AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

TORUNLAR GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

Regulatory Filings Jul 14, 2025

8896_rns_2025-07-14_36abc9e9-9090-48da-8254-2275db30605f.pdf

Regulatory Filings

Open in Viewer

Opens in native device viewer

TORUNLAR GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

İSTANBUL İLİ BAŞAKŞEHİR İLÇESİ'NDE 858 ADA 4 PARSEL ÜZERİNDE YER ALAN MALL OF İSTANBUL AVM

GAYRİMENKUL DEĞERLEME RAPORU

RAPOR BİLGİLERİ

SÖZLEŞME TARİHİ 2.06.2025
DEĞERLEME
BAŞLANGIÇ TARİHİ
3.06.2025
DEĞERLEME BİTİŞ
TARİHİ
30.06.2025
RAPOR TARİHİ 7.07.2025
RAPOR NO TRGYO-2503065
KULLANIM AMACI PAZAR DEĞERİ TESPİTİ
DEĞERLEME KONUSU MALL OF İSTANBUL AVM'NİN PAZAR DEĞER TESPİTİ
DEĞERLEME ADRESİ ZİYA GÖKALP MAHALLESİ, SÜLEYMAN DEMİREL BULVARI,
858 ADA, 4 PARSEL, MALL OF İSTANBUL ALIŞVERİŞ MERKEZİ
BAŞAKŞEHİR / İSTANBUL
RAPORU HAZIRLAYAN
UZMANLAR
Gizem GEREGÜL EVLEK - Değerleme Uzmanı (Lisans No:409558)
Ş.Seda YÜCEL KARAGÖZ-Değerleme Uzmanı (Lisans No:405453)
Berrin KURTULUŞ SEVER - Sorumlu Değerleme Uzmanı (Lisans
No:401732)
RAPORUN KAPSAMI Bu değerleme raporu; Sermaye Piyasası Kurulu'nun "Sermaye
Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları
Hakkında Tebliğ "in (III-62.3) 1. Maddesinin 2. Fıkrası kapsamında
hazırlanmıştır.

İÇİNDEKİLER

İçindekiler

Ekler

1 - Değerleme Hizmeti Bilgileri

  • 1.1 - Değerleme Hizmetinin Amacı
  • 1.2 - Değerleme Hizmetinde Hizmeti Alan ve Veren Kurumların Bilgisi
  • 1.3 - Değerleme Hizmeti İle İlgili Talepler
  • 1.34 - Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Yapılan Değerlemeye İlişkin Bilgiler
  • Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Şirketimiz Tarafından Daha Önceki
  • 1.35 - Tarihlerde Yapılan Son Üç Değerlemeye İlişkin Bilgiler

2 - Değerleme Konusu Taşınmazın Mülkiyet ve Yapılaşma Bilgileri

  • 2.1 - Tapu Kayıtları
  • 2.2 - Takyidat Bilgileri
  • 2.3 - Kullanımına İlişkin Yasal İzinler - İmar ve Proje Bilgileri, Kısıtlamalar

3 - Değerleme Konusu Taşınmaz İle İlgili Bilgiler

  • 3.1 - Tanımı
  • 3.2 - Konumu ve Yakın Çevre Özellikleri
  • 3.3 - Ulaşım Özellikleri
  • 3.4 - Taşınmazın Fiziki Özellikleri

4 - Değerleme İle İlgili Analizler

  • 4.1 - Taşınmazın Bulunduğu Bölgenin Özellikleri
  • 4.2 - Değerleme Hizmetini Sınırlayıcı-Kısıtlayıcı Faktörler
  • 4.3 - Bilgilerin Kaynağı
  • 4.4 - Değeri Etkileyen Faktörler

5 - Değerleme Yöntemleri

  • 5.1 - Pazar Yaklaşımı
  • 5.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı
  • 5.3 - Nakit Akışı ( Gelir ) Yaklaşımı

6 - Taşınmazın Değerleme İşleminde Kullanılan Yöntemler

  • 6.1 - Pazar Yaklaşımı
  • 6.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı
  • 6.3 - Nakit Akışı ( Gelir ) Yaklaşımı
  • 6.4 - En Etkin ve Verimli Kullanımı
  • 6.45 - Verilerin Değerlendirilmesi
  • 7 - Sonuç
    • 7.1 - Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümlesi
    • 7.2 - Nihai Değer Takdiri

EKLER

  • Ek 1 - Taşınmazı gösteren fotoğraflar
  • Ek 2 - Tapu Kaydı -Mülkiyet Listesi (Takbis belgesi-kopya)
  • Ek 3 - İmar durum yazısı(kopya)
  • Ek 4 - Yapılaşmaya İlişkin Belgeler-Dava Kararları
  • Ek 5 İNA Tablosu (kopya)
  • Ek 6 - Şerh Beyan Yazısı
  • Ek 7 - Değerleme Uzmanlarının Lisans ve Mesleki Tecrübe Belgeleri (kopya)

UYGUNLUK BEYANI

Bu değerleme raporu; aşağıdaki ilkeler çerçevesinde, Uluslararası Değerleme Standartları (UDES) doğrultusunda hazırlanmıştır.

  • * Bu raporda sunulan bulgular Değerleme Uzmanının sahip olduğu ve edinebildiği tüm bilgiler çerçevesinde doğrudur
  • * Analizler ve sonuçlar sadece belirtilen varsayımlar ve koşullarla sınırlıdır.
  • * Değerleme Uzmanının değerleme konusunu oluşturan mülkle, değerleme hizmeti dışında herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır.
    • Değerleme Uzmanının ücreti; raporun herhangi bir bölümüne bağlı olmayıp,
  • * değerleme hizmeti sırasında harcanan emek ve zaman dikkate alınarak belirlenmektedir.
  • * Değerleme ahlaki kural ve performans standartlarına göre gerçekleştirilmiştir.
  • * Değerleme Uzmanı, mesleki eğitim şartlarını haizdir.
  • * Değerleme Uzmanının değerlemesi yapılan mülkün yeri ve türü konusunda daha önceden deneyimi mevcuttur.
  • * Değerleme Uzmanı, mülkü kişisel olarak incelemiştir.
  • * Raporda belirtilenlerin haricinde hiç kimse bu raporun hazırlanmasında mesleki bir yardımda bulunmamıştır.

1 - DEĞERLEME HİZMETİ BİLGİLERİ

1.1 - Değerleme Hizmetinin Amacı

Bu değerleme raporu; İstanbul ili Başakşehir ilçesi Ziya Gökalp Mahallesi 858 ada 4 parsel parselde bulunan Mall Of İstanbul Alışveriş Merkezi'nin değerleme tarihi itibariyle pazar değerinin belirlenmesi amacı ile hazırlanmıştır.

Bu değerleme raporu; Sermaye Piyasası Kurulu'nun "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ "in (III-62.3) 1. Maddesinin 2. Fıkrası kapsamında hazırlanmıştır.

Pazar Değeri, Uluslararası Değerleme Standartları çerçevesinde şu şekilde tanımlanmaktadır: Bir mülkün uygun bir pazarlamanın ardından birbirinden bağımsız istekli bir alıcıyla istekli bir satıcı arasında herhangi bir zorlama olmaksızın ve tarafların herhangi bir ilişkiden etkilenmeyeceği şartlar altında, bilgili, basiretli ve iyi niyetli bir şekilde hareket ettikleri bir anlaşma çerçevesinde değerleme tarihinde el değiştirmesi gereken tahmini tutardır.

1.2 - Değerleme Hizmetinde Hizmeti Alan ve Veren Kurumların Bilgisi

1.2.1 - Hizmeti Alan Kurum Bilgisi

Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.

Rüzgarlıbahçe Mahallesi, Özalp Çıkmazı, No: 4 Beykoz / İSTANBUL

- Hizmeti Veren Kurum Bilgisi 1.2.2

Reel Gayrimenkul Değerleme A.Ş.

Mecidiyeköy Mah., Büyükdere Caddesi, Raşit Rıza Sokak, Ahmet Esin İş Merkezi, No: 4, Kat: 2, Şişli / İSTANBUL

İstanbul Ticaret Odası - Sicil No 527073-474655

Reel Gayrimenkul Değerleme A.Ş. 30.06.2004 tarih, 6082 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanan ana sözleşmesinde belirtildiği üzere 25.06.2004 tarihinde, ekspertiz ve değerleme işlemi yapmak üzere kurulmuştur.

Başbakanlık Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 11.08.2006 tarih ve 35/1008 sayılı yazısı ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatı çerçevesinde değerleme hizmeti verecek şirketler listesine alınmıştır.

1.3 - Değerleme Hizmeti İle İlgili Talepler

Hizmeti alan kurumun, raporda bilgileri bulunan İstanbul ili Başakşehir ilçesi Ziya Gökalp Mahallesi 858 ada 4 parsel parselde bulunan Mall Of İstanbul Alışveriş Merkezi'nin değerleme tarihi itibariyle pazar değerinin belirlenmesi talebi bulunmaktadır.

1.4 - Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Yapılan Değerlemeye İlişkin Bilgiler

Söz konusu taşınmaz için iş bu rapor TRGYO-2503065 referans numarasıyla şirketimiz tarafından hazırlanmıştır.

Gizem GEREGÜL EVLEK raporu hazırlayan değerleme uzmanı olarak, Şerife Seda YÜCEL KARAGÖZ raporu kontrol eden değerleme uzmanı olarak ve Berrin KURTULUŞ SEVER raporu onaylayan sorumlu değerleme uzmanı olarak değerleme işleminde görev almıştır.

1.45 - Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Şirketimiz Tarafından Daha Önceki Tarihlerde Yapılan Son Üç Değerlemeye İlişkin Bilgiler

Değerleme konusu gayrimenkul için şirketimiz tarafından daha önceki tarihlerde hazırlanmış olan rapor bulunmamaktadır.

RAPOR-1 RAPOR-2 RAPOR-3
Rapor Numarası
Rapor Tarihi
Rapor Konusu
Raporu Hazırlayanlar
Takdir Edilen Toplam
Nihai Değeri
(TL) (KDV Hariç)

2 - DEĞERLEME KONUSU TAŞINMAZIN MÜLKİYET VE YAPILAŞMA BİLGİLERİ

2.1 - Tapu Kayıtları

858 ADA 4 PARSEL
İli : İSTANBUL
İlçesi : BAŞAKŞEHİR
Bucağı : -
Mahallesi : İKİTELLİ-2
Köyü : -
Sokağı : -
Mevkii : -
Pafta No : -
Ada No : 858
Parsel No : 4
Alanı : 122.718,62 m²
Hisse oranı : TAM
Vasfı : Avm,Konut Ofis Blokları Ve Enerji Merkezinden Oluşan 36 Katlı
Betonarme Bina Ve Arsası
Tapu Cinsi : KAT MÜLKİYETİ
Sahibi : TORUNLAR GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.
B.B. No : Ektedir.
Katı : Ektedir.
Arsa Payı : Ektedir.
Niteliği : Ektedir.
Yevmiye No : Ektedir.
Cilt No : Ektedir.
Sayfa No : Ektedir.
Tapu Tarihi : Ektedir.

2.2 - Takyidat Bilgileri

TKGM Web Portal üzerinden müşteri tarafından 20.06.2025 tarihinde alınmış olan taşınmazların mülkiyet ve takyidat bilgilerini gösteren belge ekte sunulmuştur. Taşınmaz üzerinde aşağıda belirtilen hususlar dışında takyidat bulunmamaktadır.

Müşteri tarafından iletilen takbis belgeleri ve listeler incelenmiştir. Takyidatların değerlemeye konu taşınmazlar üzerinde müşterek olduğu ve liste olarak iletilen bağımsız bölümler üzerinde başkaca takyidat olmadığına dair beyan yazısı ayrıca eklerde sunulmuştur.

TAŞINMAZLAR ÜZERİNDE MÜŞTEREK OLARAK:

Beyan:

* Yönetim Planı: 05.05.2014- 05.06.2014 -9285

* KM ne çevrilmiştir. 30.01.2015 -1634

* KÜÇÜKÇEKMECE 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ nin 02/04/2021 tarih 2019/311 ESAS sayılı Mahkeme Müzekkeresi numaralı dosyasında davalıdır. (05.04.2021 tarih ve 12286 yevmiye nolu)

* İrtifak Hakkı Vardır. (Özel Koşullar: A İle Gösterilen 468,94 m2'lik (B) İle Gösterilen 6371,45 m2'lik kısımda Yol Emniyet Ve Bakım Sahası Olarak Kullanılmak Üzere İmar Planına Göre Karayolları Genel Md. lehine 4 Parsel Aleyhine Yola Terk edilmek Üzere Daimi İrtifak Hakkı) 15.03.2012 -2809

* 1 TL bedel karşılığında kira sözleşmesi vardır. (31210 31211-31212 NOLU T.M. Yeri Ve Kablo Geçiş Güzergâhı 99 Yıllığı 1 TL Bedelle Peşin 99 Yıl Müddetle T.E. Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğüne Kiralanmıştır.) 24.01.2014 – 1193

* Türkiye İş Bankası A.Ş lehine 1.500.000.000,-TL bedelle 1. dereceden ipotek bulunmaktadır. (11.12.2020 tarih ve 35961 yevmiye no ile) (AVM Bloğundaki tüm bağımsız bölümler üzerinde)

*Davalıdır şerhi hususunda Torunlar GYO A.Ş. 'den sunulan beyan yazısına göre, Mall of İstanbul arsası eski hak sahiplerinin TOKİ ve Torunlar GYO'na karşı tapu iptali davası açtığı, halihazırda herhangi bir tedbir olmaksızın davanın devam ettiği öğrenilmiş olup taşınmazların alım, satım ve kiralanmasına engel teşkil etmemektedir.

