tahakkuk ettiğinde giderleştirilir.
İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan II-14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümleri uyarınca Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS"ler) uygun olarak hazırlanmıştır. TFRS'ler; KGK tarafından Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS"), Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TMS Yorumları ve TFRS Yorumları adlarıyla yayımlanan Standart ve Yorumları içermektedir.
Konsolide finansal tablolar, KGK tarafından 3 Temmuz 2024 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş finansal tablo örnekleri esas alınarak geliştirilen TFRS Taksonomisine uygun olarak sunulmuştur.
Konsolide Finansal tablolar Şirket Yönetim Kurulu tarafından 27 Şubat 2025 tarihinde onaylanmıştır. Şirket Genel Kurulu'nun ve ilgili düzenleyici kurumların bu konsolide finansal tabloları değiştirme hakkı bulunmaktadır.
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde ileriye yönelik olarak uygulanır.
Tespit edilen önemli muhasebe hataları, geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.
31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal durum tabloları hazırlanırken, 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıla ait konsolide finansal tablolarda uygulanan önemli tahmin ve varsayımların aynıları gerekli görülen güncel değişiklikler yapılarak uygulanmıştır.
Mal veya hizmet devri taahhüdü niteliğindeki edim yükümlülükleri ile alakalı hasılat, mal veya hizmetlerin kontrolü müşterilerin eline geçtiğinde muhasebeleştirilir.
Grup, aşağıda yer alan temel prensipler doğrultusunda hasılatı finansal tablolarına kaydetmektedir:
Grup, aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:
Gelirler, tahsil edilmiş veya edilecek olan alacak tutarının gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür. Yolcu ve kargo taşıma gelirleri, taşıma hizmeti tamamlandığında hasılat olarak kaydedilmektedir. Satılan ancak henüz kullanılmayan (uçulmayan) biletler, TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat standardına uyumlu olarak kontrat yükümlülüğü olarak ertelenmiş gelirlerde yolcu uçuş yükümlülüğü kaleminde kaydedilmektedir.
Grup tarihsel istatistikler kullanarak uçulmayan ve geçerliliğini yitirmiş biletler hakkında tahmini hesaplamalar yapabilmektedir. Kullanılmayacağı tahmin edilen biletler, hasılat içerisinde muhasebeleştirilmiştir. Yolcu gelirlerine ilişkin olarak acentelere verilecek komisyonlar taşımacılık hizmeti gerçekleştiğinde gider olarak kaydedilmektedir.
Teknik bakım ve onarım desteği hizmetleri, hizmetin verilmesi veya gelirle ilgili unsurların gerçekleşmesi, risk ve faydaların transferlerinin yapılmış olması, gelir tutarının güvenilir şekilde belirlenebilmesi ve işlemle ilgili ekonomik faydaların Grup'a akmasının muhtemel olması üzerine alınan veya alınabilecek bedelin makul değeri üzerinden tahakkuk esasına göre kayıtlara alınır.
Grup ile yapmış olduğu bilet sözleşmesindeki haklarını kullanmayan yolculara ait biletler yanmaktadır. Yolcunun sözleşmeye konu olan süre içerisinde biletini kullanmaması durumunda Grup bu bileti yanma geliri olarak tanımlamaktadır. Henüz uçulmamış biletlerin ne kadarının kullanılmayacağı bilinmediğinden Grup geçmiş veri ve trendleri kullanarak beklenen yanma miktarını tahmin etmektedir. Yanacak olan biletlerin tahmininde kullanılan veri TFRS 15 kapsamında, planlanan uçuş tarihinde uçulmamış biletler üzerinden bilet yanma geliri hesaplanmaktadır.
Grup'un yayınladığı her ücret tipinin kendine özel kısıt, sınıf yükseltme ve iade gibi detayları vardır. Bu durum yolcunun rezervasyonunu değiştirmesi, uçuşunu iptal etmesi veya yeni bilet düzenlemesi durumunda yolcudan değişiklik ücreti alınmasına yol açmaktadır. Yolcu uçmadığı takdirde fayda sağlayamayacağı için değişiklik hizmeti yolculuktan ayrı düşünülmemektedir. Her ne kadar değişiklik ücreti uçuş öncesinde verilmiş olsa da yolcu uçuşunu gerçekleştirmesine kadar bu değişiklik hizmetinden fayda sağlayamayacaktır. Bu sebeple değişiklik ücreti bilet ücreti ile beraber uçuş tarihinde hasılat olarak muhasebeleştirilmektedir.
Grup, üyelerine "Miles and Smiles" adında bir Sık Uçuş Programı (Frequent Flyer Program-FFP) dahilinde birikmiş mesafe üzerinden ücretsiz uçuş ödülü vermektedir. Uçuş ödülü satış işlemlerinin farklı bir bileşeni şeklinde muhasebeleştirilmektedir. Tahsil edilen bedelin rayiç değerinin bir kısmı müşteriye sağlanan menfaatlere dağıtılarak, söz konusu menfaatler müşteri tarafından kullanıldıkça (taşıma hizmeti alındığında) gelir kaydedilmektedir.
Grup, aynı zamanda "Miles&Smiles" kredi kartı ve diğer program ortakları ile gerçekleştirilen promosyonlar dahilinde katılımcılara mil kredisi satmaktadır. Tutarlar, taşıma gerçekleştikçe gelir olarak kaydedilmektedir.
Stoklar yedek parçalar, sarf malzemeleri, uçuş malzemeleri, satın alınan mamuller ve gayrimenkullerden oluşmaktadır.
Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Stokların maliyeti; tüm satın alma maliyetlerini, dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir.
Stokların maliyetinin hesaplanmasında ortalama maliyet yöntemi uygulanmaktadır. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir.
Geliştirme ve inşaat aşamasındaki gayrimenkuller, projelere atfedilebilen doğrudan ve dolaylı maliyetleri içerir.
Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.
İnşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.
Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Grup, doğrudan satın almayla veya finansal kiralama ile edinilen uçaklarının maliyetlerini uçak gövdesinin ve motorlarının yapılacak büyük bakımlar sırasında yenilenecek olan önemli kısımlarını dikkate alarak gövde, gövde büyük bakım, motor ve motor büyük bakım olacak şekilde parçalara ayırmaktadır. Gövde büyük bakım ve motor büyük bakım parçaları bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan ömrünün düşük olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır. Takip eden büyük gövde ve motor bakımları da gerçekleştiğinde aktifleştirilerek, bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan ömrünün kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.
Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarara dahil edilir.
Maddi duran varlıkların faydalı ömürleri ve kalıntı değerleri aşağıda belirtilmiştir:
| Faydalı Ömür (yıl) |
Kalıntı Değer | |
|---|---|---|
| - Binalar | 50 | - |
| - Uçak gövde ve motorları | 25 | %10 |
| - Kargo uçakları gövde ve motorları | 25 | %10 |
| - Gövde büyük bakım | 6 | - |
| - Motor büyük bakım | 3-8 | - |
| - Yedek motor büyük bakım | 3-13 | - |
| - Komponentler | 3-18 | - |
| - Tamir edilebilen yedek parçalar | 3-7 | - |
| - Simülatörler | 25 | %10 |
| - Makine ve ekipmanlar | 3-20 | - |
| - Döşeme ve demirbaşlar | 3-15 | - |
| - Taşıtlar | 4-15 | - |
| - Diğer maddi duran varlıklar | 4-15 | - |
| - Özel maliyetler | Kira süresi/5 yıl | - |
Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama niteliği taşıyıp taşımadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda, bu sözleşme kiralama niteliği taşımaktadır ya da bir kiralama işlemi içermektedir. Grup, bir sözleşmenin tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devredip devretmediğini değerlendirirken aşağıdaki koşulları göz önünde bulundurur:
Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.
Kullanım hakkı varlığı ilk olarak maliyet yöntemiyle muhasebeleştirilir ve aşağıdakileri içerir:
Grup maliyet yöntemini uygularken, kullanım hakkı varlığını:
Grup, kullanım hakkı varlığını amortismana tabi tutarken TMS 16, "Maddi Duran Varlıklar" standardında yer alan amortisman hükümlerini uygular.
Kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğüne uğramış olup olmadığını belirlemek ve belirlenen herhangi bir değer düşüklüğü zararını muhasebeleştirmek için TMS 36, "Varlıklarda Değer Düşüklüğü" standardını uygular.
Uçak kiralama sözleşmelerinde, kiralama süresi Grup'un sözleşmede yer alan bir uzatma seçeneğini veya erken sonlandırma seçeneğini kullanmanın makul şekilde kesin olduğu durumlar dışında, imzalanan sözleşmelerin iptal edilemez süresine karşılık gelir. TFRS 16, bakım maliyetlerinin kullanım hakkı varlığına dahil edilmesini gerekli kılar. Grup, bakım maliyetlerinin kaçınılabilir ya da kaçınılmaz olduğuna bakarak bakım maliyetinin kullanım hakkı varlığına aktifleştirilip aktifleştirilemeyeceğine karar verir. Grup, kiralanan uçağı ve motorlarını kira sözleşmesinde belirtilen teslim durumuna göre iade etmek zorundadır. Grup, teslim zamanında, eğer uçağın ve motorlarının durumu kararlaştırılan teslim koşullarından farklıysa, sözleşmede belirtilen teslim koşullarına uygun duruma getirmektedir, ya da aradaki farkı nakit olarak kiraya verene ödemektedir. Bakım maliyetleri iki ayrı gruba ayrılabilir; kiralama süresinden bağımsız olarak ortaya çıkan maliyetler ve kiralama süresine bağımlı olarak ortaya çıkan maliyetler. Uçağın kullanımına bağlı maliyetler kullanım hakkı varlık maliyetinin bir parçası olarak kabul edilmez.
Kullanım hakkı varlığı (devamı)
Kiralama sözleşmelerinde, kiralama süresi Grup'un sözleşmede yer alan bir uzatma seçeneğini veya erken sonlandırma seçeneğini kullanmanın makul şekilde kesin olduğu durumlar dışında, imzalanan sözleşmelerin iptal edilemez süresine karşılık gelir. Ofis, istasyon, araç ve ofis ekipman kiralamalarının gerçeğe uygun değerleri her para birimi için grubun o para birimindeki alternatif borçlanma maliyeti ile hesaplanmaktadır. Havaalanı ve terminallerin kullanımıyla ilgili hizmet sözleşmeleri TFRS 16 amaçları kapsamında kira sözleşmesi niteliği taşımaz. Sözleşmelerde kiraya veren, kiralanan alanı başka bir alanla değiştirme hakkına sahiptir ve bu da sözleşmelerin TFRS 16 kapsamında kira sözleşmesi niteliği taşımaması anlamına gelmektedir. Bu ilkenin istisnası olarak, Grup'un kullanımına adanmış özel salon alanları (lounge areas) vardır ve bu nedenle bunlar kiralama sözleşmelerine dahil edilir.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, Grup kira yükümlülüğünü o tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçer. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak; zımnî faiz oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise kiracının alternatif borçlanma faiz maliyeti kullanılarak iskonto edilir. Alternarif borçlanma maliyeti, Grup şirketlerinin kontrat tarihlerindeki borçlanma oranları dikkate alınarak belirlenmiştir.
Grup'un kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil olan ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:
Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra Grup, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:
Grup, kısa vadeli kiralama kayıt muafiyetini, kısa vadeli makine ve teçhizat kiralama sözleşmelerine uygulamaktadır (yani, başlangıç tarihinden itibaren 12 ay veya daha kısa bir kiralama süresi olan ve bir satın alma opsiyonu olmayan varlıklar). Aynı zamanda, düşük değerli varlıkların muhasebeleştirilmesi muafiyetini, kira bedelinin düşük değerli olduğu düşünülen ofis ekipmanlarına da uygulamaktadır. Kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ve düşük değerli varlıkların kiralama sözleşmeleri, kiralama süresi boyunca doğrusal yönteme göre gider olarak kaydedilir.
Maddi olmayan duran varlıklar, iktisap edilmiş hakları, bilgi sistemlerini ve bilgisayar yazılımlarını içermektedir. Maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden, birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararı düşüldükten sonraki net değeri ile belirtilir. Diğer maddi olmayan varlıklar ise faydalı ömürleri olan 3 ve 5 yıl boyunca doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulmaktadır. Slot hakları ise; süre konusunda herhangi bir sınırlandırma olmadığından dolayı, sınırsız yararlı ömre sahip maddi olmayan duran varlık kapsamında değerlendirilmiştir.
Bağlı ortaklık edinimlerinden doğan şerefiye, maddi olmayan duran varlıklar içerisinde gösterilir. Şerefiye, maliyet değerinden kalıcı değer kayıpları düşülerek ölçülür.
Grup, ilgili raporlama tarihinde, bir varlığa ilişkin değer kaybının olduğuna dair herhangi bir gösterge olup olmadığını değerlendirir. Eğer böyle bir gösterge mevcutsa, o varlığın geri kazanılabilir tutarı tahmin edilir. Eğer söz konusu varlığın veya o varlığa ait nakit üreten herhangi bir biriminin kayıtlı değeri, kullanım veya satış yoluyla geri kazanılacak tutarından yüksekse değer düşüklüğü meydana gelmiştir. Geri kazanılabilir tutar varlığın net satış fiyatı ile kullanım değerinden yüksek olanı seçilerek bulunur. Kullanım değeri, bir varlığın sürekli kullanımından ve faydalı ömrü sonunda elden çıkarılmasından elde edilmesi beklenen nakit akımlarının tahmin edilen bugünkü değeridir. Değer düşüklüğü kayıpları konsolide kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Bir varlıkta oluşan değer düşüklüğü kaybı, o varlığın geri kazanılabilir tutarındaki müteakip artışın, değer düşüklüğünün kayıtlara alınmalarını izleyen dönemlerde ortaya çıkan bir olayla ilişkilendirilebilmesi durumunda daha önce değer düşüklüğü ayrılan tutarı geçmeyecek ve varlığın hiç değer düşüklüğü muhasebeleştirilmemiş şekilde amortismana tabi tutulmaya devam edilerek bulunacak net defter değerini arttırmayacak şekilde geri çevrilir ve gelir olarak konsolide finansal tablolara yansıtılır.
Grup, değer düşüklüğü testi yapılacak en alt seviye nakit yaratan birim olarak topluca uçaklarını, yedek motorlarını ve simülatörlerini (uçaklar) belirlemiştir ve değer düşüklüğü hesaplaması Uçaklar için toplu bazda yapılmaktadır. Grup, uçakların net defter değerlerinin geri kazanılabilir değerlerini aşıp aşmadığını kontrol ederken, geri kazanılabilir değer tespitinde kullanım değeri ile satış masrafları düşülmüş ABD Doları cinsinden net satış fiyatlarının yüksek olanını kullanmaktadır. Uçaklar için net satış fiyatı, uluslararası ikinci el uçak fiyat kataloglarına göre tespit edilmektedir.
Net defter değerleri ile geri kazanılabilir değerler arasındaki farktaki dönemsel değişimler esas faaliyetlerden diğer gelir/gider grubu altında kaydedilmektedir.
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar (özellikli varlıklar) söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Diğer tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemde kar veya zararda kaydedilmektedir.
Finansal varlık ve borçlar, Grup'un bu finansal araçlara hukuki olarak taraf olması durumunda Grup'un konsolide finansal tablolarında yer alır. Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan ve gerçeğe uygun değerinden kayıtlara alınan finansal varlıklar haricindeki finansal yatırımlar, gerçeğe uygun piyasa değerinden alım işlemiyle doğrudan ilişkili harcamalar düşüldükten sonra kayıtlara alınır.
Grup finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıklardan yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.
Yatırımlar, yatırım araçlarının ilgili piyasa tarafından belirlenen süreye uygun olarak teslimatı koşulunu taşıyan bir kontrata bağlı olan ticari işlem tarihinde kayıtlara alınır.
TFRS 9'a göre, bir finansal varlık ilk defa finansal tablolara alınması sırasında; İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen; gerçeğe uygun değer (GUD) farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen –borçlanma araçları; GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen – özkaynak araçları veya GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılır. TFRS 9 kapsamındaki finansal varlıkların sınıflandırılması, genellikle, finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerine dayanmaktadır. Standart kapsamında saklı türevlerin finansal varlıktan ayrılma zorunluluğu ortadan kaldırılmış olup bir hibrid sözleşmenin bir bütün olarak ne şekilde sınıflandırılacağı değerlendirilmelidir.
Bir finansal varlık, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılmaması durumunda itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülür:
Bir borçlanma aracı, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflanmaması durumunda GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür:
Ticari amaçla elde tutulmayan özkaynak araçlarına yapılan yatırımların ilk defa finansal tablolara alınmasında, gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir. Bu tercihin seçimi her bir yatırım bazında yapılabilir.
Yukarıda belirtilen itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmeyen tüm finansal varlıklar GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülür. Bunlar, türev finansal varlıkları da içermektedir. Finansal varlıkların ilk defa finansal tablolara alınması sırasında, finansal varlıkların farklı şekilde ölçümünden ve bunlara ilişkin kazanç veya kayıpların farklı şekilde finansal tablolara alınmasından kaynaklanacak bir muhasebe uyumsuzluğunu ortadan kaldırması veya önemli ölçüde azaltması şartıyla bir finansal varlığın geri dönülemez bir şekilde gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak tanımlanabilir.
Gerçeğe uygun değer değişimleri kar veya zarara yansıtılanlar dışındaki finansal varlıkların (ilk defa finansal tablolara alınması sırasında işlem bedeli üzerinden ölçülen ve önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar haricinde) ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilerek ölçülür.
| GUD farkı |
|
|---|---|
| kar/zarara | Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür. |
| yansıtılarak ölçülen | Herhangi bir faiz veya temettü geliri dahil olmak üzere, bunlarla ilgili net |
| finansal varlıklar | kazançlar ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. |
| Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyetinden ölçülür. İtfa edilmiş maliyetleri varsa değer düşüklüğü zararları tutarı kadar azaltılır. |
|
| İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar |
Faiz gelirleri, yabancı para kazanç ve kayıpları ve değer düşüklükleri kar veya zararda muhasebeleştirilir. Bunların finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan kazanç veya kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. |
| GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları |
Bu varlıklar sonraki dönemlerde gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür. Etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanan faiz geliri, yabancı para kazanç ve kayıpları ve değer düşüklükleri kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer kazanç ve kayıplar ise diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir. Finansal varlıklar finansal durum tablosu dışı bırakıldığında daha önceden diğer kapsamlı gelire yansıtılan toplam kazanç veya kayıplar kar veya zararda yeniden sınıflandırılır. |
| GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçları |
Bu varlıklar sonraki dönemlerde gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür. Temettüler, açıkça yatırımın maliyetinin bir kısmının geri kazanılması niteliğinde olmadıkça kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer net kazanç ve kayıplar diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir ve kar veya zararda yeniden sınıflandırılmazlar. |
Aşağıdaki muhasebe politikaları finansal varlıkların sonraki ölçümlerinde geçerlidir.
Kurumsal borçlanma senetleri faiz geliri elde etmek için Grup'un hazine departmanı tarafından ayrı bir portföyde tutulmaktadır. Ancak duruma göre Grup'un likidite gereksinimlerini karşılamak için satılabilmektedir. Grup bu senetleri sözleşmeli nakit akışının toplanması ve senetlerin satışını hedefleyen bir iş modeliyle elinde tutmaktadır. Kurumsal borçlanma senetlerine ilişkin sözleşme şartları belirli tarihlerde anapara ve anapara bakiyesine ait faiz ödemeleriyle nakit akışında artışa sebep olmaktadır. Bu nedenle bu varlıklar TFRS 9 kapsamında finansal varlık olarak sınıflandırılmıştır. Devlet borçlanma senetleri ve kurumsal borçlanma senetleri gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar olarak muhasebeleştirilmektedir.
Nakit ve nakit benzeri kalemler, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri üç ay veya üç aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riskini taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır. Bu varlıkların defter değeri gerçeğe uygun değerlerine yakındır.
Ticari alacaklar, kredi alacakları ve diğer alacaklar, ilk kayıt tarihinde gerçeğe uygun değerleri ile muhasebeleştirilmektedirler. İlk kayıt tarihinden sonraki raporlama dönemlerinde, etkin faiz yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş maliyeti üzerinden gösterilmişlerdir.
Finansal varlıklarda değer düşüklüğü, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar, sözleşme varlıkları ve GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları için geçerli olmakla birlikte, özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar için uygulanmamaktadır.
İtfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıklar ticari alacaklar ve nakit ve nakit benzerlerinden oluşmaktadır.
Grup, ticari alacaklar ve sözleşme varlıklarına ilişkin değer düşüklüğünün hesaplanmasında ömür boyu beklenen kredi zararına (BKZ) göre ölçüm yapmıştır. Bir finansal varlığın kredi riskinin ilk muhasebeleştirilmesinden itibaren önemli ölçüde artmış olup olmadığının belirlenmesinde ve BKZ'lerin tahmin edilmesinde, Grup beklenen erken ödemelerin etkileri dahil beklenen kredi zararlarının tahminiyle ilgili olan ve aşırı maliyet veya çabaya katlanılmadan elde edilebilen makul ve desteklenebilir bilgiyi dikkate alır. Bu bilgiler, Grup'un geçmiş kredi zararı tecrübelerine dayanan ve ileriye dönük bilgiler içeren nicel ve nitel bilgi ve analizleri içerir. Grup, bir finansal varlık üzerindeki kredi riskinin, vadesinin 30 gün geçmesi durumunda önemli ölçüde arttığını varsaymaktadır.
Grup, bir finansal varlığı aşağıdaki durumlarda temerrüde düşmüş olarak dikkate alır:
• Grup tarafından teminatın kullanılması (eğer varsa) gibi işlemlere başvurmaksızın borçlunun kredi yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmemesi.
