AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

TÜRK HAVA YOLLARI A.O.

Audit Report / Information Apr 3, 2024

5964_rns_2024-04-03_9ce85636-dbcb-4676-a2fb-8e4861688187.pdf

Audit Report / Information

Open in Viewer

Opens in native device viewer

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetçi Raporu

BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı Genel Kurulu'na

A. Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi

1. Görüş

Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı'nın ("Şirket") ve bağlı ortaklıklarının (hep birlikte "Grup" olarak anılacaktır) 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynaklar değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere konsolide finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.

Görüşümüze göre, ilişikteki konsolide finansal tablolar Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na ("TFRS'lere") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.

2. Görüşün Dayanağı

Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları'nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları'na ("BDS'lere") uygun olarak yürütülmüştür. Bu standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun "Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları" bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Bağımsızlık Standartları Dahil) ("Etik Kurallar") ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatında ve ilgili diğer mevzuatta konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili olarak yer alan etik ilkelere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

3. Kilit Denetim Konuları

Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.

Kilit denetim
konuları
Denetimde
konunun
nasıl
ele
alındığı
uçuş Hasılat,
yolcu
uçuş
yükümlülüklerinin
ve
sık
programı
yükümlülüğünün
muhasebeleştirilmesi
Hasılat
(Bakınız
Grup'un
hizmeti
finansal
eren
426.804
Grup'un
uçuş
-
-
ve
yolcu
uçuş
yükümlülükleri
Dipnot
2.4.1,
13
ve
25)
hasılatının
büyük
bir
kısmı
yolcu
gelirlerinden
oluşmaktadır.
Yolcu
gelirleri,
taşıma
tamamlandığında
hasılat
olarak
muhasebeleştirilmektedir.
Grup'un
konsolide
tablolarında
31
Aralık
2023
tarihinde
sona
yılda
yer
alan
toplam
yolcu
gelirleri
milyon
TL'dir.
Satılan
ancak
henüz
kullanılmayan
(uçulmayan)
biletler
ise
ilgili
uçuş
tamamlanana
kadar
yolcu
uçuş
yükümlülüğü
olarak
muhasebeleştirilmektedir.
31
Aralık
2023
itibarıyla,
konsolide
finansal
tablolarında
muhasebeleştirilen
bilet
satışlarından
doğan
yolcu
yükümlülüğü
71.366
milyon
TL'dir.
Aşağıdaki
nedenlerden
dolayı
denetim
çalışmalarımızda
bu
konuya
odaklanmış
bulunuyoruz:
Uçuş
hizmeti
sağlamadan
yazılan
ve
yolcu
geliri
olarak
muhasebeleştirilen,
bilet
yanma
gelirlerinin
hesaplanmasında
geçmiş
istatistiki
verilere ve trendlere dayanarak bilet
sözleşmesindeki
haklarını
kullanmayan
yolcu
sayılarına
ilişkin
yönetim
tahmin
ve
varsayımlarının
kullanılması,
Taşıma
hizmetinin
tamamlanıp
hasılatın
finansal
tablolara
alınması
sırasında,
karmaşık
Hasılat
ve
yolcu
uçuş
yükümlülüklerinin denetimine
ilişkin
aşağıdaki
prosedürler
uygulanmıştır:
-
Yolcu
gelirlerinin
muhasebeleştirilmesi
için
kurulmuş
olan
sistemlere
ilişkin
kontrollerin
etkinliği
ve
bağımsız
denetçi
olarak
belirlediğimiz
önemli
sistemlerin
arasındaki
sistem
mutabakatlarının
tamlığı
ve
doğruluğu
BT
alanındaki
uzmanlarımızın
katılımıyla
test
edilmiştir.
-
Yolcu
gelirlerinin
muhasebeleştirilmesi
için
uygulanan

süreçleri
ve
süreçlere
ilişkin
uygulanan
kontroller
anlaşılmıştır.
-
Yolcu
gelirlerinin
muhasebeleştirilmesine
yönelik uygulanan önemli süreç kontrolleri
test
edilmiştir.
-
Henüz
uçuşu
gerçekleşmemiş
olan
yolcu
biletleri
örneklem
yöntemiyle
test
edilmiştir.
-
Bilet
yanma
gelirlerinin
hesaplamasında
kullanılan
istatistiksel
verilerin
tutarlılığı
geçmişte
gerçekleşen
verilerle
karşılaştırılarak
kontrol
edilmiştir.
ve
birden
fazla
sistemin
olması,
bu
sistemlerin
birbirleriyle
doğrudan
bağlantısının
olması
ve
sistemler
arasında
büyük
hacimde
verilerin
işlenmesi,
- Sistemlerin
karmaşıklığından
dolayı
bilgi
teknolojileri
("BT")
alanındaki
uzmanlarımızın
denetim
sürecine
dahil
olmasının
gerekliliği.

Kilit
denetim
konuları
Denetimde
konunun
nasıl
ele
alındığı
Hasılat,
yolcu
uçuş
yükümlülüklerinin
ve
sık
uçuş
programı
yükümlülüğünün
muhasebeleştirilmesi
Sık
uçuş
programı
yükümlülükleri
(Bakınız
Dipnot
2.4.1
ve
13)
Grup,
üyelerine
"Miles
and
Smiles"
adında
sık
uçuş
programı
kapsamında
gerçekleşmiş
uçuşlar
üzerinden
hesaplanan
ücretsiz
uçuş
ödülü
vermektedir.
Uçuş
ödülü,
satış
işlemlerinin
farklı
bir
bileşeni
şeklinde
muhasebeleştirilmektedir.
31
Aralık
2023
itibarıyla,
Grup'un
konsolide
finansal
tablolarında
yer
alan
mil
yükümlülükleri
6.951 milyon TL'dir.
Hasılat
olarak
kaydedilen
bedelin
bir
kısmı,
müşteriye
sunulan
hizmetlere
ilişkin
işlem
bedeli
dikkate
alınarak,
söz
konusu
hizmetler
müşteriye
sunuldukça
(taşıma
hizmeti
tamamlandığında)
veya
geçmiş
verilere
dayanılarak
yapılan
tahminlere
göre
geçerliliğini
yitireceği
varsayıldığında
hasılat
olarak
konsolide
finansal
tablolara
alınmaktadır.
Mil
yükümlülükleri
olarak
muhasebeleştirilen
uçuş
ödülleri,
millerin
kullanılması
durumunda
geçerli
olacak
değerinden
takip
edilmektedir.
Aşağıdaki
nedenlerden
dolayı
denetim
çalışmalarımızda
bu
konuya
odaklanmış
bulunuyoruz:
-
Geçerliliğini
yitirecek
millerin
hesaplanmasında
geçmiş
istatistiki
verilere
dayanan
kullanım
oranına
ilişkin
tahmin
ve
varsayımların
kullanılması,
-
Millerin
kullanılması
durumunda
geçerli
olacak
değer
hesaplamasının
karmaşık
olması,
-
Sistemlerin
karmaşıklığından
dolayı
BT
Sık
uçuş
yükümlülüklerinin
denetimine
ilişkin
aşağıdaki
prosedürler
uygulanmıştır:
-
Mil
yükümlülüklerinin
muhasebeleştirilmesi
için
uygulanan

süreçleri
ve
süreçlere
ilişkin
uygulanan
kontroller
anlaşılmıştır.
-
Mil
yükümlülüklerinin
muhasebeleştirilmesi
için
kurulmuş
olan
sistemlere
ve

kontrollere
ilişkin
bağımsız
denetçi
olarak
belirlediğimiz
önemli
kontroller
BT
alanındaki
uzmanlarımızın
da
katılımıyla
test
edilmiştir.
-
Millerin
kullanılması
durumunda
geçerli
olacak
değer
hesaplamasına
baz
olan
veriler
geçmiş
veriler
ile
karşılaştırılmış
ve
hesaplamanın
matematiksel
doğruluğu
kontrol
edilmiştir.
-
Raporlama
dönemi
sonu
itibarıyla
hesaplanan
mil
yükümlülüklerinin
mil
programları
ile
uygunluğu
karşılaştırılarak
kontrol
edilmiştir.
-
Geçerliliğini
yitirecek
miller
için
hesaplanan
kullanım
oranları
geçmiş
yıllarda
gerçekleşmiş
veriler
ile
karşılaştırılarak
kontrol
edilmiştir.
alanındaki
uzmanlarımızın
denetim
sürecine
dahil
olmasının
gerekliliği.

Kilit
denetim
konuları
Denetimde
konunun
nasıl
ele
alındığı
Uçakların
bileşenlerine
ayrılarak
muhasebeleştirilmesi
(Bakınız
Dipnot
2.4.3, 2.4.4
ve 15)
31
Aralık
2023
tarihi
itibarıyla
konsolide
finansal
tablolarda
maddi
duran
varlıklar
ve
kullanım
hakkı
varlıkları
olarak
muhasebeleştirilen
uçakların
toplam
kayıtlı
değeri
566.987
milyon
TL'dir.
Uçakların
bileşenlerine
ayrılarak
muhasebeleştirilmesinin
denetimine
ilişkin
aşağıdaki
prosedürler
uygulanmıştır:
Grup,
satın
alım
veya
kiralama
yöntemiyle
edinilen
uçakları,
gövde,
gövde
büyük
bakım,
motor
ve
motor
büyük
bakım
olarak
farklı
bileşenlerine
ayırarak
muhasebeleştirmektedir.
Bileşenler
için
-
Yönetim
ile
görüşülerek
Grup'un
uyguladığı
muhasebe
politikaları
incelenmiş
ve
TMS
16,
"Maddi
Duran
Varlıklar"
standardında
yer
alan
kriterlerin
nasıl
karşılandığı
anlaşılmıştır.
ayrı
ayrı
faydalı
ömürler
belirlenmekte
ve
amortisman
hesaplanmaktadır.
Aşağıdaki
nedenlerden
dolayı
denetim
-
Faydalı
ömür
ve
kalıntı
değer
tahminleri
Grup'un
filo
planı
ve
son
dönemlerde
yapmış
olduğu
uçak
alım
ve
kiralama
işlemlerinin
sözleşmeleri
ile
karşılaştırılarak
kontrol
çalışmalarımızda
bu
konuya
odaklanmış
bulunuyoruz:
edilmiştir.
-
Grup'un
31
Aralık
2023
tarihli
konsolide
finansal
tablolarına
önemli
etkisinin
bulunması,
-
Grup'un
filosundaki
uçakların
ayrıştırılmış
önemli
uçak
parçaları
ve
faydalı
ömürlerinin
sektörel
uygulamalarla
tutarlılığı
karşılaştırılmıştır.
-
Uçakların
birbirinden
bağımsız
önemli
parçalarının
belirlenmesinde
önemli
yönetim
tahmin
ve
varsayımların
kullanılması,
-
Cari dönemdeki amortisman giderleri yeniden
hesaplanarak
kontrol
edilmiştir.
-
Uçakların
farklı
bileşenlerine
ilişkin
faydalı
ömürler
ve
kalıntı
değerlerin
belirlenmesinde
önemli
yönetim
tahmin
ve
varsayımların
kullanılması.

4. Yönetimin ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanların Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Sorumlulukları

Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.

Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.

Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.

5. Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları

Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:

Amacımız, bir bütün olarak finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.

BDS'lere uygun olarak yürütülen bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve meslekî şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:

Konsolide finansal tablolardaki hata veya hile kaynaklı "önemli yanlışlık" riskleri belirlenmekte ve değerlendirilmekte; bu risklere karşılık veren denetim prosedürleri tasarlanmakta ve uygulanmakta ve görüşümüze dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Hile; muvazaa, sahtekârlık, kasıtlı ihmal, gerçeğe aykırı beyan veya iç kontrol ihlali fiillerini içerebildiğinden, hile kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riski, hata kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riskinden yüksektir.

  • Grup'un iç kontrolünün etkinliğine ilişkin bir görüş bildirmek amacıyla değil ama duruma uygun denetim prosedürlerini tasarlamak amacıyla denetimle ilgili iç kontrol değerlendirilmektedir.
  • Yönetim tarafından kullanılan muhasebe politikalarının uygunluğu ile yapılan muhasebe tahminleri ile ilgili açıklamaların makul olup olmadığı değerlendirilmektedir.
  • Elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı hakkında ve yönetimin işletmenin sürekliliği esasını kullanmasının uygunluğu hakkında sonuca varılmaktadır. Önemli bir belirsizliğin mevcut olduğu sonucuna varmamız hâlinde, raporumuzda, finansal tablolardaki ilgili açıklamalara dikkat çekmemiz ya da bu açıklamaların yetersiz olması durumunda olumlu görüş dışında bir görüş vermemiz gerekmektedir. Vardığımız sonuçlar, bağımsız denetçi raporu tarihine kadar elde edilen denetim kanıtlarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, gelecekteki olay veya şartlar Grup'un sürekliliğini sona erdirebilir.
  • Konsolide finansal tabloların açıklamaları dâhil olmak üzere, genel sunumu, yapısı ve içeriği ile bu tabloların, temelini oluşturan işlem ve olayları gerçeğe uygun sunumu sağlayacak şekilde yansıtıp yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
  • Konsolide finansal tablolar hakkında görüş vermek amacıyla, Grup içerisindeki işletmelere veya faaliyet bölümlerine ilişkin finansal bilgiler hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Grup denetiminin yönlendirilmesinden, gözetiminden ve yürütülmesinden sorumluyuz. Verdiğimiz denetim görüşünden de tek başımıza sorumluyuz.

Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.

Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa, tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla atılan adımlar ile alınan önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.

Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.

B. Mevzuattan Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler

    1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 402. Maddesi'nin dördüncü fıkrası uyarınca, Şirket'in 1 Ocak - 31 Aralık 2023 hesap döneminde defter tutma düzeninin, kanun ile şirket esas sözleşmesinin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığına dair önemli bir hususa rastlanmamıştır.
    1. TTK'nın 402. Maddesi'nin dördüncü fıkrası uyarınca, Yönetim Kurulu tarafımıza denetim kapsamında istenen açıklamaları yapmış ve istenen belgeleri vermiştir.
    1. TTK'nın 398. Maddesi'nin dördüncü fıkrası uyarınca düzenlenen Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporu 3 Nisan 2024 tarihinde Şirket'in Yönetim Kurulu'na sunulmuştur.

PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.

Baki Erdal, SMMM Sorumlu Denetçi

İstanbul, 3 Nisan 2024

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Konsolide Finansal Durum Tablosu (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

Bağımsız Denetimden Geçmiş Bağımsız Denetimden Geçmiş VARLIKLAR Dipnot Referansları 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022 Dönen Varlıklar Nakit ve Nakit Benzerleri 5 20.115 76.192 Finansal Yatırımlar 6 157.311 11.705 Ticari Alacaklar - İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar 8 1.464 586 - İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar 9 23.728 18.032 Diğer Alacaklar - İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar 8 280 236 - İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar 11 25.916 16.151 Türev Araçlar 33 531 819 Stoklar 12 12.311 6.196 Peşin Ödenmiş Giderler 13 6.975 3.293 Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar 31 1.210 650 Diğer Dönen Varlıklar 23 3.202 1.235 TOPLAM DÖNEN VARLIKLAR 253.043 135.095 Duran Varlıklar Finansal Yatırımlar 6 11.724 3.079 Diğer Alacaklar - İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar 11 41.076 17.887 Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımlar 3 14.626 5.179 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller 14 1.271 1.290 Maddi Duran Varlıklar 15 178.849 87.045 Kullanım Hakkı Varlıkları 15 498.310 309.943 Maddi Olmayan Duran Varlıklar - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 16 2.557 1.432 - Şerefiye 787 500 Peşin Ödenmiş Giderler 13 38.085 17.089 Ertelenmiş Vergi Varlığı 31 9.763 32 TOPLAM DURAN VARLIKLAR 797.048 443.476 TOPLAM VARLIKLAR 1.050.091 578.571

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Konsolide Finansal Durum Tablosu

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

Bağımsız
Denetimden
Geçmiş
Bağımsız
Denetimden
Geçmiş
31 Aralık 2022
KAYNAKLAR Dipnot
Referansları
31 Aralık 2023
Kısa Vadeli Yükümlülükler
Kısa Vadeli Borçlanmalar
- İlişkili Olmayan Taraflardan Kısa Vadeli Borçlanmalar
- Banka Kredileri 7 39.662 19.821
Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları
- İlişkili Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmaların
Kısa Vadeli Kısımları
- Banka Kredileri
- İlişkili Olmayan Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmaların
7 9.964 8.897
Kısa Vadeli Kısımları
- Banka Kredileri 7 8.267 11.710
- Kiralama İşlemlerinden Borçlanmalar 7-17 51.917 29.756
Ticari Borçlar
- İlişkili Taraflara Ticari Borçlar 8 8.390 5.066
- İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar 9
10
29.670
12.315
17.416
3.425
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar
Diğer Borçlar
- İlişkili Taraflara Diğer Borçlar 8 122 251
- İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar 11 7.019 2.090
Türev Araçlar 33 2.971 3.953
Ertelenmiş Gelirler 13 79.776 44.840
Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü 31 1.148 58
Kısa Vadeli Karşılıklar
- Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa 19 1.467 728
Vadeli Karşılıklar
- Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar 19 173 109
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler
TOPLAM KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER
23 15.095
267.956
5.920
154.040
Uzun Vadeli Yükümlülükler
Uzun Vadeli Borçlanmalar
- İlişkili Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmalar
- Banka Kredileri 7 6.050 11.307
- İlişkili Olmayan Taraflardan Uzun Vadeli Borçlanmalar
- Banka Kredileri 7 7.877 9.579
- Kiralama İşlemlerinden Borçlanmalar 7-17 296.435 171.913
Diğer Borçlar
- İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar 11 749 441
Ertelenmiş Gelirler 13 3.185 2.022
Uzun Vadeli Karşılıklar
- Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Uzun
Vadeli Karşılıklar
21 6.752 5.123
- Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar 19 2.498 1.135
Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü 31 1.477 41.584
TOPLAM UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER 325.023 243.104
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar
Ödenmiş Sermaye 24 1.380 1.380
Sermaye Düzeltmesi Farkları 24 1.124 1.124
Geri Alınan Paylar 24 ( 655) -
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş
Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler
- Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları 24 ( 8.073) ( 4.273)
- Yabancı Para Çevrim Farkları 24 195.569 96.441
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş
Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler 24 29.215 10.555
- Yabancı Para Çevrim Farkları
- Riskten Korunma Kazançları
24 8.282 9.653
-Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire
Yansıtılan Finansal Varlıklardan Kazançlar/(Kayıplar) 615 ( 260)
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler 24 714 59
Geçmiş Yıllar Karları 66.088 19.311
Net Dönem Karı 162.998 47.432
Ana ortaklığa ait özkaynaklar 457.257 181.422
Kontrol gücü olmayan paylar ( 145) 5
TOPLAM ÖZKAYNAKLAR 457.112 181.427
TOPLAM KAYNAKLAR 1.050.091 578.571

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait Konsolide Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

Bağımsız Denetimden Bağımsız Denetimden
Geçmiş Geçmiş
Dipnot 1 Ocak 1 Ocak
KAR VEYA ZARAR KISMI Referansları 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Hasılat 25 504.398 311.169
Satışların Maliyeti (-) 26 ( 384.952) ( 235.528)
BRÜT KAR 119.446 75.641
Genel Yönetim Giderleri (-) 27 ( 10.622) ( 4.701)
Pazarlama Giderleri (-) 27 ( 41.901) ( 23.209)
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler 28 12.471 3.843
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) 28 ( 7.969) ( 2.763)
ESAS FAALİYET KARI 71.425 48.811
Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler 29 24.191 5.509
Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) 29 ( 1.669) ( 333)
Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların
Karlarından Paylar 3 6.716 2.180
FİNANSMAN GELİRİ ÖNCESİ FAALİYET KARI 100.663 56.167
Finansman Gelirleri 30 12.003 12.516
Finansman Giderleri (-) 30 ( 21.430) ( 17.280)
Net Parasal Pozisyon Kazançları 46 -
SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER VERGİ ÖNCESİ KARI 91.282 51.403
Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri 71.716 ( 3.971)
Dönem Vergi Gideri 31 ( 1.740) ( 570)
Ertelenmiş Vergi Geliri 31 73.456 ( 3.401)
Ertelenmiş Vergi Gideri ( 18.238) ( 3.401)
Enflasyon Düzeltmesinden Kaynaklanan Ertelenmiş Vergi Geliri 91.694 -
SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER DÖNEM KARI 162.998 47.432
DÖNEM KARININ DAĞILIMI
- Kontrol Gücü Olmayan Paylar ( 5) 3
- Ana Ortaklık Payları 163.003 47.429
DİĞER KAPSAMLI GELİRLER
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacaklar 18.164 10.663
Yabancı Para Çevrim Farkları 18.660 3.201
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire
Yansıtılan Finansal Varlıklardan Kazançlar/(Kayıplar) 1.108
( 212)
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire
Yansıtılan Finansal Varlıklara İlişkin Diğer Kapsamlı
Gelir, Vergi Etkisi ( 233) 43
Nakit Akış Riskinden Korunma (Kayıpları)/Kazançları ( 2.049) 9.607
Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların
Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları/(Kayıpları) 314 ( 69)
Nakit Akış Riskinden Korunmaya İlişkin Vergi Geliri/(Gideri) 364 ( 1.907)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar 95.328 32.687
Yurtdışındaki İşletmelerin Çevrimi Dışındaki
Yabancı Para Çevrim Farkları 99.128 36.010
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları ( 4.810) ( 4.153)
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm
Kayıpları, Vergi Etkisi 1.010 830
DİĞER KAPSAMLI GELİR 113.492 43.350
TOPLAM KAPSAMLI GELİR 276.490 90.782
Pay Başına Kar (Kr) 32 118,11 34,37
Sulandırılmış Pay Başına Kar (Kr) 32 118,11 34,37

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait

Konsolide Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

Kar veya Zararda Yeniden
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer
Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer
Kapsamlı Gelirler ve Giderler
Kapsamlı Gelirler ve Giderler
Birikmiş Karlar
Ödenmiş
Sermaye
Sermaye
Düzeltmesi
Farkları
Geri
Alınan
Paylar
Tanımlanmış Fayda
Planları Yeniden
Ölçüm Kayıpları
Yabancı Para
Çevrim
Farkları
Yabancı Para
Çevrim
Farkları
Nakit Akış Riskinden
Korunma Kazançları
Gerçeğe Uygun Değer
Farkı Diğer Kapsamlı
Gelire Yansıtılan
Finansal Varlıklardan
(Kayıplar)/Kazançlar
Kardan
Ayrılan
Kısıtlanmış
Yedekler
Geçmiş
Yıllar
Karları
Net Dönem
Karı
Ana ortaklığa
ait
özkaynaklar
Kontrol
gücü
olmayan
paylar
Özkaynaklar
Toplamı
1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeleri 1.380 1.124 - (4.273) 96.441 10.555 9.653 (260) 59 19.311 47.432 181.422 5 181.427
Transferler - - - - - - - - 655 46.777 (47.432) - - -
Toplam Kapsamlı Gelir - - - (3.800) 99.128 18.660 (1.371) 875 - - 162.998 276.490 - 276.490
Kontrol Gücü Olmayan Pay
Sahipleriyle Yapılan İşlemler
- - - - - - - - - -
-
- (150) (150)
Geri Alınan Paylardaki Artış - - (655) - - - - - - -
-
(655) - (655)
31 Aralık 2023 bakiyeleri 1.380 1.124 (655) (8.073) 195.569 29.215 8.282 615 714 66.088 162.998 457.257 (145) 457.112
Kar veya Zararda Yeniden
Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer
Kapsamlı Gelirler ve Giderler
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer
Kapsamlı Gelirler ve Giderler
Birikmiş Karlar
Ödenmiş
Sermaye
Sermaye
Düzeltmesi
Farkları
Geri
Alınan
Paylar
Tanımlanmış Fayda
Planları Yeniden
Ölçüm Kayıpları
Yabancı Para
Çevrim
Farkları
Yabancı Para
Çevrim
Farkları
Nakit Akış Riskinden
Korunma Kazançları
Gerçeğe Uygun Değer
Farkı Diğer Kapsamlı
Gelire Yansıtılan
Finansal Varlıklardan
Kayıplar
Kardan
Ayrılan
Kısıtlanmış
Yedekler
Geçmiş
Yıllar
Karları
Net Dönem
Karı
Ana ortaklığa
ait
özkaynaklar
Kontrol
gücü
olmayan
paylar
Özkaynaklar
Toplamı
1 Ocak 2022 itibarıyla bakiyeleri 1.380 1.124 - (950) 60.431 7.354 2.022 (91) 59 11.097 8.214 90.640 10 90.650
Transferler - - - - - - - - - 8.214 (8.214) - - -
Toplam Kapsamlı Gelir - - - (3.323) 36.010 3.201 7.631 (169) - - 47.432 90.782 - 90.782
Kontrol Gücü Olmayan Pay
Sahipleriyle Yapılan İşlemler
- - - - - - - - - - -
-
(5) (5)
31 Aralık 2022 bakiyeleri 1.380 1.124 - (4.273) 96.441 10.555 9.653 (260) 59 19.311 47.432 181.422 5 181.427

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait

Konsolide Nakit Akış Tablosu

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

Bağımsız Denetimden
Geçmiş
Bağımsız Denetimden
Geçmiş
Dipnot
Referansları
1 Ocak
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Net Dönem Karı 162.998 47.432
Dönem Net Karı Mutabakatı ile İlgili Düzeltmeler
Amortisman ve İtfa Gideri İle İlgili Düzeltmeler
Şerefiye Değer Düşüklüğü ile İlgili Düzeltmeler
15-16 48.474 30.953
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin - 399
Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler 19-21 1.402 732
Diğer Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler 19 58 3
Muhtemel Riskler için Ayrılan Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler (23) 180
Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler 29-30 (16.444) (3.643)
Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler 21-31 13.466 5.779
Gerçekleşmemiş Yabancı Para Çevrim Farkları İle İlgili Düzeltmeler 12.801 11.639
Türev Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değer
(Kazançları)/Kayıpları ile İlgili Düzeltmeler
33 (1.698) 4.107
Gerçeğe Uygun Değer Kazançları ile İlgili Düzeltmeler (2.165) (222)
İştiraklerin Dağıtılmamış Karları İle İlgili Düzeltmeler 3 (6.716) (2.180)
Vergi (Geliri)/Gideri İle İlgili Düzeltmeler 31 (72.366) 3.186
Maddi Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan
Kayıplar ile İlgili Düzeltmeler 29 883 39
Diğer Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından
Kaynaklanan Kayıplar ile İlgili Düzeltmeler 15 1.093 993
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler 141.763 99.397
İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış 8 (437) (128)
İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış/(Artış)
İlişkili Taraflardan Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Azalış/(Artış)
9
8
3.760 (966)
İlişkili Olmayan Taraflardan Faaliyetlerle İlgili 71 (116)
Diğer Alacaklardaki Artış 11 (10.692) (3.068)
Stoklardaki Artış İle İlgili Düzeltmeler 12 (953) (1.050)
Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Artış 13 (10.464) (2.254)
İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Artış 8 322 1.706
İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Borçlardaki Artış 9 1.773 3.331
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlardaki Artış 10 5.567 1.279
İlişkili Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki (Azalış)/Artış
İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış/(Azalış)
8
11
(221) 137
Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış 13 2.330
12.570
(948)
19.064
Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki (Artış)/Azalış 23 (605) 361
Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları 144.784 116.745
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler 21 (312) (123)
Vergi İadeleri 31 560 390
İşletme Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit 145.032 117.012
YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI
İştirakler ve/veya İş Ortaklıkları Pay Alımı veya
Sermaye Artırımı Sebebiyle Oluşan Nakit Çıkışı
- (318)
Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından
Kaynaklanan Nakit Girişleri 1.041 1.368
Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından
Kaynaklanan Nakit Çıkışları 15-16 (25.590) (16.642)
Diğer Kısa ve Uzun Vadeli Varlık Alışından Kaynaklanan Nakit Çıkışları 6 (115.421) (11.547)
Diğer Nakit Avans ve Borçlar 11 (4.320) (1.526)
Alınan Temettüler 1.084 369
Alınan Faiz
Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit Akışları
29 12.819 1.536
FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI (130.387) (26.760)
İşletmenin Kendi Paylarını Almasından Kaynaklanan Nakit Çıkışları (655) -
Kredilerden Nakit Girişleri 7 57.392 30.271
Kredi Geri Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları 7 (81.828) (49.090)
Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine
İlişkin Nakit Çıkışları 7 (39.882) (27.553)
Ödenen Faiz (9.374) (5.346)
Alınan Faiz 29 3.784 1.841
Diğer Nakit Çıkışları
Finansman Faaliyetlerinde Kullanılan Net Nakit
- (128)
Nakit ve Nakit Benzeri Değerlerdeki Net Değişim (70.563)
(55.918)
(50.005)
40.247
Dönem Başı Nakit ve Nakit Benzerleri 75.859 35.612
Dönem Sonu Nakit ve Nakit Benzerleri 5 19.941 75.859

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı ("Şirket" veya "THY") 1933 yılında Türkiye'de kurulmuştur. 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Şirket'in hissedarları ve hisse dağılımı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Türkiye Varlık Fonu % 49,12 % 49,12
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
- -
Diğer % 50,88 % 50,88
Toplam % 100,00 % 100,00

Şirket, Türkiye Varlık Fonu tarafından kontrol edilmektedir.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Şirket ile Bağlı Ortaklıkları'nda (hep birlikte "Grup") çalışan toplam personel sayısı 55.884'tür (31 Aralık 2022: 40.264). 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren hesap dönemleri içinde çalışan ortalama personel sayısı sırasıyla 51.753 ve 38.555'dir. THY Destek Hizmetleri A.Ş. çalışanları 6 Mart 2023 tarihinden önce dışarıdan sağlanan hizmet kapsamında farklı firmalarda çalışıyor iken bu tarih itibarıyla Grup bünyesine katılmıştır.