*Yönetim planı, ana taşınmazın yönetim tarzını, kullanma maksat ve seklini, yönetici ve denetçilerin alacakları ücreti ve yönetime ait diğer hususları ve bütün kat maliklerini bağlayan sözleşme hükmündeki bir belgedir. Söz konusu beyan, taşınmazın satışını ve/veya taşınmaz üzerinde ipotek tesis edilmesini kısıtlayıcı bir faktör oluşturmamaktadır.)

*İrtifak hakkı şerhi ve kira sözleşmesi şerhi ilgili kurumların rutin beyanı niteliğinde olup Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 22. Maddesinin birinci fıkrasının "c" ve "j" bendlerinde belirtilen hükümler çerçevesinde taşınmaza olumsuz etkisi bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-48.1 sayılı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 30. maddesinde "Kat karşılığı ve hasılat paylaşımı yapılan projelerde, projenin gerçekleştirileceği arsaların sahiplerince ortaklığa, bedelsiz ve ya düşük bedel karşılığı ortaklık lehine üst hakkı tesis edilmesi veya arsanın devredilmesi halinde, projenin teminatı olarak arsa sahibi lehine ortaklık portföyünde bulunan gayrimenkuller üzerine ipotek veya diğer sınırlı ayni haklar tesis edilmesi mümkündür. Ayrıca gayrimenkullerin, gayrimenkul projelerinin ve gayrimenkule dayalı hakların satın alınması sırasında yalnızca bu işlemlerin finansmanına ilişkin olarak yada yatırımlar için kredi temini amacıyla portföydeki varlıklar üzerinde ipotek, rehin ve diğer sınırlı ayni haklar tesis edilebilir." denilmektedir. Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi tarafından değerleme konusu taşınmazların üzerinde yer alan ipotek kayıtlarının yukarıda anılan tebliğ maddesinde belirtilen işlemler nedeniyle konulmuş olduğunu beyan eden yazılı açıklaması rapor eklerinde yer almaktadır.

- Taşınmazların Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım Satım İşlemleri 2.2.1

Yapılan incelemelerde son üç yıllık dönemde değerleme konusu bağımsız bölümler üzerinde herhangi bir alım satım işlemi gerçekleşmemiştir.

2.3 - Kullanımına İlişkin Yasal İzinler İmar ve Proje Bilgileri, Kısıtlamalar

2.3.1 - İmar Durumuna İlişkin Veriler

Başakşehir Belediyesi İmar Müdürlüğü'nde yapılan incelemelerde taşınmazların konumlu olduğu parselin 28.08.2008 tarihli 1/1000 Ölçekli İkitelli Tepeüstü Mevkii 2453-2769-2858-2859- 2860-2881-2882-2883-2958-3149 Parsellere İlişkin Uygulama İmar Plan Değişikliği kapsamında "Ticaret+Hizmet Alanı" olarak belirlenen sahada kaldığı ve yapılaşma şartlarının aşağıdaki şekilde olduğu ve avan projeye göre uygulama yapılacaktır.

Hmax: Serbest, Emsal: 2,00

858 Ada 4 Parsel sayılı taşınmaz 08.05.2007 tarihli Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Başkanlık Olur'u ile "İstanbul- Küçükçekmece Tepeüstü Bölgesi Gecekondu Önleme Bölgesi" ilan edilen alan sınırları dahilinde kalmakta olup; bu alanda Gecekondu Kanununun 5.,7., 19. ve geçici 9. Maddeleri uyarınca 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plan yapma ve yaptırma yetkisi Toplu Konut İdaresi Başkanlığı' na aittir.

PLAN NOTLARI

  1. Planlama alanı 2453-2769-2858-2859-2860-2881-2882-2883-2958-3149 parsellerini içermektedir.

  2. Planlama alanınada ticaret+hizmet, eğitim, sosyal-kültürel tesis alanı, yol alanları ve raylı sistem metro hattı istasyonu yer almaktadır. Ticaret için e:2.00 ve hmax: serbest, özel sosyal kültürel tesis alanında e:2.00 ve hmax: serbest olup, avan projeye göre uygulama yapılacaktır.

  3. Ticaret+hizmet alanlarında, ticaret ve amaçlı yapılar, iş merkezleri, büro, çok katlı mağazalar, katlı otoparklar, alışveriş merkezleri, otel, motel vb. Gibi konaklama tesisleri ile rezidans (konut yapıları), sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi kültürel tesisler, gazino, lokanta, restoran, banka ve finans kurumları, yönetim binaları, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüş alınmak koşulu ile özel eğitim ve sağlık tesisleri yapılabilir.

  4. Özel sosyal-kültürel tesis alanında; sinema, tiyatro, eğlence merkezi, müze kütüphane, açık ve kapalı sergi salonları, sanat atölyeleri, oditoryum, çok amaçlı kültürel tesis salonları kapalı ve açık spor tesisleri yapılabilir.

  5. Planlama alanı sınırları içerisinde mimari proje ile bütünlük ve süreklilik sağlamak amacıyla ticaret+hizmet alanı ile özel sosyal-kültürel tesis alanı arasında, yer altında ve/veya yer üstünde fiziki bağlantı yapılabilir. Gerekirse emsal ve fonksiyon dağılım oranları aynı kalmak koşulu ile bu fonksiyonlara ait yapılar birlikte tek bir parsel üzerinde projelendirilebilir. Her durumda toplam inşaat alanı emsal değerini aşamaz.

  6. Özel sosyal-kültürel tesis alanında; sinema, tiyatro, eğlence merkezi, müze kütüphane, açık ve kapalı sergi salonları, sanat atölyeleri, oditoryum, çok amaçlı kültürel tesis salonları kapalı ve açık spor tesisleri yapılabilir.

  7. Planlama alanı sınırları içerisinde mimari proje ile bütünlük ve süreklilik sağlamak amacıyla ticaret+hizmet alanı ile özel sosyal-kültürel tesis alanı arasında, yer altında ve/veya yer üstünde fiziki bağlantı yapılabilir. Gerekirse emsal ve fonksiyon dağılım oranları aynı kalmak koşulu ile bu fonksiyonlara ait yapılar birlikte tek bir parsel üzerinde projelendirilebilir. Her durumda toplam inşaat alanı emsal değerini aşamaz.

  1. Onama sınırı içinde kalan parsellerdeki imar sınırları içerisinde kalmak koşulu ile tesis içi kullanımlara yönelik otopark giriş-çıkışı ve bu otoparklar ile diğer alanların ihtiyacı olan servis yolları, yaya yolları, yaya-araç rampaları, yaya üstgeçidleri yapılabilir.

  2. Belirlenen metro istasyonu ve güzergâhı hazırlanacak uygulama projesine göre uygulanacaktır.

  3. Metro istasyonuna yönelik olarak planlama alanı içerisindeki parsel alanları içerisinde yayagiriş çıkışlarına yönelik düzenlemeler yapılabilir. Otoparklar ve diğer tesis yapıları ile metro istasyonu ve giriş-çıkışları arasında yaya bağlantıları zemin altında veya üstünde oluşturulabilir.

  4. Diğer hususlarda 13/02/2008 t.t'li 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli küçükçekmece ikitelli ayazma gecekondu dönüşüm ve kentsel yenileme alanı plan notları geçerlidir

2.3.2 - Taşınmazın Son Üç Yıllık Dönemde İmar Planında Meydana Gelen Değişiklikler

Son üç yıllık değişiklikler incelendiğinde; herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.

2.3.3 - Yapılaşma Bilgi ve Belgelerinin İrdelenmesi

Başakşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü arşivinde yapılan incelemede 858 ada 4 parsel için düzenlenmiş 18.03.2011 tarih, 00102 no'lu yeni yapı ruhsatı, 10.02.2012 tarih, 00093 no'lu yenileme ruhsatı, 20.05.2013 tarih, 00092 no'lu tadilat ruhsatı, 28.03.2014 tarih, 00191 no'lu tadilat ruhsatı, 23.05.2014 tarih, 00066 belge no'lu yapı kullanma izin belgesi, 28.03.2014 tarih ve 0091 sayılı projesi görülmüştür.

Taşınmazın belediye dosyasında tadilat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi tarihi öncesinde yapı tatil tutanakları ve encümen kararları olduğu görülmüştür. Taşınmazları için encümen kararları sonrası tadilat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, kat mülkiyetinin kurulmuş olması ve tüm yasal sürecin tamamlanmış olması nedeniyle dikkate alınmamıştır.

Taşınmazın Yasal ve Mevcut Durumuna İlişkin Görüş

2.3.4 - Gayrimenkuller İçin Alınmış Durdurma Kararı, Yıkım Kararı, Riskli Yapı Tespiti vb. Durumlara Dair Açıklamalar

Değerlemeye konu taşınmazın bütünlüğü ve toplam alanı projesi ile uyumludur. Yerinde yapılan incelemelere göre, konut blokları ile avm arasında yer alan Pera Cadde olarak isimlendirilmiş açık alanın üzeri kısmi çatı profil ile kaplanmış olduğu, ofis bloğu ve 858 ada 1 parsel arasında avm dışından da giriş sağlanan MOİ Cadde olarak isimlendirilen cadde alanının bulunduğu, bu alanların kiralanabilir alan olarak değerlendirildiği görülmüştür.

2.3.5 - Yapı Denetim Kuruluşuna ve İşlemlerine Ait Bilgiler

Aka 2 Yapı Denetim Ltd. Şti.

Ayvansaray Mah., Eyüp Sultan Bulvarı, Demirci Sitesi No: 49/1 Eyüp/İSTANBUL

2.3.6 - Projeye İlişkin Detaylı Bilgi ve Planların ve Söz Konusu Değerin Tamamen Mevcut Projeye ilişkin Olduğuna ve Farklı Bir Projenin Uygulanması Durumunda Bulunacak Değerin Farklı Olabileceğine İlişkin Açıklama

Bu değerleme raporu, proje değerleme çalışmasına yönelik hazırlanmamıştır.

2.3.7 - Varsa, Gayrimenkulün Enerji Verimlilik Sertifikası Hakkında Bilgi

Değerleme konusu taşınmazların konumlu olduğu avm bloğuna ait 10.06.2023 tarihinde alınmış B sınıfı enerji kimlik belgesi bulunmaktadır.

3 - DEĞERLEME KONUSU TAŞINMAZLAR İLE İLGİLİ BİLGİLER

3.1 - Tanımı

Değerleme konusu taşınmaz; İstanbul ili Başakşehir ilçesi, Ziya Gökalp Mahallesi'nde yer alan tapu kayıtlarında "Avm,Konut Ofis Blokları Ve Enerji Merkezinden Oluşan 36 Katlı Betonarme Bina Ve Arsası" olarak kayıtlı 858 ada 4 parselde yer alan Mall Of İstanbul AVM'dir. Parselin yüz ölçümü 122.718,62 m²'dir.

3.2 - Konumu Ve Yakın Çevre Özellikleri

Mall of İstanbul, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Başakşehir ilçesi sınırları içerisinde yer almakta olup, TEM Otoyolu'na (E-80) cepheli konumuyla önemli bir noktada bulunmaktadır. Aynı zamanda Mahmutbey gişelerine ve Basın Ekspres Yolu bağlantısına olan yakınlığı, ticari ve lojistik açıdan erişilebilirliğini artırmaktadır.

Bölge, son yıllarda konut, ofis ve karma projelerle hızlı bir gelişim göstermekte olup, Mall of İstanbul'un bulunduğu çevre; perakende, eğlence, konaklama fonksiyonlarının bir araya geldiği, modern ve çok amaçlı kullanım alanlarıyla ön plana çıkan bir kentsel merkez niteliğindedir. Ayrıca İstanbul Havalimanı'na giden ana arterlere olan bağlantısı sayesinde hem yerli hem de yabancı ziyaretçiler açısından cazip bir lokasyon teşkil etmektedir.

Bölge, son yıllarda planlı kentsel gelişim projeleri kapsamında hızla dönüşüm geçirmektedir. Başakşehir, özellikle Şehir Hastanesi ve konut yatırımları ile dikkat çekmektedir. Ayrıca, alışveriş merkezinin bulunduğu alan, İstanbul'un kuzey aksında gelişen yeni iş ve yaşam koridorlarının kesişiminde yer aldığından, orta ve üst gelir grubuna hitap eden bir hedef kitleye doğrudan ulaşma potansiyeli taşımaktadır.

3.3 - Ulaşım Özellikleri

Mall of İstanbul, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Başakşehir ilçesine bağlı İkitelli Mahallesi sınırları içinde yer almakta olup, TEM Otoyolu (E-80) üzerinde merkezi ve erişilebilir bir konuma sahiptir.

Toplu ulaşım olanakları açısından değerlendirildiğinde, M3 (Başakşehir-Kirazlı) metro hattı üzerinde yer alan İkitelli Sanayi ve Masko istasyonlarına yürüme mesafesinde bulunması, ziyaretçilerin özel araç dışında da kolayca ulaşım sağlayabilmesine imkân tanımaktadır. Ayrıca İstanbul Havalimanı'na ulaşımı sağlayan ana arterler ve TEM bağlantıları üzerinden gelen servis ve toplu taşıma hatları, alışveriş merkezinin hem yerli hem yabancı ziyaretçiler için cazibesini artırmaktadır.

TRGYO-2503065 B.ŞEHİR (MALL OF İSTANBUL AVM) 15

3.4 - Taşınmazın Fiziki Özellikleri

3.4.1 - Genel Özellikleri

Değerleme konusu taşınmaz; İstanbul ili Başakşehir ilçesi, Ziya Gökalp Mahallesi'nde yer alan tapu kayıtlarında "Avm,Konut Ofis Blokları Ve Enerji Merkezinden Oluşan 36 Katlı Betonarme Bina Ve Arsası" olarak kayıtlı 858 ada 4 parselde yer alan Mall Of İstanbul AVM'dir.