Bir finansal aracın düşük kredi riskine sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla işletme, iç kredi riski derecelendirmelerini ya da düşük kredi riskinin küresel olarak kabul gören bir tanımıyla uyumlu olan ve değerlendirilen finansal araçların türünü ve risklerini dikkate alan diğer metodolojileri kullanabilir. BKZ'lerin ölçüleceği azami süre, Grup'un kredi riskine maruz kaldığı azami sözleşme süresidir.
(a) Finansal Varlıklar (devamı)
BKZ'ler finansal aracın beklenen ömrü boyunca kredi zararlarının olasılıklarına göre ağırlıklandırılmış bir tahminidir. Diğer bir ifadeyle tüm nakit açıklarının bugünkü değeri üzerinden ölçülen kredi zararlarıdır (örneğin, sözleşmeye istinaden işletmeye yapılan nakit girişleri ile işletmenin tahsil etmeyi beklediği nakit akışları arasındaki farktır). BKZ'ler finansal varlığın etkin faiz oranı üzerinden iskonto edilir.
Her raporlama dönemi sonunda, Grup itfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıkların ve GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan borçlanma varlıklarının değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını değerlendirir. Bir finansal varlığın gelecekteki tahmini nakit akışlarını olumsuz şekilde etkileyen bir veya birden fazla olay gerçekleştiğinde söz konusu finansal varlık kredi-değer düşüklüğüne uğramıştır.
İtfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıklara ilişkin zarar karşılıkları, varlıkların brüt defter değerinden düşülür.
Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları için oluşan zarar karşılığı, finansal varlığın finansal durum tablosundaki defter değerini azaltmak yerine diğer kapsamlı gelire yansıtılır.
Grup'un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere ve finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup'un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.
Finansal yükümlülükler ya gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler olarak ya da diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler, gerçeğe uygun değeriyle kayda alınır ve her raporlama döneminde, raporlama tarihindeki gerçeğe uygun değeriyle yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerlerindeki değişim, kar / zararda muhasebeleştirilir.
Diğer finansal yükümlülükler, finansal borçlar dahil başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir. Diğer finansal yükümlülükler sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir. Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması durumunda daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır.
Grup, TFRS 9 kapsamında operasyonel işlemlerinden kaynaklanan döviz kuru, akaryakıt fiyatındaki dalgalanma ve faiz oranı riskinden korunmak için kur forward ve kur opsiyonları, faiz swap ve opsiyonları ile akaryakıt swap ve opsiyonları gibi çeşitli finansal türev araçları kullanmaktadır.
Grup faiz maliyetlerinin karşılanabilir seviyede tutulması amacıyla finansal kiralama yükümlülüklerine ait değişken faiz geri ödemeli ABD Doları, Avro ve JPY borçlarının bir kısmı için türev ürünlerle riskten korunma işlemi gerçekleştirmektedir. Değişken faizli finansal kiralama yükümlülüklerinden kaynaklanan ve nakit akım risklerine karşı riskten korunma muhasebesine konu edilen bu türev araçların gerçeğe uygun değerlerindeki değişimin riskten korunmada etkin olan kısmı, özkaynaklar altında nakit akım riskinden korunma fonu içerisinde muhasebeleştirilmektedir.
Akaryakıt fiyatında oluşacak değişimlerin nakit akışı ve kârlılık üzerindeki etkisinin makul ve yönetilebilir bir seviyede tutulabilmesi amacıyla en fazla gelecek 24 aylık dönemi kapsayacak vadede ve bir sonraki ayın öngörülen yakıt tüketiminin en fazla %60'lık kısmına ulaşacak miktarda riskten korunma işlemleri yapılabilmektedir. İlgili işlemlerde swap ve opsiyon temelli primli veya primsiz türev enstrümanlar kullanılabilmektedir.
Döviz kurlarındaki dalgalanmaların sebep olacağı finansal riskin yönetilebilmesi amacıyla, döviz kuru riskinden korunma stratejisi uygulanmaya başlanmıştır. Grup temel olarak JPY'de kısa pozisyona sahip olduğu için oluşturulan stratejide JPY'deki kısa pozisyonun kapatılması amaçlanmaktadır. USD/JPY için orta/uzun vadede öngörülen Japon Yeni açık pozisyonun kısmen ya da tamamen kapatılması amacıyla işlemler gerçekleştirilir. Enstrüman olarak maliyetsiz swap ürünü başta olmak üzere piyasa şartlarına uygun türev enstrümanlar kullanılabilir.
2018 yılından itibaren, yatırım finansmanı için kullanılan uzun vadeli krediler, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins gelirler nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlanmıştır. Türev finansal araçların kullanımı, Grup'un risk yönetim stratejisine uygun olarak türev finansal araçların kullanımı ile ilgili kararların Yönetim Kurulu tarafından onaylandığı Grup politikası doğrultusunda yönetilmektedir.
Finansal riskten korunma muhasebesine, finansal riskten korunma aracının kullanım süresinin dolması, satılması ya da kullanılması veya finansal riskten korunma muhasebesi için gerekli şartları karşılayamaz hale geldiği durumda son verilir. İlgili tarihte, özkaynak içerisinde kayda alınmış olan finansal riskten korunma aracından kaynaklanan kümülatif kazanç veya zarara işlemin gerçekleşmesinin beklendiği tarihe kadar özkaynakta yer verilmeye devam edilir. Finansal riskten korunan işlem gerçekleşmez ise özkaynak içindeki kümülatif net kazanç veya zarar, dönemin kar veya zararına kaydedilir.
Türev finansal araçlar, sözleşme tarihindeki gerçeğe uygun değeri ile kayıt altına alınır ve sonraki raporlama dönemlerinde gerçeğe uygun değer ile tekrar hesaplanır. Gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler doğrudan özkaynak içerisinde etkin olmayan kısmı ise doğrudan kar veya zararda kayıtlara alınır.
Yıl içerisinde gerçekleşen döviz işlemleri, işlem tarihindeki kurlar kullanılarak ABD Doları'na çevrilmektedir. Bilançoda yer alan dövize bağlı varlık ve borçlar, bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak ABD Doları'na çevrilmiştir.
Bu çevrimden ve dövizli işlemlerin tahsil/tediyelerinden kaynaklanan kambiyo karları/zararları kar veya zararda yer almaktadır.
31 Aralık 2024, 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla dönem sonu ve ortalama ABD Doları/TL kuru aşağıdaki gibidir:
| Dönem Sonu Alış Kuru | Dönem Sonu Satış Kuru | Ortalama Kur | |
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıl | 35,2803 | 35,3438 | 32,7825 |
| 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıl | 29,3973 | 29,4502 | 23,7482 |
| 31 Aralık 2022 tarihinde sona eren yıl | 18,6983 | 18,732 | 16,5147 |
31 Aralık 2024, 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla dönem sonu ve ortalama Avro/ABD Doları kuru aşağıdaki gibidir:
| Dönem Sonu Alış Kuru | Dönem Sonu Satış Kuru | Ortalama Kur | |
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıl | 1,0413 | 1,0413 | 1,0824 |
| 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıl | 1,1121 | 1,1121 | 1,0816 |
| 31 Aralık 2022 tarihinde sona eren yıl | 1,0661 | 1,0661 | 1,0587 |
Hisse başına kazanç, net karın ilgili dönem içinde mevcut hisselerin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir. Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Hisse başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracı çıkarılmış hisseler olarak sayılır. Dolayısıyla hisse başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı hisse adedi ortalaması, hisselerin bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak uygulamak suretiyle elde edilir.
Raporlama tarihinden sonraki olaylar; bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.
Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır. Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır.
Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir. Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.
Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmelerden kaynaklanan mevcut yükümlülükler, karşılık olarak hesaplanır ve muhasebeleştirilir.
Grup'un, sözleşmeye bağlı yükümlülüklerini yerine getirmek için katlanılacak kaçınılmaz maliyetlerin bahse konu sözleşmeye ilişkin olarak elde edilmesi beklenen ekonomik faydaları aşan sözleşmesinin bulunması halinde, ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmenin var olduğu kabul edilir.
Grup'un, yönetim tarafından performanslarını değerlendirme ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren, hava taşımacılığı ve uçak teknik bakım faaliyetleri olmak üzere iki faaliyet bölümü bulunmaktadır. Grup yönetimi, bölümlerin performansını değerlendirirken TFRS'ye uygun olarak hesaplanan faaliyet karını kullanmaktadır. Grup'un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii düzenli olarak gözden geçirilmektedir. Grup'un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii Yönetim Kurulu'dur.
Yatırım amaçlı gayrimenkuller, kira ve/veya değer artış kazancı elde etmek amacıyla elde tutulan gayrimenkuller olup, maliyet değerinden birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarlar ile gösterilmektedirler. Kabul gören kriterlere uyması durumunda bilançoda yer alan tutara, var olan yatırım amaçlı gayrimenkulün herhangi bir kısmını değiştirmenin maliyeti dahil edilir.
Yatırım amaçlı gayrimenkuller, satılmaları veya kullanılamaz hale gelmeleri ve satışından gelecekte herhangi bir ekonomik yarar sağlanamayacağının belirlenmesi durumunda bilanço dışı bırakılırlar. Yatırım amaçlı gayrimenkulün kullanım süresini doldurmasından veya satışından kaynaklanan kar/zarar, oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna dahil edilir.
Türk Vergi Mevzuatı, Grup ve bağlı ortaklıklarına konsolide vergi beyannamesi hazırlaması izni vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.
Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.
Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kar, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda yer verilen kardan farklılık gösterir.
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasallaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir.
Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.
Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.
Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, her bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde azaltılır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları ve vergi düzenlemeleri üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.
Doğrudan özkaynakta alacak ya da borç olarak muhasebeleştirilen kalemler (ki bu durumda ilgili kalemlere ilişkin ertelenmiş vergi de doğrudan özkaynakta muhasebeleştirilir) ile ilişkilendirilen ya da işletme birleşmelerinin ilk kayda alımından kaynaklananlar haricindeki cari vergi ile döneme ait ertelenmiş vergi, kar veya zararda gider ya da gelir olarak muhasebeleştirilir. İşletme birleşmelerinde, şerefiye hesaplanmasında ya da satın alanın, satın alınan bağlı ortaklığın tanımlanabilen varlık, yükümlülük ve şarta bağlı borçlarının gerçeğe uygun değerinde elde ettiği payın satın alım maliyetini aşan kısmının belirlenmesinde vergi etkisi göz önünde bulundurulur.
Devlet teşviği, işletmenin teşviğin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşviğin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz.
Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kar veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak finansal durum tablosu (bilanço) ile ilişkilendirilmekte ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılmaktadır.
Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. TMS 19, Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı ("TMS 19") uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.
Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar diğer kapsamlı gelir olarak muhasebeleştirilmektedir.
Maddi duran varlıkların ve kiralanan varlıkların düzenli bakımı ve onarımı için yapılan harcamalar, ilgili döneme maliyet olarak kaydedilmektedir. Sahip olunan veya finansal kiralama ile alınan uçakların büyük gövde ve motor bakımları gerçekleştiğinde aktifleştirilerek, bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan faydalı ömrünün kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır. Grup, kiralama yolu ile kullanılan uçaklarını kiraya verene belirli bir kondisyonda teslim etme ya da tazmin etme yükümlülüğündedir. Tahmini gövde büyük bakım maliyeti, gelecekte katlanılması tahmin edilen maliyeti bugünkü değerine indirgeyerek; tahmini motor bakım maliyeti ise motorun yıl içindeki çalışma saati göz önünde bulundurularak tahakkuk ettirilir ve kira sözleşmesi boyunca kar veya zararda kaydedilir.
a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda Şirket ile ilişkili sayılır.
Söz konusu kişinin,
b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme Şirket ile ilişkili sayılır:
(i) İşletme ve Şirket'in aynı grubun üyesi olması halinde.
(ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.
(iii)Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.
(iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.
(v) İşletmenin, Şirket'in ya da Şirket ile ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Şirket'in kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de Şirket ile ilişkilidir.
b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme Şirket ile ilişkili sayılır (devamı):
(vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.
(vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.
İlişkili taraflarla yapılan işlem, ilişkili taraflar arasında kaynaklarının, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile direkt ilişki kurulabilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir.
Finansal tabloların hazırlanması, bilanço tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, koşullu varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Grup geleceğe yönelik tahmin ve varsayımlarda bulunmaktadır. Muhasebe tahminleri doğası gereği gerçekleşen sonuçlarla birebir aynı tutarlarda neticelenmeyebilir.
Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Grup'un varlıklarda değer düşüklüğü ile ilgili temel varsayımları ve hesaplama yöntemi Not 2.4.6'da açıklanmıştır.
Not 2.4.1'de belirtildiği gibi, Grup'un üyeleri için "Miles&Smiles" adında bir sık uçuş programı (FFP) bulunmaktadır. Söz konusu programa ilişkin yükümlülük hesaplamalarında uçuşlardan kazanılan miller için, geçmiş yıllarda gerçekleşmiş veriler üzerinden istatistiki yöntemler kullanılarak bulunan kullanım oranı vasıtasıyla geçerliliğini yitirecek miller tahmin edilmektedir ve bu miller için bir yükümlülük hesaplanmamaktadır.
Grup, maddi duran varlıkların üzerinden Not 2.4.3'te belirtilen faydalı ömürleri ve hurda değerleri dikkate alarak amortisman ayırmaktadır.
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas tutarları ile TFRS'ye göre hazırlanan konsolide finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmaktadır. Grup'un gelecekte oluşacak karlardan indirilebilecek kullanılmamış mali zararlar ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Ertelenmiş vergi varlıklarının kısmen ya da tamamen geri kazanılabilir tutarı mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir.
5838 sayılı Kanunun 9. Maddesi ile 28 Şubat 2009 tarihinde yürürlüğe girmek üzere Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen 32/A maddesi ile yatırımları kazanç vergileri yoluyla özendirmek amacıyla, yatırımlardan elde edilen kazançlara indirimli vergi uygulanması esası getirilmiştir. Getirilen sistem teşvikli yatırımlardan elde edilen kazancın yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli oran ile vergilendirilmesi esasına dayanmaktadır. Bu sisteme ilişkin esaslar 14 Temmuz 2009 tarih ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar'ın Uygulanmasına İlişkin 2009/1 sayılı Tebliğ ile açıklanmıştır.
Söz konusu düzenleme ile daha önceleri yürürlükte olan ve yatırım harcamalarının belli bir yüzdesinin kurumlar vergisi matrahından indirilmesini sağlayan Yatırım İndirimi uygulamasından farklı olarak, teşvikli yatırım tutarı üzerinden Bakanlar Kurulu Kararı'nda belirtilen "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazancın indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilerek yatırımın desteklenmesi söz konusudur.
Şirket'in da havayolu yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetleri nedeniyle, Yatırım Teşvik Sisteminde yer alan bazı teşvik unsurlarından yararlanma hakkı bulunmaktadır. Bu çerçevede yapılan başvurular neticesinde Şirket tarafından, uçak ve havalimanı yer hizmetleri yatırımları için Yatırım Teşvik Belgeleri temin edilmiş olup Şirket'in finansal raporlarına mevcut durumda veya gelecek dönemlerde etkisi olabilecek Yatırım Teşvik Belgelerine ilişkin bilgiler ile yararlanılan teşvik unsurları aşağıda sıralanmaktadır:
| BKK Tarihi: |
BKK No: | YTB Tarihi: | Yatırım Durumu: |
Vergi İndirimi | Toplam Yatırım Tutarı TL: (*) |
Yararlanılan Yatırıma Katkı Tutarı TL: (**) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 15.06.2012 2012/3305 | 9.08.2018 Tamamlandı | Vergi İndirimi %90/Yatırıma Katkı Oranı %50 | 211.212 | 11.793 | ||
| 15.06.2012 2012/3305 | 18.12.2014 Tamamlandı | Vergi İndirimi %50/Yatırıma Katkı Oranı %15 | 16.968 | - | ||
| 14.07.2009 2009/15199 | 28.12.2010 Tamamlandı | Vergi İndirimi %50/Yatırıma Katkı Oranı %20 | 13.268 | 17 | ||
| 20.01.2018 2017/11133 | 11.09.2018 Devam Ediyor | Vergi İndirimi %50/Yatırıma Katkı Oranı %25 | 2.518 | - | ||
| 15.06.2012 2012/3305 | 12.12.2023 Devam Ediyor | Vergi İndirimi % 50/Yatırıma Katkı Oranı %15 | 1.365 | 164 |
(*) Yatırımlar döviz olarak gerçekleştirildiğinden ve yatırımlarda yapılan revizyonlar nedeniyle başvuru sırasındaki yatırım tutarı ile tamamlanma anındaki yatırım tutarı farklılık gösterebilmektedir.
(**) Şirket'in yeterli vergi matrahı oluşmaması nedeniyle yararlanamadığı yatırıma katkı tutarı ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yeniden değerleme oranı ile endekslenerek ilerleyen yıllara aktarılmaktadır.
TMS 12 "Gelir Vergileri" ve TMS 20 "Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet Yardımlarının Açıklanması" standartları, devlet teşviklerinin veya yatırımlara ilişkin vergi avantajlarının muhasebeleştirilmesi yöntemleri ile ilgili net bir husus içermemekle birlikte, Grup ilgili Bakanlar Kurulu kararları ile getirilen teşvik uygulaması ile "yatırıma katkı tutarı"ndan faydalanmanın ilgili yatırımdan elde edilecek kazanca ve dolayısıyla ilgili varlığın geri kazanılmasına bağlı olması ve "yatırıma katkı tutarı"ndan faydalanmanın uçak teşvikleri için uzun yıllar alacağı sebepleriyle, ilgili yatırım desteğinin, varlığın faydalı ömrü boyunca sistematik bir biçimde gelir olarak kâr veya zararda muhasebeleştirilmesinin ilgili yatırım desteğinin doğasına daha uygun olacağı kanaatindedir. Bunun yanısıra diğer maddi duran varlık yatırımları için ise vergi avantajlarını daha kısa bir sürede muhasebeleştirebileceği değerlendirilmiş ve teşvikten faydalanmanın mümkün olduğu dönem içerisinde kar veya zararda muhasebeleştirmenin yatırım desteğinin doğasına daha uygun olacağı kanaatindedir.
a) 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla yürürlükte olan yeni standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar:
● TMS 1, Sözleşme koşulları olan uzun vadeli yükümlülüklere ilişkin değişiklik; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde uyması gereken koşulların bir yükümlülüğün sınıflandırmasını nasıl etkilediğine açıklık getirmektedir. Değişiklikler aynı zamanda işletmenin bu koşullara tabi yükümlülüklerle ilgili sağladığı bilgilerin iyileştirilmesini de amaçlamaktadır.
● TFRS 16, Satış ve geri kiralama işlemleri; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin TFRS 16'daki bir satış ve geri kiralama işlemini işlem tarihinden sonra nasıl muhasebeleştirdiğini açıklayan satış ve geri kiralama hükümlerini içerir. Kira ödemelerinin bir kısmı veya tamamı bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemelerinden oluşan satış ve geri kiralama işlemlerinin etkilenmesi muhtemeldir.
● TMS 7 ve TFRS 7'deki tedarikçi finansman anlaşmalarına ilişkin değişiklikler; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler tedarikçi finansman anlaşmalarının ve işletmelerin yükümlülükleri, nakit akışları ve likidite risklerinin üzerindeki etkilerine dair şeffaflığı arttırmak için açıklama yapılmasını gerektirir. Açıklama gereklilikleri, UMSK (Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu)'nun, yatırımcıların, bazı şirketlerin tedarikçi finansmanı anlaşmalarının yeterince açık olmadığı ve yatırımcıların analizini engellediği yönündeki endişelerine verdiği yanıttır.
● TSRS 1, "Sürdürülebilirlikle ilgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler"; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu standart, bir şirketin değer zinciri içerisindeki sürdürülebilirlikle ilgili maruz kaldığı önemli riskler ve fırsatların açıklanmasına yönelik temel çerçeveyi içerir.
● TSRS 2, "İklimle ilgili açıklamalar"; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu standart, şirketlerin iklimle ilgili riskler ve fırsatlar hakkında açıklama gerekliliklerini belirleme konusundaki ilk konu standardıdır.
Bununla birlikte, KGK'nın 29 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kurul Kararı'nda belirli işletmelerin 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olacağı açıklanmıştır. 5 Ocak 2024 tarihli "Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı" kapsamında sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olacak işletmelerin belirlenmesi amacıyla sürdürülebilirlik uygulaması kapsamına giren işletmeler sayılmaktadır. Diğer taraftan, 16 Aralık 2024 tarihli "Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı" uyarınca sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olacak işletme kapsamında değişikliğe gidilmiştir.
Grup, bu standartlara uyum konusunda çalışmalarını sürdürmektedir.
• TMS 21 Değiştirilebilirliğin Eksikliği; 1 Ocak 2025 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Bir işletme, belirli bir amaç için belirli bir ölçüm tarihinde başka bir para birimine çevrilemeyen yabancı para biriminde yapılan bir işlem veya faaliyete sahip olduğunda bu değişikliklerden etkilenir. Bir para birimi, başka bir para birimini elde etme olanağı mevcut olduğunda (normal bir idari gecikmeyle) değiştirilebilir ve işlem uygulanabilir haklar ve yükümlülükler yaratan bir piyasa veya takas mekanizması yoluyla gerçekleşir.