Şirket, Türkiye'de kayıtlı olup merkez adresi aşağıdaki gibidir:

Türk Hava Yolları A.O. Genel Yönetim Binası, Yeşilköy Mahallesi, Havaalanı Caddesi No: 3/1 34149 Bakırköy İSTANBUL.

Şirket'in hisse senetleri 1990 yılından itibaren Borsa İstanbul'da işlem görmektedir.

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Bağlı Ortaklıklar ve Müşterek Yönetime Tabi Ortaklıklar

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un Bağlı Ortaklıkları ve ortaklık oranları aşağıda gösterilmiştir:

Ortaklık Oranı Kayıtlı
Şirket unvanı Faaliyet konusu 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022 olduğu ülke
THY Teknik A.Ş.
(THY Teknik)
Teknik Bakım %100 %100 Türkiye
THY Uçuş Eğitim ve Havalimanı
İşletme A.Ş. (TAFA)
Eğitim & Havaalanı İşletme %100 %100 Türkiye
THY Uluslararası Yatırım ve Taşımacılık A.Ş. Kargo ve Kurye Taşımacılığı %100 %100 Türkiye
THY Teknoloji ve Bilişim A.Ş.
(THY Teknoloji)
Teknoloji ve Bilişim Hizmetleri %100 %100 Türkiye
THY Hava Kargo Taşımacılığı A.Ş. (Widect) Kargo Taşımacılığı %100 %100 Türkiye
THY Destek Hizmetleri A.Ş. (*) (TSS) Destek Hizmetleri %100 - Türkiye
THY Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş.
(**)
Güvenlik Hizmetleri %100 - Türkiye
Ajet Hava Taşımacılığı A.Ş. (***) (AJET) Hava Taşımacılığı %100 - Türkiye
THY Finansal Teknolojiler A.Ş. (****)
(TKPAY)
Ödeme Sistemleri %100 - Türkiye
TCI Kabin İçi Sistemleri San ve
Tic. A.Ş. (*) (TCI)
Uçak Kabin İçi Ürünleri %80 %50 Türkiye
TSI Seats INC. Uçak Kabin İçi Ürünleri %80 %100 ABD
Cornea Havacılık Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. Sistem Yazılık ve Bakım Hizmetleri - %80 Türkiye
Uçak Koltuk San. Ve Tic A.Ş.
(Uçak Koltuk veya TSI)
Uçak Kabin İçi Ürünleri - %100 Türkiye

(*) THY Destek Hizmetleri A.Ş., Grup'un ana faaliyet alanı dışında kalan her türlü destek hizmetleri ihtiyaçlarının yürütülmesi amacıyla 6 Mart 2023 tarihinde kurulmuştur.

(**) THY Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. 12 Mayıs 2023 tarihinde %100 THY Destek Hizmetleri A.Ş. iştiraki olarak özel güvenlik ve koruma hizmetleri alanlarında faaliyet göstermek üzere kurulmuştur.

(***) AJet Hava Taşımacılığı Anonim Şirketi düşük maliyetli hava yolu şirketi olarak faaliyet göstermek üzere 7 Ağustos 2023 tarihinde kurulmuştur.

(****) THY Finansal Teknolojiler A.Ş. ödeme sistemleri alanında faaliyet göstermek üzere 18 Ağustos 2023 tarihinde kurulmuştur.

(*****) Kabin içi ürünlerin tasarımı, üretimi, pazarlaması ve satışı amacıyla kurulan iştiraklerimizin birleşme işlemine ilişkin olarak, Uçak Koltuk Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ("TSI") ve Cornea Havacılık Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş..'nin ("Cornea") bütün aktif ve pasifiyle birlikte TCI Kabin İçi Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ("TCI") katılması suretiyle birleşmesine yönelik çalışmalar 15 Şubat 2023 tarihinde tamamlanmıştır. TSI Seats INC. Firması TCI çatısı altında Amerika'da faaliyetlerini gerçekleştirmektedir.

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Bağlı Ortaklıklar ve Müşterek Yönetime Tabi Ortaklıklar (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla iş ortaklıkları ve ortaklık oranları aşağıda gösterilmiştir:

Şirketin ve Ortaklık Oranı ve Sahip Olunan Oy Hakkı Ana Faaliyet
Şirketin Unvanı Faaliyetin Yeri 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022 Konusu
Güneş Ekspres Havacılık A.Ş. (Sun Express) Türkiye %50 %50 Hava Taşımacılığı
THY DO&CO İkram Hizmetleri A.Ş.
(Turkish DO&CO)
Türkiye %50 %50 İkram Hizmetleri
TGS Yer Hizmetleri A.Ş. (TGS) Türkiye %50 %50 Yer Hizmetleri
THY OPET Havacılık Yakıtları A.Ş. (THY Opet) Türkiye %50 %50 Havacılık Yakıtları
P&W T.T. Uçak Bakım Merkezi Ltd. Şti. (TEC) Türkiye %49 %49 Teknik Bakım
Air Albania SHPK (Air Albania) Arnavutluk %49 %49 Hava Taşımacılığı
We World Express Ltd. (We World Express) Hong Kong %45 %45 Kargo ve Kurye
Taşımacılığı
Goodrich Thy Teknik Servis Merkezi
Ltd. Şti. (TNC) (Goodrich)
Türkiye %40 %40 Teknik Bakım
TFS Akaryakıt Hizmetleri A.Ş. (TFS Akaryakıt) Türkiye %25 %25 Havacılık Yakıtları
Vergi İade Aracılık A.Ş. (Vergi İade Aracılık)(*) Türkiye - %30 KDV İade ve
Danışmanlık

(*) Vergi İade Aracılık A.Ş.'nin, Şirket'in sahip olduğu yüzde 30 oranındaki paylarının satılması konusunda anlaşma sağlanarak, Şirket ile alıcılar arasında pay devir sözleşmesi imzalanmış ve hisse devrine ilişkin kapanış işlemleri 18 Mayıs 2023 tarihinde tamamlanmıştır.

Grup, TEC, Air Albania, We World Express Ltd., Goodrich ve TFS Akaryakıt Hizmetleri A.Ş.'nin sırasıyla, %49, %49, %45, %40 ve %25'ine sahiptir. Grup ve diğer yatırımcılar arasındaki sözleşmeler uyarınca, faaliyetlere ilişkin kararlar Grup ve diğer ortaklar ile müştereken alınmaktadır. Bu sebeple, Grup, TEC, Air Albania, We World Express Ltd., Goodrich ve TFS Akaryakıt Hizmetleri A.Ş.'yi iş ortaklığı olarak değerlendirmiştir.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

Finansal Tabloların Hazırlanış Şekli

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablo ve dipnotları Sermaye Piyasası Kurulu'nun ('SPK') 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Seri: II,14.1 no'lu 'Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği ('Tebliğ') hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır.

SPK'nın 7 Mart 2024 tarihinde yapmış olduğu duyuruya istinaden, talep ettiği dipnotta Şirket'in fonksiyonel para birimi dolar olması sebebiyle, fonksiyonel para birimi TL olan konsolide edilen bağlı ortaklıklarının 2022 sonunda ABD Doları'na çevirmiş olduğu figürlerin değiştirilmemiş olması ve enflasyon muhasebesinin 1 Ocak 2023'den itibaren uygulanıyor olması sebebiyle açıklanabilir bir bilgi ihtiyacı sunulmamıştır.

Ölçüm Esasları

Gerçeğe uygun değeri üzerinden gösterilen bazı finansal araçlar dışında finansal tablolar tarihi maliyet esasına göre hazırlanmaktadır. Tarihsel maliyet genellikle mal ve hizmet karşılığında verilen bedelin gerçeğe uygun değerine dayanır.

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Fonksiyonel ve Raporlama Para Birimi

Geçerli para birimi

Grup, konsolide finansal tablolarını Şirket'in fonksiyonel para birimi olan ABD Doları şeklinde sunmaktadır. Şirket'in bağlı ortaklıklarının fonksiyonel para birimleri aşağıdaki gibidir:

Bağlı Ortaklıklar Fonksiyonel Para Birimleri
THY Teknik ABD Doları
TAFA ABD Doları
THY Uluslararası Yatırım ve Taşımacılık A.Ş. ABD Doları
THY Teknoloji TL
Widect ABD Doları
TSS TL
THY Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. TL
AJET ABD Doları
TKPAY TL
TCI ABD Doları
TSI Seats INC ABD Doları

Şirket'in ikamet ettiği ülkenin para birimi Türk Lirası (TL) olmasına rağmen, Şirket'in geçerli para birimi ABD Doları'dır. Şirket'in faaliyetleri üzerinde ABD Doları'nın etkisi önemlidir ve ABD Doları Şirket'le alakalı durumların altında yatan ekonomik özü yansıtır. Bu sebeple, Şirket ABD Doları'nı finansal raporlarındaki ölçüm kalemlerinde ve fonksiyonel para birimi olarak kullanmaktadır. Finansal tablolardaki ölçüm kalemi olarak seçilen para birimi hariç bütün para birimleri yabancı para olarak ele alınmaktadır. Böylece, Türkiye Muhasebe Standartları 21 (TMS 21)'de yer alan Yabancı Para Birimi Kur Farkı Değişikliklerinin Etkisi'ne göre, ABD Doları olarak gösterilmeyen işlem ve bakiyeler ABD Doları olarak tekrar hesaplanmıştır. Finansal tablolar Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 70. maddesi uyarınca TL cinsinden sunulmaktadır.

Aksi belirtilmedikçe, tutarlar en yakın milyon değerine yuvarlanmıştır.

Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama

TFRS'leri uygulayan işletmeler, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından 23 Kasım 2023 tarihinde yapılan açıklamayla birlikte, 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarından itibaren TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardına göre enflasyon muhasebesi uygulamaya başlamıştır. TMS 29, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan işletmelerin, konsolide finansal tabloları da dahil olmak üzere, finansal tablolarında uygulanmaktadır.

Söz konusu standart uyarınca, yüksek enflasyonlu bir ekonomiye ait para birimi esas alınarak hazırlanan finansal tablolar, bu para biriminin bilanço tarihindeki satın alma gücünde hazırlanmıştır.

SPK'nın 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarını uygulayan finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemlerine ait yıllık finansal raporlarından başlamak üzere TMS 29 hükümlerini uygulamak suretiyle enflasyon muhasebesi uygulamasına karar verilmiştir.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Fonksiyonel ve Raporlama Para Birimi (devamı)

Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama (devamı)

TMS 29 uyarınca yapılan yeniden düzenlemeler, Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından yayınlanan Türkiye'deki Tüketici Fiyat Endeksi'nden ("TÜFE") elde edilen düzeltme katsayısı kullanılarak yapılmıştır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, bu şirketlerin finansal tablolarının düzeltilmesinde kullanılan endeksler ve düzeltme katsayıları aşağıdaki gibidir:

Tarih
Endeks
Düzeltme Katsayısı Üç
Yıllık Bileşik Enflasyon Oranı
31 Aralık 2023 1.859,38 1,00000 %268
31 Aralık 2022 1.128,45 1,64773 %156
31 Aralık 2021 686,95 2,70672 %74

TMS 29 fonksiyonel para birimi TL olan bağlı ortaklıklar için geçerlidir. Bu bağlı ortaklıklar THY Teknoloji, TSS, THY Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri A.Ş. ve TKPAY 'dir.

Yukarıda belirtilen düzeltme işlemine ait ana hatlar aşağıda belirtilmiştir:

  • Yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi cinsinden hazırlanmış cari dönem finansal tabloları, paranın bilanço tarihinde geçerli olan satın alma gücü ile önceki raporlama dönemlerine ait tutarlar ise yine paranın en son bilanço tarihindeki satın alma gücüne göre düzeltilerek ifade edilmektedir.
  • Parasal varlık ve borçlar, hali hazırda, bilanço tarihindeki cari satın alma gücü ile ifade edildiğinden düzeltilmemektedir.
  • Bilanço tarihindeki cari satın alma gücü ile ifade edilmemiş olan parasal olmayan varlık ve borçlar ile özkaynak kalemleri, ilgili düzeltme katsayıları kullanılarak düzeltilmiştir.
  • Kar veya zarar tablosunda yer alan tüm kalemler, ilgili düzeltme katsayıları kullanılarak düzeltilmiştir.
  • Önceki raporlama dönemlerine ait finansal tablolar paranın bilanço tarihindeki cari satın alma gücü esas alınarak düzeltilmiştir.
  • Enflasyonun Grup'un net parasal yükümlülük pozisyonu üzerindeki etkisi, kar veya zarar tablosuna, net parasal pozisyon kazancı olarak yansıtılmıştır.
  • Fonksiyonel para birimi TL olan bağlı ortaklıklara ait bilanço, özkaynak ve diğer kapsamlı gelir kalemleri 31 Aralık 2023 tarihli kapanış kurları kullanılarak ABD Doları'na çevrilmiştir. TMS 29 uyarınca yapılan düzeltmenin ve TMS 21 uyarınca yapılan çevrimin birleşik etkisi diğer kapsamlı gelir altında yabancı para çevrim farkı olarak gösterilmiştir.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Fonksiyonel ve Raporlama Para Birimi (devamı)

Sunum para birimine çevrim

Grup'un sunum para birimi TL'dir. TMS 21 kapsamında ABD Doları olarak hazırlanan finansal tablolar aşağıdaki yöntemle TL'ye çevrilmiştir:

  • (a) Bilançodaki varlıklar bilanço tarihlerindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan ABD Doları döviz alış kurları, yükümlülükler ise döviz satış kurları kullanılarak TL'ye çevrilmiştir. Şirketin sermaye hesabı, nominal sermaye tutarı üzerinden gösterilmiş, diğer tüm öz sermaye kalemleri tarihi Türk Lirası değerlerinden tutulup oluşan tüm farklar yabancı para çevrim farkları hesabında muhasebeleştirilir.
  • (b) Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu aylık ortalama döviz kurları kullanılarak TL'ye çevrilmiştir.
  • (c) Ortaya çıkan tüm kur farkları, çevrim farkı adı altında özkaynakların ayrı bir unsuru olarak gösterilmiştir.

Konsolidasyon Esasları

  • a) Konsolide finansal tablolar, aşağıda (b) paragrafında yer alan hususlar kapsamında, ana ortaklık olan THY ile bağlı ortaklıklar ve iş ortaklarının mali tablolarını içermektedir. Gerekli olması halinde, Grup'un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır. Tüm grup içi işlemler, bakiyeler, gelir ve giderler konsolidasyonda elimine edilmiştir.
  • b) Şirket'in dokuz adet İş Ortaklığı vardır (Not:1). Şirket'in İş Ortaklıkları, stratejik, finansman ve işletme politikası kararlarının Grup'un ve diğer tarafların oy birliği ile kararını gerektiren müşterek kontrole tabi ekonomik faaliyetlerdir. Şirket tarafından müşterek kontrol edilen bu işletmeler, özkaynak yöntemiyle muhasebeleşmektedir. Özkaynak yöntemine göre konsolide bilançoda İş Ortaklıkları, maliyet bedelinin İş Ortaklığının net varlıklarındaki edinim sonrası dönemde oluşan değişimdeki Grup'un payı kadar düzeltilmesi sonucu bulunan tutardan İş Ortaklığında oluşan herhangi bir değer düşüklüğünün düşülmesi neticesinde elde edilen tutar üzerinden gösterilir. İş Ortaklığının, Grup'un İş Ortaklığındaki payını (özünde Grup'un iştirakteki net yatırımının bir parçasını oluşturan herhangi bir uzun vadeli yatırımı da içeren) aşan zararları kayıtlara alınmaz.
  • c) Konsolide finansal tablolarda kontrol gücü olmayan paylar ana ortaklığa ait özkaynaklarda ayrıca sınıflandırılmıştır.

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

İşletme Birleşmeleri

İşletme birleşmeleri, kontrolün Grup'a transfer olduğu tarih olan birleşme tarihinde satın alma metodu kullanılarak muhasebeleştirilir. Kontrol, işletmenin yatırım yaptığı işletmeyle olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığı veya bu getirilerde hak sahibi olduğu, aynı zamanda bu getirileri yatırım yaptığı işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkânına sahip olduğu durumda ortaya çıkmaktadır. Kontrol değerlendirilirken ifa edilebilir potansiyel oy hakları Grup tarafından dikkate alınmaktadır.

Grup satın alma tarihindeki şerefiyeyi aşağıdaki şekilde ölçmektedir:

  • Satın alma bedelinin gerçeğe uygun değeri; artı
  • İşletme birleşmelerinde edinilen işletme üzerindeki kontrol gücü olmayan payların kayıtlı değeri; artı
  • Eğer işletme birleşmesi birden çok seferde gerçekleştiriliyorsa edinen işletmenin daha önceden elde tuttuğu edinilen işletmedeki özkaynak payının birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değeri; eksi
  • Tanımlanabilir edinilen varlık ve varsayılan yükümlülüklerin muhasebeleştirilen net değeri (genelde gerçeğe uygun değeri).

Eğer yapılan değerlemede negatif bir sonuca ulaşılırsa, pazarlık satın alımı doğrudan kar veya zararda muhasebeleştirilir.

Satın alma bedeli var olan ilişkilerin kurulmasıyla ilgili tutarları içermez. Bu tutarlar genelde kar veya zararda muhasebeleştirilir.

İşletme birleşmesiyle bağlantılı olarak Grup'un katlandığı, borçlanma senetleri veya pay senedine dayalı menkul kıymetler ihraçlarıyla ilişkili giderler dışındaki işlem maliyetleri tahakkuk ettiğinde giderleştirilir.

2.2 Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS"lere) Uygunluk Beyanı

İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan II-14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümleri uyarınca Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS"ler) uygun olarak hazırlanmıştır. TFRS'ler; KGK tarafından Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS"), Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TMS Yorumları ve TFRS Yorumları adlarıyla yayımlanan Standart ve Yorumları içermektedir.

Konsolide finansal tablolar, KGK tarafından 4 Ekim 2022 tarihinde yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş finansal tablo örnekleri esas alınarak geliştirilen TFRS Taksonomisine uygun olarak sunulmuştur.

Finansal tabloların onaylanması:

Konsolide Finansal tablolar Şirket Yönetim Kurulu tarafından 3 Nisan 2024 tarihinde onaylanmıştır. Şirket Genel Kurulu'nun ve ilgili düzenleyici kurumların bu konsolide finansal tabloları değiştirme hakkı bulunmaktadır.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Muhasebe Politikaları ve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde ileriye yönelik olarak uygulanır.

Tespit edilen önemli muhasebe hataları, geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.

Grup'un 31 Aralık 2022 itibarıyla konsolide finansal tablolarında yapılan sınıflandırma aşağıdaki gibidir:

Grup, 31 Aralık 2022 tarihinde sona eren döneme ait finansal durum tablosunda kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler içiresinde sunulan 10.555 TL tutarındaki yabancı para çevrim farklarını kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler hesabına sınıflandırmıştır.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

2.4.1 Hasılat

Mal veya hizmet devri taahhüdü niteliğindeki edim yükümlülükleri ile alakalı hasılat, mal veya hizmetlerin kontrolü müşterilerin eline geçtiğinde muhasebeleştirilir.

Grup, aşağıda yer alan temel prensipler doğrultusunda hasılatı finansal tablolarına kaydetmektedir:

  • a) Müşteriler ile sözleşmelerin belirlenmesi,
  • b) Sözleşmedeki performans yükümlülüklerinin belirlenmesi,
  • c) Sözleşmedeki işlem fiyatının saptanması,
  • d) İşlem fiyatının sözleşmedeki performans yükümlülüklerine bölüştürülmesi,
  • e) Her performans yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi.

Grup, aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:

  • a) Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüller uyarınca) onaylamış ve kendi edimlerini ifa etmeyi taahhüt etmektedir,
  • b) Grup her bir tarafın devredeceği mal veya hizmetlerle ilgili hakları tanımlayabilmektedir,
  • c) Grup devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili ödeme koşulları tanımlayabilmektedir,
  • d) Sözleşme özü itibarıyla ticari niteliktedir,
  • e) Grup'un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir. Bir bedelin tahsil edilebilirliğinin muhtemel olup olmadığını değerlendirirken işletme, sadece müşterinin bu bedeli vadesinde ödeyebilmesini ve buna ilişkin niyetini dikkate alır.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.1 Hasılat (devamı)

Hizmet Sunumu:

Gelirler, tahsil edilmiş veya edilecek olan alacak tutarının gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür. Yolcu ve kargo taşıma gelirleri, taşıma hizmeti tamamlandığında hasılat olarak kaydedilmektedir. Satılan ancak henüz kullanılmayan (uçulmayan) biletler, TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat standardına uyumlu olarak kontrat yükümlülüğü olarak ertelenmiş gelirlerde yolcu uçuş yükümlülüğü kaleminde kaydedilmektedir.

Grup tarihsel istatistikler kullanarak uçulmayan ve geçerliliğini yitirmiş biletler hakkında tahmini hesaplamalar yapabilmektedir. Kullanılmayacağı tahmin edilen biletler, hasılat içerisinde muhasebeleştirilmiştir. Yolcu gelirlerine ilişkin olarak acentelere verilecek komisyonlar taşımacılık hizmeti gerçekleştiğinde gider olarak kaydedilmektedir.

Teknik bakım ve onarım desteği hizmetleri, hizmetin verilmesi veya gelirle ilgili unsurların gerçekleşmesi, risk ve faydaların transferlerinin yapılmış olması, gelir tutarının güvenilir şekilde belirlenebilmesi ve işlemle ilgili ekonomik faydaların Grup'a akmasının muhtemel olması üzerine alınan veya alınabilecek bedelin makul değeri üzerinden tahakkuk esasına göre kayıtlara alınır.

a) Bilet Yanma Geliri

Grup ile yapmış olduğu bilet sözleşmesindeki haklarını kullanmayan yolculara ait biletler yanmaktadır. Yolcunun sözleşmeye konu olan süre içerisinde biletini kullanmaması durumunda Grup bu bileti yanma geliri olarak tanımlamaktadır. Henüz daha uçulmamış biletlerin ne kadarının kullanılmayacağı bilinmediğinden Grup geçmiş veri ve trendleri kullanarak beklenen yanma miktarını tahmin etmektedir. Yanacak olan biletlerin tahmininde kullanılan veri TFRS 15 kapsamında, planlanan uçuş tarihinde uçulmamış biletler üzerinden bilet yanma geliri hesaplanmaktadır.

b) Bilet Değişiklik Geliri

Grup'un yayınladığı her ücret tipinin kendine özel kısıt, sınıf yükseltme ve iade gibi detayları vardır. Bu durum yolcunun rezervasyonunu değiştirmesi, uçuşunu iptal etmesi veya yeni bilet düzenlemesi durumunda yolcudan değişiklik ücreti alınmasına yol açmaktadır. Yolcu uçmadığı takdirde fayda sağlayamayacağı için değişiklik hizmeti yolculuktan ayrı düşünülmemektedir. Her ne kadar değişiklik ücreti uçuş öncesinde verilmiş olsa da yolcu uçuşunu gerçekleştirmesine kadar bu değişiklik hizmetinden fayda sağlayamayacaktır. Bu sebeple değişiklik ücreti bilet ücreti ile beraber uçuş tarihinde hasılat olarak muhasebeleştirilmektedir.

Sık Uçuş Programı

Grup, üyelerine "Miles and Smiles" adında bir Sık Uçuş Programı (Frequent Flyer Program-FFP) dahilinde birikmiş mesafe üzerinden ücretsiz uçuş ödülü vermektedir. Uçuş ödülü satış işlemlerinin farklı bir bileşeni şeklinde muhasebeleştirilmektedir. Tahsil edilen bedelin rayiç değerinin bir kısmı müşteriye sağlanan menfaatlere dağıtılarak, söz konusu menfaatler müşteri tarafından kullanıldıkça (taşıma hizmeti alındığında) gelir kaydedilmektedir.

Grup, aynı zamanda "Miles&Smiles" kredi kartı ve diğer program ortakları ile gerçekleştirilen promosyonlar dahilinde katılımcılara mil kredisi satmaktadır. Tutarlar, taşıma gerçekleştikçe gelir olarak kaydedilmektedir.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.2 Stoklar

Stoklar yedek parçalar, sarf malzemeleri, uçuş malzemeleri ve satın alınan mamullerden oluşmaktadır.

Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Stokların maliyeti; tüm satın alma maliyetlerini, dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir.

Stokların maliyetinin hesaplanmasında ortalama maliyet yöntemi uygulanmaktadır. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir.

Geliştirme ve inşaat aşamasındaki gayrimenkuller, projelere atfedilebilen doğrudan ve dolaylı maliyetleri içerir.

2.4.3 Maddi Duran Varlıklar

Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.

İnşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.

Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

Grup, doğrudan satın almayla veya finansal kiralama ile edinilen uçaklarının maliyetlerini uçak gövdesinin ve motorlarının yapılacak büyük bakımlar sırasında yenilenecek olan önemli kısımlarını dikkate alarak gövde, gövde büyük bakım, motor ve motor büyük bakım olacak şekilde parçalara ayırmaktadır. Gövde büyük bakım ve motor büyük bakım parçaları bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan ömrünün düşük olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır. Takip eden büyük gövde ve motor bakımları da gerçekleştiğinde aktifleştirilerek, bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan ömrünün kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.

Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarara dahil edilir.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.3 Maddi Duran Varlıklar (devamı)

Maddi duran varlıkların faydalı ömürleri ve kalıntı değerleri aşağıda belirtilmiştir:

Faydalı Ömür
(yıl)
Kalıntı Değer
- Binalar 50 -
- Uçak gövde ve motorları 25 %10
- Kargo uçakları gövde ve motorları 25 %10
- Gövde büyük bakım 6 -
- Motor büyük bakım 3-8 -
- Yedek motor büyük bakım 3-13 -
- Komponentler 3-18 -
- Tamir edilebilen yedek parçalar 3-7 -
- Simülatörler 25 %10
- Makine ve ekipmanlar 3-20 -
- Döşeme ve demirbaşlar 3-15 -
- Taşıtlar 4-15 -
- Diğer maddi duran varlıklar 4-15 -
- Özel maliyetler Kira süresi/5 yıl -

2.4.4 Kiralamalar

Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama niteliği taşıyıp taşımadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda, bu sözleşme kiralama niteliği taşımaktadır ya da bir kiralama işlemi içermektedir. Grup, bir sözleşmenin tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devredip devretmediğini değerlendirirken aşağıdaki koşulları göz önünde bulundurur:

  • a) Sözleşmenin tanımlanan varlık içermesi. Bir varlık genellikle sözleşmede açık veya zımni bir şekilde belirtilerek tanımlanır.
  • b) Varlığın işlevsel bir bölümünün fiziksel olarak ayrı olması veya varlığın kapasitesinin tamamına yakınını temsil etmesi. Tedarikçinin varlığı ikame etme yönünde aslî bir hakka sahip olması ve bundan ekonomik fayda sağlaması durumunda varlık tanımlanmış değildir.
  • c) Tanımlanan varlığın kullanımından sağlanacak ekonomik yararların tamamına yakınını elde etme hakkının olması,
  • d) Tanımlanan varlığın kullanımını yönetme hakkının olması. Grup, varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağına ilişkin kararların önceden belirlenmiş olması durumunda varlığın kullanım hakkına sahip olduğunu değerlendirmektedir. Grup varlığın kullanımını yönetme hakkına aşağıdaki durumlarda sahip olmaktadır:
    • i. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığı işletme hakkına sahip olması (veya varlığı kendi belirlediği şekilde işletmeleri için başkalarını yönlendirmesi) ve tedarikçinin bu işletme talimatlarını değiştirme hakkının bulunmaması veya
    • ii. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağını önceden belirleyecek şekilde varlığı (ya da varlığın belirli özelliklerini) tasarlamış olması.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.4 Kiralamalar (devamı)

Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.

Kullanım hakkı varlığı

Kullanım hakkı varlığı ilk olarak maliyet yöntemiyle muhasebeleştirilir ve aşağıdakileri içerir:

  • a) Kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
  • b) Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar,
  • c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler ve
  • d) Dayanak varlığın, kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak Grup tarafından katlanılan maliyetler (stok üretimi için katlanılan maliyetler hariç).

Grup maliyet yöntemini uygularken, kullanım hakkı varlığını:

  • a) Birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü zararları düşülmüş ve
  • b) Kira yükümlülüğünün yeniden ölçümüne göre düzeltilmiş maliyeti üzerinden ölçer.

Grup, kullanım hakkı varlığını amortismana tabi tutarken TMS 16, "Maddi Duran Varlıklar" standardında yer alan amortisman hükümlerini uygular.

Kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğüne uğramış olup olmadığını belirlemek ve belirlenen herhangi bir değer düşüklüğü zararını muhasebeleştirmek için TMS 36, "Varlıklarda Değer Düşüklüğü" standardını uygular.

Uçak;

Uçak kiralama sözleşmelerinde, kiralama süresi Grup'un sözleşmede yer alan bir uzatma seçeneğini veya erken sonlandırma seçeneğini kullanmanın makul şekilde kesin olduğu durumlar dışında, imzalanan sözleşmelerin iptal edilemez süresine karşılık gelir. TFRS 16, bakım maliyetlerinin kullanım hakkı varlığına dahil edilmesini gerekli kılar. Grup, bakım maliyetlerinin kaçınılabilir ya da kaçınılmaz olduğuna bakarak bakım maliyetinin kullanım hakkı varlığına aktifleştirilip aktifleştirilemeyeceğine karar verir. Grup, kiralanan uçağı ve motorlarını kira sözleşmesinde belirtilen teslim durumuna göre iade etmek zorundadır. Grup, teslim zamanında, eğer uçağın ve motorlarının durumu kararlaştırılan teslim koşullarından farklıysa, sözleşmede belirtilen teslim koşullarına uygun duruma getirmektedir, ya da aradaki farkı nakit olarak kiraya verene ödemektedir. Bakım maliyetleri iki ayrı gruba ayrılabilir; kiralama süresinden bağımsız olarak ortaya çıkan maliyetler ve kiralama süresine bağımlı olarak ortaya çıkan maliyetler. Uçağın kullanımına bağlı maliyetler kullanım hakkı varlık maliyetinin bir parçası olarak kabul edilmez.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.4 Kiralamalar (devamı)

Kullanım hakkı varlığı (devamı)

Gayrimenkul ve diğer kiralamalar;

Kiralama sözleşmelerinde, kiralama süresi Grup'un sözleşmede yer alan bir uzatma seçeneğini veya erken sonlandırma seçeneğini kullanmanın makul şekilde kesin olduğu durumlar dışında, imzalanan sözleşmelerin iptal edilemez süresine karşılık gelir. Ofis, istasyon, araç ve ofis ekipman kiralamalarının gerçeğe uygun değerleri her para birimi için grubun o para birimindeki alternatif borçlanma maliyeti ile hesaplanmaktadır. Havaalanı ve terminallerin kullanımıyla ilgili hizmet sözleşmeleri TFRS 16 amaçları kapsamında kira sözleşmesi niteliği taşımaz. Sözleşmelerde kiraya veren, kiralanan alanı başka bir alanla değiştirme hakkına sahiptir ve bu da sözleşmelerin TFRS 16 kapsamında kira sözleşmesi niteliği taşımaması anlamına gelmektedir. Bu ilkenin istisnası olarak, Grup'un kullanımına adanmış özel salon alanları (lounge areas) vardır ve bu nedenle bunlar kiralama sözleşmelerine dahil edilir.

Kira yükümlülüğü

Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, Grup kira yükümlülüğünü o tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçer. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak; zımnî faiz oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise kiracının alternatif borçlanma faiz maliyeti kullanılarak iskonto edilir. Alternarif borçlanma maliyeti, Grup şirketlerinin kontrat tarihlerindeki borçlanma oranları dikkate alınarak belirlenmiştir.

Grup'un kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil olan ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:

  • a) Sabit ödemelerden her türlü kiralama teşvik alacaklarının düşülmesiyle elde edilen tutar,
  • b) Bir endeks ya da orana bağlı olan, ilk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan kira ödemeleri,
  • c) Kiralama süresinin kiracının kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.

Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra Grup, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:

  • a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır,
  • b) Defter değerini, yapılmış olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır ve
  • c) Defter değerini, varsa yeniden değerlendirmeleri ve yeniden yapılandırmaları yansıtacak şekilde yeniden ölçer. Grup, kira yükümlülüğünün yeniden ölçüm tutarını, kullanım hakkı varlığında düzeltme olarak finansal tablolarına yansıtır.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.4 Kiralamalar (devamı)

Kısa vadeli kiralamalar ve dayanak varlığın düşük değerli olduğu kiralamalar

Grup, kısa vadeli kiralama kayıt muafiyetini, kısa vadeli makine ve teçhizat kiralama sözleşmelerine uygulamaktadır (yani, başlangıç tarihinden itibaren 12 ay veya daha kısa bir kiralama süresi olan ve bir satın alma opsiyonu olmayan varlıklar). Aynı zamanda, düşük değerli varlıkların muhasebeleştirilmesi muafiyetini, kira bedelinin düşük değerli olduğu düşünülen ofis ekipmanlarına da uygulamaktadır. Kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ve düşük değerli varlıkların kiralama sözleşmeleri, kiralama süresi boyunca doğrusal yönteme göre gider olarak kaydedilir.

2.4.5 Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Maddi olmayan duran varlıklar, iktisap edilmiş hakları, bilgi sistemlerini ve bilgisayar yazılımlarını içermektedir. Maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden, birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararı düşüldükten sonraki net değeri ile belirtilir. Diğer maddi olmayan varlıklar ise faydalı ömürleri olan 3 ve 5 yıl boyunca doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulmaktadır. Slot hakları ise; süre konusunda herhangi bir sınırlandırma olmadığından dolayı, sınırsız yararlı ömre sahip maddi olmayan duran varlık kapsamında değerlendirilmiştir.

Şerefiye

Bağlı ortaklık edinimlerinden doğan şerefiye, maddi olmayan duran varlıklar içerisinde gösterilir. Şerefiye, maliyet değerinden kalıcı değer kayıpları düşülerek ölçülür.

2.4.6 Varlıklarda Değer Düşüklüğü

Grup, ilgili raporlama tarihinde, bir varlığa ilişkin değer kaybının olduğuna dair herhangi bir gösterge olup olmadığını değerlendirir. Eğer böyle bir gösterge mevcutsa, o varlığın geri kazanılabilir tutarı tahmin edilir. Eğer söz konusu varlığın veya o varlığa ait nakit üreten herhangi bir biriminin kayıtlı değeri, kullanım veya satış yoluyla geri kazanılacak tutarından yüksekse değer düşüklüğü meydana gelmiştir. Geri kazanılabilir tutar varlığın net satış fiyatı ile kullanım değerinden yüksek olanı seçilerek bulunur. Kullanım değeri, bir varlığın sürekli kullanımından ve faydalı ömrü sonunda elden çıkarılmasından elde edilmesi beklenen nakit akımlarının tahmin edilen bugünkü değeridir. Değer düşüklüğü kayıpları konsolide kar veya zararda muhasebeleştirilir.

Bir varlıkta oluşan değer düşüklüğü kaybı, o varlığın geri kazanılabilir tutarındaki müteakip artışın, değer düşüklüğünün kayıtlara alınmalarını izleyen dönemlerde ortaya çıkan bir olayla ilişkilendirilebilmesi durumunda daha önce değer düşüklüğü ayrılan tutarı geçmeyecek ve varlığın hiç değer düşüklüğü muhasebeleştirilmemiş şekilde amortismana tabi tutulmaya devam edilerek bulunacak net defter değerini arttırmayacak şekilde geri çevrilir ve gelir olarak konsolide finansal tablolara yansıtılır.

Grup, değer düşüklüğü testi yapılacak en alt seviye nakit yaratan birim olarak topluca uçaklarını, yedek motorlarını ve simülatörlerini (uçaklar) belirlemiştir ve değer düşüklüğü hesaplaması Uçaklar için toplu bazda yapılmaktadır. Grup, uçakların net defter değerlerinin geri kazanılabilir değerlerini aşıp aşmadığını kontrol ederken, geri kazanılabilir değer tespitinde kullanım değeri ile satış masrafları düşülmüş ABD Doları cinsinden net satış fiyatlarının yüksek olanını kullanmaktadır. Uçaklar için net satış fiyatı, uluslararası ikinci el uçak fiyat kataloglarına göre tespit edilmektedir.

Net defter değerleri ile geri kazanılabilir değerler arasındaki farktaki dönemsel değişimler yatırım faaliyetlerinden diğer gelir/gider grubu altında kaydedilmektedir.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.7 Borçlanma Maliyetleri

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar (özellikli varlıklar) söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Diğer tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemde kar veya zararda kaydedilmektedir.

2.4.8 Finansal Araçlar

(a) Finansal Varlıklar

Finansal varlık ve borçlar, Grup'un bu finansal araçlara hukuki olarak taraf olması durumunda Grup'un konsolide finansal tablolarında yer alır. Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan ve gerçeğe uygun değerinden kayıtlara alınan finansal varlıklar haricindeki finansal yatırımlar, gerçeğe uygun piyasa değerinden alım işlemiyle doğrudan ilişkili harcamalar düşüldükten sonra kayıtlara alınır.

Grup finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıklardan yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.

Yatırımlar, yatırım araçlarının ilgili piyasa tarafından belirlenen süreye uygun olarak teslimatı koşulunu taşıyan bir kontrata bağlı olan ticari işlem tarihinde kayıtlara alınır.

TFRS 9'a göre, bir finansal varlık ilk defa finansal tablolara alınması sırasında; İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen; gerçeğe uygun değer (GUD) farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen –borçlanma araçları; GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen – özkaynak araçları veya GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılır. TFRS 9 kapsamındaki finansal varlıkların sınıflandırılması, genellikle, finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerine dayanmaktadır. Standart kapsamında saklı türevlerin finansal varlıktan ayrılma zorunluluğu ortadan kaldırılmış olup bir hibrid sözleşmenin bir bütün olarak ne şekilde sınıflandırılacağı değerlendirilmelidir.

Bir finansal varlık, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılmaması durumunda itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülür:

• Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması ve,

• Finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.

Bir borçlanma aracı, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflanmaması durumunda GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür:

• Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlıkların satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması ve

• Finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.8 Finansal Araçlar (devamı)

(a) Finansal Varlıklar (devamı)

Ticari amaçla elde tutulmayan özkaynak araçlarına yapılan yatırımların ilk defa finansal tablolara alınmasında, gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir. Bu tercihin seçimi her bir yatırım bazında yapılabilir.

Yukarıda belirtilen itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmeyen tüm finansal varlıklar GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülür. Bunlar, türev finansal varlıkları da içermektedir. Finansal varlıkların ilk defa finansal tablolara alınması sırasında, finansal varlıkların farklı şekilde ölçümünden ve bunlara ilişkin kazanç veya kayıpların farklı şekilde finansal tablolara alınmasından kaynaklanacak bir muhasebe uyumsuzluğunu ortadan kaldırması veya önemli ölçüde azaltması şartıyla bir finansal varlığın geri dönülemez bir şekilde gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak tanımlanabilir.

Gerçeğe uygun değer değişimleri kar veya zarara yansıtılanlar dışındaki finansal varlıkların (ilk defa finansal tablolara alınması sırasında işlem bedeli üzerinden ölçülen ve önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar haricinde) ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilerek ölçülür.

GUD farkı
kar/zarara
yansıtılarak ölçülen
finansal varlıklar
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür.
Herhangi bir faiz veya temettü geliri dahil olmak
üzere, bunlarla ilgili net
kazançlar ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş
maliyetinden ölçülür. İtfa
edilmiş maliyetleri varsa değer düşüklüğü zararları
tutarı kadar azaltılır.
İtfa edilmiş maliyeti
üzerinden ölçülen
finansal varlıklar
Faiz gelirleri, yabancı para kazanç ve kayıpları ve değer düşüklükleri kar veya
zararda muhasebeleştirilir. Bunların finansal durum tablosu dışı bırakılmasından
kaynaklanan kazanç veya kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir.
GUD farkı diğer
kapsamlı gelire
yansıtılarak ölçülen
borçlanma araçları
Bu varlıklar sonraki dönemlerde gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür. Etkin
faiz yöntemi kullanılarak hesaplanan faiz geliri,
yabancı para kazanç ve kayıpları
ve değer düşüklükleri kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer kazanç ve
kayıplar ise diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir. Finansal varlıklar finansal
durum tablosu dışı bırakıldığında daha önceden diğer kapsamlı gelire yansıtılan
toplam kazanç veya kayıplar kar
veya zararda yeniden sınıflandırılır.
GUD farkı diğer
kapsamlı gelire
yansıtılan özkaynak
araçları
Bu varlıklar sonraki dönemlerde gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür.
Temettüler, açıkça yatırımın maliyetinin bir kısmının geri kazanılması niteliğinde
olmadıkça kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Diğer net kazanç ve kayıplar diğer
kapsamlı
gelirde
muhasebeleştirilir
ve
kar
veya
zararda
yeniden
sınıflandırılmazlar.

Aşağıdaki muhasebe politikaları finansal varlıkların sonraki ölçümlerinde geçerlidir.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.8 Finansal Araçlar (devamı)

(a) Finansal Varlıklar (devamı)

Kurumsal borçlanma senetleri faiz geliri elde etmek için Grup'un hazine departmanı tarafından ayrı bir portföyde tutulmaktadır. Ancak duruma göre Grup'un likidite gereksinimlerini karşılamak için satılabilmektedir. Grup bu senetleri sözleşmeli nakit akışının toplanması ve senetlerin satışını hedefleyen bir iş modeliyle elinde tutmaktadır. Kurumsal borçlanma senetlerine ilişkin sözleşme şartları belirli tarihlerde anapara ve anapara bakiyesine ait faiz ödemeleriyle nakit akışında artışa sebep olmaktadır. Bu nedenle bu varlıklar TFRS 9 kapsamında finansal varlık olarak sınıflandırılmıştır. Devlet borçlanma senetleri ve kurumsal borçlanma senetleri gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar olarak muhasebeleştirilmektedir.

Nakit ve nakit benzerleri

Nakit ve nakit benzeri kalemler, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri üç ay veya üç aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riskini taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır. Bu varlıkların defter değeri gerçeğe uygun değerlerine yakındır.

Kredi ve alacaklar

Ticari alacaklar, kredi alacakları ve diğer alacaklar, ilk kayıt tarihinde gerçeğe uygun değerleri ile muhasebeleştirilmektedirler. İlk kayıt tarihinden sonraki raporlama dönemlerinde, etkin faiz yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş maliyeti üzerinden gösterilmişlerdir.

Finansal Varlıklarda Değer Düşüklüğü

Finansal varlıklarda değer düşüklüğü, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar, sözleşme varlıkları ve GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları için geçerli olmakla birlikte, özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar için uygulanmamaktadır.

İtfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıklar ticari alacaklar ve nakit ve nakit benzerlerinden oluşmaktadır.

Grup, ticari alacaklar ve sözleşme varlıklarına ilişkin değer düşüklüğünün hesaplanmasında ömür boyu beklenen kredi zararına (BKZ) göre ölçüm yapmıştır. Bir finansal varlığın kredi riskinin ilk muhasebeleştirilmesinden itibaren önemli ölçüde artmış olup olmadığının belirlenmesinde ve BKZ'lerin tahmin edilmesinde, Grup beklenen erken ödemelerin etkileri dahil beklenen kredi zararlarının tahminiyle ilgili olan ve aşırı maliyet veya çabaya katlanılmadan elde edilebilen makul ve desteklenebilir bilgiyi dikkate alır. Bu bilgiler, Grup'un geçmiş kredi zararı tecrübelerine dayanan ve ileriye dönük bilgiler içeren nicel ve nitel bilgi ve analizleri içerir. Grup, bir finansal varlık üzerindeki kredi riskinin, vadesinin 30 gün geçmesi durumunda önemli ölçüde arttığını varsaymaktadır.

Grup, bir finansal varlığı aşağıdaki durumlarda temerrüde düşmüş olarak dikkate alır:

• Grup tarafından teminatın kullanılması (eğer varsa) gibi işlemlere başvurmaksızın borçlunun kredi yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmemesi.

Bir finansal aracın düşük kredi riskine sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla işletme, iç kredi riski derecelendirmelerini ya da düşük kredi riskinin küresel olarak kabul gören bir tanımıyla uyumlu olan ve değerlendirilen finansal araçların türünü ve risklerini dikkate alan diğer metodolojileri kullanabilir. BKZ'lerin ölçüleceği azami süre, Grup'un kredi riskine maruz kaldığı azami sözleşme süresidir.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.8 Finansal Araçlar (devamı)

(a) Finansal Varlıklar (devamı)

BKZ'lerin Ölçümü

BKZ'ler finansal aracın beklenen ömrü boyunca kredi zararlarının olasılıklarına göre ağırlıklandırılmış bir tahminidir. Diğer bir ifadeyle tüm nakit açıklarının bugünkü değeri üzerinden ölçülen kredi zararlarıdır (örneğin, sözleşmeye istinaden işletmeye yapılan nakit girişleri ile işletmenin tahsil etmeyi beklediği nakit akışları arasındaki farktır). BKZ'ler finansal varlığın etkin faiz oranı üzerinden iskonto edilir.

Kredi değer düşüklüğüne uğramış finansal varlıklar

Her raporlama dönemi sonunda, Grup itfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıkların ve GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan borçlanma varlıklarının değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını değerlendirir. Bir finansal varlığın gelecekteki tahmini nakit akışlarını olumsuz şekilde etkileyen bir veya birden fazla olay gerçekleştiğinde söz konusu finansal varlık kredi-değer düşüklüğüne uğramıştır.

Değer Düşüklüğünün Sunumu

İtfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıklara ilişkin zarar karşılıkları, varlıkların brüt defter değerinden düşülür.

Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları için oluşan zarar karşılığı, finansal varlığın finansal durum tablosundaki defter değerini azaltmak yerine diğer kapsamlı gelire yansıtılır.

(b) Finansal Yükümlülükler

Grup'un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere ve finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup'un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.

Finansal yükümlülükler ya gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler olarak ya da diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.

Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler

Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler, gerçeğe uygun değeriyle kayda alınır ve her raporlama döneminde, raporlama tarihindeki gerçeğe uygun değeriyle yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerlerindeki değişim, kar / zararda muhasebeleştirilir.

Diğer finansal yükümlülükler

Diğer finansal yükümlülükler, finansal borçlar dahil başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir. Diğer finansal yükümlülükler sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir. Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması durumunda daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.8 Finansal Araçlar (devamı)

Türev finansal araçlar ve finansal riskten korunma muhasebesi

Grup, TFRS 9 kapsamında operasyonel işlemlerinden kaynaklanan döviz kuru, akaryakıt fiyatındaki dalgalanma ve faiz oranı riskinden korunmak için kur forward ve kur opsiyonları, faiz swap ve opsiyonları ile akaryakıt swap ve opsiyonları gibi çeşitli finansal türev araçları kullanmaktadır.

Grup faiz maliyetlerinin karşılanabilir seviyede tutulması amacıyla finansal kiralama yükümlülüklerine ait değişken faiz geri ödemeli ABD Doları, Avro ve JPY borçlarının bir kısmı için türev ürünlerle riskten korunma işlemi gerçekleştirmektedir. Değişken faizli finansal kiralama yükümlülüklerinden kaynaklanan ve nakit akım risklerine karşı riskten korunma muhasebesine konu edilen bu türev araçların gerçeğe uygun değerlerindeki değişimin riskten korunmada etkin olan kısmı, özkaynaklar altında nakit akım riskinden korunma fonu içerisinde muhasebeleştirilmektedir.

Grup, buna ek olarak uçak yakıt fiyat değişim risklerinden korunmak amaçlı türev finansal araçlar edinmeye başlamıştır. En fazla gelecek 24 aylık dönemi kapsayacak vadede ve bir sonraki ayın öngörülen yakıt tüketiminin en fazla %60'lık kısmına ulaşacak miktarda riskten korunma işlemleri yapılmaktadır. İlk defa prim ödemeli opsiyonların da daha önce kullanılan swap ile 2 ve 4 bariyerli maliyetsiz opsiyon yapılarına ek olarak, işlemlerde kullanılabilmesi öngörülmüştür.

Döviz kurlarındaki dalgalanmaların sebep olacağı finansal riskin yönetilebilmesi amacıyla, döviz kuru riskinden korunma stratejisi uygulanmaya başlanmıştır. Grup temel olarak JPY'de kısa pozisyona sahip olduğu için oluşturulan stratejide JPY'deki kısa pozisyonun kapatılması amaçlanmaktadır. USD/JPY için orta/uzun vadede öngörülen Japon Yeni açık pozisyonun kısmen ya da tamamen kapatılması amacıyla işlemler gerçekleştirilir. Enstrüman olarak maliyetsiz swap ürünü başta olmak üzere piyasa şartlarına uygun türev enstrümanlar kullanılabilir.

2018 yılından itibaren, yatırım finansmanı için kullanılan uzun vadeli krediler, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins gelirler nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlanmıştır. Türev finansal araçların kullanımı, Grup'un risk yönetim stratejisine uygun olarak türev finansal araçların kullanımı ile ilgili kararların Yönetim Kurulu tarafından onaylandığı Grup politikası doğrultusunda yönetilmektedir.

Finansal riskten korunma muhasebesine, finansal riskten korunma aracının kullanım süresinin dolması, satılması ya da kullanılması veya finansal riskten korunma muhasebesi için gerekli şartları karşılayamaz hale geldiği durumda son verilir. İlgili tarihte, özkaynak içerisinde kayda alınmış olan finansal riskten korunma aracından kaynaklanan kümülatif kazanç veya zarara işlemin gerçekleşmesinin beklendiği tarihe kadar özkaynakta yer verilmeye devam edilir. Finansal riskten korunan işlem gerçekleşmez ise özkaynak içindeki kümülatif net kazanç veya zarar, dönemin kar veya zararına kaydedilir.

Türev finansal araçlar, sözleşme tarihindeki gerçeğe uygun değeri ile kayıt altına alınır ve sonraki raporlama dönemlerinde gerçeğe uygun değer ile tekrar hesaplanır. Gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler doğrudan özkaynak içerisinde etkin olmayan kısmı ise doğrudan kar veya zararda kayıtlara alınır.

2.4.9 Kur Değişiminin Etkileri

Yıl içerisinde gerçekleşen döviz işlemleri, işlem tarihindeki kurlar kullanılarak ABD Doları'na çevrilmektedir. Bilançoda yer alan dövize bağlı varlık ve borçlar, bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak ABD Doları'na çevrilmiştir.

Bu çevrimden ve dövizli işlemlerin tahsil/tediyelerinden kaynaklanan kambiyo karları/zararları kar veya zararda yer almaktadır.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.10 Hisse Başına Kazanç

Hisse başına kazanç, net karın ilgili dönem içinde mevcut hisselerin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir. Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Hisse başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracı çıkarılmış hisseler olarak sayılır. Dolayısıyla hisse başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı hisse adedi ortalaması, hisselerin bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak uygulamak suretiyle elde edilir.