Parselin yüz ölçümü 122.718,62 m²'dir. Proje A, B, C ve D konut blokları, Ofis bloğu ve Avm bloğundan oluşmaktadır. Kat mülkiyet listesine göre 1083 adet konut, 217 adet ofis, 586 adet dükkan (Alışveriş merkezi), 11 adet trafo olmak üzere toplam 1897 adet bağımsız bölümden oluşmaktadır. Proje ortak alanlar dahil toplam inşaat alanı 725.471,09 m² dir.

Değerlemeye konu Avm bloğu 4 bodrum kat, zemin, 3 normal kat, 3.normal kat üzeri kısmi katlar, 2.bodrum, 1.bodrum, zemin, 1. ve 2.kat kısmi katlarından oluşmaktadır.

Mimari projesine göre kat taksimatı;

  1. bodrum ve 3.bodrum katında otopark alanı, depolar, servis sirkülasyon alanları,

  2. bodrum katında otopark alanı, mağaza alanları, market, ATM alanları, kiosk ve stand alanları ve servis-sirkülasyon alanları,

  3. bodrum katında mağaza alanları, kafe alanları, kiosk-stand alanları ve servis-sirkülasyon alanları,

zemin ve zemin asma katında mağaza alanları, kiosk ve stand alanları, yeme-içme alanları (Restoran), kafe alanları ve servis-sirkülasyon alanları,

  1. normal ve 1. asma katında mağaza alanları, kiosk ve stand alanları, kafe alanları ve servissirkülasyon alanları,

  2. normal katında mağaza alanları, kiosk ve stand alanları, yeme-içme alanları, kafe alanları, sinema, kültür ve eğlence ve servis sirkülasyon alanları,

3., 4., 5. normal katta kültür ve eğlence, yönetim alanı, spor alanı ve servis-sirkülasyon alanları bulunmaktadır.

Mall Of İstanbul Alışveriş ve Yaşam Merkezi'nin ortak alanlar hariç toplam yasal ve mevcut kapalı kullanım alanı iskan belgesine göre 162.679,27 m², 28.03.2024 tarihli onaylı mimari projesine göre toplam inşaat alanı 533.736,22 m² dir. Konu taşınmazlar onaylı mimari projesine uyumludur. Mall Of İstanbul Alışveriş ve Yaşam Merkezi'nde toplamda 586 adet bağımsız bölüm halinde kiralanabilir alan planlanmıştır. Toplam kiralanabilir alan ~166.582,49 m² (Dükkan, depo, kiosk ve stand alanları) dir. Alışveriş merkezi mevcut durumda %96 oranında doluluk oranına sahiptir.

Yapılaşma Belgelerine Göre
Mall Of İstanbul Projesinin
Alan Dağılımları
Bağımsız Bölüm
Sayısı
Toplam İnşaat Brüt
Alanı
Avm 586 162.679,27 m²
Konut A Blok 242 21.856,87 m²
Konut B Blok 223 23.814,44 m²
Konut C Blok 320 25.228,15 m²
Konut D Blok 298 27.276,50 m²
Ofis 217 30.508,00 m²
Enerji Merkezi 11 393,41 m²
Ortak Alan
(Otopark ve Diğer Ortak Alanlar)
433.714,45 m²
Toplam 1.897 725.471,09 m²

TRGYO-2503065 B.ŞEHİR (MALL OF İSTANBUL AVM) 16

MALL OF İSTANBUL AVM İNŞAAT ALANI HESAP TABLOSU
Kat / Seviye Toplam İnşaat Alanı Katlar Alanı Tesisat Alanı
4. Bodrum Kat (55.40 Kotu) 58.751,86 0,00
3. Bodrum Kat (58.60 Kotu) 101.170,32 0,00
2. Bodrum Kat (61.80 Kotu) 101.245,83 5.312,44
1. Bodrum Kat (66.10 Kotu) 94.076,50 0,00
1. Bodrum Kat Ara Kat (69.10 Kotu) 4.914,79 2.485,19
Zemin Kat (73.10 Kotu) 63.244,93 42.479,46
Zemin Ara Kat (75.70 Kotu) 1.202,22 1.118,52 16.290,83
1. Kat (79.05 Kotu) 48.736,87 33.380,16
1. Kat Ara Kat (78.80 Kotu) 232,76 232,76
2. Kat (85.00 Kotu) 44.941,69 14.175,39
2. Kat Ara Kat(89.12 Kotu) 990,19 722,88
3. Kat (90.95 Kotu) 8.860,58 3.219,95
4. Kat (93.90 Kotu) 2.835,00 2.021,85
5. Kat (98.70 Kotu) 2.532,68 971,54
GENEL TOPLAM 533.736,22 106.120,14 16.290,83

Binanın Genel Özellikleri

Yapı Tarzı : Betonarme
Yapı Nizamı : Ayrık Nizam
Yapı Sınıfı : 5-A
Elektrik : Şebeke
Su : Şebeke
Isıtma Sistemi : Merkezi Sistem
Kanalizasyon : Şebeke
Su Deposu : Mevcut
Havalandırma : Merkezi
Asansör : Mevcut (19 yük ve 13 müşteri)
Jeneratör : Mevcut
Yangın Tesisatı : Mevcut
Çatı Tipi : Teras ve Cam fanus
Dış Cephe : Cam Giydirme
Park Yeri : Mevcut (4.000 Açık-Kapalı toplam)
Güvenlik : Mevcut
Manzarası : Şehir Manzaralı
Cephesi : TEM Yolu ve Bulvar Cepheli
Deprem
1.Derece
Bölgesi
X
2.Derece
3.Derece
4.Derece
5.Derece

3.4.2 - İç Mekan Özellikleri

AVM genelinde iç mekan özellikleri benzerlik göstermektedir. Ortak kullanım alanlarında zeminler granit, seramik ve beton, duvarlar plastik boya ve seramik kaplıdır. Kolon yüzeyleri giydirmedir. Tavanlar alçı asma veya taş yünü asma tavandır. Spot aydınlatma mevcuttur. Havalandırma tünelleri, sprinkler sistem, duman dedektörleri ve ses yayın tesisatı mevcuttur. Kapalı otoparklarda zeminler sertleştirilmiş şap kaplıdır.

AVM içinde kiralanan hacimler ise kiracıların kullanım ihtiyacına göre dizayn edilmiş olup farklı özelliklere sahiptir.

3.4.3 - Ruhsat Alınmış Yapılarda Yapılan Değişliklerin 3194 Sayılı İmar Kanunu' nun 21. Maddesi Kapsamında Yeniden Ruhsat Alınmasını Gerektirdiği Değişiklikler Olup Olmadığı Hakkında Bilgi

Taşınmaz için yapı kullanma izin belgesinin bulunması nedeniyle mevzuat kapsamında 3194 Sayılı İmar Kanunu' nun 21. Maddesi kapsamında yeniden ruhsat alınması gerekmemektedir.

4 - DEĞERLEME İLE İLGİLİ ANALİZLER

4.1 - Taşınmazın Bulunduğu Bölgenin Özellikleri

4.1.1 - İstanbul İli

İstanbul 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır. Batıda Çatalca Yarımadası, doğuda Kocaeli Yarımadası'ndan oluşur. Kuzeyde Karadeniz, güneyde Marmara Denizi ve ortada İstanbul Boğazı'ndan oluşan kent, kuzeybatıda Tekirdağ'a bağlı Saray, batıda Tekirdağ'a bağlı Çerkezköy, Tekirdağ, Çorlu, güneybatıda Tekirdağ'a bağlı Marmara Ereğlisi, kuzeydoğuda Kocaeli'ne bağlı Kandıra, doğuda Kocaeli'ne bağlı Körfez, güneydoğuda Kocaeli'ne bağlı Gebze ilçeleri ile komşudur. İstanbul'u oluşturan yarımadalardan Çatalca Avrupa, Kocaeli ise Asya anakaralarındadır. Kentin ortasındaki İstanbul Boğazı ise bu iki kıtayı birleştirir. Boğazdaki Fatih Sultan Mehmet ve Boğaziçi Köprüleri kentin iki yakasını birbirine bağlar. İstanbul Boğazı boyunca ve Haliç'i çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur.

İstanbul, Türkiye'nin en büyük kenti olup, 14 milyon kişiyi aşan nüfusu ile dünyanın da sayılı kentlerinden biri haline gelmiştir. Batı ile Doğu arasında köprü olma özelliği ile yerli ve yabancı sermaye için, bölgelerarası ilişki kurma ve bölgelere açılma yönünden önemli bir merkezdir. İstanbul Boğazı, Karadeniz'i, Marmara Denizi'yle birleştirirken; Asya Kıtası'yla Avrupa Kıtası'nı birbirinden ayırmakta ve İstanbul kentini de ikiye bölmektedir.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hazırlamış olduğu 2024 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Nüfus Sayımı Sonuçlarına göre İstanbul'un Toplam Nüfusu 15.701.602 kişidir. İstanbul'un 14'ü Anadolu Yakasında, 25'i Avrupa Yakasında olmak üzere toplam 39 ilçesi vardır.

Harita 1 - İstanbul'un Konumu

4.1.2 - Başakşehir İlçesi

2008 yılında Küçükçekmece, Esenler ve Büyükçekmece ilçelerinden ayrılarak ilçe yapılmıştır. Başakşehir, kuzeyde Arnavutköy, kuzeydoğuda Sultangazi ve Eyüpsultan, doğuda Esenler, güneyde Bağcılar, Küçükçekmece ve Avcılar ile batıda Esenyurt ilçeleriyle çevrilidir. Başakşehir 1. ve 2. etapları, Altınşehir merkezi, Güvercintepe, Şahintepe mahalleleri ve Kayabaşı köyü Küçükçekmece Belediyesi'ne, 4. Etap ve 5. Etap'ı Esenler Belediyesi'ne, Bahçeşehir ise Büyükçekmece ilçesine bağlı bir belde belediyesi durumundaydı. Fakat son yapılan düzenlemelerle bu semtler birleştirilerek Başakşehir ilçesi kuruldu. Başakşehir, Türkiye'de yabancı uyruklu vatandaşların en çok tercih ettiği ilçelerden biridir. İlçenin yoğun göç alan bir bölge olmasından dolayı Arapça, Rusça, İngilizce ve Fransızca konuşanların oranı yüksektir. Orta Doğu ve Afrika'dan aldığı göçler dolayısıyla Arapça, Fransızca ve İngilizce konuşanlar çoktur. Rusçayı ise genelde Rusya'dan göç eden halkların yanı sıra Orta Asya Türkleri'de konuşur. Arap nüfusunun fazlalığı nedeniyle bölgede Araplar için özel okullar bulunmaktadır.

İlçeye ulaşım TEM otoyolu ve Demiryolu ile gerçekleştirilmektedir. İlçeye otobüs seferleri de bulunmaktadır. Demiryolu ile ulaşım Ispartakule'deki tren istasyonu ile sağlanmaktadır. Başakşehir Belediyesi tarafından Halkalı Tren İstasyonu ile Bahçeşehir arasında geçici süre ile mekik tren seferi yapılması için TCDD'ye başvuruda bulunulmuş ve kabul edilmiştir. İnşaatı devam eden hat Marmaray hattına bağlanacak olup, Bahçeşehir ve Ispartakule bölgesini rahatlatacağı düşünülmektedir.7 Temmuz 2013 tarihinde resmi açılışı yapılan M3 (Kirazlı - Başakşehir-Metrokent) Metro Hattı ile 5. Etap Metrokent'e ve 29 Mayıs 2021 tarihinde resmi açılışı yapılan M9 Bahariye - Olimpiyat Metro Hattı ile Atatürk Olimpiyat Stadyumu'na ve Mall of İstanbul'a kadar metro ulaşımı sağlanmıştır. Diğer raylı sistemlere entegre olan bu hatlar sayesinde Başakşehir'den Pendik'e ve Gebze'ye kadar raylı sistemler ile ulaşım mümkün hale gelmiştir. Ayrıca Başakşehir Belediyesi tarafından Güvercintepe bölgesinde yaşayan vatandaşların Olimpiyat metro istasyonuna rahat ve hızlı ulaşması amacıyla yaya viyadüğü yapımına başlanmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hazırlamış olduğu 2024 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Nüfus Sayımı Sonuçlarına göre Başakşehir ilçesinin Toplam Nüfusu 520.467 kişidir.

Harita 2 - Başakşehir'in Konumu

4.1.3 - Gayrimenkul Piyasasının Mevcut Ekonomik Göstergeler Doğrultusunda Analizi

Türkiye Ekonomik Görünüm

2025 yılının ilk üç aylık dönemi, 2024 yılından süregelen jeopolitik riskler ile ekonomik dengesizlikleri devralmış görünmektedir. Ortadoğu ve Ukrayna'daki savaş ortamı tansiyonu artırırken ABD'de 20 Ocak'ta göreve başlayan Trump 'ın küresel anlamda etki yaratan gümrük vergilerini artırması bir anda sistemik riskleri ön plana çıkarmıştır. ABD Başkanı Trump, dış ticaret açığı verdiği ülkeler başta olmak üzere gümrük vergilerini çok hızlı bir biçimde artıracağını açıklarken özellikle Çin'e yönelik oldukça sert bir tutum takınmıştır. Trump, iki komşu ülke olan Meksika ve Kanada'ya yönelik gümrük vergilerini de yükseltmiştir. Sadece bununla yetinmeyip, Grönland ve Panama'dan toprak talebinde bulunmuştur. Bu sıra dışı uygulamalar küresel ekonomi için ciddi bir belirsizlik kaynağı olmuştur. ABD Merkez Bankası da Trump'ın uygulamaya koyduğu yeni maliye politikaları nedeniyle oldukça muhafazakâr davranmaya başlamıştır. ABD Başkanının uygulamaya çalıştığı ekonomi politikaları diğer ülkelerin para ve maliye politikaları üzerinde de baskı oluşturmuştur.

