Environmental & Social Information • Jul 28, 2025
Environmental & Social Information
Open in ViewerOpens in native device viewer


DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. Maslak No1 Plaza Eski Büyükdere Caddesi Maslak Mahallesi No:1 Maslak, Sarıyer 34485 İstanbul, Türkiye
Tel: +90 (212) 366 60 00 Fax: +90 (212) 366 60 10 www.deloitte.com.tr
Mersis No :0291001097600016 Ticari Sicil No: 304099
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş Genel Kurulu'na,
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş ve bağlı ortaklıklarının ("Grup") 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıla ait, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları 1 "Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler" ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları 2 "İklimle İlgili Açıklamalar"a uygun olarak sunulan bilgiler ("Sürdürülebilirlik Bilgileri") hakkında sınırlı güvence denetimini üstlendik.
Güvence denetimimiz, önceki dönemlere ilişkin bilgileri, 2024 Yılı Entegre Rapor ve Faaliyet Raporu'nda yer alan diğer bilgileri ve Sürdürülebilirlik Bilgileri veya 2024 Yılı Entegre Rapor ve Faaliyet Raporu ile ilişkilendirilen diğer bilgileri (herhangi bir resim, ses dosyası, internet sitesi bağlantısındaki doküman veya yerleştirilen videolar dâhil) kapsamaz.
"Güvence sonucuna dayanak olarak yaptığımız çalışmanın özeti" başlığı altında açıklanan şekilde gerçekleştirdiğimiz prosedürlere ve elde ettiğimiz kanıtlara dayanarak, Grup'un 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıla ait Sürdürülebilirlik Bilgileri'nin, tüm önemli yönleriyle Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (''KGK'') tarafından 29 Aralık 2023 tarihli ve 32414(M) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları ("TSRS")'na göre hazırlanmadığı kanaatine varmamıza sebep olan herhangi bir husus dikkatimizi çekmemiştir.
Önceki dönemlere ilişkin bilgiler, 2024 Yılı Entegre Rapor ve Faaliyet Raporu'nda yer alan diğer bilgiler ve Sürdürülebilirlik Bilgileri ya da 2024 Yılı Entegre Rapor ve Faaliyet Raporu ile ilişkilendirilmiş diğer herhangi bir bilgi (herhangi bir resim, ses dosyası, internet sitesi bağlantısındaki doküman veya yerleştirilen veya yerleşik videolar dâhil) hakkında bir güvence sonucu açıklamamaktayız.
Sürdürülebilirlik Raporu'nda yer alan Sürdürülebilirlik Bilgileri, bilimsel ve ekonomik bilgi eksikliklerinden kaynaklanan yapısal belirsizliklere maruz kalmaktadır. Sera gazı emisyonlarının hesaplanmasında bilimsel bilginin yetersizliği belirsizliğe yol açmaktadır. Ayrıca, gelecekteki muhtemel fiziksel ve geçiş dönemi iklim risklerinin olasılığı, zamanlaması ve etkilerine ilişkin veri eksikliği nedeniyle, Sürdürülebilirlik Bilgileri iklimle ilgili senaryolara dayalı belirsizlikler içermektedir.
© 2025. Daha fazla bilgi için Deloitte Türkiye (Deloitte Touche Tohmatsu Limited üye şirketi) ile iletişime geçiniz.
Deloitte; İngiltere mevzuatına göre kurulmuş olan Deloitte Touche Tohmatsu Limited ("DTTL") şirketini, üye firma ağındaki şirketlerden ve ilişkili tüzel kişiliklerden bir veya birden fazlasını ifade etmektedir. DTTL ve üye firmalarının her biri ayrı ve bağımsız birer tüzel kişiliktir. DTTL ("Deloitte Global" olarak da anılmaktadır) müşterilere hizmet sunmamaktadır. Global üye firma ağımızla ilgili daha fazla bilgi almak için www.deloitte.com/about adresini ziyaret ediniz.
Grup Yönetimi aşağıdakilerden sorumludur:
Üst Yönetimden Sorumlu olanlar, Grup'un sürdürülebilirlik raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.
Aşağıdaki hususlardan sorumluyuz:
Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, Sürdürülebilirlik Bilgileri kullanıcılarının buna istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.
Yönetim tarafından hazırlanan Sürdürülebilirlik Bilgileri hakkında bağımsız bir sonuç bildirmekle sorumlu olduğumuz için, bağımsızlığımızın tehlikeye girmemesi adına Sürdürülebilirlik Bilgileri'nin hazırlanma sürecine dâhil olmamıza izin verilmemektedir.
KGK tarafından yayımlanan Güvence Denetimi Standardı 3000 "Tarihi Finansal Bilgilerin Bağımsız Denetimi veya Sınırlı Bağımsız Denetimi Dışındaki Diğer Güvence Denetimleri" ve Sürdürülebilirlik Bilgileri'nde yer alan sera gazı emisyonlarına ilişkin olarak Güvence Denetimi Standardı 3410 "Sera Gazı Beyanlarına İlişkin Güvence Denetimleri" ne uygun olarak sınırlı güvence denetimini gerçekleştirdik.
KGK tarafından yayımlanan ve dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlik ve özen, sır saklama ve mesleğe uygun davranış temel ilkeleri üzerine bina edilmiş olan Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar'daki (Bağımsızlık Standartları Dâhil) (Etik Kurallar) bağımsızlık hükümlerine ve diğer etik hükümlere uygun davranmış bulunmaktayız. Şirketimiz, Kalite Yönetim Standardı 1 hükümlerini uygulamakta ve bu doğrultuda etik hükümler, mesleki standartlar ve geçerli mevzuat hükümlerine uygunluk konusunda yazılı politika ve prosedürler dâhil, kapsamlı bir kalite yönetim sistemi sürdürmektedir. Çalışmalarımız, denetçiler ve sürdürülebilirlik ve risk uzmanlarından oluşan bağımsız ve çok disiplinli bir ekip tarafından yürütülmüştür. Grup'un iklim ve sürdürülebilirlikle ilişkili risk ve fırsatlarına yönelik bilgilerin ve varsayımların makuliyetini değerlendirmeye yardımcı olmak için uzman ekibimizin çalışmalarını kullandık. Verdiğimiz güvence sonucundan tek başımıza sorumluyuz.
Sürdürülebilirlik Bilgileri'nde önemli yanlışlıkların ortaya çıkma olasılığının yüksek olduğunu belirlediğimiz alanları ele almak için çalışmalarımızı planlamamız ve yerine getirmemiz gerekmektedir. Uyguladığımız prosedürler mesleki muhakememize dayanır. Sürdürülebilirlik Bilgileri'ne ilişkin sınırlı güvence denetimini yürütürken:
Sınırlı güvence denetiminde uygulanan prosedürler, nitelik ve zamanlama açısından makul güvence denetiminden farklıdır ve kapsamı daha dardır. Sonuç olarak, sınırlı güvence denetimi sonucunda sağlanan güvence seviyesi, makul güvence denetimi yürütülmüş olsaydı elde edilecek güvence seviyesinden önemli ölçüde daha düşüktür.

Osman Arslan, SMMM Sorumlu Denetçi,
İstanbul, 28 Temmuz 2025
| SUNUŞ3 | |||
|---|---|---|---|
| 1. | YÖNETİŞİM6 | ||
| 2. | STRATEJİ 10 | ||
| 3. | RİSKLER VE FIRSATLAR 12 | ||
| 3.1. | İklimle İlgili Risklerin ve Fırsatların Yönetilmesi 12 | ||
| 3.2. | İklimle İlgili Risk ve Fırsatların İş Modeli ve Değer Zinciri Üstündeki Etkileri 13 | ||
| 3.2.1. | Risk 1: Su Stresi 15 | ||
| 3.2.2. | Risk 2: Karbon Fiyatlandırması Riski 16 | ||
| 3.2.3. | Risk 3: Ürün Dönüşüm Riski18 | ||
| 3.3. | Senaryo Analizleri 19 | ||
| 3.4. | Dirençlilik 20 | ||
| 3.4.1. | Risk 1: Kronik Fiziksel Risk – Su Stresi için Dirençlilik Analizi 20 | ||
| 3.4.2. | Risk 2: Geçiş Riski – Karbon Fiyatlandırma Mekanizmaları için Dirençlilik Analizi 21 | ||
| 3.4.3. | Risk 3: Geçiş Riski – Ürün ve Hizmetlerde Regülasyon Değişikliği (Ürün Dönüşüm Riski) için Dirençlilik Analizi 22 |
||
| 3.5. | İklimle İlgili Faaliyetler İçin Kaynak Sağlanması 23 | ||
| 3.6. | Finansal Durum, Finansal Performans ve Nakit Akışları24 | ||
| 4. | Metrikler ve Hedefler25 | ||
| 4.1. | Sektörler Arası Metrikler 25 | ||
| 4.1.1. | Sera Gazı Emisyonları 26 | ||
| 4.2. | Sektör Bazlı Metrikler 26 | ||
| 4.2.1. | Sürdürülebilirlik Açıklamaları Konuları ve Metrikler (TSRS 2-Ek Cilt 63-Otomobiller) .26 | ||
| 4.2.1.1. | Filo Yakıt Ekonomisiyle Emisyon Risklerini ve Fırsatlarını Yönetme Stratejisinin Tartışılması (TR-AU-410a.3.) 27 |
||
| 4.2.1.1.1. | Kullanım Aşaması Emisyonları ve İlgili Strateji 27 | ||
| 4.2.1.1.2. | Stratejinin İlgili Yönleri, Mevcut Araçlarda ve Teknolojilerde İyileştirmeler27 | ||
| 4.2.1.1.3. | Gelişmiş Aktarma Organları ve Diğer Emisyon Azaltıcı Teknolojiler28 | ||
| 4.2.1.1.4. | Müşteri Talebi ve Regülasyonların Etkisi 29 | ||
| 4.2.1.1.5. | Yakıt Ekonomisi ve Kullanım Aşaması Hakkındaki Yasal Düzenlemelere Uyum 29 | ||
| 4.2.1.1.6. | Açıklamanın Kapsamı29 | ||
| 4.3. | İklimle İlgili Hedefler 29 |
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (Tofaş), sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatları izlemek, yönetmek ve denetlemek amacıyla kurduğu yönetişim süreçlerini kamuoyuyla şeffaf bir biçimde paylaşmaktadır. Tofaş, bu raporda, işletmenin gelecekteki finansal yeterliliğini makul ölçüde etkilemesi beklenebilecek iklimle ilgili risk ve fırsatların kurumsal stratejiyle ilişkisini tam, doğru ve gerçeğe uygun olarak genel amaçlı finansal tabloların asli kullanıcılarına sunmayı hedeflemektedir.