2.4.11 Raporlama Döneminden Sonraki Olaylar

Raporlama tarihinden sonraki olaylar; bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.

Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.

2.4.12 Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır. Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır.

Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir. Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.

Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmeler

Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmelerden kaynaklanan mevcut yükümlülükler, karşılık olarak hesaplanır ve muhasebeleştirilir.

Grup'un, sözleşmeye bağlı yükümlülüklerini yerine getirmek için katlanılacak kaçınılmaz maliyetlerin bahse konu sözleşmeye ilişkin olarak elde edilmesi beklenen ekonomik faydaları aşan sözleşmesinin bulunması halinde, ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmenin var olduğu kabul edilir.

2.4.13 Finansal Bilgilerin Bölümlere Göre Raporlanması

Grup'un, yönetim tarafından performanslarını değerlendirme ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren, hava taşımacılığı ve uçak teknik bakım faaliyetleri olmak üzere iki faaliyet bölümü bulunmaktadır. Grup yönetimi, bölümlerin performansını değerlendirirken TFRS'ye uygun olarak hesaplanan faaliyet karını kullanmaktadır. Grup'un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii düzenli olarak gözden geçirilmektedir. Grup'un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii Yönetim Kurulu'dur.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.14 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller

Yatırım amaçlı gayrimenkuller, kira ve/veya değer artış kazancı elde etmek amacıyla elde tutulan gayrimenkuller olup, maliyet değerinden birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarlar ile gösterilmektedirler. Kabul gören kriterlere uyması durumunda bilançoda yer alan tutara, var olan yatırım amaçlı gayrimenkulün herhangi bir kısmını değiştirmenin maliyeti dahil edilir.

Yatırım amaçlı gayrimenkuller, satılmaları veya kullanılamaz hale gelmeleri ve satışından gelecekte herhangi bir ekonomik yarar sağlanamayacağının belirlenmesi durumunda bilanço dışı bırakılırlar. Yatırım amaçlı gayrimenkulün kullanım süresini doldurmasından veya satışından kaynaklanan kar/zarar, oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna dahil edilir.

2.4.15 Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk Vergi Mevzuatı, Grup ve bağlı ortaklıklarına konsolide vergi beyannamesi hazırlaması izni vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.

Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.

Cari vergi

Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kar, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda yer verilen kardan farklılık gösterir.

Ertelenmiş vergi

Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasallaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir.

Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.15 Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Ertelenmiş vergi (devamı)

Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.

Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, her bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde azaltılır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

Dönem cari ve ertelenmiş vergisi

Doğrudan özkaynakta alacak ya da borç olarak muhasebeleştirilen kalemler (ki bu durumda ilgili kalemlere ilişkin ertelenmiş vergi de doğrudan özkaynakta muhasebeleştirilir) ile ilişkilendirilen ya da işletme birleşmelerinin ilk kayda alımından kaynaklananlar haricindeki cari vergi ile döneme ait ertelenmiş vergi, kar veya zararda gider ya da gelir olarak muhasebeleştirilir. İşletme birleşmelerinde, şerefiye hesaplanmasında ya da satın alanın, satın alınan bağlı ortaklığın tanımlanabilen varlık, yükümlülük ve şarta bağlı borçlarının gerçeğe uygun değerinde elde ettiği payın satın alım maliyetini aşan kısmının belirlenmesinde vergi etkisi göz önünde bulundurulur.

2.4.16 Devlet Teşvik ve Yardımları

Devlet teşviği, işletmenin teşviğin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşviğin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz.

Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kar veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak finansal durum tablosu (bilanço) ile ilişkilendirilmekte ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılmaktadır.

Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kar veya zararda muhasebeleştirilir.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.17 Çalışanlara Sağlanan Faydalar/Kıdem Tazminatları

Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. TMS 19, Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı ("TMS 19") uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.

Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar diğer kapsamlı gelir olarak muhasebeleştirilmektedir.

2.4.18 Bakım ve Onarım Giderleri

Maddi duran varlıkların ve kiralanan varlıkların düzenli bakımı ve onarımı için yapılan harcamalar, ilgili döneme maliyet olarak kaydedilmektedir. Sahip olunan veya finansal kiralama ile alınan uçakların büyük gövde ve motor bakımları gerçekleştiğinde aktifleştirilerek, bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan faydalı ömrünün kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır. Grup, kiralama yolu ile kullanılan uçaklarını kiraya verene belirli bir kondisyonda teslim etme ya da tazmin etme yükümlülüğündedir. Tahmini gövde büyük bakım maliyeti, gelecekte katlanılması tahmin edilen maliyeti bugünkü değerine indirgeyerek; tahmini motor bakım maliyeti ise motorun yıl içindeki çalışma saati göz önünde bulundurularak tahakkuk ettirilir ve kira sözleşmesi boyunca kar veya zararda kaydedilir.

2.4.19 İlişkili Taraflar

a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda Şirket ile ilişkili sayılır.

Söz konusu kişinin,

  • (i) Şirket üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda,
  • (ii) Şirket üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,
  • (iii) Şirket veya Şirket'in bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.

b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme Şirket ile ilişkili sayılır:

(i) İşletme ve Şirket'in aynı grubun üyesi olması halinde.

(ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.

(iii)Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.

(iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.

(v) İşletmenin, Şirket'in ya da Şirket ile ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Şirket'in kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de Şirket ile ilişkilidir.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

2.4.20 İlişkili Taraflar (devamı)

b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme Şirket ile ilişkili sayılır (devamı):

(vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.

(vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.

İlişkili taraflarla yapılan işlem, ilişkili taraflar arasında kaynaklarının, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.

2.4.21 Borçlanma Maliyetleri

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile direkt ilişki kurulabilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir.

2.5 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları

Finansal tabloların hazırlanması, bilanço tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, koşullu varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Grup geleceğe yönelik tahmin ve varsayımlarda bulunmaktadır. Muhasebe tahminleri doğası gereği gerçekleşen sonuçlarla birebir aynı tutarlarda neticelenmeyebilir.

Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

Varlıklarda Değer Düşüklüğü Tespit Çalışması:

Grup'un varlıklarda değer düşüklüğü ile ilgili temel varsayımları ve hesaplama yöntemi Not 2.4.6'da açıklanmıştır.

Sık uçuş programı yükümlülüğü hesaplaması:

Not 2.4.1'de belirtildiği gibi, Grup'un üyeleri için "Miles&Smiles" adında bir sık uçuş programı (FFP) bulunmaktadır. Söz konusu programa ilişkin yükümlülük hesaplamalarında uçuşlardan kazanılan miller için, geçmiş yıllarda gerçekleşmiş veriler üzerinden istatistiki yöntemler kullanılarak bulunan kullanım oranı vasıtasıyla geçerliliğini yitirecek miller tahmin edilmektedir ve bu miller için bir yükümlülük hesaplanmamaktadır.

Maddi duran varlıkların faydalı ömürleri ve hurda değerleri:

Grup, maddi duran varlıkların üzerinden Not 2.4.3'te belirtilen faydalı ömürleri ve hurda değerleri dikkate alarak amortisman ayırmaktadır.

2.5 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları (devamı)

Ertelenmiş vergi:

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas tutarları ile TFRS'ye göre hazırlanan konsolide finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmaktadır. Grup'un gelecekte oluşacak karlardan indirilebilecek kullanılmamış mali zararlar ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Ertelenmiş vergi varlıklarının kısmen ya da tamamen geri kazanılabilir tutarı mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir.

KVK 32/A ve Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar'ın etkileri:

5838 sayılı Kanunun 9. Maddesi ile 28 Şubat 2009 tarihinde yürürlüğe girmek üzere Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen 32/A maddesi ile yatırımları kazanç vergileri yoluyla özendirmek amacıyla, yatırımlardan elde edilen kazançlara indirimli vergi uygulanması esası getirilmiştir. Getirilen sistem teşvikli yatırımlardan elde edilen kazancın yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli oran ile vergilendirilmesi esasına dayanmaktadır. Bu sisteme ilişkin esaslar 14 Temmuz 2009 tarih ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar'ın Uygulanmasına İlişkin 2009/1 sayılı Tebliğ ile açıklanmıştır.

Söz konusu düzenleme ile daha önceleri yürürlükte olan ve yatırım harcamalarının belli bir yüzdesinin kurumlar vergisi matrahından indirilmesini sağlayan Yatırım İndirimi uygulamasından farklı olarak, teşvikli yatırım tutarı üzerinden Bakanlar Kurulu Kararı'nda belirtilen "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazancın indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilerek yatırımın desteklenmesi söz konusudur.

Şirket'in da havayolu yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetleri nedeniyle, Yatırım Teşvik Sisteminde yer alan bazı teşvik unsurlarından yararlanma hakkı bulunmaktadır. Bu çerçevede yapılan başvurular neticesinde Şirket tarafından, uçak ve havalimanı yer hizmetleri yatırımları için Yatırım Teşvik Belgeleri temin edilmiş olup Şirket'in finansal raporlarına mevcut durumda veya gelecek dönemlerde etkisi olabilecek Yatırım Teşvik Belgelerine ilişkin bilgiler ile yararlanılan teşvik unsurları aşağıda sıralanmaktadır:

BKK
Tarihi:
BKK No: YTB Tarihi: Yatırım
Durumu:
Vergi İndirimi Toplam Yatırım
Tutarı TL: (*)
Yararlanılan
Yatırıma Katkı
Tutarı TL: (**)
20.01.2018 2017/11133 9.08.2018 Devam Ediyor Vergi İndirimi %90/Yatırıma Katkı Oranı %50 145.941 -
15.06.2012 2012/3305 18.12.2014 Tamamlandı Vergi İndirimi %50/Yatırıma Katkı Oranı %15 16.968 -
14.07.2009 2009/15199 28.12.2010 Tamamlandı Vergi İndirimi %50/Yatırıma Katkı Oranı %20 13.268 17
20.01.2018 2017/11133 11.09.2018 Devam Ediyor Vergi İndirimi %50/Yatırıma Katkı Oranı %25 2.518 -
15.06.2012 2012/3305 1.03.2018 Devam Ediyor Vergi İndirimi % 50/Yatırıma Katkı Oranı %15 3.132 858
15.06.2012 2012/3305 11.07.2017 Devam Ediyor Vergi İndirimi % 50/Yatırıma Katkı Oranı %15 - -
15.06.2012 2012/3305 18.09.2017 Devam Ediyor Genel Teşvik (Vergi indirimi yapılamaz) - -

(*) Yatırımlar döviz olarak gerçekleştirildiğinden ve yatırımlarda yapılan revizyonlar nedeniyle başvuru sırasındaki yatırım tutarı ile tamamlanma anındaki yatırım tutarı farklılık gösterebilmektedir.

(**) Şirket'in yeterli vergi matrahı oluşmaması nedeniyle yararlanamadığı yatırıma katkı tutarı ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yeniden değerleme oranı ile endekslenerek ilerleyen yıllara aktarılmaktadır.

2.5 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları (devamı)

KVK 32/A ve Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar'ın etkileri (devamı):

TMS 12 "Gelir Vergileri" ve TMS 20 "Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet Yardımlarının Açıklanması" standartları, devlet teşviklerinin veya yatırımlara ilişkin vergi avantajlarının muhasebeleştirilmesi yöntemleri ile ilgili net bir husus içermemekle birlikte, Grup ilgili Bakanlar Kurulu kararları ile getirilen teşvik uygulaması ile "yatırıma katkı tutarı"ndan faydalanmanın ilgili yatırımdan elde edilecek kazanca ve dolayısıyla ilgili varlığın geri kazanılmasına bağlı olması ve "yatırıma katkı tutarı"ndan faydalanmanın uçak teşvikleri için uzun yıllar alacağı sebepleriyle, ilgili yatırım desteğinin, varlığın faydalı ömrü boyunca sistematik bir biçimde gelir olarak kâr veya zararda muhasebeleştirilmesinin ilgili yatırım desteğinin doğasına daha uygun olacağı kanaatindedir. Bunun yanısıra diğer maddi duran varlık yatırımları için ise vergi avantajlarını daha kısa bir sürede muhasebeleştirebileceği değerlendirilmiş ve teşvikten faydalanmanın mümkün olduğu dönem içerisinde kar veya zararda muhasebeleştirmenin yatırım desteğinin doğasına daha uygun olacağı kanaatindedir.

2.6 Yeni ve Revize Edilmiş Standart ve Yorumlar

a) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yürürlükte olan yeni standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar:

  • TMS 1, Uygulama Bildirimi 2 ve TMS 8'deki dar kapsamlı değişiklikler; 1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler muhasebe politikası açıklamalarını iyileştirmeyi ve finansal tablo kullanıcılarının muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ile muhasebe politikalarındaki değişiklikleri ayırt etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
  • TMS 12, Tek bir işlemden kaynaklanan varlık ve yükümlülüklere ilişkin ertelenmiş vergiye ilişkin değişiklik; 1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, şirketler tarafından ilk defa finansal tablolara alındığında vergilendirilebilir ve indirilebilir geçici farkların eşit tutarlarda oluşmasına neden olan işlemler üzerinden ertelenmiş vergi muhasebeleştirmelerini gerektirmektedir. Grup, bu reformun finansal tablolara etkilerini değerlendirmektedir.
  • TMS 12 'de değişiklik, Uluslararası vergi reformu; Geçici istisna, Aralık 2023 yıl sonu için geçerli olup açıklama gereksinimleri 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren başlayan muhasebe dönemleri için geçerlidir ve erken uygulamaya izin verilir. Bu değişiklikler, şirketlere Asgari Vergi Uygulama Kılavuzu uluslararası vergi reformundan kaynaklanan ertelenmiş vergilerin muhasebeleştirilmesi konusunda geçici bir kolaylık sağlar. Ayrıca değişiklikler, etkilenen şirketler için açıklama gereksinimlerini de içerir.
  • TFRS 17, 'Sigorta Sözleşmeleri'; 1 Ocak 2025 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu standart, hali hazırda çok çeşitli uygulamalara izin veren TFRS 4'ün yerine geçmektedir. TFRS 17, sigorta sözleşmeleri ile isteğe bağlı katılım özelliğine sahip yatırım sözleşmeleri düzenleyen tüm işletmelerin muhasebesini temelden değiştirecektir.

Bununla birlikte, Kamu Gözetimi Kurumu'nun (KGK) Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği'ne gönderdiği 6 Nisan 2023 tarihli yazısında sigorta, reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri, bu şirketlerde ortaklıkları/yatırımları bulunan bankalar ve yine bu şirketlerde ortaklıkları/yatırımları bulunan diğer şirketlere ait konsolide ve bireysel finansal tablolarda TFRS 17'nin 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren uygulanmasının yerinde olacağı kanaatine ulaşıldığı bildirilmiştir.

2.6 Yeni ve Revize Edilmiş Standart ve Yorumlar (devamı)

b) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayımlanmış ancak henüz yürürlüğe girmemiş olan standartlar ve değişiklikler:

TMS 1, Sözleşme koşulları olan uzun vadeli yükümlülüklere ilişkin değişiklik; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde uyması gereken koşulların bir yükümlülüğün sınıflandırmasını nasıl etkilediğine açıklık getirmektedir. Değişiklikler aynı zamanda işletmenin bu koşullara tabi yükümlülüklerle ilgili sağladığı bilgilerin iyileştirilmesini de amaçlamaktadır.

TFRS 16, Satış ve geri kiralama işlemleri; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin TFRS 16'daki bir satış ve geri kiralama işlemini işlem tarihinden sonra nasıl muhasebeleştirdiğini açıklayan satış ve geri kiralama hükümlerini içerir. Kira ödemelerinin bir kısmı veya tamamı bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemelerinden oluşan satış ve geri kiralama işlemlerinin etkilenmesi muhtemeldir.

TMS 7 ve TFRS 7'deki tedarikçi finansman anlaşmalarına ilişkin değişiklikler; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler tedarikçi finansman anlaşmalarının ve işletmelerin yükümlülükleri, nakit akışları ve likidite risklerinin üzerindeki etkilerine dair şeffaflığı arttırmak için açıklama yapılmasını gerektirir. Açıklama gereklilikleri, UMSK (Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu)'nun, yatırımcıların, bazı şirketlerin tedarikçi finansmanı anlaşmalarının yeterince açık olmadığı ve yatırımcıların analizini engellediği yönündeki endişelerine verdiği yanıttır.

TSRS 1, "Sürdürülebilirlikle ilgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler"; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu, standartların yerel kanunlar veya düzenlemeler tarafından onaylanmasına tabidir. Bu standart, bir şirketin değer zinciri içerisindeki sürdürülebilirlikle ilgili maruz kaldığı tüm ciddi riskler ve fırsatların açıklanmasına yönelik temel çerçeveyi içerir.

TSRS 2, "İklimle ilgili açıklamalar"; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu, standartların yerel kanunlar veya düzenlemeler tarafından onaylanmasına tabidir. Bu standart, şirketlerin iklimle ilgili riskler ve fırsatlar hakkında açıklama gerekliliklerini belirleme konusundaki ilk standarttır.

Yukarıda belirtilen değişikliklerin, Grup'un finansal durumu ve performansı üzerinde önemli bir etkisi bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, KGK'nın 29 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kurul Kararında belirli işletmelerin 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olacağı açıklanmıştır. 5 Ocak 2024 tarihli "Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı" Kapsamında Sürdürülebilirlik Raporlamasına Tabi Olacak İşletmelerin Belirlenmesi amacıyla sürdürülebilirlik uygulaması kapsamına giren işletmeler sayılmaktadır.

2.7 Gerçeğe Uygun Değerlerin Belirlenmesi

Grup'un çeşitli muhasebe politikaları ve açıklamaları hem finansal hem de finansal olmayan varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin belirlenmesini gerektirmektedir. Uygulanabilir olması halinde, gerçeğe uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan varsayımlarla ilgili ilave bilgiler varlık veya yükümlülüğe özgü dipnotlarda sunulmuştur.

Seviyelere göre değerleme yöntemleri şu şekilde tanımlanmıştır:

● Seviye 1: Özdeş varlıklar veya borçlar için aktif piyasalardaki kayıtlı (düzeltilmemiş) fiyatlar;

● Seviye 2: Seviye 1'de yer alan kayıtlı fiyatlar dışında kalan ve varlıklar veya borçlar açısından doğrudan (fiyatlar aracılığıyla) veya dolaylı olarak (fiyatlardan türetilmek suretiyle) gözlemlenebilir nitelikteki veriler;

● Seviye 3: Varlık veya borçlara ilişkin olarak gözlemlenebilir piyasa verilerine dayanmayan veriler (gözlemlenebilir nitelikte olmayan veriler).

2.8 İşletmenin Sürekliliği

Konsolide finansal tablolar, Grup'un önümüzdeki bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içerisinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getireceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.

2.9 Diğer

Türkiye'de Yaşanan Depremler

6 Şubat 2023 tarihinde art arda gerçekleşen depremlerin sosyal ve ekonomik etkilerinin olabildiğince ortadan kaldırılmasına katkı sağlanması amacıyla; deprem bölgesine yapılan yolcu ve kargo seferleri ücretsiz olarak gerçekleştirilmiş, 2.000 TL nakdi bağış yapılmış ve 1.000 adet konutun inşa edilmesi amacıyla 2.887 TL yardım ve bağışta bulunulmasına Yönetim Kurulu tarafından karar verilmiştir (Dipnot 28). Depremin Grup'un devam eden faaliyetleri üzerinde önemli bir etkisi bulunmamaktadır.

3. DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR

Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen iş ortaklıkları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Sun Express 7.101 1.957
TEC 2.483 1.217
TGS 1.630 316
Turkish DO&CO 1.370 485
THY Opet 892 391
TFS Akaryakıt 852 564
Goodrich 158 93
We World Express 140 75
TCI (*) - 75
Vergi İade
Aracılık
- 6
14.626 5.179

(*) Detayları Dipnot 1'de açıklandığı üzere 15 Şubat 2023 tarihinde TCI Grup'un bağlı ortaklığı haline gelmiştir. Birleşme öncesi özkaynak yöntemine göre değerlenen TCI, birleşme sonrası tam konsolidasyona tabi tutulmaktadır.

Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların kar/(zarar) içindeki payları aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Sun Express 3.947 614
TGS 1.097 398
Turkish DO&CO 547 226
TEC 457 128
TFS Akaryakıt 385 579
THY Opet 258 226
We World Express 25 4
Goodrich - 7
Vergi İade
Aracılık
- 3
TCI - (5)
Uçak Koltuk - -
Air Albania (**) - -
6.716 2.180

(**) Air Albania'nın 31 Aralık 2019 itibarıyla zararı Grup'un toplam payının üzerinde olması nedeniyle konsolide finansal tablolara yansıtılmamıştır. Bu tutar 31 Aralık 2023 itibarıyla 59 TL'dir (31 Aralık 2022: 138 TL).

Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların dönem içi hareketleri aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem başı bakiyesi 5.179 3.164
Özkaynak
yöntemiyle değerlenen yatırımların
karlarından paylar
6.716 2.180
Yabancı para çevrim farkları 4.833 842
Konsolidasyon kapsamındaki değişimin etkisi - 2
Özkaynak
yöntemiyle değerlenen yatırım çıkışı
(80) (75)
Özkaynak
yöntemiyle değerlenen yatırımların
diğer kapsamlı giderlerinden paylar
(938) (450)
Alınan temettüler (1.084) (484)
Dönem sonu bakiyesi 14.626 5.179

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait

Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

3. DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR (devamı)

31 Aralık 2023
Sun Express TEC Turkish
DO&CO
TFS
Akaryakıt
THY Opet TGS Diğer Total
Varlıklar 65.777 8.082 6.690 14.605 3.924 9.335 1.193 109.606
Yükümlülükler 51.575 3.016 3.951 11.195 2.141 6.075 488 78.441
Özkaynaklar 14.202 5.066 2.739 3.410 1.783 3.260 705 31.165
Grup'un özkaynaklardaki payı 7.101 2.483 1.370 852 892 1.630 298 14.626

1 Ocak- 31 Aralık 2023

Hasılat 40.463 13.026 11.300 95.221 22.974 15.638 1.955 200.577
Dönem karı 7.893 932 1.094 1.541 516 2.194 56 14.226
Dönem karında
Grup'un payı 3.947 457 547 385 258 1.097 25 6.716
31 Aralık 2022
Turkish
TFS
Sun Express TEC DO&CO Akaryakıt THY Opet TGS Diğer Total
Varlıklar 32.330 4.772 2.394 9.972 2.711 2.860 864 55.903
Yükümlülükler 28.416 2.289 1.424 7.718 1.948 2.210 285 44.290
Özkaynaklar 3.914 2.483 970 2.254 763 650 579 11.613
Grup'un özkaynaklardaki payı 1.957 1.217 485 564 391 316 249 5.179

1 Ocak- 31 Aralık 2022

Hasılat 23.784 6.864 5.429 56.940 12.220 6.885 1.141 113.263
Dönem karı 1.230 261 452 2.317 451 796 26 5.533
Dönem karında
Grup'un payı 614 128 226 579 226 398 9 2.180

4. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA

Grup yönetimi, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümlerin performansının değerlendirilmesi amacıyla sonuçları ve faaliyetleri hava taşımacılığı ve uçak teknik bakım hizmetleri bazında incelemektedir. Grup'un satış bilgilerine ilişkin detaylı bilgiler Not 25'te verilmiştir.

Hava Taşımacılığı ("Havacılık")

Şirket'in ana faaliyet konusu yurt içi ve yurt dışında yolcu ve kargo hava taşımacılığı yapmaktır.

Teknik Bakım Hizmetleri ("Teknik")

Teknik bölümün ana faaliyet konusu, sivil havacılık sektöründe bakım onarım hizmeti ve her tür teknik ve altyapı desteği vermektir.

4.1 Toplam Varlıklar ve Yükümlülükler

Toplam Varlıklar 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Havacılık 1.044.958 575.720
Teknik 57.029 30.538
Toplam 1.101.987 606.258
Eksi: Konsolidasyon eliminasyonları (51.896) (27.687)
Konsolide mali tablolara göre toplam varlıklar 1.050.091 578.571
Toplam Yükümlülükler 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Havacılık 589.241 394.309
Teknik 15.791 7.911
Toplam 605.032 402.220
Eksi: Konsolidasyon eliminasyonları (12.053) (5.076)
Konsolide mali tablolara göre toplam yükümlülükler 592.979 397.144

4. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)

4.2 Vergi Öncesi Karı/(Zararı)

Bölüm Sonuçları:

Bölümlerarası
1 Ocak-31 Aralık 2023 Havacılık Teknik Eliminasyon Toplam
Grup Dışı Hasılat 491.541 12.857 - 504.398
Bölümlerarası Hasılat 6.901 32.328 (39.229) -
Hasılat 498.442 45.185 (39.229) 504.398
Satışların Maliyeti (-) (383.909) (35.350) 34.307 (384.952)
Brüt Kar 114.533 9.835 (4.922) 119.446
Genel Yönetim Giderleri (-) (11.983) (3.420) 4.781 (10.622)
Pazarlama ve Satış Giderleri (-) (41.792) (258) 149 (41.901)
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler 12.056 915 (500) 12.471
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) (8.191) (195) 417 (7.969)
Esas Faaliyet Karı 64.623 6.877 (75) 71.425
Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler 24.191 - - 24.191
Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) (1.669) - - (1.669)
Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen
Yatırımların Karlarından Paylar 6.304 412 - 6.716
Finansman Geliri/Gideri Öncesi
Faaliyet Karı 93.449 7.289 (75) 100.663
Finansman Gelirleri 12.003 - - 12.003
Finansman Giderleri (-) (21.155) (275) - (21.430)
Net Parasal Pozisyon Kazançları 46 - - 46
Sürdürülen Faaliyetler Vergi
Öncesi Kar 84.343 7.014 (75) 91.282
Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri 73.047 (1.331) - 71.716
Dönem Vergi Gideri (111) (1.629) - (1.740)
Ertelenmiş Vergi Geliri 73.158 298 - 73.456
Sürdürülen Faaliyetler Dönem Karı 157.390 5.683 (75) 162.998

4. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)

4.2 Vergi Öncesi Karı/(Zararı) (devamı)

Bölüm Sonuçları (devamı):

Bölümlerarası
1 Ocak-31 Aralık 2022 Havacılık Teknik Eliminasyon Toplam
Grup Dışı Hasılat 305.707 5.462 - 311.169
Bölümlerarası Hasılat 1.705 18.345 (20.050) -
Hasılat 307.412 23.807 (20.050) 311.169
Satışların Maliyeti (-) (235.783) (18.926) 19.181 (235.528)
Brüt Kar 71.629 4.881 (869) 75.641
Genel Yönetim Giderleri (-) (3.518) (2.171) 988 (4.701)
Pazarlama ve Satış Giderleri (-) (23.047) (175) 13 (23.209)
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler 3.912 189 (258) 3.843
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) (2.276) (620) 133 (2.763)
Esas Faaliyet Karı 46.700 2.104 7 48.811
Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler 5.509 - - 5.509
Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) (338) 5 - (333)
Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen
Yatırımların Karlarından Paylar 2.040 140 - 2.180
Finansman Geliri/Gideri Öncesi
Faaliyet Karı 53.911 2.249 7 56.167
Finansman Gelirleri 12.242 257 17 12.516
Finansman Giderleri (-) (17.141) (122) (17) (17.280)
Sürdürülen Faaliyetler Vergi
Öncesi Karı 49.012 2.384 7 51.403
Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri (4.752) 781 - (3.971)
Dönem Vergi Gideri (10) (560) - (570)
Ertelenmiş Vergi (Gideri)/Geliri (4.742) 1.341 - (3.401)
Sürdürülen Faaliyetler Dönem Karı 44.260 3.165 7 47.432

4.3 Yatırım Faaliyetleri

Bölümlerarası
1 Ocak-31 Aralık 2023 Havacılık Teknik Eliminasyon Toplam
Maddi ve maddi olmayan varlık
alımı 85.420 8.170 - 93.590
Cari dönem amortisman gideri ve
itfa payı 43.657 4.817 - 48.474
Özkaynak
yöntemiyle değerlenen
yatırımlar 11.123
3
3.503 - 14.626
Bölümlerarası
1 Ocak-31 Aralık 2022 Havacılık Teknik Eliminasyon Toplam
Maddi ve maddi olmayan varlık
alımı 58.699 5.121 - 63.820
Cari dönem amortisman gideri ve
itfa payı 28.042 2.911 - 30.953
Özkaynak
yöntemiyle değerlenen
yatırımlar 3.275 1.904 - 5.179

5. NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kasa 36 18
Banka - Vadeli mevduatlar ve Repo 17.167 74.417
Banka - Vadesiz mevduatlar 2.912 1.757
20.115 76.192
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Nakit ve nakit benzerleri 20.115 76.192
Eksi: Faiz tahakkukları (174) (333)
Nakit akış tablosuna giden 19.941 75.859

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihi itibarıyla vadeli mevduatlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Anapara Para Birimi Yıllık Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2023
264 Avro (*) %0,01 - %4,05 Ocak 2024 8.615
6.139 TL %38,95 - %53,20 Ocak 2024 6.297
72 ABD Doları %1,50 - %3,38 Ocak 2024 2.111
4 İngiliz
Sterlini
%1,69 Ocak 2024 144
17.167
Anapara Para Birimi Yıllık Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2022
3.145 Avro (*) %1,00 - %3,15 Mart 2023 62.974
186 ABD Doları %1,00 - %4,00 Ocak 2023 3.478
7.358 TL %6,50 - %27,08 Mart 2023 7.423
3.500 Cezayir Dinarı %0,90 - %0,99 Şubat 2023 467
250 Mozambik Metikali %9,45 Ocak 2023 75

(*) Grup, ABD Doları/Avro paritesindeki dalgalanmalardan kaynaklı kur riskini sınırlamak amacıyla EUR vadeli mevduatlarının 4.538 TL'lik kısmını USD/EUR cinsinden para swap işlemleri yapmaktadır (31 Aralık 2022: 33.623 TL).