Dünya ekonomisinde "II. Dünya Savaşı"ndan bu yana görülen en radikal değişikliklerden birisi olan korumacı yaklaşım ve yaptırım silahına dayalı ekonomik anlayış pek çok ülkeyi bölgesel iş birliklerine zorlamaktadır. Diğer yandan yeni lojistik ağların kurulması, ödeme sistemleri, ihracatın zorlaşması, rekabetin artması gibi bu sürecin artçı dengesizlikleri de hayata geçmeye adaydır.

ABD'nin başlattığı gümrük vergisi artışı diğer ülkeler arasında da mütekabiliyete neden olacağından küresel büyümede yaşanacak kaybın ötesinde başta maliyet enflasyonunun artması sonrasında da stagflasyonist eğilimlerin güçlenmesinden endişe duyulmaktadır. Benzer risk ve endişelerin uluslararası finans kurumlarının raporlarına da yansıdığı gözlenmektedir.

IMF Dünya Ekonomik Görünüm Raporu Nisan sayısında ticaret gerilimlerinin hızla tırmanması ve politika belirsizliklerinin artması nedeniyle küresel ekonomik büyüme tahminlerini bu yıl için %2,8'e ve gelecek yıl için %3'e düşürmüştür. Fon'un Ocak ayında yayımlanan tahminlerinde, dünya ekonomisinin bu yıl ve gelecek yıl %3,3 büyümesi öngörülmüştü.

IMF raporunda öne çıkan başlıkları şöyle özetleyebiliriz:

* ABD tarafından açıklanan ve uygulamaya konan bir dizi yeni tarife ile ticaret ortaklarının misillemeleri nedeniyle yürürlükteki gümrük vergisi oranlarının son yüzyılda görülmeyen seviyelere ulaştığı belirtilen raporda, bu durumun büyüme üzerinde büyük bir olumsuz şok etkisi yarattığı kaydedildi.

* "Ticaret gerilimlerinin hızla tırmanması ve politika belirsizliğinin son derece yüksek seviyelere ulaşmasının küresel ekonomik faaliyet üzerinde önemli bir etki yaratması

beklenmektedir," değerlendirmesinde bulunuldu.

* Gelişmiş ekonomilerde büyümenin bu yıl %1,4 ve gelecek yıl %1,5 olmasının beklendiği belirtilen raporda, gelişmekte olan ekonomilerde büyüme hızının bu yıl %3,7 ve gelecek yıl %3,9 olmasının öngörüldüğü aktarıldı.

* Küresel manşet enflasyonun ise Ocak ayındaki beklentilere kıyasla biraz daha yavaş bir hızda gerileyerek 2025'te %4,3, 2026'da ise %3,6 olmasının beklendiği belirtildi.

* Yoğunlaşan aşağı yönlü risklerin küresel ekonomik görünüme hâkim olduğu aktarılan raporda, ticaret savaşının tırmanmasının ve ticaret politikası belirsizliğinin daha da

artmasının kısa ve uzun vadeli büyümeyi daha da azaltabileceği ifade edildi.

Söz konusu raporda Türkiye ile ilgili olarak ise büyümenin bu yıl %2,7 olacağı ifade edildi. IMF, 2024 yılının Ekim ayında yayımladığı Global Ekonomik Görünüm Raporu'nda Türkiye

için aynı tahminde bulunurken, 2025 yılı Ocak ayında yayımladığı ara raporda tahminini %2,6'ya güncellemişti. 2024 yılı için ortalama tüketici fiyatları beklentisini %33'ten %35,9'a çıkarırken, 2026 yılı için beklentisini %22,8 olarak belirledi.

TRGYO-2503065 B.ŞEHİR (MALL OF İSTANBUL AVM) 21

Türkiye'nin göreceli olarak ABD gümrük vergilerinden daha az oranda etkileneceği beklentisi, petrol, doğalgaz ve bazı temel girdi maliyetlerinde yaşanan fiyat gerilemeleriyle birlikte

para politikasında Mart ortasından bu yana yaşanan daha fazla sıkılaşmanın da yarattığı nisbi koruma etkisi olduğu söylenebilir. Ancak enflasyonda hâlâ katı bir seyrin sürmesi, faiz oranlarının buna bağlı yüksek seyri, yapısal anlamda risk unsuru olarak dikkat çekmektedir. Küresel ekonomide 2024 yılı boyunca genellikle yaşanan faiz indirimleri ve canlandırıcı ekonomi politikaları başta ECB ve Fed olmak üzere hayata geçirilmiştir. Gelişmiş ülkelerden Japonya bu konuda ayrışmış görülmektedir. 2025 yılının ilk çeyreğinde ise ticaret savaşlarına paralel olarak Fed'in oldukça temkinli bir tutum sergilediğini, ECB'in ekonomik aktiviteyi artırmak için daha fazla çaba gösterdiğini rahatlıkla ifade edebiliriz. (Kaynak: Gyoder 39.Gösterge, 2025 1.Çeyrek)

Harcamalar Yöntemiyle Cari Fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
GSYH
(milyon TL)
Kişi Başı Gelir
(IL)
GSYH
(milyon Dolar)
Kişi Başı Gelir
(Dolar)
Buyume
(56)
Yıl İçi Ortalama
Kur (Dolar/TL)
2018 3.758.773 46.167 797.124 9.792 3,00 4,72
2019 4.317.787 52.316 760.355 9.213 0,90 5,68
2020 5.048.567 60.541 717.092 8 ਟੋਲਰ 1,90 7,04
2021 7.256.142 85,759 807.924 ਰੇ ਟੇਕਰੇ 11,40 8,98
2022 15.011.776 176.654 905.814 10.659 5,50 16,57
2023 26.545.722 311.110 1.130.009 13.243 5,10 23,49
2024 43.410.514 507.615 1.322.408 15.463 3,20 32,83

(Kaynak: (Gyoder 39.Gösterge, 2025 1.Çeyrek)

Gayrimenkul Sektörü:

Yarattığı katma değer ve istihdam olanaklarıyla ülke ekonomileri için çoğu zaman kaldıraç görevi üstlenen inşaat sektörü ayrı bir öneme sahiptir. Zira günümüzde inşaat, yalnızca çevrenin inşa edilmesini değil, bakım, onarım ve işletilmesine katkıda bulunan faaliyetlerin tümünü içerecek şekilde değerlendirilmektedir. Gayrimenkul sektörünün önemli göstergelerinden birisi de konut satış rakamlarıdır. 2025 yılı ilk çeyreğinde konut satışları toplamı 335.786 adet olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılının aynı dönemine göre %20 dolayında bir artış görülmüştür. Aynı dönemdeki satışların 51.729 adeti ipotekli olarak gerçekleşirken bir önceki yılın aynı dönemine göre %87'lik bir artışı işaret etmektedir. İlgili dönemde ilk el satışlar 99.876 adet, ikinci el satışlar ise 235.910 adet olarak kayıtlara geçmiştir.

Yılın ilk üç ayında gayrimenkul piyasası canlı sayılabilecek rakamlara sahip olmuştur. Canlılığın nedeni olarak; faizlerdeki düşme beklentisi, buna bağlı olarak gayrimenkul fiyatlarında olan/olabilecek artış beklentisi, göreceli konut kredilerine ulaşılabilirliğin artması, faiz, altın, KKM gibi yatırım araçlarından gelir elde edenlerin bu geliri gayrimenkulde değerlendirmek istemeleri sayılabilir. Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'den 2025 yılının ilk üç ayında aldığı konut adedi 4.578 olmuştur. 2012 yılında yapılan yabancı uyruklu kişilere taşınmaz satışıyla ilgili düzenleme sonrasında başta konut olmak üzere diğer taşınmaz çeşitlerine de ciddi bir yabancı ilgisi yaşanmaya başlamıştı. Yabancı tabiiyetli gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye'de gayrimenkul almasıyla ilgili bu düzenlemeden sonra artan ilgi, oturma izni ve vatandaşlık verilmesiyle 2022 yılına kadar güçlü bir trendle seyretmiş, ancak son birkaç yılda oldukça zayıflamış görünmektedir. Bunun nedenleri olarak, iç ve dış konjonktürde görülen değişimler, TL'nin göreceli olarak değerli olması ve konut fiyatlarının yüksekliği gösterilebilir. Konuyla ilgili diğer ilginç bir durum ise geçmişte konut alıp vatandaşlık, oturma izni gibi hakları edinmiş kişilerin sahip oldukları gayrimenkulleri satmalarıdır.

Son iki buçuk yıldır uygulanan enflasyonla mücadele programı belli oranda başarı kazanıp dezenflasyon yaşandıysa da hali hazırda devam eden yapışkan ve katı eğilim tüm varlık fiyatlarını etkilediği gibi gayrimenkul fiyatlarını da etkilemiştir. TCMB tarafından açıklanan konut fiyat endeksine (KFE) baktığımızda nominal artışın sürmesine karşın reel fiyatların hâlâ enflasyonun altında olduğu gözlenmektedir. Her ne kadar reel fiyatlar enflasyonun altında da olsa eğilime baktığımızda reel anlamda değerleme sürecinde artan bir ivme dikkat çekmektedir.

2025 Mart ayında bir önceki aya göre %2,0 oranında artan KFE, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak %32,3 oranında artmış, reel olarak ise %4,2 oranında azalmıştır..3 Üç büyük şehirdeki fiyat değişimlerini incelediğimizde ise 2025 Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre, İstanbul, Ankara ve İzmir'de sırasıyla %30,7, 38,6 ve 32,5 oranlarında artışlar gözlenmiştir.

Gerek uygulanan politikaların etkisi, gerekse talepte geçtiğimiz yıl yaşanan yavaşlamayla birlikte inşaat maliyetlerinde 2024 yılı bahar aylarından bu yana keskin bir düşüş gözlenmiştir. TÜİK verilerine göre, inşaat maliyet endeksi 2025 Şubat ayında bir önceki aya göre %1,24 artmış, bir önceki yılın aynı ayına göre %23,94 yükselmiştir. Bir önceki aya göre malzeme endeksi %1,99 artarken, işçilik endeksi %0,02 azalmıştır. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi %19,49, işçilik endeksi %32,38 yükselmiştir.

Gayrimenkul sektörü ve ekonominin önemli bir göstergesi de yapım ruhsatları ile yapı kullanım izinlerindeki eğilimdir. Bu göstergeler hem ekonomik beklentileri okumak hem de sektörün ekonomik ve üretim kaynaklı eğilimini ölçmek adına değerlidir. TÜİK tarafından Şubat ayında açıklanan (IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2024) yapı ruhsatı verilen bina sayılarına baktığımızda; bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı %16,7, daire sayısı %17,4 ve yüz ölçüm %16,5 azalmıştır. Aynı döneme ait yapı kullanım izinleriyse; bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, belediyeler tarafından yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı %10,5, daire sayısı %16,9 ve yüz ölçüm %13,3 artmıştır. Yapı ruhsatlarının göreceli olarak zayıf olması konut arzının ortalama 800-850.000 civarında olan doğal talebin altında kalmasına neden olmuştur. (Kaynak: Gyoder 39.Gösterge, 2025 1.Çeyrek)

TRGYO-2503065 B.ŞEHİR (MALL OF İSTANBUL AVM) 23

Alışveriş Merkezi Piyasasına İlişkin Veri ve Analizler

2024 yılı itibariyle perakende ciro endeksinin ocak ayında 2.502'ye, Kasım ayında ise 3.895'e ulaşması sektörün güçlü bir büyüme trendi içinde olduğunu göstermektedir. 2024 yılı ziyaretçi sayısı endeksi, 2023'ün güçlü toparlanmasından sonra daha dengeli bir büyüme göstermiştir. 2024 yılında alışveriş merkezlerinin ciro ve ziyaretçi sayılarındaki büyüme ivmesi biraz yavaşlamış olsa da artış eğilimi devam etti.

İstanbul'daki AVM'lerde getiri oranı %8 civarında seyretmeye devam ediyor.

2025 yılı Nisan sonu itibarıyla Türkiye'deki mevcut alışveriş merkezi arzı 439 adetle yaklaşık 14 milyon m2 seviyesindedir. Organize perakende yoğunluğu ülke genelinde 1.000 kişi başına 164 m² kiralanabilir alanken, İstanbul'da 338 m² ile ülke ortalamasının yaklaşık iki katıdır. Ankara 278 m² perakende yoğunluğu ile öne çıkan şehirler arasındadır. 2025 yılında 162.000 m² kiralanabilir alana sahip beş yeni alışveriş merkezinin açılması planlanmaktadır. Yıl sonu itibarıyla Türkiye genelinde toplam arzın 14,2 milyon m²'ye, perakende yoğunluğunun 166 m² seviyesine çıkması beklenmektedir.(Kaynak: Gyoder 39.Gösterge, 2025 1.Çeyrek)

Yıllara Göre AVM Sayısı ve Toplam Kiralanabilir Alan (TKA)
2010 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Açık AVM
Sayısı
208 246 271 271 298 322 322 352 377 405 425 431 437 442 444 446 446 446 439
TKA
(bin m2)
5.86 7.09 7.80 8.749 9.52 10.50 11.158 12.97 13.82 13.90 13.82 13.906 14.00 14.129 14.020

2024 yıl sonu değerleme çalışması yapılan Türkiye'de yer alan AVM'ler için kamuya açık değerleme raporlarından ve piyasalardan değerlenen bilgiler aşağıdaki tablodaki gibidir.