Bu rapor, Tofaş'ın Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) ve ilgili T.C. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) düzenlemeleri kapsamında, iklimle ilgili risk, fırsat, strateji, yönetişim ve performans bilgilerini kamuya açık şekilde sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Açıklamalar, 1 Ocak–31 Aralık 2024 raporlama dönemine ilişkindir ve genel amaçlı finansal tabloların asli kullanıcılarının karar alma süreçlerini desteklemeyi amaçlamaktadır. Rapora 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Tofaş'ın konsolidasyona tabi tutulmuş bağlı ortaklıkları da dahildir. Konsolidasyonun yarattığı bir etki bulunmamaktadır.
Tofaş, bu ilk raporlama döneminde TSRS standardının geçiş hükümleri kapsamında aşağıdaki muafiyetlerden yararlanmıştır:
Finansal bilgiler Türk lirası cinsinden sunulmuş; emisyon verileri ton karbondioksit eş değeri (CO₂e), GigaJoule(GJ) ve kilowatt-saat(kWh) gibi teknik birimlerle ifade edilmiştir.
Türkiye'nin öncü otomotiv şirketlerinden Tofaş, 1968 yılında kurulmuştur. Koç Holding ve Stellantis'in eşit ortaklığındaki şirketin %24,3'ü halka açıktır ve Borsa İstanbul BIST 30, BIST 100, Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik endekslerinde yer almaktadır. Genel merkezi İstanbul'da olan Tofaş, üretimini 1 milyon m² alan üzerindeki Bursa fabrikasında gerçekleştirmektedir. Burada Fiat Egea ailesinin yanı sıra dört marka için K0 hafif ticari araç üretimi yapılmakta ve araçlar yurt dışına ihraç edilmektedir. Türkiye pazarında Fiat, Alfa Romeo, Jeep®, Maserati ve Ferrari markalarının satış ve satış sonrası hizmetlerini yürüten Tofaş, geniş ürün portföyüyle müşteri beklentilerine cevap vermektedir.
Stellantis'in global Ar-Ge merkezlerinden biri olan Tofaş, Türkiye'deki mühendislik ekosistemine katkı sunmakta; İzmir'deki merkeziyle bağlanabilirlik temelli mobilite çözümleri geliştirmektedir. Tofaş Ar-Ge, Stellantis'in diğer modellerinin geliştirme süreçlerine katkı sunarken aynı zamanda küresel mühendislik ihracatı yapmaktadır. Akıllı fabrika dönüşümü kapsamında dijital optimizasyon uygulamalarını yaygınlaştıran Tofaş, teknolojik gelişmeleri ve değişen pazar ihtiyaçlarını yakından takip etmektedir.
Tofaş, iklim değişikliğiyle mücadele için küresel politikalar ve eylemler çağrısında bulunan uluslararası iş bildirisi 2°C Mücadelesi Tebliği'nin (The 2°C Challenge
Communiqué) imzacısıdır ve 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefiyle karbon dönüşüm programı yürütmekte; bu hedefe yeşil malzeme kullanımı, elektrifikasyon, enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi uygulamalarıyla ulaşmayı planlamaktadır. Şirket, yarım asrı aşan tecrübesi, güçlü Ar-Ge yetkinliği, teknolojik yatırımları ve insan kaynağıyla müşterilerine değer sunmaya; çalışanları ve iş ortakları için gurur duyulan küresel bir oyuncu olmaya kararlılıkla devam etmektedir.
Bu rapor, Tofaş'ın operasyonel kontrolü altında bulunan faaliyetleri kapsamaktadır. Açıklamalar, Bursa'daki üretim tesisleri ile İstanbul'daki genel müdürlük binasında Tofaş'ın doğrudan kontrolünde yürütülen faaliyetleri içermektedir. Kapsam 1 ve 2 sera gazı emisyonları, yalnızca Tofaş tarafından işletilen varlıklara dayalı olarak hesaplanmaktadır. Tofaş'ın iştiraklerinden olan Fer-Mas Oto Ticaret A.Ş., Koç Fiat Kredi Finansman A.Ş. (ve bağlı iştiraki Koç Fiat Sigorta) şirketlerine ve TOFAŞ bayilerine ait çevresel veriler raporlama kapsamına dahil değildir.
Raporda, TOFAŞ'ın ana faaliyeti ve hasılatının %95'i otomotiv faaliyetlerinden oluşması sebebiyle iklimle ilgili risk ve fırsatlar hakkında bilgilerin belirlenmesi, ölçülmesi ve açıklanmasının muhtemel yollarını gösteren, TSRS 2'nin Sektör Bazlı Uygulanmasına İlişkin Rehber'in bir parçası olan "Cilt 63-Otomobiller" açıklamalarından yararlanılmıştır.
Bu rapordaki açıklamalar, 31 Aralık 2024 itibarıyla mevcut olan yapılar, politikalar ve raporlama sistemlerine dayanmaktadır ve raporlama tarihi itibarıyla geçerlidir. Gelecek dönemlerde yönetişim yapısında, raporlama zincirinde veya sürdürülebilirlik stratejilerinde önemli bir değişiklik olması durumunda, bu değişiklikler kamuya açıklanacak sonraki TSRS raporlarında ayrıca belirtilecektir. Gözden geçirme süreci her yıl stratejik planlama dönemlerine paralel olarak yürütülmektedir.
Tofaş'ta sürdürülebilirlik konuları yalnızca çevresel ve sosyal başlıklar olarak değil, şirketin uzun vadeli stratejik yönelimlerinin ve finansal planlarının temel belirleyicisi olarak ele alınmaktadır. İklim geçiş planları, emisyon azaltım hedefleri, döngüsel ekonomi ilkeleri ve tedarik zinciri dönüşüm programları, Ar-Ge yatırımları, kapasite artış projeleri ve yeni ürün portföyü stratejileriyle entegre bir biçimde yönetilmektedir. Yönetim Kurulu ve üst yönetim açıkça atfedilmiş böyle bir görev bulunmadığından dolayı bu çalışmaların gözetimini iş sürekliliğini sağlayabilmek için yapmaktadır.
Tofaş, iklimle ilgili açıklamalarını hazırlarken yalnızca sera gazı hesaplamalarındaki teknik unsurları değil; aynı zamanda strateji, senaryo analizi ve geçiş planlarıyla ilgili varsayımlarını da dikkate alarak önemli muhakemelerde bulunmuştur. Aşağıda, bu açıklamalarda etkili olan başlıca belirsizlik alanları ve tahmine dayalı değerlendirmeler özetlenmiştir:
• Karbon fiyatlamasıyla ilgili senaryo belirsizliği: Türkiye'nin Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamına geçiş takvimi bu rapor hazırlandığı dönemde henüz netleşmemiştir. Bu nedenle iç karbon fiyatı uygulaması çerçevesinde kullanılan varsayımsal karbon fiyatı (örneğin 2030 yılı için 4.939,24 TL/ton CO₂e)1 yalnızca senaryo bazlı planlamada dikkate alınmıştır. Bu durum, gelecekteki mali etkilerin kesin olarak öngörülmesini sınırlamaktadır.
1 140 \$/tCO₂e tutarının Türk lirası karşılığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 31 Aralık 2024 tarihli döviz alış kuru (1 USD = 35,2803 TL) esas alınarak hesaplanmış ve 4.939,24 TL/tCO₂e olarak raporlanmıştır.
Tüm bu muhakemeler, mevcut en iyi veri kaynakları ve metodolojilere dayanmakta olup; yasal düzenlemeler, piyasa koşulları ve teknolojik ilerlemeler doğrultusunda güncellenmeye açıktır.
Şirketin kurumsal sürdürülebilirlik politikası, çevresel, sosyal ve ekonomik etkileri "yaşam boyu perspektifi" ile yönetmeyi amaçlamakta; bu anlayış sadece şirket içi süreçleri değil, tedarik zinciri ve bayilik ağı gibi dış etki alanlarını da kapsamaktadır. İklimle ilgili risk ve fırsatlar, tanımlama, önceliklendirme, izleme ve eyleme dönüştürme süreçleriyle yönetilmekte; bu sistemler iç kontrol ve denetim mekanizmalarıyla desteklenmektedir.
TOFAŞ'ta iklimle ilgili risklerin ve fırsatların yönetilmesi, tüm iş süreçlerine entegre edilmiş stratejik bir önceliktir. Bu yapı, Yönetim Kurulu'nun gözetiminde ve CEO'nun icra sorumluluğu çerçevesinde yürütülmektedir. CEO liderliğinde çalışan 18 direktörden oluşan üst yönetim ekibi kendi iş alanlarında sürdürülebilirlik konularını da gözeterek görevlerini yerine getirmektedir.
Aşağıdaki görevler CEO, Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi, Kurumsal Yönetim Komitesi ve Denetim Komitesi aracılığıyla yerine getirilmektedir:
Ayrıca, saha ekipleri ve uzman birimler aracılığıyla izlenen iklimle ilgili risk ve fırsatlara yönelik çalışmalar Sürdürülebilirlik Komitesi tarafından izlenmektedir.
Yönetim Kurulu, sürdürülebilirlik stratejisinin onaylanmasından sorumludur. Yönetim Kurulu üyeleri; iklim değişikliği, enerji yönetimi, döngüsel ekonomi, sosyal etki yönetimi gibi konuları ve otomotiv sektörüne yansımalarını takip etmektedir. Ayrıca iç uzman ekiplerle etkileşim içinde olarak karar süreçlerine teknik bilgi entegrasyonu sağlanmaktadır.
Şirket politikalarında CEO veya Yönetim Kurulu üyelerinin sürdürülebilirlikle ilgili bir lisans veya yüksek lisans eğitimi alma zorunluluğu bulunmamakla birlikte gelecekte sürdürülebilirlikle ilgili yetkinliklerin gelişimi konusu planlama aşamasındadır.
Sürdürülebilirlik bilgileri operasyonel düzeyde toplanır ve değerlendirilir.
Sürdürülebilirlik Çalışma Grubu KPI'ları derler
Tesisler ve Sürdürülebilirlik Müdürü göstergeleri izler
Sürdürülebilirlik Komitesi stratejik uyumu açısından süreci değerlendirir
Kurumsal Yönetim Komitesi Yönetim Kurulu'na sunar
Kritik durumlarda -gerektiği takdirde- Yönetim Kurulu'na özel raporlamalar yapılabilir.