6. FİNANSAL YATIRIMLAR

Kısa vadeli finansal yatırımlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara
yansıtılan finansal varlıklar
- Kur korumalı mevduat (KKMH) (*) 143.188 -
- Hisse senetleri 464 205
- Yatırım Fonları 618 -
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire
yansıtılan finansal varlıklar
- Özel
Sektör Borçlanma Senetleri
13.041 14
3 aydan uzun vadeli mevduatlar - 11.486
157.311 11.705

(*) KKMH'nin TFRS'ye uygun olarak hazırlanan Grup'un konsolide finansal tablolarında türev unsuru barındıran bir karma sözleşme olması nedeniyle gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararda muhasebeleştirilen finansal yatırımlar içerisinde muhasebeleştirilmiştir.

3 aydan uzun vadeli mevduatlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2022
550 Avro %2,76 - %4,20 Nisan 2023 10.976
500 TL %27,08 Nisan 2023 510
11.486

Uzun vadeli finansal yatırımlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire
yansıtılan finansal varlıklar
- Devlet Borçlanma Senetleri 7.595 2.004
- Özel
Sektör Borçlanma Senetleri
4.095 1.054
Diğer uzun vadeli finansal yatırımlar 34 21
11.724 3.079

31 Aralık 2023 ve 2022 itibarıyla gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıkların sözleşmede yer alan vade tarihine kalan sürelerine göre vade analizi aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
1 yıldan az 13.041 14
1 - 5 yıl arası 3.503 590
5 yıldan fazla 8.187 2.468
24.731 3.072

7. KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR

İlişkili olmayan taraflardan kısa vadeli borçlanmalar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Banka kredileri 39.662 19.821

İlişkili taraflardan uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Banka kredileri 9.964 8.897

İlişkili olmayan taraflardan uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kiralama işlemlerinden borçlar (Not:17) 51.917 29.756
Banka kredileri 8.267 11.710
60.184 41.466

İlişkili taraflardan uzun vadeli borçlanmalar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Banka kredileri 6.050 11.307

İlişkili olmayan taraflardan uzun vadeli borçlanmalar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kiralama işlemlerinden borçlar (Not:17) 296.435 171.913
Banka kredileri 7.877 9.579
304.312 181.492

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla banka kredilerine ilişkin vade analizi aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
1 yıldan az 57.893 40.428
1 - 5 yıl arası 13.485 20.514
5 yıldan fazla 442 372
71.820 61.314

7. KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihi itibarıyla banka kredilerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Anapara Para Birimi Faiz Oranı Türü Efektif Faiz Oranı Ödeme Periyodu 31 Aralık 2023
1.443 Avro Sabit %0,20 - %4,00 Mart 2024 - Mart 2031 47.095
758 Avro Değişken Euribor + %2,90 -
Euribor + %5,50
Şubat 2024 - Ağustos 2026 24.725
71.820
Anapara Para Birimi Faiz Oranı Türü Efektif Faiz Oranı Ödeme Periyodu 31 Aralık 2022
1.805 Avro Sabit %0,20 - %4,00 Ocak 2023 - Mart 2025 36.048
1.265 Avro Değişken Euribor + %2,90 -
Euribor + %5,50
Mayıs 2023 - Ağustos 2026 25.266
61.314

Grup, 31 Aralık 2023 itibarıyla kredi sözleşme uyum koşullarını sağlamaktadır.

Değişken faiz oranlı banka kredilerine ilişkin yeniden fiyatlandırma süreleri 1 ve 6 ay arasında değişiklik göstermektedir.

Finansal işlemlerden kaynaklanan yükümlülüklere ilişkin mutabakat:

31 Aralık 2022 Geri Ödemeler Faiz
Ödemeleri
Gayrinakdi
Değişimler
Nakit Girişleri 31 Aralık 2023
Banka Kredileri 61.314 (81.828) (3.324) 38.266 57.392 71.820
Faiz Gayrinakdi
31 Aralık 2021 Geri Ödemeler Ödemeleri Değişimler Nakit Girişleri 31 Aralık 2022
Banka Kredileri 62.208 (49.090) (2.194) 20.119 30.271 61.314

Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülüklere ilişkin mutabakat:

Faiz Gayrinakdi Sözleşme
31 Aralık 2022 Geri Ödemeler Ödemeleri Değişimler Değişiklikleri Yeni Kiralama 31 Aralık 2023
Uçak 190.532 (38.489) (6.050) 122.654 712 61.603 330.962
Gayrimenkul 11.102 (1.364) - 6.979 (432) 1.090 17.375
Diğer 35 (29) - 4 5 - 15
201.669 (39.882) (6.050) 129.637 285 62.693 348.352
Faiz Gayrinakdi Sözleşme
31 Aralık 2021 Geri Ödemeler Ödemeleri Değişimler Değişiklikleri Yeni Kiralama 31 Aralık 2022
Uçak 136.284 (26.963) (3.152) 49.342 - 35.021 190.532
Gayrimenkul 484 (567) - 1.649 - 9.536 11.102
Diğer 32 (23) - 8 - 18 35
136.800 (27.553) (3.152) 50.999 - 44.575 201.669

8. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI

İlişkili taraflardan kısa vadeli ticari alacaklar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Air Albania 1.045 489
We World Express 275 73
Sun Express 123 -
PTT 21 24
1.464 586

İlişkili taraflardan kısa vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
THY Opet 216 137
Air Albania 64 99
280 236

İlişkili taraflara kısa vadeli ticari borçlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
TFS Akaryakıt Hizmetleri 3.905 2.451
TGS 1.668 715
Turkish DO&CO 1.238 410
TEC 945 939
THY Opet 551 311
Goodrich 59 42
Turkcell 24 3
Sun Express - 195
8.390 5.066

İlişkili taraflara kısa vadeli diğer borçlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Türkiye Sigorta A.Ş. 107 124
Air Albania 15 6
TFS Akaryakıt Hizmetleri - 120
Ziraat Hayat Emeklilik - 1
122 251

8. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihinde sona eren hesap dönemine ilişkin ilişkili taraflarla olan işlemler aşağıdaki gibidir:

Satışlar 1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Sun Express 1.815 459
TGS 1.277 58
TEC 785 411
Air Albania 271 135
Türkiye Sigorta A.Ş. 193 192
PTT 109 141
We World Express 103 94
Turkcell İletişim
Hizmetleri A.Ş.
47 10
Goodrich 29 17
Turkish DO&CO 6 6
THY Opet 2 -
TFS Akaryakıt Hizmetleri 2 -
TCI - 4
4.639 1.527
Alışlar 1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
TFS Akaryakıt Hizmetleri 64.877 48.391
TEC 11.248 4.579
Turkish DO&CO 10.818 5.046
TGS 9.637 6.494
THY Opet 9.102 3.961
Türkiye Sigorta A.Ş. 885 547
Sun Express 671 1.479
Turkcell İletişim
Hizmetleri A.Ş.
290 132
Goodrich 257 190
Borsa İstanbul
A.Ş.
6 1
Türk Telekom A.Ş. 6 -
PTT 2 2
Air Albania 1 -
TCI - 19
107.800 70.841

8. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihinde sona eren hesap dönemine ilişkin ilişkili taraflarla olan finansal araçlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Finansal Yatırımlar (*) 93.437 10.995
Borçlanma Senetleri (**) 24.758 3.623
Vadeli Mevduatlar 16.809 72.737
Vadesiz Mevduat 294 299
Hisse Senedi 40 17
Banka Kredileri (16.014) (20.204)
119.324 67.467

(*) 2023 yılındaki tutar Kur Korumalı Mevduatlara ilişkindir.

(**) Değerler nominal olarak gösterilmiştir.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ilişkili taraflara verilen teminat mektupları tutarı 12.700 TL'dir. (31 Aralık 2022: 8.246 TL)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihi itibarıyla ilişki taraflardan vadeli mevduatlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2023
264 Avro %0,01 - %4,05 Ocak 2024 8.625
5.772 TL %38,95 - %53,20 Ocak 2024 5.917
72 ABD Doları %1,50 - %3,38 Ocak 2024 2.120
4 İngiliz Sterlini %1,69 Ocak 2024 147
16.809
Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2022
3.095 Avro %1,00 - %3,15 Mart 2023 61.966
7.354 TL %6,50 - %27,08 Mart 2023 7.423
175 ABD Doları %1,00 - %4,00 Ocak 2023 3.272
250 Mozambik Metikali %9,45 Ocak 2023 76

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihi itibarıyla finansal yatırımlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2023
93.432 TL %15,00 - %54,15 Kasım 2024 93.437
Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2022
525 Avro %2,76 - %3,15 Nisan 2023 10.485
500 TL %27,08 Nisan 2023 510
10.995

8. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihi itibarıyla ilişkili taraflardan finansal varlıklarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2023
392 ABD Doları %5,38 - %8,60 Ocak 2024 - Haziran 2024 11.540
406 Avro %3,25 - %5,70 Ocak 2024 - Haziran 2024 13.218
24.758
Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2022
194 ABD Doları %5,38 - %8,60 Ocak 2023 - Haziran 2023 3.623

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihi itibarıyla ilişkili taraflardan kullanılan kredilere ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2023
496 Avro %2,55 - (Euribor + %5,50) Mart 2026 16.014
Anapara Para Birimi Efektif Faiz Oranı Vade 31 Aralık 2022
1.003 Avro %2,55 - (Euribor + %5,50) Mart 2026 20.204

İlişkili taraflardan faiz gelirleri

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Türkiye Halk Bankası A.Ş. 4.614 627
Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. 3.819 1.537
Ziraat Bankası A.Ş. 3.024 625
Ziraat Katılım Bankası A.Ş. 839 -
12.296 2.789

İlişkili taraflardan faiz giderleri

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. 870 562
Ziraat Bankası A.Ş. 498 378
1.368 940

8. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (devamı)

Grup ile THY Opet arasındaki işlemler havacılık yakıtları temininden; Turkish DO&CO arasındaki işlemler ikram hizmetleri işlemlerinden; Sun Express arasındaki işlemler, koltuk ve uçak kiralama işlemlerinden; Air Albania arasındaki işlemler, koltuk ve uçak kiralama işlemlerinden; TGS arasındaki işlemler yer hizmetleri temininden; TEC arasındaki işlemler motor bakım hizmetlerinden; Grup ile PTT arasındaki işlemler kargo taşımacılığından; Grup ile Halk Bankası, Ziraat Bankası, Ziraat Katılım Bankası ve Türkiye Vakıflar Bankası arasındaki işlemler bankacılık hizmetlerinden; Grup ile We World Express arasındaki işlemler kargo taşımacılığından; Grup ile Borsa İstanbul arasındaki işlemler borsacılık faaliyetlerinden; Grup ile TFS Akaryakıt Hizmetleri A.Ş. arasındaki işlemler havacılık yakıtları temininden; Grup ile Goodrich arasındaki işlemler teknik bakım hizmetlerinden; Grup ile Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. arasındaki işlemler telekomünikasyon hizmetlerinden; Grup ile Uçak Koltuk ve TCI arasındaki işlemler uçak kabin içi ürünleri temininden; Grup ile Türkiye Sigorta A.Ş. arasındaki işlemler sigortacılık hizmetlerinden kaynaklanmaktadır. İlişkili taraflardan olan alacaklar teminatsız olup, ticari olan alacakların vadesi yaklaşık 30 gündür.

Grup'ta görev alan tüm Yönetim Kurulu üyeleri ile Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarına ödenen ücret, ikramiye, kullanımları için tahsis edilen taşıt araçları ve iletişim harcamaları dahil tamamı kısa vadeli tüm maddi menfaatlerin toplamı 1 Ocak-31 Aralık 2023 tarihleri arasında 179 TL'dir (1 Ocak-31 Aralık 2022: 82 TL).

9. TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ticari alacaklar 26.840 19.946
Beklenen kredi zararları (-) (3.112) (1.914)
23.728 18.032

Şüpheli alacak karşılığı geçmişteki tahsil edilmeme tecrübesine ve gelecek beklentilerine uyumlu olarak yapılan BKZ hesaplamasına dayanılarak belirlenmiştir. Grup'un ticari alacaklarına ilişkin kredi riski, kur riski ve değer düşüklüğüne ilişkin detaylar Not 34'te açıklanmıştır.

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflara ticari borçlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ticari borçlar 29.670 17.416

10. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR KAPSAMINDA BORÇLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Maaş tahakkukları 10.382 2.415
Ödenecek
SGK primleri
1.933 1.010
12.315 3.425

11. DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflardan kısa vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Uçak alımı için yapılan nakdi olarak geri alınacak
ön ödemeler (brüt) 8.990 9.560
Fon transferi güçlüğü olan banka hesapları (*) 6.629 2.120
Teknik satın alma işlemlerinden doğan alacaklar 5.627 1.863
Geri alınacak vergiler 2.029 1.294
Pilotlara ilişkin eğitim alacakları 843 439
Diğer alacaklar 1.798 875
25.916 16.151

(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla bu tutar Etiyopya, Bangladeş, Libya, Suriye, Cezayir, Nijerya, Senegal, Nijer, Mali, Burkina Faso, Eritre, Mozambik, Angola Cumhuriyeti, Kamerun Cumhuriyeti, Çad Cumhuriyeti, Gabon, Benin, Fildişi Sahilleri, Kongo, Sudan Cumhuriyeti, Lübnan Cumhuriyeti, Gana Cumhuriyeti, Mısır, Pakistan, Ukrayna, Moritanya ve İran'daki bankalarda tutulan hesaplarla ilgilidir. (31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla bu tutar Etiyopya, Bangladeş, Cezayir, Nijerya, Senegal, Nijer, Mali, Fildişi Sahilleri, Burkina Faso, Eritre, Mozambik, Venezuela Bolivar Cumhuriyeti, Angola Cumhuriyeti, Kamerun Cumhuriyeti, Çad Cumhuriyeti, Sudan Cumhuriyeti, Gabon, Somali, Benin, Zimbabve Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Küba Cumhuriyeti, Lübnan Cumhuriyeti, Gana Cumhuriyeti, Mısır, Ukrayna ve İran'daki bankalarda tutulan hesaplarla ilgilidir.)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflardan uzun vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Yatırım teşvik desteği 18.037 7.767
Uçak alımı için yapılan nakdi olarak geri alınacak
ön ödemeler (brüt) 14.767 5.435
Pilotlara ilişkin eğitim alacakları 5.057 2.761
Verilen depozito ve teminatlar 2.350 845
Faiz ve akaryakıt takas sözleşmeleri depozitoları 865 1.079
41.076 17.887

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ilişkili olmayan taraflara kısa vadeli diğer borçların detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ödenecek
vergi ve fonlar
5.456 1.336
Alınan depozito ve teminatlar 236 225
Diğer borçlar 1.327 529
7.019 2.090

İlişkili olmayan taraflara uzun vadeli diğer borçların detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Alınan depozito ve teminatlar 749 441

12. STOKLAR

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Teknik malzeme stokları 8.406 4.650
Diğer stoklar (*) 4.205 1.731
12.611 6.381
Değer düşüklüğü karşılığı (-) (300) (185)
12.311 6.196

(*) Diğer stokların 1.109 TL'si 2023 yılında başlanan konut projesinin inşaatına ilişkin doğrudan ve dolaylı maliyetlerden oluşmaktadır.

13. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ertelenmiş gelirler aşağıdaki gibidir:

Kısa vadeli peşin ödenen giderler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
3.530 1.191
1.713 771
657 418
1.075 913
6.975 3.293

Uzun vadeli peşin ödenen giderler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Peşin ödenen motor bakım giderleri 34.812 15.398
Peşin ödenen uçak finansman giderleri 1.594 1.068
Maddi duran varlık alımlarına ilişkin yapılan ödemeler 1.508 539
Peşin ödenen diğer giderler 171 84
38.085 17.089

Ertelenmiş gelirler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Yolcu uçuş yükümlülükleri 78.317 42.902
Diğer kısa vadeli ertelenmiş gelirler 1.459 1.938
79.776 44.840

Yolcu Uçuş Yükümlülükleri

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Bilet satışından doğan yolcu uçuş yükümlülükleri 71.366 39.454
Mil yükümlülükleri 6.951 3.448
78.317 42.902

13. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER (devamı)

Kısa vadeli diğer ertelenmiş gelirler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ertelenmiş finansal gelirler 918 1.520
Alınan avanslar 305 203
Diğer 236 215
1.459 1.938

Uzun vadeli ertelenmiş gelirler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ertelenmiş finansal gelirler 3.161 1.996
Diğer 24 26
3.185 2.022

14. YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Açılış bakiyesi 1.290 -
Yabancı para çevrim farkı 746 370
Yatırım amaçlı gayrimenkullere transfer - 920
Stoklara transfer (*) (765) -
Kapanış bakiyesi 1.271 1.290

(*) Stoklara transfer, konut projesinin başlatıldığı arsaların maliyetinden oluşmaktadır.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla SPK lisanslı bağımsız bir gayrimenkul değerleme şirketi tarafından pazar yaklaşımı yöntemi kullanılarak yapılan değerleme çalışmalarına istinaden, Grup'un yatırım amaçlı gayrimenkul olarak muhasebeleştirdiği arsaların gerçeğe uygun değeri 2.323 TL olarak tespit edilmiştir (31 Aralık 2022: 1.395 TL). Grup, ilgili arsaları TMS 40 uyarınca maliyet bedeliyle muhasebeleştirmeye devam etmektedir (1.271 TL).

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait

Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

15. MADDİ DURAN VARLIKLAR

Komponent
Yer üstü Teknik ve Tamir
Düzenlemeleri Ekipman,
Simülatör ve
Diğer Edilebilir Yapılmakta
ve Ekipmanlar ve Yedek Yedek Özel Olan
Binalar Taşıtlar Demirbaşlar Uçaklar Motorlar Parçalar Maliyetler Yatırımlar Toplam
Maliyet
Açılış
Bakiyesi:
1 Ocak
2023
29.914 14.192 5.215 94.012 14.023 13.953 3.926 4.523 179.758
Çevrim
farkı
16.922 8.453 3.235 68.225 8.800 8.581 2.506 3.116 119.838
İlaveler 71 1.021 1.092 6.008 2.304 5.510 997 4.393 21.396
Yatırımdan
transferler
(*)
24 307 - 784 237 - 47 (2.190) (791)
Stoklara transferler - - - - - - - (344) (344)
Hesaplar
arası transferler
- - - 59.679 1.567 - - - 61.246
Çıkışlar (1.187) (71) (95) (7.101) (997) (3.135) - - (12.586)
Kapanış bakiyesi:
31 Aralık
2023
45.744 23.902 9.447 221.607 25.934 24.909 7.476 9.498 368.517
Birikmiş Amortisman
Açılış
Bakiyesi:
1 Ocak
2023
7.593 7.199 4.284 58.085 5.958 7.244 2.350 - 92.713
Çevrim
farkı
4.719 4.354 2.572 40.380 3.813 4.380 1.443 - 61.661
Cari
dönem
amortismanı
1.691 977 572 8.980 1.834 3.023 381 - 17.458
Hesaplar
arası transferler
- - - 26.669 807 - - - 27.476
Çıkışlar (166) (47) (95) (6.293) (997) (2.042) - - (9.640)
Kapanış bakiyesi:
31 Aralık
2023
13.837 12.483 7.333 127.821 11.415 12.605 4.174 - 189.668
Net defter
değeri:
31 Aralık
2023
31.907 11.419 2.114 93.786 14.519 12.304 3.302 9.498 178.849
Net defter
değeri:
31 Aralık
2022
22.321 6.993 931 35.927 8.065 6.709 1.576 4.523 87.045

(*) 791 TL değerindeki yapılmakta olan yatırımlardan, maddi olmayan duran varlıklara 8 TL, kullanım hakkı varlıklarına 783 TL transfer edilmiştir.

Cari dönemde 48.474 TL (31 Aralık 2022: 30.953 TL) amortisman ve itfa payı giderinin 46.687 TL'si satışların maliyeti (31 Aralık 2022: 29.809 TL), 1.654 TL'si genel yönetim gideri (31 Aralık 2022: 1.063 TL), 133 TL'si pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (31 Aralık 2022: 81 TL) içerisinde yer almaktadır.

Grup'un yapılmakta olan yatırımları başlıca; İstanbul Havalimanı binaları, uçak modifikasyonları, motor bakımları, yedek motor ve simülatörden oluşmaktadır.

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar için varlığın maliyetine dahil edilen toplam borçlanma gideri 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıl için 21 TL'dir (31 Aralık 2022: 74 TL). Genel kredilerin aktifleşmesine ilişkin ağırlıklı ortalama kullanılarak hesaplanan aktifleştirme oranı %1'dir (31 Aralık 2022: %4).

31 Aralık 2023 itibarıyla maddi duran varlıklar üzerinde ipotek bulunmamaktadır. (31 Aralık 2022: Yoktur).

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait

Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.)

15. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

Komponent
Yer üstü Teknik
Ekipman,
Simülatör ve
ve Tamir Yapılmakta
Olan
Düzenlemeleri Diğer
Ekipmanlar ve
Edilebilir Özel
ve Yedek Yedek
Binalar Taşıtlar Demirbaşlar Uçaklar Motorlar Parçalar Maliyetler Yatırımlar Toplam
Maliyet
Açılış
Bakiyesi:
1 Ocak
2022
21.990 9.785 3.449 57.859 9.290 9.228 2.613 2.383 116.597
İktisaplar - 74 19 - - - - 19 112
Çevrim
farkı
8.530 3.986 1.432 24.783 3.856 3.831 1.082 1.094 48.594
İlaveler 215 397 348 2.383 1.986 3.459 132 1.887 10.807
Yatırımdan
transferler
149 33 - 149 132 - 116 (860) (281)
Yatırım amaçlı
gayrimenkullere
transferler
(920) - - - - - - - (920)
Hesaplar
arası transferler
- - - 13.092 (66) - - - 13.026
Çıkışlar (50) (83) (33) (4.254) (1.175) (2.565) (17) - (8.177)
Kapanış bakiyesi:
31 Aralık
2022
29.914 14.192 5.215 94.012 14.023 13.953 3.926 4.523 179.758
Birikmiş Amortisman
Açılış
Bakiyesi
1 Ocak
2022
4.480 4.585 2.814 36.078 3.832 5.139 1.474 - 58.402
İktisaplar - 56 19 - - - - - 75
Çevrim
farkı
1.951 1.927 1.168 15.388 1.609 2.066 627 - 24.736
Cari
dönem
amortismanı
1.179 697 316 4.352 1.079 1.611 266 - 9.500
Hesaplar
arası transferler
- - - 5.743 50 - - - 5.793
Çıkışlar (17) (66) (33) (3.476) (612) (1.572) (17) - (5.793)
Kapanış bakiyesi:
31 Aralık
2022
7.593 7.199 4.284 58.085 5.958 7.244 2.350 - 92.713
Net defter
değeri:
31 Aralık
2022
22.321 6.993 931 35.927 8.065 6.709 1.576 4.523 87.045

15. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

Kullanım hakkı varlıkları aşağıdaki gibidir:

Uçak Yedek Motor Binalar Taşıt Toplam
Maliyet
Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2023 406.448 6.899 12.229 130 425.706
Çevrim farkı 235.012 3.787 7.075 81 245.955
Sözleşme değişiklikleri 119 - (404) - (285)
İlaveler 69.630 570 1.069 24 71.293
Yatırımdan transferler 522 261 - - 783
Çıkışlar (4.085) - (451) - (4.536)
Hesaplar arası transfer (*) (59.679) (1.567) - - (61.246)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 647.967 9.950 19.518 235 677.670
Uçak Yedek Motor Binalar Taşıt Toplam
Birikmiş Amortisman
Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2023 113.032 1.553 1.103 75 115.763
Çevrim farkı 64.212 822 739 60 65.833
Sözleşme değişiklikleri (617) - (71) - (688)
Cari dönem amortisman 28.893 524 905 71 30.393
Çıkışlar (4.085) - (380) - (4.465)
Hesaplar arası transfer (*) (26.669) (807) - - (27.476)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 174.766 2.092 2.296 206 179.360
Net defter değeri: 31 Aralık 2023 473.201 7.858 17.222 29 498.310
Uçak Yedek Motor Binalar Taşıt Toplam
Maliyet
Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2022 271.222 4.012 1.000 119 276.353
İktisaplar - - 93 - 93
Çevrim farkı 112.237 1.762 1.636 44 115.679
İlaveler 42.338 943 9.517 17 52.815
Yatırımdan transferler 99 182 - - 281
Çıkışlar (6.422) - (17) (50) (6.489)
Hesaplar arası transfer (*) (13.026) - - - (13.026)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2022 406.448 6.899 12.229 130 425.706
Uçak Yedek Motor Binalar Taşıt Toplam
Birikmiş Amortisman
Açılış bakiyesi: 1 Ocak 2022 73.665 827 413 67 74.972
İktisaplar - - 19 - 19
Çevrim farkı 30.711 377 223 25 31.336
Cari dönem amortisman 20.292 349 448 33 21.122
Çıkışlar (5.843) - - (50) (5.893)
Hesaplar arası transfer (*) (5.793) - - - (5.793)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2022 113.032 1.553 1.103 75 115.763

(*) Dönem içerisinde kiralama borçları tamamlanarak Grup'un sahipliğine geçen uçaklardan oluşmaktadır.

16. DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

Slot Hakları ve Satın
Alınmış Teknik
Lisanslar (*) Haklar Diğer Haklar Toplam
Maliyet
Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2023 821 4.939 100 5.860
Çevrim farkı 472 3.043 53 3.568
İlaveler - 901 - 901
Yatırımdan transferler - 8 - 8
Çıkışlar - (48) - (48)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 1.293 8.843 153 10.289
Birikmiş Amortisman
Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2023 - 4.347 81 4.428
Çevrim farkı - 2.684 - 2.684
Cari dönem itfa payı - 623 - 623
Çıkışlar - (3) - (3)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2023 - 7.651 81 7.732
Net defter değeri: 31 Aralık 2023 1.293 1.192 72 2.557
Net defter değeri: 31 Aralık 2022 821 592 19 1.432
Slot Hakları ve Satın
Alınmış Teknik
Lisanslar (*)
Haklar Diğer Haklar Toplam
Maliyet
Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2022 585 3.202 65 3.852
İktisaplar - 242 - 242
Çevrim farkı 236 1.314 35 1.585
İlaveler - 198 - 198
Çıkışlar - (17) - (17)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2022 821 4.939 100 5.860
Birikmiş Amortisman
Açılış Bakiyesi: 1 Ocak 2022 - 2.713 51 2.764
İktisaplar - 172 - 172
Çevrim farkı - 1.140 22 1.162
Cari dönem itfa payı - 323 8 331
Çıkışlar - (1) - (1)
Kapanış bakiyesi: 31 Aralık 2022 - 4.347 81 4.428
Net defter değeri: 31 Aralık 2022 821 592 19 1.432

(*) Grup, satın almış olduğu slot haklarını süre konusunda herhangi bir sınırlandırma olmadığından sınırsız yararlı ömre sahip maddi olmayan duran varlık kapsamında değerlendirmiştir.

17. KİRALAMA İŞLEMLERİ

Kiralama borçlarının vadelerine göre dağılımı aşağıdaki gibidir:

Gelecekteki Asgari
Kiralama Borcu
Ödemeleri
Faiz Asgari Kiralama Borcu
Ödemelerinin
Net
Bugünkü Değeri
31 Aralık
2023
31 Aralık
2022
31 Aralık
2023
31 Aralık
2022
31 Aralık
2023
31 Aralık
2022
1 yıldan az 63.134 35.253 (11.217) (5.497) 51.917 29.756
1 - 5 yıl arası 191.847 113.909 (29.224) (13.722) 162.623 100.187
5 yıldan fazla 152.464 81.876 (18.652) (10.150) 133.812 71.726
407.445
231.038
(59.093)
(29.369) 348.352 201.669
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Değişken oranlı borçlar 161.127 100.309
Sabit oranlı borçlar 187.225 101.360
348.352 201.669

Grup'un kiralama yoluyla edinmiş olduğu varlıkların kira süresi 1-45 yıldır. Grup'un, kullanım hakkı varlıkları içerisinde muhasebeleştirilen finansal kiralama sözleşmelerine ilişkin ilgili varlıkları kiralama dönemi sonunda önemsiz bir değer üzerinden satın alma hakkı mevcuttur. Kiralamaya konu varlıklar, kiraya veren adına teminat olarak gösterilmiştir.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ABD Doları, Avro, İsviçre Frangı ve Japon Yeni cinsinden ifade edilen finansal kiralama borçlarının ağırlıklı ortalama faiz oranları, sabit oranlı borçlar için %5,62 (31 Aralık 2022: %5,82), değişken oranlı borçlar için ise %1,43 (31 Aralık 2022: %1,53)'tür.

18. DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan alınan 28 Aralık 2010, 18 Aralık 2014, 11 Temmuz 2017, 18 Eylül 2017, 1 Mart 2018, 9 Ağustos 2018 ve 11 Eylül 2018 tarihli teşvik belgeleri kapsamında uçak yatırımlarında, kurumlar vergisi indirimi, gümrük vergisi muafiyeti ve sigorta primi işveren hissesi desteği avantajlarından yararlanılmaktadır. İlgili yatırım desteğinin muhasebeleştirilmesine ilişkin Not 2.5'e bakınız.

Bu kapsamda alınan teşviklerin kullanılmasında herhangi bir süre sınırı bulunmamaktadır. 31 Aralık 2023 itibarıyla Grup'un bu teşvikler kapsamında ileride kullanabileceği 110.353 TL tutarında indirim ve muafiyeti bulunmaktadır (31 Aralık 2022: 64.545 TL).

Grup, devlet teşviklerini 31 Aralık 2023 tarihli finansal raporlarında açıklanan politikalara uygun olarak muhasebeleştirmektedir. 31 Aralık 2023 itibarıyla Grup'un öngörülebilir gelecekte faydalanabileceği 110.353 TL tutarında indirim ve muafiyeti bulunmaktadır (31 Aralık 2022: 64.545 TL). 1 Ocak-31 Aralık 2023 itibarıyla bu vergi avantajının 875 TL'lik kısmı kullanılmıştır.

• Söz konusu teşviklerin kullanılmasında herhangi bir süre sınırı bulunmamaktadır.

• Grup, vergi avantajının kullanım süreleri için düzenli olarak tahmin çalışması yapmaktadır. Vergi avantajının kullanım süreleri mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir.

• 31 no'lu dipnotta belirtilen mali zararların mahsup edilmesinden sonra bu kullanım miktarının artacağı ön görülmektedir.

• Grup, bu kapsamda ilgili vergi avantajlarının 1-5 yıl içerisinde kullanılmasını beklemektedir.

• Yatırım teşviklerinin kullanımını etkileyen döviz kuru, Yİ-ÜFE oranı ve diğer ekonomik veriler ile operasyonel gelir/giderlerde oluşması muhtemel değişikliklere %10 oranında sapma uygulandığında da 1- 5 yıllık kullanım periyodunda bir değişiklik beklenmemektedir.

19. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli karşılıklar aşağıdaki gibidir:

Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa Vadeli Karşılıklar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kullanılmamış izin karşılığı 1.467 728

İzin karşılıklarının 31 Aralık 2023 ve 2022 hesap dönemlerindeki değişimi aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem başı ayrılmış karşılık 728 234
Cari dönemde ayrılan karşılık 12.092 6.151
Konusu kalmayan karşılık (-) (11.318) (5.652)
Yabancı para çevrim farkı (35) (5)
Dönem sonu itibarıyla ayrılan karşılık 1.467 728

Grup, her raporlama dönemi sonunda kullanılmamış izin günleri için, çalışanların ücretleri üzerinden izin karşılığı hesaplayarak finansal tablolara yansıtmaktadır.

Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dava karşılıkları 173 109

Dava karşılıklarının 31 Aralık 2023 ve 2022 hesap dönemlerindeki değişimi aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem başı ayrılmış karşılık 109 105
Cari dönemde ayrılan karşılık 59 31
Konusu kalmayan karşılık (-) (1) ( 28)
Yabancı para çevrim farkı 6 1
Dönem sonu itibarıyla ayrılan karşılık 173 109

Grup, faaliyetleri gereği maruz kaldığı aleyhte açılan davalara ilişkin karşılık ayırmaktadır. Aleyhte açılan davalar genellikle eski çalışanların açtığı işe iade davaları ile kayıp ya da hasar görmüş bagaj ve kargolara ilişkindir. Tahmin, hukuki görüş çerçevesinde yapılmıştır.

Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Teslim bakım karşılıkları 2.498 1.135

19. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR (devamı)

Uzun vadeli teslim bakım karşılıklarının 31 Aralık 2023 ve 2022 hesap dönemlerindeki değişimi aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Açılış 1.135 619
Dönem içi değişimler 573 236
Yabancı para çevrim farkı 790 280
Dönem sonu itibarıyla ayrılan karşılık 2.498 1.135

20. TAAHHÜTLER

a) Verilen Teminatlar:

31 Aralık 2023 itibarıyla verilen teminat mektupları tutarı 32.725 TL'dir. (31 Aralık 2022: 31.322 TL)

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla verilen teminatlar çeşitli banka ve satıcılara verilmiş bulunmaktadır.

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Orijinal Tutar TL Karşılığı Orijinal Tutar TL Karşılığı
A. Kendi tüzel kişiliği adına verilen
Teminat Rehin ve İpotekler
(TRİ)
32.725 31.322
- Teminatlar
TL 137 137 75 75
Avro 835 27.195 1.530 30.520
ABD Doları 64 1.876 30 565
Diğer 3.517 162
B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil
edilen ortaklıklar lehine verilen TRİ'ler - - - -
C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi
amacıyla diğer 3. Kişilerin borcunu
temin için verilen TRİ'ler - - - -
D. Diğer Verilen TRİ'lerin
Toplam Tutarı
- - - -
i. Ana ortak lehine verilen TRİ'ler - - - -
ii. B ve C maddeleri kapsamına
girmeyen diğer grup şirketleri lehine
verilen TRİ'ler - - - -
iii. C maddesi kapsamına girmeyen
3. kişiler lehine verilen TRİ'ler - - - -
32.725 31.322

Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin ("D") Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla %0'dır (31 Aralık 2022: %0).

b) Teslim Alınacak Uçaklara İlişkin Taahhütler

Grup, 2024-2045 yılları arasında, liste fiyatı yaklaşık olarak 51.606 milyon ABD Doları (1.519.183 TL) olan 298 adedi kesin ve 125 adedi opsiyonlu toplam 423 uçak alacaktır. Grup, uçak alımları ile ilgili olarak ilgili firmalara 31 Aralık 2023 itibarıyla 868 milyon ABD Doları (25.544 TL) geri alınacak ön ödeme yapmıştır. (31 Aralık 2022: 846 milyon ABD Doları (15.822 TL)).

21. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kıdem tazminatı karşılığı 6.752 5.123

Kıdem tazminatı karşılığı aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde ayrılmaktadır:

Yürürlükteki İş Kanunu hükümleri uyarınca, çalışanlardan kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş sözleşmesi sona erenlere, hak kazandıkları yasal kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğü vardır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ödenecek kıdem tazminatı tavanı 23.490 TL (tam tutar)'dir. (31 Aralık 2022: 15.371 TL (tam tutar))

Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Şirket'in, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının.bugünkü.değerinin.tahmin.edilmesi.yoluyla.hesaplanmaktadır.

TMS 19 ("Çalışanlara Sağlanan Faydalar"), Şirket'in yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ekli konsolide finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır.

İlgili bilanço tarihlerindeki karşılıklar, yıllık %24,61 enflasyon (31 Aralık 2022: %10,08) ve %28,00 faiz (31 Aralık 2022: %10,62) oranı varsayımlarına göre hesaplanmıştır. İsteğe bağlı işten ayrılmalar neticesinde ödenmeyip, Grup'a kalacak olan kıdem tazminatı tutarlarının tahmini oranı %2,38 olarak dikkate alınmıştır (31 Aralık 2022: %2,40). Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir revize edilmekte olup, Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olan 35.059 (tam tutar) TL tavan tutarı dikkate alınmıştır.

Kıdem tazminatı yükümlülüğündeki değişim aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem başı ayrılmış karşılık 5.123 1.506
Aktüeryal kayıp 4.810 4.153
Cari hizmet maliyetleri 628 233
Faiz maliyeti 536 348
Ödemeler (312) (123)
Yabancı para çevrim farkı (4.033) (994)
Dönem sonu itibari ile ayrılan karşılık 6.752 5.123

22. NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren hesap dönemlerinde niteliklerine göre giderler aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Akaryakıt 149.755 109.290
Personel 78.137 35.290
Amortisman ve itfa payı 48.474 30.953
Yer hizmetleri 29.671 15.683
Bakım 23.826 14.627
Konma ve konaklama 21.399 10.655
Yolcu hizmet ve ikram 20.648 10.495
Üst geçiş 17.131 9.935
Komisyon ve teşvik 15.299 8.701
Rezervasyon sistem 6.980 4.321
Kısa dönemli uçak kirası 6.077 2.331
Reklam ve tanıtım 4.694 1.847
Hizmet 3.527 1.877
Sigorta 1.542 997
Nakliye 1.358 948
Haberleşme ve bilişim 1.352 709
Vergi 1.205 930
Kira 882 593
Çağrı merkezi 751 347
Aydınlatma, ısıtma, enerji ve su 624 618
Sistem kullanım ve üyelik 586 291
Müşavirlik ve danışmanlık 540 259
Uçak kira 528 290
Diğer 2.489 1.451
437.475 263.438

23. DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla diğer dönen varlıkların dökümü aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Devreden KDV 2.969 1.074
Personel ve iş avansları 233 161
3.202 1.235

31 Aralık 2023 ve 2022 diğer kısa vadeli yükümlülüklerin dökümü aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Bakım onarım gider tahakkukları 11.164 5.540
Diğer gider tahakkukları 3.728 317
Diğer yükümlülükler 203 63
15.095 5.920

24. ÖZKAYNAKLAR

Ödenmiş sermaye ve sermaye düzeltme farkları

Şirket, Sermaye Piyasası Kanun hükümlerine göre kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiştir.

Şirket'in kayıtlı sermaye tavanı 5.000.000.000,- (Tam tutar) TL' dir. Sermaye Piyasası Kurulunca verilen kayıtlı sermaye tavanı izni, 2020-2024 yılları arası (5 yıl) arasında geçerlidir. 2020 yılında izin verilen kayıtlı sermaye tavanına ulaşılamamış olsa dahi, bu tarihten sonra yönetim kurulunun sermaye artırım kararı alabilmesi için; daha önce izin verilen tavan ya da yeni bir tavan tutarı için Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin almak suretiyle Genel Kurul'dan yeni bir süre için yetki alması zorunludur. Söz konusu yetkinin alınmaması durumunda Yönetim Kurulu kararı ile sermaye artırımı yapılamaz. Yönetim Kurulu, Sermaye Piyasası hükümlerine uygun olarak, gerekli gördüğü zamanlarda kayıtlı sermaye tavanına kadar nama yazılı pay ihraç ederek çıkarılmış sermayeyi arttırmaya yetkilidir.

Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerindeki hissedarları ve sermaye içindeki payları (tam tutar) tarihi değerlerle aşağıdaki gibidir:

Grup % 31 Aralık 2023 % 31 Aralık 2022
Türkiye Varlık Fonu A 49,12 677.884.849 49,12 677.884.849
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı
Özelleştirme
İdaresi
Başkanlığı
C - - - -
Geri Alınan Paylar (*) A 0,35 4.797.044 - -
Diğer (Halka Açık Kısım) A 50,53 697.318.107 50,88 702.115.151
Ödenmiş
sermaye
1.380.000.000 1.380.000.000
Sermaye düzeltmesi farkları (**) 1.123.808.027 1.123.808.027
Düzeltilmiş sermaye 2.503.808.027 2.503.808.027

(*) Yönetim Kurulu 14 Şubat 2023 tarihinde, Sermaye Piyasası Kurulu'nun Geri Alınan Paylar Tebliği (II 22.1) ve 14 Şubat 2023 tarihli duyurusu çerçevesinde, Şirket hisse değerinin pay piyasasında sağlıklı fiyat oluşumunu desteklemek amacıyla 3 takvim yılını kapsayacak şekilde hisse geri alım programı başlatılmasına ve geri alıma konu edilebilecek azami tutarın, Şirket'in nakit portföyünden karşılanmak üzere, 9.000.000.000 TL (tam tutar) olarak belirlenmesine ve geri alınacak azami pay sayısının Şirket çıkarılmış sermayesinin %5'i ile sınırlandırılmasına karar vermiştir.

Alınan karar kapsamında 31 Aralık 2023 tarihine kadar 4.797.044 adet hisse 654.943.370 TL (tam tutar) bedel ödenerek satın alınmıştır.

(**) Sermaye düzeltme farkları, sermaye ödemelerinin 31 Aralık 2004 tarihine kadar enflasyon endeksleme farkını ifade etmektedir.

Şirket'in çıkarılmış sermayesi tamamı ödenmiş 1.380.000.000 TL (tam tutar) olup her biri 1 Kr nominal değerli 137.999.999.999 adet A grubu hisse ve 1 Kr nominal değerli 1 adet C grubu hisseden oluşmaktadır. Bu hisseler nama yazılıdır. C grubu hisse T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na ait olup aşağıda belirtilen imtiyazlara sahiptir:

Ana Sözleşme Madde 7: Nama yazılı hisselerin devrinde Yönetim Kurulu onayı ile beraber C grubu hisseyi temsilen seçilen Yönetim Kurulu üyesinin olumlu oyunun bulunması şarttır.

Ana Sözleşme Madde 10: Yönetim Kurulunun 9 üyesinden 8 üyesinin A grubu hissedarların kendi aralarında yaptıkları seçimden en çok oy alan adaylardan ve bir üyesinin de C grubu hissedarın göstereceği adaydan seçilmesi zorunludur.

24. ÖZKAYNAKLAR (devamı)

Ödenmiş sermaye ve sermaye düzeltme farkları (devamı)

Ana Sözleşme Madde 14: Aşağıdaki konularda Yönetim Kurulu'nun alacağı kararların geçerliliği C grubu hisseyi.temsilen.seçilen.üyenin.olumlu.oy.kullanmasına.bağlıdır:

a) Ana Sözleşmenin 3.1. maddesinde belirtilen şirket misyonunu açıkça olumsuz etkileyecek kararların alınması,

b) Genel kurula ana sözleşme değişikliği önerilmesi,

c) Sermaye arttırılması,

d) Nama yazılı hisselerin devrinin onaylanması ve devrin pay defterine işlenmesi,

e) Şirket'in Sermaye Piyasası Kurulu'na sunduğu son yıllık bilançosunda yer alan aktif toplamının beher sözleşme bazında %5'ini geçen ve Şirket'i doğrudan veya dolaylı olarak bağlayan her türlü işlem yapması, taahhüt altına sokacak her türlü kararın alınması (şöyle ki kamu payının Şirket sermayesindeki payı %20'nin altına düştüğünde bu bent hükmü kendiliğinden ortadan kalkacaktır),

f) Şirket'in başka gruplarla birleşmesi, feshi veya tasfiyesi,

g) Münhasıran pazar şartları dahilinde veya diğer kaynaklarla operasyon giderini dahi karşılayamayan hatlar haricinde, herhangi bir uçuş hattının kaldırılması veya sefer sayısının belirgin bir şekilde azaltılmasına ilişkin kararların alınması.

Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler

TTK'ya göre, Şirket'in ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşılıncaya kadar, kanuni net karın %5'i olarak genel kanuni yedek akçe ayrılır. Ayrıca %20 sınırına tabi olmaksızın ödenmiş sermayenin %5'ini aşan tutarda kar dağıtımı yapılması halinde, aşan kısmın %10'u kadar genel kanuni yedek akçe ayrılır. TTK'ya göre, genel kanuni yedek akçe ödenmiş sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir. Halka açık şirketler, temettü dağıtımlarını SPK'nın öngördüğü şekilde yaparlar. TTK'nın 520. Maddesi gereği Şirket'in almış olduğu kendi payları için alım değerlerini karşılayan tutarda yedek akçe ayırması gerekmektedir.

Yabancı Para Çevrim Farkları

Konsolide finansal tablolar ve dipnotların hazırlanabilmesi amacıyla, TMS 21 uyarınca, ilk etapta Grup'un yasal finansal tablolarındaki parasal bilanço kalemleri bilanço tarihindeki ABD Doları kuruyla; parasal olmayan bilanço kalemleri, gelir ve giderler ile nakit akımları ise işlemin gerçekleştiği tarihin kuruyla (tarihsel kur) ABD Doları'na çevrilmiş ve çevrim farkı diğer kapsamlı gelirler altında gösterilmiştir. Yabancı para cinsinden olan işlemlerin çevriminden doğan çevrim karı/zararı ise, kar veya zararda finansman giderleri altında, kur farkı gideri hesabında ve ticari faaliyetlerden kaynaklanan çevrim karı/zararı ise esas faaliyetlerden giderler altında kur farkı gideri hesabında gösterilmiştir. Ayrıca, yabancı para çevrim farklarında Grup'un müşterek yönetime tabi ortaklığı olan ve özkaynaktan pay alma yöntemine göre muhasebeleştirilen iş ortaklıklarının özkaynaklarında kur değişiminden kaynaklanan değişim takip edilmektedir.

Kar Payı Dağıtımı

Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.

Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler. Ayrıca, kar payları eşit veya farklı tutarlı taksitler halinde ödenebilecek ve ara dönem finansal tablolarda yer alan kar üzerinden nakden kar payı avansı dağıtılabilecektir.

24. ÖZKAYNAKLAR (devamı)

Kar Payı Dağıtımı (devamı)

Şirket'in 31 Aralık 2023 tarihli Vergi Usul Kanunu'na göre tutulan kayıtlarında yer alan özkaynak kalemlerinin tutarları aşağıdaki gibidir (Tam Tutar):

Ödenmiş
Sermaye
1.380.000.000
Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 23.627.722.253
Geri Alınan Paylar (654.943.370)
Hisse Senedi İhraç
Primleri
4.599.443
Yasal Yedekler 1.279.472.264
Diğer Kâr Yedekleri 654.943.153
Özel
Fonlar
106.838.309
Geçmiş Yıllar Karı 369.603.229.584
Dönem Karı 11.884.059.676
Toplam Özkaynaklar 407.885.921.312

Tanımlanmış Emeklilik Planlarındaki Aktüeryal Değişiklikler

TMS 19 standardına göre, tüm aktüeryal değişiklikler diğer kapsamlı gelirlerde tanımlanmıştır.

Finansal Riskten Korunma Kazanç/Kayıpları

Finansal Riskten Korunma Kazanç/Kayıpları, gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerin doğrudan özkaynak içerisinde muhasebeleştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Finansal riske karşı korunmadan elde edilen ertelenmiş kazanç/zarar toplamı, finansal riske karşı korunan işlemin etkisi kar/zararı etkilediğinde kar/zararda muhasebeleştirilir.

2023 itibarıyla, yatırım finansmanı için kullanılan Japon Yeni, İsviçre Frangı ve Avro para birimlerinden olan finansal kiralama yükümlülükleri ve yatırım kredileri, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins döviz gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlanmıştır. Grup'un Avro ve İsviçre Frangı gelirleri yükümlülüklerinin tamamını karşılarken Japon Yeni geliri yükümlülüklerinin %88'ini karşılamaktadır. Bu kapsamda olan kredilerin ödemelerinden ortaya çıkan kur farkları özkaynağa alınmaktadır ve diğer kapsamlı gelirde gösterilmektedir.

25. HASILAT

Brüt karın dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Yolcu gelirleri (*)
Tarifeli hizmetler 424.074 241.966
Tarifesiz hizmetler 2.730 1.946
Toplam yolcu gelirleri 426.804 243.912
Kargo gelirleri
Kargo uçaklarında taşınan 34.181 35.690
Yolcu uçaklarında taşınan 28.402 25.558
Toplam kargo gelirleri 62.583 61.248
Toplam yolcu ve kargo gelirleri 489.387 305.160
Teknik gelirler 12.857 5.451
Diğer gelirler 2.154 558
Net satışlar 504.398 311.169
Satışların maliyeti (-) (384.952) (235.528)
Brüt kar 119.446 75.641

(*) Daha önce tarifesiz uçuşlarda yer alan çeşitli rotalar operasyonel çerçevede yeniden değerlendirilerek özün önceliği ilkesi gereği tarifeli olarak sınıflanmaya başlanmıştır.

Toplam yolcu ve kargo gelirlerinin coğrafi dağılımı aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
- Avrupa 152.653 95.443
- Asya ve Uzak Doğu 111.066 69.341
- Amerika 102.929 63.217
- Orta Doğu 46.654 29.356
- Afrika 40.007 26.641
Yurtdışı 453.309 283.998
Yurtiçi 36.078 21.162
Toplam yolcu ve kargo gelirleri 489.387 305.160

26. SATIŞLARIN MALİYETİ

Satışların maliyetinin dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Akaryakıt 149.755 109.290
Personel 61.457 27.748
Amortisman ve itfa payı 46.687 29.809
Yer hizmetleri 29.671 15.683
Bakım 23.826 14.627
Konma ve konaklama 21.399 10.655
Yolcu hizmet ve ikram 20.648 10.495
Üst
geçiş
17.131 9.935
Kısa dönemli uçak kirası 6.077 2.331
Hizmet 2.091 839
Sigorta 1.360 926
Nakliye 1.358 948
Vergi 625 391
Uçak kira 528 290
Aydınlatma, ısıtma, enerji ve su 519 494
Haberleşme ve bilişim 434 125
Kira 221 234
Sistem kullanım üyelik 159 73
Diğer 1.006 635
384.952 235.528

27. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ VE PAZARLAMA VE SATIŞ GİDERLERİ

Genel yönetim giderleri aşağıdaki gibidir:

1 Ocak -
31 Aralık 2023
1 Ocak -
31 Aralık 2022
Personel 6.314 1.663
Amortisman ve itfa payı 1.654 1.063
Haberleşme ve bilişim 729 424
Hizmet 712 756
Sistem kullanım üyelik 283 125
Sigorta 182 71
Müşavirlik ve danışmanlık 181 88
Vergi 127 89
Aydınlatma, ısıtma, enerji ve su 105 124
Kira 89 53
Diğer 246 245
10.622 4.701

27. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ VE PAZARLAMA VE SATIŞ GİDERLERİ (devamı)

Pazarlama ve satış giderleri aşağıdaki gibidir:

1 Ocak -
31 Aralık 2023
1 Ocak -
31 Aralık 2022
Komisyon ve teşvik 15.299 8.701
Personel 10.366 5.879
Rezervasyon sistem 6.980 4.321
Reklam ve tanıtım 4.694 1.847
Çağrı merkezi 751 347
Hizmet 724 282
Kira 572 306
Vergi 453 450
Müşavirlik ve danışmanlık 359 171
Haberleşme ve bilişim 189 160
Sistem kullanım üyelik 144 93
Amortisman ve itfa payı 133 81
Diğer 1.237 571
41.901 23.209

28. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER

Esas faaliyetlerden diğer gelirlerin dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak -
31 Aralık 2023
1 Ocak -
31 Aralık 2022
Sigorta, tazminat ve ceza gelirleri 4.296 497
Ticari faaliyetlerden kaynaklanan
kur farkı geliri, brüt 4.214 1.436
Uçak, motor ve diğer alımlara ilişkin
hibe kredi gelirleri 1.622 966
Kira gelirleri 855 257
Reeskont faiz geliri 360 62
Satıcılardan elde edilen ciro primi 259 121
Bankalardan elde edilen faiz dışı gelirler 235 127
Vade farkı gelirleri 99 11
Konusu kalmayan karşılıklar 89 135
Beklenen kredi zararı karşılık iptalleri 62 17
Diğer faaliyet gelirleri 380 214
12.471 3.843

28. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER (devamı)

Esas faaliyetlerden diğer giderlerin dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Bağış ve yardımlar 4.887 -
Ticari faaliyetlerden kaynaklanan
kur farkı gideri, brüt
2.010 1.520
Tazminat ve ceza gideri 286 142
Karşılık giderleri 208 337
Reeskont faiz gideri - 505
Diğer faaliyet giderleri 578 259
7.969 2.763

29. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER

Yatırım faaliyetlerinden gelirlerin dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Finansal yatırımlar faiz geliri 12.660 1.802
Devlet teşvik gelirleri 10.292 3.107
Menkul kıymet satış karları 861 307
Duran varlık satış karları 378 293
24.191 5.509

Yatırım faaliyetlerinden giderlerin dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak -
31 Aralık 2023
1 Ocak -
31 Aralık 2022
Duran varlık satış zararları 1.261 332
Menkul kıymet satış zararları
Gerçeğe uygun değer düşüş zararları
408 - 1 -
1.669 333

30. FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ

Finansman gelirlerinin dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Faiz gelirleri 3.784 1.841
Finansal faaliyetlerden kaynaklanan
kur farkı karları, brüt 1.744 10.675
Türev işlemler gerçeğe
uygun değer fark karları, net 1.698 -
Beklenen kredi zararı karşılık iptalleri 31 -
Diğer finansal gelirler 4.746 -
12.003 12.516

30. FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ (devamı)

Finansman giderlerinin dökümü aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kiralama faiz gideri 10.793 3.610
Finansal faaliyetlerden kaynaklanan
kur farkı zararları, brüt (*) 6.699 6.199
Finansal faaliyetlerden
kaynaklanan faiz gideri 2.137 1.821
Uçak finansmanı giderleri 571 453
Kıdem tazminatı faiz maliyeti 536 348
Uçak alımına ilişkin ön ödeme
reeskont faiz giderleri 421 535
Türev işlemler gerçeğe uygun
değer fark zararları, net - 4.107
Diğer finansal giderler 273 207
21.430 17.280

(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla finansal giderler içerisinde yer alan brüt kur farkı gideri esas olarak kredi ve kiralama yükümlülüklerinden kaynaklanan kur farkı giderlerinden oluşmaktadır.

31. VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Vergi yükümlülüğü aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ödenecek kurumlar vergisi karşılığı 1.724 658
Peşin ödenen vergi ve fonlar (576) (600)
Vergi yükümlülüğü 1.148 58

Vergi geliri/gideri aşağıdaki kalemlerden oluşmaktadır:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Cari dönem vergi gideri 1.740 570
Ertelenen vergi geliri (73.456) 3.401
Vergi (geliri)/gideri (71.716) 3.971

31. VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Diğer kapsamlı gelire ait vergi etkileri aşağıdaki gibidir:

1 Ocak- 31 Aralık 2023 1 Ocak- 31 Aralık 2022
Vergi öncesi Vergi (gideri)/ Vergi sonrası Vergi öncesi Vergi (gideri)/ Vergi sonrası
tutar geliri tutar tutar geliri tutar
Yabancı para çevrim
farklarındaki değişim 117.788 - 117.788 39.211 - 39.211
Finansal riskten korunma
fonundaki değişim ( 1.735) 364 ( 1.371) 9.538 ( 1.907) 7.631
Gerçeğe uygun değer farkı
diğer kapsamlı gelire
yansıtılan finansal varlık
kazançlarındaki değişim 1.108 ( 233) 875 ( 212) 43 ( 169)
Tanımlanmış emeklilik
planlarındaki aktüeryal
kayıplardaki değişim ( 4.810) 1.010 ( 3.800) ( 4.153) 830 ( 3.323)
Diğer kapsamlı gelir 112.351 1.141 113.492 44.384 ( 1.034) 43.350

Diğer kapsamlı gelire dahil yabancı para çevrim farklarındaki değişime ilişkin vergi etkisi bulunmamaktadır.

Kurumlar Vergisi

15 Temmuz 2023 tarihli resmî gazete yayımlanan ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile, kurumlar vergisi oranı %20'den %25'e çıkartılmış olup ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır. Bu oran 1 Ekim 2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak ve 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemlerine ait kurum kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.

Şirket, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır. Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.

Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.

Türkiye'de geçici vergi üçer aylık dönemler itibarıyla hesaplanmakta ve tahakkuk ettirilmektedir. Zararlar gelecek yıllarda oluşacak vergilendirilebilir kardan düşülmek üzere maksimum 5 yıl taşınabilir. Ancak oluşan zararlar geriye dönük olarak önceki yıllarda oluşan karlardan düşülemez. Şirketler ilgili yılın hesap kapama dönemini takip eden yılın 1-25 Nisan tarihleri arasında vergi beyannamelerini hazırlamaktadır. Vergi Dairesi tarafından bu beyannameler ve buna baz olan muhasebe kayıtları 5 yıl içerisinde incelenerek değiştirilebilir.

31. VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (devamı)

Gelir Vergisi Stopajı

Kurumlar vergisine ek olarak, dağıtılması durumunda kar payı elde eden ve bu kar paylarını kurum kazancına dahil ederek beyan eden tam mükellef kurumlara ve yabancı şirketlerin Türkiye'deki şubelerine dağıtılanlar hariç olmak üzere kar payları üzerinden ayrıca gelir vergisi stopajı hesaplanması gerekmektedir. Gelir vergisi stopaj oranı %10'dur. Dağıtılmayıp sermayeye ilave edilen kar payları gelir vergisi stopajına tabi değildir.

Ertelenmiş Vergi

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.

Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.

Vergi Usul Kanunu (VUK)'nun geçici 33. maddesi'ne göre 31 Aralık 2023 tarihli bilanço, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla vergiye esas yasal finansal tablolarında enflasyon muhasebesi uygulamıştır. Vergiye esas yasal finansal tablolarda yer alan parasal olmayan kalemler Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) üzerinden endekslenmiş ve endekslenen bu yeni değeri ile kaydedilmiştir. Enflasyon düzeltmesi ile birlikte vergiye esas yasal finansal tablolar ile TMS/TFRS bazlı finansal tablolar arasındaki fark önemli ölçüde azalmış, dolayısıyla önceki yıllarda bu fark sebebiyle oluşan ertelenmiş vergi yükümlülüğü azalarak, ertelenmiş vergi geliri olarak muhasebeleşmiştir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla enflasyon muhasebesinin ertelenmiş vergi üzerindeki gelir etkisi 91.694 TL'dir.

Hesaplanan ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ertelenmiş vergi varlıkları 9.763 32
Ertelenmiş vergi yükümlülükleri (1.477) (41.584)
Ertelenmiş vergi varlıkları/(yükümlülükleri) 8.286 (41.552)

Hesaplanan ertelenmiş vergi varlık/(yükümlülükleri) aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Gelecek aylara ait gelir ve giderler 7.483 2.204
Birikmiş mali zararlar 6.764 4.372
Gider tahakkukları 3.968 1.543
Diğer Alacaklar 1.750 414
Kıdem tazminatı karşılığı 1.477 1.025
Mil yükümlülükleri 988 450
Kiralama yükümlülükleri (net)(*) 437 158
Kullanılmamış izin karşılığı 321 145
Türev işlemler makul değer farkları (2.260) 627
Uçuş yükümlülüklerine gelen düzeltmeler (4.225) (867)
Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar (8.426) (51.879)
Diğer 9 256
Ertelenmiş vergi varlıkları/(yükümlülükleri) 8.286 (41.552)

(*) Kiralama yükümlülükleri ve kullanım hakkı varlıklarının ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri üzerindeki etkilerini içermektedir.

31. VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (devamı)

Ertelenmiş Vergi (devamı)

1 Ocak – 31 Aralık 2023 ve 2022 dönemlerindeki ertelenmiş vergi yükümlülüğü hareketi aşağıdadır:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem başı ertelenmiş vergi yükümlülüğü 41.552 22.875
Yabancı para çevrim farkları 24.759 14.242
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan
finansal varlıklardaki kayıpların vergi gideri/(geliri) 233 (43)
Riskten korunma kazançları vergi (geliri)/gideri (364) 1.907
Tanımlanmış emeklilik paylarındaki aktüeryal kayıpların
vergi geliri (1.010) (830)
Ertelenmiş vergi geliri (73.456) 3.401
Dönem sonu ertelenmiş vergi (varlığı)/ yükümlülüğü (8.286) 41.552

Ertelenmiş vergi aktifi ayrılmış devreden geçmiş yıl zararlarının kullanım hakkının sona erecekleri yıllar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
2025 yılında sona erecek 199 184
2026 yılında sona erecek 21.676 21.676
2028 yılında sona erecek 10.348 -
Birikmiş toplam mali zararlar 32.223 21.860

Grup'un 31 Aralık 2023 itibarıyla toplam 32.223 TL mali zararı bulunmaktadır. Grup 32.223 TL tutarındaki mahsup edilebilir mali zarar üzerinden hesaplanan ertelenmiş vergi varlığının hepsini kullanabileceğini düşünerek bu tutar üzerinden ertelenmiş vergi varlığı hesaplamıştır.

31. VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (devamı)

Ertelenmiş Vergi (devamı)

1 Ocak - 1 Ocak -
Vergi gelirinin mutabakatı: 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Faaliyetlerden elde edilen
vergi öncesi karı 91.282 51.403
Yürürlükteki vergi oranı ile hesaplanan vergi (22.821) (11.823)
Vergi etkileri:
- enflasyon muhasebesi etkisi 91.694 -
- istisna 7.323 -
- yatırım destek kazancı 2.573 621
- özsermaye metodu ile
muhasebeleştirilen iş ortaklıkları 1.679 419
- yatırım teşvik 131 1.660
- indirimler 26 13
- geçmiş yıl mali zarar düzeltmesi 4 (14)
- ertelenmiş vergi oranındaki
değişimin etkisi - (537)
-Etkin vergi oranı haricinde kullanılan
indirimli vergi oranı etkisi (1.828) -
- yabancı para çevrim farkı (3.253) 7.124
- kanunen kabul edilmeyen giderler (3.812) (1.434)
Vergi karşılığı geliri/(gideri) 71.716 (3.971)

32. PAY BAŞINA KAZANÇ

Konsolide gelir tablolarında belirtilen pay başına kazanç, net karın ilgili dönem içinde mevcut payların ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.

Şirketler mevcut paydaşlara birikmiş karlardan payları oranında pay dağıtarak ("Bedelsiz Pay") sermayelerini arttırabilir. Pay başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz pay ihracı çıkarılmış pay olarak sayılır. Dolayısıyla pay başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı pay adedi ortalaması, payların bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak uygulamak suretiyle elde edilir.

Pay başına kazanç, net karın ilgili dönemler içindeki ağırlıklı ortalama pay adedine bölünmesi ile hesaplanmıştır.

Toplam payların 1 Ocak – 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerindeki sayısı ve pay başına kazancın hesaplaması aşağıda gösterildiği gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
1 Ocak itibarıyla pay adedi (tam adet) 138.000.000.000 138.000.000.000
31 Aralık itibarıyla pay adedi (tam adet) 137.995.202.955 138.000.000.000
Payların dönem içerisindeki
ağırlıklı ortalaması (tam adet) 137.996.631.444 138.000.000.000
Dönem karı 162.998 47.432
Pay başına kazanç (Kr) 118,11 34,37
Sulandırılmış pay başına kazanç (Kr) 118,11 34,37

33. TÜREV ARAÇLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde Grup'un türev finansal araç varlık ve yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:

Türev finansal varlıklar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Faiz oranı nakit akım riskinden
korunma amaçlı türev araçlar
258 296
Riskten korunmaya konu olmayan türev araçlar 157 -
Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma
amaçlı türev araçlar
116 233
Çapraz kur nakit akım riskinden korunma
amaçlı türev araçlar
- 290
531 819

Türev finansal yükümlülükler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Riskten korunmaya konu olmayan türev araçlar 2.205 3.896
Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma
amaçlı türev araçlar 447 21
Çapraz kur nakit akım riskinden korunma
amaçlı türev araçlar 298 1
Faiz oranı nakit akım riskinden korunma
amaçlı türev araçlar 21 35
2.971 3.953

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

(a) Sermaye risk yönetimi

Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.

Grup'un sermaye yapısı Not 7'de açıklanan finansal borçları içeren borçlar ve sırasıyla nakit ve nakit benzerleri, ödenmiş sermaye, yedekler ile geçmiş yıl karlarını da içeren özkaynaklar kalemlerinden oluşmaktadır.

Grup'un yönetim kurulu sermaye yapısını periyodik olarak inceler. Bu incelemeler sırasında kurul, sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskleri değerlendirir. Grup, kurulun yaptığı önerilere dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle dengede tutmaktadır.

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Toplam Borçlar (*) 71.820 61.314
Kiralama Yükümlülükleri 348.352 201.669
Eksi: Nakit ve nakit benzerleri ve vadesi üç aydan uzun
banka mevduatları
(20.115) (87.678)
Net Borç (A) 400.057 175.305
Toplam Özkaynak
(B)
457.112 181.427
Toplam Sermaye (A+B) 857.169 356.732
Net borç/toplam sermaye oranı 0,47 0,49

(*) Toplam borçların içerisine banka kredileri ve diğer finansal yükümlülükler dahil edilmiştir.

(b) Finansal risk faktörleri

Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.

Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda yürütülmektedir. Risk politikalarına ilişkin olarak ise finansal risk tanımlanır, değerlendirilir ve Grup'un operasyon üniteleri ile birlikte çalışmak suretiyle riskin azaltılmasına yönelik araçlar kullanılır.

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi

Alacaklar
Ticari Alacaklar
Diğer Alacaklar
Bankalardaki Türev Devlet
Borçlanma
Özel
Sektör
Borçlanma
Hisse
31 Aralık 2023 İlişkili
Taraf
Diğer Taraf İlişkili
Taraf
Diğer Taraf Mevduat Araçlar Senetleri Senetleri Senetleri
Raporlama
tarihi
itibarıyla
maruz kalınan
azami
kredi
riski
(*)
1.464 18.567 280 66.992 20.079 531 7.595 17.136 464
-Azami riskin teminat, vs ile
güvence altına
alınmış
kısmı
(**)
- (5.161) - - - - - - -
A. Vadesi
geçmemiş
ya da
değer
düşüklüğüne
uğramamış finansal
varlıkların
net defter
değeri
1.464 - 280 - 2.912 - 7.595 - 464
B. Koşulları
yeniden
görüşülmüş
bulunan,
aksi takdirde
vadesi
geçmiş
veya değer
düşüklüğüne
uğramış sayılacak
finansal
varlıkların
defter
değeri
- - - - - - - - -
C. Vadesi
geçmiş
ancak
değer
düşüklüğüne
uğramamış varlıkların
net defter
değeri
- - - - - - - - -
-Teminat, vs ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- - - - - - - - -
D. Değer düşüklüğüne
uğrayan varlıkların
net defter
değerleri
-Vadesi
geçmiş
(brüt
defter
değeri)
- 6.385 - - - - - - -
-Değer Düşüklüğü
(-)
- (3.048) - - - - - - -
-Net değerin
teminat,
vs ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- - - - - - - - -
-Vadesi
geçmemiş
(brüt
defter
değeri)
- 20.455 - 67.074 17.226 536 - 17.146 -
-Değer Düşüklüğü
(-)
- (64) - (82) (59) (5) - (10) -
-Net değerin
teminat,
vs ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- - - - - - - - -
E.Bilanço
dışı
kredi
riski
içeren
unsurlar
- - - - - - - - -

(*)Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

(**)Teminatlar, müşterilerden alınan nakit teminat ve teminat mektuplarından oluşmaktadır.

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Alacaklar
Ticari Alacaklar Diğer Alacaklar
31 Aralık 2022 Bankalardaki Türev Devlet
Borçlanma
Özel
Sektör
Borçlanma
Hisse
İlişkili
Taraf
Diğer Taraf İlişkili
Taraf
Diğer Taraf Mevduat Araçlar Senetleri Senetleri Senetleri
Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (*) 586 13.537 236 34.038 87.660 819 2.004 1.068 205
-Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**) - (4.495) - - - - - - -
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal
varlıkların net defter değeri 586 - 236 - 1.757 - 2.004 - 205
B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde
vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal
varlıkların defter değeri - - - - - - - - -
C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların
net defter değeri - - - - - - - - -
-Teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - - - - -
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri
-Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) - 6.910 - - - - - - -
-Değer Düşüklüğü (-) - (1.892) - - - - - - -
-Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - - - - -
-Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) - 13.036 - 34.079 85.980 820 - 1.071 -
-Değer Düşüklüğü (-) - (22) - (41) (77) (1) - (3) -
-Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - - - - -
E.Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar - - - - - - - - -

(*)Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

(**)Teminatlar, müşterilerden alınan nakit teminat ve teminat mektuplarından oluşmaktadır.

TÜRK HAVA YOLLARI ANONİM ORTAKLIĞI VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe, Milyon Türk Lirası (TL) olarak gösterilmiştir.) 34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup'a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır.

Grup'un kredi riski temel olarak ticari alacaklarına ilişkindir. Bilançoda gösterilen tutar Grup yönetiminin önceki tecrübelerine ve cari ekonomik şartlara bağlı olarak tahmin ettiği şüpheli alacaklar düşüldükten sonraki net tutardan oluşmaktadır. Grup'un kredi riski çok sayıda müşteriyle çalışıldığından dolayı dağılmış durumdadır ve önemli bir kredi risk yoğunlaşması yoktur.

Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla vadesi geçmiş alacaklarının vade analizi aşağıda sunulmuştur.

Alacaklar
31
Aralık
2023
Ticari
Alacaklar
Diğer
Alacaklar
Bankalardaki
Mevduat
Türev
Araçlar
Diğer Toplam
Vadesi
üzerinden
1-30
gün
geçmiş
3
988
- - - - 3
988
Vadesi
üzerinden
ay geçmiş
1-3
804 - - - - 804
Vadesi
üzerinden
ay geçmiş
3-12
3
114
- - - - 3
114
Vadesi
üzerinden
yıl
geçmiş
1-5
3
896
- - - - 3
896
Toplam
vadesi
geçen alacaklar
11
802
- - - - 11
802
Teminat
, vs ile
altına
alınmış
kısmı
güvence
5
161
- - - - 5
161

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Grup'un 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla vadesi geçmiş alacaklarının vade analizi aşağıda sunulmuştur.

31
Aralık
2022
Ticari
Alacaklar
Diğer
Alacaklar
Bankalardaki
Mevduat
Türev
Araçlar
Diğer Toplam
Vadesi
üzerinden
1-30
geçmiş
gün
1
527
- - - - 1
527
Vadesi
üzerinden
1-3
ay geçmiş
236 - - - - 236
Vadesi
üzerinden
ay geçmiş
3-12
1
721
- - - - 1
721
Vadesi
üzerinden
1-5
yıl
geçmiş
2
626
- - - - 2
626
Toplam
vadesi
geçen alacaklar
110
6
- - - - 110
6
Teminat
, vs ile
altına
alınmış
kısmı
güvence
4
495
- - - - 4
495

Alacaklar

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla nakit ve nakit benzerlerindeki beklenen kredi zararları tablosu aşağıdaki gibidir:

Ortalama Ağırlıklı Değer Düşüklüğü
Kredi Notları Kayıp Oranı Brüt Tutar Karşılığı
AA2 %0,04 55.734 74
BA3 %0,22 154.140 74
B2 %1,93 6.467 3
216.341 151

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla alacak yaşlandırma tablosu aşağıdaki gibidir:

Vade Tarihleri
31 Aralık 2023
Ortalama Ağırlıklı
Kayıp Oranı
Brüt Tutar Değer Düşüklüğü
Karşılığı
Vadesi gelmemiş %0,31 20.455 64
1-30 gün geçmiş %0,62 3.988 25
30-90 gün geçmiş %3,69 804 30
90-360 gün geçmiş %3,32 3.114 104
Vadesi 1 yıldan fazla geçmiş %1,13 784 9
29.145 232

31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla nakit ve nakit benzerlerindeki beklenen kredi zararları tablosu aşağıdaki gibidir:

Ortalama Ağırlıklı Değer Düşüklüğü
Kredi Notları Kayıp Oranı Brüt Tutar Karşılığı
AA2 %0,09 20.289 18
BA3 %0,79 49.936 65
B2 %1,00 3.685 3
73.910 86

31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla alacak yaşlandırma tablosu aşağıdaki gibidir:

Vade Tarihleri Ortalama Ağırlıklı Değer Düşüklüğü
31 Aralık 2022 Kayıp Oranı Brüt Tutar Karşılığı
Vadesi gelmemiş %0,17 13.036 22
1-30 gün geçmiş %0,61 1.526 9
30-90 gün geçmiş %5,71 236 13
90-360 gün geçmiş %1,64 1.721 28
Vadesi 1 yıldan fazla geçmiş %13,48 712 96
17.231 168

Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un vadesi geçmiş ticari alacaklardan karşılık ayrılmamış olanlara ilişkin aldığı nakit teminat ve teminat mektupları toplamı 5.161 TL'dir (31 Aralık 2022: 4.495 TL). Bilanço tarihi itibarıyla, vadesi geçmiş ticari alacaklardan karşılık ayrılmış olanlara ilişkin alınan teminatlar bulunmamaktadır.

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.2) Değer Düşüklüğü

Ticari alacaklar için ayrılan şüpheli alacak karşılığı, dava konusu alacaklar için ayrılmış karşılıklar ve geçmiş tahsil edilememe tecrübesine dayanılarak hesaplanmış karşılıklardan oluşmaktadır.

Grup'un 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ilişkin şüpheli alacak karşılığındaki değişimi aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 1 Ocak -
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem başı ayrılan karşılık 1.914 1.212
Cari dönem gideri 145 306
Yabancı para çevrim farkı 1.221 521
Beklenen kredi zararı karşılığı iptali (84) (25)
Tahsil edilen alacak (84) (100)
Dönem sonu itibarıyla ayrılan karşılık 3.112 1.914

b.3) Likidite riski yönetimi

Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, Yönetim Kurulu'na aittir. Yönetim Kurulu, Grup yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle yönetir.

Aşağıdaki tablo, Grup'un türev niteliğinde olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup'un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir. Düzeltmeler kolonu ilerleyen dönemdeki muhtemel nakit akımına sebep olan kalemi göstermektedir. Bahse konu kalem vade analizine dahil edilmiş olup, bilançodaki finansal yükümlülüklerin bilanço değerine dahil edilmemiştir.

Grup, tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip ederek ve finansal varlıkların ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlayarak, likidite riskini yönetir.

31 Aralık 2023

Sözleşme uyarınca
vadeler
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Defter değeri Sözleşme uyarınca
nakit çıkışlar
toplamı
(I+II+III+IV)
3 Aydan
Kısa (I)
3-12 ay
arası (II)
1-5 yıl
arası (III)
5 yıldan
uzun (IV)
Banka kredileri 71.820 (73.399) (37.187) (22.285) (13.485) (442)
Kiralama yükümlülükleri 348.352 (407.445) (16.563) (46.571) (191.847) (152.464)
Ticari borçlar 38.060 (38.541) (38.541) - - -
Toplam 458.232 (519.385) (92.291) (68.856) (205.332) (152.906)

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.3) Likidite riski yönetimi (devamı)

31 Aralık 2022

Sözleşme uyarınca
vadeler
Defter değeri Sözleşme uyarınca
nakit çıkışlar
toplamı
(I+II+III+IV)
3 Aydan
Kısa (I)
3-12 ay
arası (II)
1-5 yıl
arası (III)
5 yıldan
uzun (IV)
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Banka kredileri 61.314 (64.008) (17.870) (23.891) (21.868) (379)
Kiralama yükümlülükleri 201.669 (231.038) (9.508) (25.745) (113.909) (81.876)
Ticari borçlar 22.482 (22.563) (22.563) - - -
Toplam 285.465 (317.609) (49.941) (49.636) (135.777) (82.255)

31 Aralık 2023

Sözleşme uyarınca
vadeler
Defter değeri Sözleşme uyarınca
nakit çıkışlar
toplamı
(I+II+III+IV)
3 Aydan
Kısa (I)
3-12 ay
arası (II)
1-5 yıl
arası (III)
5 yıldan
uzun (IV)
Türev finansal (yükümlülükler)/varlıklar,net
Türev Nakit Girişleri 531 237 - 12 224 1
Türev Nakit Çıkışları (2.971) (2.677) (354) (2.290) (33) -
Türev nakit giriş-
çıkışları, net
(2.440) (2.440) (354) (2.278) 191 1

31 Aralık 2022

Sözleşme uyarınca
vadeler
Defter değeri Sözleşme uyarınca
nakit çıkışlar
toplamı
(I+II+III+IV)
3 Aydan
Kısa (I)
3-12 ay
arası (II)
1-5 yıl
arası (III)
5 yıldan
uzun (IV)
Türev finansal (yükümlülükler)/varlıklar,net
Türev Nakit Girişleri 819 685 122 91 472 -
Türev Nakit Çıkışları (3.953) (3.819) (3.751) (67) - (1)
Türev nakit giriş-
çıkışları, net (3.134) (3.134) (3.629) 24 472 (1)

b.4) Piyasa riski yönetimi

Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kurundaki ve faiz oranındaki değişiklikler ve akaryakıt fiyatı ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Piyasa riskleri ayrıca, duyarlılık analizleri ile değerlendirilmektedir. Cari yılda Grup'un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)

b.4.1) Kur riski yönetimi

Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023
TL TOPLAM TL AVRO JPY CHF DİĞER
1.Ticari Alacaklar 27.354 5.694 2.417 202 343 18.698
2a.Parasal Finansal Varlıklar (**) 153.522 24.573 126.641 177 58 2.073
2b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - - -
3.Diğer 19.306 6.682 5.135 34 183 7.272
4.Dönen Varlıklar (1+2+3) 200.182 36.949 134.193 413 584 28.043
5.Ticari Alacaklar - - - - - -
6a.Parasal Finansal Varlıklar - - - - - -
6b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - - -
7.Diğer 24.524 18.059 6.168 5 3 289
8.Duran Varlıklar (5+6+7) 24.524 18.059 6.168 5 3 289
9.Toplam Varlıklar (4+8) 224.706 55.008 140.361 418 587 28.332
10.Ticari Borçlar 31.772 21.690 8.273 60 45 1.704
11.Finansal Yükümlülükler (*) 100.129 41 88.208 11.135 744 1
12a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 22.167 11.997 8.197 72 156 1.745
12b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler 1.635 1.635 - - - -
13.Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) 155.703 35.363 104.678 11.267 945 3.450
14.Ticari Borçlar - - - - - -
15.Finansal Yükümlülükler (*) 238.661 1.453 188.802 46.522 1.884 -
16a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 630 131 198 - - 301
16b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler 6.757 6.757 - - - -
17.Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) 246.048 8.341 189.000 46.522 1.884 301
18.Toplam Yükümlülükler (13+17) 401.751 43.704 293.678 57.789 2.829 3.751
19.Bilanço Dışı Döviz Cinsinden Türev
Araçların Net Varlık /(Yükümlülük)
Pozisyonu (19a-19b) 122.913 - 122.913 - - -
19a.Aktif Karakterli Bilanço Dışı Döviz
Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı - - - - - -
19b.Pasif Karakterli Bilanço Dışı
Döviz Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı (122.913) - (122.913) - - -
20.Net Yabancı Para Varlık /
(Yükümlülük) Pozisyonu (9-18-19) (299.958) 11.304 (276.230) (57.371) (2.242) 24.581
21.Parasal Kalemler Net Yabancı
Para Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu
(TFRS 7.B23) (212.483) (5.045) (164.620) (57.410) (2.428) 17.020
(=1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a)
22.Döviz Hedge'i İçin Kullanılan Finansal
Araçların Toplam Gerçeğe Uygun Değeri - - - - - -
23.Döviz Varlıkların Hedge Edilen
Kısmının Tutarı - - - - - -
24.Döviz Yükümlülüklerin Hedge
Edilen Kısmının Tutarı 239.588 - 192.991 43.972 2.625 -

(*) Grup'un açık döviz pozisyonu, yatırımlarını fonlamak amacıyla almış olduğu Avro, Japon Yeni ve İsviçre Frangı cinsinden uzun vadeli krediler kaynaklıdır. Grup, uçak yatırımlarını finanse ettiği uzun vadeli Euro, Japon Yeni ve İsviçre Frangı kredileri nedeniyle oluşacak kur farkı riskine karşı, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins gelirleri ile korunmaktadır. 31 Aralık 2023 itibarıyla bu kapsamda olan kredilerin TL karşılığı 244.365 TL'dir (31 Aralık 2022: 143.852 TL).