• TFRS 9 ve TFRS 7'deki Finansal Araçların sınıflandırma ve ölçümüne ilişkin değişiklikler; 1 Ocak 2026 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir (erken uygulamaya izin verilir). Bu değişiklikler:
• TFRS'lere İlişkin Yıllık İyileştirmeler – 11. Değişiklik; Yıllık iyileştirmeler, bir Muhasebe Standardındaki ifadeleri açıklığa kavuşturan veya Muhasebe Standartlarındaki hükümler arasındaki nispeten küçük beklenmeyen sonuçları, gözden kaçırılan noktaları veya tutarsızlıkları düzelten değişikliklerle sınırlıdır. 2024 değişiklikleri aşağıdaki standartlara ilişkin yapılmıştır:
b) 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla yayımlanmış ancak henüz yürürlüğe girmemiş olan standartlar ve değişiklikler (devamı):
• TFRS 18 Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama; 1 Ocak 2027 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Bu, kar veya zarar tablosundaki güncellemelere odaklanan, mali tabloların sunumuna ve açıklanmasına ilişkin yeni standarttır. TFRS 18'de getirilen temel yeni kavramlar aşağıdakilerle ilgilidir:
• TFRS 19 Kamuya Hesap Verme Yükümlülüğü Bulunmayan Bağlı Ortaklıklar: Açıklamalar; 1 Ocak 2027 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Bu yeni standart diğer TFRS'ler ile birlikte uygulanmaktadır. Şartları sağlayan bir bağlı ortaklık, açıklama hükümleri hariç diğer TFRS Muhasebe Standartlarındaki hükümleri uygular ve bunun yerine TFRS 19'daki azaltılmış açıklama gerekliliklerini uygular. TFRS 19'un azaltılmış açıklama gereklilikleri, şartları sağlayan bağlı ortaklıkların mali tablolarının kullanıcılarının bilgi ihtiyaçları ile mali tablo hazırlayıcıları için maliyet tasarruflarını dengeler. TFRS 19, şartları sağlayan bağlı ortaklıklar için gönüllü uygulanabilecek bir standarttır. Bir bağlı ortaklık aşağıdaki durumlarda ilgili şartları sağlar.
Yukarıda belirtilen değişikliklerin, Grup'un finansal durumu ve performansı üzerinde önemli bir etkisi bulunmamaktadır.
Grup'un çeşitli muhasebe politikaları ve açıklamaları hem finansal hem de finansal olmayan varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin belirlenmesini gerektirmektedir. Uygulanabilir olması halinde, gerçeğe uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan varsayımlarla ilgili ilave bilgiler varlık veya yükümlülüğe özgü dipnotlarda sunulmuştur.
Seviyelere göre değerleme yöntemleri şu şekilde tanımlanmıştır:
● Seviye 1: Özdeş varlıklar veya borçlar için aktif piyasalardaki kayıtlı (düzeltilmemiş) fiyatlar;
● Seviye 2: Seviye 1'de yer alan kayıtlı fiyatlar dışında kalan ve varlıklar veya borçlar açısından doğrudan (fiyatlar aracılığıyla) veya dolaylı olarak (fiyatlardan türetilmek suretiyle) gözlemlenebilir nitelikteki veriler;
● Seviye 3: Varlık veya borçlara ilişkin olarak gözlemlenebilir piyasa verilerine dayanmayan veriler (gözlemlenebilir nitelikte olmayan veriler).
Konsolide finansal tablolar, Grup'un önümüzdeki bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içerisinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getireceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.
Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen iş ortaklıkları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Sun Express | 11.325 | 7.101 |
| TEC | 3.342 | 2.483 |
| TGS | 2.351 | 1.630 |
| Turkish DO&CO | 2.351 | 1.370 |
| TFS Akaryakıt | 1.493 | 852 |
| THY Opet | 1.414 | 892 |
| Goodrich | 240 | 158 |
| We World Express | 191 | 140 |
| 22.707 | 14.626 |
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların kar/(zarar) içindeki payları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Sun Express | 2.629 | 3.947 |
| TGS | 1.059 | 1.097 |
| Turkish DO&CO | 954 | 547 |
| TFS Akaryakıt | 624 | 385 |
| TEC | 455 | 457 |
| THY Opet | 113 | 258 |
| We World Express | 38 | 25 |
| Goodrich | 47 | - |
| Air Albania (*) | - | - |
| 5.919 | 6.716 |
(*) Air Albania'nın 31 Aralık 2019 itibarıyla zararı Grup'un toplam payının üzerinde olması nedeniyle konsolide finansal tablolara yansıtılmamıştır. Bu tutar 31 Aralık 2024 itibarıyla 98 TL'dir (31 Aralık 2023: 59 TL).
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların dönem içi hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - |
|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| Dönem başı bakiyesi 14.626 |
5.179 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların 5.919 karlarından paylar |
6.716 |
| Yabancı para çevrim farkları 3.514 |
4.833 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırım çıkışı - |
(80) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların (22) diğer kapsamlı giderlerinden paylar |
(938) |
| Alınan temettüler (1.330) |
(1.084) |
| Dönem sonu bakiyesi 22.707 |
14.626 |
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
| 31 Aralık |
2024 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Turkish | TFS | |||||||
| Sun Express |
DO&CO | TGS | Opet THY |
TEC | Akaryakıt | Diğer | Toplam | |
| Varlıklar | 88 130 |
.773 | 14 147 |
11 325 |
18 .663 |
|||
| 9 | 6.139 | 1 482 |
149 .659 |
|||||
| Yükümlülükler | 65 481 |
5 072 |
9 446 |
3 311 |
4 504 |
12 .690 |
457 | 100 961 |
| Özkaynaklar | 22 .649 |
4 .701 |
4 .701 |
2 828 |
6.821 | 5 973 |
1 025 |
48 .698 |
| Grup'un özkaynaklardaki payı |
11 325 |
2 351 |
2 351 |
1 414 |
3 342 |
1 493 |
431 | 22 .707 |
| 1 Ocak - 31 Aralık |
2024 | |||||||
| Hasılat | 69 938 |
23 .617 |
28 143 |
27 175 |
14 810 |
122 268 |
4 975 |
290 926 |
| karı Dönem |
5 258 |
1 908 |
2 117 |
225 | 928 | 2 495 |
203 | 13 134 |
| karında Dönem |
||||||||
| Grup'un payı |
2 .629 |
954 | 1 059 |
113 | 455 | 624 | 85 | 5 919 |
| 31 Aralık |
2023 | |||||||
| Turkish | TFS | |||||||
| Sun Express |
DO&CO | TGS | THY Opet |
TEC | Akaryakıt | Diğer | Toplam | |
| Varlıklar | 65 .777 |
6.690 | 9 335 |
3 924 |
8 082 |
14 .605 |
1 193 |
109 .606 |
| Yükümlülükler | 51 575 |
3 951 |
6.075 | 2 141 |
3 016 |
11 195 |
488 | 78 441 |
| Özkaynaklar | ||||||||
| 14 202 |
2 .739 |
3 260 |
1 .783 |
5 066 |
3 410 |
705 | 31 165 |
|
| özkaynaklardaki Grup'un payı |
7.101 | 1 370 |
1 .630 |
892 | 2 483 |
852 | 298 | 14 .626 |
| 1 Ocak- 31 Aralık |
2023 | |||||||
| Hasılat | 40 463 |
11 300 |
15 .638 |
22 974 |
13 026 |
95 221 |
1 955 |
200 577 |
| karı Dönem |
7.893 | 1 094 |
2 194 |
516 | 932 | 1 541 |
56 | 14 226 |
| karında Dönem |
Grup yönetimi, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümlerin performansının değerlendirilmesi amacıyla sonuçları ve faaliyetleri hava taşımacılığı ve uçak teknik bakım hizmetleri bazında incelemektedir. Grup'un satış bilgilerine ilişkin detaylı bilgiler Not 25'te verilmiştir.
Şirket'in ana faaliyet konusu yurt içi ve yurt dışında yolcu ve kargo hava taşımacılığı yapmaktır.
Teknik bölümün ana faaliyet konusu, sivil havacılık sektöründe bakım onarım hizmeti ve her tür teknik ve altyapı desteği vermektir.
| Toplam Varlıklar | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Havacılık | 1.415.916 | 1.044.958 |
| Teknik | 79.650 | 55.881 |
| Toplam | 1.495.566 | 1.100.839 |
| Eksi: Konsolidasyon eliminasyonları | (95.960) | (51.896) |
| Konsolide mali tablolara göre toplam varlıklar | 1.399.606 | 1.048.943 |
| Toplam Yükümlülükler | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Havacılık | 729.127 | 589.241 |
| Teknik | 24.724 | 14.643 |
| Toplam | 753.851 | 603.884 |
| Eksi: Konsolidasyon eliminasyonları | (34.257) | (12.053) |
| Konsolide mali tablolara göre toplam yükümlülükler | 719.594 | 591.831 |
Bölüm Sonuçları:
| Bölümlerarası | ||||
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 | Havacılık | Teknik | Eliminasyon | Toplam |
| Grup Dışı Hasılat | 727.834 | 17.596 | - | 745.430 |
| Bölümlerarası Hasılat | 15.515 | 55.800 | (71.315) | - |
| Hasılat | 743.349 | 73.396 | (71.315) | 745.430 |
| Satışların Maliyeti (-) | (608.732) | (62.889) | 69.099 | (602.522) |
| Brüt Kar | 134.617 | 10.507 | (2.216) | 142.908 |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | (24.138) | (4.378) | 9.841 | (18.675) |
| Pazarlama ve Satış Giderleri (-) | (59.969) | (645) | 331 | (60.283) |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 28.216 | 2.542 | (10.472) | 20.286 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | (5.378) | (1.183) | 2.718 | (3.843) |
| Esas Faaliyet Karı | 73.348 | 6.843 | 202 | 80.393 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 55.355 | 20 | - | 55.375 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) | (2.487) | (48) | - | (2.535) |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen | ||||
| Yatırımların Karlarından Paylar | 5.417 | 502 | - | 5.919 |
| Finansman Geliri/Gideri Öncesi | ||||
| Faaliyet Karı | 131.633 | 7.317 | 202 | 139.152 |
| Finansman Gelirleri | 32.498 | 907 | (879) | 32.526 |
| Finansman Giderleri (-) | (49.963) | (1.049) | 677 | (50.335) |
| Net Parasal Pozisyon Kazançları | 78 | - | - | 78 |
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi | ||||
| Öncesi Kar | 114.246 | 7.175 | - | 121.421 |
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri | (7.553) | (511) | - | (8.064) |
| Dönem Vergi Gideri | (13.100) | (245) | - | (13.345) |
| Ertelenmiş Vergi Geliri | 5.547 | (266) | - | 5.281 |
| Sürdürülen Faaliyetler Dönem Karı | 106.693 | 6.664 | - | 113.357 |
Bölüm Sonuçları (devamı):
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 Havacılık Teknik Eliminasyon Grup Dışı Hasılat 491.541 12.857 - Bölümlerarası Hasılat 6.901 32.328 (39.229) Hasılat 498.442 45.185 (39.229) Satışların Maliyeti (-) (383.909) (35.350) 34.307 Brüt Kar 114.533 9.835 (4.922) Genel Yönetim Giderleri (-) (11.983) (3.420) 4.781 Pazarlama ve Satış Giderleri (-) (258) (41.792) 149 Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler 12.056 915 (500) Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) (8.191) (195) 417 Esas Faaliyet Karı 64.623 6.877 (75) Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler 24.191 - - Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) (1.669) - - Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Karlarından Paylar 6.304 412 - Finansman Geliri/Gideri Öncesi |
Bölümlerarası | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Toplam | |||||
| 504.398 | |||||
| - | |||||
| 504.398 | |||||
| (384.952) | |||||
| 119.446 | |||||
| (10.622) | |||||
| (41.901) | |||||
| 12.471 | |||||
| (7.969) | |||||
| 71.425 | |||||
| 24.191 | |||||
| (1.669) | |||||
| 6.716 | |||||
| Faaliyet Karı | 93.449 | 7.289 | (75) | 100.663 | |
| Finansman Gelirleri 12.003 - - |
12.003 | ||||
| Finansman Giderleri (-) (21.155) (275) - |
(21.430) | ||||
| Net Parasal Pozisyon Kazançları 46 - - |
46 | ||||
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi | |||||
| Öncesi Karı 84.343 7.014 (75) |
91.282 | ||||
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri 73.047 (1.331) - |
71.716 | ||||
| Dönem Vergi Gideri (111) (1.629) - |
(1.740) | ||||
| Ertelenmiş Vergi (Gideri)/Geliri 73.158 298 - |
73.456 | ||||
| Sürdürülen Faaliyetler Dönem Karı 157.390 5.683 (75) |
162.998 |
| Bölümlerarası | ||||
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 | Havacılık | Teknik | Eliminasyon | Toplam |
| Maddi ve maddi olmayan varlık | ||||
| alımı | 114.104 | 11.489 | - | 125.593 |
| Cari dönem amortisman gideri ve | ||||
| itfa payı | 65.235 | 7.071 | - | 72.306 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen |
||||
| yatırımlar | 19.125 3 |
3.582 | - | 22.707 |
| Bölümlerarası | ||||
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 | Havacılık | Teknik | Eliminasyon | Toplam |
| Maddi ve maddi olmayan varlık | ||||
| alımı | 85.420 | 8.170 | - | 93.590 |
| Cari dönem amortisman gideri ve | ||||
| itfa payı | 43.657 | 4.817 | - | 48.474 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen |
||||
| yatırımlar | 11.123 | 3.503 | - | 14.626 |
| 3 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Kasa | 24 | 36 |
| Banka - Vadeli mevduatlar ve repo | 81.021 | 17.167 |
| Banka - Vadesiz mevduatlar | 14.947 | 2.912 |
| 95.992 | 20.115 | |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Nakit ve nakit benzerleri | 95.992 | 20.115 |
| Eksi: Faiz tahakkukları | (5.828) | (174) |
| Nakit akış tablosuna giden | 90.164 | 19.941 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihi itibarıyla vadeli mevduatlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Anapara | Para Birimi | Yıllık Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2024 |
|---|---|---|---|---|
| 66.608 | TL | %41,85 - %57,00 | Mart 2025 | 72.351 |
| 205 | Avro | %2,81 - %4,43 | Mart 2025 | 7.612 |
| 30 | ABD Doları | %3,00 | Ocak 2025 | 1.058 |
| 81.021 | ||||
| Anapara | Para Birimi | Yıllık Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2023 |
| 264 | Avro | %0,01 - %4,05 | Ocak 2024 | 8.615 |
| 6.139 | TL | %38,95 - %53,20 | Ocak 2024 | 6.297 |
| 72 | ABD Doları | %1,50 - %3,38 | Ocak 2024 | 2.111 |
| 4 | İngiliz Sterlini |
%1,69 | Ocak 2024 | 144 |
| 17.167 |
Kısa vadeli finansal yatırımlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara | ||
| yansıtılan finansal varlıklar | ||
| - Kur korumalı mevduat (KKMH) (*) | 34.395 | 143.188 |
| - Yatırım Fonları | 6.968 | 618 |
| - Hisse senetleri | 598 | 464 |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire | ||
| yansıtılan finansal varlıklar | ||
| - Özel Sektör Borçlanma Senetleri |
31.789 | 13.041 |
| - Devlet Borçlanma Senetleri | 1.643 | - |
| 3 aydan uzun vadeli mevduatlar | 42.637 | - |
| 118.030 | 157.311 |
(*) KKMH'nin TFRS'ye uygun olarak hazırlanan Grup'un konsolide finansal tablolarında türev unsuru barındıran bir karma sözleşme olması nedeniyle gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararda muhasebeleştirilen finansal yatırımlar içerisinde muhasebeleştirilmiştir.
3 aydan uzun vadeli mevduatlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Anapara | Para Birimi | Efektif Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2024 |
|---|---|---|---|---|
| 35.438 | TL | %46,25 - %53,14 | Temmuz 2025 | 39.880 |
| 75 | EUR | %3,00 | Haziran 2025 | 2.757 |
| 42.637 | ||||
| Uzun vadeli finansal yatırımlar aşağıdaki gibidir: Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire |
31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | ||
| yansıtılan finansal varlıklar - Özel |
Sektör Borçlanma Senetleri | 31.638 | 4.095 | |
| - Devlet Borçlanma Senetleri | 7.574 | 7.595 | ||
| Diğer uzun vadeli finansal yatırımlar | 41 | 34 | ||
| 39.253 | 11.724 |
31 Aralık 2024 ve 2023 itibarıyla gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıkların sözleşmede yer alan vade tarihine kalan sürelerine göre vade analizi aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 yıldan az | 33.432 | 13.041 |
| 1 - 5 yıl arası | 26.124 | 3.503 |
| 5 yıldan fazla | 13.088 | 8.187 |
| 72.644 | 24.731 |
İlişkili olmayan taraflardan kısa vadeli borçlanmalar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Banka kredileri | 55.536 | 39.662 |
İlişkili taraflardan uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Banka kredileri | 164 | 9.964 |
İlişkili olmayan taraflardan uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Kiralama işlemlerinden borçlar (Not:17) | 64.571 | 51.917 |
| Banka kredileri | 10.139 | 8.267 |
| 74.710 | 60.184 |
İlişkili taraflardan uzun vadeli borçlanmalar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Banka kredileri | - | 6.050 |
İlişkili olmayan taraflardan uzun vadeli borçlanmalar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Kiralama işlemlerinden borçlar (Not:17) | 358.353 | 296.435 |
| Banka kredileri | 1.176 | 7.877 |
| 359.529 | 304.312 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla banka kredilerine ilişkin vade analizi aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 yıldan az | 65.839 | 57.893 |
| 1 - 5 yıl arası | 870 | 13.485 |
| 5 yıldan fazla | 306 | 442 |
| 67.015 | 71.820 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihi itibarıyla banka kredilerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Anapara Para Birimi | Faiz Oranı Türü | Efektif Faiz Oranı | Ödeme Periyodu |
31 Aralık 2024 | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.542 | Avro | Sabit | %0,20 - %4,00 | Ocak 2025 - Mart 2031 | 56.907 |
| 286 | Dolar | Sabit | %5,20 - %5,25 | Şubat 2025 | 9.944 |
| 4 | Avro | Değişken | Euribor + %3,65 | Ekim 2025 | 164 |
| 67.015 |
| Anapara Para Birimi | Faiz Oranı Türü | Efektif Faiz Oranı | Ödeme Periyodu |
31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.443 | Avro | Sabit | %0,20 - %4,00 | Mart 2024 - Mart 2031 | 47.095 |
| 758 | Avro | Değişken | Euribor + %2,90 - Euribor + %5,50 |
Şubat 2024 - Ağustos 2026 | 24.725 |
| 71.820 |
DZBank ve THY arasında yapılan banka kredisi anlaşmasının şartları uyarınca, Grup aşağıdaki koşulları sağlayacaktır:
a. Özsermaye değeri ilgili dönem içinde 4.500.000.000 ABD Doları'ndan az olmayacaktır,
b. Her bir ilgili dönem için FAVÖK'ün net faiz giderine oranı 4'ten az olmayacaktır.
Grup, yukarıda bahsedilen koşulları yıllık bazda değerlendirmektedir. 31 Aralık 2024 itibarıyla kredi sözleşme uyum koşullarını sağlamaktadır.
Değişken faiz oranlı banka kredilerine ilişkin yeniden fiyatlandırma süreleri 1 ve 6 ay arasında değişiklik göstermektedir.
Finansal işlemlerden kaynaklanan yükümlülüklere ilişkin mutabakat:
| 1 Ocak 2024 | Geri Ödemeler | Faiz Ödemeleri |
Gayrinakdi Değişimler |
Nakit Girişleri | 31 Aralık 2024 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Banka Kredileri | 71.820 | (102.308) | (3.058) | 9.845 | 90.716 | 67.015 |
| Faiz | Gayrinakdi | |||||
| 1 Ocak 2023 | Geri Ödemeler | Ödemeleri | Değişimler | Nakit Girişleri | 31 Aralık 2023 | |
| Banka Kredileri | 61.314 | 71.820 |
Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülüklere ilişkin mutabakat aşağıdaki gibidir:
| Faiz | Gayrinakdi | Sözleşme | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak 2024 | Geri Ödemeler | Ödemeleri | Değişimler | Değişiklikleri | Yeni Kiralama | 31 Aralık 2024 | |
| Uçak | 330.962 | (59.036) | (9.485) | 59.681 | 1.212 | 75.650 | 398.984 |
| Gayrimenkul | 17.375 | (2.418) | - | 3.601 | 347 | 5.010 | 23.915 |
| Diğer | 15 | (68) | - | 8 | 6 | 64 | 25 |
| 348.352 | (61.522) | (9.485) | 63.290 | 1.565 | 80.724 | 422.924 |
| Faiz | Gayrinakdi | Sözleşme | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak 2023 | Geri Ödemeler | Ödemeleri | Değişimler | Değişiklikleri | Yeni Kiralama | 31 Aralık 2023 | |
| Uçak | 190.532 | (38.489) | (6.050) | 122.654 | 712 | 61.603 | 330.962 |
| Gayrimenkul | 11.102 | (1.364) | - | 6.979 | (432) | 1.090 | 17.375 |
| Diğer | 35 | (29) | - | 4 | 5 | - | 15 |
| 201.669 | (39.882) | (6.050) | 129.637 | 285 | 62.693 | 348.352 |
İlişkili taraflardan kısa vadeli ticari alacaklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Air Albania | 1.306 | 1.045 |
| Sun Express | 123 | 123 |
| We World Express | 61 | 275 |
| Ziraat Bankası A.Ş. | 10 | - |
| PTT | 6 | 21 |
| 1.506 | 1.464 |
İlişkili taraflardan kısa vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| TEC | 247 | - |
| Air Albania | 71 | 64 |
| THY Opet | - | 216 |
| 318 | 280 |
İlişkili taraflardan uzun vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Air Albania | 423 | - |
İlişkili taraflara kısa vadeli ticari borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| TFS Akaryakıt | 3.517 | 3.905 |
| TGS | 3.295 | 1.668 |
| Turkish DO&CO | 2.297 | 1.238 |
| THY Opet | 682 | 551 |
| TEC | 406 | 945 |
| Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. |
89 | 24 |
| Goodrich | 42 | 59 |
| Türk Telekom A.Ş. | 13 | - |
| Türkiye Halk Bankası A.Ş. | 1 | - |
| 10.342 | 8.390 |
İlişkili taraflara kısa vadeli diğer borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Air Albania | 21 | 15 |
| TGS | 2 | - |
| Türkiye Sigorta A.Ş. | - | 107 |
| 23 | 122 |
| Satışlar | 1 Ocak- | 1 Ocak |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| TGS | 3.296 | 1.277 |
| Sun Express | 1.115 | 1.815 |
| TEC | 309 | 785 |
| Türk Telekomünikasyon A.Ş. | 201 | - |
| We World Express | 193 | 103 |
| Türkiye Sigorta A.Ş. | 160 | 193 |
| Air Albania | 138 | 271 |
| PTT | 79 | 109 |
| Goodrich | 54 | 29 |
| Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. |
29 | 47 |
| Turkish DO&CO | 18 | 6 |
| TFS Akaryakıt | 11 | 2 |
| THY Opet | 1 | 2 |
| 5.604 | 4.639 |
| Alışlar | 1 Ocak- | 1 Ocak |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| TFS Akaryakıt | 90.438 | 64.877 |
| TGS | 21.132 | 9.637 |
| Turkish DO&CO | 18.053 | 10.818 |
| TEC | 11.402 | 11.248 |
| THY Opet | 11.105 | 9.102 |
| Türk Telekomünikasyon A.Ş. | 857 | 6 |
| Türkiye Sigorta A.Ş. | 797 | 885 |
| Sun Express | 610 | 671 |
| Goodrich | 522 | 257 |
| Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. |
458 | 290 |
| Ziraat Bankası A.Ş. | 117 | - |
| Türkiye Halk Bankası A.Ş. | 31 | - |
| Borsa İstanbul A.Ş. |
10 | 6 |
| Air Albania | 7 | 1 |
| PTT | 2 | 2 |
| 155.541 | 107.800 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihinde sona eren hesap dönemine ilişkin ilişkili taraflarla olan finansal araçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Borçlanma Senetleri (*) | 60.618 | 24.758 |
| Finansal Yatırımlar (**) | 38.174 | 93.437 |
| Vadeli Mevduatlar | 57.792 | 16.809 |
| Vadesiz Mevduat | 6.108 | 294 |
| Yatırım Fonları | 1.715 | 629 |
| Hisse Senedi | 66 | 40 |
| Banka Kredileri | (164) | (16.014) |
(*) Değerler nominal olarak gösterilmiştir.