Yönetim Kurulu iklim değişikliği, enerji dönüşümü ve regülasyon kaynaklı etkileri dikkate alarak uzun vadeli stratejik kararların alınmasında etkin rol oynamakta; yatırım ve operasyonel süreçlerde sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu bir yönetişim yaklaşımı gözetmektedir.
Bu kapsamda, büyük sermaye yatırımları, ürün geliştirme faaliyetleri ve tedarik zinciri uygulamaları, sürdürülebilirlik hedefleri ile uyumlu şekilde değerlendirilmekte ve yönetilmektedir. Risk yönetimi süreçleri; etki, olasılık ve zaman çerçevesine göre yapılan kapsamlı analizler ile iklim, çevre, üretim ve yasal etkileri birlikte ele alacak şekilde tasarlanmakta; kritik durumlar için önlem planları ve sorumluluklar tanımlanmaktadır.
Tofaş, iklimle ilgili risk ve fırsatlarını yönetirken finansal, çevresel ve sosyal etkiler arasındaki etkileşimleri kapsamlı biçimde analiz etmekte ve bu doğrultuda dengeli karar alma süreçlerini benimsemektedir.
Tofaş'ta sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik ilerleme, ilgili uzman birimler ve CEO liderliğindeki 18 direktörden oluşan üst yönetim tarafından periyodik olarak izlenmektedir. Bu izleme faaliyetleri kapsamında çevresel performans göstergeleri, emisyon azaltım verileri, enerji ve su tüketimi gibi metrikler değerlendirilmekte ve gerektiğinde Kurumsal Yönetim Komitesi ve Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi aracılığıyla Yönetim Kurulu'nun bilgisine sunulmaktadır.
Yönetim Kurulu 2024 yılı içinde sürdürülebilirlik çalışmalarını ve ilerlemeyi CEO ve ilgili yöneticiler tarafından yürütülen takip çalışmaları kapsamında; faaliyet raporu onay aşamasında Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) sürdürülebilirlik ilkeleri uyum çerçevesine göre hazırlanan raporla ve Karbon Saydamlık Projesi (Carbon Disclosure Project, CDP) gibi dış raporlama platformlarına sunulan performans verileri aracılığıyla değerlendirmiştir. Bu gündemle ayrı bir toplantı yapılmamıştır.
Sürdürülebilirliğe ilişkin hedefler CEO, CFO, Kurumsal İletişim ve Dış İlişkiler Direktörü, İnsan Kaynakları Direktörü ve Sürdürülebilirlik Koordinatörünün OKR (Objective Key Result) performans sistemlerine entegre edilmiştir.
OKR sistemi, kuruluş genelinde hedeflerin belirlenmesi, paylaşılması ve izlenmesine imkân tanıyan stratejik bir performans yönetim aracıdır. Yıl boyunca sürdürülen performans takibi sonunda elde edilen sonuçlar, ilgili çalışanın genel performansını belirlemekte; bu değerlendirme, temel maaş artışları ve prim hesaplamalarında doğrudan kullanılmaktadır. Çalışan performansı bütüncül olarak tüm hedeflerin gerçekleşme düzeyi dikkate alınarak değerlendirildiği için, çevresel konuların yönetimine bağlı finansal teşviklerin oranı ayrı olarak açıklanamamaktadır.
Sürdürülebilirlik hedeflerinin kurumsal yayılımını sağlamak amacıyla çok katmanlı bir performans ve teşvik sistemi uygulanır.
| Teşvik Sistemi Yapısı | ||||
|---|---|---|---|---|
| CEO ve Üst | Sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu performans kriterlerine | |||
| Yönetim Grubu | göre değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme, yalnızca | |||
| finansal sonuçlara değil, sürdürülebilir ilerleme düzeyine ve | ||||
| önceki dönem karşılaştırmalarına da dayanmaktadır. | ||||
| Tesis Yöneticileri | Stellantis Üretim Modeli (SPW) sisteminde enerji verimliliği, | |||
| maliyet azaltımı ve çevresel etki azaltımı puanları ile | ||||
| ölçülmektedir. | ||||
| Tesisler ve | İklimle ilgili hedeflerin oluşturulması ve operasyonel takibi | |||
| Sürdürülebilirlik | konusunda liderlik etmekte; enerji yöneticileriyle birlikte | |||
| Müdürü | hedeflerin gerçekleşme düzeyini izlemektedir. |
| Enerji Yöneticileri | Enerji Eylem Planı kapsamında belirlenen karbon ve enerji |
|---|---|
| azaltım hedeflerine ulaşılması konusunda performansa dayalı | |
| değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. | |
| Tüm Çalışanlar | TOFAŞ Öneri Sistemi kapsamında enerji verimliliği, sera gazı |
| azaltımı ve çevresel iyileştirmelere yönelik önerileriyle teşvik | |
| edilmekte; her öneri değerlendirilmekte ve uygulanabilir | |
| olanlar ödüllendirilmektedir. |
Sürdürülebilirlikle ilgili risklerin Tofaş'ın kamuya açıklanmış olan politikalarıyla uyumlu bir şekilde yönetimi CEO ve üst yönetimin doğrudan sorumluluğundadır. Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi, Sürdürülebilirlik Komitesi ve Tesisler ve Sürdürülebilirlik Müdürlüğü birimiyle birlikte 5 aşamalı bir metodoloji ile sistematik değerlendirme yapılır. Tüm sürdürülebilirlik süreçleri iç kontrol ve iç denetim sistemleriyle entegre yürütülmektedir. Riskler; tanımlama, ölçme, değerlendirme, kontrol ve izleme adımlarıyla sistematik biçimde yönetilir. Elde edilen veriler karar destek sistemleriyle entegre edilerek stratejik analizlere dönüştürülür.

Tofaş'ta sürdürülebilirlikle ilişkili risk ve fırsatların yönetimini desteklemek amacıyla çeşitli kontrol ve prosedürler uygulanmaktadır. İklim değişikliği, enerji, su, atık ve emisyon yönetimi gibi çevresel performans alanlarına yönelik olarak geliştirilen metrikler, CDP ve benzeri uluslararası raporlama çerçeveleri doğrultusunda üst yönetim tarafından izlenmekte ve periyodik olarak değerlendirilmektedir.
Bu kontroller; iç denetim, kurumsal risk yönetimi ve operasyonel birimlerin faaliyetleriyle bütünleşik şekilde çalışmaktadır. Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi ile Kurumsal Yönetim Komitesi, bu yapıların çıktıları doğrultusunda şirket genelindeki stratejik risk görünümünü değerlendirmekte ve -gerekli durumlardasürdürülebilirlikle ilgili gelişmeleri Yönetim Kurulu'nun bilgisine sunmaktadır.
Sürdürülebilirlik kapsamında uyguladığı diğer politika belgelerine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: https://www.tofas.com.tr/Surdurulebilirlik/Politikalar
İklimle ilgili risk ve fırsatların, Tofaş'ın iş stratejisi ve karar alma mekanizmalarına etkisi, şirketin uzun vadeli değer yaratım perspektifi doğrultusunda bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Tofaş, iklim değişikliğini yalnızca çevresel bir tehdit olarak değil, aynı zamanda ekonomik ve teknolojik dönüşümün belirleyici bir itici gücü olarak değerlendirmektedir. Bu küresel zorluk karşısında Tofaş, üretim, ürün geliştirme ve tedarik zinciri stratejilerini düşük karbonlu bir gelecek hedefiyle yeniden yapılandırmakta; Avrupa Yeşil Mutabakatı, SKDM ve iç karbon fiyatlaması gibi düzenlemeleri iklim geçiş stratejisinin yapı taşları olarak ele almaktadır.
Şirketin iklim stratejisi, 2030 yılına kadar Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlarını 2021 yılına oranla %50 oranında azaltmayı ve 20502 itibarıyla karbon nötr hedefini gerçekleştirmeyi taahhüt etmektedir. Bu hedef doğrultusunda, üretim süreçlerinin elektrifikasyonu, enerji verimliliği yatırımları, karbon ayak izini azaltan tedarik zinciri uygulamaları ve araç kullanım ömrü boyunca hesaplanan Kapsam 3 emisyonlarının yönetimi temel öncelikler arasında yer almaktadır. Tofaş, Türkiye'nin de imzacısı olduğu Paris İklim Anlaşması ve Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ile de uyumlu şekilde hem üretici hem tüketici davranışlarını dönüştürmek üzere hazırladığı geçiş planını geliştirmektedir. 3
Tofaş'ın iklim geçiş planlamasının temelinde yatan strateji kısa, orta ve uzun vadeli dönüşüm adımlarına dayanmaktadır. Düşük karbonlu ekonomiye geçiş kapsamında elektrikli ve hibrit araçların portföydeki oranının artmasına yönelik hazırlıklar yapılmıştır, yeni yatırımlarda veya makine ekipman değişikliklerinde Kanban (üretim yönetim sistemi) süreci oluşturularak, BAT (en uygun tekniklerin kullanılması) uygulaması sistematik hale getirilmiş, çevre ve enerji verimliliği çalışmaları standardize edilmiştir.
Tofaş, iklim değişikliğiyle mücadelede ana hissedarı Stellantis'in "1,5°C uyumlu emisyon yol haritası" yaklaşımını benimseyerek uzun vadeli karbon azaltım hedeflerine uyum sağlamayı amaçlamaktadır. Stellantis'in belirlediği ve Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli (Intergovernmental Panel on Climate on Climate Change, IPCC) Altıncı Değerlendirme Raporu'ndan ilham alan bu strateji; operasyonel verimlilik, düşük karbonlu ürün portföyü ve sürdürülebilir tedarik zinciri gibi temel dönüşüm alanlarına odaklanmakta olup, bilim temelli senaryolarla şekillendirilmektedir. Tofaş da bu çerçevede, karbon ayak izinin azaltılması, elektrifikasyon ve mevzuat uyumu gibi konularda Stellantis'in çevresel strateji ve enerji politikalarıyla tam uyum içinde hareket etmektedir.
Stellantis'in tanımlı hedefleriyle uyumlu şekilde, Tofaş 2021 baz yılına kıyasla 2030 yılına kadar Kapsam 1 ve 2 emisyonlarında %50 oranında azaltım hedeflemekte; bu hedef, Tofaş'ın uzun vadeli iklim stratejisinin temel dayanaklarından birini oluşturmaktadır. Şirketin emisyon yönetimi yaklaşımı, Dare Forward 2030 hedefleriyle paralel bir çizgide şekillenmekte olup; araç başına emisyon azaltımı performansı aylık olarak izlenmekte, veriler bölgesel bazda değerlendirilmekte ve içsel (ürün planları, üretim hacimleri) ya da dışsal (mevzuat değişiklikleri) etkenlere göre periyodik olarak güncellenmektedir. Tofaş iklim yol haritasını Stellantis'in 2021 yılını referans alan emisyon metodolojisini ve hedefleme yaklaşımını esas alarak oluşturmaktadır. Bu yaklaşım, TSRS 2 kapsamındaki geçiş risklerinin ve azaltım stratejilerinin küresel bir dönüşüm çerçevesiyle bütünleşik şekilde değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.
