Annual Report • Feb 28, 2025
Annual Report
Open in ViewerOpens in native device viewer
POLİTİKASI
154 KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU
TEKNOLOJİ, DİJİTALLEŞME, KALİTE VE VERİMLİLİK SEVİYESİ İLE KÜRESEL ÖLÇEKTE REKABETÇİ ÇÖZÜMLER SUNAN TÜRKİYE'NİN ÖNCÜ OTOMOTİV ŞİRKETİ TOFAŞ; TÜRKİYE EKONOMİSİNE, SANAYİ VE AR-GE BİRİKİMİNE GÜÇLÜ KATMA DEĞER SAĞLAMAYI SÜRDÜRMEKTEDİR.
Türkiye'nin öncü otomotiv şirketi Tofaş'ın temelleri 1968 yılında atılmıştır. Koç Holding ile Stellantis'in eşit hissedar olduğu Tofaş'ın %24,3'ü halka açık olan hisseleri, Borsa İstanbul BİST 30 ve BİST 100 endekslerinde işlem görmektedir. Ayrıca Tofaş, BİST Kurumsal Yönetim Endeksi ve Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer almaktadır. Genel Merkezi İstanbul'da olan Tofaş, üretim faaliyetlerini 350.000 m²'si kapalı, 1 milyon m² alan üzerinde kurulu Bursa'daki fabrikasında gerçekleştirmektedir. Tofaş fabrikasında, Fiat Egea ailesinin Sedan, Cross ve Cross Wagon modellerinin yanı sıra 4 marka için K0 hafif ticari araç ürün grubunun üretimi yapılmaktadır. Tofaş, ürettiği araçları dünyanın farklı ülkelerine de ihraç etmektedir. Müşteri beklentilerine uygun geniş marka ve ürün portföyü ile yurt içi pazarda iddiasını ortaya koyan Tofaş, 5 markanın (Fiat, Alfa Romeo, Jeep®, Maserati, Ferrari) satış ve satış sonrası faaliyetlerini sürdürmektedir.
Stellantis'in önemli ar-ge merkezlerinden biri olan Tofaş, ürün geliştirme yetkinliklerini küresel çapta daha da güçlendirerek Türkiye'deki mühendislik ekosisteminin gelişimine katkı sağlamaktadır. Sıfırdan komple araç geliştirme bilgi birikimi ve yetkinlikleriyle Tofaş Fabrikası'nda üretimi gerçekleşen
modellerin yanı sıra Stellantis bünyesindeki farklı modellerin ürün geliştirme süreçlerinde görev alan Tofaş Ar-Ge Merkezi, küresel ürün projeleri için mühendislik ihracat merkezi olarak da faaliyet göstermektedir. Küresel otomotiv yazılımı alanındaki ihtiyaçlara yanıt vermek üzere faaliyet kapsamını sürekli genişleten Tofaş Ar-Ge, İzmir'de bulunan bir merkezi ile bağlanabilirlik tabanlı mobilite çözümleri de geliştirmektedir. Üretkenlik amaçlı dijital optimizasyon uygulamalarıyla akıllı fabrikaya yönelik çalışmalarını stratejik öncelikleri arasında kabul eden Tofaş, rekabet gücünü sürekli iyileştirmek için teknolojideki gelişmeleri ve değişen pazar gereksinimlerini göz önünde bulundurarak üretim uygulamalarını şekillendirmeye devam etmektedir.
İklim Platformu'nun kurumsal bir üyesi olarak düşük karbon ekonomisine geçişi destekleyen Tofaş, yürütülen karbon dönüşümü programı kapsamında 2050 yılında net sıfır tesis olma hedefi için planlamalar yapmaktadır. Şirket, 2050 net sıfır hedefine; yeşil malzeme kullanımı, ürünlerde elektrifikasyon payını artırma, enerji verimlilik projeleri ve döngüsel ekonomi gibi faaliyetlerle ulaşmayı amaçlamaktadır.
Tofaş sürdürülebilir başarısını; yarım asrı aşan tecrübesi, güçlü ar-ge, teknoloji, inovasyon ve insan kaynağı yetkinlikleri ile müşterileri için değer üreten, çalışanlarının ve iş ortaklarının parçası olmaktan gurur duydukları küresel bir şirket olarak devam ettirmeyi hedeflemektedir. TOFAŞ KURUM FİLMİ
Müşterileri için en iyi değeri ve mobilite çözümlerini yaratan lider otomotiv şirketi olmak
Toplumun mobilite ihtiyaçlarına en uygun ürün ve hizmetleri sunarak yaşam kalitesini yükseltmek
Temelleri 1926 yılında atılan Koç Topluluğu, günümüzde gelirleri ve ihracatının yanı sıra Borsa İstanbul'daki payı ve yarattığı istihdam ile Türkiye'nin en büyük sanayi ve hizmet şirketleri topluluğudur. Milli gelirin yaklaşık %8'ine karşılık gelen kombine gelirleri ve Türkiye ihracatındaki yaklaşık %7'lik payıyla Türk ekonomisinin itici gücü konumundadır. Koç Holding, Fortune Global 500 sıralamasında yer alan tek Türk şirketidir. Faaliyetlerini uluslararası standartlarda kurumsal yönetim, müşteri memnuniyeti, sürdürülebilirlik ve toplumsal sorumluluk anlayışı ile yürütmekte olan Koç Holding, uzun vadede yüksek büyüme potansiyeli sunan enerji, otomotiv, dayanıklı tüketim ve finans sektörlerinde güçlü rekabet avantajlarıyla lider pozisyonlara sahiptir.
Stellantis N.V., herkese temiz, güvenli ve ulaşılabilir hareket özgürlüğü sağlamayı amaçlayan dünyanın önde gelen otomobil üreticilerinden biridir. Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Citroën, Dodge, DS Automobiles, FIAT, Jeep®, Lancia, Maserati, Opel, Peugeot, Ram, Vauxhall, Free2move ve Leasys gibi ikonik ve yenilikçi markalardan oluşan benzersiz portföyüyle tanınmaktadır. Stellantis, 2038 yılına kadar karbon net sıfır mobilite teknoloji şirketi olma iddialı hedefine ulaşmanın yolunu açan cesur bir stratejik plan olan "2030'a Cesaretle"yi hayata geçirmekte ve kalan emisyonların tek haneli yüzdesel telafisini yaparken tüm paydaşları için katma değer yaratmaktadır.
• Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş., Koç Holding ve İtalyan Fiat ortaklığında kurulur.
• Tofaş'ın Bursa'daki fabrikası açılır, ilk üretim Murat 124 projesiyle başlar.
• Tofaş'ın ilk ihracatı, Murat 124 modeli ile Mısır'a gerçekleştirilir.
• Murat 131'in üretimi başlar.
• Şahin üretimine başlanır.
• Kartal ve Doğan modellerinin üretimine başlanır.
• Fiat Tempra üretimine başlanır.
• Fiat Tempra'nın motoru yerli olarak üretilmeye başlanır.
• Tofaş'ın banttan inen 1 milyonuncu aracı Fiat Tempra olur.
• Fiat Tempra modeliyle Türkiye'nin Avrupa pazarlarına ilk büyük ölçekli ihracatı gerçekleşir.
• Tofaş, Fiat Palio modeli üzerinde çalışarak "küresel" otomobil projesine dâhil olur ve böylelikle dünya çapında tedarik zinciri yönetimine başlar.
• Fiat Marea ve Brava modellerinin üretimine başlanır.
• Fiat Doblò'nun üretimine başlanır.
• Tofaş, Fiat Auto çatısı altında yer alan Alfa Romeo markasının Türkiye temsilciliğini üstlenir.
• Koç ve Fiat topluluklarının ortak girişimi olarak 2000 yılında kurulan Koç Fiat Kredi Finansman A.Ş.'nin tüm hisseleri, Tofaş tarafından satın alınır.
• Fiat ve PSA grubu için Fiorino modelini içeren Minicargo modellerinin üretimine başlanır.
• Fabrikanın kapasitesi yıllık 400.000 adede yükselir.
• Tofaş, Dünya Klasında Üretim (WCM) yolculuğunda Altın Seviye'ye ulaşır.
• Fiat Doblò'nun RAM markası altında ve Promaster City adıyla Kanada ve Kuzey Amerika'ya ihracatı başlar.
• Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin 2016 ar-ge yatırımları sıralamasında Türkiye'den en üst sırada girme başarısı gösteren Tofaş, böylelikle 3 yıldan bu yana ülkenin en çok ar-ge yatırımı yapan şirketi olmayı başarır.
• Fiat müşterileri ile araçlarını birbirine bağlayan dijital platform Fiat Connect, Tofaş ve start-up iş ortaklıkları ile birlikte geliştirilerek satışa sunulur.
| OPERASYONEL GÖSTERGELER | 2023 | 2024 |
|---|---|---|
| Yurt Dışı Satışlar (bin TL) | 36.274.664 | 20.589.780 |
| Yurt İçi Satışlar (bin TL) | 140.780.665 | 93.756.228 |
| Diğer Gelirler (bin TL) | 7.173.427 | 5.920.563 |
| Üretim Hacmi (adet) | 239.428 | 140.484 |
| Satışlar (adet) | 261.288 | 173.746 |
| FİNANSAL GÖSTERGELER (BİN TL) | 2023 | 2024 |
|---|---|---|
| Toplam Aktif | 113.578.876 | 91.659.980 |
| Özsermaye | 53.246.292 | 47.101.612 |
| Satış Gelirleri | 184.228.756 | 120.266.571 |
| FAVÖK | 28.394.572 | 9.280.072 |
| Vergi Öncesi Kâr | 26.459.612 | 4.889.966 |
| Net Kâr | 21.777.284 | 5.221.439 |
%77
Yurt içi satışlarda %77 yerli üretim payı
Fiat, 6 yıldır binek ve hafif ticari araç toplam satışlarında lider
%100 Atık geri kazanımı
Tofaş'ın Türkiye'nin toplam araç üretimindeki payı
%11,2
pazar payı ile Fiat markası 6 yıldır üst üste Türkiye otomotiv pazarının lideri
Araç başına enerji tüketimi
49 bin 2024 ihracat adedi
Fiat Egea, 9 yıldır Türkiye'nin en çok tercih edilen otomobili
Araç başına su tüketimi
2024 yılında özsermaye %11,5 azalışla 47,1 milyar TL'ye ulaşmıştır.
SATIŞ GELİRLERİ (MİLYAR TL) FAVÖK (MİLYAR TL)
FAVÖK 2024 yılında %67,3 oranında azalarak 9,3 milyar TL olarak kaydedilmiştir.
VERGİ ÖNCESİ KÂR (MİLYAR TL) NET KÂR (MİLYAR TL)
Net kâr 2024 yılında %76 oranında gerilemeyle 5,2 milyar TL olmuştur.
TOFAŞ'IN TEMSİL ETTİĞİ TÜM MARKALAR PAZAR KONUMUNU GÜÇLENDİRİRKEN, FIAT TOPLAM PAZARDAKİ LİDERLİĞİNİ 6'NCI YILA TAŞIYARAK TÜRKİYE OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE BİR KEZ DAHA REKORA İMZA ATMIŞTIR.
Finansal Bilgiler
DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. Maslak No: 1 Plaza Eski Büyükdere Caddesi Maslak Mahallesi No: 1, P.K. 34485, Sarıyer, İstanbul, Türkiye
Tel: +90 (212) 366 60 00 Fax: +90 (212) 366 60 10 www.deloitte.com.tr
Mersis No: 0291001097600016 Ticari Sicil No: 304099
TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. Genel Kurulu'na
TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası Anonim Şirketi'nin ("Şirket") ile bağlı ortaklıklarının ("Grup") 1 Ocak 2024 – 31 Aralık 2024 hesap dönemine ait tam set konsolide finansal tablolarını denetlemiş olduğumuzdan, bu hesap dönemine ilişkin yıllık faaliyet raporunu da denetlemiş bulunuyoruz.
Görüşümüze göre, Yönetim Kurulu'nun yıllık faaliyet raporu içinde yer alan konsolide finansal bilgiler ile Yönetim Kurulu'nun Grup'un durumu hakkında yaptığı irdelemeler, tüm önemli yönleriyle, denetlenen tam set konsolide finansal tablolarla ve bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bilgilerle tutarlıdır ve gerçeği yansıtmaktadır.
Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları'nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları'na (BDS'lere) uygun olarak yürütülmüştür. Bu Standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun Bağımsız Denetçinin Yıllık Faaliyet Raporunun Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Etik Kurallar) ve Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatında ve ilgili diğer mevzuatta bağımsız denetimle ilgili olarak yer alan etik hükümlere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.
Grup'un 1 Ocak 2024 - 31 Aralık 2024 hesap dönemine ilişkin tam set konsolide finansal tabloları hakkında 12 Şubat 2025 tarihli denetçi raporumuzda olumlu görüş bildirmiş bulunuyoruz.
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren hesap dönemine ait finansal tabloları başka bir bağımsız denetçi tarafından denetlenmiş ve 4 Mart 2024 tarihinde bu faaliyet raporuna ilişkin olumlu görüş verilmiştir.
Deloitte; İngiltere mevzuatına göre kurulmuş olan Deloitte Touche Tohmatsu Limited ("DTTL") şirketini, üye firma ağındaki şirketlerden ve ilişkili tüzel kişiliklerden bir veya birden fazlasını ifade etmektedir. DTTL ve üye firmalarının her biri ayrı ve bağımsız birer tüzel kişiliktir. DTTL ("Deloitte Global" olarak da anılmaktadır) müşterilere hizmet sunmamaktadır. Global üye firma ağımızla ilgili daha fazla bilgi almak için www.deloitte.com/about adresini ziyaret ediniz.
© 2025. Daha fazla bilgi için Deloitte Türkiye (Deloitte Touche Tohmatsu Limited üye şirketi) ile iletişime geçiniz
Grup yönetimi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 514 ve 516'ncı maddelerine ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") II-14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği"ne ("Tebliğ") göre yıllık faaliyet raporuyla ilgili olarak aşağıdakilerden sorumludur:
Amacımız, TTK hükümleri ve Tebliğ çerçevesinde yıllık faaliyet raporu içinde yer alan konsolide finansal bilgiler ile Yönetim Kurulu'nun yaptığı irdelemelerin, Grup'un denetlenen konsolide finansal tablolarıyla ve bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bilgilerle tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hakkında görüş vermek ve bu görüşümüzü içeren bir rapor düzenlemektir.
Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerine ve BDS'lere uygun olarak yürütülmüştür. Bu standartlar, etik hükümlere uygunluk sağlanması ile bağımsız denetimin, faaliyet raporunda yer alan konsolide finansal bilgiler ve Yönetim Kurulu'nun yaptığı irdelemelerin konsolide finansal tablolarla ve denetim sırasında elde edilen bilgilerle tutarlı olup olmadığına ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığına dair makul güvence elde etmek üzere planlanarak yürütülmesini gerektirir.
Bu bağımsız denetimi yürütüp sonuçlandıran sorumlu denetçi Osman Arslan'dır.
DRT BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Member of DELOITTE TOUCHE TOHMATSU LIMITED
Osman Arslan, SMMM Sorumlu Denetçi İstanbul, 28 Şubat 2025
Ülkemizin parlak geleceğine olan inanç ve şirketimizin her şart altında ispatladığı rekâbetçiliğine olan güvenle uzun dönemli hedeflerimize ve sektörümüzü güçlendirecek hamlelere odaklanıyoruz.
Ömer M. Koç Yönetim Kurulu Başkanı
Değerli hissedarlarımız,
Artık alışıldığı üzere, jeopolitik riskleri ve ekonomik konjonktürdeki yansımalarını tecrübe ettiğimiz bir yılı daha geride bıraktık.
Yakın coğrafyamızdaki çatışmalar maalesef hız kesmeden devam etti. Gazze'de hiçbir gerekçeyle açıklanmayacak insanî trajedi ve buna gözlerini kapayan Batı ülkelerinin tutumu kuşkusuz sadece 2024 yılı kayıtlarına değil, tarihe de kara bir leke olarak geçecektir. Suriye'de yarım asrı aşkın süredir iktidarda olanlar birkaç haftada devrildi; ancak bu ülkenin bizi de çok yakından ilgilendiren istikrarının önünde hâlâ engeller bulunuyor. Üçüncü yılını tamamlayan Rusya-Ukrayna savaşında ise kalıcı sulh zor görünüyor; mevcut cephe hatları üzerinden bir ateşkes daha gerçekçi senaryo olarak değerlendiriliyor.
Küresel siyaset açısından 2024 yılının en önemli gelişmesi, Trump'ın ikinci kez ABD başkanı seçilmesiydi. Trump'ın, kongrenin her iki kanadında sağladığı çoğunlukla bu dönem içeride ve dışarıda çok daha gözü kara bir politika güdeceği anlaşılıyor. Bunun uluslararası siyasi ve ticari ilişkiler açısından sarsıcı etkileri olabileceği, bildiğimiz küresel nizamın iyice yıpranmış çerçevesinin daha da zayıflayabileceği aşikârdır.
Küresel siyasetin arka planındaki en belirleyici dinamik olan ABD-Çin rekâbeti, önümüzdeki dönemde daha da kritik hale gelecektir. İş dünyası olarak hâlihazırda ticari yansımalarını yönetmek durumunda kaldığımız bu rekabetin yakın gelecekte askeri bir nitelik kazanması, çok ciddiye alınması gereken bir küresel risktir.
Ülkemizin ve Topluluğumuzun en büyük ticaret ortağı olan Avrupa Birliği'nin âkıbetine ilişkin soru işaretleri de artıyor. 2024 yılında yayımlanan Draghi raporunda ortaya konulduğu üzere, büyük mali külfet gerektiren tedbirler alınmazsa, Avrupa Birliği'ndeki yapısal sorunlar uzun vadede önemli riskler içeriyor. Geçtiğimiz yıl aşırı sağın yükselişinin sürdüğü AB'deki siyasi belirsizlikler ve mali sıkıntılar artık sadece çevre ülkeleri değil, Fransa ve Almanya gibi merkez ülkeleri de zorluyor.
IMF küresel büyümenin bu yıl %3,2 ile bir önceki yıla yakın oranda ve uzun vadeli ortalaması civarında gerçekleştiğini tahmin ediyor. 2024 yılında ABD ekonomisi güçlü seyretti, Çin ise yaşadığı zorluklara rağmen beklentilerin üzerinde büyüdü. Maalesef, ana ihracat pazarımız Avrupa bu yıl da dünyanın geri kalanından olumsuz olarak ayrıştı. Avrupa genelinde geçtiğimiz seneye göre bir toparlanma olsa da büyüme beklenenden zayıftı.
Dünyada enflasyon 2024 yılında beklendiği gibi düşmeye devam etti. Enflasyondaki düşüş ile beraber Fed ve Avrupa Merkez Bankası gibi önde gelen merkez bankalarının faizlerini indirmeye başlaması olumlu bir gelişme oldu.
IMF küresel büyümenin 2025 yılında %3,3 olacağını tahmin ediyor. Enflasyonun ise geçtiğimiz yıl olduğu gibi düşmeye devam etmesi bekleniyor. Bununla beraber, küresel ekonomiye dair belirsizlikler arttı. Önemli ekonomiler birbirleriyle rekabet edebilmek için gümrük vergilerini ve ticareti kısıtlayıcı politikaları değerlendiriyor. Bu politikalar, ticarete zarar vermenin yanı sıra, enflasyon ve büyüme üzerinde de olumsuz etkiler yaratabilir. Nitekim, Avrupa'daki büyüme beklentileri hem bölgenin yapısal sorunları hem de küresel ekonomiye dair risklerin etkisiyle düştü. Önümüzdeki dönemde küresel ekonominin gidişatını büyük ekonomilerin birbirleriyle olan rekabetleri ve bu rekabetlerindeki ekonomi politikaları önemli ölçüde etkileyecektir.
Türkiye'de, yılın başında yurt içinde talep güçlüydü. Ancak enflasyon bir önceki yıla paralel olarak yüksek seyrediyordu. Merkez Bankası ilk çeyreğin sonunda enflasyonla mücadele için para politikasını sıkılaştırdı. Politika faizini %45'ten %50'ye yükseltti ve bankaların kredi büyümesine efektif olarak sınırlar getirdi. Merkez Bankası ayrıca 2023 yılının ikinci yarısından beri uyguladığı güçlü Türk lirası politikasına da yıl boyunca devam etti.
Sıkı para ve kur politikasının hem olumlu hem de olumsuz sonuçlarını yaşadık. Enflasyon varmayı umduğumuz seviyelere daha gelmemiş olsa da yavaşladı. 2024 yılında tüketici fiyatları enflasyonu %44,4, üretici fiyatları enflasyonu ise %28,5 oldu. Bunun yanı sıra, Türk lirasına talep artı. Yurt dışından devlet tahvillerine kayda değer miktarda giriş oldu, döviz mevduatları azaldı ve Merkez Bankası'nın döviz rezervleri yüksek seviyelere ulaştı.
Bununla beraber, sıkı para politikası sebebiyle talep yavaşladı. Özellikle güçlü Türk lirası politikasının etkisiyle Türkiye döviz bazında pahalılaştı. Sağlıklı bir yatırım ve üretim ortamı için istikrarlı ve düşük enflasyon şart. Dolayısıyla, enflasyon ile mücadele politikasının kısa vadede olumsuz etkileri olsa da uzun vadede Türkiye ekonomisi için olumlu olacaktır.
Otomotiv sektörü, 2024 yılında artan maliyetler, kredi büyümesine getirilen sınırlar ve baskılanan iç talebin etkisiyle üretimde azalma yaşadı. En büyük pazarımız olan Avrupa'nın yavaş büyümesi de ihracatı olumsuz etkiledi. Buna ilâveten, sektör Çin'in agresif stratejileri ile karşı karşıya kaldı. Çinli otomotiv üreticilerinin, devlet sübvansiyonlarının da katkısıyla dünya piyasalarına zorlayıcı fiyatlar ile girmesi hem Avrupa'ya ihracat hacmini etkiledi hem de iç piyasada artan rekâbete yol açtı. Türkiye de dâhil birçok ülkenin Çin'den ithal edilen araçlara uygulanan ek gümrük vergisi uygulamalarını devreye alması ile Çinli üreticilerin bu duruma karşılık olarak, çeşitli ülkelerde fabrika yatırımlarına başlaması da rekâbeti farkı bir boyuta taşıyor. Diğer yandan, Avrupa Birliği Yeşil Mutabakat düzenlemelerine uyum sağlamak zorunda olan otomotiv sanayimiz gerek ürünleri gerekse operasyonel süreçleri ve tedarik zinciri yönetimi ile ciddi bir dönüşüm süreci yaşıyor.
Tüm olumsuzluklara rağmen 2024 yılında Türkiye otomotiv sektörünün üretimi sınırlı bir daralma ile toplam 1.365.296 adet olarak gerçekleşti. Sektör, 37 milyar dolar seviyesine ulaşan rekor seviyede ihracatı ve %16,5 payı ile sektörel ihracat sıralamasındaki lider konumunu korudu. İç pazarda otomobil ve hafif ticari araç toplam satışları da geçen yılın ardından yeni bir rekor daha kırarak 1 milyon 238 bin adet oldu.
Tofaş 2024 yılında ülkemiz otomotiv üretiminden %10,3 ve ihracatından %3,3 pay aldı. Sürekli geliştirdiği üretim ve ar-ge yetkinlikleriyle Türk otomotiv sanayinin en köklü ve güçlü şirketlerinden biri olan Tofaş, endüstriyel göstergelerde Stellantis'in de en iyi fabrikaları arasında yer alıyor.
Fiat markamız, ülkemizde binek ve hafif ticari araç toplam pazarında art arda 6 yıl lider kalan ilk otomotiv markası unvanını elde etti. Tofaş'ta geliştirilip üretilen Fiat Egea da Türkiye'nin 9 yıldır en çok tercih edilen otomobili sıfatıyla liderlik yolculuğunda rekor kırarak gurur kaynağımız oldu.
Koç Holding ve Stellantis'in Tofaş'ın büyümesine yönelik ortak iradesi çerçevesinde, K0 hafif ticari araç grubunda Stellantis'in dört markası için Bursa'da üretime başlandı. Tofaş'ın Stellantis Türkiye'nin paylarını devralması işlemine dair Rekabet Kurumu süreci ise devam ediyor. Anlaşmanın planlandığı şekilde gerçekleşmesiyle Tofaş'ın paydaşları, otomotiv sektörü ve ülkemiz için daha güçlü değer yaratma imkanlarına ulaşacağına inanıyoruz.
Hızla ilerleyen üretim teknolojileri ve müşteri taleplerindeki değişimle otomotiv sektöründeki ürünler başkalaşırken, ticaret savaşları ve jeopolitik gerilimler sebebiyle tedarik zincirleri de yeniden şekilleniyor. Çeşitli nedenlerle elektrikli araç talebindeki hız beklentilerin altında seyretse de sektördeki elektrifikasyon ve hibrit devrimi sürecektir. Bu farkındalıkla Tofaş'ın ar-ge ve inovasyon odağını güçlendirirken, iş modellerimizi dijital ve yeşil dönüşüm ekseninde uçtan uca dönüştürüyor, insan kaynağımızın gelişimini de bu yönde kurguluyoruz.
Karbon dönüşümü programımızla "2050 yılında karbon-nötr olma" hedefimize doğru yol alırken, ekonomik, toplumsal ve çevresel anlamda sürdürülebilir geleceğe yönelik çabalarımızı arttırıyoruz.
Giderek artan küresel belirsizliklere ve sektördeki büyük dönüşümün yarattığı baskılara rağmen, basiretli yönetim anlayışımız ve sürekli geliştirdiğimiz kurumsal yetkinliklerimizle, Tofaş'ı riskler kadar fırsatları da gözeten bir yaklaşımla yönetiyoruz. Ülkemizin parlak geleceğine olan inanç ve şirketimizin her şart altında ispatladığı rekâbetçiliğine olan güvenle uzun dönemli hedeflerimize ve sektörümüzü güçlendirecek hamlelere odaklanıyoruz.
Başta çalışanlarımız ve iş ortaklarımız olmak üzere, Tofaş'ın istikrarlı performansına ve başarılı sonuçlarına katkısı olan tüm paydaşlarımıza destekleri için en içten şükrânlarımı sunarım.
Saygılarımla,
Ömer M. Koç Yönetim Kurulu Başkanı
ÖMER M. KOÇ Yönetim Kurulu Başkanı
SAMIR CHERFAN Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı
CENGİZ EROLDU Yönetim Kurulu Üyesi-CEO
İLKER ERDEN Yönetim Kurulu Üyesi
SILVIA VERNETTI BLINA Yönetim Kurulu Üyesi
KENAN YILMAZ Yönetim Kurulu Üyesi
POLAT ŞEN Yönetim Kurulu Üyesi
GIORGIO FOSSATI Yönetim Kurulu Üyesi
GIANNI CODA Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi
KUDRET ÖNEN Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi
Özgeçmişler için bkz. sayfa 102
| YÖNETİM KURULU | GÖREV SÜRESİ | ||
|---|---|---|---|
| Adı Soyadı | Görevi | Başlangıç | Bitiş |
| Ömer M. Koç | Başkan | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Samir Cherfan | Başkan Yardımcısı | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Cengiz Eroldu | Üye ve CEO | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| İlker Erden | Üye | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Silvia Vernetti Blina | Üye | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Kenan Yılmaz | Üye | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Polat Şen | Üye | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Giorgio Fossati | Üye | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Gianni Coda | Bağımsız Üye | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
| Kudret Önen | Bağımsız Üye | 28.03.2024 | 25.03.2025 |
(*) Yönetim Kurulu'nun seçim tarihini müteakip görev süreleri dikkate alınmıştır. (16.03.2021-16.03.2022 ve 15.03.2022-15.03.2023)
Şirketimiz Türk Ticaret Kanunu hükümleri, Sermaye Piyasası Düzenlemeleri, Vergi Düzenlemeleri ve diğer ilgili düzenlemeler ile Esas Sözleşmemizin kâr dağıtımı ile ilgili maddesi çerçevesinde kâr dağıtımı yapmaktadır. Kâr dağıtımında, Kurumsal Yönetim İlkeleri'ne uygun olarak pay sahipleri ve Şirket menfaatleri arasında dengeli ve tutarlı bir politika izlenmektedir.
İlke olarak, ilgili düzenlemeler ve finansal imkânlar elverdiği sürece, piyasa beklentileri, uzun vadeli Şirket stratejisi, yatırım ve finansman politikaları, kârlılık ve nakit durumu dikkate alınarak, Sermaye Piyasası Düzenlemeleri çerçevesinde hesaplanan net dağıtılabilir dönem kârı yasal kayıtlarımızdan karşılanabildiği sürece hissedarlarımıza azami oranda nakit ve/ veya bedelsiz hisse şeklinde dağıtılır.
Kâr dağıtımının Genel Kurul toplantısını takiben en geç bir ay içinde yapılması amaçlanmakta olup, kâr dağıtım tarihine Genel Kurul karar vermektedir. Genel Kurul veya yetki verilmesi hâlinde Yönetim Kurulu, Sermaye Piyasası Düzenlemelerine uygun olarak kâr payının taksitli dağıtımına karar verebilir.