(**) 31 Aralık 2024 itibarıyla tutar Kur Korumalı Mevduat ve 3 aydan uzun vadeli mevduatlara ilişkindir.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla ilişkili taraflara verilen teminat mektupları tutarı 3.176 TL'dir. (31 Aralık 2023: 12.700 TL)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihi itibarıyla ilişki taraflardan vadeli mevduatlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Anapara | Para Birimi | Efektif Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2024 |
|---|---|---|---|---|
| 46.198 | TL | %41,85 - %49,40 | Mart 2025 | 49.122 |
| 205 | Avro | %2,81 - %4,43 | Mart 2025 | 7.612 |
| 30 | ABD Doları | %3,00 | Ocak 2025 | 1.058 |
| 57.792 | ||||
| Anapara | Para Birimi | Efektif Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2023 |
| 264 | Avro | %0,01 - %4,05 | Ocak 2024 | 8.625 |
| 5.772 | TL | %38,95 - %53,20 | Ocak 2024 | 5.917 |
| 72 | ABD Doları | %1,50 - %3,38 | Ocak 2024 | 2.120 |
| 4 | İngiliz Sterlini |
%1,69 | Ocak 2024 | 147 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihi itibarıyla finansal yatırımlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| 35.417 |
|---|
| 2.757 |
| 38.174 |
| 31 Aralık 2023 |
| 93.437 |
(**) 31 Aralık 2024 itibarıyla tutar Kur Korumalı Mevduat ve 3 aydan uzun vadeli mevduatlara ilişkindir.
| Anapara | Para Birimi | Efektif Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2024 |
|---|---|---|---|---|
| 594 | ABD Doları | %3,95 - %10,12 | Ekim 2026 - Mayıs 2047 | 20.976 |
| 1.079 | Avro | %5,25 - %9,88 | Haziran 2025 - Mayıs 2030 | 39.642 |
| 60.618 | ||||
| Anapara | Para Birimi | Efektif Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2023 |
| 392 | ABD Doları | %5,38 - %8,60 | Ocak 2024 - Haziran 2024 | 11.540 |
| 406 | Avro | %3,25 - %5,70 | Ocak 2024 - Haziran 2024 | 13.218 |
| 24.758 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihi itibarıyla ilişkili taraflardan kullanılan kredilere ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Anapara | Para Birimi | Efektif Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2024 |
|---|---|---|---|---|
| 4 | Avro | (Euribor + %3,65) | Ekim 2025 | 164 |
| Anapara | Para Birimi | Efektif Faiz Oranı | Vade | 31 Aralık 2023 |
| 496 | Avro | %2,55 - (Euribor + %5,50) | Mart 2026 | 16.014 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Türkiye Halk Bankası A.Ş. | 13.475 | 4.614 |
| Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. | 12.046 | 3.819 |
| Ziraat Bankası A.Ş. | 11.166 | 3.024 |
| Ziraat Katılım Bankası A.Ş. | 1.325 | 839 |
| 38.012 | 12.296 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. | 160 | 870 |
| Ziraat Bankası A.Ş. | 121 | 498 |
| 281 | 1.368 |
Grup ile TFS Akaryakıt ve THY Opet arasındaki işlemler havacılık yakıtları temininden, Turkish DO&CO arasındaki işlemler ikram hizmetleri işlemlerinden, Sun Express arasındaki işlemler, koltuk ve uçak kiralama işlemlerinden; Air Albania arasındaki işlemler, koltuk ve uçak kiralama işlemlerinden; TGS arasındaki işlemler yer hizmetleri temini, destek personeli hizmetleri ve teknoloji hizmetlerinden; TEC arasındaki işlemler motor bakım hizmetlerinden, Grup ile PTT arasındaki işlemler kargo taşımacılığından, Grup ile Halk Bankası, Ziraat Bankası, Ziraat Katılım Bankası ve Türkiye Vakıflar Bankası arasındaki işlemler bankacılık hizmetlerinden, Grup ile We World Express arasındaki işlemler kargo taşımacılığından; Grup ile Borsa İstanbul arasındaki işlemler borsacılık faaliyetlerinden, Grup ile Goodrich arasındaki işlemler teknik bakım hizmetlerinden, Grup ile Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Türk Telekomünikasyon A.Ş arasındaki işlemler telekomünikasyon hizmetlerinden, Grup ile Türkiye Sigorta A.Ş. arasındaki işlemler sigortacılık hizmetlerinden kaynaklanmaktadır. İlişkili taraflardan olan alacaklar teminatsız olup, ticari olan alacakların vadesi yaklaşık 30 gündür.
Grup'ta görev alan tüm Yönetim Kurulu üyeleri ile Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarına ödenen ücret, ikramiye, kullanımları için tahsis edilen taşıt araçları ve iletişim harcamaları dahil tamamı kısa vadeli tüm maddi menfaatlerin toplamı 1 Ocak-31 Aralık 2024 tarihleri arasında 633 TL'dir (1 Ocak-31 Aralık 2023: 179 TL).
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 34.111 | 26.840 |
| Beklenen kredi zararları (-) | (3.709) | (3.112) |
| 30.402 | 23.728 |
Şüpheli alacak karşılığı geçmişteki tahsil edilmeme tecrübesine ve gelecek beklentilerine uyumlu olarak yapılan BKZ hesaplamasına dayanılarak belirlenmiştir. Grup'un ticari alacaklarına ilişkin kredi riski, kur riski ve değer düşüklüğüne ilişkin detaylar Not 35'te açıklanmıştır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflara ticari borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Ticari borçlar | 42.450 | 29.670 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Maaş tahakkukları | 16.204 | 10.382 |
| Ödenecek SGK primleri |
2.753 | 1.933 |
| 18.957 | 12.315 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflardan kısa vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Uçak alımı için yapılan nakdi olarak geri alınacak | ||
| ön ödemeler | 29.514 | 8.990 |
| Teknik satın alma işlemlerinden doğan alacaklar | 9.051 | 5.627 |
| Fon transferi güçlüğü olan banka hesapları (*) | 5.124 | 6.629 |
| Geri alınacak vergiler | 1.739 | 2.029 |
| Pilotlara ilişkin eğitim alacakları | 1.094 | 843 |
| Diğer alacaklar | 1.425 | 1.798 |
| 47.947 | 25.916 |
(*) 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla bu tutar Etiyopya, Bangladeş, Libya, Cezayir, Nijerya, Senegal, Nijer, Mali, Burkina Faso, Malavi, Mozambik, Angola Cumhuriyeti, Kamerun Cumhuriyeti, Çad Cumhuriyeti, Gabon, Benin, Fildişi Sahilleri, Ekvator Ginesi, Kongo, Sudan Cumhuriyeti, Lübnan Cumhuriyeti, Venezuela, Gana Cumhuriyeti, Mısır, Pakistan ve İran'daki bankalarda tutulan hesaplarla ilgilidir. (31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla bu tutar Etiyopya, Bangladeş, Libya, Suriye, Cezayir, Nijerya, Senegal, Nijer, Mali, Burkina Faso, Eritre, Mozambik, Angola Cumhuriyeti, Kamerun Cumhuriyeti, Çad Cumhuriyeti, Gabon, Benin, Fildişi Sahilleri, Kongo, Sudan Cumhuriyeti, Lübnan Cumhuriyeti, Gana Cumhuriyeti, Mısır, Pakistan, Ukrayna, Moritanya ve İran'daki bankalarda tutulan hesaplarla ilgilidir.)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflardan uzun vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Uçak alımı için yapılan nakdi olarak geri alınacak | ||
| ön ödemeler | 19.950 | 14.767 |
| Yatırım teşvik desteği (**) | 14.813 | 18.037 |
| Pilotlara ilişkin eğitim alacakları | 6.278 | 5.057 |
| Verilen depozito ve teminatlar | 2.662 | 2.350 |
| Faiz ve akaryakıt takas sözleşmeleri depozitoları | 463 | 865 |
| Diğer alacaklar | 12 | - |
| 44.178 | 41.076 |
(**) 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla tahakkuk etmiş tutardır. Uçak yatırımlarına ilişkin alınan devlet teşviğinin toplam katkı tutarı 148.803 TL'dir (31 Aralık 2023: 110.353 TL).
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflara kısa vadeli diğer borçların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Ödenecek vergi ve fonlar |
9.507 | 5.456 |
| Alınan depozito ve teminatlar | 177 | 236 |
| Diğer borçlar | 1.459 | 1.327 |
| 11.143 | 7.019 |
İlişkili olmayan taraflara uzun vadeli diğer borçların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Alınan depozito ve teminatlar | 1.115 | 749 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Teknik malzeme stokları | 11.932 | 8.406 |
| Diğer stoklar (*) | 12.031 | 4.205 |
| 23.963 | 12.611 | |
| Değer düşüklüğü karşılığı (-) | (302) | (300) |
| 23.661 | 12.311 |
(*) Diğer stokların 6.692 TL'si 2023 yılında başlanan konut projesinin inşaatına ilişkin doğrudan ve dolaylı maliyetlerden oluşmaktadır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla ertelenmiş gelirler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Verilen sipariş avansları | 6.203 | 3.530 |
| Peşin ödenen satış komisyonları | 611 | 657 |
| Peşin ödenen reklam giderleri | 439 | 1.713 |
| Peşin ödenen diğer giderler | 3.388 | 1.075 |
| 10.641 | 6.975 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Peşin ödenen motor bakım giderleri | 55.962 | 34.812 |
| Peşin ödenen uçak finansman giderleri | 1.867 | 1.594 |
| Maddi duran varlık alımlarına ilişkin yapılan ödemeler | 1.504 | 1.508 |
| Peşin ödenen diğer giderler | 491 | 171 |
| 59.824 | 38.085 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Yolcu uçuş yükümlülükleri | 93.976 | 78.317 |
| Diğer kısa vadeli ertelenmiş gelirler | 10.078 | 1.459 |
| 104.054 | 79.776 | |
| Yolcu Uçuş Yükümlülükleri |
31 Aralık 2024 31 Aralık 2023
Bilet satışından doğan yolcu uçuş yükümlülükleri 83.139 71.366 Mil yükümlülükleri 10.837 6.951 93.976 78.317
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Uçak, motor ve diğer alımlara ilişkin hibe kredi | 6.091 | - |
| Alınan avanslar | 1.182 | 305 |
| Ertelenmiş diğer sözleşme gelirleri | 1.081 | 918 |
| Diğer | 1.724 | 236 |
| 10.078 | 1.459 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Ertelenmiş diğer sözleşme gelirleri | 2.874 | 3.161 |
| Diğer | 1.755 | 24 |
| 4.629 | 3.185 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | ||
| Açılış bakiyesi | 1.271 | 1.290 | |
| Yabancı para çevrim farkı | 252 | 746 | |
| Stoklara transfer (*) | - | (765) | |
| Kapanış bakiyesi | 1.523 | 1.271 |
(*) Stoklara transfer, konut projesinin başlatıldığı arsaların maliyetinden oluşmaktadır.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla SPK lisanslı bağımsız bir gayrimenkul değerleme şirketi tarafından pazar yaklaşımı yöntemi kullanılarak yapılan değerleme çalışmalarına istinaden, Grup'un yatırım amaçlı gayrimenkul olarak muhasebeleştirdiği arsaların gerçeğe uygun değeri 2.407 TL olarak tespit edilmiştir (31 Aralık 2023: 2.323 TL). Grup, ilgili arsaları TMS 40 uyarınca maliyet bedeliyle muhasebeleştirmeye devam etmektedir.
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
| Komponent | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yer üstü | Teknik | ve Tamir | |||||||
| Düzenlemeleri | Ekipman, | Diğer | Edilebilir | Yapılmakta | |||||
| ve | Simülatör ve | Ekipmanlar ve | Yedek | Yedek | Özel | Olan | |||
| Binalar | Taşıtlar | Demirbaşlar | Uçaklar | Motorlar | Parçalar | Maliyetler | Yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet | |||||||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2024 |
45.744 | 23.902 | 9.447 | 221.607 | 25.934 | 24.909 | 7.476 | 9.498 | 368.517 |
| Çevrim farkı |
9.256 | 4.889 | 2.000 | 48.559 | 5.287 | 5.115 | 1.509 | 2.159 | 78.774 |
| İlaveler | 361 | 1.770 | 1.869 | 9.212 | 1.770 | 8.556 | 262 | 7.758 | 31.558 |
| Yatırımdan transferler (*) |
2.196 | 492 | 98 | 262 | 33 | - | 66 | (3.824) | (677) |
| Hesaplar arası transferler |
- | - | - | 57.074 | 426 | - | - | - | 57.500 |
| Çıkışlar | (229) | (361) | (328) | (6.196) | (393) | (6.294) | (33) | (328) | (14.162) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2024 |
57.328 | 30.692 | 13.086 | 330.518 | 33.057 | 32.286 | 9.280 | 15.263 | 521.510 |
| Birikmiş Amortisman | |||||||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2024 |
13.837 | 12.483 | 7.333 | 127.821 | 11.415 | 12.605 | 4.174 | - | 189.668 |
| Çevrim farkı |
2.906 | 2.558 | 1.504 | 28.002 | 2.441 | 2.556 | 864 | - | 40.831 |
| Cari dönem amortismanı |
2.264 | 1.378 | 985 | 15.602 | 2.560 | 4.299 | 492 | - | 27.580 |
| Hesaplar arası transferler |
- | - | - | 25.111 | 164 | - | - | - | 25.275 |
| Çıkışlar | (131) | (295) | (328) | (6.065) | (393) | (3.508) | (33) | - | (10.753) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2024 |
18.876 | 16.124 | 9.494 | 190.471 | 16.187 | 15.952 | 5.497 | - | 272.601 |
| Net defter değeri: 31 Aralık 2024 |
38.452 | 14.568 | 3.592 | 140.047 | 16.870 | 16.334 | 3.783 | 15.263 | 248.909 |
| Net defter değeri: 31 Aralık 2023 |
31.907 | 11.419 | 2.114 | 93.786 | 14.519 | 12.304 | 3.302 | 9.498 | 178.849 |
(*) 677 TL değerindeki yapılmakta olan yatırımlardan, maddi olmayan duran varlıklara 21 TL, kullanım hakkı varlıklarına 656 TL transfer edilmiştir.
Cari dönemde 72.306 TL (31 Aralık 2023: 48.474 TL) amortisman ve itfa payı giderinin 69.779 TL'si satışların maliyeti (31 Aralık 2023: 46.687 TL), 2.304 TL'si genel yönetim gideri (31 Aralık 2023: 1.654 TL), 223 TL'si pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (31 Aralık 2023: 133 TL) içerisinde yer almaktadır.
Grup'un yapılmakta olan yatırımları başlıca; İstanbul Havalimanı binaları, uçak modifikasyonları, motor bakımları, yedek motor ve simülatörden oluşmaktadır.
31 Aralık 2024 itibarıyla maddi duran varlıklar üzerinde ipotek bulunmamaktadır. (31 Aralık 2023: Yoktur).
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
| Komponent | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yer üstü | Teknik | ve Tamir | |||||||
| Düzenlemeleri | Ekipman, | Diğer | Edilebilir | Yapılmakta | |||||
| ve | Simülatör ve | Ekipmanlar ve |
Yedek | Yedek | Özel | Olan | |||
| Binalar | Taşıtlar | Demirbaşlar | Uçaklar | Motorlar | Parçalar | Maliyetler | Yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet | |||||||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2023 |
29.914 | 14.192 | 5.215 | 94.012 | 14.023 | 13.953 | 3.926 | 4.523 | 179.758 |
| Çevrim farkı |
16.922 | 8.453 | 3.235 | 68.225 | 8.800 | 8.581 | 2.506 | 3.116 | 119.838 |
| İlaveler | 71 | 1.021 | 1.092 | 6.008 | 2.304 | 5.510 | 997 | 4.393 | 21.396 |
| Yatırımdan transferler |
24 | 307 | - | 784 | 237 | - | 47 | (2.190) | (791) |
| Stoklara transferler | - | - | - | - | - | - | - | (344) | (344) |
| Hesaplar arası transferler |
- | - | - | 59.679 | 1.567 | - | - | - | 61.246 |
| Çıkışlar | (1.187) | (71) | (95) | (7.101) | (997) | (3.135) | - | - | (12.586) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 |
45.744 | 23.902 | 9.447 | 221.607 | 25.934 | 24.909 | 7.476 | 9.498 | 368.517 |
| Birikmiş Amortisman | |||||||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2023 |
7.593 | 7.199 | 4.284 | 58.085 | 5.958 | 7.244 | 2.350 | - | 92.713 |
| Çevrim farkı |
4.719 | 4.354 | 2.572 | 40.380 | 3.813 | 4.380 | 1.443 | - | 61.661 |
| Cari dönem amortismanı |
1.691 | 977 | 572 | 8.980 | 1.834 | 3.023 | 381 | - | 17.458 |
| Hesaplar arası transferler |
- | - | - | 26.669 | 807 | - | - | - | 27.476 |
| Çıkışlar | (166) | (47) | (95) | (6.293) | (997) | (2.042) | - | - | (9.640) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 |
13.837 | 12.483 | 7.333 | 127.821 | 11.415 | 12.605 | 4.174 | - | 189.668 |
| Net defter değeri: 31 Aralık 2023 |
31.907 | 11.419 | 2.114 | 93.786 | 14.519 | 12.304 | 3.302 | 9.498 | 178.849 |
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)
Kullanım hakkı varlıkları aşağıdaki gibidir:
| Uçak | Yedek Motor | Binalar | Taşıt | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | |||||
| Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2024 | 647.967 | 9.950 | 19.518 | 235 | 677.670 |
| Çevrim farkı | 130.714 | 2.107 | 4.235 | 39 | 137.095 |
| Sözleşme değişiklikleri | 1.213 | - | 5.278 | 33 | 6.524 |
| İlaveler | 89.693 | 1.967 | 852 | 66 | 92.578 |
| Yatırımdan transferler | 459 | 197 | - | - | 656 |
| Çıkışlar | (6.425) | - | (1.377) | (197) | (7.999) |
| Hesaplar arası transfer (*) | (57.074) | (426) | - | - | (57.500) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2024 | 806.547 | 13.795 | 28.506 | 176 | 849.024 |
| Yedek Motor | Binalar | Taşıt | |||
| Uçak | Toplam | ||||
| Birikmiş Amortisman Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2024 |
174.766 | 2.092 | 2.296 | 206 | |
| Çevrim farkı | 35.353 | 456 | 515 | 33 | 179.360 36.357 |
| Sözleşme değişiklikleri | - | - | (623) | - | (623) |
| Cari dönem amortisman | 41.764 | 723 | 1.479 | 99 | 44.065 |
| Çıkışlar | (6.425) | - | (33) | (197) | (6.655) |
| Hesaplar arası transfer (*) | (25.111) | (164) | - | - | (25.275) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2024 | 220.347 | 3.107 | 3.634 | 141 | 227.229 |
| Uçak | Yedek Motor | Binalar | Taşıt | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | |||||
| Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2023 | 406.448 | 6.899 | 12.229 | 130 | 425.706 |
| Çevrim farkı | 235.012 | 3.787 | 7.075 | 81 | 245.955 |
| Sözleşme değişiklikleri | 119 | - | (404) | - | (285) |
| İlaveler | 69.630 | 570 | 1.069 | 24 | 71.293 |
| Yatırımdan transferler | 522 | 261 | - | - | 783 |
| Çıkışlar | (4.085) | - | (451) | - | (4.536) |
| Hesaplar arası transfer (*) | (59.679) | (1.567) | - | - | (61.246) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 | 647.967 | 9.950 | 19.518 | 235 | 677.670 |
| Yedek Motor | Binalar | Taşıt | |||
| Uçak | Toplam | ||||
| Birikmiş Amortisman Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2023 |
113.032 | 1.553 | 1.103 | 75 | 115.763 |
| Çevrim farkı | 64.212 | 822 | 739 | 60 | 65.833 |
| Sözleşme değişiklikleri | (617) | - | (71) | - | (688) |
| Cari dönem amortisman | 28.893 | 524 | 905 | 71 | 30.393 |
| Çıkışlar | (4.085) | - | (380) | - | (4.465) |
| Hesaplar arası transfer (*) | (26.669) | (807) | - | - | (27.476) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 | 174.766 | 2.092 | 2.296 | 206 | 179.360 |
(*) Dönem içerisinde kiralama borçları tamamlanarak Grup'un sahipliğine geçen uçaklardan oluşmaktadır.
| Slot Hakları ve Satın | ||||
|---|---|---|---|---|
| Alınmış Teknik | ||||
| Lisanslar (*) | Haklar | Diğer Haklar | Toplam | |
| Maliyet | ||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2024 | 1.293 | 8.843 | 153 | 10.289 |
| Çevrim farkı | 257 | 1.809 | 87 | 2.153 |
| İlaveler | - | 707 | 750 | 1.457 |
| Yatırımdan transferler | - | 6 | 15 | 21 |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2024 | 1.550 | 11.365 | 1.005 | 13.920 |
| Birikmiş Amortisman | ||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2024 | - | 7.651 | 81 | 7.732 |
| Çevrim farkı | - | 1.538 | 46 | 1.584 |
| Cari dönem itfa payı | - | 645 | 16 | 661 |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2024 | - | 9.834 | 143 | 9.977 |
| Net defter değeri: 31 Aralık 2024 | 1.550 | 1.531 | 862 | 3.943 |
| Net defter değeri: 31 Aralık 2023 | 1.293 | 1.192 | 72 | 2.557 |
| Slot Hakları ve Satın | ||||
|---|---|---|---|---|
| Alınmış Teknik Lisanslar (*) |
Haklar | Diğer Haklar | Toplam | |
| Maliyet | ||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2023 | 821 | 4.939 | 100 | 5.860 |
| Çevrim farkı | 472 | 3.043 | 53 | 3.568 |
| İlaveler | - | 901 | - | 901 |
| Yatırımdan transferler | - | 8 | - | 8 |
| Çıkışlar | - | (48) | - | (48) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 | 1.293 | 8.843 | 153 | 10.289 |
| Birikmiş Amortisman | ||||
| Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2023 | - | 4.347 | 81 | 4.428 |
| Çevrim farkı | - | 2.684 | 0 | 2.684 |
| Cari dönem itfa payı | - | 623 | - | 623 |
| Çıkışlar | - | (3) | - | (3) |
| Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 | - | 7.651 | 81 | 7.732 |
| Net defter değeri: 31 Aralık 2023 | 1.293 | 1.192 | 72 | 2.557 |
(*) Grup, satın almış olduğu slot haklarını süre konusunda herhangi bir sınırlandırma olmadığından sınırsız yararlı ömre sahip maddi olmayan duran varlık kapsamında değerlendirmiştir.