2 TOFAŞ'ın 2050 hedefi Stellantis ile uyumludur.
3 Türkiye'nin 2024–2030 dönemi iklim stratejik hedefleri ve öncelikli sektörler
Risklerin ve fırsatların takip edilmesi ve buna göre stratejinin oluşturulması için kısa, orta ve uzun vadeli zaman aralıklarının tanımları belirlenmiştir. Zaman aralıklarının nasıl tanımlandığı ve bu tanımların işletme tarafından stratejik kararlar almada kullanılan planlama dönemleriyle ne şekilde bağlantılı olduğu aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
| Zaman Aralıkları | ||||
|---|---|---|---|---|
| Tanım | Stratejik Planlama ile Bağlantısı: | |||
| Kısa Vadeli (1 Yıl) |
Tofaş'ta kısa vadeli dönem, çevresel performansın yıllık bazda izlendiği ve ani gelişen iklimsel, operasyonel ya da regülasyon kaynaklı risklerin yönetildiği zaman aralığını ifade eder. Özellikle enerji tüketimi, su kullanımı, atık yönetimi ve kısa vadeli karbon emisyonu azaltım uygulamaları gibi çevresel konulara odaklanır. |
Tofaş, kısa vadeli çevresel performans göstergelerini yıllık planlamalar ve CDP gibi platformlara yapılan düzenli raporlamalarla takip etmektedir. Bu göstergeler, 4 yıllık kurumsal strateji döngüsünün ilk yılına denk gelen operasyonel önceliklerin belirlenmesine destek olur ve sürdürülebilirlik hedeflerinin takibi için temel veri kaynağı sağlar. |
||
| Orta Vadeli (4 Yıl) |
Tofaş'ta orta vadeli dönem hem Koç Holding hem de Stellantis ile uyumlu şekilde yürütülen 4 yıllık stratejik planlama döngüsünü ifade eder. Kurumsal hedeflerle entegre biçimde, emisyon azaltımı, enerji verimliliği, elektrifikasyon ve çevresel uyum uygulamaları gibi sürdürülebilirlik dönüşüm başlıklarında ilerleme sağlanması hedeflenir. |
Orta vadeli planlama, şirketin sürdürülebilirlik stratejilerini operasyonel kararlarla bütünleştirdiği, çevresel risk ve fırsatları değerlendirdiği ve yatırım önceliklerini belirlediği ana dönemdir. CDP gibi çeşitli platformlarda verilen karbon azaltım taahhütleri ve yıllık performans göstergelerindeki iyileştirmeler bu döneme dahil hedeflerle ilişkilendirilmiştir. |
||
| Uzun Vadeli (10+ Yıl) |
Tofaş'ın 2050 yılı için belirlemiş olduğu karbon nötr hedefi, şirketin uzun vadeli vizyonunun temelini oluşturur. İleri teknolojilere dayalı karbon azaltım uygulamalarının ve alternatif enerji çözümlerinin hayata geçirilmesi için planlanan stratejik projeleri kapsar. |
Uzun vadeli stratejik planlama, Tofaş'ın düşük karbon ekonomisine geçiş sürecini yöneten karbon dönüşüm programı ile doğrudan bağlantılıdır. Bu bağlamda, 4 yıllık plan döngüleri birbirini takip eden kademeler halinde uzun vadeli iklim hedeflerini destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Emisyon azaltımı, enerji dönüşümü, dijitalleşme ve döngüsel ekonomi odaklı uygulamalar, bu vizyonun ana taşıyıcılarıdır. |
İklim değişikliği, Tofaş'ın değer zinciri boyunca fiziksel altyapı, tedarik sürekliliği, üretim planlaması ve dış pazar erişimi üzerinde etkili olabilecek sistemik riskleri beraberinde getirmektedir. Bu riskler, yalnızca çevresel değil; aynı zamanda finansal, operasyonel ve stratejik sonuçlarıyla birlikte ele alınmakta; kısa, orta ve uzun vadeli etkilerine göre değerlendirilerek yönetilmektedir.
Tofaş, iklimle ilgili riskleri fiziksel riskler (örneğin aşırı hava olayları, su stresi, iklim kaynaklı operasyonel kesintiler) ve geçiş riskleri (örneğin regülasyon değişiklikleri, karbon fiyatlaması, tüketici tercihlerinin değişimi) olarak iki ana başlık altında sınıflandırmaktadır. Bu yaklaşım, Türkiye'nin 2053 net sıfır hedefi ve Avrupa Yeşil Mutabakatı gibi dışsal faktörlerle birlikte şirketin iç kontrol süreçleri ve stratejik planlama mekanizmalarına entegre edilmiştir.
Bu bölümde, Tofaş tarafından 2024 yılı itibarıyla tanımlanmış olan temel iklim riskleri ve bunların potansiyel etkileri sunulmakta; ilgili risklerin iş modeli, finansal planlama, operasyonel süreklilik ve yatırım öncelikleri üzerindeki etkileri açıklanmaktadır.
İşletmenin kullandığı girdiler ve parametreler
İklimle ilgili risk ve fırsatların belirlenmesine, değerlendirilmesine, önceliklendirilmesine ve izlenmesine yönelik süreçler; işletmenin genel risk yönetimi sürecine komite çalışmaları ve raporlamalarla dahil edilmiştir. Tofaş, sürdürülebilirlik risklerini Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi aracılığıyla şirketin genel risk profiline dahil eder. Riskler, tanımlama, ölçüm, değerlendirme, kontrol ve izleme döngüsü içinde sistematik olarak ele alınır. Tüm risk-fırsat değerlendirmeleri, geçiş planı, yatırım öncelikleri ve ürün gamı stratejilerinde dikkate alınır. 2030 %50 emisyon azaltım hedefi ve 2050 karbon nötr hedefi bu analizlere dayalı olarak şekillendirilmiştir. Karbon fiyatları, su stresi ve regülasyon senaryoları gibi dışsal değişkenler, stratejik planlama ve yatırım değerlendirme süreçlerinde nakit akışı modellemelerine entegre edilir. İç karbon fiyatı 1836,81 TL4
belirlenmiş ve bu değere göre projeler değerlendirmeye alınmaktadır. Tofaş, ISO 14001 çevre yönetim sistemi verilerini, WWF Risk Filter analizleri, iç karbon fiyatı modelini, iç denetim raporlarını, SKDM etki hesaplamalarını, CDP kapsamındaki performans verilerini, tedarikçi risk değerlendirme formlarını kullanarak risklerini değerlendirmektedir. Bu çalışmalar kapsamında doğrudan üretim süreçleri (Bursa fabrikası), yukarı yönlü tedarik zinciri (özellikle karbon yoğun girdiler), aşağı yönlü dağıtım ve ürün kullanımı tetkik edilir. Risk analizlerinde hem iç faktörler (enerji kullanımı, su temini, prosesler) hem dış faktörler (AB regülasyonları, karbon fiyatları, fiziki iklim riskleri) dikkate alınmaktadır.
tCO₂e olarak
Nicel Faktörler olarak Tofaş, iç karbon fiyatı uygulamakta ve karbon fiyatı senaryolarına göre (ör. 2030'da 4.939,24 TL/ton CO₂e) risklerin finansal etkilerini tahmin etmektedir. Ayrıca, olasılık x etki matrisine dayalı risk skorlama sistemi uygulanmakta ve cironun %0,5'i olarak belirlenmiş olan eşik değeri kullanılmaktadır.
Nitel Faktörler olarak regülasyonlardaki değişiklikler, tedarik zinciri bağımlılıkları, üretim kesintileri, itibar riski göz önünde bulundurulmaktadır.
Risk Seviyelendirmesi için riskler yılda bir kez güncellenen entegre risk haritası kapsamında "çok yüksek"ten "çok düşük"e kadar sınıflandırılması yapılır.
Olasılık Değerlendirmesi: Geçmiş olaylar (örneğin Nilüfer Çayı taşkını), bilimsel projeksiyonlar ve uzman analizleri kullanılır.
4 50 €/tCO₂e tutarının Türk lirası karşılığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 31 Aralık 2024 tarihli döviz alış kuru (1 EUR = 36,7362 TL) esas alınarak hesaplanmıştır.
İşletmenin sürdürülebilirlikle ilgili riskleri nasıl izlediği
İklimle ilgili riskler, ISO 14001 ve WWF Risk Filter çıktılarıyla entegre şekilde kurumsal risk haritasında değerlendirilmekte ve finansal, operasyonel ve itibar riskleriyle bütünleşik olarak önceliklendirilmekte, Sürdürülebilirlik Komitesi ve Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi koordinasyonunda takip edilmektedir.
Riskler yılda en az bir kez gözden geçirilir. Sürdürülebilirlik KPI'ları (karbon yoğunluğu, su geri kazanım oranı, enerji verimliliği vb.) aracılığıyla takip edilir. Komiteler, riskleri aksiyon planları ile yönetmekte ve gerekli durumlarda CEO bilgilendirilmektedir. Ayrıca, CDP gibi inisiyatifler kapsamında gelişim sürekli olarak kamuya açıklanmaktadır. 2024 döneminde risk yönetim süreçlerinde temel metodolojik değişiklik olmamış, ancak iç karbon fiyatlandırması uygulaması ve risklerin stratejik senaryolarla ilişkilendirilmesi sürece entegre edilmiştir. Bu gelişmeler, risklerin daha bütüncül şekilde yönetilmesine katkı sağlamıştır.
2024 yılı itibarıyla su stresine karşı alınan önlemler genişletilmiştir: Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi'nden (DOSAB) alternatif hatlar tamamlanmış, atık su geri kazanım oranı artırılmış, teknik müdahale ekipleri kurulmuştur. Bu gelişmeler su verimliliği yatırımlarının hayata geçirilmesiyle sağlanmıştır.
Fırsatlar da risklerle aynı sistematikle değerlendirilir. İç karbon fiyatı modeli, yatırım kararlarında yönlendirici olarak kullanılır. Sürdürülebilirlik Komitesi ve Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi ve gerekli durumlarda diğer fonksiyonların yöneticileri, yıllık olarak fırsatları değerlendirir. Yılın son çeyreğinde yapılan toplantılarda fırsatlar CEO'ya sunulur. Bu süreçlerde KPI bazlı izleme yapılmakta, performans değerlendirmeleri üst yönetime raporlanmaktadır. Enerji verimliliği ve elektrifikasyon projeleri, yatırım önceliği kazanmaktadır.