Şirket Esas Sözleşmesi'ne göre; Yönetim Kurulu, Genel Kurul tarafından yetkilendirilmiş olmak ve Sermaye Piyasası Düzenlemelerine uymak kaydı ile kâr payı avansı dağıtabilir.
Kâr payı dağıtımında imtiyaz söz konusu değildir. Kâr payları, mevcut payların tamamına, bunların ihraç ve iktisap tarihlerine bakılmaksızın eşit olarak dağıtılır.
Sayın pay sahiplerinin bilgilerine sunarız.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri II – 14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" uyarınca hazırlanan 2024 yılı konsolide Bilanço ve Gelir Tablosu'na göre Şirketimizin 2024 yılı ana ortaklığa ait net dönem karı 5.221.439.000 TL'dir. Dönem içinde sosyal yardım amacıyla vakıf ve derneklere yapılan bağış ve yardımların tutarı ise 17.003.810 TL'dir.
Net dönem kârından, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Şirketimiz Ana Sözleşmesi hükümleri ile Kâr Dağıtım Politikasına uygun olarak, yasal yükümlülükler düşüldükten sonra, Ortaklarımıza brüt %1200,00 oranında toplam 6.000.000.000 TL nakit temettü ödenmesi,
Tam mükellef kurumlar ile Türkiye'de bir işyeri ve daimî temsilci aracılığı ile kâr payı elde eden dar mükellef kurum ortaklarımıza %1200,00 nispetinde ve 1Kr'luk nominal değerde bir adet hisse senedine 12,00 Kr Brüt= Net nakit temettü ödenmesi,
Diğer hissedarlarımıza %1200,00 nispetinde ve 1 Kr'luk nominal değerde bir adet hisse senedine Brüt 12,00 Kr, net 10,20 Kr nakit temettü ödenmesi ve kâr payı ödeme tarihinin 03 Nisan 2025 olarak belirlenmesi öngörülmüştür.
Söz konusu kâr payının dağıtılması ile dağıtım tarihinin öngörüldüğü şekilde tespitinin Ortaklar Genel Kurulu'na sunulması teklif edilmektedir.
TOFAŞ TÜRK OTOMOBİL FABRİKASI A.Ş.'nin 2024 Yılı Kâr Payı Dağıtım Tablosu (TL)
| 1. | Ödenmiş / Çıkarılmış Sermaye* | 500.000.000 | |
|---|---|---|---|
| 2. | Genel Kanuni Yedek Akçe (Yasal Kayıtlara Göre)** | 2.010.579.925 | |
| Esas sözleşme uyarınca kar dağıtımında imtiyaz var ise söz konusu imtiyaza ilişkin bilgi: Yoktur | Yoktur | ||
| SPK'ya Göre | Yasal Kayıtlara (YK) Göre | ||
| 3. | Dönem Kârı | 4.889.966.000 | 6.343.574.199 |
| 4. | Vergiler ( - ) | -331.473.000 | 197.464.035 |
| 5. | Net Dönem Kârı ( = )*** | 5.221.439.000 | 6.146.110.163,20 |
| 6. | Geçmiş Yıllar Zararları ( - ) | ||
| 7. | Genel Kanuni Yedek Akçe ( - ) | ||
| 8. | NET DAĞITILABİLİR DÖNEM KÂRI (=) | 5.221.439.000 | 6.146.110.163 |
| 9. | Yıl içinde yapılan bağışlar ( + ) | 17.003.810 | |
| 10. | Bağışlar Eklenmiş Net Dağıtılabilir Dönem Karı | 5.238.442.810 | |
| 11. | Ortaklara Birinci Kar Payı | ||
| - Nakit **** | 4.749.035.455 | 25.000.000 | |
| - Bedelsiz | |||
| - Toplam | 4.749.035.454,55 | 25.000.000 | |
| 12. | İmtiyazlı Pay Sahiplerine Dağıtılan Kar Payı | ||
| 13. | Dağıtılan Diğer Kar Payı | ||
| - Yönetim Kurulu Üyelerine | |||
| - Çalışanlara | |||
| - Pay Sahibi Dışındaki Kişilere | |||
| 14. | İntifa Senedi Sahiplerine Dağıtılan Kar Payı | ||
| 15. | Ortaklara İkinci Kar Payı | 5.564.645.603 | |
| 16. | Genel Kanuni Yedek Akçe | 472.403.545 | 556.464.560 |
| 17. | Statü Yedekleri | ||
| 18. | Özel Yedekler | ||
| 19. | OLAĞANÜSTÜ YEDEK | 0 | 0 |
| 20. | Dağıtılması Öngörülen Diğer Kaynaklar | 1.250.964.545 | 410.354.397 |
| - Geçmiş Yıl Kârı | 1.250.964.545 | ||
| - Olağanüstü Yedekler | 410.354.397 | ||
| - Kanun ve Esas Sözleşme Uyarınca Dağıtılabilir Diğer Yedekler | 0 | ||
| 21. | Dağıtılması Öngörülen Diğer Kaynaklardan Ayrılacak Yedek Akçe | 125.096.455 | 41.035.440 |
| - Geçmiş Yıl Kârı | 125.096.455 | ||
| - Olağanüstü Yedekler | 41.035.440 | ||
| - Kanun ve Esas Sözleşme Uyarınca Dağıtılabilir Diğer Yedekler | 0 |
* Tutar tescil edilmiş nominal sermaye tutarı olup, VUK'a göre hazırlanan kayıtlarda 15.621.312.364,23 TL tutarında sermaye enflasyon düzeltme farkı yer almaktadır. ** Tutar nominal genel kanuni yedek akçe tutarı olup, enflasyon muhasebesi uygulaması sonrası VUK'a göre hazırlanan kayıtlarda, genel kanuni yedek akçelere ilişkin toplam 4.374.959.230,90 TL tutarında enflasyon düzeltme farkı bulunmaktadır.
*** VUK'a göre hazırlanan kayıtlarda 612.824.225 TL tutarında enflasyon düzeltmesi kaynaklı geçmiş yıl zararı bulunmakla birlikte, söz konusu azalışı karşılayacak tutarda Özkaynak Hesaplarına ilişkin Enflasyon Düzeltme Farkları tutarı bulunmaktadır. VUK'a göre tutulan kayıtlarda vergi düzenlemeleri gereği özkaynakta enflasyon düzeltmesi nedeniyle oluşan kalemler arasında mahsup yapılmayacaktır.
***Birinci kar payı tutarı, tescil edilmiş nominal sermaye tutarı dikkate alınarak hesaplanmıştır.
| GRUBU | TOPLAM DAĞITILAN KÂR PAYI | TOPLAM DAĞITILAN KÂR PAYI/NET DAĞITILABİLİR DÖNEM KÂRI |
1 TL NOMİNAL DEĞERLİ PAYA İSABET EDEN KÂR PAYI |
|||
|---|---|---|---|---|---|---|
| NAKİT (TL) | BEDELSİZ (TL) | ORAN (%) | TUTARI (TL) | ORAN (%) | ||
| NET* | A (gerçek kişi) | 11.893.630 | 0,23 | 10,2000 | 1.020,00 | |
| A (tüzel kişi) | 2.257.365.776 | 43,23 | 12,0000 | 1.200,00 | ||
| D | 1.930.654.540 | 36,98 | 10,2000 | 1.020,00 | ||
| E | 1.238.690.920 | 23,72 | 10,2000 | 1.020,00 | ||
| TOPLAM | 5.438.604.866 | 0 | 104,16 |
(1) Karda imtiyazlı pay grubu yoktur. (2) A,D ve E Gruplarına dağıtılacak temettü tutarları toplulaştırılarak gösterilmiştir. (3) Sermayenin %37,62'sini temsil eden A Grubu paylar tam mükellef tüzel kişilere ait olduğundan stopaj uygulanmayacaktır.Sermaye'nin % 0,23'ünü temsil eden
A Grubu paylar ise tam mükellef gerçek kişilere ait olduğundan % 15 stopaj uygulanacaktır. (4) D Grubu paylarının tamamı dar mükellef tüzel kişilere ait olduğu dikkate alınarak %15 stopaj uygulanmıştır.
(5) E Grubu halka açık paylarının tamamının gerçek kişilere ait olduğu varsayılarak % 15 stopaj uygulanmıştır.
Kurumsal Yönetim
Finansal Bilgiler
Bu politika dokümanı, yönetim kurulu üyelerimiz, genel müdür ve direktörlerden oluşan üst düzey yöneticilerimizin ücretlendirme sistem ve uygulamalarını tanımlamaktadır. Türk Ticaret Kanunu ve Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. Esas Sözleşmesinin 12. maddesine uygun olarak Yönetim kurulu üyelerinin tamamı için geçerli olmak üzere, yönetim kurulu üyeliği fonksiyonları için her yıl olağan genel kurul toplantısında sabit ücret belirlenir. Yönetim kurulu üyelerine, atanma ve ayrılma tarihleri itibariyle görevde bulundukları süre dikkate alınarak kıst esasına göre ödeme yapılır.
İcrada bulunan yönetim kurulu üyelerine, ayrıca aşağıda detayları açıklanan üst düzey yöneticiler için belirlenen politika kapsamında ödeme yapılır.
Şirket faaliyetlerine katkı amacıyla yönetim kurulu üyeliği dışında belli fonksiyonları yürütmekle görevlendirilen üyelere, genel kurulda belirlenen sabit ücrete ek olarak üstlendikleri bu fonksiyon dolayısıyla Kurumsal Yönetim Komitesi görüşü çerçevesinde ayrıca menfaat sağlanabilir.
Bağımsız yönetim kurulu üyelerinin ücretlendirmesinde şirketin performansına dayalı ödeme planları kullanılamaz.
Yönetim kurulu üyelerinin şirkete sağladığı katkılar dolayısıyla katlandığı giderler (ulaşım, telefon, sigorta vb. giderleri) şirket tarafından karşılanabilir.
Üst Düzey Yönetici ücretleri ise sabit ve performansa dayalı olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadır.
Ücretlendirme politikamız kapsamında ücret ve yan haklar yönetimi; adil, objektif, yüksek performansı takdir eden, rekabetçi, ödüllendirici ve motive edici olarak düzenlenmekte ve uygulanmaktadır.
Üst Düzey Yönetici sabit ücretleri; piyasadaki makroekonomik veriler, piyasada geçerli olan ücret politikaları, şirketin büyüklüğü ve uzun vadeli hedefleri ve kişilerin pozisyonları da dikkate alınarak uluslararası standartlar ve yasal yükümlülüklere uygun olarak belirlenir. Ücretlendirme politikası ile şirket içi ücret dengeleri ve piyasada rekabet edilebilirlik dikkate alınarak, çalışanların motivasyonunun ve bağlılıklarının artırılması ve şirket stratejik iş hedeflerine ulaşılmasını sağlayacak nitelikli çalışanların kazandırılması amaçlanmaktadır.
Üst Düzey Yönetici primleri ise; şirketin iş hedeflerinin gerçekleştirilmesi ve üzerine çıkılmasını destekleyecek, sürdürülebilir başarıyı ödüllendirerek üstün performansı teşvik edecek şekilde prim bazı, şirket performansı ve bireysel performansa göre hesaplanmaktadır. Kriterler ile ilgili bilgiler aşağıda özetlenmiştir:
Şirketimiz üst düzey yöneticilerinin işten ayrılmaları halinde, çalıştıkları süre, üst düzey yönetici olarak görev yaptıkları süre, sağladıkları katkı, ayrılma tarihinden önceki son hedef primi, son yılda ödenen maaş ve prim bilgileri dikkate alınarak işten ayrılma ikramiyesi ödenebilir.
Yukarıdaki esaslara göre belirlenen ve yıl içinde Üst Düzey Yönetici ve Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen toplam miktarlar, izleyen genel kurul toplantısında mevzuata uygun olarak ortakların bilgisine ve/veya onayına sunulur.
TOFAŞ, 2024 YILINDA 140.484 ADET ARAÇLA TÜRKİYE OTOMOTİV ÜRETİMİNİN 10,3'ÜNÜ GERÇEKLEŞTİRMİŞTİR.
Sektörün dönüşümünde etkin bir oyuncu olarak mobilite çözümlerinde öncülük ederken, ürün geliştirmede küresel pozisyonumuzu güçlendirme yönünde çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Cengiz Eroldu Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO
Değerli hissedarlarımız ve paydaşlarımız,
Küresel büyümede yavaş da olsa toparlanma eğilimine girilen 2024 yılında, merkez bankalarının yüksek faiz politikalarının enflasyonu dizginleme konusunda başarıya ulaşmaya başladığını, dünya genelinde enflasyonun merkez bankalarının hedeflerine yaklaştığını ve faiz indirimlerinin başladığını izledik. Ancak, artan jeopolitik risklerin ve korumacılık yönelimlerinin küresel tedarik ve değer zincirlerine etkisinin ne boyutta olacağı kayda değer bir endişe olarak varlığını koruyor.
2024, küresel otomotiv sektörü için de zorlu bir yıl oldu. Enflasyon ve düşük talebin etkisi ile öngörülenin gerisinde kalan Avrupa pazarı, Çin'in hem iç hem de ihraç pazarlarında artırdığı rekabet gücü, Avrupa'da elektrikli araç talebinin öngörülerin gerisinde seyretmesi, yüksek teknolojiye yatırım ihtiyacı, kârlılıklarda gerileme ve tedarik zincirindeki artan kırılganlık, tüm Avrupalı üreticileri ciddi şekilde zorlamaya başladı.
Küresel otomotiv ekosisteminde yaşanan gelişmeler doğal olarak ülkemizi de etkiledi. Sıkı para politikasıyla baskılanan iç talep ve yükselen maliyetlerle birlikte otomotiv üretiminde daralma gerçekleşti. Diğer yandan yurt içi satış ve ihracatta ise yeni rekorlara imza atıldı. İç pazar satışları 1,2 milyon adedin üzerinde gerçekleşerek 2023'ün rekorunu da aşarken, %6 artış sağlayan ihracatımız 37 milyar dolar seviyesine ulaşarak %16,5 sektörel pay elde etti.
Tofaş konumunu güçlendirmek için önemli adımlar atıyor.
Şirketimiz 140 bin 484 adetlik üretimi ile Türkiye otomotiv sektörünün %10'unu temsil ettiği 2024 yılında, yurt içi satışlarda %82 yerli üretim payı ile liderliğini sürdürdü. 33.568 adetlik ihracatı ile toplam otomotiv ihracatından aldığı pay ise %3,3 oldu. Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarındaki beş markamızla; 143 bin 670 adet satış gerçekleştirerek %11,6'lık pazar payına sahip olduk.
Stellantis'in dünyada en çok satan markası olan Fiat, Türkiye'de de zirvedeki yerini korudu. Fiat, binek ve hafif ticari araç toplam satışlarında 138.749 satış adedi ve %11,2 pazar payı ile altıncı kez toplam pazarın lideri olan ilk marka olma başarısını gösterdi. Fiat Egea, lansmanından bu yana 9 yıldır üst üste Türkiye'nin en çok tercih edilen otomobili oldu.
Markalarımızın Türkiye pazarında satışa sunulan yeni modelleriyle ürün gamımızın gücünü 2024 yılında arttırdık. Binek modellerimiz Fiat 600 ve Fiat Topolino pazara girerken, Fiat Professional ürün gamının güçlü üyeleri Doblò, Ducato Scudo yenilenen modelleri pazarda yerini aldı. Alfa Romeo'nun Junior modelini ve Jeep® Avenger'ın hibrit versiyonunu ülkemizde satışa sunduk.
Ana hissedarlarımız Koç Holding ve Stellantis'in Tofaş'a ve ülkemize olan güvenlerini yeni yatırım kararları ile teyit etmelerinden gurur duyuyoruz. Stellantis ile oluşturulan stratejik iş birliği çerçevesinde, hafif ticari araç segmentinde 4 farklı marka için planlanan K0 modelinin üretiminin Tofaş'ta gerçekleştirilmesine yönelik hazırlıkların tamamlanmasının ardından, Aralık 2024'te üretime başlangıç törenini Bursa'da gerçekleştirdik. Proje kapsamında 2032 yılına kadar 1 milyon adet araç üretimi hedeflenirken, bunun %90'ı ihracata yönelik olacak.
Diğer taraftan, Tofaş ile Stellantis'in, Türkiye'deki tüm Stellantis markalarının distribütörlüğünün ve ticari faaliyetlerinin Tofaş çatısı altında bir araya gelmesine yönelik imzaladığı anlaşmaların da, Rekabet Kurumu sürecini takiben yakın zamanda tamamlanmasını umuyoruz.
Tüm bu faaliyetlerimizin sonucunda; Şirketimizin 2024 yılı gelirleri 120,3 milyar olarak gerçekleşirken, net kârı ise 5,2 milyar TL olarak kaydedilmiştir.
Stellantis ürün projelerindeki sorumluluğu artan Tofaş, ürün geliştirme kaslarını küresel çapta daha da güçlendirerek Türkiye'deki mühendislik ekosisteminin gelişimine önemli katkılar sağlamaya devam ediyor. Sıfırdan komple araç geliştirme bilgi birikimine ve yetkinliklerine sahip olan Ar-Ge Merkezimiz; fabrikamızda üretimi gerçekleşen modellerin yanı sıra Stellantis bünyesindeki farklı modellerin ürün geliştirme süreçlerinde görev alıyor.
Ufuk 2020, Ufuk Avrupa ve Eureka programlarında kabulü alınmış toplam 38 Avrupa Birliği projesinin 2024 yıl sonu itibarıyla 23'ünü tamamlayan Tofaş Ar-Ge Merkezi, 2024 yılında 6 yeni projenin kabulünü de alarak devam eden proje sayısını 21'e çıkardı. 450'nin üzerinde uluslararası üniversite, araştırma kurumları ve sanayi partnerlerinin iş birlikleri ile yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesi için çalışmalar yürütüldü. 2024 yılında gerçekleştirilen 50 adet başvuru ile toplam 251 adet patent başvurusu olan Tofaş Ar-Ge, bu başvurulardan şimdiye kadar 130 adet patentin tescilini de aldı.
Yeni teknolojileri iş süreçlerine entegre ederek dijital dönüşüm yolculuğunu sürdüren Şirketimiz, 2024 yılında ağırlıklı olarak yapay zekâ, iş zekâsı, nesnelerin interneti, görüntü işleme ve üretken yapay zekâ öne çıkan teknolojiler oldu. Dijitalleşme alanında 250'ye yakını 2024 yılında olmak üzere son 5 yılda 1.800'ü aşkın proje gerçekleştirdik.
Bu çalışmalarımızı daha da ileriye taşımak ve insan kaynağımızın yetkinlik dönüşümünü desteklemek üzere, Tofaş Akademi'de yürütülen gelişim faaliyetleri kapsamında 2024 yılı sonu itibarıyla dijital yetkinlik eğitimlerine katılan çalışanlarımızın toplam çalışanlarımıza oranı %74 seviyesine ulaşırken, ofis çalışanlarımızın %39'u bu teknolojilerde yetkin seviyeye gelmiştir.
Sürdürülebilirlik yaklaşımımızı ve uygulamalarımızı toplumsal, çevresel ve ekonomik boyutlarda Tofaş'ın tüm paydaşlarını dâhil ederek bir bütün olarak ele alıyoruz.
Doğal kaynakların korunmasını ve faaliyetlerimizin minimum çevresel etki ile gerçekleştirilmesini temel sorumluklarımızdan kabul ediyor; çevre üzerindeki doğrudan etkilerimizin yanı sıra değer zincirinin bütününde oluşan dolaylı çevre etkilerinin de kontrol altına alınmasına ve mümkün olan en düşük düzeye çekilmesine odaklanıyoruz. Tofaş'ta uygulamaya aldığımız Koç Holding Karbon Dönüşüm Programı'nı Bilim Temelli Hedefler ile destekliyoruz. Kapsam 1 ve 2 toplamında 2030'a kadar %50 karbon azaltımını hedefliyoruz. İklim Platformu'nun da kurumsal üyesi olarak, enerji verimliliği çalışmalarımız ve güneş enerjisi üretimi ve kullanımı ile düşük karbon ekonomisine geçişi destekliyoruz. Fabrikamızda, yeşil malzeme kullanımını ve ürünlerde elektrifikasyon payını artırırken, döngüsel ekonomi faaliyetlerine de hız veriyoruz.
Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı'nı iklim değişikliği ile mücadele stratejisine entegre etmek üzere yakından takip ediyor, Tofaş'ın sıfır emisyonlu tesis olması yolunda çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Her yıl üretimden kaynaklanan emisyon azaltımı projeleri ve azaltım miktarlarını üçüncü parti kuruluşlara doğrulatıyor ve sertifikalandırıyoruz.
Tofaş'ta uçtan uca faaliyet döngümüzde benimsediğimiz sorumlu ve sürdürülebilir üretim anlayışımız ile Uluslararası Finansal Analiz ve Raporlama Kuruluşu LSEG (London Stock Exchange Group) tarafından Borsa İstanbul bünyesinde yapılan değerlendirmede, sürdürülebilirlik performansı yüksek şirketlerden oluşan BİST 25 Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer almaya hak kazandık. Tofaş, halka açık şirketlerin çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) Ocak 2024 performans değerlendirmesine göre 82 puanla otomotiv kategorisinde 290 şirket arasında Türkiye'de ilk sırada, dünyada 13. sırada yer aldı.
CDP Global iklim liderleri listesinde yer alan ilk Türk şirketi olan Tofaş, CDP 2024 değerlendirmesinde sektörel ve uluslararası ortalamanın üzerinde bir sonuç alarak İklim Değişikliği Değerlendirmesini B- seviyesinden B seviyesine, Su Değerlendirmesini ise B seviyesinden A- seviyesine çıkardı.
Zor bir yıl daha bizi beklerken, planlamalarımızı ihtiyatla yaparak doğru zamanda doğru aksiyon almaya odaklanacağız. Önümüzdeki dönemde, başta Fiat olmak üzere tüm markalarımızı pazarda daha da güçlendirecek başarılı işlere imza atacağımıza inancımız tamdır. Sektörün dönüşümünde etkin bir oyuncu olarak, mobilite çözümlerinde öncülük ederken ürün geliştirmede küresel pozisyonumuzu güçlendirme yönünde çalışmalarımıza devam edeceğiz. Diğer yandan müşterilerimiz için fark yaratan marka olma çabamızı destekleyen yatırımları hayata geçirerek, müşteri memnuniyetini ileriye taşıyacağız. Şirketimizin sürdürülebilir geleceği için hiç durmadan geliştirdiğimiz kurumsal yetkinliklerimizden aldığımız cesaretle, stratejik hedeflerimize doğru kararlılıkla ilerlemeyi sürdüreceğiz.
Başarılarımızın ardındaki azim ve inançları için tüm hissedarlarımıza, çalışma arkadaşlarımıza, müşterilerimize, bayilerimize, tedarikçilerimize, iş ortaklarımıza ve diğer paydaşlarımıza teşekkürlerimi sunuyorum.
Saygılarımla,
Cengiz Eroldu Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO
CENGİZ EROLDU Yönetim Kurulu Üyesi - CEO
AHMET TAŞANGİL Mali Direktör
ZEKİ ERDAL ŞİMŞEK Fabrika Direktörü
GIUSEPPE MASCIOCCO Ar-Ge Direktörü
ALTAN AYTAÇ Fiat İş Birimi Direktörü
FERRUH ARAR Satınalma Direktörü
HASAN ERDOĞAN Mobilite Çözümleri Direktörü
ALİ EREN ÇOPUR Bilgi ve İletişim Teknolojileri Direktörü
MAHMUT KARACAN Satış Direktörü
YÜKSEL ÖZTÜRK Tedarik Zinciri Direktörü
SABRİ ERKAN POLAT Araç Mühendisliği Direktörü
ORÇUN SARICA İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler Direktörü
ÖZGÜR SÜSLÜ Alfa Romeo ve Jeep® Marka Direktörü Fiat Pazarlama Direktörü
HÜSEYİN ŞAHİN Satış Sonrası ve Yedek Parça Direktörü
RECEP TEMİZESEN Üretim Direktörü
Bir Bakışta Tofaş
Genel Kurul
2024 Yılında Tofaş
SİNAN YILDIRIM Kalite Direktörü
DOĞU ÖZDEN1 Finansal Planlama ve Kontrol Direktörü
ARZU YAZGAN2 Kurumsal İletişim Direktörü
ÖMER ÖZGÜR ÇETİNOĞLU3 Bilgi ve İletişim Teknolojileri Direktörü
İSMET KAĞAN YILDIRIM4 Dış İlişkiler Direktörü
FABRIZIO RENZI5 Mali Direktör
(1) Doğu Özden 31 Mayıs 2024 tarihinde görevinden ayrılmıştır.
Sürdürülebilirlik
Fiat markası 2023 yılında da Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarının lideri oldu. Fiat markası ayrıca 2023 yılında "Yılın Çok Tercih Edilen Otomobil Markası" olurken, pazara sunulduğu yıllar itibaren liderliği bırakmayan Egea 8'inci kez "Türkiye'nin En Çok Tercih Edilen Otomobili", Fiat Fiorino da "Yılın En Çok Tercih Edilen Hafif Ticari Araç Modeli" oldu.
Şirketlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki performanslarını değerlendiren ve yatırımcılara çevresel riskleri yönetme konusunda bilgi sağlayan CDP (Carbon Disclosure Project-Karbon Saydamlık Projesi) 2024 değerlendirmesinde Tofaş, İklim Değişikliği Değerlendirmesi'ni B- seviyesinden B seviyesine, Su Değerlendirmesi'ni ise B seviyesinden Aseviyesine çıkardı. Tofaş CDP sonucu, sektörel ve uluslararası ortalamanın üzerinde yer alıyor ve liderlik seviyesi olarak tanımlanıyor.
Tofaş, yeni ve tamamen elektrikli Fiat Topolino'yu Türkiye'de satışa sundu.
TOFAŞ İZMİR'DE BAYİ AĞINI GENİŞLETTİ
Alfa Romeo ve Jeep® markalarının Arkas Otomotiv bünyesinde faaliyete geçen yeni bayiliği İzmir, Gaziemir'de törenle hizmete açıldı.
FIAT Professional ürün gamının güçlü üyesi Doblò ve Ducato'nun yenilenen versiyonları Türkiye'de satışa sunuldu.
Sınıfının en çok tercih edilen elektrikli modellerinden %100 elektrikli Jeep® Avenger'ın hibrit motora sahip versiyonu Türkiye pazarına sunuldu.
Yenilenen Fiat Scudo dizel ve %100 elektrikli, yenilenen Fiat Ulysse ise dizel motor seçeneği ile Türkiye'de satışa sunuldu.
Fiat markası, çevre dostu ve kompakt ürünü Topolino modeli için elektrikli araç kiralama platformu Voltify ile iş birliği yaparak kullanıcıların Topolino'yu ihtiyaçlarına göre kullanmalarına olanak tanıyan abonelik modelini devreye aldı.
Tofaş, Fiat Topolino modelini Türkiye'nin ilk ve en kapsamlı bağlanabilirlik uygulaması olan Fiat Connect ile uyumlu hâle getirdi. Böylelikle Topolino, mikromobilite dünyasında bağlanabilirlik uygulamasına sahip ilk araç oldu.
Genel Kurul
Tofaş'ın, Stellantis'in K0 isimli hafif ticari araç ürün grubunu üretmesine yönelik yeni yatırım anlaşması imzalandı.
Anlaşma kapsamında Tofaş; Fiat, Peugeot, Citroën ve Opel markaları için orta boyutlu hafif ticari araç ürün grubunun üretimini gerçekleştirecek. Yaklaşık 260 milyon ABD doları yatırımla hayata geçirilmesi öngörülen proje kapsamında, 2024-2032 yılları arasında 1 milyon adet araç üretimi ve 900.000 adet araç ihracatı planlanıyor.
Tofaş, Fiat Egea Cross'un SUV özelliğini destekleyen, sürüş performansını zorlu zeminlerde ve arazi koşullarında daha da ileri taşıyan Traction+ çekiş sistemini, Egea Cross'un tüm versiyonlarında standart donanım hâline getirdi.
Fiat markası B-SUV segmentindeki modeli yeni Fiat 600'ü, elektrikli ve hibrit motor seçenekleri ile Türkiye'de satışa sundu.
Türkiye'nin dört bir yanındaki Fiat, Alfa Romeo ve Jeep® bayi ve servis teşkilatı İstanbul'da düzenlenen bayi toplantısında bir araya geldi.
Tofaş'ın müşteri deneyiminde bir numara olmak ve yeni iş alanları yaratmak hedefleri doğrultusundaki çalışmalardan doğan girişimi "CareMagic" adıyla bir markaya dönüştü. CareMagic; müşteri beklentilerine göre tasarlanmış, kalitesi ile rekabetçi, ülke çapında yaygın, garanti koşulları belirlenmiş oto koruma ve kuaför hizmetlerini tüm marka araç sahibi olan müşterilere sunmayı amaçlıyor.