Kiralama borçlarının vadelerine göre dağılımı aşağıdaki gibidir:
| Gelecekteki Asgari Kiralama Borcu Ödemeleri |
Faiz | Asgari Kiralama Borcu Ödemelerinin Bugünkü Değeri |
Net | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
| 1 yıldan az | 77.502 | 63.134 | (12.931) | (11.217) | 64.571 | 51.917 |
| 1 - 5 yıl arası | 219.965 | 191.847 | (34.067) | (29.224) | 185.898 | 162.623 |
| 5 yıldan fazla | 196.345 | 152.464 | (23.890) | (18.652) | 172.455 | 133.812 |
| 493.812 | 407.445 | (70.888) | (59.093) | 422.924 | 348.352 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Değişken oranlı borçlar | 187.245 | 161.127 |
| Sabit oranlı borçlar | 235.679 | 187.225 |
| 422.924 | 348.352 |
Grup'un kiralama yoluyla edinmiş olduğu varlıkların kira süresi 1-45 yıldır. Grup'un, kullanım hakkı varlıkları içerisinde muhasebeleştirilen finansal kiralama sözleşmelerine ilişkin ilgili varlıkları kiralama dönemi sonunda önemsiz bir değer üzerinden satın alma hakkı mevcuttur. Kiralamaya konu varlıklar, kiraya veren adına teminat olarak gösterilmiştir.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, ABD Doları, Avro, İsviçre Frangı, Çin Yuanı ve Japon Yeni cinsinden ifade edilen finansal kiralama borçlarının ağırlıklı ortalama faiz oranları, sabit oranlı borçlar için %5,43 (31 Aralık 2023: %5,62), değişken oranlı borçlar için ise %1,55 (31 Aralık 2023: %1,43)'tür.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan alınan 28 Aralık 2010, 18 Aralık 2014, 9 Ağustos 2018, 11 Eylül 2018 ve 12 Aralık 2023 tarihli teşvik belgeleri kapsamında uçak yatırımlarında, kurumlar vergisi indirimi, gümrük vergisi muafiyeti ve sigorta primi işveren hissesi desteği avantajlarından yararlanılmaktadır. İlgili yatırım desteğinin muhasebeleştirilmesine ilişkin Not 2.5'e bakınız.
31 Aralık 2024 itibarıyla Grup'un bu teşvikler kapsamında ileride kullanabileceği 148.803 TL tutarında indirim ve muafiyeti bulunmaktadır (31 Aralık 2023: 110.353 TL). 1 Ocak-31 Aralık 2024 itibarıyla bu vergi avantajının 11.974 TL'lik kısmı kullanılmıştır.
• Söz konusu teşviklerin kullanılmasında herhangi bir süre sınırı bulunmamaktadır.
• Grup, vergi avantajının kullanım süreleri için düzenli olarak tahmin çalışması yapmaktadır. Vergi avantajının kullanım süreleri mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir.
• Grup, bu kapsamda ilgili vergi avantajlarını 1-5 yıl içerisinde indirim ve istinalar uygulanmadan önceki kurumlar kazancının %10'undan az olmayacak şekilde kullanacaktır.
• Yatırım teşviklerinin kullanımını etkileyen döviz kuru, Yİ-ÜFE oranı ve diğer ekonomik veriler ile operasyonel gelir/giderlerde oluşması muhtemel değişikliklere %10 oranında sapma uygulandığında da 1- 5 yıllık kullanım periyodunda bir değişiklik beklenmemektedir.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla kısa vadeli karşılıklar aşağıdaki gibidir:
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa Vadeli Karşılıklar
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Kullanılmamış izin karşılığı | 3.571 | 1.467 |
İzin karşılıklarının 31 Aralık 2024 ve 2023 hesap dönemlerindeki değişimi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Dönem başı ayrılmış karşılık | 1.467 | 728 |
| Cari dönemde ayrılan karşılık | 29.543 | 12.092 |
| Konusu kalmayan karşılık (-) | (27.464) | (11.318) |
| Yabancı para çevrim farkı | 25 | (35) |
| Dönem sonu itibarıyla ayrılan karşılık | 3.571 | 1.467 |
Grup, her raporlama dönemi sonunda kullanılmamış izin günleri için, çalışanların ücretleri üzerinden izin karşılığı hesaplayarak finansal tablolara yansıtmaktadır.
Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Dava karşılıkları | 478 | 173 |
Dava karşılıklarının 31 Aralık 2024 ve 2023 hesap dönemlerindeki değişimi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - |
|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| 173 | 109 |
| 318 | 59 |
| (14) | (1) |
| 1 | 6 |
| 478 | 173 |
Grup, faaliyetleri gereği maruz kaldığı aleyhte açılan davalara ilişkin karşılık ayırmaktadır. Aleyhte açılan davalar genellikle eski çalışanların açtığı işe iade davaları ile kayıp ya da hasar görmüş bagaj ve kargolara ilişkindir. Tahmin, hukuki görüş çerçevesinde yapılmıştır.
Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Teslim bakım karşılıkları | 3.778 | 2.498 |
Uzun vadeli teslim bakım karşılıklarının 31 Aralık 2024 ve 2023 hesap dönemlerindeki değişimi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - |
|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| 2.498 | 1.135 |
| 727 | 573 |
| 553 | 790 |
| 3.778 | 2.498 |
a) Verilen Teminatlar:
31 Aralık 2024 itibarıyla verilen teminat mektupları tutarı 5.851 TL'dir. (31 Aralık 2023: 32.725 TL)
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla verilen teminatlar çeşitli banka ve satıcılara verilmiş bulunmaktadır.
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |||
|---|---|---|---|---|
| Orijinal Tutar | TL Karşılığı | Orijinal Tutar | TL Karşılığı | |
| A. Kendi tüzel kişiliği adına verilen | ||||
| Teminat Rehin ve İpotekler (TRİ) |
5.851 | 32.725 | ||
| - Teminatlar | ||||
| TL | 298 | 298 | 137 | 137 |
| Avro | 38 | 1.400 | 835 | 27.195 |
| ABD Doları | 82 | 2.909 | 64 | 1.876 |
| Diğer | 1.244 | 3.517 | ||
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil | ||||
| edilen ortaklıklar lehine verilen TRİ'ler | - | - | - | - |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi | ||||
| amacıyla diğer 3. Kişilerin borcunu | ||||
| temin için verilen TRİ'ler | - | - | - | - |
| D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı |
- | - | - | - |
| i. Ana ortak lehine verilen TRİ'ler | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri kapsamına | ||||
| girmeyen diğer grup şirketleri lehine | ||||
| verilen TRİ'ler | - | - | - | - |
| iii. C maddesi kapsamına girmeyen | ||||
| 3. kişiler lehine verilen TRİ'ler | - | - | - | - |
| 5.851 | 32.725 |
Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin ("D") Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla %0'dır (31 Aralık 2023: %0).
b) Teslim Alınacak Uçaklara İlişkin Taahhütler
Grup, 2024-2045 yılları arasında, liste fiyatı yaklaşık olarak 27.691 milyon ABD Doları (967.933 TL) olan 288 adedi kesin ve 125 adedi opsiyonlu toplam 413 uçak alacaktır. Grup, uçak alımları ile ilgili olarak ilgili firmalara 31 Aralık 2024 itibarıyla brüt 1.489 milyon ABD Doları (52.549 TL) geri alınacak ön ödeme yapmıştır. (31 Aralık 2023: 868 milyon ABD Doları (25.544 TL)).
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı | 8.725 | 6.752 |
Kıdem tazminatı karşılığı aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde ayrılmaktadır:
Yürürlükteki İş Kanunu hükümleri uyarınca, çalışanlardan kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş sözleşmesi sona erenlere, hak kazandıkları yasal kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğü vardır. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla ödenecek kıdem tazminatı tavanı 41.828 TL (tam tutar)'dir. (31 Aralık 2023: 23.490 TL (tam tutar))
Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Şirket'in, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının.bugünkü.değerinin.tahmin.edilmesi.yoluyla.hesaplanmaktadır.
TMS 19 ("Çalışanlara Sağlanan Faydalar"), Şirket'in yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Bu nedenle, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, ekli konsolide finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır.
İlgili bilanço tarihlerindeki karşılıklar, yıllık %24,95 enflasyon (31 Aralık 2023: %24,61) ve %29,32 faiz (31 Aralık 2023: %28,00) oranı varsayımlarına göre hesaplanmıştır. İsteğe bağlı işten ayrılmalar neticesinde ödenmeyip, Grup'a kalacak olan kıdem tazminatı tutarlarının tahmini oranı %2,20 olarak dikkate alınmıştır (31 Aralık 2023: %2,38). Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir revize edilmekte olup, Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olan 46.655 (tam tutar) TL tavan tutarı dikkate alınmıştır.
Kıdem tazminatı yükümlülüğündeki değişim aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Dönem başı ayrılmış karşılık | 6.752 | 5.123 |
| Aktüeryal kayıp | 2.415 | 4.810 |
| Faiz maliyeti | 1.860 | 536 |
| Cari hizmet maliyetleri | 1.315 | 628 |
| Ödemeler | (911) | (312) |
| Yabancı para çevrim farkı | (2.706) | (4.033) |
| Dönem sonu itibari ile ayrılan karşılık | 8.725 | 6.752 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren hesap dönemlerinde niteliklerine göre giderler aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Akaryakıt | 201.778 | 149.755 |
| Personel | 155.088 | 78.137 |
| Amortisman ve itfa payı | 72.306 | 48.474 |
| Yer hizmetleri | 48.986 | 29.671 |
| Bakım | 38.050 | 23.826 |
| Yolcu hizmet ve ikram | 33.787 | 20.648 |
| Konma ve konaklama | 30.721 | 21.399 |
| Üst geçiş | 26.209 | 17.131 |
| Komisyon ve teşvik | 19.720 | 15.299 |
| Kısa dönemli uçak kirası | 14.011 | 6.077 |
| Rezervasyon sistem | 9.326 | 6.980 |
| Reklam ve tanıtım | 7.140 | 4.694 |
| Haberleşme ve bilişim | 3.991 | 1.352 |
| Hizmet | 2.907 | 3.527 |
| Vergi | 2.647 | 1.205 |
| Sigorta | 2.363 | 1.542 |
| Nakliye | 2.306 | 1.358 |
| Kira | 1.284 | 882 |
| Çağrı merkezi | 1.188 | 751 |
| Müşavirlik ve danışmanlık | 1.020 | 540 |
| Sistem kullanım ve üyelik | 933 | 586 |
| Aydınlatma, ısıtma, enerji ve su | 806 | 624 |
| Uçak kira | 463 | 528 |
| Diğer | 4.450 | 2.489 |
| 681.480 | 437.475 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla diğer dönen varlıkların detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Devreden KDV | 7.811 | 2.969 |
| Personel ve iş avansları | 375 | 233 |
| 8.186 | 3.202 |
31 Aralık 2024 ve 2023 diğer kısa vadeli yükümlülüklerin detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
|---|---|
| 14.723 | 11.164 |
| 1.783 | 3.728 |
| 298 | 203 |
| 16.804 | 15.095 |
Şirket, Sermaye Piyasası Kanun hükümlerine göre kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiştir.
Şirket'in kayıtlı sermaye tavanı 5.000.000.000,- (Tam tutar) TL' dir. Sermaye Piyasası Kurulunca verilen kayıtlı sermaye tavanı izni, 2020-2024 yılları arası (5 yıl) arasında geçerlidir. 2020 yılında izin verilen kayıtlı sermaye tavanına ulaşılamamış olsa dahi, bu tarihten sonra yönetim kurulunun sermaye artırım kararı alabilmesi için; daha önce izin verilen tavan ya da yeni bir tavan tutarı için Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin almak suretiyle Genel Kurul'dan yeni bir süre için yetki alması zorunludur. Söz konusu yetkinin alınmaması durumunda Yönetim Kurulu kararı ile sermaye artırımı yapılamaz. Yönetim Kurulu, Sermaye Piyasası hükümlerine uygun olarak, gerekli gördüğü zamanlarda kayıtlı sermaye tavanına kadar nama yazılı pay ihraç ederek çıkarılmış sermayeyi arttırmaya yetkilidir.
Şirket'in 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerindeki hissedarları ve sermaye içindeki payları (tam tutar) tarihi değerlerle aşağıdaki gibidir:
| Grup | % | 31 Aralık 2024 | % | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Türkiye Varlık Fonu | A | 49,12 | 677.884.849 | 49,12 | 677.884.849 |
| T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı |
C | - | - | - | - |
| Geri Alınan Paylar (*) | A | 0,40 | 5.541.044 | 0,35 | 4.797.044 |
| Diğer (Halka Açık Kısım) | A | 50,48 | 696.574.107 | 50,53 | 697.318.107 |
| Ödenmiş sermaye |
1.380.000.000 | 1.380.000.000 | |||
| Sermaye düzeltmesi farkları (**) | 1.123.808.027 | 1.123.808.027 | |||
| Düzeltilmiş sermaye | 2.503.808.027 | 2.503.808.027 |
(*) Yönetim Kurulu 14 Şubat 2023 tarihinde, Sermaye Piyasası Kurulu'nun Geri Alınan Paylar Tebliği (II 22.1) ve 14 Şubat 2023 tarihli duyurusu çerçevesinde, Şirket hisse değerinin pay piyasasında sağlıklı fiyat oluşumunu desteklemek amacıyla 3 takvim yılını kapsayacak şekilde hisse geri alım programı başlatılmasına ve geri alıma konu edilebilecek azami tutarın, Şirket'in nakit portföyünden karşılanmak üzere, 9.000.000.000 TL (tam tutar) olarak belirlenmesine ve geri alınacak azami pay sayısının Şirket çıkarılmış sermayesinin %5'i ile sınırlandırılmasına karar vermiştir.
Alınan karar kapsamında 31 Aralık 2024 tarihine kadar 5.541.044 adet hisse 852.740.170 TL (tam tutar) bedel ödenerek satın alınmıştır.
(**) Sermaye düzeltme farkları, sermaye ödemelerinin 31 Aralık 2004 tarihine kadar enflasyon endeksleme farkını ifade etmektedir.
Şirket'in çıkarılmış sermayesi tamamı ödenmiş 1.380.000.000 TL (tam tutar) olup her biri 1 Kr nominal değerli 137.999.999.999 adet A grubu hisse ve 1 Kr nominal değerli 1 adet C grubu hisseden oluşmaktadır. Bu hisseler nama yazılıdır. C grubu hisse T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na ait olup aşağıda belirtilen imtiyazlara sahiptir:
Ana Sözleşme Madde 7: Nama yazılı hisselerin devrinde Yönetim Kurulu onayı ile beraber C grubu hisseyi temsilen seçilen Yönetim Kurulu üyesinin olumlu oyunun bulunması şarttır.
Ana Sözleşme Madde 10: Yönetim Kurulunun 9 üyesinden 8 üyesinin A grubu hissedarların kendi aralarında yaptıkları seçimden en çok oy alan adaylardan ve bir üyesinin de C grubu hissedarın göstereceği adaydan seçilmesi zorunludur.
Ana Sözleşme Madde 14: Aşağıdaki konularda Yönetim Kurulu'nun alacağı kararların geçerliliği C grubu hisseyi.temsilen.seçilen.üyenin.olumlu.oy.kullanmasına.bağlıdır:
a) Ana Sözleşmenin 3.1. maddesinde belirtilen şirket misyonunu açıkça olumsuz etkileyecek kararların alınması,
e) Şirket'in Sermaye Piyasası Kurulu'na sunduğu son yıllık bilançosunda yer alan aktif toplamının beher sözleşme bazında %5'ini geçen ve Şirket'i doğrudan veya dolaylı olarak bağlayan her türlü işlem yapması, taahhüt altına sokacak her türlü kararın alınması (şöyle ki kamu payının Şirket sermayesindeki payı %20'nin altına düştüğünde bu bent hükmü kendiliğinden ortadan kalkacaktır),
f) Şirket'in başka gruplarla birleşmesi, feshi veya tasfiyesi,
g) Münhasıran pazar şartları dahilinde veya diğer kaynaklarla operasyon giderini dahi karşılayamayan hatlar haricinde, herhangi bir uçuş hattının kaldırılması veya sefer sayısının belirgin bir şekilde azaltılmasına ilişkin kararların alınması.
TTK'ya göre, Şirket'in ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşılıncaya kadar, kanuni net karın %5'i olarak genel kanuni yedek akçe ayrılır. Ayrıca %20 sınırına tabi olmaksızın ödenmiş sermayenin %5'ini aşan tutarda kar dağıtımı yapılması halinde, aşan kısmın %10'u kadar genel kanuni yedek akçe ayrılır. TTK'ya göre, genel kanuni yedek akçe ödenmiş sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir. Halka açık şirketler, temettü dağıtımlarını SPK'nın öngördüğü şekilde yaparlar. TTK'nın 520. Maddesi gereği Şirket'in almış olduğu kendi payları için alım değerlerini karşılayan tutarda yedek akçe ayırması gerekmektedir.
Konsolide finansal tablolar ve dipnotların hazırlanabilmesi amacıyla, TMS 21 uyarınca, ilk etapta Grup'un yasal finansal tablolarındaki parasal bilanço kalemleri bilanço tarihindeki ABD Doları kuruyla; parasal olmayan bilanço kalemleri, gelir ve giderler ile nakit akımları ise işlemin gerçekleştiği tarihin kuruyla (tarihsel kur) ABD Doları'na çevrilmiş ve çevrim farkı diğer kapsamlı gelirler altında gösterilmiştir. Yabancı para cinsinden olan işlemlerin çevriminden doğan çevrim karı/zararı ise, kar veya zararda finansman giderleri altında, kur farkı gideri hesabında ve ticari faaliyetlerden kaynaklanan çevrim karı/zararı ise esas faaliyetlerden giderler altında kur farkı gideri hesabında gösterilmiştir. Ayrıca, yabancı para çevrim farklarında Grup'un müşterek yönetime tabi ortaklığı olan ve özkaynaktan pay alma yöntemine göre muhasebeleştirilen iş ortaklıklarının özkaynaklarında kur değişiminden kaynaklanan değişim takip edilmektedir.
Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.
Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler. Ayrıca, kar payları eşit veya farklı tutarlı taksitler halinde ödenebilecek ve ara dönem finansal tablolarda yer alan kar üzerinden nakden kar payı avansı dağıtılabilecektir.