(**) Grup'un dönen varlıklar grubunda yer alan Avro cinsinden parasal finansal varlıklarının 104.221 TL'si Kur Korumalı Mevduat tutarından oluşmaktadır (31 Aralık 2022: bulunmamaktadır).

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)

b.4.1) Kur riski yönetimi (devamı)

31 Aralık 2022
TL TOPLAM TL AVRO JPY CHF DİĞER
1.Ticari Alacaklar 16.662 1.855 2.013 196 259 12.339
2a.Parasal Finansal Varlıklar 84.542 8.220 74.350 81 57 1.834
2b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - - -
3.Diğer 9.850 2.800 3.411 - 97 3.542
4.Dönen Varlıklar (1+2+3) 111.054 12.875 79.774 277 413 17.715
5.Ticari Alacaklar - - - - - -
6a.Parasal Finansal Varlıklar 10.941 10.941 - - - -
6b.Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - - -
7.Diğer 11.966 7.773 4.068 2 2 121
8.Duran Varlıklar (5+6+7) 22.907 18.714 4.068 2 2 121
9.Toplam Varlıklar (4+8) 133.961 31.589 83.842 279 415 17.836
10.Ticari Borçlar 15.766 10.535 3.931 27 71 1.202
11.Finansal Yükümlülükler (*) 66.113 78 59.195 6.408 426 6
12a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 8.249 3.459 3.694 51 104 941
12b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler 837 837 - - - -
13.Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) 90.965 14.909 66.820 6.486 601 2.149
14.Ticari Borçlar - - - - - -
15.Finansal Yükümlülükler (*) 150.032 736 120.390 27.392 1.514 -
16a.Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 351 58 117 - - 176
16b.Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler 5.123 5.123 - - - -
17.Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) 155.506 5.917 120.507 27.392 1.514 176
18.Toplam Yükümlülükler (13+17) 246.471 20.826 187.327 33.878 2.115 2.325
19.Bilanço Dışı Döviz Cinsinden Türev
Araçların Net Varlık /(Yükümlülük)
Pozisyonu (19a-19b) 74.678 - 74.678 - - -
19a.Aktif Karakterli Bilanço Dışı Döviz
Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı - - - - - -
19b.Pasif Karakterli Bilanço Dışı
Döviz Cinsinden Türev Ürünlerin Tutarı (74.678) - (74.678) - - -
20.Net Yabancı Para Varlık /
(Yükümlülük) Pozisyonu (9-18+19) (37.832) 10.763 (28.807) (33.599) (1.700) 15.511
21.Parasal Kalemler Net Yabancı
Para Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu (128.366) 6.150 (110.964) (33.601) (1.799) 11.848
(UFRS 7.B23)
(=1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a)
22.Döviz Hedge'i İçin Kullanılan Finansal
Araçların Toplam Gerçeğe Uygun Değeri - - - - - -
23.Döviz Varlıkların Hedge Edilen
Kısmının Tutarı - - - - - -
24.Döviz Yükümlülüklerin Hedge
Edilen Kısmının Tutarı 126.029 - 106.023 18.058 1.948 -

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)

b.4.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık

Grup, başlıca TL, AVRO, JPY ve CHF cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır. Aşağıdaki tablo Grup'un, TL, AVRO, JPY ve CHF kurlarındaki %10'luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10'luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece dönem sonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin dönem sonundaki %10'luk kur değişiminin etkilerini gösterir. Pozitif değer, kar/zararda ve diğer özkaynak kalemlerindeki artışı ifade eder. Grup, kullanmış olduğu yatırım kredilerini ve uçak finansman borçlanmalarını nakit akış riskinden korunma muhasebesi kapsamında değerlendirmekte ve bu borçlanma ve kredilerden oluşan kur farkı gelir/giderini özkaynaklar altında muhasebeleştirmektedir. Döviz kurundaki %10 artış/azalış etkisi aynı yöntemle hesaplanmakta ve hesaplanan kur farkı döviz kuru duyarlılık tablosunda riskten korunan kısım olarak sınıflanmaktadır.

31 Aralık 2023
Vergi Öncesi Özkaynak
Yabancı
paranın
%10 değer
kazanması
Yabancı
paranın
%10 değer
kaybetmesi
Yabancı
paranın
%10 değer
kazanması
Yabancı
paranın
%10 değer
kaybetmesi
1.130
-
(1.130)
-
-
-
-
-
1.130 (1.130) - -
(8.323)
-
8.323
-
(19.300)
-
19.300
-
(8.323) 8.323 (19.300) 19.300
(864)
-
864
-
(4.873)
-
4.873
-
(864) 864 (4.873) 4.873
39
-
(39)
-
(263)
-
263
-
39 (39) (263) 263
2.458
-
(2.458)
-
-
-
-
-
2.458 (2.458) - -
(5.560) 5.560 (24.436) 24.436
Kar/(Zarar)

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)

b.4.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık (devamı)

Vergi Öncesi
Kar/(Zarar) Özkaynak
paranın Yabancı
paranın
%10 değer
kaybetmesi
Yabancı
paranın
%10 değer
kazanması
Yabancı
paranın
%10 değer
kaybetmesi
1.076
-
(1.076)
-
-
-
-
-
1.076 (1.076) - -
1.117
3.363
(1.117) (11.465)
-
11.465
-
4.480 (4.480) (11.465) 11.465
(634)
-
634
-
(2.726)
-
2.726
-
(634) 634 (2.726) 2.726
24
-
(24)
-
(194)
-
194
-
24 (24) (194) 194
1.551
-
(1.551)
-
-
-
-
-
1.551 (1.551) - -
6.497 (6.497) (14.385) 14.385
Yabancı
%10 değer
kazanması
(3.363)

b.4.2) Faiz oranı riski yönetimi

Grup sabit ve değişken faiz oranları üzerinden borçlanmaktadır. Mevcut borçların faiz durumları göz önüne alındığında değişken faizli borçların büyük çoğunluğu oluşturduğu görülmektedir. Bununla beraber, son yıllarda yapılan uçak finansmanlarında maliyetin de uygun olması şartıyla sabit faizli borçlanmaların ağırlığı yükseltilerek değişken ve sabit faizli borçlar arasında kısmi bir denge oluşturulmaya çalışılmaktadır. Grup'un değişken faiz oranlı borçları SOFR ve Euribor'a bağlı olduğu için lokal risklere bağımlılık düşüktür.

34. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.4) Piyasa riski yönetimi (devamı)

b.4.2) Faiz oranı riski yönetimi (devamı)

Faiz Pozisyonu Tablosu

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Sabit Faizli Finansal Araçlar
Finansal Yükümlülükler 187.225 101.360
Değişken Faizli Finansal Araçlar
Finansal Yükümlülükler 161.127 100.309
Riskten Korunma Muhasebesine Konu Olan Faiz Takası
Sözleşmeleri (Net) 237 261

Not 35'te belirtildiği üzere Grup 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 43.116 TL tutarındaki değişken faizli finansal yükümlülüklerinin faiz oranını faiz takası işlemleri ile sabitlemiştir.

Faiz oranı duyarlılığı

Aşağıdaki duyarlılık analizleri raporlama tarihinde maruz kalınan faiz oranı riskine ve bu oranda meydana gelebilecek değişikliğe göre belirlenir ve tüm raporlama dönemi boyunca sabit tutulur. Grup yönetimi değişken faizli borçların faizi olan, SOFR ve Euribor faiz oranında %0,5'lik bir dalgalanma durumunda ortaya çıkabilecek etkileri hesaplamakta ve üst yönetime raporlamaktadır.

SOFR ve Euribor faiz oranında %0,5'lik bir yükseliş olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda:

Grup'un vergi öncesi dönem karı 942 TL azalacaktır (31 Aralık 2022 döneminde vergi öncesi dönem karı 628 TL azalacaktır). SOFR ve Euribor faiz oranının %0,5 düşmesi durumunda ise vergi öncesi net dönem karı aynı tutarlarda artacaktır.

Ayrıca, faiz oranı nakit akım riskinden korunma muhasebesine konu faiz takası sözleşmelerinden dolayı SOFR ve Euribor faiz oranlarında %0,5'lik bir artış meydana gelmesi durumunda ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 59 TL artacaktır (31 Aralık 2022 döneminde ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 86 TL artacaktır). SOFR ve Euribor faiz oranlarında %0,5'lik bir düşüş meydana gelmesi durumunda ise ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları aynı tutarda azalacaktır.

b.4.3) Akaryakıt fiyatı duyarlılığı

Not 35'te açıklandığı üzere akaryakıt alımlarından kaynaklanan nakit akım riskinden korunma amaçlı olarak vadeli yakıt alım sözleşmeleri yapmaktadır. Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma muhasebesine konu edilen vadeli yakıt alım sözleşmelerinden dolayı, akaryakıt fiyatlarında %10'luk bir artış meydana gelmesi durumunda ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 1266 TL artacaktır (31 Aralık 2022 döneminde ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 126 TL artacaktır). Akaryakıt fiyatlarında %10'luk bir düşüş meydana gelmesi durumunda ise ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 1295 TL azalacaktır (31 Aralık 2022 döneminde ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 144 TL azalacaktır).

35. FİNANSAL ARAÇLAR

(a) Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri

Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:

• Standart vade ve koşullarda, aktif likit bir piyasada işlem gören finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri kote edilmiş piyasa fiyatı üzerinden belirlenir.

• Türev araçların gerçeğe uygun değeri, kote edilmiş fiyatları kullanılmak suretiyle hesaplanır. Fiyatların mevcut olmadığı durumlarda, türev araçların (forward ve swap) vadeleri için uygulanabilir getiri eğrisi kullanılmak suretiyle indirgenmiş nakit akımı analizi kullanılır.

35. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

(a) Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri (devamı)

31.12.2023 İtfa
Edilmiş
Değerlerinden Gösterilen
Finansal Yatırımlar
Gerçeğe Uygun Değer Farkı
Diğer Kapsamlı Gelir Tablosunda
Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar
Gerçeğe Uygun Değer Farkı
Kar/Zarar Tablosunda
Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar
Maliyet Değeri ile
Gösterilen
Finansal Yatırımlar
İtfa
Edilmiş
Değerlerinden Gösterilen
Finansal Yükümlülükler
Kayıtlı Değer Not
Finansal Varlıklar
Nakit ve Nakit Benzerleri
Finansal Yatırımlar ve
20.115 - - - - 20.115 5
Türev Finansal Araçlar - 25.105 144.427 34 - 169.566 6-33
Ticari Alacaklar 25.192 - - - - 25.192 8-9
Diğer Alacaklar 67.272 - - - - 67.272 8-11
Finansal Yükümlülükler
Banka Kredileri - - - - 71.820 71.820 7-17
Kiralama yükümlülükleri - - - - 348.352 348.352 7-17
Diğer Finansal
Yükümlülükler ve Türev
Finansal Araçlar - 766 2.205 - - 2.971 35
Ticari Borçlar - - - - 38.060 38.060 8-9
31.12.2022 İtfa
Edilmiş
Değerlerinden Gösterilen
Finansal Yatırımlar
Gerçeğe Uygun Değer Farkı
Diğer Kapsamlı Gelir Tablosunda
Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar
Gerçeğe Uygun Değer Farkı
Kar/Zarar Tablosunda
Muhasebeleştirilen Finansal Araçlar
Maliyet Değeri ile
Gösterilen
Finansal Yatırımlar
İtfa
Edilmiş
Değerlerinden Gösterilen
Finansal Yükümlülükler
Kayıtlı Değer Not
Finansal Varlıklar
Nakit ve Nakit Benzerleri 76.192 - - - - 76.192 5
Finansal Yatırımlar ve
Türev Finansal Araçlar - 3.891 11.691 21 - 15.603 6-33
Ticari Alacaklar 18.618 - - - - 18.618 8-9
Diğer Alacaklar 34.274 - - - - 34.274 8-11
Finansal Yükümlülükler
Banka Kredileri - - - - 61.314 61.314 7-17
Kiralama Yükümlülükleri
Diğer Finansal
- - - - 201.669 201.669 7-17
Yükümlülükler ve Türev
Finansal Araçlar - 57 3.896 - 0 3.953 35

35. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

(a) Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri (devamı)

Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:

• Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.

• İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direkt ya da endirekt olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir. İlgili varlık ve yükümlülükler açık türev işlemlerinin gerçeğe uygun değerlerinden oluşmaktadır ve piyasadaki akaryakıt fiyatları, kur değişimleri ve faiz oranları gibi değişkenleri içermektedir.

• Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.

Gerçeğe uygun değerleriyle gösterilen finansal varlık ve yükümlülüklerin seviye sınıflamaları aşağıdaki gibidir:

Raporlama tarihi itibarıyla
gerçeğe uygun değer seviyesi
1. Seviye 2. Seviye 3. Seviye
31.12.2023 TL TL TL
Finansal varlıklar
Gerçeğe uygun değer farkı diğer
kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar
24.731 24.731 - -
Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara
yansıtılan finansal varlıklar
464 464 - -
Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara
yansıtılan türev araçlar
157 - 157 -
Finansal riskten korunma muhasebesine
göre muhasebeleştirilen türev araçlar
374 - 374 -
Toplam 25.726 25.195 531 -
Finansal yükümlülükler
Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara
yansıtılan türev araçlar
2.205 - 2.205 -
Finansal riskten korunma muhasebesine
göre muhasebeleştirilen türev araçlar
766 - 766 -
Toplam 2.971 - 2.971 -

35. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

(a) Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri (devamı)

Raporlama tarihi itibarıyla
gerçeğe uygun değer seviyesi
1. Seviye 2. Seviye 3. Seviye
31.12.2022 TL TL TL
Finansal varlıklar
Gerçeğe uygun değer farkı diğer
kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar
3.072 3.072 - -
Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara
yansıtılan finansal varlıklar
205 205 - -
Finansal riskten korunma muhasebesine
göre muhasebeleştirilen türev araçlar
819 - 819 -
Toplam 4.096 3.277 819 -
Finansal yükümlülükler
Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara
yansıtılan türev araçlar
3.896 - 3.896 -
Finansal riskten korunma muhasebesine
göre muhasebeleştirilen türev araçlar
57 - 57 -
Toplam 3.953 - 3.953 -

(b) Türev Araçlar ve Riskten Korunma İşlemleri

Grup'un finansal risk yönetimi stratejisi sağlıklı bir nakit akışı ve likidite teminini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda döviz kurları, faiz oranları ve akaryakıt fiyatındaki dalgalanmaların sebep olacağı finansal riskten korunmak amacıyla kur forward ve opsiyonları, faiz swap ve opsiyonları ile akaryakıt swap ve opsiyonlarını içeren türev ürünler kullanılmaktadır.

Grup'un değişken faizli finansal yükümlükleri Not: 34 b.4.2'de açıklanmaktadır. Grup faiz maliyetlerinin karşılanabilir seviyede tutulması amacıyla kiralama yükümlülüklerine ait değişken faiz geri ödemeli ABD Doları, Avro ve JPY borçlarının yaklaşık %18'si için türev ürünlerle riskten korunma işlemi gerçekleştirmiştir. Değişken faizli kiralama yükümlülüklerinden kaynaklanan ve nakit akım risklerine karşı riskten korunma muhasebesine konu edilen bu türev araçların gerçeğe uygun değerlerindeki değişimin riskten korunmada etkin olan kısmı, özkaynaklar altında nakit akım riskinden korunma fonu içerisinde muhasebeleştirilmektedir.

35. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

(b) Türev Araçlar ve Riskten Korunma İşlemleri (devamı)

Akaryakıt fiyatındaki dalgalanmanın sebep olacağı nakit akışı etkisini yönetmek amacıyla, Grup ilk kez 2009 yılında akaryakıt fiyatı riskinden korunma işlemlerine başlamıştır. Akaryakıt fiyatı riskinden korunma stratejisi zaman içinde edinilen tecrübe doğrultusunda birkaç kez güncellenmiştir. Son olarak 14 Temmuz 2017'de alınan Yönetim Kurulu kararı doğrultusunda en fazla gelecek 24 aylık dönemi kapsayacak vadede ve bir sonraki ayın öngörülen yakıt tüketiminin en fazla %60'lık kısmına ulaşacak miktarda riskten korunma işlemleri yapılmaktadır. Ayrıca, söz konusu karar ile ilk defa prim ödemeli opsiyonların da, daha önce kullanılan swap ve maliyetsiz opsiyon yapılarına ek olarak, işlemlerde kullanılabilmesi öngörülmüştür. Strateji gereği piyasa koşulları ve beklentileri dinamik bir şekilde analiz edilmekte olup, riskten korunma vadesi, oranı ve kullanılacak ürüne bu doğrultuda karar verilmektedir. Bu değişiklikler ile akaryakıt fiyatı riskinden korunma stratejisi daha esnek ve piyasa koşullarına daha uyumlu bir hale gelmiştir. Yapılan riskten korunma işlemleri ile akaryakıt maliyetinin tek bir fiyatta sabitlenmesi veya belirli bir bant aralığında kontrol edilmesi hedeflenmektedir. Nakit akış riskinden korunma amaçlı yapılan akaryakıt fiyatı riskinden korunma sözleşmelerinin gerçeğe uygun değerinin etkin kısmı, diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir ve riskten korunma muhasebesine uygun olarak özkaynaklar altında nakit akış riskinden korunma fonunda gösterilir.

Grup'un gelir ve giderlerini oluşturan para birimleri arasındaki farklılık döviz kuru riskine neden olmaktadır. Döviz kurlarındaki dalgalanmaların sebep olacağı finansal riskin yönetilebilmesi amacıyla, Grup ilk kez 2013 yılında döviz kuru riskinden korunma stratejisi uygulamaya başlamıştır. Zaman içinde edinilen tecrübe ve ihtiyaçlar doğrultusunda söz konusu strateji 2015 ve 2018 yıllarında güncellenmiştir. Grup temel olarak JPY'de kısa pozisyona sahip olduğu için oluşturulan stratejide JPY'deki kısa pozisyonun kapatılması amaçlanmaktadır. USD/JPY için korunma aracı USD satıp JPY alım sağlayan forward kontratlarıdır. Orta/uzun vadede öngörülen Japon Yeni açık pozisyonun kısmen ya da tamamen kapatılması amacıyla işlemler gerçekleştirilir. Enstrüman olarak maliyetsiz swap ürünü başta olmak üzere piyasa şartlarına uygun türev enstrümanlar kullanılabilir. Strateji gereği piyasa koşulları ve beklentileri dinamik bir şekilde analiz edilmekte olup, riskten korunma vadesi, oranı ve kullanılacak ürüne bu doğrultuda karar verilmektedir. Bu işlemler ile ilgili döviz kurlarının tek bir seviyede sabitlenmesi veya belirli bir bant aralığında kontrol edilmesi hedeflenmektedir. Nakit akış riskinden korunma amaçlı yapılan döviz kuru riskinden korunma sözleşmelerinin gerçeğe uygun değerinin etkin kısmı, diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir ve riskten korunma muhasebesine uygun olarak özkaynaklar altında nakit akış riskinden korunma fonunda gösterilir.

2023 itibarıyla, yatırım finansmanı için kullanılan Japon Yeni, İsviçre Frangı ve Avro para birimlerinden olan finansal kiralama yükümlülükleri, gerçekleşme olasılığı yüksek aynı cins döviz gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlanmıştır. Grup'un Avro ve İsviçre Frangı cinsinden geliri yükümlülüklerinin tamamını karşılamaktadır, Japon Yeni gelirleri ise yükümlülüklerinin %85'ini karşılamaktadır. Bu kapsamda olan kredilerin ödemelerinden ortaya çıkan kur farkları özkaynağa alınmaktadır ve diğer kapsamlı gelirde gösterilmektedir.

35. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

(b) Türev Araçlar ve Riskten Korunma İşlemleri (devamı)

Grup'un 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla yukarıdaki işlemler dolayısıyla girmiş olduğu türev araçlar ve bakiyeleri aşağıda sunulmuştur:

Varlık ve yükümlülüklerde yer alan türev araçlar

31 Aralık 2023 Pozitif gerçeğe
uygun değer
Negatif gerçeğe
uygun değer
Toplam
Faiz oranı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde edilen
sabit faiz ödemeli/değişken faiz almalı faiz takas
sözleşmeleri 258 (21) 237
Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde
edilen vadeli akaryakıt alım sözleşmeleri
116 (447) (331)
Riskten korunma işlemine konu olan çapraz kur sözleşmeleri - (298) (298)
Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların
gerçeğe uygun değeri
374 (766) (392)
Riskten korunma muhasebesine konu olmayan çapraz kur
takas sözleşmeleri
Riskten korunma muhasebesine konu olmayan faiz takas
- - -
sözleşmeleri
Riskten korunma muhasebesine konu olmayan vadeli döviz
- - -
alım satım sözleşmeleri 157 (2.205) (2.048)
Riskten korunma işlemine konu edilmeyen türev araçların
gerçeğe uygun değeri 157 (2.205) (2.048)
Toplam 531 (2.971) (2.440)
31 Aralık 2022 Pozitif gerçeğe
uygun değer
Negatif gerçeğe
uygun değer
Toplam
Faiz oranı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde edilen
sabit faiz ödemeli/değişken faiz almalı faiz takas
sözleşmeleri
296 (35) 261
Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma amaçlı elde
edilen vadeli akaryakıt alım sözleşmeleri 233 (21) 212
Riskten korunma işlemine konu olan çapraz kur sözleşmeleri 290 (1) 289
Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların
gerçeğe uygun değeri 819 (57) 762
Riskten korunma muhasebesine konu olmayan çapraz kur
takas sözleşmeleri - - -
Riskten korunma muhasebesine konu olmayan faiz takas
sözleşmeleri - - -
Riskten korunma muhasebesine konu olmayan vadeli döviz
alım satım sözleşmeleri - (3.896) (3.896)
Riskten korunma işlemine konu edilmeyen türev araçların
gerçeğe uygun değeri - (3.896) (3.896)
Toplam 819 (3.953) (3.134)

35. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

(b) Türev Araçlar ve Riskten Korunma İşlemleri (devamı)

Özsermayede yer alan türev araçlar

31 Aralık 2023 Akaryakıt
riski
korunması
Faiz riski
korunması
Kur riski
koruması
Toplam
Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların
gerçeğe uygun değer farkı
(331) 237 (298) (392)
Finansal riskten korunma fonundan finansal giderlere
sınıflanan tutarı
Akaryakıt riskinden korunma amaçlı edinilen türev
aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten
korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere
sınıflanan tutarı
Kur riskinden korunma amaçlı edinilen türev
aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten
korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere
sınıflanan tutarı
-
-
-
-
-
-
-
10.875
-
-
10.875
Toplam (331) 237 10.577 10.483
Ertelenmiş vergi etkisi 70 (50) (2.221) (2.201)
31 Aralık 2023 itibarıyla Finansal Riskten
Korunma Fonu
(261) 187 8.356 8.282
31 Aralık 2022 Akaryakıt
riski
korunması
Faiz riski
korunması
Kur riski
koruması
Toplam
Riskten korunma işlemine konu edilen türev araçların
gerçeğe uygun değer farkı
231 261 280 772
Finansal riskten korunma fonundan finansal giderlere
sınıflanan tutarı
- (10) - (10)
Akaryakıt riskinden korunma amaçlı edinilen türev
aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten
korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere
sınıflanan tutarı
- - - -
Kur riskinden korunma amaçlı edinilen türev
aracın gerçeğe uygun değer kazancının riskten
korunmada etkin olmayan kısmının gelir/gidere
sınıflanan tutarı - - 11.307 11.307
Toplam 231 251 11.587 12.069
Ertelenmiş vergi etkisi (49) (50) (2.317) (2.416)
31 Aralık 2022 itibarıyla Finansal Riskten Korunma Fonu 182 201 9.270 9.653

36. BAĞIMSIZ DENETÇİ/BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞUNDAN ALINAN HİZMETLERE İLİŞKİN ÜCRETLER

Grup'un, KGK'nın 30 Mart 2021 tarihinde mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Kurul Kararına istinaden hazırladığı ve hazırlanma esasları 19 Ağustos 2021 tarihli KGK yazısını temel alan bağımsız denetim kuruluşlarınca verilen hizmetlerin ücretlerine ilişkin açıklaması aşağıdaki gibidir (Binlik Tutar):

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti 6.922 3.892
Diğer güvence hizmetlerinin ücreti 187 163
7.109 4.055

Yukarıdaki ücretler, tüm bağlı ortaklıklar ve müşterek yönetime tabi ortaklıkların yasal denetim ve ilgili diğer hizmet ücretleri dahil edilerek belirlenmiş olup, yurtdışı bağlı ortaklık ve müşterek yönetime tabi ortaklıkların yabancı para cinsinden olan ücretleri ilgili yılların yıllık ortalama kurları kullanılarak TL'ye çevrilmiştir.

37. RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Yoktur.

38. FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN YA DA FİNANSAL TABLOLARIN AÇIK, YORUMLANABİLİR VE ANLAŞILABİLİR OLMASI AÇISINDAN AÇIKLANMASI GEREKEN DİĞER HUSUSLAR

Yoktur.

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.