CİRO PAYI ( BİRİM DEĞER
KİRA GELİRİ (TL/KİRALAN
AVM ADI/KONUM KİRALANABİLİR ALAN ORTALAMA KİRA BİRİM DEĞERİ ORTALAMA AYLIK KİRA GELİRİ ÜZERİNDEN) TOPLAM GELİR TOPLAM GİDER GİDER/GELİR 2024 YIL SONU DEĞERİ ABİLİR ALAN)
AKASYA AVM/ÜSKÜDAR 87.001,00 m² 1.500 TL/m² 62.000.000 TL 10,00% 744.000.000 TL 300.000.000 TL 40% 23.890.000.000 TL 274.595 TL/m²
AKBATI AVM/ESENYURT 65.088,00 m² 1.000 TL/m² 63.666.667 TL 10,00% 764.000.000 TL 579.000.000 TL 76% 9.140.000.000 TL 140.425 TL/m²
AKMERKEZ AVM/BEŞİKTAŞ 33.693,00 m² 1.475 TL/m² 48.416.667 TL 10,00% 581.000.000 TL 424.000.000 TL 73% 6.550.000.000 TL 194.402 TL/m²
DOĞUŞ CENTER MASLAK/SARIYER 47.398,00 m² 365 TL/m² 17.300.000 TL 0,00% 207.600.000 TL 29.912.428 TL 14% 2.745.720.000 TL 57.929 TL/m²
KANYON AVM/BEŞİKTAŞ 41.101,50 m² 1.121 TL/m² 45.154.103 TL 1,51% 406.386.930 TL 324.929.784 TL 80% 8.035.000.000 TL 195.492 TL/m²
PENDORYA AVM/PENDİK 30.573,00 m² 290 TL/m² 9.084.750 TL 15,00% 109.017.000 TL 49.029.000 TL 45% 1.212.000.000 TL 39.643 TL/m²
PIAZZA AVM/MALTEPE 52.648,00 m² 1.600 TL/m² 97.571.485 TL 17,00% 1.170.857.825 TL 1.052.083.366 TL 90% 13.788.830.000 TL 261.906 TL/m²
TORIUM AVM/ESENYURT 91.528,00 m² 491 TL/m² 44.916.667 TL 40,00% 539.000.000 TL 324.000.000 TL 60% 3.325.100.000 TL 36.329 TL/m²
OPTIMUM İSTANBUL/ ATAŞEHİR 41.328,00 m² 1.550 TL/m² 72.193.817 TL 15,00% 866.325.802 TL 44.634.240 TL 5% 10.676.135.000 TL 258.327 TL/m²

4.2 - Değerleme Hizmetini Sınırlayıcı-Kısıtlayıcı Faktörler

Değerleme hizmetini sınırlayıcı/kısıtlayıcı herhangi bir unsur bulunmamaktadır.

4.3 - Bilgilerin Kaynağı

Değerleme çalışmasında kullanılan bilgiler; Başakşehir Belediyesi İmar Müdürlüğü, Torunlar GYO A.Ş. ile yerinde yapılan incelemeler ile kısmen belgeli ve kısmen de şifahi bilgiler sonucu oluşmuştur.

4.4 - Değeri Etkileyen Faktörler

4.4.1 - Olumlu Faktörler

  • * TEM otoyolu ve Basın Ekspress yolu kesişiminde merkezi bir konumda yer almaktadır.
  • * Kat mülkiyeti tahsis edilmiş, cins tahsisi yapılmıştır.
  • Nitelikli ve en bilinen alışveriş merkezlerinden biridir. *
  • * Toplu taşıma ve özel araçlarla erişilebilirliği yüksektir.

4.4.2 - Olumsuz Faktörler

* Belirli alıcı kitlesine hitap etmektedir.

5 - DEĞERLEME YÖNTEMLERİ

5.1 - Pazar Yaklaşım Yöntemi

Bu yöntemde; değeri belirlenmek istenen taşınmaza emsal olabilecek gayrimenkullerin satış bedellerinin elde edilerek, söz konusu taşınmaz ile nitelik ve niceliklerinin karşılaştırılması yapılmaktadır. Bu konuda en önemli husus emsal gayrimenkullerin gerçek satış bedellerinin elde edilebilmesidir. Benzer özelliklere sahip gayrimenkullerden; satış tarihi itibari ile değer kaybı, kullanım alanlarına ait kıyaslama, çevre düzeni ve arsa alanlarına ilişkin düzeltmelerin yapılması gereklidir. Birim fiyat ya da toplam fiyat olarak elde edilen veriler değerlemesi yapılan taşınmaza uygulanarak değerleme bedeline ulaşılmaktadır. Ülkemizde gayrimenkul piyasasının hareketliliği ve tutarsızlığı nedeni ile sağlıklı sonuçlara ulaşabilmek için en çok bu yöntem uygulanmaktadır.

5.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı

Mevcut bir yapının aynısını yeniden inşa etmek fikri üzerine kuruludur. Gayrimenkulün değeri; değerleme tarihinde yeniden inşa etmenin maliyeti, boş arsa değeri, arazinin kullanılabilir hale getirilmesinden kaynaklanan harcamalar ve amortisman tutarından oluşmaktadır. Ana prensip olarak mevcut bir gayrimenkulün bina değerinin, hiçbir zaman yeniden inşa etme maliyetinden fazla olamayacağı kabul edilmektedir. Karşılaştırma ve maliyetlere ayırma yöntemleri kullanılmaktadır. Karşılaştırma yönteminde yeni inşa edilen bir gayrimenkulün birim maliyetleri, değerlemesi yapılan taşınmazın değerinin belirlenmesinde kullanılmaktadır. Her iki yapının olumlu/olumsuz özellikleri bulunan değer üzerinden eksiltilir/artırılır. Maliyetlere ayırma yönteminde ise değerlenen taşınmazın inşaası aşamasında kullanılan malzemeler, işçilik ve projelendirme bedelleri tek tek hesaplanır. Ortaya çıkan değerden; amortisman bedeli düşürülerek gerçek değer oluşturulur.

5.3 - Nakit Akışı ( Gelir ) Yaklaşımı

Değeri yalnızca elde edilecek gelire göre saptanabilen taşınmazlarda kullanılabilen bu yöntemde; taşınmazın gelecekte ortaya çıkabilecek faydalarını ve getirdiği net geliri kapitalize ederek bugünkü değeri belirlenmektedir. Bir yıllık gelirin, gelir oranına bölünmesi ya da gelir katsayısıyla çarpılması sonucu değere ulaşılma yöntemi direkt kapitalizasyon olarak adlandırılmaktadır. İndirgenmiş nakit akışı ise; götürü bedeli uygulanarak gelir modeline yansıtılması, gelirlerin kabul edilebilir bir indirgeme oranı ile bugünkü değerine getirilerek gayrimenkulün değeri saptanması olarak tanımlanmaktadır.

6 - DEĞERLEMEDE KULLANILAN YÖNTEMLER

Değerleme konusu projeye ilişkin yapılmış olan değerleme çalışmasında;

-AVM'nin mevcut durum değerinin tespitinde Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı ve Nakit Akışı (Gelir) Yaklaşımı yöntemi,

  • Pazar Yaklaşımı Yöntemi; arsa değerinin tespitinde ve Nakit Akışı ( Gelir ) Yaklaşımı yönteminde kullanılan ortalama birim m² kira değerlerinin takdir edilmesinde kullanılmıştır.

6.1 - Pazar Yaklaşımı

Arsa Emsalleri

1 Aslan Brokers Gayrimenkul

Tel 0 (532) 283 56 73

İkitelli OSB Mahallesinde, Bedrettin Dalan Bulvarına cepheli konumda yer alan 3.000 m² yüzölçüme sahip arsa 375.000.000.-TL olarak pazarlanmaktadır. Ticaret imarlı ve Kaks: 2.00 yapılaşma şartına sahip olduğu bilgisi edinilmiştir.

SATILIK
3000
125.000
.-M²
375.000.000
.-TL
.-TL/M²
---------------------------------------------------------------------- --

2 Remax Ekstra 1

Tel 0 (533) 558 85 86

Basın Ekspres Yoluna cepheli konumda yer almakta olan 162 ada 30, 31 ve 59 parseller toplam 1.050 m² yüzölçüme sahip arsa 180.000.000.-TL olarak pazarlanmaktadır. 162 ada 30 ve 31 parseller sokak cepheli, 162 ada 59 parsel Basın Ekspres Yoluna cephelidir. Prestij Hizmet alanı imarlı ve Kaks:1.75 yapılaşma şartına sahip olduğu bilgisi edinilmiştir.

3 Namlı Gayrimenkul

Tel 0 (532) 528 19 80

Basın Ekspres Yoluna cepheli Halkalı Mahallesi'nde yer alan 6036 parsel 2.025 m² yüzölçüme sahip arsa 400.000.000.-TL olarak pazarlanmaktadır. Ticaret+hizmet imarlı ve Kaks:1.75 yapılaşma şartına sahip olduğu bilgisi edinilmiştir. Yapılaşma alanının tamamının "turizm tesis alanı" fonksiyonuna ayrılması durumunda Kaks:1.95'dir.

SATILIK 2025 400.000.000 197.531
.-M² .-TL .-TL/M²

4 Redsttone Platinium

Tel 0 (506) 181 77 88

Basın Ekspres Yoluna yakın konumda Mahmutbey MİA bölgesinde yer alan 1813 ada 21 parsel 6.051 m² yüzölçüme sahip arsa 383.000.000.-TL olarak pazarlanmaktadır. Merkezi İş Alanı imarlı ve Kaks:2.00 yapılaşma şartına sahip olduğu bilgisi edinilmiştir.

6051
SATILIK
383.000.000
.-M²
.-TL
63.295
.-TL/M²
----------------- ----------------------------- -------------------

5 Remax Piramit

Tel 0 (542) 690 59 58

Basın Ekspres Yoluna yakın konumda Mahmutbey MİA bölgesinde yer alan 2.115 m² yüzölçüme sahip arsa 182.000.000.-TL olarak pazarlanmaktadır. Merkezi İş Alanı imarlı ve Kaks:2.00 yapılaşma şartına sahip olduğu bilgisi edinilmiştir.

2115
182.000.000
86.052
SATILIK
.-M²
.-TL
.-TL/M²
--------------------------------------------------------------------- --

6 Emlak Müzayede ( 19.06.2025 Açık Artırma Lotlu Liste)

İkitelli-2 Mahallesinde, yer alan 1337 ada 28 parsel 2.000 m² yüzölçüme sahip arsanın 1.253,15 m² TOKİ hissesi 93.159.171.-TL muhammen bedel ile satılıktır. Ticaret imarlı, Kaks: 1.50, 8 kat yapılaşma şartına sahip olduğu bilgisi edinilmiştir.

SATILIK .-M² 93.159.171 74.340
1.253,15 .-TL .-TL/M²

7 Emlak Müzayede ( 19.06.2025 Açık Artırma Lotlu Liste)

Tel

İkitelli-2 Mahallesinde, yer alan 1338 ada 7 parsel 2.721,79 m² yüzölçüme sahip arsanın 1.993,61 m² TOKİ hissesi 119.975.449,80.-TL muhammen bedel ile satılıktır. Ticaret imarlı, Kaks: 1.50, 10 kat yapılaşma şartına sahip olduğu bilgisi edinilmiştir.

SATILIK
119.975.450
60.180
1.993,61
.-M²
.-TL
.-TL/M²
-------------------------------------------------------------------------

EMSAL KROKİSİ

Bina Emsalleri

1 - Beyan Eden Kişi, Kurum Remax Ekstra 1

TEL 1 ; 0 558 85 86 533

Taşınmazın karşısında, TEM yoluna cepheli, 4 katlı yaklaşık 25 yıllık olduğu beyan edilen 3.300 m² kapalı alanlı plaza 225.000.000 TL bedelle satılıktır.

SATILIK 3300 225.000.000 68.182
.-M² .-TL .-TL/M²

2 - Beyan Eden Kişi, Kurum Ada Emlak

TEL 1 ; 0 532 243 55 22

Hürriyet Bulvarı Caddesi üzerinde yer alan 7 katlı, yeni inşa edilmiş 9.300 m² alanlı plaza 700.000.000 TL bedelle satılıktır.

SATILIK
9300
700.000.000
75.269
.-M²
.-TL
.-TL/M²
---------------------------------------------------------------------

3 - Beyan Eden Kişi, Kurum

TEL 1 ; 539 439 81 09 0

Tiyap Gayrimenkul

Taşınmaz ile aynı bölgede yer alan Basın Ekspres Yoluna cepheli, 9 katlı yaklaşık 27 yıllık olduğu beyan edilen 24.000 m² alanlı plaza 910.000.000 TL bedelle satılıktır. Plaza için aylık kdv hariç 3.740.000 TL kira ödendiği bilgisi alınmıştır.

SATILIK 24000 910.000.000 37.917
.-M² .-TL .-TL/M²
KİRALIK 24000 3.740.000 156
.-M² .-TL .-TL/M²

4 - Beyan Eden Kişi, Kurum

TEL 1 ; 0 283 56 73 532

Aslan Brokers Gayrimenkul

Taşınmaz ile aynı bölgede yer alan Basın Ekspres Yoluna cepheli, tek katlı yaklaşık 14 yıllık olduğu beyan edilen 3.000 m² alanlı işyeri binası 265.000.000 TL bedelle satılıktır. Aylık kdv hariç 1.840.000 TL kira ödendiği bilgisi alınmıştır.

SATILIK 3000 265.000.000 88.333
.-M² .-TL .-TL/M²
KİRALIK 3000 1.840.000 613
.-M² .-TL .-TL/M²

5 - Beyan Eden Kişi, Kurum

TEL 1 ; 0 532 392 25 65 Reformist Realtors REIT

Taşınmaza yakın Mahmutbey MİA bölgesinde yer alan cadde cepheli, 9 katlı yaklaşık 20 yıllık olduğu beyan edilen 15.260 m² alanlı plaza 748.000.000 TL bedelle satılıktır.

SATILIK 15260 748.000.000 49.017
.-M² .-TL .-TL/M²

6 - TEL 1 ; Beyan Eden Kişi, Kurum 0 533 931 54 21 Medya Gayrimenkul

Taşınmaza yakın Mahmutbey MİA bölgesinde yer alan cadde cepheli, 12 katlı yeni inşa edilmiş, 18.000 m² alanlı plaza 1.250.000.000 TL bedelle satılıktır.