Tofaş, bünyesinde geliştirerek 2018 yılında Fiat kullanıcılarına sunduğu bağlantılı araç teknolojisi Connect'i yeni iki mobil uygulama ile Alfa Romeo ve Jeep müşterileriyle buluşturdu.
"K0" modelin hafif ticari araç ve "Combi" versiyonlarının çoklu enerji platformlarında Stellantis lisansı ile Türkiye'de üretim hakkının Tofaş'a verilmesine ve üretilen araç ile yedek parçaların satış koşullarının belirlenmesine yönelik olarak bir üretim sözleşmesi ile Stellantis Grubu'na ait fikri ve sınai mülkiyet haklarının kullanılmasına ilişkin bir lisans sözleşmesi imzalandı.
Tofaş, üniversite-sanayi iş birliklerini geliştirerek geleceğin mühendislerinin yetişmesine katkı sunmak amacıyla İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ile iş birliği protokolü imzaladı. Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri hem Tofaş Ar-Ge'nin İzmir Yazılım Merkezi'ndeki hem de Bursa'daki mühendislerinden otomotiv elektroniği ve yazılım geliştirme konularında eğitim alabilecekler.
Maserati, tarihindeki ilk %100 elektrikli SUV'u Grecale ve ikonik modeli GranTurismo'nun elektrikli versiyonunu satışa sundu.
K0 hafif ticari araç ürün grubunun üretime başlangıç töreni Bursa'da gerçekleştirildi.
Bir Bakışta Tofaş
Tofaş'ın Optimus Programı, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 2023 Verimlilik Proje Ödülleri Yarışması Büyük Ölçekli İşletmeler Kategorisi'nde 2'ncilik ödülüne layık görüldü.
Tofaş'ın "Voice of Customer – Müşterinin Sesi" projesi, IDC'nin (International Data Corporation) düzenlediği "IDC Future Enterprise" ödülleri kapsamında "Best in Future of Work" (Geleceğin İşinde En İyisi) kategorisinde 1'inci oldu. "Müşterinin Sesi" projesi, yapay zekâ destekli analizlerle müşteri geri bildirimlerini üretim ve kalite süreçlerine entegre ederek Tofaş'ın kalite standartlarının ileri taşınmasına ve müşteri memnuniyetinin artırılmasına katkı sağlıyor.
Tofaş Boya ekibinin hayata geçirdiği "Boya Üretim Tesislerinin Makine Öğrenimi ile Optimizasyonu" projesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenlenen Sanayide Enerji Verimliliği Proje Yarışmalarında Şirket'in enerji tüketimine göre yer aldığı kategoride 2'ncilik ödülüne layık görüldü.
Tofaş'ın 2024 yılında hayata geçirdiği Değer Akışı Platformları ile daha da güçlenen sürdürülebilirlik yönetim yaklaşımı, İstanbul Sanayi Odası Yeşil Dönüşüm Ödülleri'nin Sürdürülebilirlik Yönetimi kategorisinde 2'ncilik ödülünün sahibi oldu.
Tofaş, genç nesillerin nitelikli gelişimini destekleyen spor ve eğitim alanlarındaki yatırımları, ayrıca kültürel mirası koruma amaçlı çalışmaları ile Bursa Sanayicileri ve İş insanları Derneği (BUSİAD) tarafından verilen Doğan Ersöz ve BUSİAD Başarı Ödülleri'nin, "Kültür, Sanat ve Spora Destek" kategorisinde ödüle layık görüldü.
Stellantis Üretim Skoru'nu (SPS) 2023 yılında 3,80'e yükselten Tofaş Boya Atölyesi, Stellantis fabrikaları arasında en iyi boya atölyesi oldu. Tofaş, 2023 yılı temel kalite göstergelerinde de Stellantis fabrikaları içerisinde en iyi performans gösteren fabrika oldu.
Tofaş, Uluslararası Finansal Analiz ve Raporlama Kuruluşu LSEG (London Stock Exchange Group) tarafından gerçekleştirilen, halka açık şirketlerin çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY) Ocak 2024 performans değerlendirmesine göre 82 puanla otomotiv kategorisinde 290 şirket arasında Türkiye'de ilk sırada, dünyada 13'üncü sırada yer aldı.
Fiat markası Marketing Türkiye ve Akademetre Research and Strategic Planning iş birliğiyle gerçekleştirilen "İtibar ve Marka Değer Performans Ölçümü" araştırmasına göre The ONE Awards Bütünleşik Pazarlama Ödülleri'nde "Ticari Otomotiv Sektörünün En İtibarlı Markası" seçildi.
"Türkiye'nin En İtibarlı İş Ortakları" araştırmasına göre Fiat, paydaşları tarafından 3'üncü kez üst üste B2B kategorisinde en itibarlı iş ortağı seçildi.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından bu yıl 14'üncüsü düzenlenen ODMD Satış ve İletişim Ödülleri 2023 Gladyatörleri'nde Fiat 500e'nin reklam filmi de "Yılın TV Uygulaması" kategorisinde ödüle layık görüldü.
Jeep® markasının Babalar Günü'ne özel hazırladığı "Bazen de Babalar Çocuklarının İzini Taşır" gazete ilanı, Kristal Elma'nın Kurumsal İmaj ve Özel Günler kategorisinde Gümüş Ödül'e layık görüldü.
Jeep® markası Outdoor Türkiye Platformu tarafından düzenlenen "Outdoor Awards" ödüllerinin 4x4 SUV kategorisinde Altın Ödül'ün sahibi oldu.
Tofaş kurumsal yönetim uygulamalarını şeffaflık, hesap verilebilirlik, adillik ve sorumluluk ilkeleriyle ve sürdürülebilirlik anlayışıyla devam ettirmektedir.
Koç Holding ile Stellantis'in eşit hissedar olduğu Tofaş'ın %24,3'ü halka açık olan hisseleri, Borsa İstanbul BİST 30 ve BİST 100 endekslerinde işlem görmektedir. Ayrıca Tofaş, BİST Kurumsal Yönetim Endeksi ve Sürdürülebilirlik Endeksi'nde de yer almaktadır. Karbon Saydamlık Projesi (CDP) iklim ve su programlarına yanıt vermektedir.
Tofaş hissesi yabancı yatırımcı payı 2024 yılı sonunda %27,9 olarak gerçekleşmiştir. Aynı donemde BİST yabancı yatırımcı payı ise %37'dir.
| 01.07.1991 | |||
|---|---|---|---|
| TOASO | |||
| 500.000.000 TL | |||
| 1.000.000.000 TL | |||
| 49 | |||
| 205.10 TL | |||
| 3,05 milyar ABD doları | |||
| 353,75 TL | |||
| 179,5 TL | |||
| %27,9 | |||
| 26,5 milyon ABD doları | BİST | ||
| (%) 64 |
2020 TOFAŞ |
Tofaş hissesinin 2024 yılı ortalama değeri, 2023 yılı ortalama değerine göre %16 artış göstererek, aynı dönemde ortalama %31 oranında değer kazanan BİST Sınai endeksi performansının gerisinde kalmıştır. Yıl sonunda gerçekleşen fiyat seviyeleri göz önünde bulundurulduğunda, Tofaş hissesi 2024 yılında %5 oranında artış gösterirken, aynı dönemde BİST Sınai endeksi %13 artış performansı göstermiştir.
• Tarihsel olarak yüksek temettü ödemesi
• 8,78 milyar TL endüstriyel net nakit pozisyonu
2024 yılında, 2023 yılına ait kâr rakamına ilişkin olarak tek seferde toplam 10 milyar TL'lik brüt temettü ödemesi yapılmıştır. 2018-2024 yılları arasında Tofaş tarafından ödenen temettü miktarı 19,8 milyar TL'ye ulaşmıştır. Tofaş yönetiminin 2024 yılına ilişkin kâr payı dağıtımı teklifi ise toplam 6 milyar TL tutarında olup, 2024 yılı net kârı üzerinden % 114,91 temettü ödeme rasyosuna işaret etmektedir.
Sermaye piyasalarındaki gelişmelerin bir gereği ve dinamik bir süreç olarak Kurumsal Yönetim İlkeleri'nin uygulanması, Tofaş açısından belirleyici ve artan bir önem taşımaktadır. Tofaş, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan Kurumsal Yönetim İlkelerine uymakta ve gelişen koşullara bağlı olarak uyum sağlanacak konularda iyileştirmeleri ve gerekli düzenlemeleri yapmaktadır.
Tofaş, kurumsal yönetimi bir şirket kültürü olarak benimsemek suretiyle ilgili faaliyetlerini sürdürmektedir. Tofaş Kurumsal Yönetim Tebliği kapsamında kurumsal yönetim uygulamalarını şeffaflık, hesap verilebilirlik, adillik ve sorumluluk ilkeleriyle ve sürdürülebilirlik anlayışıyla devam ettirmektedir.
2024 YILI KURUMSAL DERECELENDİRME RAPORU
Tofaş'ın başta "pay sahipleri", "kamuyu aydınlatma ve şeffaflık", "menfaat sahipleri" ve "Yönetim Kurulu" başlıklarında kurumsal yönetim uygulamalarını değerlendirmek suretiyle, "Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi" yaptırılmaktadır.
Kurumsal yönetim derecelendirme firması, SAHA Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. tarafından Tofaş'ın kurumsal yönetim derecelendirme notu 2024 yılında periyodik olarak bir kez yenilenmiştir. 2024 yılı içindeki faaliyetler gözden geçirilerek, 25 Ekim 2024 tarihi itibarıyla hazırlanan Kurumsal Yönetim Derecelendirme Raporu'na istinaden, derecelendirme notu 9,27 olarak açıklanmıştır.
Tofaş Kurumsal Yatırımcı İlişkileri Departmanı, üst yönetimin de katılımı ile yıl içinde açıklanan tüm çeyreklere ait finansal sonuçların sunumu için web-yayını ile internet ortamında yayınlanan toplam dört adet analist toplantısı düzenlemiştir.
Analist toplantılarının dışında şirket ziyaretleri, tele-konferans, yurt içi ve yurt dışı yatırımcı konferansları ile 74 adet kurumsal yatırımcı ve 104 adet finansal analist toplantısı olmak üzere toplam 178 toplantı gerçekleştirilmiştir. Yıl içinde 1 adet video konferans yöntemi ve 6 kere fiziki olarak yurtdışı yatırımcı konferanslarına katılım sağlanmıştır. Bu konferanslarda 62 adet yatırım fonu ile toplantı yapılmıştır.
Tofaş'ın resmi yatırımcı ilişkileri sayfasına aşağıdaki internet adresinden ulaşılabilmektedir. Yılın her çeyreği açıklanan finansal sonuçların yorumlanmasına ilişkin Analist Sunumları, finansal raporlar, yatırımcı ilişkileri faaliyetlerine ilişkin takvim ve yatırımcılar için önem arz eden diğer önemli bilgiler bu internet adresinden takip edilebilmektedir.
Mehmet A. Ağyüz, CFA Yatırımcı ilişkileri Müdürü Telefon: (212) 275 3390 E-posta: [email protected] Genel Kurul
Bir Bakışta Tofaş
YATIRIMCI İLİŞKİLERİ İNTERNET SAYFASI
Türkiye perakende otomobil ve hafif ticari araç pazarı satışları, 2024 yılında 2023'e göre %0,5 artış kaydederek 1.238.509 adet olarak gerçekleşmiştir.
Toplam otomotiv pazarı (adet) Tofaş yurt içi perakende pazar payı (%)
Türkiye perakende otomobil ve hafif ticari araç pazarı satışları, 2024 yılında 2023'e göre %0,5 artarak 1.238.509 adet olarak gerçekleşmiştir.
Sıkılaşan makroekonomik koşullara rağmen 2024'ün 1. çeyreğinde engelli vatandaşlara yapılan ÖTV muafiyetli satışlar, birikmiş filo segment müşteri talebi ve yıl boyunca yapılan kampanyalar sayesinde talep iki yıl üst üste 1 milyon adedin üzerinde seyretmiştir. 2024 yılında TL'deki reel değerlenme ve ÖTV matrahlarında iki senedir güncelleme yapılmaması neticesinde, ithal araçların hafif araç pazarındaki payı önceki yıla kıyasla 610 baz puan artış göstermiştir.
Tofaş, 2024 yılında Fiat, Fiat Professional, Jeep®, Alfa Romeo, Maserati ve Ferrari markaları ile toplam 143.670 adet satış gerçekleştirmiştir. Bir önceki yıla göre %28,1 azalış anlamına gelen satış adetleri, toplam pazar payı olarak %11,6'ya denk gelmektedir.
Otomobil satışları, 2024 yılında %1,3 artış göstererek 980.341 adet olarak gerçekleşmiştir.
Tofaş'ın 2024 toplam yurt içi binek araç perakende pazar payı 92.047 adet satış ile %9,4 olarak gerçekleşmiştir.
2024 yılında Fiat markası 138.749 adet ile %11,2 pazar payı elde etmiş, otomobil ve hafif ticari araç toplam satışlarında 6'ncı yıl üst üste pazar liderliğini sürdürmüştür.
2024 yılı Egea ailesi toplamında 86.053 adet satış gerçekleştirilmiştir. Fiat Egea'nın Sedan modeli 58.983 adetlik satış hacmi ile lansmandan itibaren üst üste 9'uncu kez Türkiye'nin en çok satılan aracı olmuştur. 2021 yılı başında piyasaya sürülen Crossover modeli Egea Cross'un başarılı performansı da, toplam otomobil pazar payına önemli katkıda bulunmuştur.
Hafif ticari araç pazarı bir önceki yıla göre %2,7 düşüş kaydederek 258.165 adet olarak gerçekleşmiştir. Tofaş 2024 yılında Fiat ve Fiat Professional markalarıyla, hafif ticari araç pazarında %20 pazar payı ile güçlü konumunu korumuştur. MCV (Fiorino) üretiminin Haziran 2024 sonunda 17 yıllık başarılı üretim geçmişi sonrası homologasyon gereklilikleri sebebiyle sonlandırılması, hafif ticari araç pazar payını olumsuz etkilemiştir.
Bir Bakışta Tofaş
Binek araç pazarı (adet)
Tofaş yurt içi binek araç perakende pazar payı (%)
Hafif ticari araç pazarı (adet)
Tofaş yurt içi hafif ticari araç perakende pazar payı (%)
İhracat Yurt İçi Toplam
Tofaş 2024 yılında 140.484 adet araç üreterek Türkiye otomotiv sanayi üretiminin %10,3'ünü gerçekleştirmiştir.
Türkiye perakende otomobil ve hafif ticari araç pazarı satışları, 2024 yılında 2023'e göre %0,5 büyüme kaydederek 1.238.509 adet olarak gerçekleşmiştir. Otomobil satışları, 2024 yılında %1,3 artarak 980.341 adet olarak gerçekleşirken, hafif ticari araç pazarı ise bir önceki yıla göre %2,7 düşüş kaydederek 258.168 adet olarak gerçekleşmiştir. Tofaş 2024 yılı iç piyasa adetlerinde %37,9 düşüş kaydederek 124.654 adet ile yılı kapatmıştır. İhracat tarafında ise, Tofaş 2024 yılında bir önceki yıla göre ihracat adetlerinde Fiorino (MCV) kontratının haziran sonu itibariyle sona ermesinin de etkisiyle %18,8 daralma sonucunda 33.568 adet ile yılı tamamlamıştır. Bu sonuçlar ile 2024 yılında Tofaş'ın Türkiye ihracatındaki hacimsel payı %3,3 olmuştur.
| ÜRETİM (ADET) | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|
| Egea | 151.736 | 116.679 | 134.844 | 171.072 | 101.697 |
| Doblò | 68.798 | 77.520 | 85.021 | 9.885 | - |
| MCV | 30.096 | 34.345 | 43.882 | 58.471 | 34.564 |
| Scudo | - | - | - | - | 4.223 |
| Toplam | 250.630 | 228.544 | 263.747 | 239.428 | 140.484 |
| SATIŞLAR (ADET) | İÇ PİYASA | DEĞİŞİM | DIŞ PİYASA | DEĞİŞİM | TOPLAM | DEĞİŞİM | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2024 | % | 2023 | 2024 | % | 2023 | 2024 | % | ||
| Otomobil | 133.841 | 89.997 | -32,8 | 42.696 | 21.616 | -49,4 | 176.537 | 111.613 | -36,8 | |
| Hafif Ticari Araç (LCV) | 66.968 | 50.181 | -25,1 | 17.783 | 11.952 | -32,8 | 84.751 | 62.133 | -26,7 | |
| Toplam | 200.809 | 140.178 | -30,2 | 60.479 | 33.568 | -44,5 | 261.288 | 173.746 | -33,5 | |
| SATIŞLAR (ADET) | 2023 | 2024 | DEĞİŞİM (ADET) | |||||||
| Yurt içi | 200.809 | 140.178 | -60.631 | |||||||
| Üretimden | 176.939 | 110.117 | -66.822 | |||||||
| Egea | 125.054 | 83.280 | -41.774 | |||||||
| Doblò | 9.643 | 1 | -9.642 | |||||||
| Fiorino | 42.242 | 25.154 | -17.088 | |||||||
| Scudo | - | 1.682 | 1.682 | |||||||
| İthal | 23.870 | 30.061 | 6.191 | |||||||
| Ducato | 7.413 | 8.494 | 1.081 | |||||||
| Fiat 500 | 1.244 | 355 | -889 | |||||||
| Jeep | 3.757 | 3.284 | -473 | |||||||
| Ulysse | 1.053 | 339 | -714 | |||||||
| Scudo | 1.865 | 1.016 | -849 | |||||||
| Yeni Doblò | 5.805 | 13.834 | 8.029 | |||||||
| Alfa Romeo | 2.016 | 1.303 | -713 | |||||||
| Fiat Topolino | - | 746 | 746 | |||||||
| Panda | 114 | 93 | -21 | |||||||
| Maserati | 553 | 221 | -332 | |||||||
| Ferrari | 37 | 34 | -3 | |||||||
| Fiat 600 | - | 342 | 342 | |||||||
| Diğer | 13 | - | -13 | |||||||
| İhracat | 60.479 | 33.568 | -26.911 | |||||||
| Tipo | 25.242 | 14.478 | -10.764 | |||||||
| Tipo HB ve SW | 17.454 | 7.138 | -10.316 | |||||||
| Doblò | 245 | - | -245 | |||||||
| Ram Doblò | 1.528 | - | -1.528 | |||||||
| Fiorino | 16.010 | 9.628 | -6.382 | |||||||
| Scudo | - | 2.324 | 2.324 | |||||||
| Toplam | 261.288 | 173.746 | -87.542 |
Satış gelirleri 2024 yılında %35 oranında azalarak 120.266 milyon TL olmuştur.
2018-2019 yıllarında daralan pazar, ardından pandemi döneminde ve tedarik zincirindeki aksaklıklara bağlı araç bulunurluğundaki azalmaya bağlı olarak birikmiş talep, e-ticaret hacmindeki güçlü seyir araç talebini desteklemeye bir ölçüde devam etmiştir. Sıkılaşan makroekonomik koşullara rağmen 1Ç24'te engelli vatandaşlara yapılan ÖTV muafiyetli satışlar, birikmiş filo segment müşteri talebi ve sene boyunca yapılan kampanyalar sayesinde talep iki sene üst üste 1 milyon adedin üzerinde kalmayı başarmıştır. 2024 yılında TL'deki reel değerlenme ve ÖTV matrahlarında iki senedir güncelleme yapılmaması neticesinde ithal araçların hafif araç pazarındaki payı önceki seneye kıyasla 610 baz puan artış göstermiştir.
Bu dönemde Tofaş iç piyasa perakende hacimleri %28 düşüş kaydederek 144 bin adet seviyesinde gerçekleşmiştir. Otomobil ihracatı 2024 yılında bir önceki yıla göre %49,4 düşüş gösterirken, hafif ticari araç ihracatı 2023 yılına göre Fiorino (MCV) kontratının haziran sonu sona ermesi sebebiyle %78,4 daralmıştır. Böylelikle toplam ihracat geçtiğimiz seneye kıyasla %32,8 düşüş kaydetmiştir. Otomobil ihracatındaki zayıflama Kuzey Afrika pazarındaki bir ülkenin regülasyonlarında yaşanan geçici düzenlemeden kaynaklanmıştır.
| SATIŞLAR (BİN TL) | 2023 | 2024 | DEĞİŞİM % |
|---|---|---|---|
| Yurt Dışı Satışlar | 36.274.664 | 20.589.780 | -43.2 |
| Yurt İçi Satışlar | 140.780.665 | 93.756.228 | -33.4 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Satışlar | 7.173.427 | 5.920.563 | -17.5 |
2024 yılında Avrupa otomobil pazarında (Avrupa Birliği, İngiltere ve Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi) önceki yıla göre %0,9 artış kaydedilmiştir.
Ana pazarlar detayında ise Almanya'da %-1, Fransa'da %-3,2, İspanya'da %+7,1 ve İtalya'da %-0,5 performans göstermiştir.
2024 yılında Tofaş'ın ihracat adetlerinde bir önceki yıla göre Fiorino (MCV) kontratının haziran sonu itibariyle sona ermesi ve Kuzey Afrika pazarındaki bir ülkenin regülasyonlarında yaşanan geçici düzenlemeye bağlı olarak %18,8 daralma kaydedilmiş ve 2024 yılı toplam ihracat adedi 33.568 olarak gerçekleşmiştir. Bu sonuçlar ile 2024 yılında Tofaş'ın Türkiye ihracatındaki hacimsel payı %3,3 olmuştur.
Tofaş'ın otomobil ihracatı 2024 yılında bir önceki yıla göre %49,3 daralma gösterirken, hafif ticari araç ihracatı da %44 civarında azalmıştır.
Tofaş'ın 2024 yılı ihracat geliri ise bir önceki yıla göre %43,2 daralarak 20.590 milyon TL seviyesinde gerçekleşmiştir.
Otomobil Hafif ticari araç Toplam
Bir Bakışta Tofaş
Genel Kurul
Tofaş 2024 yılında 138,3 milyon Euro yatırım harcaması gerçekleştirmiştir. 2025 yılı toplam yatırım tutarının ağırlığını K0 Projesi oluşturmuştur.
| 2024 YATIRIMLARI | (MİLYON EURO) |
|---|---|
| Egea Ailesi | 16,8 |
| Yapısal | 15,5 |
| K0 | 105,4 |
| Minicargo | 0,6 |
| Toplam | 138,3 |
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Yatırım harcamaları (milyon euro) | 108,3 | 100 | 46,1 | 48,6 | 138,3 |
FAVÖK 2024 yılında 67,3 oranında azalarak 9.280 milyar TL olarak kaydedilmiştir. Yıllık gerilemede temel faktörler şunlar olmuştur:
Operasyonel sonuçlardaki daralma, enflasyon muhasebesi uygulanmaya başlaması sonucu artan amortisman gideri ve yüksek parasal pozisyona bağlı olarak kaydedilen parasal zarar sebebiyle vergi öncesi kâr %81,5 azalışla 4.889 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.
Net kâr %76 daralmış ve 5.221 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.
| YILLAR | FAVÖK (EBITDA) | VERGİ ÖNCESİ KÂR | NET KÂR | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| bin TL | Değişim % | bin TL | Değişim % | bin TL | Değişim % | ||
| 2023 | 28.383.264 | 26.459.612 | 21.777.284 | ||||
| 2024 | 9.280.072 | -%67,3 | 4.889.966 | %-81,5 | 5.221.439 | %-76 |
| 2024 Gerçekleşen | 2025 | |
|---|---|---|
| Toplam otomotiv pazarı (adet) | 1.238.509 | 900.000-1.100.000 |
| Perakende satış (adet) | 143.670 | 110.000-130.000 |
| İhracat (adet) | 33.568 | 70.000-90.000 |
| Üretim (adet) | 140,484 | 150.000-170.000 |
| Yatırım harcaması (Sabit kıymet) (milyon euro) | 138,3 | 150 |
| Sürdürülebilir vergi öncesi net kâr (VÖK) marjı | %4,1 | >%5 |
Egea
Fiat Egea, Türkiye ve dünya yollarına ilk kez 2015 yılında çıkmıştır. Mühendislik çalışması Stellantis iş birliği ile Tofaş Ar-Ge Merkezi'nde gerçekleştirilen Fiat Egea, kavram tasarımından ürünün geliştirilmesine ve pazara sunulmasına kadarki tüm süreçlerde Tofaş imzasını taşımasıyla hem Tofaş hem de Türkiye otomotiv sanayiinde özel bir yere sahiptir.
Sedan ve Cross gövde tipleri ile Fiat Egea, sınıfının en üst seviyesinde sürüş özellikleri ve bağlanırlık teknolojileri ile "iyi bir otomobil aynı zamanda ulaşılabilir olmalı" misyonunu başarıyla yerine getirmektedir. Bursa Fabrikası'ndan dünyaya Fiat Tipo ismi ile de ihraç edilen Fiat Egea, AutoBest (Avrupa'da yılın otomobili) 2016'nın sahibi olmuştur. Egea'nın makyaj gören gövde seçenekleri ve Egea Cross 2021 yılında satışa sunulmuştur. Egea Cross modeli, 2021 yılında Otomotiv Gazetecileri Derneği (OGD) tarafından "Türkiye'de Yılın Otomobili" olarak seçilmiştir. 2022 yılında ürün gamına Egea Cross Wagon eklenmiş; tüm gövde tiplerinde dizel ve hibrit olarak otomatik şanzımanlı motor seçenekleri satışa sunulmuştur. 2023 yılında ise Egea Sedan ve Egea Cross modellerinde en üst versiyon olarak lanse edilen "Limited" özel serisi ile müşterilerine daha iyisini sunmayı başarmıştır. 2024 yılında 86.000 satış adedi ile Türkiye'nin en çok tercih edilen otomobili olan Fiat Egea 9 yıldır bu unvanı koruyan ilk otomobil olmuştur.
Fiat 500, 66 yıllık geçmişinden aldığı genetik kodlarını güncel tasarım anlayışıyla birleştirebilme özelliği ve zamana meydan okuyan tarzı ile otomotiv dünyasının ikonik modellerinden biridir. Fiat 500'ün HB Dolcevita ve Cabrio Dolcevita versiyonlarının ekonomik ve çevreci 1,0 litrelik Hibrid 70 HP MT motor seçeneği ile satışı 2024 yılında da devam etmiştir. Bu ikonik model 2025 yılı itibarıyla yerini tamamen elektrikli versiyonu olan 500e modeline devredecektir.
500E
Fiat 500'ün yeni ve tamamen elektrikli versiyonudur. 500e çevreci yaklaşımını, benzersiz ve zamansız tasarımı, performansı, sessiz ve titreşimsiz sürüş hissiyle birleştirmektedir. Segmentinde, 2'nci Seviye Otonom Sürüş Destek Sistemi'ne sahip ilk şehir otomobili olan 500e, 42 kWh kapasiteli lityum iyon bataryalarıyla WLTP standartlarına göre 320 km menzile sahiptir.
2015 yılında Türkiye'de satışa sunulan 500X, Fiat 500 ailesinin crossover üyesidir. 500X; kalite düzeyi, teknolojisi, aktifpasif güvenlik özellikleri ve konfor donanımları ile crossover segmentinin iddialı modelleri arasındadır. Cross Plus gövde özellikleri ve performans arayanların tercihi 1,5 litrelik 130 HP ve 240 Nm tork gücünde otomatik şanzıman ile donatılan 500X'in "Cross Plus" ve "Soft Top" versiyonları 2023 yılında satışa sunulmuştur. Fiat 500X modeli 2025 yılı itibarıyla yerini aynı segmentteki Fiat yeni modeli 600'e devredecektir.
2024 yılında Türkiye pazarında satışa sunulan Fiat 600, B-SUV segmentinde iddialı bir model olarak öne çıkmaktadır. Modern ve güçlü tasarımı, geniş iç hacmi ve teknolojik donanımları ile kullanıcıların beğenisini kazanmıştır. Fiat 600, %100 elektrikli ve çevre dostu yaklaşımını destekleyen 1,2 litrelik hibrit motor seçenekleri ile satışa sunulmaktadır.
2024 yılında Türkiye pazarına sunulan Fiat Topolino, şehir içi mobilitede fark yaratan bir model olarak öne çıkmaktadır. Tamamen elektrikli yapısı ve kompakt tasarımı sayesinde kısa mesafeli yolculuklarda pratik bir çözüm sunan Topolino, şıklığı ve kullanım kolaylığını bir araya getirmektedir. Açılabilir tavanlı versiyonları ve estetik detayları ile dikkat çeken Topolino, 75 km menzili ve hızlı şarj özellikleriyle şehir yaşamına uygun, çevreci bir seçenek sunmaktadır.
2024 yılına kadar satışa sunulan Fiat Panda, 2025 yılı itibarıyla yerini tamamen yeni Fiat Grande Panda'ya devredecektir. Elektrikli ve hibrit motor seçenekleriyle satışa sunulacak olan Grande Panda'nın benzersiz İtalyan tasarımı, ikonik Panda'nın stilistik ögelerini de bir arada yansıtmaktadır.