Tofaş, tedarikçi ve bayilik ağıyla Türkiye otomotiv ekosistemine katkıda bulunmakta, dijital dönüşüm ve sürdürülebilirlik odaklı teknolojilere yatırım yaparak geleceğin mobilite çözümlerine uyum sağlamayı hedeflemektedir. Tofaş'ın iklimle ilgili risk ve fırsatları yönetme stratejisi belirlenirken ilişkili risk ve fırsatların belirlenmesi çalışmasında TSRS 2 Ek - Cilt 63- Otomobiller ve Sürdürülebilirlik Muhasebesi Standartları Kurulundaki (Sustainability Accounting Standards Board, SASB) önemli konular irdelenmiştir. Bu bölümde stratejiye yön veren risk ve fırsatlar etkileri ve değer zincirindeki yansımalarıyla ele alınacaktır.
İklim değişikliğiyle ilgili riskler Su Stresi Riski (kronik fiziksel risk), Karbon Fiyatlandırma Mekanizmalarıyla İlgili Risk (geçiş riski) ve Mevcut Ürün ve Hizmetlere Yönelik Risk (geçiş riski) olarak sıralanmıştır. İklim değişikliğiyle ilgili fırsatlar Kaynak Verimliliği (atık su geri kazanımı), Enerji Kaynağı (yenilenebilir enerji kullanımı) ve Ürün ve Hizmetler (elektrikli ve hibrit araç satışlarındaki artış) olarak belirlenmiştir.
| Risk | Coğrafi Alan / Değer Zinciri Aşaması / Yoğunlaştığı Alan / Olasılık / Etki Aralığı |
İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Mevcut ve Öngörülen Etkiler |
|---|---|---|
| Risk 1: Kronik Fiziksel Risk – Su Stresi |
Coğrafi Alan: Türkiye / Bursa Değer Zinciri Aşaması: Doğrudan operasyonlar, yukarı yönlü tedarik zinciri Yoğunlaştığı Alan: Üretim tesisi, suya bağımlı üretim kolları Olasılık: Muhtemelen Etki Aralığı: Orta |
Mevcut Etkiler: Su kaynaklarındaki kısıtlar nedeniyle doğrudan üretim süreçlerinde kesinti riski oluşmuştur. Bu durum, üretim verimliliği ve kapasite kullanımını etkileme potansiyeli taşımaktadır. Öngörülen Etkiler: Uzun vadede üretim hedeflerinin karşılanamaması ve gelir kaybı yaşanabilir. Tedarik zincirinde suya bağımlı tedarikçilerde yaşanabilecek üretim kesintileri, Tofaş'ın operasyonel sürekliliğini olumsuz etkileyebilir. |
| Risk 2: Geçiş Riski – Karbon Fiyatlandırma Mekanizmaları |
Coğrafi Alan: Türkiye / Bursa Değer Zinciri Aşaması: Doğrudan operasyonlar, yukarı yönlü tedarik zinciri Yoğunlaştığı Alan: Enerji yoğun üretim, emisyon riski taşıyan hammaddeler Olasılık: Muhtemelen Etki Aralığı: Düşük-Orta |
Mevcut Etkiler: Henüz doğrudan karbon vergisi uygulaması bulunmamakla birlikte, üretim maliyetleri üzerinde baskı yaratabilecek yasal düzenlemelere hazırlık yapılmaktadır. Öngörülen Etkiler: Karbon yoğun hammadde ve proses girdilerinin maliyetlerinin artması, üretim maliyetlerini yükseltebilir. Tedarik zincirinde karbon fiyatına maruz kalan tedarikçilerin fiyat artışlarıyla geri bildirimde bulunması beklenmektedir. Lojistik ve dağıtım süreçlerinde fosil yakıta dayalı operasyonların maliyeti artabilir. |
| Risk 3: Geçiş Riski – Mevcut Ürün ve Hizmetlere Yönelik Regülasyon Değişiklikleri |
Coğrafi Alan: Türkiye / Bursa Değer Zinciri Aşaması: Doğrudan operasyonlar, yukarı yönlü tedarik zinciri Yoğunlaştığı Alan: Ürün geliştirme, ürün portföyü dönüşümü, satış sonrası süreçler Olasılık: Olması ya da olmaması eşit olasılıkta Etki Aralığı: Düşük-Orta |
Mevcut Etkiler: Henüz doğrudan bir uyumsuzluk tespit edilmemiştir. Öngörülen Etkiler: Mevcut ürün portföyünün bazı modelleri yeni regülasyonlarla uyumsuz hale gelebilir. Uyum sağlamak için Ar-Ge ve üretim hatlarında dönüşüm yatırımları gerekebilir. Elektrikli ve hibrit araç üretimi, satış sonrası hizmetlerde yeniden yapılanmayı gerekli kılabilir. |
| Fırsat | Coğrafi Alan / Değer Zinciri Aşaması / Yoğunlaştığı Alan / Olasılık / Etki Aralığı |
İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Mevcut ve Öngörülen Etkiler |
|---|---|---|
| Fırsat 1: Kaynak Verimliliği – Atık su Geri Kazanımı |
Coğrafi Alan: Türkiye / Bursa Değer Zinciri Aşaması: Doğrudan operasyonlar Yoğunlaştığı Alan: Üretim tesisi, su kullanan prosesler Olasılık: Büyük olasılıkla Etki Aralığı: Orta |
Mevcut Etkiler: Atık su geri kazanım sistemleri ile su tüketimi ve atık su tahliye maliyetlerinde düşüş sağlanması hedeflenmiştir. Olası su kesintilerinde dışa bağımlı su ihtiyacı azaltılmıştır. Öngörülen Etkiler: Su geri kazanım sistemleri, doğrudan üretim süreçlerinde kaynak kullanımını azaltarak operasyonel maliyetleri düşürmekte ve su kıtlığına karşı dayanıklılığı artırmaktadır. Yukarı yönlü tedarik zincirinde benzer uygulamaların yaygınlaştırılması, sürdürülebilirlik performansını güçlendirmektedir. |
| Fırsat 2: Enerji Kaynağı – Yenilenebilir Enerji Kullanımı |
Coğrafi Alan: Türkiye / Bursa Değer Zinciri Aşaması: Doğrudan operasyonlar Yoğunlaştığı Alan: Enerji yoğun üretim süreçleri Olasılık: Büyük olasılıkla Etki Aralığı: Orta-Yüksek |
Mevcut Etkiler: Yenilenebilir enerji projeleri başlatılmış, enerji verimliliği artırılmıştır. Enerji maliyetlerinde tasarruf sağlanmıştır. Öngörülen Etkiler: Güneş enerjisi yatırımları ve enerji verimliliği projeleri ile fosil yakıt bağımlılığı azalacak, operasyonel maliyetlerde düşüş sağlanacaktır. Tedarik zincirinde de emisyon hedefleri belirlenmiş olup yeni |
| Fırsat | Coğrafi Alan / Değer Zinciri Aşaması / Yoğunlaştığı Alan / Olasılık / Etki Aralığı |
İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Mevcut ve Öngörülen Etkiler |
|---|---|---|
| tedarikçi seçimlerinde bu kriterler kullanılmaktadır. |
||
| Fırsat 3: Ürün ve Hizmetler – Elektrikli ve Hibrit Araç Satışlarındaki Artış |
Coğrafi Alan: Türkiye / Bursa Değer Zinciri Aşaması: Aşağı yönlü değer zinciri Yoğunlaştığı Alan: Ürün geliştirme, satış sonrası hizmetler, müşteri beklentileri Olasılık: Büyük olasılıkla Etki Aralığı: Orta-Yüksek |
Mevcut Etkiler: Elektrikli ve hibrit ürün portföyü genişletilmiştir. Organizasyonun elektrikli araçlara yönelik işleyişi için hazırlık ve eğitim çalışmaları yapılmıştır. Öngörülen Etkiler: Elektrikli araç satışlarındaki artış, ürün tasarımı, üretim, satış sonrası hizmetler ve lojistik dahil olmak üzere tüm değer zincirinde dönüşüm gerektirmektedir. Bu dönüşüm, düşük karbonlu iş modeline geçişi desteklemekte ve gelir artışı potansiyeli yaratmaktadır. |
Tofaş, iklim değişikliği kaynaklı kronik fiziksel riskler arasında yer alan su stresi riskini üretim sürekliliği açısından kritik bir konu olarak değerlendirmektedir. Bursa'daki üretim tesisinin su kaynaklarına olan bağımlılığı dikkate alınarak, su verimliliği alanında operasyonel eylemler geliştirilmiştir. Bu kapsamda:

(a) Sürdürülebilirlik Risklerine Verilen ve Planlanan Karşılıklar
Tofaş, karbon fiyatlandırması riskini, operasyonel maliyetlerde artışa yol açabilecek önemli bir geçiş riski olarak değerlendirmektedir. Bu kapsamda:
• Tedarik zincirinde karbon yoğun tedarikçiler tespit edilmiş, Tofaş'la uyumlu emisyon hedefi belirleme zorunluluğu getirilmiş ve bu hedefler izlenmeye başlanmıştır.

• Kısa vadede yenilenebilir enerji yatırımları ve verimlilik projeleri ek maliyet doğurmuştur. Ancak bu yatırımlar, uzun vadede karbon regülasyonlarına hazırlık sağlayarak daha düşük karbon fiyatı maruziyeti ve yatırımcı güveni ile finansal fayda üretmektedir.
5 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 31 Aralık 2024 tarihli döviz alış kuru (1 USD = 35,2803 TL) esas alınarak 72,2 \$/tCO₂e ve 140 \$/tCO₂e tutarlarının Türk lirası karşılığı, hesaplanmış ve 2025 karbon fiyatı öngörüsü için 2.547,23 TL/ton CO₂e , 2030 karbon fiyatı öngörüsü için 4.939,24 TL/tCO₂e olarak raporlanmıştır.
Yeni çevre düzenlemeleri doğrultusunda, mevcut ürünlerin teknik olarak uyumsuz hale gelme riski Tofaş'ın öncelikli stratejik gündemindedir. Bu çerçevede:

Tofaş'ın iklim stratejisinde, IPCC tarafından geliştirilen geçiş ve fiziksel iklim senaryoları temel alınmaktadır. İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında küresel politikalar ve eylemler çağrısında bulunan uluslararası bir iş bildirisi olan "The 2˚C Challenge Communique" imzalanmıştır. Düzenlemelerden kaynaklanabilecek risklere karşı korunmak amacıyla üç farklı senaryo dikkate alınmaktadır:
Tofaş'ın, 2030 yılına kadar Kapsam 1 emisyonları sebebiyle karbon fiyatlandırma riskine maruz kalabileceği öngörülmektedir. Bu finansal riskin düzeyi, tercih edilen iklim senaryolarına göre farklılık göstermektedir.