.-M² .-TL .-TL/M² SATILIK 18000 1.250.000.000 69.444

6.1.2 - Emsallerin Değerlendirilmesi ve Parselin Değeri

Bölgeden elde edilen emsallerin değerlemesi yapılan taşınmazın özelliklerine bağlı olarak analizi yapılırken aşağıdaki bulunan karşılaştırma tablosu kullanılmıştır. Bu tablonun öncelikli amacı değerleme sırasında bölgeden edinilen emsallerin değerlemesi yapılan taşınmaz/taşınmazlara göre durumlarını karşılaştırmaktır. Bu analizde emsal taşınmaz "iyi/küçük" olarak belirtilmişken (-) düzeltme, "kötü/büyük" olarak belirtilmişken (+) düzeltme yapılmaktadır. Emsallerin her birinin taşınmazlara göre farklılıkları olacağından bu oranlarda da farklılıklar oluşabilmektedir. Düzenlenmiş olan karşılaştırma tablosundaki oranların karşılıkları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Örneğin, emsal taşınmazın alanı değerlemesi yapılan taşınmazın alanından daha büyük ise alana ilişkin yapılacak düzeltme (+) yönde olmaktadır. Düzeltme oranı öngörülürken de yine alan özellikleri karşılaştırılmış ve mesleki deneyimler, şirketimizdeki diğer veriler, sektör araştırmaları ve elde edilen tüm veriler sonucu oluşan tüm unsurlar dikkate alınarak düzeltme oranı takdirinde bulunulmaktadır.

ORAN ARALIĞI
ÇOK KÖTÜ ÇOK BÜYÜK 20% üzeri
KÖTÜ BÜYÜK 11% - 20%
ORTA KÖTÜ ORTA BÜYÜK 1% - 10%
BENZER BENZER 0%
ORTA İYİ ORTA KÜÇÜK -10% - (-1%)
İYİ KÜÇÜK -20% - (-11%)
ÇOK İYİ ÇOK KÜÇÜK -20% üzeri

KARŞILAŞTIRMA TABLOSU (ARSA - 858 ADA 4 PARSEL)
BİLGİ DEĞERLEME
KONUSU
TAŞINMAZ
EMSAL (1) EMSAL (2) EMSAL (4) EMSAL (5) EMSAL (6)
SATIŞ FİYATI
SATIŞ TARİHİ
ZAMAN
DÜZELTMESİ
375.000.000
SATILIK
BENZER
0%
180.000.000
SATILIK
BENZER
0%
383.000.000
SATILIK
BENZER
0%
182.000.000
SATILIK
BENZER
0%
93.159.171
MUH.BEDEL
KÖTÜ
20%
ALAN
BİRİM M² DEĞERİ
ALANA İLİŞKİN
DÜZELTME
122.718,62 3.000
125.000
ÇOK KÜÇÜK
-40%
1.050
171.429
ÇOK KÜÇÜK
-45%
6.051
63.295
ÇOK KÜÇÜK
-35%
2.115
86.052
ÇOK KÜÇÜK
-40%
1.253
74.340
ÇOK KÜÇÜK
-45%
NİTELİĞİ
NİTELİĞİNE
İLİŞKİN
DÜZELTME
ARSA ARSA
BENZER
0%
ARSA
BENZER
0%
ARSA
BENZER
0%
ARSA
BENZER
0%
ARSA
BENZER
0%
İMAR DURUMU
İMAR DURUMUNA
İLİŞKİN
E:2.00
Ticaret
+Hizmet
E=2.00 Ticaret
BENZER
0%
E=1.75 Prestij
Hizmet Alanı
ORTA KÖTÜ
5%
E=2.00 Merkezi
İş Alanı
BENZER
0%
E=2.00 Merkezi
İş Alanı
BENZER
0%
E=1,50 Ticaret
ORTA KÖTÜ
10%
DÜZELTME
KONUM
KONUMA İLİŞKİN
DÜZELTME
ORTA KÖTÜ
10%
BENZER
0%
ORTA KÖTÜ
15%
ORTA KÖTÜ
15%
ORTA KÖTÜ
15%
DİĞER BİLGİLER
DİĞER BİLGİLERE
İLİŞKİN
DÜZELTME
BENZER
0%
BENZER
0%
BENZER
0%
BENZER
0%
BENZER
0%
PAZARLAMA
PAYINA İLİŞKİN
DÜZELTME
-20% -20% -20% -20% 0%
TOPLAM
DÜZELTME
-50% -60% -40% -45% 0%
DÜZELTİLMİŞ
DEĞER
58140 62.500 68.571 37.977 47.329 74.340

Yukarıdaki karşılaştırma tablosunda değerlenen taşınmazın arsa alanına en yakın olan 5 adet emsalden yararlanılmıştır. Diğer emsallerde belirtilen parsellerin alınan şifahi bilgilere göre imar koşulları ve alan bilgileri belirtilmiştir. Değerleme konusu Mall Of İstanbul Alışveriş Merkezi bloğu 586 adet bağımsız bölümden oluşmaktadır. 586 adet bağımsız bölümün hissesine düşen arsa payı birim m² değeri 58.140 TL/m² takdir edilmiştir.

MALL OF İSTANBUL ALIŞVERİŞ MERKEZİ'NİN
ARSA PAYI DEĞER TABLOSU
Ada No Parsel No Arsa Payı
(m²)
Birim m²
Değeri
Parselin Değeri (.-TL)
858 4 94.221,86 58.140 5.478.058.940,40
MALL OF İSTANBUL AVM'NİN
YUVARLATILMIŞ ARSA PAYI
DEĞERİ (.-TL)
5.478.059.000 TL

6.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı

Arsa değeri için bölgede piyasa yaklaşımı için kullanılabilecek emsaller araştırılmıştır. Taşınmazın çevresinden alınan emsallerin incelenmesi sonucunda arsa payı birim değerinin, 58.140.-TL/M² olabileceği kabul edilmiştir.

858 ada 4 parselde yer alan Mall Of İstanbul Alışveriş ve Yaşam Merkezi'nin 28.03.2024 tarihli onaylı mimari projesine göre toplam inşaat alanı 533.736,22 m² dir. Yapı ruhsatına ve iskan belgesine göre yapı sınıfı VA' dır.

2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri tablosuna göre VA yapı sınıfına ait birim maliyet 34.400.- TL/m²'dir.

2025 Emlak Vergisi Genel Tebliği'ne göre Ticarethane ve İşyeleri' nin ortalama birim m² değeri 10.795,34-TL/m²'dir.

Bu yapı birim maliyetleri ilgili kurumlar tarafından genel olarak hazırlanıp ilan edilen değerlerdir. Görüldüğü üzere resmi olarak yayınlanan iki belgede de birim m² maliyetleri arasında farklılık bulunmaktadır. Yapı birim maliyetleri yapılacak inşaatlar için genel ve yaklaşık olarak belirlenen rakamlar olup, bu birim değerler dikkate alındığında iki farklı bölgede, farklı özelliklerdeki ancak aynı yapı sınıfındaki iki yapının bina maliyetleri aynı çıkabilmektedir. Oysaki inşaatın yapılacağı bölge, kat yüksekliği, kat adedi, dış duvar tipi, bodrum katın olup olmaması gibi daha birçok değişkenler bina maliyetini önemli derecede etkileyebilmektedir. Özel piyasa şartlarında özel pozlarla yeni birim fiyatlar düzenlenebilmektedir. Yapıların özelliklerine, kullanılan malzemelerin kalitesine göre birim m² maliyetlerinde değişiklikler olabilmektedir. Mevcut yapının inşaat kalitesi, yıpranma payı, tadilat durumu vb. özellikleri dikkate alınarak kiralanabilir alan ve ortak alanlar için ayrı ayrı birim m² değeri öngörülmüştür.

Çevre düzeni, peyzaj maliyetinin yapıların toplam inşaat maliyetinin yaklaşık % 2 'i olacağı varsayılmıştır.

Proje, ruhsat, mimari ve mühendislik bedeli toplam inşaat maliyetinin %3'ü oranında olacağı varsayılmıştır.

Proje Geliştirme Maliyetinin, bölgede inşaat yapan firmalarla yapılan görüşmeler, projenin niteliği, il genelindeki diğer değişik özellikteki projeler ve mesleki tecrübeler sonucu elde edilen veriler analiz edilerek, toplam arsa+bina maliyetininin %10'u oranında olacağı kabul edilmiştir.

Emsallerin analizi sonucu elde edilen arsa değeri üzerine projenin öngörülen toplam maliyeti ve geliştirme maliyeti de ilave edilerek, projenin toplam değerine ulaşılmıştır.

Projenin Tamamı İçin Öngörülen Maliyet
Binalar Yapı Birim
Maliyeti (TL)
İnşaat Alanı (m²) Öngörülen Maliyet
(TL)
AVM Toplam İnşaat
Alanı
26.500,00 x 533.736,22 = 14.144.009.830
İnşaat Maliyeti = 14.144.009.830
Çevre düzeni, peyzaj (%2) = 282.880.197
Projenin Toplam İnşaat Maliyeti (A) = 14.426.890.027
Proje, Ruhsat, Mimari ve Mühendislik Bedeli (%3) (C) = 432.806.701
Proje İçin Öngörülen Toplam Maliyet (A+B+C) = 14.859.696.727
Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımına Göre Mall Of AVM'nin
Toplam Değeri
MALL OF İSTANBUL AVM ARSA PAYI DEĞERİ 5.478.059.000 TL
ÖNGÖRÜLEN TOPLAM MALİYET 14.859.696.727 TL
PROJE GELİŞTİRME MALİYETİ 2.033.775.573 TL
MALL OF İSTANBUL AVM MEVCUT DURUM DEĞERİ 22.371.531.300 TL
MALL OF İSTANBUL AVM YUVARLATILMIŞ MEVCUT
DURUM DEĞERİ
22.371.500.000 TL

6.3 - Gelir İndirgeme Yaklaşımı (Nakit Akışı Yöntemi)

İskonto Oranının Hesaplanması

Nispi bir karşılaştırma olan riskleri toplama yaklaşımı ile iskonto oranı makroekonomik riskler (ülke riski), spesifik endüstri riskleri ve spesifik gayrimenkul riskleri gibi belli risk bileşenleri ile temel oranın toplanması ile elde edilmektedir. Hesaplamanın temelinde risksiz menkul kıymetler üzerinden elde edilen getirinin oranı bulunmaktadır ve daha sonra spesifik yatırım risklerinin göz önüne alınması için bu orana ilave primler elde edilmektedir.

Riskleri toplama yaklaşımı kapsamındaki iskonto oranı şu şekilde hesaplanmaktadır:

Risksiz Getiri Oranı (ülke riskine göre ayarlanmış) + Risk primi

Risksiz Getiri Oranı

Bu varlıklar üzerindeki getirilerin göstergesi olarak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası devlet tahvili faiz oranları baz alınmıştır. Yapılan hesaplamalarda yaklaşık 10 yıl vadeli TL cinsinden üzerindeki getirilerin ağırlıklı oranları kullanılmıştır. Değerleme tarihi itibarı ile yaklaşık 10 yıl vadeli sabit faizli devlet tahvilinin faizi son 3 yıllık ortalaması yaklaşık %21,00 civarındadır.

Risk Primi

Eklenen risk primi ülke, bölge, proje ve yönetim risklerini içerecek şekilde oluşturulmuştur. Bu riskler eklenirken taşınmazın likiditeye dönme riski ve operasyon/yönetim risklerinin tespiti amacıyla hareket edilmiştir. Buna ek olarak, söz konusu gayrimenkulün finansal varlıklara nazaran daha düşük likiditesi için de bir ayarlama yapılmıştır. Bu ayarlamanın kapsamı gayrimenkulün piyasada bulunma süresine ve o süre içinde yoksun kalınan karın tutarına bağlıdır. Bu tutar kısa vadeli yatırımlardan (örneğin kısa vadeli tahviller veya mevduat sertifikaları) elde edilen hasıla ile uzun vadeli enstrümanlardan elde edilen hasılanın karşılaştırılması ile ölçülebilir.

AVM'nin konumu, niteliği vb. koşullar değerlendirilerek risk primi %7,00 olarak öngörülmüştür. İndirgeme Oranı %28,00 olarak alınmıştır.

6.3.1 - Varsayılan Olağan ve Olağanüstü Koşullar

Mall Of İstanbul Alışveriş Merkezine İlişkin Kabuller

* Değerlemeye konu Mall Of İstanbul Alışveriş Merkezi yönetimden alınan 2023, 2024 yılı ve 2025 yılı Mayıs Ayı sonuna kadar olan kiralamalara ilişkin tablolar incelenmiş olup, kiralanabilir alan hesapları ve m² birim kira hesapları yapılmıştır. Tarafımıza iletilen listelerde kira bilgileri TL bazlı olup, nakit akışları da TL üzerinden yapılmıştır.

Torunlar GYO A.Ş.'den alınan kiralama alan bilgilerine göre toplam ~166.582,49 m² kiralanabilir alan olduğu ve doluluk oranı %96 olarak belirtilmiştir.

Piyasada belirtilen kira birim m² değerleri ciro hariç sabit geliri yansıtmakta olup, müşteriden edinilen kira gelir tabloları incelendiğinde ciro gelirinin sabit kira bedelinin ~%20'si civarında olduğu görülmüştür. 2024 yılında gerçekleşen kira gelirleri incelenmiş olup, ortalama aylık kira değeri de incelenmiş ve 2024 yılı için potansiyel aylık kira birim değeri ciro payları hariç ~725.- TL olarak öngörülmüştür. 2024 dönemi mevcut analizleri içermekte olup, projeksiyon dönemleri için gelecek 10 yıl kabul edilmiştir.