Şirket'in 31 Aralık 2024 tarihli Vergi Usul Kanunu'na göre tutulan kayıtlarında yer alan özkaynak kalemlerinin tutarları aşağıdaki gibidir (Tam Tutar):
| Ödenmiş Sermaye |
1.380.000.000 |
|---|---|
| Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları | 30.761.087.904 |
| Hisse Senedi İhraç Primleri |
5.911.419 |
| Yasal Yedekler | 1.644.437.162 |
| Diğer Kâr Yedekleri | 852.740.450 |
| Özel Fonlar |
8.365.082.626 |
| Geçmiş Yıllar Karı | 489.450.989.477 |
| Dönem Karı | 137.493.301.830 |
| Toplam Özkaynaklar | 669.953.550.868 |
TMS 19 standardına göre, tüm aktüeryal değişiklikler diğer kapsamlı gelirlerde tanımlanmıştır.
Finansal Riskten Korunma Kazanç/Kayıpları, gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerin doğrudan özkaynak içerisinde muhasebeleştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Finansal riske karşı korunmadan elde edilen ertelenmiş kazanç/zarar toplamı, finansal riske karşı korunan işlemin etkisi kar/zararı etkilediğinde kar/zararda muhasebeleştirilir.
2024 itibarıyla, yatırım finansmanı için kullanılan Japon Yeni, İsviçre Frangı, Çin Yuanı ve Avro para birimlerinden olan finansal kiralama yükümlülükleri ve yatırım kredileri, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins döviz gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlanmıştır. Grup'un Avro, Çin Yuanı ve İsviçre Frangı gelirleri yükümlülüklerinin tamamını karşılarken Japon Yeni geliri yükümlülüklerinin %88'ini karşılamaktadır. Bu kapsamda olan kredilerin ödemelerinden ortaya çıkan kur farkları özkaynağa alınmaktadır ve diğer kapsamlı gelirde gösterilmektedir.
Brüt karın detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Yolcu gelirleri | ||
| Tarifeli hizmetler | 601.520 | 424.074 |
| Tarifesiz hizmetler | 4.849 | 2.730 |
| Toplam yolcu gelirleri | 606.369 | 426.804 |
| Kargo gelirleri | ||
| Kargo uçaklarında taşınan | 58.501 | 34.181 |
| Yolcu uçaklarında taşınan | 56.493 | 28.402 |
| Toplam kargo gelirleri | 114.994 | 62.583 |
| Toplam yolcu ve kargo gelirleri | 721.363 | 489.387 |
| Teknik gelirler | 17.596 | 12.857 |
| Diğer gelirler | 6.471 | 2.154 |
| Net satışlar | 745.430 | 504.398 |
| Satışların maliyeti (-) | (602.522) | (384.952) |
| Brüt kar | 142.908 | 119.446 |
Toplam yolcu ve kargo gelirlerinin coğrafi dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| - Avrupa | 211.892 | 152.653 |
| - Asya ve Uzak Doğu | 188.221 | 111.066 |
| - Amerika | 151.266 | 102.929 |
| - Afrika | 56.605 | 40.007 |
| - Orta Doğu | 55.076 | 46.654 |
| Yurtdışı | 663.060 | 453.309 |
| Yurtiçi | 58.303 | 36.078 |
| Toplam yolcu ve kargo gelirleri | 721.363 | 489.387 |
Satışların maliyetinin detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Akaryakıt | 201.778 | 149.755 |
| Personel | 128.207 | 61.457 |
| Amortisman ve itfa payı | 69.779 | 46.687 |
| Yer hizmetleri | 48.986 | 29.671 |
| Bakım | 38.050 | 23.826 |
| Yolcu hizmet ve ikram | 33.787 | 20.648 |
| Konma ve konaklama | 30.721 | 21.399 |
| Üst geçiş |
26.209 | 17.131 |
| Kısa dönemli uçak kirası | 14.011 | 6.077 |
| Nakliye | 2.306 | 1.358 |
| Sigorta | 1.910 | 1.360 |
| Hizmet | 1.652 | 2.091 |
| Haberleşme ve bilişim | 1.319 | 434 |
| Vergi | 686 | 625 |
| Aydınlatma, ısıtma, enerji ve su | 540 | 519 |
| Kira | 498 | 221 |
| Uçak kira | 463 | 528 |
| Sistem kullanım üyelik | 240 | 159 |
| Diğer | 1.380 | 1.006 |
| 602.522 | 384.952 |
Genel yönetim giderleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Personel | 11.082 | 6.314 |
| Amortisman ve itfa payı | 2.304 | 1.654 |
| Haberleşme ve bilişim | 2.211 | 729 |
| Sistem kullanım üyelik | 458 | 283 |
| Sigorta | 453 | 182 |
| Müşavirlik ve danışmanlık | 392 | 181 |
| Hizmet | 374 | 712 |
| Vergi | 363 | 127 |
| Aydınlatma, ısıtma, enerji ve su | 266 | 105 |
| Kira | 227 | 89 |
| Diğer | 545 | 246 |
| 18.675 | 10.622 |
Pazarlama ve satış giderleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Komisyon ve teşvik | 19.720 | 15.299 |
| Personel | 15.799 | 10.366 |
| Rezervasyon sistem | 9.326 | 6.980 |
| Reklam ve tanıtım | 7.140 | 4.694 |
| Çağrı merkezi | 1.188 | 751 |
| Vergi | 1.598 | 453 |
| Hizmet | 881 | 724 |
| Müşavirlik ve danışmanlık | 628 | 359 |
| Kira | 559 | 572 |
| Haberleşme ve bilişim | 461 | 189 |
| Sistem kullanım üyelik | 235 | 144 |
| Amortisman ve itfa payı | 223 | 133 |
| Diğer | 2.525 | 1.237 |
| 60.283 | 41.901 |
Esas faaliyetlerden diğer gelirlerin detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Uçak, motor ve diğer alımlara ilişkin | ||
| hibe kredi gelirleri | 8.551 | 1.622 |
| Ticari faaliyetlerden kaynaklanan | ||
| kur farkı geliri, brüt | 4.616 | 4.214 |
| Sigorta, tazminat ve ceza gelirleri | 2.221 | 4.296 |
| Kira gelirleri | 1.549 | 855 |
| Bankalardan elde edilen faiz dışı gelirler | 1.972 | 235 |
| Satıcılardan elde edilen ciro primi | 465 | 259 |
| Vade farkı gelirleri | 197 | 99 |
| Beklenen kredi zararı karşılık iptalleri | 64 | 62 |
| Konusu kalmayan karşılıklar | 42 | 89 |
| Reeskont faiz geliri | - | 360 |
| Diğer faaliyet gelirleri | 609 | 380 |
| 20.286 | 12.471 |
Esas faaliyetlerden diğer giderlerin detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Ticari faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gideri, brüt |
2.596 | 2.010 |
| Karşılık giderleri | 474 | 208 |
| Reeskont faiz gideri | 362 | - |
| Tazminat ve ceza gideri | 298 | 286 |
| Bağış ve yardımlar | - | 4.887 |
| Diğer faaliyet giderleri | 113 | 578 |
| 3.843 | 7.969 |
Yatırım faaliyetlerinden gelirlerin detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Finansal yatırımlar faiz geliri | 42.958 | 12.660 |
| Devlet teşvik gelirleri | 8.809 | 10.292 |
| Menkul kıymet satış karları | 3.369 | 861 |
| Duran varlık satış karları | 239 | 378 |
| 55.375 | 24.191 |
Yatırım faaliyetlerinden giderlerin detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Finansal yatırım satış zararları | 1.515 | 408 |
| Duran varlık satış zararları Gerçeğe uygun değer düşüş zararları |
1.020 - | 1.261 - |
| 2.535 | 1.669 |
Finansman gelirlerinin detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Faiz gelirleri | 10.495 | 3.784 |
| Finansal faaliyetlerden kaynaklanan | ||
| kur farkı karları, brüt | 7.252 | 1.744 |
| Beklenen kredi zararı karşılık iptalleri | 10 | 31 |
| Türev işlemler gerçeğe | ||
| uygun değer fark karları, net | - | 1.698 |
| Diğer finansal gelirler | 14.769 | 4.746 |
| 32.526 | 12.003 |
Finansman giderlerinin detayları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Finansal faaliyetlerden kaynaklanan | ||
| kur farkı zararları, brüt (*) | 20.541 | 6.699 |
| Kiralama faiz gideri | 14.981 | 10.793 |
| Türev işlemler gerçeğe uygun | ||
| değer fark zararları, net | 7.612 | - |
| Finansal faaliyetlerden | ||
| kaynaklanan faiz gideri | 2.792 | 2.137 |
| Kıdem tazminatı faiz maliyeti | 1.860 | 536 |
| Uçak alımına ilişkin ön ödeme | ||
| reeskont faiz giderleri, net | 1.474 | 421 |
| Uçak finansmanı giderleri | 763 | 571 |
| Diğer finansal giderler | 312 | 273 |
| 50.335 | 21.430 |
(*) 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla finansal giderler içerisinde yer alan brüt kur farkı gideri esas olarak kredi ve kiralama yükümlülüklerinden kaynaklanan kur farkı giderlerinden oluşmaktadır.
| 1 Ocak - | |
|---|---|
| Parasal Olmayan Kalemler: | 31 Aralık 2024 |
| Finansal Durum Tablosu Kalemleri | 98 |
| Peşin Ödenmiş Giderler |
1 |
| Maddi / Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 117 |
| Ödenmiş Sermaye |
(21) |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | (2) |
| Geçmiş Yıllar Karları | 3 |
| Kar veya Zarar Tablosu Kalemleri | (20) |
| Hasılat | (845) |
| Satışların Maliyeti | 510 |
| Pazarlama Giderleri | 3 |
| Genel Yönetim Giderleri | 310 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelir/ Giderler | 1 |
| Finansman Gelir/ Giderleri | 1 |
| Net Parasal Pozisyon Kazançları/(Kayıpları) | 78 |
Vergi yükümlülüğü aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Ödenecek kurumlar vergisi karşılığı |
1.661 | 1.724 |
| Peşin ödenen vergi ve fonlar | (2.675) | (1.786) |
| Vergi varlığı | (1.014) | (62) |
Grup, dönen varlıklar içerisinde muhasebeleştirdiği cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar hesabını 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, 1.658 TL azaltıp, kısa vadeli yükümlülükler içerisinde izlediği dönem karı vergi yükümlülüğünü aynı oranda azaltarak netleştirmiştir.
Vergi geliri/gideri aşağıdaki kalemlerden oluşmaktadır:
| 1 Ocak - |
|---|
| 31 Aralık 2023 |
| (1.740) |
| 73.456 |
| 71.716 |
Diğer kapsamlı gelire ait vergi etkileri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2024 | 1 Ocak- 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Vergi öncesi Vergi (gideri)/ Vergi sonrası | Vergi öncesi Vergi (gideri)/ Vergi sonrası | |||||
| tutar | geliri | tutar | tutar | geliri | tutar | |
| Yabancı para çevrim farklarındaki değişim |
97.808 | - | 97.808 | 117.788 | - | 117.788 |
| Finansal riskten korunma fonundaki değişim |
17.587 | ( 3.962) | 13.625 | ( 1.735) | 364 | ( 1.371) |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlık kazançlarındaki değişim |
11 | ( 2) | 9 | 1.108 | ( 233) | 875 |
| Tanımlanmış emeklilik planlarındaki aktüeryal |
||||||
| kayıplardaki değişim | ( 2.415) | 444 | ( 1.971) | ( 4.810) | 1.010 | ( 3.800) |
| Diğer kapsamlı gelir | 112.991 | ( 3.520) | 109.471 | 112.351 | 1.141 | 113.492 |
Diğer kapsamlı gelire dahil yabancı para çevrim farklarındaki değişime ilişkin vergi etkisi bulunmamaktadır.
15 Temmuz 2023 tarihli resmî gazete yayımlanan ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile, kurumlar vergisi oranı %20'den %25'e çıkartılmış olup ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır. Bu oran 1 Ekim 2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemlerine ait kurum kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Şirket, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır. Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.
Türkiye'de geçici vergi üçer aylık dönemler itibarıyla hesaplanmakta ve tahakkuk ettirilmektedir. Zararlar gelecek yıllarda oluşacak vergilendirilebilir kardan düşülmek üzere maksimum 5 yıl taşınabilir. Ancak oluşan zararlar geriye dönük olarak önceki yıllarda oluşan karlardan düşülemez. Şirketler ilgili yılın hesap kapama dönemini takip eden yılın 1-25 Nisan tarihleri arasında vergi beyannamelerini hazırlamaktadır. Vergi Dairesi tarafından bu beyannameler ve buna baz olan muhasebe kayıtları 5 yıl içerisinde incelenerek değiştirilebilir.
Türkiye, 16 Temmuz 2024'te TBMM'ye sunulan bir Kanun Teklifi ile OECD'nin Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi düzenlemelerini (Sütun 2) benimsemeye başlamıştır. Bu düzenlemeler, 02.08.2024 tarih, 32620 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7524 sayılı Kanun ile yürürlüğe girmiştir. Türkiye'deki uygulama, OECD'nin Sütun 2 Model Kuralları ile büyük ölçüde uyumlu olup kapsam, muafiyetler, konsolidasyon, vergi hesaplamaları ve beyan süreleri gibi konularda benzerlikler göstermektedir. Hesaplama detayları ve uygulama yöntemiyle ilgili ikincil düzenleme henüz yayınlanmamıştır. Türkiye'nin özgün durumları ve mevcut teşvikler gibi spesifik konuların ise ilgili Bakanlığın ikincil mevzuatı ile netleştirilmesi beklenmektedir. Söz konusu değişikliklerin Grubun finansal durumu veya performansı üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.
Ayrıca, 7524 sayılı Kanun'un 36. maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'na "Yurt içi asgari kurumlar vergisi" başlıklı 32/C maddesi eklenmiştir. Yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin olan bu düzenlemeye göre, 32 ve 32/A maddeleri çerçevesinde hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar uygulanmadan önceki kurum kazancının %10'undan az olmayacaktır. Söz konusu düzenleme, 2025 yılı vergilendirme dönemi kurum kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Konuya ilişkin 28.09.2024 tarih, 32676 sayılı Resmi Gazete'de 23 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği yayımlanmıştır.
Kurumlar vergisine ek olarak, dağıtılması durumunda kar payı elde eden ve bu kar paylarını kurum kazancına dahil ederek beyan eden tam mükellef kurumlara ve yabancı şirketlerin Türkiye'deki şubelerine dağıtılanlar hariç olmak üzere kar payları üzerinden ayrıca gelir vergisi stopajı hesaplanması gerekmektedir. Gelir vergisi stopaj oranı %15'tir. Dağıtılmayıp sermayeye ilave edilen kar payları gelir vergisi stopajına tabi değildir.
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.
Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.
Vergi Usul Kanunu (VUK)'nun geçici 33. maddesi'ne göre 31 Aralık 2023 tarihli bilanço, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla vergiye esas yasal finansal tablolarında enflasyon muhasebesi uygulamıştır. Vergiye esas yasal finansal tablolarda yer alan parasal olmayan kalemler Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) üzerinden endekslenmiş ve endekslenen bu yeni değeri ile kaydedilmiştir. Enflasyon düzeltmesi ile birlikte vergiye esas yasal finansal tablolar ile TMS/TFRS bazlı finansal tablolar arasındaki fark önemli ölçüde azalmış, dolayısıyla önceki yıllarda bu fark sebebiyle oluşan ertelenmiş vergi yükümlülüğü azalarak, ertelenmiş vergi geliri olarak muhasebeleşmiştir. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla enflasyon muhasebesinin ertelenmiş vergi üzerindeki gelir etkisi 16.282 TL'dir. (31 Aralık 2023: 91.694 TL)
Hesaplanan ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 14.198 | 9.763 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülükleri | (2.285) | (1.477) |
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 11.913 | 8.286 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Gelecek aylara ait gelir ve giderler | 6.633 | 7.483 |
| Gelir ve gider tahakkukları | 3.951 | 3.968 |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar | 3.422 | (8.426) |
| Kıdem tazminatı karşılığı | 2.011 | 1.477 |
| Mil yükümlülükleri | 1.588 | 988 |
| Kullanılmamış izin karşılığı | 811 | 321 |
| Kiralama yükümlülükleri (net)(*) | 609 | 437 |
| Diğer alacaklar | 106 | 1.750 |
| Birikmiş mali zararlar | 71 | 6.764 |
| Türev işlemler makul değer farkları | (706) | (2.260) |
| Uçuş yükümlülüklerine gelen düzeltmeler | (6.680) | (4.225) |
| Diğer | 97 | 9 |
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 11.913 | 8.286 |
(*) Kiralama yükümlülükleri ve kullanım hakkı varlıklarının ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri üzerindeki etkilerini içermektedir.
1 Ocak – 31 Aralık 2024 ve 2023 dönemlerindeki ertelenmiş vergi varlığı/(yükümlülüğü) hareketi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Dönem başı ertelenmiş vergi varlığı/(yükümlülüğü) | 8.286 | (41.552) |
| Ertelenmiş vergi geliri | 5.281 | 73.456 |
| Yabancı para çevrim farkları | 1.466 | (24.759) |
| Tanımlanmış emeklilik paylarındaki aktüeryal | ||
| kayıpların vergi geliri | 444 | 1.010 |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan | ||
| finansal varlıklardaki kayıpların vergi gideri | (2) | (233) |
| Riskten korunma kazançları vergi (gideri)/geliri | (3.562) | 364 |
| Dönem sonu ertelenmiş vergi varlığı | 11.913 | 8.286 |
Ertelenmiş vergi aktifi ayrılmış devreden geçmiş yıl zararlarının kullanım hakkının sona erecekleri yıllar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 2025 yılında sona erecek | - | 199 |
| 2026 yılında sona erecek | - | 21.676 |
| 2028 yılında sona erecek | - | 10.348 |
| Birikmiş toplam mali zararlar | - | 32.223 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| Vergi (giderinin)/gelirinin mutabakatı: | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| Faaliyetlerden elde edilen | ||
| vergi öncesi karı | 121.421 | 91.282 |
| Yürürlükteki vergi oranı ile hesaplanan vergi | (30.355) | (22.821) |
| Vergi etkileri: | ||
| - istisna | 12.265 | 7.323 |
| - geçmiş yıl mali zarar düzeltmesi | 8.174 | 4 |
| - yatırım destek kazancı | 2.202 | 2.573 |
| - özsermaye metodu ile | ||
| muhasebeleştirilen iş ortaklıkları | 1.480 | 1.679 |
| - indirimler | 582 | 26 |
| - yatırım teşvik | 164 | 131 |
| - enflasyon muhasebesi etkisi | - | 91.694 |
| - kanunen kabul edilmeyen giderler | (109) | (3.812) |
| - yabancı para çevrim farkı | (915) | (3.253) |
| -Etkin vergi oranı haricinde kullanılan | ||
| indirimli vergi oranı etkisi | (1.552) | (1.828) |
| Vergi karşılığı (gideri)/geliri | (8.064) | 71.716 |
Konsolide gelir tablolarında belirtilen pay başına kazanç, net karın ilgili dönem içinde mevcut payların ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.
Şirketler mevcut paydaşlara birikmiş karlardan payları oranında pay dağıtarak ("Bedelsiz Pay") sermayelerini arttırabilir. Pay başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz pay ihracı çıkarılmış pay olarak sayılır. Dolayısıyla pay başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı pay adedi ortalaması, payların bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak uygulamak suretiyle elde edilir.
Pay başına kazanç, net karın ilgili dönemler içindeki ağırlıklı ortalama pay adedine bölünmesi ile hesaplanmıştır.
Toplam payların 1 Ocak – 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerindeki sayısı ve pay başına kazancın hesaplaması aşağıda gösterildiği gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| 1 Ocak itibarıyla pay adedi (tam adet) | 137.995.202.955 | 138.000.000.000 |
| 31 Aralık itibarıyla pay adedi (tam adet) | 137.994.458.956 | 137.995.202.955 |
| Payların dönem içerisindeki | ||
| ağırlıklı ortalaması (tam adet) | 137.995.032.906 | 137.996.631.444 |
| Dönem karı | 113.357 | 162.998 |
| Pay başına kazanç (Kr) | 82,15 | 118,11 |
| Sulandırılmış pay başına kazanç (Kr) | 82,15 | 118,11 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde Grup'un türev finansal araç varlık ve yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Riskten korunmaya konu olmayan türev araçlar | 3.946 | 157 |
| Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma | ||
| amaçlı türev araçlar | 141 | 116 |
| Faiz oranı nakit akım riskinden | ||
| korunma amaçlı türev araçlar | 126 | 258 |
| 4.213 | 531 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Riskten korunmaya konu olmayan türev araçlar | 740 | 2.205 |
| Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma | ||
| amaçlı türev araçlar | 442 | 447 |
| Çapraz kur nakit akım riskinden korunma | ||
| amaçlı türev araçlar | 103 | 298 |
| Faiz oranı nakit akım riskinden korunma | ||
| amaçlı türev araçlar | 16 | 21 |
| 1.301 | 2.971 |
Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.
Grup'un sermaye yapısı Not 7'de açıklanan finansal borçları içeren borçlar ve sırasıyla nakit ve nakit benzerleri, ödenmiş sermaye, yedekler ile geçmiş yıl karlarını da içeren özkaynaklar kalemlerinden oluşmaktadır.
Grup'un yönetim kurulu sermaye yapısını periyodik olarak inceler. Bu incelemeler sırasında kurul, sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskleri değerlendirir. Grup, kurulun yaptığı önerilere dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle dengede tutmaktadır. Grup'un genel stratejisi 2023 yılına kıyasla değişiklik göstermemektedir.
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Toplam Borçlar (*) | 67.015 | 71.820 |
| Kiralama Yükümlülükleri | 422.924 | 348.352 |
| Eksi: Nakit ve nakit benzerleri ve vadesi üç aydan uzun banka mevduatları |
(138.629) | (20.115) |
| Net Borç (A) | 351.310 | 400.057 |
| Toplam Özkaynak (B) |
680.012 | 457.112 |
| Toplam Sermaye (A+B) | 1.031.322 | 857.169 |
| Net borç/toplam sermaye oranı | 0,34 | 0,47 |
(*) Toplam borçların içerisine banka kredileri ve diğer finansal yükümlülükler dahil edilmiştir.