Doblò, 20 yılı aşkın süredir dayanıklılığı, performansı ve kullanışlılığı ile Türkiye'de küçük ticari araç sınıfının öncüsüdür. 2023 yılında 5'inci neslinin pazara sunulmasıyla beraber tasarım, teknoloji ve güvenlik anlamında yeni özelliklere kavuşan Fiat Doblò, farklı gövde seçenekleri ile Türkiye hafif ticari araç pazarının öncü oyuncusu olmaya devam etmiştir. 1,5 litrelik 100 ve 130 HP'lik iki alternatifi olan Fiat Doblò ayrıca hem manuel hem de otomatik vites seçeneklerini tüketicilere sunmaktadır. Ayrıca, 50 kWh batarya ve 100kw motor gücüne sahip olan E-Doblò, cargo gövdesinde 330 km'ye, M1 homologasyona sahip 5 kişilik gövdesinde ise 339 km'ye varan menzil sunarken, elektrikli ticari araç pazarının önemli bir oyuncusu olarak ön plana çıkmaktadır. Stellantis'in Vigo (İspanya) ve Mangualde (Portekiz) fabrikalarında üretilen Fiat Doblò, 2024 yılı Mayıs ayında makyajlanarak 6'ncı neslini pazara sunmuştur. Bu sayede GSR-II-B gerekliliklerini de yerine getiren Fiat Doblò, segmentinin önemli bir oyuncusu olarak yoluna devam etmektedir.
Tofaş tarihindeki kilometre taşlarından Minicargo projesinin bir ürünü olan ve 2007 yılından 2024 yılına kadar 17 yıl boyunca aralıksız olarak Tofaş'ta üretilen Fiorino üretimine Temmuz ayı başında son verilmiştir.
Ducato; van, kamyonet ve minibüs gövde seçenekleri ve karavan kullanıcılarının talep ettiği donanımlara sahip versiyonları ile farklı alanlardaki ticari araç müşterilerinin ihtiyaçlarına cevap verebilmektedir. Ducato, önden çekişli olması, yüksek yükleme kapasitesi ve çok yönlü kullanım özellikleri ile büyük hacimli van segmentinde fark yaratmaktadır. 140-180 HP motor ve manuele ek 8 ileri tam otomatik vites seçenekleriyle tercih edilebilen Ducato; yüksek performans, teknoloji ve güvenlik özellikleriyle de sınıfında öne çıkmaktadır. Ayrıca, ikinci seviye otonom sürüş özelliğine sahip olan Ducato Co-Driver özelliği ile yavaşlama, hızlanma, otomatik duruş ve kalkış, şeritte kalma, ileri acil durum frenleme fonksiyonlarını sürücü desteği olmadan yerine getirebilmektedir. Haziran 2024'de makyajlı gövdesi pazara sunulan Ducato, bu makyaj ile beraber GSR-II-B gerekliliklerine de uygun hâle getirilmiştir.
2022 yılında Türkiye pazarına giriş yapan Fiat Scudo'nun van gövde tipi, modern ticari taşımacılık ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanmıştır. Avrupa'da Stellantis'in Hordain (Fransa) ve Luton (İngiltere) fabrikalarına ek olarak 2024 yılı Aralık ayı itibarıyla Tofaş Bursa fabrikasında da
van gövdesi üretimine başlanan Scudo, Türkiye'de van ve combimix gövdeleri ile satışa sunulmaktadır. Ticari araç kullanıcılarının farklı taleplerine yanıt verebilmek için 4,98 ve 5,33 metre olmak üzere iki farklı şasi uzunluğu sunan Scudo, bu sayede van gövdesinde 5,3 m3 ve 6,1 m3'lük yükleme hacmine sahiptir. Manuel viteste 1,5 litrelik 120 HP ve 2,0 litrelik 145 HP gücünde iki farklı dizel motor alternatifi olan Scudo'nun, otomatik viteste ise 2 litrelik 180 HP gücünde bir dizel motoru bulunmaktadır. Ek olarak 75kWh bataryaya, 100 kw motor gücüne ve 348 km'ye varan menzile sahip Scudo'nun tamamen elektrikli versiyonu E-Scudo, ticari hayat mobilitesinin elektrikliye dönüşmesinde kullanıcıları için verimli bir çözüm olarak dikkatleri çekmektedir. 1,3 tona varan taşıma kapasitesi ile ağır yüklerin taşınmasında etkin bir çözüm sunan Scudo, kompakt yapısı ile de şehir içi kullanım için ideal bir ticaret ortağıdır. Temmuz 2024'de makyajlı gövdesi pazara sunulan Scudo bu makyaj ile beraber GSR-II-B gerekliliklerine uygun hâle getirilmiş ve Tofaş üretimi de bu yeni makyajlı gövdesi ile başlamıştır. 2025 yılı içerisinde van gövdesinin yeni bir otomatik vites alternatifi ile genişletilmesi öngörülürken, combimix gövdesinin Tofaş'ta üretiminin devreye alınması planlanmaktadır. Ayrıca, özellikle üst yapı için ideal altyapıya sahip şasi (platform cab) gövdesinin 2025 yılı içerisinde hem pazara sunulması hem de Tofaş'ta üretiminin devreye alınması planlanmaktadır.
2022 yılında Türkiye'deki geniş aileler, turizm taşımacılığı, kendi personelini taşıyan firmalar için ideal bir seçenek olarak piyasaya sürülen ve otomobil ruhsatlı olan Fiat Ulysse, modern tasarımı ve konfor özellikleriyle dikkat çekmektedir. Yüksek güvenlik ve konfor donanımları ile donatılan, 8+1 oturma kapasitesine ve geniş iç hacme sahip olan Ulysse, 2 litrelik 180 HP güç üreten dizel motoru ve otomatik vitesiyle hem şehir içi hem de uzun yolculuklarda yüksek performans sunmaktadır. Temmuz 2024'de makyajlı gövdesi pazara sunulan Ulysse bu makyaj ile beraber GSR-II-B gerekliliklerine de uygun hâle getirilmiştir. 2025 yılı içerisinde Ulysse modelinin de Tofaş Bursa fabrikasında üretimine başlanması planlanmaktadır.
Alfa Romeo'nun tüm dünyada büyük beğeni toplayan yeni sportif SUV'u Junior modeli, hibrit ve tamamen elektrikli versiyonlarıyla 2024 Eylül ayı itibarıyla Türkiye'de satışa
sunulmuştur. Alfa Romeo Junior pazarda elektrikli motor seçeneğinde Elettrica ve Elettrica Speciale, hibrit motor seçeneğinde ise Ibrida ve Ibrida Speciale donanım seviyeleri ile müşterileriyle buluşmaktadır.
Junior Elettrica, yüksek enerji yoğunluğuna sahip 54 kWs batarya ile 156 beygir güç üreterek WLTP ölçümlerine göre birleşik 410 km ve şehir içerisinde ise 590 km menzil sunmaktadır. Batarya, 100 kW DC hızlı şarj istasyonlarında %20'den %80 kapasiteye 30 dakikadan daha kısa sürede şarj edilebilmektedir. Junior'ın hibrit motor seçeneği Ibrida ise 136 beygirlik içten yanmalı motoru 21kWlık elektrikli motor ile birleştiren Hibrit sistemi sayesinde performanstan ödün vermeden düşük yakıt tüketimi sağlamaktadır.
Alfa Romeo markasının dönüşümünü simgeleyen Tonale, markanın DNA'sını en ileri teknoloji ve elektrifikasyonla birleştirmektedir. Euro NCap'ten 5 yıldızı olan Tonale, ikinci seviye otonom sürüş özelliği ile sürüş güvenliğine yönelik birçok özelliği standart olarak sunmaktadır. Otomatik şanzımana sahip Tonale, Türkiye pazarında 160 HP güç ve 240 Nm azami torka sahip 1,5 litre hibrit turbo benzinli motor ve 320 Nm torka sahip 130 HP 1,6 litre dizel motor seçeneğiyle yer almaktadır. Ayrıca, 2023 yılında lansmanı gerçekleşen Tonale Plug-in Q4 hibrit versiyonu ile ürün gamında 3 farklı motor seçeneğini bir arada sunmaktadır.
2024 yılında Alfa Romeo'nun ilk global özel serisi "Tributo Italiano" Türkiye'de Tonale modeliyle satışa sunulmuştur. Tributo Italiano, markanın İtalyan köklerine ve karakteristik sportifliğine saygı niteliği taşımaktadır. Alfa Romeo Tonale, Türkiye'de TI, Speciale, Veloce ve Tributo olmak üzere 4 farklı donanım seviyesi ile yer almaktadır.
Alfa Romeo 2017 yılında, ilk SUV modeli olan Stelvio'yu üreterek bu sınıfa giriş yapmıştır. 2023 yılında yenilenen Stelvio, Mart 2023 itibarıyla Türkiye pazarında satışa sunulmuştur.
Markanın lüks sportif SUV'u Stelvio, markanın Tonale ile başlayan "Zamansız Tasarım" anlayışını ileri teknolojiler ile perçinlemektedir. Yenilenen Stelvio, alüminyum bloğa sahip 4 silindirli 2,0 litre 280 HP, 400 Nm tork üreten dört tekerden çekişli motorla, lansman özel serisi Competizione ve Veloce donanım seviyesi olmak üzere 2 farklı versiyonda tercih edilebilmektedir. Stelvio, birinci sınıf teknolojisi ve yenilikçi platformu ve %97'lik güvenlik puanı ile Euro NCAP 5 yıldız derecesine sahiptir.
2017 yılından itibaren Türkiye pazarında yer alan Alfa Romeo Giulia 2023 yılında yenilenmiştir. Yenilenen Giulia, alüminyum bloğa sahip 4 silindirli 2,0 litre 280 HP, 400 Nm tork üreten dört tekerden çekişli motorla, lansman özel serisi Competizione ve heyecan verici sportiflik sunan Veloce donanım seviyesi olmak üzere 2 farklı versiyonda tercih edilebilmektedir.
Compass, 80 yıllık Jeep® markasının güçlü mirasını yeni tüketim ihtiyaçlarını karşılayan ürün özellikleri, sürüş dinamikleri ve araç içi teknolojileriyle bugüne taşımaktadır. Compass, Jeep® markasının karakteristik tasarım kodlarını ve sürüş özelliklerini, gelişmiş güvenlik ve bağlanabilirlik teknolojileriyle de destekleyerek özgün karakteriyle sınıfında fark yaratmaktadır. Compass, daha önce pazara sunduğu 4xe Plug-in Hybrid motor seçeneğine ek olarak 2023 yılının Nisan ayında portföyüne eklenen e-Hybrid ile birlikte sınıfında iki farklı motor seçeneği sunmaktadır.
Jeep® markasının tarihindeki en önemli ve ikonik modellerinden biri olan Wrangler 2,0 litrelik 272 HP'lik benzinli motor ve 8 ileri otomatik şanzıman kombinasyonu, üst düzey 4x4 yeteneği ve kapsamlı güvenlik özellikleri sunmaktadır. Wrangler yerden yükseklik, yaklaşma ve uzaklaşma açıları, off-road kabiliyeti kriterlerinde sınıfının en iyisi olarak kabul edilmektedir.
Amerika'da tasarlanan ve İtalya'da üretilen Renegade, Jeep® ailesinin küçük SUV sınıfında yer alan üyesidir. 2014 yılında Türkiye pazarına ilk kez sunulan Jeep® Renegade 2023 yılında; yenilikçi teknoloji donanımları, yeni e-Hybrid motor seçeneği ve üstün güvenlik seviyesiyle yenilenmiştir. Şarj ihtiyacı olmayan ve saf elektrikli modda ilerleyebilen bu motor seçeneği ile Renegade e-Hybrid, düşük emisyon ve düşük yakıt tüketimine ek olarak keyifli bir sürüş sunmaktadır.
Jeep® markasının tamamen elektrikli ilk modeli olan, dünya prömiyeri 2022 yılında gerçekleştikten sonra, Avrupa'da "Yılın Otomobili 2023" seçilen Jeep® Avenger, markanın 2030 yılına kadar tamamen elektrikli araçlardan oluşacak ürün gamına öncülük eden ilk temsilcisi olarak 2023 yılı Kasım ayında Türkiye pazarına sunulmuştur. Avenger, Jeep® DNA'sını kompakt boyutlara taşırken Selec-Terrain 6 farklı sürüş modu (Eco, Normal, Sport, Snow, Mud, Sand) ile sürüş yeteneklerini, 34 lt akıllı saklama alanları sayesinde ergonomiyi, 7'li ön ızgarası ve 80'li yılların efsanevi Jeep® Cherokee XJ modelinin modern bir yorumu olan iki kademeli farları ile ikonik Jeep® tasarımını işlevsellik ve gelişmiş teknolojiyle bir arada sunmaktadır.
Jeep® Avenger'ın hibrit motor seçenekli versiyonu da, 2024 Haziran ayı itibarıyla Türkiye yollarına çıkmıştır. Avenger e-Hybrid, 100 HP güç üreten 1,2 litre 3 silindirli motor seçeneği, 48 voltluk lityum iyon batarya ve yenilikçi 6 vitesli çift kavramalı elektrikli şanzıman arasındaki uyum ile yüksek verimlilik sağlamaktadır.
Markanın geçmiş yıllarda İtalya dışındaki pazarlardan çıkma stratejisinin bir sonucu olarak 2015 yılında Türkiye pazarında da satışına son verilen Lancia markasının satış sonrası servis hizmetleri hâlen sürdürülmektedir.
Tofaş bayilerinin tamamına yakını sıfır araç satışı ve satış sonrası hizmetlerinin müşterilere tek çatı altında sunulduğu entegre tesis özelliğini taşımaktadır.
Tofaş'ın temsil ettiği markaların bayi ağı; müşterilere sıfır araç satış, ikinci el araç satış, bakım-onarım ve yedek parça satış hizmetleri vermektedir. Tofaş; ileri lojistik ve dağıtım yetkinliği, gelişmiş satış sonrası hizmet imkânları, bayileri ile kurduğu uzun soluklu ve güvene dayalı iş ilişkileri sayesinde müşteri memnuniyetini sürekli yüksek tutmayı hedeflemektedir.
Otomotiv endüstrisindeki gelecek müşteri beklentileri ve Tofaş'ın mobilite önceliklerine paralel olarak 2022 yılında kurulan "Koç Fiat Sigorta", müşterilerine en uygun sigorta çözümlerini sorunsuz şekilde sunmayı amaçlamaktadır. Türkiye'nin en büyük acentesi olma potansiyeliyle kurulan Koç Fiat Sigorta, Tofaş'ın güçlü bayi ağı ve diğer kanallarda gelişerek müşterilere mobilite alanında ihtiyaç duydukları tüm sigorta ürünlerini sunarken, aynı zamanda İlgi Merkezi üzerinden müşterilerimizi poliçeleri hakkında bilgilendirerek, hasar anlarında onların yanında olmaktadır. Koç Fiat Sigorta ayrıca, gelecekte mobilite ürünlerinin sigortalanma süreçlerinin şekillendirilmesinde de rol oynamayı hedeflemektedir.
Tofaş bayilerinin tamamına yakını sıfır araç satışı ve satış sonrası hizmetlerinin müşterilere tek çatı altında sunulduğu entegre tesis özelliğini taşımaktadır. Ayrıca kasko, trafik sigortası, araç kredisi gibi hizmetler de birçok Tofaş bayisinde müşterilere verilen hizmetler arasındadır.
Alfa Romeo-Jeep® satış ana bayi Alfa Romeo-Jeep® servis Maserati satış ana bayi Maserati servis
Fiat, Alfa Romeo, Jeep® ve Maserati markalarına hizmet eden Tofaş bayi ağında 71 adet Fiat bayisi bulunmaktadır. Bayilere bağlı olarak faaliyet gösteren uydu ve yetkili servis noktalarıyla birlikte Türkiye genelindeki toplam Fiat satış noktası adedi 101, toplam Fiat servis noktası adedi ise 124'tür. Alfa Romeo ve Jeep® markalarının bayi sayısı 22 adettir. İlaveten, sadece servis hizmeti veren 2 ayrı tesis bulunmaktadır. Maserati bayi sayısı ise 4'tür.
Fiat, Alfa Romeo ve Jeep® potansiyel müşterileri, oluşturulan dijital satış kanalları üzerinden de anlık olarak satış danışmanları ile görüşme yaparak bayiye gitmeden ürün inceleme, bayi ziyareti ve araç satın alma deneyimi gerçekleştirmektedir.
Tofaş'ın ilişkili tarafları ile yaptığı alım ve satımlara, finansal raporun 4 numaralı dipnotunda yer verilmiştir. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, Koç Fiat Kredi'nin ilişkili şirketler üzerinden kapalı ihraç usulü ile ihraç etmiş olduğu tahvillerinin taşınan değeri 3 milyar TL ile finansal yükümlülükler içerisinde yer almaktadır (31 Aralık 2023: 2,1 milyar TL).
Koç Fiat Kredi, Tofaş çatısı altında satışa sunulan markalar ile birlikte ikinci el ve yan ürünler için finansal çözüm hizmetleri sağlamaktadır. Güçlü operasyonel yapısıyla, gerçek ve tüzel müşterilere finansman desteği sunan Şirket, müşterilere bayiden ayrılmadan tek noktada hızlı hizmet sağlamanın yanı sıra online kanallardan da başvuru olanağı sunmaktadır. 2024 yılında 46.000 adet araca 23,7 milyar TL kredi kullandıran ve Tofaş'ın perakende satışlarının %50,7'sini kredilendiren Şirket'in 2024 yıl sonu itibarıyla kredi portföyü 16,7 milyar TL'dir. Koç Fiat Kredi, kredi portföyünü banka kredileri ve ihraç ettiği menkul kıymetlerle fonlamaya devam etmiştir. Banka kredileri ile sağlanan kaynakların toplam büyüklüğü 2024 yılı sonunda 14,49 milyar TL olmuştur. İhraç edilen menkul kıymetler bakiyesi ise 3 milyar TL nominal değerdedir. 2024 yılında da Koç Fiat Kredi'nin ulusal kısa vadeli kredi notu (TR) A1+ görünümü durağan, uzun vadeli ulusal kredi notu ise (TR) AA görünümü durağan olarak teyit edilmiştir.
Şirket'in merkez ve bayilerde kullanılan operasyonel uygulama altyapısı, dijital teknolojilerin sunduğu en güncel uygulamalarla yenilenmekte olup, projenin son fazının geliştirme süreci devam etmektedir. Modernizasyon projesine ek olarak sigorta, yeni ürün ve diğer entegrasyon projeleri de 2024 yılı içerisinde devreye alınmıştır.
Dijital dönüşüme odaklanan ve uçtan uca değer yaratmayı hedefleyen Koç Fiat Kredi, bu doğrultuda uzaktan müşteri edinimi ve robotik süreç otomasyonu projelerine devam etmektedir. Koç Fiat Kredi, tamamlamış olduğu projelerde edindiği deneyimler, ortaya çıkan yeni fikir ve projelerle dijital dönüşüm yolculuğuna devam etmeyi, bu kapsamda çevik çalışma modelini tüm Şirket genelinde yaygınlaştırmayı, değer yaratan çalışanları Şirket'e kazandırmayı ve rekabet avantajını sürdürmeyi hedeflemektedir.
| ÖZET BİLGİLER | 2024 |
|---|---|
| Yaşayan Portföy (milyon TL) | 16.667,8 |
| Penetrasyon - Tofaş Perakende Satışlar | %50,7 |
| Penetrasyon - Tofaş Satışlar | %31,3 |
| Kredi Başvuru (adet) | 93.000 |
| Finansman Kredileri - Toplam (adet) | 46.000 |
| Finansman Kredileri - Tofaş (adet) | 44.900 |
| Finansman Kredileri - İkinci el, Iveco (adet) | 1.100 |
| Finansman Kredileri - Toplam (milyon TL) | 23.741,3 |
| Vergi Öncesi Kâr (milyon TL) | 611,6 |
Otomotiv endüstrisindeki gelecek müşteri beklentileri ve Tofaş'ın mobilite önceliklerini karşılamak amacıyla kurulan "Koç Fiat Sigorta", müşterilerin mobilite ve diğer alanlardaki sigorta ihtiyaçlarını üstlenerek uçtan uca mükemmel deneyim sunmayı hedeflemektedir.
2022 yılında faaliyetlerine başlayan Koç Fiat Sigorta, Türkiye'nin otomotiv alanındaki en büyük acentesi olmak üzere 2024 yılında 16'nın üzerinde sigorta şirketi ile anlaşma yapmış ve bayi ağında yer alan 53 bayi ile iş birliği sağlamıştır. Şirket ayrıca, müşterilerinin tüm ihtiyaçlarını daha hızlı bir şekilde karşılayabilmek amacıyla satış, satış sonrası, hasar ve müşteri ilgi merkezi süreçlerinde gerekli alt yapı çalışmalarını tamamlamıştır.
2005 yılında kurulan Fer Mas, Ferrari ve Maserati otomobillerinin Türkiye temsilciliğini yapmakta ve satış sonrası hizmetlerini sunmaktadır.
Ferrari'nin Türkiye'de 2024 yılı satış adedi 24 olarak gerçekleşmiştir. Ferrari 2024 yılında, V12 motora sahip modeli 12Cilindri'yi tanıtmıştır. Global lansmanı 2023 yılında gerçekleşen Ferrari'nin sınırlı üretim serisi olan süper spor otomobili SF90 XX de Türkiye pazarına sunularak, teslimatları 2024 yılında gerçekleştirilmiştir.
Maserati'nin 2024 yılındaki toplam satış adedi 276 adet olmuştur.
2024 yılında %100 elektrikli motora sahip yeni GranTurismo Folgore'nin ve lüks segmentte oldukça talep gören Grecale modelinin %100 elektrikli Folgore versiyonu satışa sunulmuştur. 2025 yılında GranTurismo Folgore'nin üstü açık versiyonu olan GranCabrio'nun satışa sunulması planlanmaktadır.
İstanbul Fer Mas dışında; Ankara Otokoç, Bursa Mengerler, Antalya Otokoç bayileri ile satış ve satış sonrası hizmetlerini sürdüren Maserati ailesine 2024 Nisan ayında Arkas Otomotiv ile yapılan anlaşma ile İzmir Arkas bayisi de eklenmiştir.
SIFIRDAN KOMPLE ARAÇ GELİŞTİRME YETKİNLİKLERİ VE YÜKSEK TEKNOLOJİLİ LABORATUVARLARI İLE TÜRKİYE'NİN EN İYİ OTOMOTİV AR-GE MERKEZLERİNDEN BİRİ OLAN TOFAŞ AR-GE, AYNI ZAMANDA KÜRESEL ÜRÜN PROJELERİ İÇİN MÜHENDİSLİK İHRACAT MERKEZİ KONUMUNDADIR.
Küresel rekabetçi ürün ve teknoloji geliştirme merkezi olma hedefiyle faaliyetlerini sürdüren Tofaş Ar-Ge Merkezi'nin araştırma çalışmaları, Şirket'in stratejik önceliklerine yönelik olarak ele alınmakta; birbiriyle kesişen üç alana odaklanmaktadır:
Tofaş Ar-Ge Merkezi, bünyesindeki laboratuvarların yüksek teknolojisi ve çeşitliliğiyle Stellantis Grubu ar-ge ekosisteminin önemli merkezlerinden biri konumundadır.
Küresel rekabetçi ürün ve teknoloji geliştirme merkezi olmayı hedefleyen Tofaş Ar-Ge Merkezi'nde, pazar ihtiyaçlarına yönelik olarak yeni ürün projelerinin başarıyla oluşturulması, pazara sunulması ve mevcut ürünlerin geliştirilmesi için çalışmalar yürütülmektedir. Tofaş Ar-Ge Merkezi; ürün ve hizmetlerinin tasarımını, performansını, enerji verimliliğini ve sürdürülebilirliğini sürekli geliştirmenin yanı sıra mobilite, elektrifikasyon, bağlantılı araçlar, yazılım ve ilgili teknolojiler dâhil olmak üzere otomotiv endüstrisini dönüştüren araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektedir.
Tofaş, Türkiye'nin en çok ar-ge harcaması yapan şirketlerinden biridir. 2024 yılına kadar test laboratuvar ve ekipman altyapısı yatırımlarının toplamı 64,4 milyon euroyu aşmıştır. Araç geliştirme sahasında küresel çapta bir altyapı oluşturan Merkez, 20 bin m²'lik laboratuvar ve ofis alanına sahiptir.
Tofaş Ar-Ge Merkezi 2024 yılında Stellantis bünyesinde 4 farklı marka için üretilecek olan K0 projesi için endüstriyelleştirme ve geliştirme faaliyetlerini sürdürmüş; ayrıca Tofaş Ar-Ge'nin Stellantis bünyesindeki farklı modellerin ürün geliştirme süreçlerinde görev almıştır.
Tofaş Ar-Ge, küresel ürün projeleri için mühendislik ihracat merkezi olarak da faaliyet göstermektedir. Tofaş'ta üretilecek modellerin yanı sıra Stellantis'in dünyanın farklı bölgelerinde üretilen marka ve modellerinin ürün geliştirme projelerinde Tofaş mühendisleri aktif rol oynamakta; Şirket böylelikle mühendislik ihracatıyla ülkemizin ekonomisine, sanayi ve ar-ge birikimine katkı sağlamaktadır. Nitelikli ar-ge personeli istihdamına önem veren Tofaş Ar-Ge Merkezi'nde çalışan yüksek lisans ve doktoralı personel sayısı 2024 sonu itibarıyla 135'tir. Tofaş Ar-Ge mühendislik ekiplerinin uluslararası projelerde tecrübesi derinleşerek gelişmiş mühendislik yetenekleri global süreçlere yansımış; çalışmalarda Türkiye'nin potansiyelini yükseltecek yönde, 300'ü aşkın dış kaynaklı mühendisin araç geliştirme süreçlerinde yer alması sağlanarak otomotiv ekosisteminin kapasitesini sürekli artırmak hedeflenmiştir.
Genel Kurul
Bir Bakışta Tofaş
Tofaş Ar-Ge Merkezi; bünyesindeki mühendislerinin araç tasarımı, ileri malzemeler, simülasyon ve matematik modelleme yetkinliklerinin yanı sıra otomotiv yazılımları, bağlanabilirlik gibi yenilikçi yaklaşımların artmasına katkı sağlayacak dijital yetkinliklerini de geliştirmeye odaklanmıştır. Stellantis ürün projelerindeki sorumluluğu artan Tofaş, ürün geliştirme kaslarını küresel çapta daha da güçlendirerek Türkiye'deki mühendislik ekosisteminin gelişimine önemli katkılar sağlamaya devam edecektir.
Türkiye'nin ürün geliştirme merkezi olarak uluslararası tanınırlığının artması ve gelişebilmesi için ön koşullardan biri ar-ge değer zincirinin tüm unsurlarının birlikte ele alınmasıdır. Tofaş; ortak tasarım geliştirme, yerel mühendislik firmalarının örgütlenmesi ve üniversitelerle iş birlikleri konularına özel önem vermektedir. Üniversite-sanayi iş birliği projelerini teknoloji geliştirme çalışmalarına paralel olarak yürüten Tofaş Ar-Ge Merkezi, 60 farklı üniversite ile 300'e yakın projede çalışmıştır.
Tofaş Ar-Ge Merkezi, ürün ve süreçleri geliştirmek için farklı sektörlerden paydaşlarla iş birliği yaparak üzerinde çalıştığı ileri araştırma projeleri ile verimlilik sağlamakta; sosyal ve çevresel sorunlara çözümler üretmektedir. Tofaş bu kapsamda, Avrupa Birliği ve TÜBİTAK tarafından aldığı destekler ve bu platformların yarattığı iş birliği fırsatları ile katma değeri yüksek, yenilikçi, sürdürülebilir projeler geliştirmektedir.
Ufuk 2020, Ufuk Avrupa ve Eureka programlarında hak kazandığı hibe miktarıyla da öne çıkan ve kabulü alınmış toplam 38 Avrupa Birliği projesinin 2024 yıl sonu itibarıyla 23'ünü tamamlayan Tofaş Ar-Ge Merkezi, 2024 yılında 6 yeni projenin kabulünü de alarak devam eden proje sayısını 22'ye çıkarmıştır. Bu projeler ile yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesi amacıyla 450'nin üzerinde uluslararası üniversite, araştırma kurumları ve sanayi partnerleri ile iş birliği sağlanmıştır. Teknoloji odaklı sanayi hamlesi, siparişe dayalı ar-ge, 2244 üniversite sanayi iş birliği, 1601 Bigg uygulayıcı kuruluş programları ile öncelikli ar-ge ve yenilik konuları olan yapay zekâ destekli üretim, ileri malzemeler, elektrikli araçlar ve sürdürülebilirlik konularında ulusal destekli 7 TÜBİTAK projesi de devam etmektedir. Özellikle ürün ve hizmetlerle ilgili araç bileşenleri ve üretim sistemleri dâhil olmak üzere 2024 yılında gerçekleştirilen 50 adet başvuru ile birlikte toplam 251 adet patent başvurusu olan Tofaş Ar-Ge Merkezi, bu başvurulardan 130 adet patentin tescilini de almıştır. Ulusal ve uluslararası konferanslarda ise 100'e yakın yayın sunulmuştur.