Fiziksel riske maruz kalmamak amacıyla ise üç farklı senaryo dikkate alınmaktadır:
İlgili iklim senaryosu analizlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla varlık düzeyinde veriler kullanılmaktadır. Düşük iklim değişikliği senaryosunda yüzyılın sonuna kadar 2°C'lik bir ısınma öngörülmektedir. Makul senaryoda bu sınırın aşıldığı, yüksek senaryoda ise 4°C'nin üzerinde bir ısınma gerçekleştiği öngörülmektedir.
Söz konusu analizlerde, tesislerin enlem ve boylam koordinatları dikkate alınmakta; bu koordinatlar, aşırı sıcaklık, sel, kuraklık, fırtına, deniz seviyesi yükselmesi, orman yangını ve aşırı soğuk gibi yedi temel iklim değişikliği tehlikesi ile eşleştirilmektedir. Bu eşleştirme sonrasında, tesis düzeyinde maruziyetin derecesi değerlendirilebilecek bir seviyeye getirilmektedir. Elde edilen bu veriler, daha sonra kurumsal düzeyde oluşturulan fiziksel risk puanlarını etkilemektedir.
Özellikle pazar riskleri ve düzenleyici çerçeveden kaynaklanan geçiş riski analizlerinde olduğu gibi, fiziksel risk senaryoları da şirketimiz tarafından 2030'a kadar olan dönemi kapsayacak şekilde ele alınmaktadır. Tofaş, bu senaryolarını kullanarak Paris hedeflerine uyumlu analizler gerçekleştirmektedir. Seçilen senaryolar:
| Fiziksel – Su Stresi | Geçiş – Karbon Fiyatı | Geçiş – Ürün Regülasyonu | |
|---|---|---|---|
| Operasyonel Kapsam |
Analizler Bursa üretim tesislerini, proses suyu ihtiyacını, suya bağımlı üretim birimlerini ve alternatif su kaynaklarına yönelik yatırımları kapsamaktadır. |
• Senaryo analizi Bursa üretim tesisi, enerji tüketimi, emisyon • profili ve tüm tedarik zinciri • dahil olmak üzere • operasyonların tamamını • kapsamaktadır. |
Üretim hatları (içten yanmalı / hibrit / elektrikli) Ar-Ge süreçleri Satış sonrası hizmetler Tedarik ve yedek parça lojistiği AB'ye ihracat yapılan ürün segmentleri |
| Risk Türü |
Fiziksel – Su Stresi | Geçiş – Karbon Fiyatı | Geçiş – Ürün Regülasyonu |
|---|---|---|---|
| Kısa | Kesinti önleme, geri kazanım | İç karbon fiyatlandırması, ilk | Uyarlanmış servis yapısı, elektrikli |
| Vade | yatırımlar | araç üretimi | |
| Orta | Geri kazanım oranı artışı, | Tedarikçi dönüşümü, maliyet | Regülasyona uyumlu ürün gamı |
| Vade | tedarikçi izleme | optimizasyonu | |
| Uzun | Altyapı dayanıklılığı, | Düşük karbonlu rekabet avantajı | Yeni pazar dinamiklerine uygun |
| Vade | sürdürülebilir üretim | sürdürülebilir marka yönetimi |
3.4.1. Risk 1: Kronik Fiziksel Risk – Su Stresi için Dirençlilik Analizi
• Su yönetimi KPI'ları oluşturularak karar destek sistemlerine entegre edilmiştir.
Bu riskin finansmana erişim, sermaye maliyeti, finansal durum ve nakit akışı üzerinde önemli bir etkisi öngörülmemektedir.
| Unsur | Değerlendirme |
|---|---|
| Senaryolar | RCP 2.6, RCP 4.5, RCP 8,5 |
| Kısa Vadede Uyarlama | DOSAB hattı, teknik ekipler, KPI takibi |
| Orta Vadede Uyarlama | Geri kazanım oranı artışı, tedarikçi izleme |
| Uzun Vadede Uyarlama | %100 geri kazanım |
| Belirsizlikler | Su kıtlığı frekansı, altyapı yeterliliği, maliyet belirsizliği |
| Finansal Direnç | ESG yatırımcı uyumu ve KPI'larla desteklenen projeler |
3.4.2. Risk 2: Geçiş Riski – Karbon Fiyatlandırma Mekanizmaları için Dirençlilik Analizi
Yüksek karbon fiyatı senaryoları altında, Tofaş'ın üretim maliyetlerinde ciddi artışlar yaşanabileceği öngörülmektedir. Bu doğrultuda:
6 50 €/tCO₂e tutarının Türk lirası karşılığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 31 Aralık 2024 tarihli döviz alış kuru (1 EUR = 36,7362 TL) esas alınarak hesaplanmıştır.
| Unsur | Değerlendirme |
|---|---|
| Senaryolar | IEA STEPS, IEA APS, IEA NZE |
| Kısa Vadede Uyarlama |
İç karbon fiyatlaması, enerji verimliliği projeleri |
| Orta Vadede Uyarlama |
Finansal modelleme |
| Uzun Vadede Uyarlama |
Düşük karbonlu üretim altyapısının yaygınlaştırılması, yeşil enerji entegrasyonu |
| Belirsizlikler | ETS kapsamı, SKDM etkisi, karbon maliyeti geçişkenliği, ulusal/uluslararası vergi uyumu |
| Finansal Direnç | İç karbon fiyatlaması ve ESG uyumlu yatırım stratejileriyle desteklenen esnek yapı |
3.4.3. Risk 3: Geçiş Riski – Ürün ve Hizmetlerde Regülasyon Değişikliği (Ürün Dönüşüm Riski) için Dirençlilik Analizi
AB kaynaklı yeni ürün düzenlemeleri (ZLEV zorunluluğu, emisyon standardı sıkılaşması) karşısında Tofaş, ürün gamını düşük emisyonlu teknolojilere dayalı olarak yeniden yapılandırmaktadır.
• AB düzenlemelerinin uygulama tarihleri ve teknik detayları
Bu riskin finansmana erişim, sermaye maliyeti, finansal durum ve nakit akışı üzerinde önemli bir etkisi öngörülmemektedir.
| Unsur | Değerlendirme |
|---|---|
| Senaryolar | IEA STEPS, IEA APS, IEA NZE |
| Kısa Vadeli Uyarlama |
Elektrikli araç üretimine başlatılması, satış sonrası hizmetlerin adaptasyonunun sağlanması |
| Orta Vadeli Uyarlama |
Ürün gamının gözden geçirilmesi, mikro mobilite çözümlerinin geliştirilmesi |
| Uzun Vadeli Uyarlama |
AB regülasyonlarına uyum, elektrikli araç pazarında rekabet avantajı, döngüsel tedarik sistemleri |
| Belirsizlikler | Regülasyon takvimi, batarya erişimi, müşteri geçiş hızı |
| Finansal Direnç | Yeni yatırımlar ve sürdürülebilir finansman araçları |
Mevcut Finansman Kaynakları
Tofaş, iklimle ilgili risk ve fırsatlara yanıt vermek amacıyla yürütülen projelere yönelik önemli tutarlarda yatırım gerçekleştirmiştir:
finansman alternatifleri değerlendirme altına alınmıştır. 2024'te 295,2 milyon Euro tutarında sürdürülebilirlik bağlantılı kredi sağlanmıştır.
Yenilenebilir enerji ve düşük emisyonlu teknoloji yatırımları için devlet destekleri ve yerel teşviklerden yararlanılmaktadır.
Gelecekteki Kaynak Sağlama Planı
• GES Yatırımları:
Fosil yakıttan uzaklaşma stratejisi kapsamında GES yatırımlarına devam edilmesi planlanmaktadır.
Bu yapı, Tofaş'ın iklim stratejisini yalnızca teknik değil, aynı zamanda finansal sürdürülebilirlik ilkeleriyle de bütünleştirdiğini göstermektedir. Kısa, orta ve uzun vadeli projelere yönelik fonlama planları, risk azaltımı ve fırsat yaratımı stratejileriyle paralel ilerlemektedir.
Mevcut raporlama yılında, Tofaş'ın sürdürülebilirlikle ilgili risklerinden kaynaklı olarak finansal durumu, finansal performansı veya nakit akışları üzerinde önemli ve doğrudan bir etki oluşmamıştır. Bununla birlikte, karbon fiyatlandırması riski, ürün dönüşüm yatırımları ve büyük ölçekli finansman anlaşmalarının gelecekteki etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki finansal tablo kalemlerinin kısa, orta ve uzun vadede etkilenmesi muhtemel görülmektedir:
Tofaş'ın finansal tablolarında yer alan kalemlerde, mevcut raporlama döneminde önemli bir yeniden değerleme ihtiyacı doğmamıştır. Ancak karbon fiyatı, teknoloji geçiş süreci ve sürdürülebilirlik bağlantılı finansman performans koşullarına bağlı olarak, gelecek dönemlerde bu kalemlerde düzeltme yapılması gerekebilecek riskler değerlendirme kapsamındadır.
Sürdürülebilirlik Hedefleri, Metrikler ve Stratejik Uyum
Tofaş, TSRS standartlarına uyum kapsamında yönetişim yapısını, risk yönetimi süreçlerini ve sürdürülebilirlik stratejisini destekleyen ölçülebilir göstergeler ve hedeflerle ilerlemektedir. Bu kapsamda açıklanan metrikler; şirketin sürdürülebilirlik öncelikleri, operasyonel etkileri ve uzun vadeli değer yaratma stratejisiyle doğrudan ilişkilidir.
TSRS 2 standardının gereklilikleri doğrultusunda, özellikle iklimle bağlantılı risk ve fırsatlara yönelik daha ayrıntılı ve nitelikli açıklamalara yer verilmekte; bu sayede Tofaş'ın dayanıklılığı, uyum kabiliyeti ve sürdürülebilirlik performansı hakkında paydaşlara kapsamlı içgörü sağlanması hedeflenmektedir.