(b) Finansal risk faktörleri
Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.
Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda yürütülmektedir. Risk politikalarına ilişkin olarak ise finansal risk tanımlanır, değerlendirilir ve Grup'un operasyon üniteleri ile birlikte çalışmak suretiyle riskin azaltılmasına yönelik araçlar kullanılır.
(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
| Alacaklar | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari | Alacaklar | Diğer | Alacaklar | ||||||
| 31 Aralık 2024 |
İlişkili Taraf |
Diğer Taraf |
İlişkili Taraf |
Diğer Taraf |
Bankalardaki Mevduat |
Türev Araçlar |
Devlet Borçlanma Senetleri |
Özel Sektör Borçlanma Senetleri |
Hisse Senetleri |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (*) |
1.506 | 30.402 | 741 | 92.125 | 138.605 | 4.213 | 9.217 | 63.427 | 598 |
| -Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**) |
- | (6.362) | - | - | - | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
|||||||||
| varlıkların net defter değeri |
1.506 | - | 741 | - | 14.947 | 4.213 | 9.217 | - | 598 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde |
|||||||||
| vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal |
|||||||||
| varlıkların defter değeri |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların |
|||||||||
| net defter değeri |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| -Teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri |
- | 31.316 | - | 92.125 | 123.658 | - | - | 63.427 | - |
| -Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) |
- | 12.049 | - | - | - | - | - | - | - |
| -Değer Düşüklüğü (-) |
- | (3.653) | - | - | - | - | - | - | - |
| -Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| -Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) |
- | 22.976 | - | 92.256 | 123.723 | - | - | 63.440 | - |
| -Değer Düşüklüğü (-) |
- | (56) | - | (131) | (65) | - | - | (13) | - |
| -Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| E.Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
(*)Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(**)Teminatlar, müşterilerden alınan nakit teminat ve teminat mektuplarından oluşmaktadır.
(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
| Alacaklar | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | ||||||||
| 31 Aralık 2023 | İlişkili Taraf |
Diğer Taraf | İlişkili Taraf |
Diğer Taraf | Bankalardaki Mevduat |
Türev Araçlar |
Devlet Borçlanma Senetleri |
Özel Sektör Borçlanma Senetleri |
Hisse Senetleri |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (*) |
1.464 | 23.728 | 280 | 66.992 | 20.079 | 531 | 7.595 | 17.136 | 464 |
| -Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**) |
- | (5.161) | - | - | - | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
|||||||||
| varlıkların net defter değeri |
1.464 | - | 280 | - | 2.912 | - | 7.595 | - | 464 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde |
|||||||||
| vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal |
|||||||||
| varlıkların defter değeri |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların |
|||||||||
| net defter değeri |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| -Teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri |
- | 29.145 | - | 66.992 | 17.167 | 531 | - | 17.136 | - |
| -Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) |
- | 11.802 | - | - | - | - | - | - | - |
| -Değer Düşüklüğü (-) |
- | (3.048) | - | - | - | - | - | - | - |
| -Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| -Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) |
- | 20.455 | - | 67.074 | 17.226 | 536 | - | 17.146 | - |
| -Değer Düşüklüğü (-) |
- | (64) | - | (82) | (59) | (5) | - | (10) | - |
| -Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
| E.Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar |
- | - | - | - | - | - | - | - | - |
(*)Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(**)Teminatlar, müşterilerden alınan nakit teminat ve teminat mektuplarından oluşmaktadır.
(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup'a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır.
Grup'un kredi riski temel olarak ticari alacaklarına ilişkindir. Bilançoda gösterilen tutar Grup yönetiminin önceki tecrübelerine ve cari ekonomik şartlara bağlı olarak tahmin ettiği şüpheli alacaklar düşüldükten sonraki net tutardan oluşmaktadır. Grup'un kredi riski çok sayıda müşteriyle çalışıldığından dolayı dağılmış durumdadır ve önemli bir kredi risk yoğunlaşması yoktur.
Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla vadesi geçmiş alacaklarının vade analizi aşağıda sunulmuştur.
| Alacaklar | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
Ticari Alacaklar |
Diğer Alacaklar |
Bankalardaki Mevduat |
Türev Araçlar |
Diğer | Toplam |
| Vadesi üzerinden geçmiş 1-30 gün |
5 374 |
- | - | - | - | 5 374 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş |
514 | - | - | - | - | 514 |
| Vadesi üzerinden ay geçmiş 3-12 |
1 250 |
- | - | - | - | 1 250 |
| Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş |
4 911 |
-- | -- | -- | -- | 4 911 - |
| Toplam vadesi geçen alacaklar |
12 049 |
- | - | - | - | 12 049 |
| Teminat , vs ile altına alınmış kısmı güvence |
6 362 |
- | - | - | - | 6 362 |
(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla vadesi geçmiş alacaklarının vade analizi aşağıda sunulmuştur.
| Bankalardaki | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 |
Ticari Alacaklar |
Diğer Alacaklar |
Mevduat | Araçlar Türev |
Diğer | Toplam |
| Vadesi üzerinden geçmiş 1-30 gün |
3 988 |
- | - | - | - | 3 988 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş |
804 | - | - | - | - | 804 |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş |
3 114 |
- | - | - | - | 3 114 |
| Vadesi üzerinden yıl geçmiş 1-5 |
3 896 |
- | - | - | - | 3 896 |
| Toplam vadesi geçen alacaklar |
11 802 |
- | - | - | - | 11 802 |
| Teminat , vs ile altına alınmış kısmı güvence |
5 161 |
- | - | - | - | 5 161 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla nakit ve nakit benzerlerindeki beklenen kredi zararları tablosu aşağıdaki gibidir:
| Ortalama Ağırlıklı | Değer Düşüklüğü | ||
|---|---|---|---|
| Kredi Notları | Kayıp Oranı | Brüt Tutar | Karşılığı |
| AA2 | %0,04 | 94.459 | 129 |
| BA3 | %0,22 | 168.848 | 77 |
| B2 | %1,93 | 8.475 | 3 |
| 271.782 | 209 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla alacak yaşlandırma tablosu aşağıdaki gibidir:
| Vade Tarihleri 31 Aralık 2024 |
Ortalama Ağırlıklı Kayıp Oranı |
Brüt Tutar | Değer Düşüklüğü Karşılığı |
|---|---|---|---|
| Vadesi gelmemiş | %0,24 | 22.976 0 |
56 |
| 1-30 gün geçmiş | %0,37 | 5.374 | 20 |
| 30-90 gün geçmiş | %2,52 | 514 | 13 |
| 90-360 gün geçmiş | %3,22 | 1.250 | 40 |
| Vadesi 1 yıldan fazla geçmiş | %1,16 | 1.202 | 14 |
| 31.316 | 143 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla nakit ve nakit benzerlerindeki beklenen kredi zararları tablosu aşağıdaki gibidir:
| Ortalama Ağırlıklı | Değer Düşüklüğü | ||
|---|---|---|---|
| Kredi Notları | Kayıp Oranı | Brüt Tutar | Karşılığı |
| AA2 | %0,04 | 55.734 | 74 |
| BA3 | %0,22 | 154.140 | 74 |
| B2 | %1,93 | 6.467 | 3 |
| 216.341 | 151 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla alacak yaşlandırma tablosu aşağıdaki gibidir:
| Vade Tarihleri | Ortalama Ağırlıklı | Değer Düşüklüğü | |
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | Kayıp Oranı | Brüt Tutar | Karşılığı |
| Vadesi gelmemiş | %0,31 | 20.455 | 64 |
| 1-30 gün geçmiş | %0,62 | 3.988 | 25 |
| 30-90 gün geçmiş | %3,69 | 804 | 30 |
| 90-360 gün geçmiş | %3,32 | 3.114 | 104 |
| Vadesi 1 yıldan fazla geçmiş | %1,13 | 784 | 9 |
| 29.145 | 232 |
Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un vadesi geçmiş ticari alacaklardan karşılık ayrılmamış olanlara ilişkin aldığı nakit teminat ve teminat mektupları toplamı 6.362 TL'dir (31 Aralık 2023: 5.161 TL). Bilanço tarihi itibarıyla, vadesi geçmiş ticari alacaklardan karşılık ayrılmış olanlara ilişkin alınan teminatlar bulunmamaktadır.
(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
Ticari alacaklar için ayrılan şüpheli alacak karşılığı, dava konusu alacaklar için ayrılmış karşılıklar ve geçmiş tahsil edilememe tecrübesine dayanılarak hesaplanmış karşılıklardan oluşmaktadır.
Grup'un 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllara ilişkin şüpheli alacak karşılığındaki değişimi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Dönem başı ayrılan karşılık | 3.112 | 1.914 |
| Cari dönem gideri | 78 | 145 |
| Yabancı para çevrim farkı | 647 | 1.221 |
| Beklenen kredi zararı karşılığı iptali | (107) | (84) |
| Tahsil edilen alacak | (21) | (84) |
| Dönem sonu itibarıyla ayrılan karşılık | 3.709 | 3.112 |
Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, Yönetim Kurulu'na aittir. Yönetim Kurulu, Grup yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle yönetir.
Aşağıdaki tablo, Grup'un türev niteliğinde olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup'un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir. Düzeltmeler kolonu ilerleyen dönemdeki muhtemel nakit akımına sebep olan kalemi göstermektedir. Bahse konu kalem vade analizine dahil edilmiş olup, bilançodaki finansal yükümlülüklerin bilanço değerine dahil edilmemiştir.
Grup, tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip ederek ve finansal varlıkların ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlayarak, likidite riskini yönetir.
| Sözleşme uyarınca vadeler |
Defter değeri | Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III+IV) |
3 Aydan Kısa (I) |
3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | ||||||
| Banka kredileri | 67.015 | (67.238) | (38.530) | (28.217) | (384) | (107) |
| Kiralama yükümlülükleri | 422.924 | (479.444) | (16.563) | (46.571) | (219.965) | (196.345) |
| Ticari borçlar | 52.792 | (53.485) | (53.485) | - | - | - |
| Toplam | 542.731 | (600.167) | (108.578) | (74.788) | (220.349) | (196.452) |
| Sözleşme uyarınca | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme uyarınca vadeler |
Defter değeri | nakit çıkışlar toplamı (I+II+III+IV) |
3 Aydan Kısa (I) |
3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | ||||||
| Banka kredileri | 71.820 | (73.399) | (37.187) | (22.285) | (13.485) | (442) |
| Kiralama yükümlülükleri | 348.352 | (407.445) | (16.563) | (46.571) | (191.847) | (152.464) |
| Ticari borçlar | 38.060 | (38.541) | (38.541) | - | - | - |
| Toplam | 458.232 | (519.385) | (92.291) | (68.856) | (205.332) | (152.906) |
| Sözleşme uyarınca vadeler |
Defter değeri | Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III+IV) |
3 Aydan Kısa (I) |
3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Türev finansal (yükümlülükler)/varlıklar,net | ||||||
| Türev Nakit Girişleri | 4.213 | 3.214 | 1.098 | 1.189 | 927 | - |
| Türev Nakit Çıkışları | (1.301) | (302) | (89) | (213) | - | - |
| Türev nakit giriş- çıkışları, net |
2.912 | 2.912 | 1.009 | 976 | 927 | - |
| Sözleşme uyarınca vadeler |
Defter değeri | Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III+IV) |
3 Aydan Kısa (I) |
3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Türev finansal (yükümlülükler)/varlıklar,net | ||||||
| Türev Nakit Girişleri | 531 | 237 | - | 12 | 224 | 1 |
| Türev Nakit Çıkışları | (2.971) | (2.677) | (354) | (2.290) | (33) | - |
| Türev nakit giriş- çıkışları, net |
(2.440) | (2.440) | (354) | (2.278) | 191 | 1 |
Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kurundaki ve faiz oranındaki değişiklikler ve akaryakıt fiyatı ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Piyasa riskleri ayrıca, duyarlılık analizleri ile değerlendirilmektedir. Cari yılda Grup'un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.
b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)
Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| TL TOPLAM | TL | AVRO | JPY | CHF | DİĞER | |
| 1.Ticari Alacaklar | 29.430 | 9.481 | 4.635 | 418 | 344 | 14.552 |
| 2a.Parasal Finansal Varlıklar (**) | 209.887 | 125.157 | 79.022 | 3.318 | 100 | 2.290 |
| 2b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | |||||
| 3.Diğer | 25.027 | 9.825 | 7.921 | 115 | 287 | 6.879 |
| 4.Dönen Varlıklar (1+2+3) | 264.344 | 144.463 | 91.578 | 3.851 | 731 | 23.721 |
| 5.Ticari Alacaklar | - | - | - | - | - | - |
| 6a.Parasal Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 6b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 7.Diğer | 22.290 | 14.829 | 7.078 | 6 | 8 | 369 |
| 8.Duran Varlıklar (5+6+7) | 22.290 | 14.829 | 7.078 | 6 | 8 | 369 |
| 9.Toplam Varlıklar (4+8) | 286.634 | 159.292 | 98.656 | 3.857 | 739 | 24.090 |
| 10.Ticari Borçlar | 37.585 | 25.791 | 9.366 | 235 | 88 | 2.105 |
| 11.Finansal Yükümlülükler (*) | 104.692 | 761 | 90.536 | 10.303 | 1.695 | 1.397 |
| 12a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 41.302 | 31.189 | 7.015 | 111 | 127 | 2.860 |
| 12b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 13.Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) | 183.579 | 57.741 | 106.917 | 10.649 | 1.910 | 6.362 |
| 14.Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | - |
| 15.Finansal Yükümlülükler (*) | 268.231 | 2.290 | 186.164 | 55.716 | 10.261 | 13.800 |
| 16a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 8.725 | 8.725 | - | - | - | - |
| 16b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 17.Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) | 276.956 | 11.015 | 186.164 | 55.716 | 10.261 | 13.800 |
| 18.Toplam Yükümlülükler (13+17) | 460.535 | 68.756 | 293.081 | 66.365 | 12.171 | 20.162 |
| 19.Bilanço Dışı Döviz Cinsinden Türev | ||||||
| Araçların Net Varlık /(Yükümlülük) | ||||||
| Pozisyonu (19a-19b) | 60.455 | 3.364 | 57.091 | - | - | - |
| 19a.Aktif Karakterli Bilanço Dışı Döviz | ||||||
| Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 19b.Pasif Karakterli Bilanço Dışı | ||||||
| Döviz Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı | (60.455) | (3.364) | (57.091) | - | - | - |
| 20.Net Yabancı Para Varlık / | ||||||
| (Yükümlülük) Pozisyonu (9-18-19) | (234.356) | 87.172 | (251.516) | (62.508) | (11.432) | 3.928 |
| 21.Parasal Kalemler Net Yabancı | ||||||
| Para Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu (TFRS 7.B23) |
(221.218) | 65.882 | (209.424) | (62.629) | (11.727) | (3.320) |
| (=1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | ||||||
| 22.Döviz Hedge'i İçin Kullanılan Finansal | ||||||
| Araçların Toplam Gerçeğe Uygun Değeri | - | - | - | - | - | - |
| 23.Döviz Varlıkların Hedge Edilen | ||||||
| Kısmının Tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 24.Döviz Yükümlülüklerin Hedge | ||||||
| Edilen Kısmının Tutarı | 275.717 | - | 200.117 | 48.456 | 11.946 | 15.198 |
(*) Grup'un açık döviz pozisyonu, yatırımlarını fonlamak amacıyla almış olduğu Avro, Japon Yeni ve İsviçre Frangı cinsinden uzun vadeli krediler kaynaklıdır. Grup, uçak yatırımlarını finanse ettiği uzun vadeli Euro, Japon Yeni ve İsviçre Frangı kredileri nedeniyle oluşacak kur farkı riskine karşı, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins gelirleri ile korunmaktadır. 31 Aralık 2024 itibarıyla bu kapsamda olan kredilerin TL karşılığı 275.727 TL'dir (31 Aralık 2023: 244.365 TL).
(**) Grup'un dönen varlıklar grubunda yer alan Avro cinsinden parasal finansal varlıklarının 23.778 TL'si Kur Korumalı Mevduat tutarından oluşmaktadır (31 Aralık 2023: 104.221 TL).
| 31 Aralık 2023 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| TL TOPLAM | TL | AVRO | JPY | CHF | DİĞER | |
| 1.Ticari Alacaklar | 27.354 | 5.694 | 2.417 | 202 | 343 | 18.698 |
| 2a.Parasal Finansal Varlıklar | 153.522 | 24.573 | 126.641 | 177 | 58 | 2.073 |
| 2b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 3.Diğer | 19.306 | 6.682 | 5.135 | 34 | 183 | 7.272 |
| 4.Dönen Varlıklar (1+2+3) | 200.182 | 36.949 | 134.193 | 413 | 584 | 28.043 |
| 5.Ticari Alacaklar | - | - | - | - | - | - |
| 6a.Parasal Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 6b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 7.Diğer | 24.524 | 18.059 | 6.168 | 5 | 3 | 289 |
| 8.Duran Varlıklar (5+6+7) | 24.524 | 18.059 | 6.168 | 5 | 3 | 289 |
| 9.Toplam Varlıklar (4+8) | 224.706 | 55.008 | 140.361 | 418 | 587 | 28.332 |
| 10.Ticari Borçlar | 31.772 | 21.690 | 8.273 | 60 | 45 | 1.704 |
| 11.Finansal Yükümlülükler (*) | 100.129 | 41 | 88.208 | 11.135 | 744 | 1 |
| 12a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 22.167 | 11.997 | 8.197 | 72 | 156 | 1.745 |
| 12b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | 1.635 | 1.635 | - | - | - | - |
| 13.Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) | 155.703 | 35.363 | 104.678 | 11.267 | 945 | 3.450 |
| 14.Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | - |
| 15.Finansal Yükümlülükler (*) | 238.661 | 1.453 | 188.802 | 46.522 | 1.884 | - |
| 16a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 630 | 131 | 198 | - | - | 301 |
| 16b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | 6.757 | 6.757 | - | - | - | - |
| 17.Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) | 246.048 | 8.341 | 189.000 | 46.522 | 1.884 | 301 |
| 18.Toplam Yükümlülükler (13+17) | 401.751 | 43.704 | 293.678 | 57.789 | 2.829 | 3.751 |
| 19.Bilanço Dışı Döviz Cinsinden Türev | ||||||
| Araçların Net Varlık /(Yükümlülük) | ||||||
| Pozisyonu (19a-19b) | 122.913 | - | 122.913 | - | - | - |
| 19a.Aktif Karakterli Bilanço Dışı Döviz | ||||||
| Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 19b.Pasif Karakterli Bilanço Dışı | ||||||
| Döviz Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı | (122.913) | - | (122.913) | - | - | - |
| 20.Net Yabancı Para Varlık / | ||||||
| (Yükümlülük) Pozisyonu (9-18-19) | (299.958) | 11.304 | (276.230) | (57.371) | (2.242) | 24.581 |
| 21.Parasal Kalemler Net Yabancı | ||||||
| Para Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu | (212.483) | (5.045) | (164.620) | (57.410) | (2.428) | 17.020 |
| (UFRS 7.B23) | ||||||
| (=1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | ||||||
| 22.Döviz Hedge'i İçin Kullanılan Finansal | ||||||
| Araçların Toplam Gerçeğe Uygun Değeri | - | - | - | - | - | - |
| 23.Döviz Varlıkların Hedge Edilen | ||||||
| Kısmının Tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 24.Döviz Yükümlülüklerin Hedge | ||||||
| Edilen Kısmının Tutarı | 239.588 | - | 192.991 | 43.972 | 2.625 | - |
b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)
Grup, başlıca TL, AVRO, JPY ve CHF cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır. Aşağıdaki tablo Grup'un, TL, AVRO, JPY ve CHF kurlarındaki %10'luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10'luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece dönem sonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin dönem sonundaki %10'luk kur değişiminin etkilerini gösterir. Pozitif değer, kar/zararda ve diğer özkaynak kalemlerindeki artışı ifade eder. Grup, kullanmış olduğu yatırım kredilerini ve uçak finansman borçlanmalarını nakit akış riskinden korunma muhasebesi kapsamında değerlendirmekte ve bu borçlanma ve kredilerden oluşan kur farkı gelir/giderini özkaynaklar altında muhasebeleştirmektedir. Döviz kurundaki %10 artış/azalış etkisi aynı yöntemle hesaplanmakta ve hesaplanan kur farkı döviz kuru duyarlılık tablosunda riskten korunan kısım olarak sınıflanmaktadır.