Tofaş'ın 2024 yılında onay alan Horizon Europe projeleri
• SMARTCHAIN: Çelik endüstrisinde dijitalleşmeyi geliştirerek proses kontrolü ve optimizasyonuyla birlikte çelik üreticisinden gelen ürünlerdeki kalite hatalarından dolayı üretim prosesinde durmaların sıfıra indirilmesi amaçlanmaktadır.
Tofaş, Ar-Ge Merkezi'nin İzmir'de faaliyet gösteren ürün geliştirme ve otomotiv yazılımları şubesi ile otomotiv yazılımı alanındaki faaliyet kapsamını artırarak, Stellantis dünyasındaki farklı marka ve modeller için bileşenler ve sistemlerin tasarlanması, sanal-fiziksel doğrulamalar yapılması, prototiplenmesi gibi birçok farklı alanda üstlendiği sorumlulukları daha ileri bir boyuta taşımaktadır. Tofaş Ar-Ge İzmir; infotainment (bilgi-eğlence) sistemleri yazılımları, bağlantılı araçlar için mobil uygulama yazılımları, güç aktarım sistemleri yazılımları kalibrasyon uygulamaları, veri bilimi ve yapay zekâ uygulamaları ile akıllı araç mimarisi, otonomsürücüsüz araç çözümleri, bağlanırlık çözümleri ve filo servislerinde yönetim ve optimizasyon algoritmaları üzerinde çalışmaktadır.
2024 yılında güç ve kontrol sistemleri geliştirme alanında içten yanmalı motorlar, hibrit ve elektrikli araçların yazılım geliştirme çalışmaları hızlandırılmıştır. Güç sistemleri kontrol algoritmaları ekibi, alt bileşenler olan tork ve termal yönetim yazılım gruplarında görev alarak otomotiv yazılımlarında Stellantis'in stratejik planının parçası hâline gelmiştir. Geliştirilen sistem gereksinimleri doğrultusunda oluşturulan model tabanlı kontrol algoritmalarında klasik kontrol metotlarının yanında modern kontrol metotlarından da faydalanılmıştır. Algoritmaların doğrulamaları gerçekleştirilerek yazılımların sorunsuz şekilde koda dönüştürülmesi Tofaş Ar-Ge ekibi tarafından yapılmaktadır.
2024 Eylül'de Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından ar-ge merkezi olarak onaylanmış ve Şirket'in 2'nci ar-ge merkezi olmuştur. Otomotiv alanında yazılım geliştirmeye odaklanan Merkez, bu doğrultuda çalışmalarına devam etmektedir. Gelişen hibrit ve elektrikli araç mimarileri ile birlikte bu alandaki bilgi ve tecrübe artırılarak elektrikli güç sistemleri komponent yazılımları geliştirilmesi ve Tofaş ar-ge ekibinin genişletilmesinin devam etmesi hedeflenmektedir. Tofaş Ar-Ge'nin üzerinde çalıştığı bir diğer alan olan "üretken yapay zekâ" üzerine de tasarım, simülasyon ve iç süreçler tarafında yeni projeler başlatılmıştır.
Tofaş, stratejik önceliklerini ve uygulamalarını teknolojideki gelişmeleri, değişen pazar ve müşteri gereksinimlerini göz önünde bulundurarak şekillendirmektedir. Şirket, rekabet gücünü sürekli iyileştirmek için üretkenlik amaçlı dijital optimizasyon uygulamalarıyla akıllı fabrikaya yönelik çalışmalarını stratejik öncelikleri arasında kabul etmektedir.
Bu kapsamda, 2024 yılında 249 adet proje tamamlanmış ve son 6 yılda dijitalleşme alanında yapılan projelerin sayısı 2.000'i aşmıştır. 2024 yılında ağırlıklı olarak , nesnelerin interneti (IoT), ileri analitik ve makine öğrenmesi, iş zekâsı, üretken yapay zekâ, görüntü işleme ve iş birlikçi robotlar (cobot) ile ilgili projeler gerçekleştirilmiştir.
2016-2024 yılları arasında yeni nesil görüntü işleme ve yapay görme teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilen ve 2024 yılında yapılan 24 görüntü işleme ile toplam 104 proje sayesinde kritik kalite kontrol süreçlerinin garanti altına alınması sağlanmıştır.
Tofaş'ın üretimde kullandığı cobotlar sayesinde, robot ve çalışanların birlikte çalışmalarını gerektiren bazı operasyonlar otomatize edilmiştir. Bu kapsamda 2024 yılında pres ve gövde atölyelerinde 3 yeni iş birlikçi robot projesi devreye alınmıştır.
Tofaş, dijitalleşmenin temel bir parçası olarak, mevcut veri tabanlarının niteliklerini iyileştirirken bir yandan da kablosuz ve mobil ağlar, bulut mimarileri, siber güvenlik gibi bilgi teknolojilerini geliştirmeye yönelik yatırımlarını sürdürmektedir.
Veri yetkinliklerini geliştirmek ve veri odaklı analitik projelerin yayılımını desteklemek amacıyla, çalışanların iç ve dış kaynaklardan alınan verileri bir araya getirerek üzerinde kendi analitik senaryolarını geliştirebildikleri büyük veri omurgasının yayılımı farklı iş alanlarında da artırılmaya devam etmiştir. Bu altyapı üzerinde self servis analitik ürünlerin ve hızlı yazılım geliştirme metotları "Low Code/No Code" araçları devreye alınmıştır. Temel altyapı ve ofis süreçleri için robotik dönüşümü sürdürecek yatırımlar hız kazanmış ve organizasyonel çevikliği destekleme noktasına ulaşmıştır.
Tofaş önümüzdeki dönemde dijitalleşme projelerini fayda odaklı ele almaya devam edecektir. Şirket, özellikle büyük etki yaratacak üretken yapay zekâ ve makine öğrenmesi projelerinin hayata geçirilmesi için çalışmalara odaklanacaktır. Tofaş dijital dönüşüm stratejisi bu doğrultuda yapılandırılarak ve yeni teknolojiler de iş süreçlerine entegre edilerek dijital dönüşüm yolculuğu sürdürülecektir.
Tofaş, Voice of Customer (VoC) projesiyle müşteri memnuniyetini artırmayı ve üretim süreçlerini iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Proje kapsamında 7 farklı kaynaktan elde edilen müşteri geri bildirimleri yapay zekâ teknolojileri kullanılarak analiz edilmektedir. Elde edilen bulgular, üretim, ar-ge, ürün geliştirme ve kalite ekiplerine doğrudan iletilmektedir. Sosyal medya şikâyetlerinde %23 azalma ve müşteri memnuniyeti anket skorlarında %21 iyileşme sağlanmıştır. Proje, manuel analiz süresini kısaltarak iş gücünde tasarruf sağlamış ve Tofaş'ın müşteri odaklı kültürünü güçlendirmiştir.
Tofaş, gövde kaynak robotlarının bakımını optimize etmek için "Spot Weld Wizard" projesini gerçekleştirmiştir. Bu sistem, yaklaşık 4.000 nokta kaynak parametresini izleyerek olası arızaları 2 hafta öncesinden tespit etmektedir. IoT tabanlı sistem, günlük 5 GB'dan fazla veri toplayarak analiz etmektedir. Proje, manuel takip yerine dijital izlenebilirlik sağlayarak süreç verimliliğini artırmış ve bakım maliyetlerini düşürmüştür. Ayrıca, üretim kapasitesi %2,4 artırılmış ve şasi düzeyinde kaynak verilerinin izlenebilirliği için patent başvurusunda bulunulmuştur.
Tofaş, sürdürülebilirlik ve enerji verimliliği hedeflerine katkıda bulunmak amacıyla Dış Hava Sıcaklığı Optimizasyon Projesi'ni hayata geçirmiştir. Bu sayede doğalgaz tüketimi ve karbon emisyonları azaltılmıştır. Makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak geçmiş veriler ve anlık değişkenler üzerinden ısı ihtiyaçları tahmin edilmektedir. Proje, aşırı ısıtma kayıplarında %16'dan %4'e bir düşüş sağlamış ve yıllık 591 ton CO2 kazancı elde edilmesine katkıda bulunmuştur. Böylece enerji maliyetleri azaltılmış ve çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlanmıştır.
Koç Fiat Sigorta, müşterilerin kasko poliçelerini daha iyi anlamaları için GenAI teknolojisini kullanarak poliçe özetleme projesi gerçekleştirmiştir. Bu proje ile hukuki dil ve karmaşık terminolojiden arındırılmış, kolay anlaşılır poliçe özetleri sunulmaktadır. Müşterilerin poliçe kapsamını net anlaması sağlanarak sigorta danışmanlarının bilgilendirme süreleri %30 azaltılmıştır. Bu sayede satış penetrasyonunun %3 artırılması hedeflenmektedir. Koç Fiat Sigorta, bu hizmeti sunan ilk sigorta acentesi olarak müşteri memnuniyetini artırmıştır.
Tofaş, üretim süreçlerini optimize etmek için TÜBİTAK 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı kapsamında geliştirdiği proje ile görüntü işleme ve yapay zekâ kullanılarak operatörlerin verimsizlikleri tespit edilmektedir. Proje sonucunda, katma değersiz işlerde ve operatör kapasite kayıplarında önemli iyileşmeler sağlanmıştır. Çalışanların katma değer yaratmayan işlerden arındırılması ile üretim süreçlerinde son teknoloji kullanılarak verimlilik artırılmıştır.
Tofaş bünyesinde geliştirilen ve Türkiye'de otomobil kullanıcılarının alışkanlıklarını köklü şekilde değiştiren bağlantılı araç teknolojisi Fiat Connect, 2024 yılında da büyümesini sürdürmüştür. Fiat Connect, uyumlu modellerin sayısını artırarak kullanıcılarına daha geniş bir hizmet yelpazesi sunmaktadır. Egea ailesi ile başlayan Fiat Connect teknolojisi, 2024 yılında Topolino, 500e, 600, Yeni Doblò Combi ve Cargo, Ulysse, Scudo ve Panda modelleriyle uyumlu hâle gelmiştir. Elektrikli araç kullanıcılarının ihtiyaçlarına yönelik de geliştirilen Fiat Connect; şarj durumu, menzil bilgisi, şarj bildirimleri ve şarj noktaları gibi özelliklerle deneyimi bir üst seviyeye taşımaktadır.
Fiat'ın sunduğu "Akıllı Servis" hizmeti, bağlantılı araç teknolojilerinden güç alan yenilikçi bir bakım ve servis modeli sunmaktadır. Bu hizmet ile kullanıcılar, iki yıllık taahhüt karşılığında aylık sabit ödemeler ve gidilen kilometre bazlı fiyatlandırma avantajıyla Fiat yetkili servislerinden tüm bakım ve onarım hizmetlerini kapsamlı şekilde alabilmektedir. 2024 yılı itibarıyla 300'den fazla aboneye ulaşan bu model, güvenilir ve uygun fiyatlı bakım hizmetini kullanıcılarına sunmaya devam etmektedir. 2025 yılında Akıllı Servis'in daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşması hedeflenmektedir.
Connect Kasko da Fiat Connect kullanıcılarına özel olarak tasarlanmış bir sigorta modeli sunmaktadır. Sürüş alışkanlıklarına göre kişiselleştirilmiş indirimler ve araç kullanılmadığı günlerde tasarruf sağlayan esnek seçenekler, kasko maliyetini düşürmektedir. 2024 yılı itibarıyla 12.500'den fazla Connect Kasko poliçesi yapılmış; kullanıcı memnuniyeti en üst düzeye çıkarılmıştır.
2024 yılında Alfa Romeo ve Jeep® markaları, bağlantılı araç teknolojisine adım atarak Alfa Romeo Link ve Jeep® Link uygulamalarını müşterilerinin hizmetine sunmuştur. Tofaş bu uygulamalar aracılığıyla her iki markanın yenilikçi, güvenli ve yüksek performanslı çözümler sunma vizyonunu hayata geçirmiştir. Alfa Romeo Link, Tonale ve Junior modelleriyle uyumlu iken, Jeep® Link, Renegade, Compass ve Avenger modellerinde kullanılabilmektedir. Her iki uygulama, kullanıcıların araçlarıyla bağını güçlendiren ve günlük deneyimlerini iyileştiren özellikler sunmaktadır. Tofaş, bu teknolojilerin sürekli gelişimiyle premium segmentte müşteri memnuniyetini artırmayı ve bağlantılı araç teknolojilerindeki liderliğini pekiştirmeyi amaçlamaktadır.
Tofaş için dijitalleşme ve inovasyon alanında yapılacak başarılı çalışmaların iki önemli kriteri; bu kültür ve yetkinliğin Şirket içerisinde yaygınlaşması ve ekosistemin uygun çözüm ortaklarını kapsayacak şekilde genişlemesidir.
Kurumsal girişim yaklaşımının bir parçası olarak Tofaş, müşteri ve çalışan deneyiminin iyileştirilmesi ve üretkenlik iyileşmeleri sağlamak için Koç Topluluğu şirketleri, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, kuluçka merkezleri ve melek yatırım kuruluşları ile düzenli programlarda birlikte çalışmaktadır.
Tofaş çalışanları ve değer zincirindeki paydaşlara Tofaş Akademi tarafından veri bilimi, iş zekâsı, IoT, RPA, görüntü işleme ve low code/no code gibi temel teknoloji eğitimleri ile teknoloji okur yazarlığının yaygınlaştırılmasına yönelik eğitimler sağlanmaktadır.
Kurumsal Yönetim
Finansal Bilgiler
Genel Kurul
2024 Yılında Tofaş
Sürdürülebilirlik
Tofaş'ta yaratıcı düşünme ve yenilikçi çözümler üretme, iş yapış şekillerinin temel taşlarındandır. Bu yaklaşım, sadece mevcut süreçlerin iyileştirilmesini değil, tüm iş alanlarında sürekli gelişim sağlayarak başarının sürdürülebilir olmasını mümkün kılmaktadır. Tofaş'ın güçlü kültürü, çalışanlarını daha yenilikçi çözümler üretmeye teşvik etmekte ve stratejik öncelikleri iş yapış biçimine entegre ederek organizasyonel gelişimi hızlandırmaktadır. Farklı disiplinlerden gelen çalışanları ortak bir vizyon etrafında bir araya getirerek yaratıcı fikirlerin özgürce ifade edildiği, yenilikçi çözümlerin ortaya konduğu ve bu fikirlerin hayata geçirilmesini sağlayan bir ekosistem yaratılmaktadır. Tofaş böylece etkili, odaklı, yenilikçi, çevik ve kollektif bir çalışma ortamı oluşturarak geleceği şekillendiren ve değer yaratan işler ortaya koymayı hedeflemektedir. Dış ekosistem iş birlikleri ile farklı bakış açılarını bir araya getirerek yaratıcı çözümler üretmek için fırsatlar sunulmaktadır. Bu süreç hem çalışanların potansiyelini artırmakta hem de inovasyonu kurumsal bir kültür hâline getirerek sürdürülebilir başarıyı sağlamaktadır.
Tofaş çalışanları "Fikir Kumbarası" portalı üzerinden fikir kanallarının duyurularına ulaşabilmekte, yeni fikirler sunabilmekte ve mevcut projelerin geliştirme takımına başvuru yaparak katılım sağlayabilmektedirler. Portal, çalışanların projeleri inceleyip, değerlendirme yapmalarına, yorum bırakmalarına ve geliştirme süreçlerine katkı sağlamalarına olanak tanımaktadır. Ayrıca, geçmiş projeler ve duyurulara arşiv bölümünden erişim sağlanarak, tüm yenilikçi faaliyetler takip edilebilmektedir. Fikir kumbarası portalı, çalışanların yaratıcı fikirlerini paylaşmalarını ve Şirket'in gelişimine katkıda bulunmalarını teşvik ederek inovasyonun kurumsal kültür hâline gelmesini sağlamaktadır.
Platformları", Tofaş çalışanlarını Şirket'in vizyon, misyon, hedef ve stratejik öncelikleri doğrultusunda ve sistematik süreçler içerisinde inovatif projeler üretmeye teşvik etmektedir. Bu sistem, Tofaş çalışanlarının ilgi alanları ve yetkinlikleri doğrultusunda hem yeni fikirler geliştirerek bunlara liderlik etmesini hem de mevcut inovatif projelerde geliştirme takımında görev alabilmesini sağlamaktadır. Devreye alınan değer akışı platformlarından 2 platforma (Sürdürülebilirlik & Müşteri Deneyimi) 2024 yılı içerisinde toplam 53 fikir başvurusu gelmiştir. Fikirlerden biri için Şirket'te proje çağrısına çıkılmış ve başvuruların değerlendirilmesinin ardından takım oluşturularak proje tamamlanmıştır.
Fikir kanallarından Öneri Sistemi Kaizen ile çalışanların özellikle üretimde iyileştirme fırsatı gördükleri alanlarda yenilikçi çözümler üretmesi teşvik edilmektedir. Üretim fonksiyonlarında görev alan Tofaş çalışanları her yıl kendilerine öneri hedefi almakta; devreye alınan ve başarıya ulaşmış proje sahipleri ödüllendirilmektedir.
ZBB (Zero Based Budgeting), Tofaş çalışanlarının bütçe verimliliğini artıracak yaratıcı fikirlerini paylaşmalarına olanak tanımaktadır. Bu kanal, maliyetleri düşürmek ve kaynakları daha verimli kullanmak amacıyla çalışanların önerilerini toplamaktadır. Sıfırdan bütçeleme yaklaşımını benimseyen ZBB, her bütçe döneminde tüm harcamaların yeniden değerlendirildiği bir sistem sunmaktadır. Çalışanlar, bu süreçte fikirlerini paylaşarak maliyetlerin etkin bir şekilde yönetilmesine ve Şirket'in bütçesinin optimize edilmesine katkı sağlamaktadır.
Tofaş çalışanlarının dijitalleşme kapsamında proje üretmesini desteklemek amacıyla 2020 yılında hayata geçirilen Optimus inisiyatifi kapsamında, 2024 yılında 122 Tofaş çalışanı toplam 246 projeye liderlik etmiştir.
Koç Holding, Microsoft ve KoçSistem'in desteği ile düzenlenen HackYourJob kurum içi girişimcilik programı, çalışanların temel kodlama yöntemlerini öğrenerek kendi uygulamalarını tasarlamaları ve yaratıcı çözümler ile fikirlerini hayata geçirmelerini teşvik etmektedir. Hackathon kapsamında Tofaş çalışanları üç gün boyunca Microsoft Power platform eğitimleri almakta; proje fikirlerini ve yazılım çözümlerini hayata geçirmek için takım çalışmaları yapmaktadır.
Tofaş, dış ekosistem iş birlikleri aracılığıyla girişimler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları (STK) ile ortak projeler geliştirerek yenilikçi çözümler üretmektedir. Bu iş birlikleri, farklı bilgi ve deneyimlerin birleşmesiyle yeni fırsatlar yaratmakta; toplumsal sorunlara etkili çözümler sunmaktadır. Üniversitelerle yapılan çalışmalar, araştırma ve geliştirme süreçlerini güçlendirirken, girişimlerle olan ortaklıklar yenilikçi ürünlerin hızla hayata geçmesini sağlamaktadır. STK'larla yürütülen projeler ise sürdürülebilirlik ve toplumsal sorumluluk hedeflerine katkıda bulunmaktadır.
BEBKA iş birliğiyle Tofaş, TechUP programı kapsamında girişimcilerle bir araya gelerek bölgesel teknolojik gelişimi desteklemek ve yenilikçi projeleri hayata geçirmek için önemli bir adım atmıştır.
DÜŞÜK KARBON EKONOMİSİNE GEÇİŞTE 2030'A KADAR %50 KARBON AZALTIMI PLANLAYAN TOFAŞ; 2050 NET SIFIR HEDEFİNE YEŞİL MALZEME KULLANIMI, ÜRÜNLERDE ELEKTRİFİKASYON PAYINI ARTIRMA, ENERJİ VERİMLİLİK PROJELERİ VE DÖNGÜSEL EKONOMİ GİBİ FAALİYETLERLE ULAŞMAYI HEDEFLEMEKTEDİR.
Tofaş'ın "Kurumsal Sürdürülebilirlik Politikası", bütüncül bir yaklaşım kapsamında ve sürdürülebilir gelecek stratejilerine dayalı iş modelleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Tüm faaliyetlerini, toplumsal, çevresel ve ekonomik boyutlar bağlamında ele alan Tofaş'ın temel önceliği, sürekli iyileştirilen ve değer üreten bir yönetim modeli oluşturmaktır. Tofaş Kurumsal Sürdürülebilirlik Politikası gerek fabrikasının bulunduğu bölge ve gerekse yurt çapında Tofaş'ın paydaşlarına karşı sorumluluğunu ortaya koyacak şekilde değerlendirilmektedir. Sürdürülebilirlik yaklaşımı ve uygulamaları Tofaş'ın tüm paydaşları da dâhil edilerek bir bütün olarak ele alınmaktadır.
CEO ve Şirket üst yönetimi;
Çalışmalarını Yönetim Kurulu'na bağlı olarak yürüten Kurumsal Yönetim Komitesi, Denetim Komitesi ile Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi, Yönetim Kurulu'nun faaliyet etkinliğinin sağlanmasında önemli bir yere sahiptir. Aday Gösterme Komitesi ve Ücretlendirme Komitesi görevleri de Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yerine getirilmektedir. Tofaş'ta risk yönetimi süreçleri de Yönetim Kurulu'nun sorumluluğundadır. Risk yönetimi alanındaki görev ve faaliyetler, ilgili yasal mevzuata uygun olarak Denetim Komitesi ile Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi tarafından yerine getirilmektedir. Yönetim Kurulu'na yapılan raporlamalar doğrultusunda kurumsal risk stratejileri belirlenmektedir.
İşbu raporda sürdürülebilirlik kapsamında sunulan veri ve açıklamalar, KGK düzenlemeleri doğrultusunda TSRS hükümleri çerçevesinde hazırlanmamış ve KGK tarafından zorunlu kılınan güvence denetimine tabi tutulmamıştır. Şirketimizin KGK düzenlemelerine uygun olarak TSRS 1 ve TSRS 2 kapsamında gerekli veri ve açıklamaları içerecek şekilde hazırlanıp bağımsız denetçi tarafından sürdürülebilirlik güvence denetimine tabi olacak raporu ise yasal süresi içerisinde ayrıca kamuya açıklanacaktır.
Kurumsal Sürdürülebilirlik Politikası, çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim temelinde;
Bu bağlamda, "Yönetişim ve Sürdürülebilirlik" kapsamında Şirket'in kurumsal yönetim yapısı, risk yönetimi, iş etiği ve yolsuzlukla mücadele, sürdürülebilirlik yönetimi ve paydaş katılımı önem taşımaktadır.
Tofaş'ın sosyal, etik ve çevresel yönetimi içeren Sürdürülebilirlik Politikası'nda, paydaşların katılımına dayanan ve paydaşların memnuniyetini ve beklentilerini dikkate alan bir bütünlük söz konusudur. Şirket'in vizyonu ve paydaşları tarafından tercih edilen kurumsal faaliyetleri çerçevesinde gerek sürdürülebilirlik gerekse sosyal sorumluluk anlayışı ve uygulamaları sürekli geliştirilerek devamlılık sağlanmaktadır.
Tofaş'ın kurumsal, sosyal ve çevresel etkinlik süreçlerinin yönetimi, iyileştirilmesi ve denetlenmesi ile yönetsel, sosyal ve çevresel performansının raporlanması ve elde edilen sonuçların tüm paydaşların ve kamuoyunun bilgisine sunulması, Şirket için önem taşıyan unsurlardır. Bu doğrultuda geliştirilen Tofaş Kurumsal Sürdürülebilirlik Politikası Yönetim Kurulu düzeyinde takip edilmekte, ilgili konular Yönetim Kurulu sorumluluğundaki komiteler bünyesinde değerlendirilerek raporlanmakta ve her yıl düzenli Sürdürülebilirlik Raporu yayınlanmaktadır.
AA1000 Paydaş Katılım Standardına uygun olarak Tofaş, sürdürülebilirlik alanındaki öncelikli konularını hem iç hem de dış paydaşların katıldığı anket sonuçlarına göre düşük, orta ve yüksek öncelikli konular olmak üzere belirlemiştir.