Yapılan incelemeler ve piyasa araştırması sonucu 1.dönem potansiyel aylık kira birim m2 değerinin 1. dönem için ciro payları hariç ~1.406.-TL/m² olacağı öngörülmüştür. Ciro gelirleri toplam kira gelirlerinin %20'si oranında olacağı kabul edilmiştir.

Mağaza kira gelirleri haricinde işletme gelirleri, kioks, atm, baz istasyonu vb. gelir kaynakları "diğer gelirler" başlığı altında irdelenmiş olup, mevcut binada bu gelirlerin mağaza gelirlerinin %7'si oranında olduğu görülmüş ve bu oran kabul edilmiştir.

Ortak alan gelirlerinin sabit gelirlerin %25'i oranında olacağı öngörülmüştür.

Mağaza kira gelirlerinden her dönem öngörülen enflasyon oranında kira kaybı olabileceği kabul edilmiştir. İlk projeksiyon yılı için %35 artış oranı öngörülürken ilerleyen yıllarda bu oranın düşerek %10 oranında sabitleneceği varsayılmıştır.

Net Bugünkü Değer hesabında artık değer yöntemi kullanılmış olup Tesisin 10.yılın sonunda satılacağı kabul edilmiştir. 10 yıl süresince işletilmiş bir tesisin yenileme giderleri vb maliyetleri gibi amortisman değerleri de göz önünde bulundurularak %7 Kapitalizasyon oranı (Cap.Rate) ile devir bedeli hesaplanmıştır. Hesaplanan devir bedeli 10 yıl akışlarına gelir olarak kaydedilmiştir.

Genel giderlere ilişkin olarak 2024 yılı Sigorta Giderleri 20.616.516.-TL olarak tarafımıza ibraz edilmiş olup, gelecek yıllarda enflasyon oranında artacağı varsayılmıştır.

Genel giderler 2024 yılında 435.688.703.-TL olarak tarafımıza ibraz edilmiş olup, gelecek yıllarda her dönem için hasılatın %22'si oranında olacağı kabul edilmiştir.

Diğer Yönetim giderleri 2024 yılında 1.721.992.-TL olarak tarafımıza ibraz edilmiş olup, gelecek yıllarda her dönem için hasılatın %1'i oranında olacağı kabul edilmiştir.

Bakım yenileme fonu giderleri 2024 yılında 11.177.451.-TL olarak tarafımıza ibraz edilmiş olup, gelecek yıllarda Hasılatın %1'i oranında yenileme gideri olacağı öngörülmüştür.

Çalışmalar sırasında para birimi TL kullanılmıştır. Tüm ödemelerin peşin yapıldığı varsayılmıştır. Kira ödemeleri yıl içerisinde aylık dönemler bazında tahsil edilmekte olup, Net bugünkü değer hesaplarında yıl ortası faktörü (0,5) hesaba katılarak daha gerçekçi bir net bugünkü değer hesabı yapılmıştır.

Çalışmalara IVSC (Uluslararası Değerleme Standartları Kapsamında) vergi ve KDV dahil edilmemiştir.

MALL OF İSTANBUL AVM Nakit Akışları
İLK YIL İÇİN AYLIK POTANSİYEL BİRİM MAĞAZA KİRA FİYATI (TL/AYl) 978,51
TOPLAM MAĞAZA ADEDİ 586
TOPLAM KİRALANABİLİR MAĞAZA ALANI (m²) 166.510,73
TOPLAM MAĞAZA ADEDİ 586
TOPLAM KİRALANABİLİR MAĞAZA ALANI (m²) 166.510,73
Kap. Oranı 7,00% PROJEKSİYON YILLAR
2024 2025 (İlk 5 Ay) 2025 (12 Aya
Tamamlanmış)
2025-2026 2026-2027 2027-2028 2028-2029 2029-2030 2030-2031 2031-2032 2032-2033 2033-2034 2034-2035 TOPLAM
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
NAKİT GİRİŞLERİ(MAĞAZA)
Doluluk Oranı 95,20% 96,00% 96,00% 96,00% 96,00% 96,00% 97,00% 97,00% 97,00% 98,00% 98,00% 98,00% 98,00%
Kiralanan Brüt Alan 154.478,22 154.478,22 154.478,22 159.850 159.850 159.850 161.515 161.515 161.515 163.181 163.181 163.181 163.181
Aylık Birim Kira Fiyatı (Ortalama) 724,82 1.041,79 1.041,79 1.406,42 1.828,35 2.285,44 2.742,52 3.153,90 3.469,29 3.816,22 4.197,84 4.617,63 5.079,39
Yıllık Artış Oranı 35% 30% 25% 20% 15% 10% 10% 10% 10% 10%
Kiralama Gelirleri 1.343.624.292 TL 804.672.657 1.931.214.376 2.697.804.321 TL 3.507.145.618 TL 4.383.932.022 TL 5.315.517.577 TL 6.112.845.213 TL 6.724.129.735 TL 7.472.795.726 TL 8.220.075.298 TL 9.042.082.828 TL 9.946.291.111 TL 63.422.619.449 TL
Ciro Gelirleri 20,00% 479.429.752 TL 157.141.448 377.139.474 539.560.864 TL 701.429.124 TL 876.786.404 TL 1.063.103.515 TL 1.222.569.043 TL 1.344.825.947 TL 1.494.559.145 TL 1.644.015.060 TL 1.808.416.566 TL 1.989.258.222 TL 12.684.523.890 TL
Diğer Gelirler (reklam,Stand, Depo) 7,00% 142.344.043 TL 64.727.008 155.344.819 188.846.302 TL 245.500.193 TL 306.875.242 TL 372.086.230 TL 427.899.165 TL 470.689.081 TL 523.095.701 TL 575.405.271 TL 632.945.798 TL 696.240.378 TL 4.439.583.361 TL
Ortak Alan Gelirleri 25,00% 401.445.954 224.279.175 538.270.020 674.451.080 TL 876.786.404 TL 1.095.983.006 TL 1.328.879.394 TL 1.528.211.303 TL 1.681.032.434 TL 1.868.198.931 TL 2.055.018.825 TL 2.260.520.707 TL 2.486.572.778 TL 15.855.654.862 TL
AVM Toplam Gelirleri 2.366.844.041 TL 1.250.820.287 TL 3.001.968.688 TL 4.100.662.568 TL 5.330.861.339 TL 6.663.576.674 TL 8.079.586.717 TL 9.291.524.724 TL 10.220.677.197 TL 11.358.649.503 TL 12.494.514.453 TL 13.743.965.899 TL 15.118.362.489 TL 96.402.381.563 TL
Olağandışı Gelir Kayıpları 0,50% 0,50% 0,50% 0,50% 0,50% 0,50% 0,50% 0,50% 0,50% 0,50%
20.503.313 TL 26.654.307 TL 33.317.883 TL 40.397.934 TL 46.457.624 TL 51.103.386 TL 56.793.248 TL 62.472.572 TL 68.719.829 TL 75.591.812 TL 482.011.908 TL
KİRA KAYIPLARI SONRASI AVM GELİRLERİ 4.080.159.256 TL 5.304.207.032 TL 6.630.258.790 TL 8.039.188.783 TL 9.245.067.101 TL 10.169.573.811 TL 11.301.856.256 TL 12.432.041.881 TL 13.675.246.069 TL 15.042.770.676 TL 95.920.369.655 TL
161.284.012.162 TL
NAKİT ÇIKIŞLARI GİDER ORANI 1,671853787 1,3
Sigorta Giderleri 20.616.516 TL 10.638.210 TL 25.531.704 TL 34.467.800 TL 44.808.140 TL 56.010.175 TL 67.212.210 TL 77.294.042 TL 85.023.446 TL 93.525.791 TL 102.878.370 TL 113.166.207 TL 124.482.828 TL 798.869.010 TL
Diğer Yönetim Giderleri 1,00% 1.721.992 TL 987.353 TL 2.369.647 TL 41.006.626 TL 53.308.613 TL 66.635.767 TL 80.795.867 TL 92.915.247 TL 102.206.772 TL 113.586.495 TL 124.945.145 TL 137.439.659 TL 151.183.625 TL 964.023.816 TL
Genel Giderler (Ortak Alan Giderleri) 22,00% 435.688.703 TL 251.403.441 TL 603.368.258 TL 902.145.765 TL 1.172.789.495 TL 1.465.986.868 TL 1.777.509.078 TL 2.044.135.439 TL 2.248.548.983 TL 2.498.902.891 TL 2.748.793.180 TL 3.023.672.498 TL 3.326.039.748 TL 21.208.523.944 TL
Bakım Yenileme Giderleri 1,00% 11.177.451 TL 9.492.888 TL 22.782.931 TL 41.006.626 TL 53.308.613 TL 66.635.767 TL 80.795.867 TL 92.915.247 TL 102.206.772 TL 113.586.495 TL 124.945.145 TL 137.439.659 TL 151.183.625 TL 964.023.816 TL
TOPLAM 469.204.662 TL 272.521.892 TL 654.052.541 TL 1.018.626.817 1.324.214.862 1.655.268.577 2.006.313.022 2.307.259.976 2.537.985.973 2.819.601.672 3.101.561.839 3.411.718.023 3.752.889.825 23.935.440.585 TL
NET Nakit Akım 1.897.639.379 TL 978.298.395 TL 2.347.916.148 TL 3.061.532.439 TL 3.979.992.171 TL 4.974.990.213 TL 6.032.875.761 TL 6.937.807.125 TL 7.631.587.837 TL 8.482.254.584 TL 9.330.480.042 TL 10.263.528.047 TL 172.573.893.013 TL 233.268.941.232 TL
YIL ORTASI FAKTÖRÜ 0,50 1,50 2,50 3,50 4,50 5,50 6,50 7,50 8,50 9,50
İNDİRGEME ORANI 27,00% 2.716.670.738 TL 2.780.844.063 TL 2.737.051.243 TL 2.613.432.926 TL 2.366.494.382 TL 2.049.719.543 TL 1.793.854.097 TL 1.553.731.895 TL 1.345.752.035 TL 17.817.211.986 TL 37.774.762.908,42
İNDİRGEME ORANI 28,00% İndirgenmiş Net Nakit Akışları 2.706.037.935,46 2.748.319.778,20 2.683.906.033,40 2.542.667.007,71 2.284.427.389,74 1.963.179.788,06 1.704.694.266,24 1.464.971.635,05 1.258.959.998,87 16.537.900.878,04 35.895.064.710,76
İNDİRGEME ORANI 29,00% İndirgenmiş Net Nakit Akışları
İndirgenmiş Net Nakit Akışları
2.695.529.010,57 2.716.424.584,29 2.632.194.364,63 2.474.345.809,41 2.205.812.155,68 1.880.925.093,99 1.620.608.775,17 1.381.914.459,45 1.178.376.670,85 15.359.350.405,16 34.145.481.329,18
İNDİRGEME ORANI (Discount Rate) 27,00% 28,00% 29,00%
Net Bugünkü Değer (NPV) 37.774.762.908 TL 35.895.064.711 TL 34.145.481.329 TL
İNDİRGEME ORANI HESABI

Risksiz Getiri Oranı 21,00% 21,00% 21,00% Risk Primi 6,00% 7,00% 8,00% İndirgeme Oranı 27,00% 28,00% 29,00%

GELİR İNDİRGEME YAKLAŞIMINA GÖRE TOPLAM DEĞERİ
MALL OF İSTANBUL AVM'NİN TOPLAM
DEĞERİ
35.895.064.711 TL
MALL OF İSTANBUL AVM'NİN
YUVARLATILMIŞ TOPLAM DEĞERİ
35.895.100.000 TL

6.4 - En Etkin ve Verimli Kullanım Analizi

Taşınmazın en etkin ve verimli kullanımının mevcut kullanımları olduğu düşünülmektedir.

6.5 - Verilerin Değerlendirilmesi

Yeniden İnşa Etme (İkame) Maliyeti Yaklaşımı Yöntemine göre;
MALL OF İSTANBUL AVM TOPLAM DEĞERİ (.-TL) 22.371.500.000 TL
Gelir İndirgeme Yaklaşımı Yöntemine göre;
MALL OF İSTANBUL AVM TOPLAM DEĞERİ (.-TL) 35.895.100.000 TL

6.5.1 - Farklı Değerleme Metotlarının ve Analiz Sonuçlarının Uyumlaştırılması ve Bu Amaçla İzlenen Yöntemin ve Nedenlerinin Açıklaması

Sermaye Piyasası Kurulu'nun 01.02.2017 tarih Seri III-62.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliğ"i doğrultusunda Uluslararası Değerleme Standartları UDS 105 Değerleme Yaklaşımı ve Yöntemleri Madde 10.4'e göre "Değerleme çalışmasında yer alan bilgiler ve şartlar dikkate alındığında, özellikle tek bir yöntemin doğruluğuna ve güvenilirliğine yüksek seviyede itimat duyulduğu hallerde, değerlemeyi gerçekleştirenlerin bir varlığın değerlemesi için birden fazla değerleme yöntemi kullanması gerekmez. Ancak, değerlemeyi gerçekleştirenin çeşitli yaklaşım ve yöntemleri kullanmayı da göz önünde bulundurması gerekli görülmekte olup, özellikle tek bir yöntem ile güvenilir bir karar verilebilmesi için yeterli bulguya dayalı veya gözlemlenebilen girdinin mevcut olmadığı hallerde, bir değerin belirlenebilmesi amacıyla birden fazla değerleme yaklaşımı veya yöntemi gerekli görülüp kullanılabilir. Birden fazla değerleme yaklaşımı veya yönteminin, hatta tek bir yaklaşım dahilinde birden fazla yöntemin kullanıldığı hallerde, söz konusu farklı yaklaşım veya yöntemlere dayalı değer takdirinin makul olması ve birbirinden farklı değerlerin, ortalama alınmaksızın, analiz edilmek ve gerekçeleri belirtilmek suretiyle tek bir sonuca ulaştırılma sürecinin değerlemeyi gerçekleştiren tarafından raporda açıklanması gerekli görülmektedir." denilmektedir.