Tofaş, iklim değişikliğini hem stratejik bir öncelik hem de sistemik bir risk olarak ele almakta; yasal düzenlemeler, fiziksel koşullar, operasyonel süreçler ve finansal etkiler dahil olmak üzere çok boyutlu bir çerçevede değerlendirmektedir. Kurumsal risk yönetimi çerçevesinde bu alanlardaki tehditlere karşı proaktif önlemler geliştirilmekte ve çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik çözümler hayata geçirilmektedir.
Sera gazı emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması ve düşük karbonlu üretim teknolojilerine geçiş, Tofaş'ın sürdürülebilirlik metriklerinin temelini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda üretimden kaynaklı emisyon azaltımı projeleri, her yıl bağımsız kuruluşlarca doğrulanmaktadır.
Tofaş, sadece mevcut performansını değil, aynı zamanda uzun vadeli dönüşüm vizyonunu da açık biçimde ortaya koymakta; paydaş beklentilerini gözeten, gerçekçi ve ölçülebilir hedeflerle düşük karbon ekonomisine geçiş sürecini kararlılıkla yönetmektedir. Bu yaklaşım aynı zamanda Stellantis'in küresel iklim stratejileri ve Avrupa Yeşil Mutabakatı hedefleriyle de uyumludur.
Bu raporun yayına hazırlandığı 2025 yılı temmuz ayı itibarıyla Tofaş, Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi ve Kurumsal Yönetim Endeksi'nde yer almakta; iklim değişikliği ve su yönetimi konularında CDP (Carbon Disclosure Project) raporlamalarını da düzenli olarak gerçekleştirmektedir.
| Metrik Kategorileri | Açıklamalar/Değerler | |
|---|---|---|
| 1 | Sera Gazı Emisyonları | Sera Gazı Emisyonları bölümünde sunulmuştur. |
| 2 | İklimle İlgili Geçiş Riskleri | |
| 3 | İklimle İlgili Fiziksel Riskler | Riskler ve Fırsatlar bölümünde sunulmuştur. |
| 4 | İklimle İlgili Fırsatlar | |
| 5 | Sermaye Tahsisi | İklimle ilgili risk ve fırsatlara yönelik sermaye tahsisi için öz kaynaklar ve sürdürülebilirlik bağlantılı kredi kullanımından yararlanılmaktadır. |
| 6 | İç Karbon Fiyatları | Karbon fiyatı varsayımlarına göre iç karbon fiyatı (1836,81 TL7 tCO₂e) modeli devreye alınmıştır. |
| 7 | Ücretlendirme | Performans ve Ücretlendirme bölümünde aktarılmıştır. |
7 50 €/tCO₂e tutarının Türk lirası karşılığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 31 Aralık 2024 tarihli döviz alış kuru (1 EUR = 36,7362 TL) esas alınarak hesaplanmıştır.
| Sera Gazı Emisyonları | Toplam | Araç Başına |
|---|---|---|
| Toplam Doğrudan Sera Gazı Emisyonları (SY + HY + DD) | 21.385 tCO₂e | 152,2 kg CO₂e / oto |
| Toplam Dolaylı Sera Gazı Emisyonları (ED) | 26.330 tCO₂e | 187,4 kg CO₂e / oto |
| Toplam Sera Gazı Emisyonları (SY+HY+DD+ED) | 47.715 tCO₂e | 339,6 kg CO₂e / oto |
Sera gazı emisyonlarıyla ilgili detaylı bilgi için 2024 Entegre Raporu 6.7 Sera Gazı Emisyonları ve Karbon Yönetimi (sf 57-58) inceleyebilirsiniz.
Herhangi bir karbon kredisi ya da karbon offset mekanizması kullanılmamaktadır. Bu tabloda verilen emisyon değerleri net emisyon olarak hesaplanmıştır.
Tofaş'ın iştirakleri Koç Fiat Kredi Finansman AŞ (ve bağlı ortaklığı Koç Fiat Sigorta) ve Fer Mas Oto Ticaret AŞ'nin emisyonları göz ardı edilebilir seviyede olduğu için ilgili sera gazı emisyonu bilgileri toplulaştırılarak verilmiştir. Tofaş'ın Kapsam 2 sera gazı emisyonları, lokasyona-dayalı bir yaklaşımla hesaplanmakta olup, raporlama döneminde sözleşmeye dayalı herhangi bir araç (örneğin yeşil enerji tedarik anlaşması veya yenilenebilir enerji sertifikası) bulunmamaktadır.
Tofaş'ın sürdürülebilirlikle ilgili sektör bazlı metrikleri ve ilgili açıklamaları aşağıda listelenmiştir.
| Tablo 1.Sürdürülebilirlik açıklama Konuları ve Metrikler | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| KONU | METRİK | KATEGO Rİ |
ÖLÇÜ BİRİMİ |
2024 | KOD | |
| Yakıt Ekono misi ve Kullan |
Bölgelere göre satış ağırlıklı ortalama yolcu filosu yakıt ekonomisi |
Nicel | Mpg, L/km, gCO2/k m, km/L |
Bilginin ayrıştırılamaması nedeniyle sunulamamıştır. |
TR-AU 410a.1 |
|
| ım Aşam |
Satılan (1) sıfır emisyonlu araç (ZEV) sayısı | Nicel | Sayı | 2.391 | TR-AU 410a.2 |
|
| ası Emisy |
(2) hibrit araç sayısı | Nicel | Sayı | 3.595 | TR-AU 410a.2 |
|
| onları | (3) eklentili hibrit araç sayısı | Nicel | Sayı | 46 | TR-AU 410a.2 |
|
| Filo yakıt ekonomisi ile emisyon risklerini ve fırsatlarını yönetme stratejisinin tartışılması |
Tartışma ve Analiz |
Yok | Bir sonraki bölümde detaylı olarak aktarılmıştır. |
TR-AU 410a.3 |
||
| Tablo 2. Faaliyet Metrikleri | ||||||
| FAALİYET METRİKLERİ | KATEGO Rİ |
ÖLÇÜ BİRİMİ |
2024 | KOD | ||
| Üretilen Araç Sayısı | Nicel | Sayı | 140.484 | TR AU 000.A |
||
| Satılan Araç Sayısı | Nicel | Sayı | 173.746 | TR AU 000.B |
Tofaş, hibrit ve elektrikli araç yatırımları ile ürün elektrifikasyonu alanlarında benimsediği yenilikçi ve esnek teknolojiler sayesinde üretimini yaptığı Stellantis modellerinin kullanım aşamasındaki sera gazı ve hava kirletici emisyonlarını azaltmayı hedeflemektedir Tofaş bu stratejisini hem ürün geliştirme faaliyetlerine hem de Ar-Ge bütçesine entegre etmektedir. Emisyon azaltımı çalışmaları, Ar-Ge faaliyetleri arasında yer almaktadır. Kapsamlı olarak değerlendirildiğinde, Tofaş'ın filosuna yönelik stratejisi; araçlarda elektrikli, hibrit ve alternatif yakıt sistemlerinin kullanımını artırma, malzeme hafifletme, yazılım temelli enerji yönetimi çözümleri geliştirme ve ilgili hava kirletici emisyonlarını azaltma yönündedir.
| Filo Emisyonlarını Azaltmaya ve Yakıt Ekonomisini İyileştirmeye Yönelik Strateji |
Tofaş, ürünlerinin yalnızca üretim aşamasındaki değil, kullanım ömrü boyunca ortaya çıkan çevresel etkilerini de azaltma hedefi doğrultusunda ürün geliştirme ve Ar-Ge stratejilerini şekillendirmektedir. Bu strateji, mevcut araçlarda enerji verimliliği sağlamak, yeni nesil tahrik sistemleri geliştirmek, alternatif yakıt teknolojilerini yaygınlaştırmak ve inovasyon kapasitesini artırmak gibi çok boyutlu uygulamaları içermektedir. |
|---|---|
| Mevcut araç ve teknolojilerde iyileştirme |
Tofaş, mevcut içten yanmalı motorlu araçlarında yakıt tüketimini azaltmak üzere termal kontrol sistemleri, optimize edilmiş tork yönetimi yazılımları ve hafif malzeme kullanımı gibi teknolojileri uygulamaktadır. 2024 yılında devreye alınan 140 enerji verimliliği projesiyle 7.363 ton CO₂ emisyonu azaltımı sağlanmıştır. |
| Yeni teknolojilerin tanıtılması |
Fiat 500'ün hibrit ve %100 elektrikli versiyonları ile Jeep markasının tamamen elektrikli modeli Avenger'ın Türkiye pazarına sunulması, Tofaş'ın kullanım aşaması emisyonlarını azaltmaya yönelik yeni nesil araç teknolojilerini yaygınlaştırma stratejisinin bir parçasıdır. |
| İleri teknolojilere yönelik araştırma ve geliştirme |
Tofaş Ar-Ge Merkezi, elektrikli ve hibrit araçlar için batarya yönetimi, menzil optimizasyonu, ısı kontrolü ve enerji tüketimini düşüren yazılım algoritmaları geliştirmektedir. Bu çalışmalar Stellantis'in küresel stratejileriyle uyumlu şekilde yürütülmekte ve yerli bileşenlerle desteklenmektedir. |
| İş birlikleri ve ortaklıklar |
Tofaş, Horizon Europe programı kapsamında desteklenen çok paydaşlı araştırma projelerine katılım sağlamaktadır. Bu projelerde, sürdürülebilir mobilite çözümleri geliştirilmekte; geri dönüştürülebilir hafif malzeme uygulamaları ve yenilikçi yazılım platformları yer almaktadır. |
İlgili Teknolojiler ve Öncelik Verilen Alanlar
yakıt sistemleri
Tofaş, yakıt ekonomisini iyileştirmek ve kullanım aşaması emisyonlarını azaltmak amacıyla ürün ve Ar-Ge stratejilerinde çok boyutlu teknolojik çözümlere odaklanmaktadır. Şirketin geliştirdiği veya uygulamaya aldığı teknolojiler aşağıda sıralanmıştır:
| Gelişmiş aktarma sistemleri |
Tofaş, elektrikli ve hibrit elektrikli araç teknolojileri üzerinde çalışmaktadır. Fiat 500'ün hibrit ve tam elektrikli versiyonları Türkiye pazarına sunulmuş, Jeep markasının tamamen elektrikli modeli Avenger'ın lansmanı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Tofaş Ar-Ge Merkezi, bu araçlara yönelik batarya kontrolü, enerji yönetimi ve menzil optimizasyon sistemleri geliştirmektedir. |
|---|---|
| Yenilenebilir yakıtlar ve enerji teknolojileri |
Tofaş, Stellantis'in çalışmalarını takip etmektedir. |
| Emisyon azaltımıyla sonuçlanan ürünler |
Tofaş, mevcut araçlarında yakıt tüketimini azaltmak amacıyla hafif malzeme mühendisliği ve sürüş dinamiklerini kontrol eden yazılım çözümleri geliştirmektedir. Bu çözümler, kullanım aşamasında CO₂ salımını ve yakıt tüketimini düşürmeyi hedeflemektedir. |
| Emisyonları azaltan yakıtlar |
Bu alanda 2024'te güncel bir çalışma yürütülmemiştir. Daha önce CNG (sıkıştırılmış doğal gaz) sistemlerine yönelik Ar-Ge projeleri yapılmıştır. |
| Nitrojen oksit emisyonlarını azaltan teknolojiler |
Tofaş, NOₓ emisyonlarını azaltan teknolojiler konusunda Stellantis'in çalışmalarını takip etmektedir. |
| Partikül filtreleri | Tofaş, partikül filtreleri konusunda Stellantis'in çalışmalarını takip etmektedir. |
| Öncelik verilen | Tofaş, elektrikli, hibrit ve CNG sistemleri için ürün ve bileşen geliştirme konularında |
Stellantis'in çalışmalarını takip etmektedir.