Az Öncelikli Konular Orta Öncelikli Konular Yüksek Öncelikli Konular
| Öncelikli Konular |
Tofaş neler yapıyor? | İlgili SKA |
|---|---|---|
| İklim Değişikliği |
Tofaş, kurumsal sürdürülebilirlik stratejisi çerçevesinde iklim odaklı riskleri en etkili şekilde tespit edebilmek ve gerekli aksiyonları planlayıp hayata geçirebilmek amacıyla yönetim mekanizmaları geliştirmiştir. Bu doğrultuda Tofaş Yönetim Kurulu, iklim değişikliği kapsamındaki risk yönetimini ve eylem planlarını yakından takip etmekte ve bu alanlardaki faaliyetlere liderlik etmektedir. Aynı zamanda ilgili faaliyetlerin performans ölçümleri yapılmakta ve belirlenen iklim değişikliği odaklı hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı detaylı bir şekilde takip edilmektedir. |
|
| Cinsiyet Eşitliği |
Tofaş, istihdama eşit katılımın toplumun ilerlemesindeki en belirleyici faktörlerden olduğuna inanmaktadır. Bu doğrultuda Tofaş, kadın çalışanların işgücüne katılımını teşvik etmekte; işe alımlarda kadın çalışan oranını artırmaya odaklanmaktadır. Tofaş, mevcut kadın çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirmektedir. |
|
| Enerji Verimliliği |
Tofaş, üretim sürecinde sağlayabileceği enerji verimliliği ve emisyon azaltımlarının tamamen kendi kontrolünde ve en hızlı etki yaratabileceği bir alan olduğunun farkındadır. Bu nedenle, enerji verimliliği ve emisyon çevre yönetimi Tofaş'ın öncelikli konuları arasındadır. Tofaş, enerji tüketimini ve emisyon salımını yıldan yıla sınırlayarak iklim değişikliğinin yaratacağı riskleri azaltma konusunda çalışmalarını sürdürmektedir. |
|
| Çalışan Gelişimi |
Tofaş çalışanlarına verdiği değeri; kişisel ve meslek becerilerini geliştirmeyi hedef alan yetenek ve performans yönetimi uygulamalarıyla desteklemektedir. Kendi iç eğitmenlerinin de yer aldığı, kütüphanesi, dijital eğitimleri, mentorluk programları ve koçluk seansları ile Tofaş Akademi çatısı altında çalışan gelişimine katkı sağlamaktadır. |
|
| Su Yönetimi | Tofaş, suyun verimli kullanımı konusunda çalışmalar yürütmekte; su ve atık su süreçlerini en etkin biçimde yöneterek faaliyetlerini asgari düzeyde su tüketimi ile gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Tofaş, çeşitli uygulamalarla su kullanım miktarını sürekli iyileştirmeyi hedeflemekte ve su kaynaklarının devamlılığını ve sürdürülebilirliğini sağlamak adına periyodik analiz çalışmaları yürütmektedir. |
|
| İş Sağlığı ve Güvenliği |
Tofaş, iş sağlığı ve güvenliği konusunda dünya klasında, proaktif ve yalın iş güvenliği yaklaşımını benimsemektedir. Tofaş, güvenli çalışma alanları ve güvenli davranış gösteren çalışanlar ile sürdürülebilir iş güvenliği kültürü yaratmayı, işletme sınırları dâhilindeki tüm insan kaynağını yaralanmalardan ve sağlık bozulmalarından korumayı amaçlamaktadır. Tofaş, iş sağlığı ve güvenliği kültürünü sürekli iyileştirerek sürdürülebilir "Sıfır İş Kazası" ve "Sıfır Meslek Hastalığı" hedefine ulaşmayı taahhüt etmektedir. |
|
| Tedarik Zinciri Yönetimi |
Tofaş tedarikçileri ile ilişkilerini iş ortaklığı anlayışı doğrultusunda, sürdürülebilir rekabeti esas alarak açıklık ve güvene dayalı olarak yürütmektedir. Finansal bakımdan güçlü, operasyonel bakımdan çevreci, üretim kalitesi ve sürekliliği bakımından güvenilir bir tedarik zincirinin iş başarısını pekiştireceğine inanmaktadır. Bu doğrultuda Tofaş, değer zincirinin en önemli unsurlarından olan tedarikçilerinin sürekli gelişimlerine katkı sağlamak üzere çalışmaktadır. |
|
| İnsan Hakları | Tofaş'ta insan hakları konusu Yönetim Kurulu'na bağlı Tofaş Etik Kurulu aracılığıyla yönetilmektedir. Tofaş'ta çalışan haklarının ihlal edilmesine, çocuk işçi çalıştırma, zorla ve zorunlu çalıştırma, ayrımcılık gibi uygulamalara hiçbir koşulda izin verilmemektedir. Tofaş, insan haklarına yönelik bu yaklaşımının değer zincirinin genelinde de yaygınlaştırılmasını hedeflemektedir. |
|
| Paydaş İletişimi |
Tofaş, sürdürülebilirlik yaklaşımının tüm iş süreçlerine yansıması için tüm çalışanları, bayi ve tedarikçileri arasında iş birliği yapılması gerektiği bilinciyle hareket etmektedir. Tofaş, paydaş etkileşimine verdiği stratejik önem doğrultusunda şeffaflık ve sorumluluk kriterlerini odak noktası olarak kabul etmektedir. |
| PAYDAŞ GRUBU | UYGULAMA TÜRÜ VE SIKLIĞI |
|---|---|
| Çalışanlar | Anket ve Araştırmalar (çeşitli aralıklarla); Eğitim Faaliyetleri, Tofaş Etik İlkeleri, İç iletişim platformları (sürekli - haber ekranları, TofaşGO intranet), Öneri ve Ödüllendirme Sistemi (anlık); İSG Komiteleri, Çalışma Grupları ve Komiteler (değişen aralıklarda); Performans Yönetimi ve Kariyer Gelişimi Toplantıları, Sosyal Etkinlikler (yılda en az iki kez); Yönetim Toplantıları, İletişim Toplantıları, Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez), Çevre Günü (yılda bir kez); Çalışma Hayatı Değerlendirme Anketi (yılda bir kez) |
| Ana Hissedarlar | Genel Kurul Toplantıları, Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez); Yönetim Kurulu Toplantıları, Finansal Performans Raporları (yılda dört kez); Özel Durum Açıklamaları (ihtiyaç durumunda) |
| Azınlık Hissedarları | Yatırımcı Sunumları, Birebir Görüşmeler (talep üzerine); Genel Kurul Toplantıları, Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez); Finansal Performans Raporları (yılda dört kez); Özel Durum Raporları (ihtiyaç durumunda) |
| Bayiler | Birebir Görüşmeler (talep üzerine); Bayi Toplantıları, Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez); Bayi Portalı (sürekli), Bayi Eğitimleri (sürekli); Müşteri Memnuniyet Araştırmaları (yılda bir kez) |
| Tedarikçiler | Birebir Görüşmeler (talep üzerine); İSG Komiteleri (ayda bir kez); Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez); Tedarikçi İş Etiği İlkeleri (sürekli); Tedarikçi Portalı (sürekli), Eğitim ve Gelişim Programları (sürekli); Tedarikçi Zirvesi |
| Ürün Son Kullanıcıları | Ürün Etiketleri ve Kullanma Kılavuzları (sürekli), Pazarlama İletişimi Çalışmaları (sürekli); Fuar Katılımı, Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Yerel Halk | İletişim Sistemi, Toplumsal Projeler, Bağış ve Sponsorluklar (talep üzerine); Bilgilendirme Toplantıları (ihtiyaç durumunda); Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Sektörel Aktörler | Toplantı ve Görüşmeler, Proje ve İnisiyatifler (talep üzerine); Fuar Katılımı (dönemsel); Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Yerel Yönetimler | Toplantı ve Görüşmeler (dönemsel), Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Kamu Kuruluşları | Toplantı ve Görüşmeler (talep üzerine); Bilgilendirme Raporları (çeşitli aralıklarla); Kamu Denetimleri (çeşitli aralıklarla/anlık); Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Sivil Toplum Kuruluşları | Üyelikler (sürekli); Çalışma Grupları, Komite ve Yönetim Kurulu Üyelikleri (dönemsel); Ortak Proje ve İnisiyatifler, Toplantı ve Görüşmeler (talep üzerine); Faaliyet Raporu (yılda bir kez); Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Üniversiteler ve Akademisyenler |
Burs ve Staj Olanakları, Akademik Kongre ve Seminer Katılımı (sürekli); Ar-Ge Proje Ortaklıkları, Sponsorluk ve Destekler; Akademik Araştırma ve Yayınlara Destek; Etkinlik ve Organizasyonlar; Toplantı ve Görüşmeler (talep üzerine); Faaliyet Raporu (yılda bir kez); Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Çalışan Aileleri | Bilgilendirme Çalışmaları (sürekli); Sosyal Etkinlikler (yılda en az iki kez) |
| Fikir Önderleri | Fikir Önderleri Toplantı ve Görüşmeler (talep üzerine); Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez); Fabrika Ziyaretleri |
| Medya | Röportaj ve Söyleşiler (talep üzerine), Toplantı ve Görüşmeler (yılda birkaç kez); Basın Bültenleri, Özel Durum Açıklamaları (ihtiyaç durumunda); Faaliyet Raporu (yılda bir kez), Sürdürülebilirlik Raporu (yılda bir kez) |
| Bursa Sanayicileri ve İş Adamları Derneği (BUSİAD) | Meclis ve Komite Üyeliği |
|---|---|
| Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) | Yönetim Kurulu ve Eğitim Komisyonu Üyelikleri |
| Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi (DOSAB) | Üyelik |
| Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi ve İş Adamları Derneği (DOSABSİAD) |
Üyelik |
| DENİZTEMİZ-TURMEPA | İtalya İş Konseyi Yönetim Kurulu Üyeliği |
| Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu İş Konseyi (DEİK) | Yönetim Kurulu Üyeliği |
| Dünya İtalyan Girişimciler Derneği (CIIM EurAsiaMed) |
Üyelik |
| Global İlişkiler Forumu | Üyelik |
| İklim Platformu (REC Türkiye) | 36'ncı Grup Meslek Komitesi ve Meclis Üyeliği |
| İstanbul Sanayi Odası (İSO) | Üyelik |
| İtalya İş Konseyi | Temsilcilik |
| İtalyan Ticaret Odası | Denetim Kurulu ve Komite Üyelikleri |
| Otomobil Distribütörleri Derneği (ODD) | Yönetin Kurulu Başkanlık, Komite ve Çalışma Grubu Üyelikleri |
| Otomobil Sanayi Derneği (OSD) | Üyelik |
| Reklamverenler Derneği (RVD) | Meclis Başkanlık ve Üyelik |
| TOBB Otomotiv Sanayi Meclisi | Üyelik ve Çalışma Grubu Üyelikleri |
| Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) | Üyelik |
| Türkiye Dış Ticaret Derneği (TURKTRADE) | Üyelik |
| Türkiye Kalite Derneği (KalDer) | Üyelik |
| Türkiye Metal Sanayicileri Derneği (MESS) | Üyelik |
| Türkiye Personel Yönetimi Derneği Bursa Şubesi (PERYÖN) |
Üyelik |
| TÜYİD Yatırımcı İlişkileri Derneği | Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı |
| Uludağ İhracatçı Birlikleri Otomotiv İhracatçıları Birliği (OİB) |
Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı, Yönetim Kurulu ve Komite Üyelikleri, Otomotiv ve Yan Sanayi Çalışma Grubu Üyelikleri |
| Yabancı Sermaye Derneği (YASED) | Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı |
| Yabancı Sermaye Derneği (YASED) | Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı, Yönetim Kurulu ve Komite Üyelikleri, Otomotiv ve Yan Sanayi Çalışma Grubu Üyelikleri |
Tofaş'ın insan kaynakları politikası, faaliyetlerine en uygun nitelikli insan gücünü istihdam ederek, çalışanlarına yüksek motivasyon sağlayacak altyapıyı oluşturmak üzerine kuruludur.
| ÇALIŞAN SAYISI | |
|---|---|
| Aylık Ücretli | 1.506 |
| Saat Ücretli | 2.996 |
| Toplam | 4.502 |
| CİNSİYETE GÖRE ÇALIŞAN DAĞILIMI | |
|---|---|
| Erkek (Aylık Ücretli) | 1.075 |
| Kadın (Aylık Ücretli) | 431 |
| Erkek (Saat Ücretli) | 2.839 |
| Kadın (Saat Ücretli) | 157 |
| Toplam | 36,08 |
|---|---|
| Saat Ücretli | 36,38 |
| Aylık Ücretli | 35,79 |
Raporun İnsan Kaynakları bölümünde yer alan çalışan verileri sadece Tofaş çalışanlarını kapsamaktadır. Fer Mas ve Koç Fiat Kredi çalışan verileri dâhil edilmemiştir.
Tofaş, insan kaynağını, gelişen rekabet koşullarına hızlı uyum sağlanması için en öncelikli değer olarak kabul etmektedir. Şirket'in insan kaynakları politikası, faaliyetlerine en uygun nitelikli insan gücünü istihdam ederek çalışanlarına yüksek motivasyon sağlayacak altyapıyı oluşturmak üzerine kuruludur. Tofaş çalışma ortamının saygı ve güven odaklı ilişkilerin hâkim olduğu, sağlıklı, güvenli ve sosyal yaşama değer katan bir yer olmasını amaçlamaktadır.
2024 yıl sonu itibarıyla, Tofaş'ta 2.996 saat ücretli ve 1.506 aylık ücretli olmak üzere 4.502 kişi çalışmaktadır.
Tofaş İnsan Kaynakları, işe alım süreçlerinde yetkinlik bazlı/ teknik mülakat, video/telefon mülakatı, değerlendirme merkezi uygulamaları, teknik alanlarla ilgili olarak yapay zekâ temelli testler, kişilik envanteri, referans kontrolü gibi güvenilir ve işe en uygun adayı seçmeye yardımcı olacak araçları kullanmaktadır.
Aday havuzu oluşturulurken, dış kaynakların yanı sıra tüm Koç Topluluğu şirketlerinde iş ilanları yayınlanarak iç ilan sisteminden de yararlanılmaktadır. Erken yetenek yönetimi kapsamında
Tofaş'ın insan kaynakları politikası, faaliyetlerine en uygun nitelikli insan gücünü istihdam ederek, çalışanlarına yüksek motivasyon sağlayacak altyapıyı oluşturmak üzerine kuruludur.
birçok farklı kısa ve uzun dönemli staj programlarıyla aday havuzu beslenirken, yönetsel rollerin seçiminde kullanılan "Değerlendirme Merkezi", yeni işe başlayacak çalışanların uyumunu hızlandıracak dijital işe giriş öncesi oryantasyon ve işe giriş sonrası oryantasyon uygulamaları ile de çalışanın adaptasyon ve gelişimleri desteklenmektedir.
Tofaş'ın OSD iş birliğiyle kurguladığı ve sektördeki büyük ölçekli otomotiv firmalarından konuşmacıların katıldığı yaz kampında ilham veren konuşmalar, vaka çalışmaları, mülakat simülasyonları gibi çeşitli etkinlikler yer almaktadır. Üniversite öğrencileri için düzenlenen kampın 2024 yılı katılımcı sayısı 55.000'in üzerinde olmuştur.
Üniversite öğrencileri 1Day/Tofaş programı kapsamında; fabrikada teknik gezi yapmakta, insan kaynakları uzmanı ile mülakat teknikleri oturumu gerçekleştirmekte, kendi okullarından ve bölümlerinden Tofaş'ta çalışan mezunlar ile sohbet etme fırsatı bulmaktadır.
Tofaş üniversite öğrencileri ile kampüslerde 25'ten fazla kez bir araya gelmiştir. Hem online hem de fiziksel gerçekleştirilen bu etkinliklerde Tofaş oturumlarına ek olarak atölye çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Tofaş olarak 5.000 genç yetenek ile bir araya gelinen oturumlar ve etkinliklerin sonunda, katılımcılar Prova+ stajı ve erken yetenek için uygun pozisyonlarda değerlendirilmiş; uygun adaylar Tofaş'ta işe başlamıştır.
Tofaş "İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi" ve "ILO Çalışma Yaşamında Temel İlkeler ve Haklar Bildirgesi" ilkelerini yerine getirerek tüm çalışanlarına ve faaliyetlerinden etkilenen tüm paydaşlarına dürüst ve adil bir şekilde davranmaktadır. Bu kapsamda Tofaş ayrımcılıktan uzak, insan onuruna saygılı, güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı yaratıp bu ortamın her daim sürekliliğini sağlamaktadır.
Tofaş, 2017 yılında imzaladığı BM Kadının Güçlenmesi Prensipleri'nin (WEPs) yanı sıra Tofaş Etik İlkeleri doğrultusunda cinsiyet, yaş, etnik köken, dinî inanç, yaşam ve ifade biçimleri, zihinsel ve fiziksel tüm farklılıkları bir zenginlik olarak görmekte; bu zenginliği iş değeri yaratmak için kullanmayı amaçlamaktadır. Tofaş bu bakış açısını tüm insan kaynakları süreç ve politikalarına yansıtmaktadır.
Tofaş'ın insan hakları yaklaşımının en önemli bileşenlerinden biri çeşitlilik konusudur. Tofaş, çeşitliliğin kurum kültürü için bir zenginlik ve başarı kriteri olduğuna inanmaktadır. Bu anlayışın bir gereği olarak çalışanlar, işe alımda ya da diğer insan kaynakları süreçlerinde bilgi yetenek ve becerilerine göre değerlendirilmektedir. Hiçbir iş sürecinde yaş, cinsiyet, inanç, etnik köken ya da benzeri sebeplere dayalı ayrımcılık yapılmamaktadır. Çalışanların ücret düzeyinin belirlenmesinde "eşit işe eşit ücret" ilkesi benimsenmektedir. Aynı değerde bir iş için tüm çalışanlara eşit olanaklar sunulmaktadır.
Tofaş, istihdama eşit katılımın toplumun ilerlemesindeki en belirleyici faktörlerden biri olduğuna inanmaktadır. Şirket bu doğrultuda, kadın çalışanların işgücüne katılımını teşvik etmekte ve işe alımlarda kadın çalışan oranını artırmaya odaklanmaktadır.
Tofaş 2026 yılına kadar hayata geçireceği ve güçlendireceği uygulamaları ile Tofaş'taki kadın ve engelli çalışan sayısını artırmayı hedeflemektedir. Tofaş, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 2023 yılında Bursa ilinde en çok engelli istihdamı olan 2'nci şirket olarak belirlenmiştir. Aynı zamanda Tofaş 2026 yılına kadar, STEM alanında çalışan kadın oranını %30'a; yönetim kadrosundaki kadın oranını ise %20'ye çıkarmayı hedeflemektedir.
BUMKAD iş birliği ile "Dönüşüm Bugün" projesinin paydaşlarından biri olan Tofaş, toplumsal cinsiyet eşitliğine duyduğu sorumluluğu ve kadınların iş gücüne katılımını teşvik etme isteğini ortaya koymaktadır. 10'dan fazla farklı üniversite ile kurulan iş birlikleri sayesinde, genç yeteneklerle bir araya gelinmiş ve yapılan bu etkileşimler onların hem kişisel gelişimlerine hem de geleceğin iş gücüne değer katacak bilgi ve beceriler kazanmalarına olanak sağlamıştır. ODTÜ Women in Engineering Kulübü iş birliğiyle düzenlenen "Kadınların İz Bıraktığı Yollar" etkinliği, teknoloji ve inovasyon alanlarında kadınların güçlenmesini desteklemek adına önemli bir adım olmuştur. Bu etkinlik, kadınların bu sektörlerdeki görünürlüğünü artırarak, kariyerlerini ilerletmelerine katkı sağlamayı ve bu alanlardaki kadın oranını artırmayı hedeflemektedir. Tofaş bu tür girişimlerle, kadınların teknoloji ve inovasyon dünyasında daha fazla yer almasına olanak tanımayı sürdürmektedir.
Tofaş'ın performans yönetimi anlayışı, yeni iş yapış ve çalışma şekillerini desteklemekte ve çevik çalışma anlayışına hız kazandırmaktadır. Çalışan ile yönetici arasındaki diyalog ortamının inşa edilmesini ve sürdürülmesini esas alan performans sisteminde, liderler ekip üyeleri ile yılda 5 kez bir araya gelerek gelişim odaklı diyaloglar sayesinde hedefleri ve sonuçları yönetmektedir. Çalışanların yıl boyunca aktif şekilde güncelleyebildiği hedef yapıları sayesinde daha dinamik bir performans sistemi yürütülmektedir.
"Pusula Kariyer Planlama" sistemi sayesinde, çalışanlar kısa ve orta vadeli kariyer hedeflerini yöneticileri ile birlikte detaylı bir şekilde belirleyebilmektedir. Bu süreçlerde çalışanların kariyerleri için net bir yön belirleyebilmesi, alternatif kariyer yollarını keşfedebilmesi ve bu doğrultuda gelişim fırsatlarından faydalanabilmesi hedeflenmiştir. Sistem kolaylığı ve sistemin amacına hizmet etmesi konularında %80'in üzerinde memnuniyet sonuçları elde edilmiştir. 2023 yılında yapay zekâ destekli "Dinamik Kariyer Planlama" modülü devreye alınmıştır. Yapay zekâ ile hesaplanan uyum oranı sayesinde çalışanlara birim ve pozisyon bazlı akıllı öneriler yapılarak kariyer yolculuklarında destek olunmaya devam edilmektedir.
| FIC. | 37 F — |
|---|---|
| J. | |
| ¥. ¥ đ. |
TOFAŞ ÇEŞİTLİLİK VE KAPSAYICILIK POLİTİKASI TOFAŞ YÖNETİM KURULU ÇEŞİTLİLİK POLİTİKASI
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kadın Çalışan Terfi Oranı | %9 | %5 | %29 | %9 | %24,4 | %35 |
| Kadın Çalışan Oranı | %10,3 | %9,7 | %10,1 | %10,1 | %11,8 | %11,6 |
| Kadın Yeni İşe Alım Oranı | %33 | %28 | %21 %28,45 | %29,8 | %31,6 | |
| Kadın Orta-Üst Düzey Çalışan Oranı | %5,9 | %5,9 | %5,9 | %5,9 | %12,2 | %15,7 |
Finansal Bilgiler
Tofaş çalışanlarının kariyer hedefleri doğrultusunda kendilerini geliştirme imkânı bulacağı rotasyon ve terfi programı "Kariyerine Yön Ver" ile Tofaş içerisindeki açık pozisyonlar öncelikle Tofaş çalışanlarına duyurulmaktadır.
Uludağ Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Otomotiv Programı ve Tofaş arasında gerçekleştirilen protokol ile üniversite sanayi iş birliği amaçlanmıştır. Program dâhilinde her dönem yaklaşık 25 kişi olmak üzere yılda 50 öğrenci, 2'nci sınıfta toplam 20 hafta Tofaş'ta staj yapabilmektedir.
Tofaş, 11 aylık uzun dönem staj programı Prova+ ile genç yeteneklerin ilgi alanları ve becerileri doğrultusunda Şirket içerisindeki çeşitli projelerde aktif görev alarak iş hayatını ve otomotiv sektörünü deneyimlemelerine olanak sağlamaktadır. Son 3 yılda Prova+ stajyeri olan öğrencilerin ortalama %20'si staj sonrasında Tofaş'ta işe başlamıştır. 2024 yılında ise Prova+ işe alım oranı %25'e yükselmiştir. Prova+ staj programında 2024 yılında %46 oranında kadın stajyer yer almıştır.
2022 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi ve 2023 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi ile yapılan staj protokolleri ile öğrencilerin profesyonel hayatı tanımalarına ve kariyer planlamalarını yapmalarına destek olunmaktadır.
Her yıl yurt dışında yüksek lisans eğitimi almak isteyen 2 öğrenciye TEV iş birliği ile Tofaş tarafından eğitim bursu verilmektedir. Yapılan sözleşme doğrultusunda, eğitim sürelerinin sonunda bursiyerler Tofaş birimlerindeki pozisyonlar için değerlendirilmektedir.
Koç Topluluğu şirketlerinde çalışmaya başlayan her ofis çalışanı, işe girişte Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı'na üye olmaktadır. Tahsil edilen kesenekler menkul ve gayrimenkul yatırımlarında değerlendirilmektedir. Değerlendirilen kesenekler emekli olunması veya üyeliğin sona ermesi hâllerinde toptan ödeme ya da emekli ikramiyesi şeklinde geri ödenmektedir. Vakıf üyeleri ve emekliler, eşleri ve çocukları da dâhil olmak üzere sağlık sigortasından yararlanmakta; vakıf üyeleri ayrıca mesken edinme ve belirli ihtiyaçların karşılanması için finansman desteği, vefat, hastalık sebebiyle çalışamama ve kısmi maluliyet hâllerinde risk teminatı gibi sosyal haklardan da faydalanmaktadır.
Tüm Tofaş çalışanları %100 şirket katkısı ile tamamlayıcı sağlık sigortası kapsamındadır. Çalışanlar tercihe göre eş ve çocuklarını da sigortaya dâhil edebilmektedir. 2024 yıl sonu itibarıyla 5.081 çalışan, 5.935 eş ve çocuk tamamlayıcı sağlık sigortasına dâhil edilmiştir.
Tofaş'ın 2011 yılında başlattığı "Tofaş'tan Öğrenime Bir Destek Daha" isimli çalışan çocukları için burs uygulamasından 2024 yılı içerisinde 138 kişi daha yararlanmaya başlamış ve toplam destek alan kişi sayısı 3.555' e ulaşmıştır.
Kadın istihdamını artırmak ve kadınların iş-özel hayat dengesine katkı sağlamak amacıyla 2016 yılında başlatılan kreş yardımı uygulamasından 2024 yılında aylık ortalama 230 kadın çalışan faydalanmıştır.
Tofaş'ın tabi olduğu ve Türk Metal Sendikası ile MESS arasında, 1 Eylül 2023-31 Ağustos 2025 tarihleri arasında geçerli olacak grup toplu iş sözleşmesi, tarafların karşılıklı mutabakatı ile 17 Ocak 2024 tarihinde imzalanmıştır.
Tofaş'ın 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla kıdem tazminatı yükümlülüğü 1.063.780.139,97 TL'dir ve tamamı için karşılık ayrılmıştır. Çalışanlara yasal mevzuat kapsamında sosyal haklar düzenli ve periyodik olarak sağlanmaktadır. 2024 faaliyet yılına ilişkin finansal raporlarımızın 4 no'lu dipnotunda ise 2024 yılı içinde TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. tarafından yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticilere sağlanan menfaatler hakkında bilgi verilmiştir.
Tofaş Akademi, başta Tofaş çalışanları olmak üzere bayi teşkilatı, müşteri ilgi merkezi ve tedarikçi çalışanlarını da kapsayan yaklaşık 15.000 kişiye eğitim ve gelişim hizmetleri sunmaktadır. Tofaş Akademi, "bugünün işini daha iyi yapmalarını ve geleceğe hazırlanmalarını sağlamak üzere Tofaş'a ve değer zincirine en uygun öğrenme deneyimini sunmak" hedefiyle çalışmaktadır.
Tofaş Akademi, öğrenme kültürünü şekillendiren 200'den fazla iç eğitmen ve 300'den fazla mentorla, her geçen gün daha ileriye, daha güçlü bir gelecek hedeflemektedir. Dijital yetkinlikleri Tofaş içerisinde yaygınlaştırmak ve Şirket'e değer yaratacak projeler hayata geçirmek amacıyla her hedef kitleye yönelik gelişim faaliyetleri bulunmaktadır. 2024 yılı sonu itibarıyla Tofaş çalışanlarının %74'ü dijital yetkinlik eğitimlerine katılmış; %39'u bu teknolojilerde yetkin çalışan hâline gelmiştir. Teknik uzmanlık tarafında dijital yetkinlik gelişimini ivmelendirmek adına ADD (Acceleration with Digital Development) programları tasarlanarak 6 yetkinlik konusunda gelişim programları düzenlenmiştir. Bu yetkinliklerden veri biliminde 168, iş zekâsında 232, RPA'da 209, görüntü işlemede 46, IoT'de 45, No code-Low code'ta ise 38 yetkin çalışan sayısına ulaşılmıştır.
Hızlandırılmış Teknik Oryantasyon Programı ile, ofis çalışanlarının role adaptasyon süreçlerini hızlandırmak ve teknik yetkinliklerini geliştirmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda yeni işe başlayan çalışanlar için rol gereklilikleriyle uyumlu gelişim faaliyetleri belirlenmiş ve bireysel gelişim planlarına entegre edilmiştir. Böylelikle yeni yetkinlikleri daha etkin bir şekilde işe entegre etme kapasitesi artırılmış ve kurumsal öğrenme kültürüne katkıda bulunulmuştur.
Saha çalışanlarının dijital yetkinlik gelişimi tarafında 2023 yılında başlatılan Dijital Okuryazarlık eğitimleri, 2024 yılında da devam etmiş; eğitimlere 172 saha çalışanı daha katılım sağlamıştır. Eğitimler sonucunda saha çalışanları dijitalleşme süreçlerine daha etkin katkı sunmaya başlamış; süreçlerde dijital araçların kullanımına ilişkin farkındalık artmıştır.
Üretim sahasında liderlik yetkinliklerini geliştirmek ve liderlerin ekiplerini daha etkin bir şekilde yönlendirmelerini sağlamak adına düzenlenen; Anlam Yaratan ve İlham Verici Liderlik, Duygusal Dayanıklılık ve Esenlik, Etkin ve Etkili Atölye Liderliği, Deneyim Odaklı Liderlik Atölyesi eğitimlerine 700'e yakın kişi katılım sağlamıştır.
Sahada bilgi ve deneyim aktarımını hızlandırmak ve mentorluk kültürünü güçlendirmek amacıyla 40 mentor tarafından desteklenen projelerden bu yıl toplamda 110 menti faydalanmıştır. Bire bir görüşmeler ve saha uygulamaları sayesinde teknik bilgi paylaşımı artmış ve saha çalışanlarının profesyonel gelişimine ivme kazandırılmıştır. Tofaş, değişime uyum sağlamayı desteklemek amacıyla çalışanlarına Scrum Master (SM), Product Owner (PO) ve Development Team rolleri için çeşitli eğitimler sunarak çevik felsefeyi temel alan yetkin çalışanlar yetiştirmektedir. 2024 yılında 149 yetkin çevik çalışana ulaşılmıştır.
Zekky Chatbot projesi, Tofaş çalışanlarının İnsan Kaynakları ile ilgili sorularına 7/24 erişim sağlayabilmeleri amacıyla geliştirilmiştir. Bu dijital asistan, çeşitli platformlarda erişilebilir hâle getirilmiştir. Yaklaşık 2.000 çalışanın abone olduğu chatbot uygulamasında şimdiye kadar 56.000 adet cevap gönderilmiştir.
Tofaş'ta çalışanların gönüllülük esasıyla oluşturduğu 27 kulüp ile farklı ilgi alanları desteklemekte ve iş-yaşam dengesi güçlendirilmektedir. Kulüpler arasında yer alan 13 spor takımı ise şirketler arası müsabakalarda elde ettikleri başarılarla gurur kaynağı olmuştur.
2024 yılında Tofaş Sosyal Tesisler'de, çalışanları ve ailelerini bir araya getiren çeşitli tematik etkinlikler düzenlenmiştir. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı coşkuyla kutlanmış; 171 çalışanın çocuğu Tofaş Akademi'de düzenlenen Spor ve Gelişim Yaz Okulu'nda, fiziksel ve zihinsel gelişimlerini destekleyen kampa katılmıştır. Tofaş Fabrikası sınırları içerisinde yer alan sosyal tesislerde; restoran, kafe, açık-kapalı çocuk oyun alanlarında çalışanlar, aileleriyle keyifli vakit geçirme imkânı bulmaktadır. Bursa Fabrika bünyesindeki Mustafa V. Koç Spor Salonu içerisinde bulunan fitness merkezi, basketbol sahaları ve masa tenisi alanı sporsever çalışanlara hizmet sunmaktadır. Bununla birlikte halı saha, tenis kortları ve basketbol sahasından oluşan açık spor tesisleri de tüm çalışanların kullanımına açıktır.
| KATILIMCI | İÇERİK | DEĞERLER |
|---|---|---|
| Ofis Çalışanı | Toplam Katılımcı Sayısı | 17.087 |
| Dijital Öğrenme Yüzdesi | %25,58 | |
| Çalışan Başına Ortalama Eğitim Saati | 43,49 | |
| Saha Çalışanı | Toplam Katılımcı Sayısı | 39.556 |
| Dijital Öğrenme Yüzdesi | %40,30 | |
| Çalışan Başına Ortalama Eğitim Saati | 17,99 | |
| İş Ortakları | Tedarikçi Firma Sayısı | 131 |
| Eğitime Katılan Tedarikçi Firma Çalışan Sayısı | 48 | |
| Toplam Eğitim Saati | 358 | |
| Bayi Çalışanı | Toplam Katılımcı Sayısı (sanal-yüz yüze eğitimi) | 11.669 |
| Dijital Öğrenme Yüzdesi | %52 | |
| Ortalama Eğitim Saati | 12,71 |
İş sağlığı ve güvenliği (İSG), Tofaş'ın yönetim modelinde en önemli unsur olarak ilk sırada yer almaktadır. Bu konuda Stellantis fabrikaları arasında örnek olarak gösterilen Tofaş fabrikası, fark yaratan uygulamaların incelenmesi amacıyla pek çok firma tarafından ziyaret edilmektedir. Proaktif ve yalın iş güvenliği yaklaşımını benimseyen Tofaş, güvenli çalışma alanlarıyla sürdürülebilir iş güvenliği kültürü yaratarak işletme sınırları dâhilindeki tüm insan kaynağını yaralanmalardan ve sağlık bozulmalarından korumayı amaçlamaktadır.