| 31 Aralık 2024 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Vergi Öncesi | Kar/(Zarar) | Özkaynak | ||
| Yabancı paranın %10 değer kazanması |
Yabancı paranın %10 değer kaybetmesi |
Yabancı paranın %10 değer kazanması |
Yabancı paranın %10 değer kaybetmesi |
|
| 1- TL net varlık/yükümlülük | 8.717 | (8.717) | ||
| 2- TL riskinden korunan kısım (-) | - | - | ||
| 3- TL net etki (1+2) | - 8.717 |
- (8.717) |
- - |
- - |
| 4- Avro net varlık/yükümlülük | (25.152) | 25.152 | (20.012) | 20.012 |
| 5- Avro riskinden korunan kısım (-) | 20.012 | (20.012) | - | - |
| 6- Avro net etki (4+5) | (5.140) | 5.140 | (20.012) | 20.012 |
| 7- JPY net varlık/yükümlülük | (6.251) | 6.251 | (4.846) | 4.846 |
| 8- JPY riskinden korunan kısım (-) | 4.846 | (4.846) | - | - |
| 9- JPY net etki (7+8) | (1.405) | 1.405 | (4.846) | 4.846 |
| 10- CHF net varlık/yükümlülük | (1.143) | 1.143 | (1.195) | 1.195 |
| 11- CHF riskinden korunan kısım (-) | 1.195 | (1.195) | - | - |
| 12- CHF net etki (10+11) | 52 | (52) | (1.195) | 1.195 |
| 13- Diğer net varlık/yükümlülük | 393 | (393) | (1.520) | 1.520 |
| 14- Diğer riskinden korunan kısım (-) | 1.520 | (1.520) | - | - |
| 15- Diğer net etki (13+14) | 1.913 | (1.913) | (1.520) | 1.520 |
| TOPLAM (3+6+9+12+15) | 4.137 | (4.137) | (27.573) | 27.573 |
b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)
| 31 Aralık 2023 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Vergi Öncesi | Kar/(Zarar) | Özkaynak | ||
| Yabancı paranın %10 değer kazanması |
Yabancı paranın %10 değer kaybetmesi |
Yabancı paranın %10 değer kazanması |
Yabancı paranın %10 değer kaybetmesi |
|
| 1- TL net varlık/yükümlülük 2- TL riskinden korunan kısım (-) |
1.130 - |
(1.130) - |
- - |
- - |
| 3- TL net etki (1+2) | 1.130 | (1.130) | - | - |
| 4- Avro net varlık/yükümlülük 5- Avro riskinden korunan kısım (-) |
(27.623) 19.300 |
27.623 (19.300) |
(19.300) - |
19.300 - |
| 6- Avro net etki (4+5) | (8.323) | 8.323 | (19.300) | 19.300 |
| 7- JPY net varlık/yükümlülük 8- JPY riskinden korunan kısım (-) |
(5.737) 4.873 |
5.737 (4.873) |
(4.873) | 4.873 - |
| 9- JPY net etki (7+8) | (864) | 864 | (4.873) | 4.873 |
| 10- CHF net varlık/yükümlülük 11- CHF riskinden korunan kısım (-) |
(224) 263 |
224 (263) |
(263) - |
263 - |
| 12- CHF net etki (10+11) | 39 | (39) | (263) | 263 |
| 13- Diğer net varlık/yükümlülük 14- Diğer riskinden korunan kısım (-) |
2.458 - |
(2.458) - |
- - |
- - |
| 15- Diğer net etki (13+14) | 2.458 | (2.458) | - | - |
| TOPLAM (3+6+9+12+15) | (5.560) | 5.560 | (24.436) | 24.436 |
Grup sabit ve değişken faiz oranları üzerinden borçlanmaktadır. Mevcut borçların faiz durumları göz önüne alındığında değişken faizli borçların büyük çoğunluğu oluşturduğu görülmektedir. Bununla beraber, son yıllarda yapılan uçak finansmanlarında maliyetin de uygun olması şartıyla sabit faizli borçlanmaların ağırlığı yükseltilerek değişken ve sabit faizli borçlar arasında kısmi bir denge oluşturulmaya çalışılmaktadır. Grup'un değişken faiz oranlı borçları SOFR ve Euribor'a bağlı olduğu için lokal risklere bağımlılık düşüktür.
b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)
b.4.2) Faiz oranı riski yönetimi (devamı)
Faiz Pozisyonu Tablosu
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Sabit Faizli Finansal Araçlar | ||
| Finansal Yükümlülükler | 235.679 | 187.225 |
| Değişken Faizli Finansal Araçlar | ||
| Finansal Yükümlülükler | 187.245 | 161.127 |
| Riskten Korunma Muhasebesine Konu Olan Faiz Takası | ||
| Sözleşmeleri (Net) | 110 | 237 |
Not 35'te belirtildiği üzere Grup 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 36.357 TL tutarındaki değişken faizli finansal yükümlülüklerinin faiz oranını faiz takası işlemleri ile sabitlemiştir.
Aşağıdaki duyarlılık analizleri raporlama tarihinde maruz kalınan faiz oranı riskine ve bu oranda meydana gelebilecek değişikliğe göre belirlenir ve tüm raporlama dönemi boyunca sabit tutulur. Grup yönetimi değişken faizli borçların faizi olan, SOFR ve Euribor faiz oranında %0,5'lik bir dalgalanma durumunda ortaya çıkabilecek etkileri hesaplamakta ve üst yönetime raporlamaktadır.
SOFR ve Euribor faiz oranında %0,5'lik bir yükseliş olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda:
Grup'un vergi öncesi dönem karı 953 TL azalacaktır (31 Aralık 2023 döneminde vergi öncesi dönem karı 942 TL azalacaktır). SOFR ve Euribor faiz oranının %0,5 düşmesi durumunda ise vergi öncesi net dönem karı aynı tutarlarda artacaktır.
Ayrıca, faiz oranı nakit akım riskinden korunma muhasebesine konu faiz takası sözleşmelerinden dolayı SOFR ve Euribor faiz oranlarında %0,5'lik bir artış meydana gelmesi durumunda ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 9 TL artacaktır (31 Aralık 2023 döneminde ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 59 TL artacaktır). SOFR ve Euribor faiz oranlarında %0,5'lik bir düşüş meydana gelmesi durumunda ise ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları aynı tutarda azalacaktır.
Not 35'te açıklandığı üzere akaryakıt alımlarından kaynaklanan nakit akım riskinden korunma amaçlı olarak vadeli yakıt alım sözleşmeleri yapmaktadır. Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma muhasebesine konu edilen vadeli yakıt alım sözleşmelerinden dolayı, akaryakıt fiyatlarında %10'luk bir artış meydana gelmesi durumunda ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 1.845 TL artacaktır (31 Aralık 2023 döneminde ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 1.266 TL artacaktır). Akaryakıt fiyatlarında %10'luk bir düşüş meydana gelmesi durumunda ise ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 1.904 TL azalacaktır (31 Aralık 2023 döneminde ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 1.295 TL azalacaktır).
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
• Standart vade ve koşullarda, aktif likit bir piyasada işlem gören finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri kote edilmiş piyasa fiyatı üzerinden belirlenir.
• Türev araçların gerçeğe uygun değeri, kote edilmiş fiyatları kullanılmak suretiyle hesaplanır. Fiyatların mevcut olmadığı durumlarda, türev araçların (forward ve swap) vadeleri için uygulanabilir getiri eğrisi kullanılmak suretiyle indirgenmiş nakit akımı analizi kullanılır.
| 31.12.2024 | İtfa Edilmiş Değerlerinden Gösterilen Finansal Yatırımlar |
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelir Tablosunda Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar |
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kar/Zarar Tablosunda Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar |
Maliyet Değeri ile Gösterilen Finansal Yatırımlar |
İtfa Edilmiş Değerlerinden Gösterilen Finansal Yükümlülükler |
Kayıtlı Değer | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Finansal Varlıklar | |||||||
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 95.992 | - | - | - | - | 95.992 | 5 |
| Finansal Yatırımlar ve | |||||||
| Türev Finansal Araçlar | - | 72.911 | 88.544 | 41 | - | 161.496 | 6-34 |
| Ticari Alacaklar | 31.908 | - | - | - | - | 31.908 | 8-9 |
| Diğer Alacaklar | 92.443 | - | - | - | - | 92.443 | 8-11 |
| Finansal Yükümlülükler | |||||||
| Banka Kredileri | - | - | - | - | 67.015 | 67.015 | 7-17 |
| Kiralama yükümlülükleri | - | - | - | - | 422.924 | 422.924 7-17 | |
| Diğer Finansal | |||||||
| Yükümlülükler ve Türev | |||||||
| Finansal Araçlar | - | 561 | 740 | - | - | 1.301 | 34 |
| Ticari Borçlar | - | - | - | - | 52.792 | 52.792 | 8-9 |
| 31.12.2023 | İtfa Edilmiş Değerlerinden Gösterilen Finansal Yatırımlar |
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelir Tablosunda Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar |
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kar/Zarar Tablosunda Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar |
Maliyet Değeri ile Gösterilen Finansal Yatırımlar |
İtfa Edilmiş Değerlerinden Gösterilen Finansal Yükümlülükler |
Kayıtlı Değer | Not |
| Finansal Varlıklar | |||||||
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 20.115 | - | - | - | - | 20.115 | 5 |
| Finansal Yatırımlar ve | |||||||
| Türev Finansal Araçlar | - | 25.105 | 144.427 | 34 | - | 169.566 | 6-34 |
| Ticari Alacaklar | 25.192 | - | - | - | - | 25.192 | 8-9 |
| Diğer Alacaklar | 67.272 | - | - | - | - | 67.272 | 8-11 |
| Finansal Yükümlülükler | |||||||
| Banka Kredileri | - | - | - | - | 71.820 | 71.820 | 7-17 |
| Kiralama Yükümlülükleri | - | - | - | - | 348.352 | 348.352 7-17 | |
| Diğer Finansal | |||||||
| Yükümlülükler ve Türev | |||||||
| Finansal Araçlar | - | 766 | 2.205 | - | - | 2.971 | 34 |
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
• Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
• İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direkt ya da endirekt olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir. İlgili varlık ve yükümlülükler açık türev işlemlerinin gerçeğe uygun değerlerinden oluşmaktadır ve piyasadaki akaryakıt fiyatları, kur değişimleri ve faiz oranları gibi değişkenleri içermektedir.
• Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.
Gerçeğe uygun değerleriyle gösterilen finansal varlık ve yükümlülüklerin seviye sınıflamaları aşağıdaki gibidir:
| Raporlama tarihi itibarıyla | ||||
|---|---|---|---|---|
| gerçeğe uygun değer seviyesi | ||||
| 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||
| 31.12.2024 | TL | TL | TL | |
| Finansal varlıklar | ||||
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar |
72.644 | 72.644 | - | - |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan finansal varlıklar |
598 | 598 | - | - |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan türev araçlar |
3.946 | - | 3.946 | - |
| Finansal riskten korunma muhasebesine göre muhasebeleştirilen türev araçlar |
267 | - | 267 | - |
| Toplam | 77.455 | 73.242 | 4.213 | - |
| Finansal yükümlülükler | ||||
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan türev araçlar |
740 | - | 740 | - |
| Finansal riskten korunma muhasebesine göre muhasebeleştirilen türev araçlar |
561 | - | 561 | - |
| Toplam | 1.301 | - | 1.301 | - |
| Raporlama tarihi itibarıyla | ||||
|---|---|---|---|---|
| gerçeğe uygun değer seviyesi | ||||
| 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||
| 31.12.2023 | TL | TL | TL | |
| Finansal varlıklar | ||||
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar |
24.731 | 24.731 | - | - |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan finansal varlıklar |
464 | 464 | - | - |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan türev araçlar |
157 | - | 157 | - |
| Finansal riskten korunma muhasebesine göre muhasebeleştirilen türev araçlar |
374 | - | 374 | - |
| Toplam | 25.726 | 25.195 | 531 | - |
| Finansal yükümlülükler | ||||
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan türev araçlar |
2.205 | - | 2.205 | - |
| Finansal riskten korunma muhasebesine göre muhasebeleştirilen türev araçlar |
766 | - | 766 | - |
| Toplam | 2.971 | - | 2.971 | - |
Grup'un finansal risk yönetimi stratejisi sağlıklı bir nakit akışı ve likidite teminini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda döviz kurları, faiz oranları ve akaryakıt fiyatındaki dalgalanmaların sebep olacağı finansal riskten korunmak amacıyla kur forward ve opsiyonları, faiz swap ve opsiyonları ile akaryakıt swap ve opsiyonlarını içeren türev ürünler kullanılmaktadır.
Grup'un değişken faizli finansal yükümlükleri Not: 35 b.4.2'de açıklanmaktadır. Grup faiz maliyetlerinin karşılanabilir seviyede tutulması amacıyla kiralama yükümlülüklerine ait değişken faiz geri ödemeli ABD Doları, Avro, Çin Yuanı ve JPY borçlarının yaklaşık %12'si için türev ürünlerle riskten korunma işlemi gerçekleştirmiştir. Değişken faizli kiralama yükümlülüklerinden kaynaklanan ve nakit akım risklerine karşı riskten korunma muhasebesine konu edilen bu türev araçların gerçeğe uygun değerlerindeki değişimin riskten korunmada etkin olan kısmı, özkaynaklar altında nakit akım riskinden korunma fonu içerisinde muhasebeleştirilmektedir.
Akaryakıt fiyatındaki dalgalanmanın sebep olacağı nakit akışı etkisini yönetmek amacıyla, Grup ilk kez 2009 yılında akaryakıt fiyatı riskinden korunma işlemlerine başlamıştır. Akaryakıt fiyatı riskinden korunma stratejisi zaman içinde edinilen tecrübe doğrultusunda birkaç kez güncellenmiştir. Son olarak 14 Temmuz 2017'de alınan Yönetim Kurulu kararı doğrultusunda en fazla gelecek 24 aylık dönemi kapsayacak vadede ve bir sonraki ayın öngörülen yakıt tüketiminin en fazla %60'lık kısmına ulaşacak miktarda riskten korunma işlemleri yapılmaktadır. Ayrıca, söz konusu karar ile ilk defa prim ödemeli opsiyonların da, daha önce kullanılan swap ve maliyetsiz opsiyon yapılarına ek olarak, işlemlerde kullanılabilmesi öngörülmüştür. Strateji gereği piyasa koşulları ve beklentileri dinamik bir şekilde analiz edilmekte olup, riskten korunma vadesi, oranı ve kullanılacak ürüne bu doğrultuda karar verilmektedir. Bu değişiklikler ile akaryakıt fiyatı riskinden korunma stratejisi daha esnek ve piyasa koşullarına daha uyumlu bir hale gelmiştir. Yapılan riskten korunma işlemleri ile akaryakıt maliyetinin tek bir fiyatta sabitlenmesi veya belirli bir bant aralığında kontrol edilmesi hedeflenmektedir. Nakit akış riskinden korunma amaçlı yapılan akaryakıt fiyatı riskinden korunma sözleşmelerinin gerçeğe uygun değerinin etkin kısmı, diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir ve riskten korunma muhasebesine uygun olarak özkaynaklar altında nakit akış riskinden korunma fonunda gösterilir.
Grup'un gelir ve giderlerini oluşturan para birimleri arasındaki farklılık döviz kuru riskine neden olmaktadır. Döviz kurlarındaki dalgalanmaların sebep olacağı finansal riskin yönetilebilmesi amacıyla, Grup ilk kez 2013 yılında döviz kuru riskinden korunma stratejisi uygulamaya başlamıştır. Zaman içinde edinilen tecrübe ve ihtiyaçlar doğrultusunda söz konusu strateji 2015 ve 2018 yıllarında güncellenmiştir. Grup temel olarak JPY'de kısa pozisyona sahip olduğu için oluşturulan stratejide JPY'deki kısa pozisyonun kapatılması amaçlanmaktadır. USD/JPY için korunma aracı USD satıp JPY alım sağlayan forward kontratlarıdır. Orta/uzun vadede öngörülen Japon Yeni açık pozisyonun kısmen ya da tamamen kapatılması amacıyla işlemler gerçekleştirilir. Enstrüman olarak maliyetsiz swap ürünü başta olmak üzere piyasa şartlarına uygun türev enstrümanlar kullanılabilir. Strateji gereği piyasa koşulları ve beklentileri dinamik bir şekilde analiz edilmekte olup, riskten korunma vadesi, oranı ve kullanılacak ürüne bu doğrultuda karar verilmektedir. Bu işlemler ile ilgili döviz kurlarının tek bir seviyede sabitlenmesi veya belirli bir bant aralığında kontrol edilmesi hedeflenmektedir. Nakit akış riskinden korunma amaçlı yapılan döviz kuru riskinden korunma sözleşmelerinin gerçeğe uygun değerinin etkin kısmı, diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir ve riskten korunma muhasebesine uygun olarak özkaynaklar altında nakit akış riskinden korunma fonunda gösterilir.
2024 itibarıyla, yatırım finansmanı için kullanılan Japon Yeni, İsviçre Frangı, Çin Yuanı ve Avro para birimlerinden olan finansal kiralama yükümlülükleri, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins döviz gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlanmıştır. Grup'un Avro, Çin Yuanı ve İsviçre Frangı cinsinden geliri yükümlülüklerinin tamamını karşılamaktadır, Japon Yeni gelirleri ise yükümlülüklerinin %73'ünü karşılamaktadır. Bu kapsamda olan kredilerin ödemelerinden ortaya çıkan kur farkları özkaynağa alınmaktadır ve diğer kapsamlı gelirde gösterilmektedir.
Grup'un 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla yukarıdaki işlemler dolayısıyla girmiş olduğu türev araçlar ve bakiyeleri aşağıda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2024 | Pozitif gerçeğe uygun değer |
Negatif gerçeğe uygun değer |
Toplam |
|---|---|---|---|
| Faiz oranı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde edilen sabit faiz ödemeli/değişken faiz almalı faiz takas |
|||
| sözleşmeleri | 126 | (16) | 110 |
| Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde edilen vadeli akaryakıt alım sözleşmeleri |
141 | (442) | (301) |
| Riskten korunma işlemine konu olan çapraz kur sözleşmeleri | - | (103) | (103) |
| Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların | |||
| gerçeğe uygun değeri | 267 | (561) | (294) |
| Riskten korunma muhasebesine konu olmayan çapraz kur takas sözleşmeleri |
- | - | - |
| Riskten korunma muhasebesine konu olmayan faiz takas | |||
| sözleşmeleri | - | - | - |
| Riskten korunma muhasebesine konu olmayan vadeli döviz | |||
| alım satım sözleşmeleri | 3.946 | (740) | 3.206 |
| Riskten korunma işlemine konu edilmeyen türev araçların | |||
| gerçeğe uygun değeri | 3.946 | (740) | 3.206 |
| Toplam | 4.213 | (1.301) | 2.912 |
| 31 Aralık 2023 | Pozitif gerçeğe uygun değer |
Negatif gerçeğe uygun değer |
Toplam |
|---|---|---|---|
| Faiz oranı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde edilen | |||
| sabit faiz ödemeli/değişken faiz almalı faiz takas | |||
| sözleşmeleri | 258 | (21) | 237 |
| Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde | |||
| edilen vadeli akaryakıt alım sözleşmeleri | 116 | (447) | (331) |
| Riskten korunma işlemine konu olan çapraz kur sözleşmeleri | - | (298) | (298) |
| Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların | |||
| gerçeğe uygun değeri | 374 | (766) | (392) |
| Riskten korunma muhasebesine konu olmayan çapraz kur | |||
| takas sözleşmeleri | - | - | - |
| Riskten korunma muhasebesine konu olmayan faiz takas | |||
| sözleşmeleri | - | - | - |
| Riskten korunma muhasebesine konu olmayan vadeli döviz | |||
| alım satım sözleşmeleri | 157 | (2.205) | (2.048) |
| Riskten korunma işlemine konu edilmeyen türev araçların | |||
| gerçeğe uygun değeri | 157 | (2.205) | (2.048) |
| Toplam | 531 | (2.971) | (2.440) |
| 31 Aralık 2024 | Akaryakıt riski korunması |
Faiz riski korunması |
Kur riski koruması |
Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların gerçeğe uygun değer farkı |
(301) | 110 | (103) | (294) |
| Finansal riskten korunma fonundan finansal giderlere sınıflanan tutarı Akaryakıt riskinden korunma amaçlı edinilen türev |
- | - | - | - |
| aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere sınıflanan tutarı Kur riskinden korunma amaçlı edinilen türev aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten |
- | - | - | - |
| korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere sınıflanan tutarı |
- | - | 28.572 | 28.572 |
| Toplam | (301) | 110 | 28.469 | 28.278 |
| Ertelenmiş vergi etkisi | 68 | (25) | (6.414) | (6.371) |
| 31 Aralık 2024 itibarıyla Finansal Riskten | ||||
| Korunma Fonu | (233) | 85 | 22.055 | 21.907 |
| 31 Aralık 2023 | Akaryakıt riski korunması |
Faiz riski korunması |
Kur riski koruması |
Toplam |
| Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların gerçeğe uygun değer farkı |
(331) | 237 | (298) | (392) |
| Finansal riskten korunma fonundan finansal giderlere sınıflanan tutarı Akaryakıt riskinden korunma amaçlı edinilen türev |
- | - | - | - |
| aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere sınıflanan tutarı |
- | - | - | - |
| Kur riskinden korunma amaçlı edinilen türev aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere sınıflanan tutarı |
- | - | 10.875 | 10.875 |
| Toplam | (331) | 237 | 10.577 | 10.483 |
| Ertelenmiş vergi etkisi | 70 | (50) | (2.221) | (2.201) |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla Finansal Riskten Korunma Fonu | (261) | 187 | 8.356 | 8.282 |
Grup'un, KGK'nın 30 Mart 2021 tarihinde mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Kurul Kararına istinaden hazırladığı ve hazırlanma esasları 19 Ağustos 2021 tarihli KGK yazısını temel alan bağımsız denetim kuruluşlarınca verilen hizmetlerin ücretlerine ilişkin açıklaması aşağıdaki gibidir (Binlik Tutar):
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti | 29.751 | 6.922 |
| Vergi danışmanlık hizmetlerine ilişkin ücretler | 3.386 | - |
| Diğer güvence hizmetlerinin ücreti | 537 | 187 |
| 33.674 | 7.109 |
Yukarıdaki ücretler, tüm bağlı ortaklıklar ve müşterek yönetime tabi ortaklıkların yasal denetim ve ilgili diğer hizmet ücretleri dahil edilerek belirlenmiş olup, yurtdışı bağlı ortaklık ve müşterek yönetime tabi ortaklıkların yabancı para cinsinden olan ücretleri ilgili yılların yıllık ortalama kurları kullanılarak TL'ye çevrilmiştir.
Yoktur.
39. FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN YA DA FİNANSAL TABLOLARIN AÇIK, YORUMLANABİLİR VE ANLAŞILABİLİR OLMASI AÇISINDAN AÇIKLANMASI GEREKEN DİĞER HUSUSLAR
Yoktur.
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.