Aynı tebliğin 10.6. maddesinde ise " Farklı yaklaşım veya yöntemler uygulanıp birbirinden oldukça uzak sonuçların elde edilmesi halinde, bunların basitçe ağırlıklandırılması genel olarak uygun bulunmadığından, değerlemeyi gerçekleştirenin belirlenen değerlerin neden bu kadar farklı olduğunun anlaşılabilmesine yönelik birtakım prosedürler yürütmesi gerekli görülmektedir. Bu durumlarda, değerlemeyi gerçekleştirenin, değerin yaklaşımlardan/yöntemlerden biriyle daha iyi ve daha güvenilir olarak belirlenip belirlenmediğini tespit etmek amacıyla, 10.3. nolu maddede yer verilen kılavuz hükümleri tekrar değerlendirmesi gerekli görülmektedir." denmektedir.

Değerleme konusu taşınmazın değer tespiti yapılırken iki farklı yöntem kullanılmıştır. İki değerin birbirine yakın olmadığı görülmektedir. Mevcutta süreklilik arz eden gelir getiren bir taşınmaz olması ve gerçekleşen kira gelirlerinin pazar değerini daha doğru yansıttığı görüldüğünden nihai değer olarak Gelir İndirgeme Yöntemi ile bulunan değerin kullanılmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Nakit Akışı tablosunda gerçekçi verilen (gerçekleşmiş kira bedelleri, kiralanabilir alan, doluluk oranı vb.) kullanılmış olması nedeni ile bulunan değerin, maliyet yaklaşımı yöntemi ile bulunan değere göre daha uygun olacağı kanaati oluşmuş ve gelir indirgeme yaklaşımı yöntemi sonuç değerde kullanılmıştır.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin; 34.maddesi-(3) (Ek: RG-17/1/2017-29951) "Ortaklık portföyünde bulunan ve kiraya verilen alışveriş merkezi, iş merkezi, ticari depo, ofis binası, şube gibi yapıların kira değerlerinin tespitinin bölüm bazında ayrı ayrı yaptırılması yerine yapının bütünü için tek bir değer takdir edilmesi şekliyle de yaptırılması mümkündür. Kiracının ortaklığın ilişkili tarafı olması halinde ise ilişkili tarafa kiraya verilen bölüme ilişkin kira değerinin tespitinin yaptırılması zorunludur. Anılan yapıların rayiç kira bedellerinin ortaklığın hesap döneminin son üç ayı içerisinde tespit ettirilmiş olması halinde, takip eden yılda birinci fıkranın (g) bendi kapsamında yaptırılacak değer tespiti işlemine kadar kiracı değişikliği ya da kira sözleşmesinin yenilenmesi durumlarında anılan değerleme raporunda tespit edilen değerin kullanılması mümkündür." denilmektedir. İlgili maddeye istinaden değerleme konusu Mall Of İstanbul AVM için tek bir değer takdir edilmesi uygun görülmüştür.

TRGYO-2503065 B.ŞEHİR (MALL OF İSTANBUL AVM) 41

6.5.2 - Müşterek veya Bölünmüş Kısımların Değerleme Analizi

Parsel üzerinde 586 adet bağımsız bölüm için kat irtifakı kurulmuş ve kat mülkiyetine geçilmiştir. Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin; 34.maddesi-(3) (Ek: RG17/1/2017- 29951) "Ortaklık portföyünde bulunan ve kiraya verilen alışveriş merkezi, iş merkezi, ticari depo, ofis binası, şube gibi yapıların kira değerlerinin tespitinin bölüm bazında ayrı ayrı yaptırılması yerine yapının bütünü için tek bir değer takdir edilmesi şekliyle de yaptırılması mümkündür. Kiracının ortaklığın ilişkili tarafı olması halinde ise ilişkili tarafa kiraya verilen bölüme ilişkin kira değerinin tespitinin yaptırılması zorunludur. Anılan yapıların rayiç kira bedellerinin ortaklığın hesap döneminin son üç ayı içerisinde tespit ettirilmiş olması halinde, takip eden yılda birinci fıkranın (g) bendi kapsamında yaptırılacak değer tespiti işlemine kadar kiracı değişikliği ya da kira sözleşmesinin yenilenmesi durumlarında anılan değerleme raporunda tespit edilen değerin kullanılması mümkündür." denilmektedir. AVM'nin bir bütün olarak gelir getiren bir mülk olması ve AVM'nin tamamının kat irtifakına konu olmaması nedeni ile münferit olarak bağımsız bölüm değerleri belirtilmemiştir

6.5.3 - Hasılat Paylaşımı veya Kat Karşılığı Yöntemi ile Yapılacak Projelerde, Emsal Pay Oranları Gayrimenkullere İlişkin Olarak Yapılmış Sözleşmelere İlişkin Bilgiler (Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmeleri, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri ve

Hasılat Paylaşımı Sözleşmeler vb.)

Değerleme konusu taşınmaz için düzenlenmiş herhangi bir hasılat paylaşımı veya kat karşılığı sözleşmesi tarafımıza ibraz edilmemiş olup, değerlemede hasılat veya kat karşılığı yöntemi kullanılmamıştır.

6.5.4 - Gayrimenkul ve Buna Bağlı Hakların Hukuki Durumunun Analizi

Değerleme çalışması kapsamında yapılan incelemelerde, taşınmazın tamamı dikkate alındığında hukuki durumlarında risk oluşturabilecek herhangi bir kayda rastlanmamıştır.

6.5.5 - Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken İzin ve Belgelerin Tam ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığı Hakkında Görüş

Yapılan incelemeye göre yasal gereklerin yerine getirildiği mevzuat uyarınca alınması gereken izin ve belgelerin tam ve eksiksiz olarak mevcut olduğu görülmüştür.

6.5.6 - Kira Değeri Analizi

Yapılan araştırmalar sonucunda bazı AVM'lerin ortalama kira birim m² değerlerine ulaşılmıştır. Ancak AVM'de yer alan dükkanlarda kullanım şekillerine, katlarına ve marka kalitesine göre dükkan aylık kira birim m² değerleri farklılık göstermektedir. İlk projeksiyon yılı için %100 doluluk için potansiyel kira bedelleri aşağıdaki gibi belirtilmiştir.

Taşınmazın Ortalama Kira Potansiyel Aylık Potansiyel Yıllık
Kiralanabilir Alanı Birim M² Değeri Kira Değeri Kira Değeri
166.510,73 m² 1.406,4 TL/m² 234.184.403 TL 2.810.212.835 TL

6.5.7 - Değerleme Konusu Arsa veya Arazi İse, Alımından İtibaren Beş Yıl Geçmesine Rağmen Üzerinde Proje Geliştirilmesine Yönelik Herhangi Bir Tasarrufta Bulunup Bulunulmadığına Dair Bilgi

Değerleme konusu taşınmaz cins tahsisi yapılmış bina niteliğindedir.

Değerleme Konusu Üst Hakkı veya Devremülk İse, Hakkı ve Devre Mülk Hakkının Devredilebilmesine İlişkin Olarak Bu Hakların Doğrudan Sözleşmelere Özel

6.5.8 - Kanun Hükümlerinden Kaynaklananlar Hariç Herhangi Bir Sınırlama Olup Olmadığı Hakkında Bilgi

Değerleme konusu taşınmaz bu kapsam dışındadır.

6.5.9 Değerlemesi Yapılan Gayrimenkulün, Gayrimenkul Projesinin veya Gayrimenkule Bağlı Hak ve Faydaların, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Portföyüne Alınmasında Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde, Bir Engel Olup Olmadığı Hakkında Görüş İle Gayrimenkullerin Tapudaki Niteliğinin, Fiili Kullanım Şeklinin Ve Portföye Dâhil Edilme Niteliğinin Birbiriyle Uyumlu Olup Olmadığı Hakkında Görüş

Rapora konu taşınmazın Takyidat Bilgileri ve Gayrimenkulün Hukuki Analizi, İmar Bilgileri ve Gayrimenkulün Hukuki Analizi, Taşınmazın Mevcut ve Yasal Durumuna İlişkin Görüş başlıklarında açıklanan incelemelerde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.

İmar ve Mülkiyet bilgilerinde yapılan incelemede;

SPK'nın III-48.1 sayılı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin (Tebliğ) 22-1 b maddesinde "Portföylerine alınacak her türlü bina ve benzeri yapılara ilişkin olarak yapı kullanma izninin alınmış ve kat mülkiyetinin tesis edilmiş olması zorunludur. Ancak, mülkiyeti tek başına ya da başka kişilerle birlikte ortaklığa ait olan otel, alışveriş merkezi, iş merkezi, hastane, ticari depo, fabrika, ofis binası ve şube gibi yapıların, tamamının veya bölümlerinin yalnızca kira geliri elde etme amacıyla kullanılması halinde, anılan yapıya ilişkin olarak yapı kullanma izninin alınması ve tapu senedinde belirtilen niteliğinin taşınmazın mevcut durumuna uygun olması yeterli kabul edilir. Ayrıca, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında yapı kayıt belgesi alınmış olması, bu fıkrada yer alan yapı kullanma izninin alınmış olması şartının yerine getirilmesi için yeterli kabul edilir." denilmektedir. Taşınmazların inşaatı tamamlanmış yapı kullanma izin belgesini almış, cins tashihi yapılmıştır. Sermaye Piyasası Kurulu' nun Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliğine istinaden Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı portföyünde "Binalar" başlığı altında bulunmasında herhangi bir engel bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Tebliğin 22-1-c maddesinde "Portföylerine ancak üzerinde ipotek bulunmayan veya gayrimenkulün değerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyecek nitelikte herhangi bir takyidat şerhi olmayan gayrimenkuller ile gayrimenkule dayalı haklar dahil edilebilir. Bu hususta 30 uncu madde hükümleri saklıdır.", 22-1-j maddesinde ise "Herhangi bir şekilde, devredilebilmesi konusunda bir sınırlamaya tabi olan varlıklara ve haklara yatırım yapamazlar. Yüksek Planlama Kurulundan izin alınması şartı bu hüküm kapsamında devir kısıtı olarak değerlendirilmez." hükümleri yer almaktadır.

Taşınmaza dair takyidat kayıtları incelendiğinde değerlemeye konu taşınmazlar üzerinde davalıdır şerhi bulunmaktadır. İlgili şerh hakkında Torunlar GYO A.Ş. 'den sunulan beyan yazısına göre, Mall of İstanbul arsası eski hak sahiplerinin TOKİ ve Torunlar GYO'na karşı tapu iptali davası açtığı, halihazırda herhangi bir tedbir olmaksızın davanın devam ettiği öğrenilmiş olup taşınmazların alım, satım ve kiralanmasına engel teşkil etmemektedir. Tebliğ hükümleri kapsamında taşınmazların Binalar başlığı altında GYO portföyünde yer almasının aykırılık oluşturmadığı değerlendirilmektedir.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-48.1 sayılı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 30. maddesinde "Kat karşılığı ve hasılat paylaşımı yapılan projelerde, projenin gerçekleştirileceği arsaların sahiplerince ortaklığa, bedelsiz ve ya düşük bedel karşılığı ortaklık lehine üst hakkı tesis edilmesi veya arsanın devredilmesi halinde, projenin teminatı olarak arsa sahibi lehine ortaklık portföyünde bulunan gayrimenkuller üzerine ipotek veya diğer sınırlı ayni haklar tesis edilmesi mümkündür. Ayrıca gayrimenkullerin, gayrimenkul projelerinin ve gayrimenkule dayalı hakların satın alınması sırasında yalnızca bu işlemlerin finansmanına ilişkin olarak yada yatırımlar için kredi temini amacıyla portföydeki varlıklar üzerinde ipotek, rehin ve diğer sınırlı ayni haklar tesis edilebilir." denilmektedir. Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi tarafından değerleme konusu taşınmazların üzerinde yer alan ipotek kayıtlarının yukarıda anılan tebliğ maddesinde belirtilen işlemler nedeniyle konulmuş olduğunu beyan eden yazılı açıklaması rapor eklerinde yer almaktadır.

7 - SONUÇ

- 7.1 Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümlesi

Değerleme uzmanının raporda belirttiği tüm analiz, çalışma ve hususlara katılıyorum.

- Nihai Değer Takdiri 7.2

Rapor konusu taşınmazın değerinin belirlenmesi aşamasında; yerinde yapılan incelemesi, konumu, çevrede yapılan piyasa araştırmaları, günümüz gayrimenkul piyasası koşulları dikkate alınmıştır.

Bu bilgiler doğrultusunda

tarihli toplam değeri için ; 30.06.2025

MALL OF İSTANBUL AVM'NİN TOPLAM DEĞERİ

.-TL 35.895.100.000

(Otuz Beş Milyar Sekiz Yüz Doksan Beş Milyon Yüz Bin TürkLirası )

Katma Değer Vergisi dahil toplam değeri için;

.-TL 43.074.120.000

kıymet takdir edilmiştir.

* KDV oranları güncel mevzuat kapsamında dikkate alınmıştır.

*

  • * Vergi Kanunlarının Katma Değer Vergisine ilişkin muafiyet, istisna ve vergi oranına ilişkin özel hükümleri dikkate alınmamıştır.
  • * Bu rapor, talep eden kurum dışında başka bir kurum ya da kişi tarafından kullanılamaz.

Bu rapor, hiçbir koşulda talep eden kurum ve kişi dışında 3.şahışlara verilemez.

* Değerleme kuruluşunun yazılı onayı olmaksızın herhangi bir şekilde raporun tamamen veya kısmen yayınlanması, raporun veya raporda yer alan değerleme rakamlarının ya da değerleme faaliyetinde bulunan personelin adlarının veya mesleki niteliklerinin referans verilmesi yasaktır.

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.