Sadece çalışanlarının değil, aynı zamanda tedarikçi, stajyer, ziyaretçi ve müteahhit firma personelinin de İSG kültürünü üst düzeye çekmeyi amaçlayan Tofaş bu amaçla;
Tofaş, uyguladığı İSG Yönetim Sistemi çerçevesinde, sıfır iş kazası ve sıfır meslek hastalığı değerlerine ulaşmayı hedeflemektedir. İş güvenliğinde sürekli iyileştirme yolculuğunun başladığı 2006 yılından bu yana Kayıp Günlü Kazalanma (LTA) frekansı %95 oranında azaltılmıştır. 2024 yılında 2.889 çalışana 34.528 saat İSG eğitimi verilmiştir.
Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) tarafından düzenlenen "İş Güvenliğinin Yıldızları" yarışmasında Tofaş; "Güvenlik Deneyim Atölyesi" projesi ile 1500'den Fazla Çalışanı Olan İşyerleri Kategorisinde, "Hat Sonu Güvenli Üretim Akışı" projesi ile İSG Elçileri kategorisinde ödüle layık görülmüştür.
Tofaş Arama Kurtarma ekibi TAKUT, Tofaş fabrikasının AFAD ile işbirliği anlaşması kapsamında "Ulusal Arama Kurtarma Akreditasyon Belgesi" alarak, Koç Topluluğu ve Otomotiv Sanayii Derneği üyesi şirketler arasında akreditasyon alan ilk ekip olmuştur.
2016 yılında kurulan arama kurtarma ekibi, bugüne kadar Elazığ, Van ve 6 Şubat depremlerinde aktif görev almıştı. Afet ve acil durum yönetimi alanında kendini geliştirmeye devam eden arama kurtarma ekibi, acil hizmetlerde görev alacak ekipleri standardize eden AFAD tarafından yapılan akreditasyon sınavını başarıyla tamamlamıştır. 30 Tofaş gönüllüsü bulunan TAKUT ekibi, afet bölgelerinde koordinatlara nasıl ulaşılacağı, üs kurma, intikal yöntemleri, ekipman standartlarına uyum, ilk yardım, telsizle haberleşme, enkaza girme ve enkaz kaldırma faaliyetleri gibi çeşitli kriterler üzerinden denetlenmiştir.
TAKUT, bir üst düzey akreditasyonu almak ve bu konudaki yetkinliklerini şirket içinde yaygınlaştırmak için çalışmalarına devam etmektedir.
Bir Bakışta Tofaş
Genel Kurul
Tofaş, doğal kaynakların korunmasını ve faaliyetlerinin minimum çevresel etki ile gerçekleştirilmesini temel sorumluklarından biri olarak görmektedir. Şirket, çevre üzerindeki doğrudan etkilerinin yanı sıra değer zincirinin bütününde oluşan dolaylı çevre etkilerinin de kontrol altına alınmasına ve mümkün olan en düşük düzeye çekilmesine odaklanmıştır.
Tofaş, sürdürülebilir çevre ve enerji anlayışı ile gelecek kuşaklara temiz ve yaşanabilir bir dünya bırakılmasını amaçlamaktadır. Tofaş tüm faaliyetlerinde ulusal ve uluslararası yasal gerekliliklere tam uyum sağlamakta; sürekli iyileştirme araçları ve uygun teknolojilerin kullanımıyla üretiminin, ürünlerinin ve hizmetlerinin yol açtığı çevre etkilerini sürekli olarak azaltmaya çalışmaktadır.
Çevresel konular, Tofaş Çevre ve Enerji Politikası doğrultusunda Sürdürülebilirlik Komitesi ve Sürdürülebilirlik Çalışma Grubu tarafından yürütülmekte olup çevresel performansa yönelik raporlama Yönetim Kurulu'na yapılmaktadır.
Tofaş, 2024 yılında gerek yasal merciler gerekse paydaşlarınca yapılan çevresel denetimlerde "Sıfır Uygunsuzluk" ile başarılı olarak değerlendirilmiştir. Herhangi bir çevre cezası, çevresel olay benzeri durum yaşanmamıştır.
1998 yılında otomotiv sektöründe ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi sertifikasyonunu gerçekleştiren ilk fabrika olan Tofaş, köklü ve sürdürülebilir bir çevre yönetim sistemine sahiptir. İlk belgelendirmeden bu yana her yıl sıfır uygunsuzluk ile devam etmektedir.
Tofaş,
Tofaş 2024 Faaliyet Raporu'nda paylaşılan çevre verileri, Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin 01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arasında gerçekleştirdiği tüm faaliyetleri kapsamaktadır. Tofaş'ın iştiraklerinden olan Fer Mas Oto Ticaret A.Ş. ve Koç Fiat Kredi Finansman A.Ş. şirketlerine ait çevresel performans ve bayilerine ait çevresel performans aksi belirtilmediği takdirde raporlama kapsamında dâhil değildir. Aynı nedenle 2024 verileri raporun hazırlandığı tarihte üçüncü parti kuruluşlar tarafından doğrulanmamış olup, önceki yıllara ait geçmiş veriler doğrulanmıştır.
Tofaş'ın çevre yaklaşımı; proaktif ve yalın yönetim araçları kullanarak "Yeşil Fabrika" seviyesine gelmektir. Şirket'in temel ilkesi, sıfır atık/sıfır kayıp hedefine ulaşmak için "arıtmak değil, hiç kirletmemektir." Tofaş, Çevre ve Enerji Politikası'nın gereği olarak atıkları kaynağında azaltmayı ve mümkün olduğunca fazla geri kazanımı hedeflemektedir. Bu kapsamda, üretim süreçlerinde oluşan endüstriyel atıkların %100'ü malzeme geri kazanımında ve çimento sektöründe hammadde ve enerji kaynağı olarak kullanılmakta; böylece "Sıfır Atık Bertarafı" hedefine ulaşılmaktadır.
Sıfır Atık Yönetim Sistemi ile
Tofaş, Sıfır Atık Yönetim Sistemi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilen "Sıfır Atık Belgesi"ne sahiptir.
Hem iş süreçlerinin çevreye olan etkisini en aza indirmek ve tasarruf hem de maliyetleri azaltmak için Tofaş'ta, üretimde kullanılmak üzere gelen malzemelerin ahşap, karton, naylon gibi ambalaj atıkları tekrar değerlendirilmektedir. Tofaş'ta atık karton ambalajları yedek parça ihracat sevkiyatlarında yeniden kullanılmakta; hurda palet ve ahşaplar da fabrika içinde ihtiyaç duyulan peyzaj çalışmaları için ahşap saksılara dönüştürülmektedir.
Sürdürülebilir üretim ilkelerini benimseyen Tofaş Fabrikası'nda, tüm üretim süreçlerinde 5R (Refuse, Reduce, Reuse, Recycle, Recover - Reddet, Azalt, Tekrar Kullan, Geri Dönüştür, Geri Kazan) iyileştirmeleriyle doğal kaynak kullanımında verimlilik sağlanmaktadır.
Tofaş, 2024 yılında sürdürülebilir üretim anlayışı ile uluslararası değerlendirme kuruluşu LSEG tarafından Borsa İstanbul bünyesinde yapılan değerlendirmede
sürdürülebilirlik performansı yüksek şirketlerden oluşan BİST 25 Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer almaya hak kazanmıştır. Tofaş, Carbon Disclosure Project'e (CDP) iklim değişikliği ve su konularında yanıtlarını da sunmuştur.
Çevre ve sürdürülebilirlik konularındaki hedeflerini tüm paydaşlarının bilgisine sunan Tofaş, kurumsal internet sitesinde ve sürdürülebilirlik raporlarında bu alanlardaki faaliyetlerinden elde ettiği sonuçları şeffaf olarak yayınlamaktadır.
| Çevresel Hedefler | Performans Göstergesi | 2023 | 2024 | 2025 (H) |
|---|---|---|---|---|
| Enerji tüketimi | kWh/araç | 690 | 743 | 753 |
| Sera gazı emisyonu | kg/CO2 (eq)/araç |
199 | 197 | 195 |
| VOC hava emisyonu | gr/m2 | 27,83 | 32,02 | 36,62 |
| Taze su tüketimi | m3 /araç |
2,61 | 3,07 | 2,51 |
| Toplam atık üretimi | kg/araç | 25,53 | 35,99 | 36 |
| Gömülerek bertaraf edilen atık oranı | % | 0 | 0 | 0 |
Karbon emisyonlarını azaltma hedefi doğrultusunda sabit enerji tüketimlerini düşürmek amacı ile yapılan çalışmalar sonucunda Tofaş'ın 2024 yılı araç başı enerji tüketimi 743 olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılı itibarıyla yenilenebilir enerji yatırımlarını devreye alan Tofaş, sadece bu yatırımlar yardımı ile üretimden kaynaklı sera gazı emisyonlarını 2030 yılında %50 oranında azaltmayı hedeflemektedir.
Tofaş, faaliyetlerini hayat boyu bakış açısıyla değerlendirdiğinde ve paydaşların ihtiyaç ve beklentilerini göz önüne aldığında, iklim değişikliği alanındaki etkisinin önemli bir bölümünün üretim faaliyetlerinin yanı sıra araçlarının kullanımından kaynaklandığını öngörmektedir. Tofaş; paydaşlarının seyahat deneyimlerinin, taşımacılık ve dağıtım operasyonlarının daha sürdürülebilir yöntemlerle gerçekleştirilmesini hedeflemekte ve daha düşük emisyon değerlerine sahip ya da alternatif yakıtların kullanıldığı araçlar geliştirmek üzere çalışmaktadır.
Tofaş'ta emisyon azaltımı çalışmaları ar-ge faaliyetlerinin %21'ini oluşturmaktadır.
Tofaş, düşük karbon ekonomisine geçiş kapsamında, Stellantis'in ürün stratejileri doğrultusunda hayata geçirdiği konvansiyonel motorlu araçlarda verimliliğin artırılması, alternatif yakıt sistemlerinin kullanımının yaygınlaştırılması, elektrikli ve hibrit araçların geliştirilmesi çalışmalarına destek vermektedir.
Karbon emisyonlarını azaltma hedefi doğrultusunda sabit enerji tüketimlerini azaltmak amacı ile yapılan çalışmalar sonucunda Tofaş, 2024 yılı araç başı enerji tüketiminin 743 kWh/araç ile hedeflenen değerden daha iyi gerçekleşmesini sağlamıştır.
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Toplam enerji tüketimi (GJ) | 993.438 | 906.678 | 841.801 | 666.508 | 469.747 |
| Doğrudan enerji tüketimi - doğalgaz (GJ) | 578.984 | 519.016 | 463.607 | 355.202 | 257.148 |
| Dolaylı enerji tüketimi (GJ) | 414.454 | 387.662 | 378.194 | 311.306 | 212.599 |
2023 yılında araç başına 2,61 m3 düzeyinde olan su tüketimi 2024 yılında 3.07 olarak gerçekleşmiştir. Tofaş, fabrika içi sirkülasyon sistemi sayesinde 2024 yılında yaklaşık 60 milyon m3 suyun tekrar kullanımını sağlamıştır. 2022 yılında yağmur suyu hasadına da başlanmıştır ve toplanan yağmur suyu genel kullanım amacıyla değerlendirilmektedir.
2024 yılında Tofaş, sürekli iyileştirme vizyonu ile enerji tüketimi ve CO2 emisyonlarının azaltılmasını hedefleyen faaliyetler gerçekleştirmiş; bu kapsamda 138 enerji verimlilik projesi hayata geçirmiştir. Bu projeler sayesinde toplam 17.240 mWh enerji tasarrufu ve buna bağlı olarak 5.278 ton CO2 azaltımı sağlanmıştır. Toplam üretim kaynaklı emisyon değeri geçen yıla oranla %20 azalmasına rağmen düşük üretim adeti nedeniyle araç başına değer önceki yıllardan yüksek gerçekleşmiştir.
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Doğrudan Sera Gazı Emisyonları (Kapsam 1) (ton CO2 e) |
45.653 | 42.790 | 36.621 | 31.500 | 29.808 |
| Dolaylı Sera Gazı Emisyonları (Kapsam 2) (ton CO2 e) |
50.303 | 46.180 | 45.491 | 38.000 | 26.324 |
* Preslenmiş sac atıkları ve üretim dışı atıklar hariçtir.
Tofaş'ta üretim süreçlerinde oluşan endüstriyel atıkların %100'ü malzeme geri kazanımı için çimento sektöründe hammadde ve enerji kaynağı olarak kullanılmaktadır. Bu sayede Tofaş, sıfır atık bertarafı (landfill) hedefine ulaşmıştır.
Çözücü içermeyen temizlik ürünlerinin kullanılması, onebell boya teknolojisine geçilmesi, su bazlı elektrostatik boya uygulamaları ve nitrotherm projesi ile VOC emisyonlarında Avrupa Birliği limitlerinin çok altında değerlere ulaşılmıştır.
Tofaş, ürün ve hizmetlerini hayat boyu bakış açısıyla değerlendirmekte ve yarattığı olumlu veya olumsuz etkileri yönetmektedir.
Şirket, araçlarının üretimi ve kullanımından kaynaklanan çevresel etkiyi düşürmek için çalışırken araçlarını da daha çevre dostu hâle getirmek için sürekli projeler geliştirmektedir. Araçlarında çevre dostu ve geri dönüşümlü malzeme kullanım oranını artırmaya yönelik hedefler belirlemekte, ömrünü tamamlamış araçların tekrar kullanılabilecek parçalarını geri dönüşüme kazandırmakta, geri kalan kısmının ise ulusal ve uluslararası mevzuatlara uygun şekilde bertarafını garanti altına almaktadır. Tofaş Ar-Ge ekibinin öncülüğünde araçlarda geri dönüşüm oranını ve çevre dostu malzeme kullanım oranını artırmak için ulusal ve uluslararası iş birlikleri ile projeler geliştirilmektedir.
Finansal Bilgiler
Enerji verimliliği çalışmalarıyla düşük karbon ekonomisine geçişi destekleyen Tofaş, aynı zamanda İklim Platformu'nun da kurumsal üyesidir. Şirket, iklim değişikliğiyle mücadele için küresel politikalar ve eylemler çağrısında bulunan uluslararası bir işletme bildirisi olan "2˚C Mücadelesi Tebliği"ni imzalamıştır. Tofaş, gerçekleştirilen yüzlerce enerji verimliliği projesi sayesinde enerji yoğunluğunu azaltma trendini sürdürmektedir. Yeni yatırımlarda veya makine ekipman değişikliklerinde Kanban (üretim yönetim sistemi) süreci oluşturularak BAT (en uygun tekniklerin kullanılması) uygulaması sistematik hâle getirilmiş; çevre ve enerji verimliliği çalışmaları standardize edilmiştir.
Tofaş, Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı'nı (The European Green Deal) iklim değişikliği ile mücadele stratejisine entegre etmek üzere yakından takip etmektedir. Tofaş, net sıfır tesis olma yolunda çalışmalarını sürdürmektedir. Her yıl üretimden kaynaklanan emisyon azaltımı projeleri ve azaltım miktarları üçüncü parti kuruluşlar tarafından doğrulanmakta ve sertifikalandırılmaktadır. Bu rapor hazırlandığı dönemde Tofaş operasyonlarında Dahili Karbon Fiyatlandırma sistemi uygulanmış, uluslararası karbon piyasaları ve kıyaslama çalışmaları sonucu ton başına 50 euro fiyat belirlenmiştir. Bunun dışında zorunlu veya gönüllü karbon piyasalarında işlem
uygulanmamaktadır
Tofaş, çevresel konularda farkındalık yaratmaya, çalışanlarına ve iş
ortağı çalışanlarına çevre bilinci kazandırmaya ve teşvik etmeye önem
Tofaş, çevre konularında politika oluşturma süreçlerinde sivil toplum kuruluşları, dernekler ve yasal merciler ile iş birlikleri oluşturmaktadır. Şirket, OSD üyeliği ve TÜSİAD çalışma grubu üyelikleri ile yaptığı çalışmaların yanı sıra üniversite iş birlikleri, dernekler ve odalar ile ortaklıklar vasıtasıyla değer zincirine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Tofaş, değer zincirindeki tüm üretim ve hizmet süreçlerinin kalite seviyesini yükseltmek ve en rekabetçi düzeye getirmek için çalışmaktadır. Değişen müşteri beklentilerine göre Şirket'in kalite yönetim sistemi düzenli olarak güncellenmekte ve geliştirilmektedir.
Tofaş, müşteri memnuniyetini merkeze alan sürdürülebilir kalite anlayışı doğrultusunda kalite göstergelerindeki iyileşmeyi her yıl artırarak devam ettirmektedir. Bu alandaki çalışmaları sonucunda tüm Stellantis fabrikaları arasında yapılan Stellantis Üretim Skoru Değerlendirmesi'nde 2024 yılı itibarıyla Tofaş 5'inci sırada yer almaktadır.
vermektedir.
Tofaş, dağıtım operasyonlarında da enerji verimliliği sağlayacak çalışmalar yürütmektedir. Şirket tedarikçi ve bayi gelişim çalışmaları, müşteri bilgilendirme hizmetleri ile çevre ve iklim sorumluluğu bilincinin değer zincirinin bütününe yaygınlaştırılması için çaba göstermektedir. Çevresel yönetim konusu, yıllık hedef yayılımı ve performans değerlendirme sisteminin de bir parçasıdır.
Tofaş, yarattığı doğrudan çevresel etkinin yanı sıra değer zincirinin genelinde oluşan dolaylı çevresel etkilerin de kontrol altına alınması ve iyileştirilmesi için çalışmalar yürütmekte ve olumsuz çevresel etkiyi sürekli azaltmayı taahhüt etmektedir.
Tofaş, çevresel konularda farkındalık yaratmaya, çalışanlarına ve iş ortağı çalışanlarına çevre bilinci kazandırmaya önem vermektedir:
Tofaş 2010 yılından itibaren ISO 14064-1 Sera Gazı Yönetimi Sistemini ve yıllık sera gazı raporlarının doğrulanmasını ve 2013 yılından itibaren ise ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemi'ni kullanmaktadır. 2024 yılında bu yönetim sistemlerinde gerçekleştirilen bağımsız denetimler "Sıfır Uygunsuzluk" ile sonuçlanmıştır.
Tofaş, iklim değişikliğini, emisyon limitleri gibi yasal düzenleme boyutu, hava şartlarındaki radikal değişiklikler gibi fiziki ve operasyonel boyutu ve emisyon ticareti gibi finansal boyutu bulunan bir alan olarak değerlendirmektedir. Şirket tüm bu boyutların ortaya çıkarabileceği risklere, kurumsal risk yönetimi kapsamında erken yanıtlar oluşturmakta; sürdürülebilir yöntemlerle kalıcı çözümler üretmektedir.
Yıllar içerisindeki iddialı gelişimi 2024 yılında da sürdüren Tofaş, "Stellantis Üretim Kalite Ödülleri" değerlendirmesi göre hem iç hem de dış kalite göstergelerinde tüm Stellantis fabrikaları arasında en iyi performans gösteren fabrika olarak ödüllendirilmiştir.
Özellikle servise gelen müşteri şikâyetleri, müşteri gözüyle araç değerlendirme, üretim hattından geçen araç başına düşen hata göstergelerindeki üstün başarı ile bu ödüle layık görülmüştür.
Yeni model devreye alma çalışmaları kapsamında kompakt bir ticari araç modeli olan K0, Stellantis'in seri üretime hazırlık denetiminde herhangi bir uygunsuzlukla karşılaşılmadan ve tüm proje fazlarında iddialı kalite hedefleri gerçekleştirilerek 2024 yılında seri üretime başlamıştır.
2024'te olası kalite hatalarının oluşmasını engellemeye yönelik çalışılan "12 En İyi Uygulama", "Müşteri Deneyiminin 14 Temeli" metotlarını daha da güçlendirmek adına, Tofaş Kalite Yönetim Sistemi ile Stellantis Kalite Yönetim Sistemi (QMS) entegrasyonu için önemli adımlar atılmış; 43 operasyonel standart ve 13 devreye alma standardı uygulamaya alınmıştır. Kalite süreçlerinde de yenilikçi uygulamalara
yatırım yapılmaya devam edilmiştir. Buna bir örnek olarak "Boya Fırın Sıcaklıklarının Anlık Takibi" çalışmasında boya fırınlarına yerleştirilen infrared sensörler aracılığı ile araç yüzey sıcaklığının gerçek zamanlı takibi sağlanarak süreçte yaşanabilecek problemlere proaktif çözüm sağlanmıştır.
Müşterilerden gelen tüm bildirimler değerli ve önceliklidir bilinci ile 2023 yılında hayata geçirilen "Önce Müşteri" platformu; sosyal medya, müşteri anketleri, müşteri ilgi merkezi gibi kanallardan gelen tüm bildirimlerin anlık olarak dashboard üzerinden takip edilebilmesini sağlamaktadır. 2024 yılında bu platforma yeni dijital veri kaynakları eklenmiş; yapılan bu başarılı çalışmalar IDC (International Data Corporation) tarafından takdir edilerek "Geleceğin İşinde En İyisi" kategorisinde 1'incilik ödülüyle taçlandırılmıştır.
Sanayi-Üniversite iş birliği kapsamında 2024 yılında çeşitli üniversiteler ve STK'larda (TÜMKAD) otomotiv sektörü, iş hayatı, kalite, dijitalleşme ve endüstriyelleşme süreçleri başlıklarında farklı oturumlar düzenlenerek sahip olunan bilgi ve tecrübe sektöre yeni başlayan çalışanlar ve öğrencilerle paylaşılmıştır. Koç Topluluğu şirketleri ile yapılan Kalite Zirvesi'ne 2024 yılında da liderlik edilerek, sürekli iyileştirme ve mükemmelliği hedefleyen bir topluluğun verdiği ilhamla Şirket'in iş süreçlerinin daha da ileri taşınması sağlanmıştır.
Tofaş, 2024 yılında gerçekleşen Entegre ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 ve ISO 45001:2018 standartlarına yönelik ara denetimi başarıyla tamamlamış; denetimlerde herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmemiştir.
Denetimler sonucunda Tofaş'ın güçlü yanları olarak;
gibi konular ön plana çıkmıştır. Tofaş'ın kalite yönetimindeki bu iyi uygulamaları diğer Stellantis fabrikalarında başarı hikayesi olarak paylaşılmıştır.
Tofaş, kurulduğu günden bu yana Türk otomotiv sektöründe yerlileştirme ve dışa bağımlılığın azaltılmasına büyük önem vermektedir. Şirket, yerli tedarikçilerin gelişimine destek olmak için -motor ve şanzıman hariç- satın aldığı parçaların ortalama %70'ini yerli tedarikçilerden temin etmektedir. Üretim merkezi olarak rekabetçi bir konuma sahip olan Tofaş, nitelikli yerlileştirme odağını Türkiye'de tedarik zincirinin küresel rekabetçiliğini destekleyecek şekilde önümüzdeki dönemde de devam ettirecektir. Tofaş, 2030 yılına kadar direkt malzemede yerli tedarik oranını %90'a taşımayı hedeflemektedir. Stellantis'teki güçlü konumu ile Tofaş, Türkiye'deki tedarikçilerinin gelişimi için de önemli bir köprü görevini üstlenecektir.
Tofaş; finansal bakımdan güçlü, operasyonel bakımdan çevreci, üretim kalitesi ve sürekliliği bakımından güvenilir bir tedarik zinciri oluşturmayı taahhüt etmektedir. Şirket bu doğrultuda, çalışanlarıyla birlikte değer zincirinin en önemli unsurlarından olan tedarikçilerinin sürekli gelişimlerine, organizasyonel mükemmeliyete ulaşmalarına, sürdürülebilirlik kültürünün tedarik zincirine de yayılmasına, iş başarılarının ve üretkenliklerinin artırılmasına katkıda bulunmaktadır.
Tofaş'ın satın alma yaptığı başlıca alanlar; direkt malzeme, yedek parça ve hizmet-endüstriyel satın almadır. 2024 yılında tüm bu süreçlere ait alımların toplam bütçe değeri 1,9 milyar euro olmuştur. Tofaş, satın alma süreçlerinde 3.000'in üzerinde tedarikçi ile çalışmakta ve Türkiye'de 14 şehirde bulunan 155 yerli direkt malzeme tedarikçisinden alım yapmaktadır. Yeni devreye giren projeler kapsamında Stellantis tedarikçi parkında yer alan 347 yurt dışı tedarikçi de tedarik paneline dâhil olmuş ve böylece toplam direkt malzeme tedarikçi sayısı 502'ye ulaşmıştır. Yeni araç projeleri ve paralelinde gelişen yeni otomotiv teknolojileri ile birlikte tedarikçi ağını geliştirecek faaliyetler yürüten Tofaş, bu kapsamda yurt içi ve yurt dışındaki birçok global veya yeni startup firmaları ile görüşmelerini sürdürmektedir.
Tofaş, her geçen gün artan sektörel ihtiyaçlar ve gelişen araç teknolojileri doğrultusunda tedarik zinciri çeşitliliğini de çok yönlü olarak artırmaktadır. Bu bağlamda, başta elektrikli araç teknolojilerine dönük yüksek teknoloji komponent geliştiren ve üreten firmaları tedarikçi parkına dâhil ederek bu alanda da rekabetçiliğini yükseltmektedir. Tedarik çeşitliliği olarak yerli direkt malzeme alımı yapılan başlıca ürünler; şekillendirilmiş sac parçalar, dövme-döküm işlenmiş parçalar, mekanik-elektromekanik parçalar, elektrik tesisatları, plastik ve kauçuktan mamul enjeksiyon, koltuk, kapı paneli, cam, torpido, tampon, egzoz, kimyasallar, iç-dış giydirme parçaları ve bağlantı elemanlarıdır. Üretimin devamlığını sağlayan hizmet ve endüstriyel satın alma faaliyetleri de yatırım, taahhüt, servis, eğitim-danışmanlık, yazılım, hizmet, makina ve sarf malzemesi alımları gibi geniş bir alana yayılmıştır. Tedarik zincirinin önemli bir halkası olarak satın alma süreçleri ve tedarikçi ilişkilerinde TEDARİK ZİNCİRİ çok yönlü risk yönetimi anlayışı ön planda tutulmaktadır.
UYUM POLİTİKASI
Tofaş, yeni projelerine yönelik satın alma faaliyetlerinde, ileri teknolojilerin Türkiye otomotiv sektörüne kazandırılmasına ve Şirket'in sürdürülebilirlik hedefleri ve rekabet gücüne katkıda bulunmasını sağlayacak nitelikte olmasına dikkat etmektedir. Bu bağlamda, otomotivde global üretici konumundaki bazı uluslararası firmalar, Türkiye'de yatırım veya yerli tedarikçilerle ortaklık yapmaya teşvik edilmektedir.
Tedarikçilerle ilişkiler iş ortaklığı anlayışı doğrultusunda, sürdürülebilir rekabeti esas alarak açıklık ve güvene dayalı olarak yürütülmektedir. Finansal bakımdan güçlü, operasyonel bakımdan çevreci, üretim kalitesi ve sürekliliği bakımından güvenilir bir tedarik zinciri oluşturmak doğrultusunda, tedarikçilerin sürekli gelişimlerine katkı sağlamak üzere çalışmalar yürütülmektedir.
Tofaş, direkt malzeme tedarikçilerinin sürdürülebilirlik performansını ölçmek için Ecovadis platformunu kullanmaktadır. Şirket aynı zamanda, tedarikçilerinden ortak hedeflere uyumlu iklim yol haritaları hazırlamalarını talep etmiştir ve bu süreci de sistematik olarak takip etmektedir. Tofaş'ın yeşil satın alma çalışmalarının temelinde sürdürülebilirlik kültürünün tedarik zincirine de yayılması ve çevresel etkisi düşürülmüş ürün ve hizmetlerin öne çıkarılması felsefesi yer almaktadır. Tofaş, yeşil satın alma hareketi ile tedarikçilerinin üretim süreçlerinden ve ürettikleri hizmetten kaynaklanan çevresel etkilerinin düşürülmesini, genel çevresel performanslarının iyileştirilmesini, çevresel risklerin azaltılmasını amaçlamaktadır. Direkt malzeme tedarikçilerinin başta iklim hedefleri olmak üzere tüm çevresel konularda performanslarını takip edebilmek amacıyla sorgulamalar yapılarak ilerlemeleri takip edilmektedir.
Tofaş sahip olduğu değer zinciri ağını etkin ve sürdürülebilir biçimde yönetmekte; paydaşlarıyla özdeş etik değerlere ve çalışma prensiplerine sahip ve sürekli gelişim odaklı bir değer zinciri oluşturmak için çalışmaktadır. Tofaş, bu kapsamda iş ortaklarından uyulmasını beklediği standartlara ilişkin gerekli rehberliği sağlamak amacıyla Tedarik Zinciri Uyum Politikası'nı yayınlamıştır.