Tofaş'ın yakıt ekonomisi ve kullanım aşaması emisyonlarını azaltmaya yönelik stratejik çabaları hem müşteri talepleri hem de faaliyet gösterdiği veya girmeyi planladığı pazarlardaki düzenlemelerden kaynaklı yükümlülüklere göre şekillenmektedir.
Tofaş, pazardaki değişen kullanıcı beklentilerini yakından izlemekte ve şehir içi mobilite, yakıt tasarrufu, düşük toplam sahip olma maliyeti gibi kriterlere göre ürün stratejisini dönüştürmektedir. Bu kapsamda, Fiat 500'ün hibrit ve elektrikli versiyonları ile Jeep markasının elektrikli modeli Avenger'ın Türkiye'de satışa sunulması, artan talebe verilen bir yanıt niteliğindedir.
Tofaş, ihracat yaptığı başlıca pazarlar olan Avrupa Birliği ülkelerinde geçerli emisyon düzenlemelerine uyum sağlamak amacıyla, ürünlerini Euro 6 emisyon standartları doğrultusunda geliştirmektedir. CAFE veya Çin VI gibi belirli standartlara dolaylı uyumu sağlayacak elektrikli, hibrit ve alternatif yakıtlı sistemlerin geliştirilmesine odaklanılmaktadır. Şirket, Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamındaki düzenlemelere ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum sağlamak amacıyla hem ürünlerini hem de üretim süreçlerini karbonsuzlaştırma yönünde stratejik adımlar atmaktadır. Bu kapsamda, elektrifikasyon, enerji verimliliği, alternatif yakıt sistemleri ve sürdürülebilir malzeme kullanımı öncelikli alanlar olarak belirlenmiştir.
Tofaş, Çin menşeli düşük maliyetli elektrikli araçların küresel pazarda yarattığı fiyat baskısını ve bu durumun gerek iç pazarda gerekse ihracat pazarlarında yarattığı rekabeti yakından izlemekte; bu nedenle düşük emisyonlu ve verimli araç portföyünü güçlendirmektedir.
Tofaş, gelecekte sıkılaşması beklenen emisyon ve yakıt ekonomisi düzenlemelerine uyum sağlamak amacıyla, Stellantis'le uyumlu bir şekilde ürün portföyünde dönüşüm başlatmıştır. Bu kapsamda devreye alınan elektrikli ve hibrit modellerin yanı sıra, Horizon Europe gibi programlarla desteklenen Ar-Ge projeleri aracılığıyla düşük karbonlu mobilite çözümleri geliştirilmektedir.
Tofaş tarafından geliştirilen ve satışa sunulan tüm araçlar, Türkiye'de geçerli olan ulusal emisyon ve yakıt ekonomisi standartları ile ihracat yapılan ülkelerdeki yerel düzenlemelere uyum sağlamak üzere tasarlanmakta ve üretilmektedir.
Şirketin ürün portföyü hem iç pazara yönelik hem de Stellantis'in küresel markaları adına gerçekleştirilen ihracat faaliyetlerini kapsamaktadır. Bursa'daki fabrikada üretilen başlıca modeller arasında Fiat Egea (Sedan, Cross, Cross Wagon, Hatchback) yer almakta olup, 2024 yılı itibarıyla Stellantis bünyesindeki dört farklı marka için K0 platformuna ait hafif ticari araçlar da üretim kapsamına dâhil edilmiştir.
4.3.İklimle İlgili Hedefler
Tofaş, iklim değişikliğiyle mücadele için küresel politika ve eylemler için çağrıda bulunan uluslararası bir işletme bildirisi olan 2˚C Mücadelesi Tebliği'ni (2˚C Challenge Communiqué) imzalamıştır. Kapsam 1 ve Kapsam 2 sera gazı emisyonlarını 2030 yılına kadar 2021 yılına oranla %50 oranında azaltmayı, 2050 yılı itibarıyla ise karbon nötr karbon tesis haline gelmeyi ve Paris İklim Anlaşması ile uyumlu hareket etmeyi hedeflemektedir. Azaltım hedefi işletmenin tamamı için geçerlidir ve her yıl düzenli olarak yapılan Sera Gazı Emisyonu Raporlamasıyla ölçülüp yıllık sürdürülebilirlik raporlarıyla kamuya duyurulmaktadır. Kapsam 1 ve 2 toplam sera gazı emisyonları, 2021'de 98.894 tCO₂e'den 2024'te 47.715 tCO₂e'ye düşürülmüştür.
Tofaş, 2024 yılı boyunca uygulamaya aldığı 140 enerji verimliliği projesi aracılığıyla 90.313 GJ enerji tasarrufu ve 7.363 ton CO₂e emisyon azaltımı sağlamıştır. Bu projeler, enerji ve karbon verimliliği performansının gelişimini ölçmekte kullanılan nicel göstergelerle izlenmektedir.
Tofaş'ın Sera Gazı Emisyonu Hedeflerine Ulaşma Planı
Gelecekte karbon yakalama ve depolama (CCS) teknolojilerinin uygulanabilirliği Tofaş tarafından izlenmekte olup, teknolojinin olgunlaşması hâlinde yatırım yapılması planlanmaktadır. Ayrıca batarya teknolojileri ve alternatif yakıt sistemleri gibi düşük karbonlu çözümler Ar-Ge gündemindedir.
Çevresel performansımızla ilgili detaylı bilgi için 2024 Entegre Raporumuzun Ekler bölümünde bulunan Performans Tabloları/Çevre Göstergelerini (sf.61-62) inceleyebilirsiniz.
| No | Emisyon Kategorisi |
Kullanılan Metot | Emisyon faktörü | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Kategori 1. Doğrudan Sera Gazı Emisyonları – Yakıt Kullanımı (Sabit) |
Metot:Faaliyet verileri * emisyon faktörü IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories Chapter 2: Stationary Combustion Volume 2: Energy Intergovernmental Panel on Climate Change 2006 |
2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories Volume 2: Energy Table 2.2 Default Emıssıon Factors For Statıonary Combustıon In The Energy Industrıes |
Tier 1. |
| 2 | Kategori 1. Doğrudan Sera Gazı Emisyonları – Yakıt Kullanımı (Hareketli) |
Metot:Faaliyet verileri * emisyon faktörü IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories Chapter 3: Mobile Combustion Volume 2: Energy Intergovernmental Panel on Climate Change 2006 Equation 3.2.1. CO2 from Road Transport |
2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories Volume 2: Energy Table 3.2.1 Road Transport Default Co2 Emıssıon Factors And Uncertaınty Ranges |
Tier1 |
| 3 | Kategori 1. Doğrudan Sera Gazı Emisyonları |
Oksiasetlen Tüketimleri; Metot: Tesise özel korelasyon ; Stokiometrik CO2 hesaplaması yapılmıştır |
2H2C2 + 5O2 ---- 4CO2 + 2 H2O 52 gram H2C2 = 176 gram CO2 kg CO2/kg H2C2 = 3.38 |
Tier 1 |
| – Soğutucu Kaçakları |
CO2 tüketimi Metot: Tesise özel korelasyon ; Tüketim miktarı* GWP Tüketim miktarları ölçüm |
Global warming potential=1 | Tier 1 | |
| Karışım Gazları Tüketimleri Metot: Tüketim miktarı* GWP Tüketim miktarları ve Karışımı CO2 oranı |
Global warming potential=1 Karışım içindeki CO2 oranı Max değer olan ağırlıkça %22 alınmıştır. |
Tier 1 | ||
| Araçlar için 134-A ; Metot: Tüketim miktarı * GWP Tüketim miktarları hesaplaması |
GHG Protokolünde tanımlanan GWP değeri dikkate alınmaktadır AR6, published 2021 |
Tier 1 | ||
| Tesis kaçakları; Tüketim miktarı* GWP |
GHG Protokolünde tanımlanan GWP değeri dikkate alınmaktadır AR6, published 2021 |
Tier 1 | ||
| R404 ; Metot: Tüketim miktarı* GWP Tüketim miktarları ölçümü |
GHG Protokolünde tanımlanan GWP değeri dikkate alınmaktadır AR6, published 2021 |
Tier 1 | ||
| R407-C ; Metot: Tüketim miktarı* GWP Tüketim miktarları ölçümü |
GHG Protokolünde tanımlanan GWP değeri dikkate alınmaktadır AR6, published 2021 |
Tier 1 | ||
| R 410 ; Metot: Tüketim miktarı* GWP Tüketim miktarları ölçümü |
GHG Protokolünde tanımlanan GWP değeri dikkate alınmaktadır AR6, published 2021 |
Tier 1 | ||
| R22 Metot: Tüketim miktarı* GWP Tüketim miktarları ölçümü |
GHG Protokolünde tanımlanan GWP değeri dikkate alınmaktadır AR6, published 2021 |
Tier 1 | ||
| R 23 Metot: Tüketim miktarı* GWP Tüketim miktarları ölçümü |
GHG Protokolünde tanımlanan GWP değeri dikkate alınmaktadır AR6, published 2021 |
Tier 1 | ||
| NOVEC 1230 Metot : Tüketim miktarı* GWP |
Ürün güvenlik bilgi formu Global warming potential = 1 |
Tier 1 | ||
| 4 | Kategori 2. Enerji Kaynaklı Dolaylı Sera Gazı Emisyonları |
Elektrik Tüketimi ; faaliyet verileri* emisyon faktörleri |
IEA Emission Factors 2024 Emissions per kwh of electricity only (gCO2/kWh) |
Tier 2 |
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.