Tofaş tüm satın alma faaliyetlerinde iş ortaklığı anlayışını ön planda tutarak tedarikçilerinin ürün tasarımı, organizasyonel/ teknik gelişim, kalite, maliyet iyileştirme, fiziksel ve finansal riskler, üretim süreç iyileştirme, ortak satın alma ve sürdürülebilirlik gibi birçok alanda gelişimine katkı sağlayacak süreçler yürütmektedir.
"Road to Zero" Tofaş'ın tedarikçilerinin kalite seviyelerini sistematik olarak iyileştirmek ve tedarikçi parkındaki sıfır hatalı tedarikçi oranının iyileşmesini takip ederek yönetmek için oluşturulduğu stratejik bir süreçtir. 2024 yılında toplam 101 tedarikçi "0 hatalı" tedarikçi statüsüne ulaşırken, bunların tüm parkın içindeki oranı %70 olarak gerçekleşmiştir.
Tofaş'ın, tedarikçilerinin proseslerinde dijital dönüşüm yolculuklarına katkıda bulunmak adına, 8 kuluçka merkezinden 135 startup firması ile oluşturduğu düşük maliyetli dijital çözümleri tedarikçilerinin kullanımına sunmaktadır. Her yıl bu alanda yapılan yeni projelerle birlikte dijital çözüm havuzu genişletilmektedir. K0 projesinde, toplamda 67 çözümün , fizibilitesi uygun bulunan 54 tanesi devreye alınmıştır.
Tofaş, Monozukuri adlı süreç ile tedarikçilerinin; ar-ge, üretim, lojistik ve satın alma ekiplerini bir araya getirmektedir. Oluşturulan bu ekosistem ile maliyet iyileştirme fırsatlarının fikir olarak ortaya çıkması sağlanmaktadır.
K0 projesinin başından itibaren yerlileştirme çalışmalarına tedarikçilerin mevcut yetkinlikleri, gelişim potansiyelleri ve Tofaş'ın sürdürülebilirlik hedefleri de göz önünde bulundurularak yoğun olarak devam edilmektedir. Bu alanda 2024 yılında 30'a yakın tedarikçide 500 parça proje planına uygun olarak başarılı bir şekilde yerlileştirilmiştir. Aynı şekilde gelecek yıl da yürütülecek yerlileştirme faaliyetleri belirlenen hedefler ve proje planlarına uygun olarak sürdürülecektir.
Önümüzdeki dönemde, K0 gibi yeni projelerin sunacağı yerlileştirme potansiyelleri ile tedarikçi parkı farklı yetkinliklere sahip yeni tedarikçilerin katılımı ile zenginleşecek; bu da Tofaş ve Türk otomotiv sektörünün küresel boyutta rekabet gücünü artıracaktır.
Tofaş'ın tüm faaliyetlerine, kurum kültürünün temel taşlarını oluşturan üstün iş etiği kurallarına bağlılık anlayışı yön vermektedir. Bu bağlamda, üstün etik değerler sergilemek tüm Tofaş çalışanlarının ana öncelikleri ve sorumlulukları arasında yer almaktadır. Tofaş çalışanları yanında Tofaş bayileri, tedarikçileri, ortakları yani tüm paydaşların Tofaş Etik Davranış Kuralları ile Tofaş Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası'na uygun hareket etmesi beklenmektedir.
Tofaş Etik Davranış Kuralları'nın uygulanması ve kurallara uyum sürecinin gözetimi, Tofaş Etik Kurulu tarafından yürütülmektedir. Tofaş, rüşvet ve yolsuzluğa karşı "Sıfır Tolerans" yaklaşımı ile hareket etmekte ve faaliyetlerini adil, dürüst, yasal ve etik kurallarına uygun bir şekilde sürdürmeyi taahhüt etmektedir. Şirket, geliştirdiği tüm politika ve prosedürlerde yasal düzenlemelere, etik ve mesleki ilkelere ve evrensel kurallara tam uyum göstermeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda rüşvet ve yolsuzluk riskleri belirlenmekte; bunları azaltmaya yönelik faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Şirket içi toplu eğitimler, rutin etik kural bilgilendirmeleri ve çevrim içi eğitimlerle etik uyum faaliyetleri desteklenmektedir.
Tofaş, ana hissedarlarından Koç Holding'in imzacısı olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi'nin (UNGC) yolsuzlukla mücadele başlıklı 10'uncu ilkesini de iş etiği ve yolsuzlukla mücadele yaklaşımının ayrılmaz bir parçası olarak kabul etmektedir.
Tofaş'ta iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ile benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılmamaktadır. İşin riski, çalışanın güvenliği, yasal zorunluluklar gibi işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapılmamaktadır. Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılmamaktadır. İşe alım, görevlendirme ve yükselmede dil, din, cinsiyet, ırk vb. konularda ayrımcılık yapılmaksızın objektif performans kriterleri gözetilmektedir. Tofaş'ta kesinlikle çocuk işçi çalıştırılmamakta; zorla/zorunlu tutarak çalıştırma uygulaması bulunmamaktadır.
TOFAŞ ETİK DEĞERLER, RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI
Tofaş, gelecek nesillere yatırım, kapsayıcılık ve çeşitlilik ile kültürel mirası koruma alanlarında uzun soluklu projeler hayata geçirmektedir.
Güçlü bir toplumun iş dünyasında başarılı olmak için en temel unsur olduğuna inanan Tofaş; toplumsal gelişmeyi çok yönlü bir yaklaşımla destekleyecek, ülke ekonomisine katkı sağlayacak ve toplum için artı değer yaratacak sosyal sorumluluk projelerine odaklanmıştır. Topluma yaptığı katkıyı farklı eksenlerde ortaya koyan Tofaş, gelecek nesillere yatırım, kapsayıcılık ve çeşitlilik ile kültürel mirası koruma alanlarında uzun soluklu projeler hayata geçirmektedir.
Tofaş sosyal sorumluluk alanındaki çalışmalarına, Birleşmiş Milletler'in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile bulunduğu coğrafyanın ihtiyaç, beklenti ve öncelikleri doğrultusunda yön vermektedir. Tofaş hayata geçirdiği projeleri, ortaya koyduğu orta ve uzun vadeli ölçülebilir hedefler ile takip etmektedir.
Tofaş, projelerin etki alanını artırmak ve uygulanabilir çözümler geliştirmek için öncelikle çalışan, bayi ve tedarikçileri olmak üzere tüm paydaşlarını çevresel ve sosyal sorunların çözümüne katkıda bulunmaları için teşvik etmektedir. Uzmanlık alanlarına göre sivil toplum örgütleri, uluslararası kuruluşlar, üniversiteler, yerel yönetimler veya bireyler ile güçlü iş birlikleri kurmaktadır.
TOFAŞ BAĞIŞ VE SPONSORLUK POLİTİKASI
Tofaş, faaliyet alanı Bursa başta olmak üzere spor ve eğitim alanında toplumda fırsat eşitliği yaratarak çocuk ve gençlere hayatın her alanında başarılı olmalarına yardımcı olacak bir kültür ve bakış açısı kazandırmayı ve toplumda bu değerlerin yaygınlaştırılmasını hedeflemektedir.
1974 yılında kurulan Tofaş Spor Kulübü, altyapı odaklı sistematik çalışmalarıyla yıllar içerisinde Bursa ve ülke basketbolu için yeni spor insanları yetiştirmekte; gençlere fırsat eşitliği sağlayarak sağlıklı nesillerin oluşmasına ve toplumun yaşam kalitesinin artmasına destek olmaktadır.
Tofaş Spor Kulübü yetiştirdiği oyuncu ve antrenörlerle ulusal ve uluslararası alanda sportif başarılar elde ederek Bursa'yı basketbol şehrine dönüştüren ve taraftarını gururlandıran örnek bir spor kulübü olmayı hedeflemektedir. Tofaş Spor Kulübü'nün öncelikleri; altyapısından sporcu yetiştirmek, A takımı ve sosyal sorumluluk projeleridir.
Tofaş Spor Kulübü'nün altyapısında kurulduğu günden bu yana 770'si milli olmak üzere toplam 5.200'den fazla sporcu ve 420'den fazla antrenör görev yapmıştır.
TOFAŞ SPOR KULÜBÜ İNTERNET SİTESİ
Tofaş Basketbol U16 Yıldız A Takımı, 2024 yılında Bursa U16 Yıldız Erkekler Yerel Ligi'nde şampiyonluk; U16 Erkekler Türkiye Şampiyonası'nda ise 3'üncülük elde etmiştir. Tofaş Basketbol U18 Genç Takımı ise Macaristan'da gerçekleştirilen 2024 Gençler Basketbol Şampiyonlar Ligi'ni 3'üncülük ile tamamlamıştır.
Tofaş Spor Kulübü Türkiye'nin dört bir yanındaki 2006-2011 arası doğumlu altyapı sporcuları için ilk kez 2024 yılında Tofaş Altyapı Pro Kampı'nı düzenlemiştir. Mustafa V. Koç Spor Tesisleri'nde Tofaş Spor Kulübü antrenörleri tarafından gerçekleştirilen kampa katılan gençler, aldıkları temel basketbol eğitimleriyle bilgi ve koordinasyon seviyelerine katkı sağlamıştır.
Tofaş Spor Kulübü erkek basketbol takımı kurulduğu günden bu yana 2 Basketbol Süper Lig, 3 Türkiye Kupası ve 1 Cumhurbaşkanlığı Kupası kazanmıştır. Tofaş Erkek Basketbol A Takımı'nda 2023 yılına kadar yaklaşık 800 oyuncu görev almıştır. Takım 2024-2025 sezonunda Basketbol Süper Ligi ve FIBA Europe Cup'ta mücadelesini sürdürmektedir.
Tofaş Spor Kulübü, "Basketbol Kenti Bursa" söylemini benimseyerek başta bulunduğu Bursa ili olmak üzere ülke genelinde sporda fırsat eşitliği yaratarak tüm gençlerin spora ulaşması için gerekli imkânları sağlamayı ve spor kültürünü yaymayı hedeflemektedir. Tofaş Spor Kulübü etki alanını artırmak ve uygulanabilir çözümler geliştirmek için sivil toplum örgütleri, yerel yönetimler ile ulusal ve uluslararası organizasyonlarla iş birlikleri gerçekleştirmekte ve topluma fayda yaratacak projeler ortaya koymaktadır.
9 şehirde faaliyet gösteren 18 adet Tofaş Basketbol Okulu'nda, 2024 yılı itibarıyla toplam 4.000 çocuk basketbol eğitimi almaktadır.
Tofaş Spor Kulübü, Koç Holding'in Topluluk Şirketleri ile birlikte AFAD koordinasyonunda deprem bölgesinde kurduğu Umut Kentler'deki Tofaş Basketbol Okulları'nda, depremden etkilenen çocuklara basketbol eğitimleri vermektedir. Tofaş Spor Kulübü koordinatörlüğünde ve Türkiye Basketbol Antrenörleri Derneği (TÜBAD) ile iş birliğinde Hatay, Adıyaman ve Malatya'da bölgedeki yerel antrenörler tarafından verilen eğitimlerden 2024 yılı sonu itibarıyla 200'den fazla çocuk yararlanmaktadır.
"Yeni Nesil Tofaş Projesi", çocuklara spora erişimde fırsat eşitliği yaratmak ve çocuklara spor eğitiminin ötesinde hayatın her alanında başarılı olmalarına yardımcı olacak bir kültür ve bakış açısı kazandırmak hedefiyle 2016 yılında hayata geçirilmiştir. Proje, her çocuğun yaşadığı çevrede eşit imkânlarla basketbol oynayabildiği, gerçek spor kültürüne sahip bir nesil için antrenör, aile ve çocuk üçgeninde bir eğitim ve uygulama modelidir. Tofaş Spor Kulübü'nün altyapısının küçük takımlar kadrosunu büyük oranda Yeni Nesil Tofaş'tan yetişen sporcular oluşturmaktadır. Bölgelerdeki antrenör ve aileleri eğitmek için oluşturulan e-learning sisteminde 2024 yılına kadar toplam 250.000 eğitim videosu izlenmiştir. Yeni Nesil Tofaş Projesi ile bugüne kadar Bursa'nın farklı ilçelerinde kurulan toplam 11.000 çocuk ve 6.000 ebeveyne ulaşılmıştır.
Tofaş Spor Kulübü 2019 yılında, Semt Sahaları Projesi kapsamında Bursa'nın farklı ilçelerinde basketbol sahaları inşa etmeye başlamıştır. 2024 yılı itibarıyla Bursa içerisinde 46 adet basketbol sahası bulunmaktadır.
Tofaş Basketbol Takımı ev sahibi olduğu maçları, Bursa halkının da sosyal hayatına da katkıda bulunan Nilüfer Tofaş Spor Salonu'nda oynamaktadır. Tofaş Spor Kulübü'nün 2016'da hizmete açtığı Mustafa V. Koç Spor Salonu, Tofaş personelinin yanı sıra Bursa'daki amatör spor kulüplerine ve sporculara da hizmet vermektedir. 5.800 m²'lik tesiste, üç basketbol sahasını içeren spor salonu, kondisyon merkezi ve her türlü fizik tedavi ihtiyacını karşılayacak tam teşekküllü sporcu rehabilitasyon merkezi yer almaktadır.
Tofaş genç nesillerin nitelikli gelişimini destekleyen spor ve eğitim alanlarındaki yatırımları, ayrıca kültürel mirası koruma amaçlı çalışmaları ile 2024 yılında Bursa Sanayicileri ve İş insanları Derneği (BUSİAD) tarafından verilen Doğan Ersöz ve BUSİAD Başarı Ödülleri'nde "Kültür, Sanat ve Spora Destek" kategorisinde ödüle layık görülmüştür.
Tofaş Spor Kulübü sosyal sorumluluk projeleriyle 2030 yılı itibarıyla 45 bin kişiye ulaşılması hedeflenmektedir.
Yeni Nesil Tofaş projesi ile 2030 yılı itibarıyla 25 bin çocuk, anne ve babaya ulaşılması hedeflenmektedir.
Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi DOSAB ve Tofaş'ın birlikte hayata geçirdiği, 2014-2015 öğretim yılında eğitime başlayan Tofaş Fen Lisesi Bursa-Nilüfer ilçesinde yer almaktadır ve taban puanına göre Türkiye'nin en başarılı 10 lisesi arasındadır. Tofaş; Tofaş Fen Lisesi'nin öğretmen, öğrenci gelişimine ve okulun gelişim amaçlı fiziki ihtiyaçlarına yönelik destek ve başarıyla mezun olan öğrencilere üniversite burs desteği vermektedir.
Tofaş desteğiyle Tofaş Fen Lisesi'nde açılan "Yenileşim Atölyesi"nin; otomotiv ve mühendislik alanına yön verecek, geleceği şekillendirecek donanımlı gençlerin yetişmesine destek olması amaçlanmaktadır. MEB tarafından ilham veren proje olarak belirlenmiş olan Yenileşim Atölyesi'nin tüm fen liselerine yaygınlaştırılması kararı alınmıştır. 2030 yılına kadar verilecek destekler ile Tofaş Yenileşim Atölyesi'nin Avrupa'nın en iyi ilk 3 STEM atölyesinden biri olması hedeflenmiştir.
Tofaş, Tofaş Fen Lisesi'nde cinsiyet eşitliği ve gelecek meslekleri üzerine gerçekleştirdiği farkındalık çalışmaları ile kız öğrencilerini mühendislik mesleğine teşvik etmeyi, bu vesile ile potansiyel istihdam kaynağını genişletmeyi hedeflemektedir.
Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi, Anadolu'daki otomotiv mirasına sahip çıkmak amacıyla kurulmuş Türkiye'nin ilk ve tek Anadolu arabaları müzesidir. Umurbey Mahallesi'nde bulunan eski ipek fabrikası Tofaş tarafından restore edilerek müzeye dönüştürülmüştür. Müze, ziyaretçilerini 2.600 yıl öncesine ait bir tekerlekten başlayarak Tofaş tarafından üretilen motorlu araçlara kadar devam eden tarihi bir yolculuğa çıkarmaktadır.
Kapılarını 2002 yılında açan Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi, kuruluşundan bugüne kadar yaklaşık 1,5 milyon kişi tarafından ziyaret edilmiştir.
Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi sınırları içinde yer alan ve sanat galerisi olarak hizmet veren Umurbey Hamamı, bugüne kadar toplam 6 geçici sergiye ev sahipliği yapmıştır. Sanat, toplum ve ticaret hayatının geçmişten günümüze izlerini taşıyan son sergi "Kantarın Topuzu; Teraziler, Ağırlıklar, Ölçü Aletleri" olmuştur. Müze'nin kafesi "Fayton Kafe" Bursa halkı ve müze ziyaretçilerine hizmet vermektedir. Müze ve 50 farklı bitki türü bulunduran bahçesi, yıl boyunca konserlere, sanat ve kültür etkinliklerine ev sahipliği yapmaktadır.
Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi 2024 yılında, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Türkiye Kültür Yolu Festivali" Bursa organizasyonu kapsamında "Doğa'nın Sanatı: İpek" adlı fotoğraf sergisine ev sahipliği yapmıştır. Fotoğraf sanatçısı Fahrettin Beceren küratörlüğünde müzenin Mancınıkhane binasında açılan sergide, ipekböceğinin oluşum ve dönüşüm aşamalarını yansıtan 60 adet fotoğraf yer almıştır. Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi 2024 yılında ayrıca, 2'nci Bursa Uluslararası Seramik Bienali kapsamında Türk ve yabancı sanatçılar tarafından üretilen "Tepebaşı-Eskişehir Pişmiş Toprak Heykelleri" koleksiyon yapıtlarından bir seçkiye ev sahipliği yapmıştır.
TOFAŞ BURSA ANADOLU ARABALARI MÜZESİ İNTERNET SİTESİ
Tofaş, Türkiye'nin en büyük 5 antik şehir kalıntısından biri olan ve 1988'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren Pamukkale'deki Hierapolis antik kentindeki kazı çalışmalarına 2005 yılından bu yana destek vermektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Denizli Valiliği'nin himayesinde yürütülen çalışmalarda, başta İtalya ve Türkiye'den olmak üzere aralarında arkeolog, mimar, restoratör ve uzmanların bulunduğu yaklaşık 70 kişilik uluslararası bir ekip görev almaktadır.
Hierapolis'te, bugüne kadar gün ışığına çıkarılan en önemli eserler arasında; Antik Tiyatro, Nekropol, Kaplıcalar, Büyük Kilise, San Filippo Matrium, Frontinus Kapısı, Gymnasium, Apollo Tapınağı ile Pluto'nun Kapısı (Plutonium) bulunmaktadır.
Tofaş, 2023 yılında meydana gelen deprem etkilenen Malatya şehrinin tarihi ve kültürel mirasının korunması adına Tofaş'ın liderliğinde, Arslantepe Höyüğü'nde yarım kalan arkeolojik çalışmalarına 2023 yılında liderlik etmeye başlamıştır.
2024 yılında proje kapsamında deprem sonrası hasarlı hâle gelen kazı evlerinin restorasyon çalışmaları ile kazı ofislerinin ve ortak alanların bulunduğu ana kerpiç binanın deprem güçlendirme inşaatı tamamlanmıştır.
Tofaş toplumsal cinsiyet eşitliğine gösterdiği duyarlılığı bu alanda topluma katma değer sağlayacak faaliyetler ile hayata geçirmeyi amaçlamaktadır.
Cinsiyet Eşitliği Forumu'nun toplumsal cinsiyet eşitliği için teknoloji ve inovasyon alanındaki küresel hızlandırma planı aksiyonlarına uyumlu olarak Tofaş, STEM alanında okuyan kız öğrenci sayısını artıracak Türkiye çapında yaygınlaştırma potansiyeli olan projeler yaratmayı ya da mevcut projelere destek olmayı hedeflemektedir. Bu kapsamda Tofaş, hayata geçireceği projeler ile 2026 yılına kadar 30.000 kız çocuğuna ulaşmayı hedeflemektedir.
Tofaş bu kapsamda 2022 yılında TAPV ile iş birliğinde ortaokul, lise ve ebeveynlere yönelik hazırladığı "Cinsiyet Önyargılarından Uzak Meslek Seçimi" eğitimlerini Tofaşlılara sunmuştur. Tofaş ayrıca, Tofaş'ı deneyimlemek ve kendi potansiyelini keşfetmek için mühendislik son sınıf, yüksek lisans ve doktora kadın öğrencileri ile yeni mezunların katılım gösterebileceği online Hack-Auto Women kampı düzenlemiştir. Yaklaşık 2.000 gencin katıldığı kamp sonunda başarılı performans gösteren katılımcılar, Tofaş'ta işe alım ve staj süreçlerinde değerlendirilecektir.
TOFAŞ; ÜSTÜN İŞ ETİĞİ KURALLARINA BAĞLI OLARAK ŞEFFAFLIK, DÜRÜSTLÜK, HESAP VEREBİLİRLİK VE ADALET İLKELERİ TEMELİNDE SORUMLU KURUMSAL YÖNETİM VE İNSAN KAYNAĞININ YETKİNLİK DÖNÜŞÜMÜ VE GELİŞİMİ ODAKLI ÇALIŞMA ANLAYIŞIYLA SEKTÖRE ÖNCÜLÜK ETMEKTEDİR.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Şirket'in kayıtlı sermaye tavanı 1 milyar TL, çıkarılmış (ödenmiş) sermayesi ise 500 milyon TL'dir.
| Ortakların Unvanı | Hisse Grubu | Pay Tutarı (TL) | Oy Hakkı | Pay %'si |
|---|---|---|---|---|
| STELLANTIS EUROPE SpA | D | 189.279.856,87 | 18.927.985.687,00 | 37,86 |
| Koç Holding A.Ş. | A | 188.113.814,70 | 18.811.381.470,00 | 37,62 |
| Koç Ailesi | A | 1.166.042,17 | 116.604.217,00 | 0,233 |
| Diğer Ortaklar | E | 121.440.286,26 | 12.144.028.626,00 | 24,29 |
| 500.000.000,00 | 50.000.000.000,00 | 100,00 |
Ortaklık Sermaye Piyasası Araçlarının Kote Edildiği Diğer Borsalar veya İşlem Gördüğü Teşkilatlanmış Piyasalar
| Kote Edilen/ İşlem Gören Sermaye Piyasası Aracının Türü |
Kotasyon/ İşlem Görmeye Başlama Tarihi |
İlgili Piyasanın/Borsanın Bulunduğu Ülke |
İlgili Piyasanın/ Borsanın İsmi |
Piyasanın/Borsanın İlgili Pazarı |
|---|---|---|---|---|
| Hisse Senedi | 1.07.1991 | Türkiye | Borsa İstanbul A.Ş. | Yıldız Pazar |
BIST SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ENDEKSİ / BIST TÜM / BIST SINAİ / BIST 30 / BIST 100 / BIST Bursa / BIST YILDIZ / BIST KURUMSAL YÖNETİM / BIST TEMETTÜ / BIST METAL EŞYA, MAKİNA / BIST 50
01.01.2024 - 31.12.2024 dönemini kapsayan sürede sermaye ve ortaklık yapısında herhangi bir değişiklik olmamıştır. Şirket tarafından, en son 2005 yılı içinde, toplam 50.000.000 TL olacak şekilde iç kaynaklardan %11,111111 oranında bedelsiz sermaye artışı yapılmış olup, müteakip yıllar ve 2024 yılında da herhangi bir sermaye artışı olmamıştır. Şirket'in kuruluşundan itibaren sermaye artışlarına ilişkin bilgilere www.tofas.com.tr internet sitesinden ulaşılabilir.
Tofaş, BİST 30 ve BİST 100 Endeksi yanı sıra Kurumsal Yönetim Endeksi ve Sürdürülebilirlik Endeksi'nde de yer almaktadır.
Genel Kurul'larda her hisse için bir oy hakkı söz konusu olup, oy hakkında imtiyaz yoktur. Ancak, Yönetim Kurulu üyelerinin seçimine ilişkin olarak, İmtiyazlı Pay Sahipleri olarak A ve D Grubu hissedarlarınca gösterilecek adaylar arasından seçim yapılması mecburidir (Şirket Esas Sözleşmesi'nin 10'uncu maddesi). Şirketimizin ortaklık yapısı çerçevesinde, imtiyazlı pay sahiplerinin Şirket Esas Sözleşmesi'nde belirtildiği üzere, Yönetim Kurulu üyelerinin belirlenmesi için A ve D grubu hissedarların imtiyazı söz konusu olup A ve D Grubu pay sahipleri tarafından gösterilen adaylardan birer tanesinin Sermaye Piyasası Kurulu'nun II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği ile düzenlenen bağımsızlık kriterleri ve niteliklerini haiz olmaları zorunludur. Kâr payı dağıtımında ise (Esas Sözleşme'nin 18'inci maddesi) imtiyaz söz konusu değildir. Bu hususlara ilişkin kapsamlı bilgi ve açıklamalar, Faaliyet Raporu'nun içinde de yer alan Kurumsal Yönetim İlkeleri Uyum Raporu'nda ayrıntılı olarak yer almaktadır.
Kurumsal Yönetim
Ayrıca ilgili dönem içinde çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim konularındakiler dâhil olmak üzere Şirket'in mali durumu ve faaliyetlerini etkileyebilecek nitelikte bir dava açılmamış olup mevzuat hükümlerine aykırı uygulamalar nedeni ile Şirket ve yönetim organı üyeleri hakkında uygulanan herhangi bir idari veya mali yaptırım yoktur. Şirket faaliyetlerini önemli derecede etkileyebilecek mevzuat değişikliği bulunmamaktadır.
Şirket'in sermayesinin karşılıksız kalması gibi bir durum da söz konusu olmayıp ilgili Komite raporunda da yer aldığı üzere faaliyetlerin devamına elverişli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Şirket'in finansal yapısını iyileştirmek için gerekli ilave önlemler alınmaktadır.
Şirket'in faydalandığı devlet teşvik ve yardımlarına Finansal Rapor'un 14 no'lu dipnotunda yer verilmiştir.
Faaliyet yılının sona ermesinden sonra Şirket'te meydana gelen ve ortakların, alacaklıların ve diğer ilgili kişi ve kuruluşların haklarını etkileyebilecek nitelikte özel önem taşıyan bir olay gerçekleşmemiş ve yönetim organının diğer hususlara ilişkin uygun gördüğü ilave bilgi bulunmamaktadır.
Hissedarlar www.tofas.com.tr sitesi içinde yer alan "Yatırımcı İlişkileri Bölümü"nün altında, Şirket ile ilgili kurumsal, finansal ve borsa verilerine ilişkin bilgilere ilgili alt başlıklardan ulaşarak inceleyebilecekleri gibi, Şirket Merkezine gelerek veya telefonla ya da kurumsal e-posta adresi [email protected]'ye de e-mail yollayarak Şirket ile ilgili diğer bilgileri almaları ve iletişim sağlamaları mümkündür.
2024 yılını kapsayan dönem içinde, Şirket Esas Sözleşmesi'nde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Şirket Esas Sözleşmesi'ne www.tofas.com.tr internet sitesinden de erişilerek, incelenebilir.
Şirket tarafında Ortaklarına, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Esas Sözleşme hükümleri ile Kâr Dağıtım Politikası'na uygun olarak;
Söz konusu yıllar ve önceki seneler itibarıyla ayrıntılı "Kâr Dağıtım Tabloları"na Şirketimizin www.tofas.com.tr adresinden ulaşılarak, incelenebilir.
Şirket'in İstanbul'da faaliyet gösteren ve 50.000.000-TL nominal sermayeli bağlı ortaklığı Koç Fiat Kredi Finansman A.Ş.'de (KFK), 31.12.2024 tarihi itibarıyla iştirak tutarı 50.000.000 TL olup, iştirak oranı %100'dür.
Şirket'in İstanbul'da faaliyet gösteren ve nominal sermayesi 5.500.000 TL olan Fer Mas Oto Ticaret A.Ş.'de de (Fer Mas) ortaklığı bulunmakta olup, 31.12.2024 tarihi itibarıyla söz konusu şirketteki iştirak tutarı 5.500.000 TL ve iştirak oranı %100'dür. Şirketimizin pay sahiplerinden Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş., sahip olduğu, Şirket sermayesinin yaklaşık %0,035'ini temsil eden 17.569.344 adet ve 175.693,44-TL nominal değere sahip A Grubu paylarını her türlü takyidattan ari olarak Koç Holding A.Ş.'ye devrettiğini bildirmiştir.
Columbia Üniversitesi'ne bağlı Columbia College'da (ABD) Eski Yunan Dili ve Kültürü alanında gördüğü lisans eğitimini 1985 yılında tamamlamıştır. Bir sene İsviçre'de Kofisa Trading Company'de çalışmıştır. 1989 yılında Columbia Üniversitesi İşletme Fakültesi'nden MBA derecesi almıştır. 1989-1990 yılları arasında New York merkezli Ramerica International Inc.'te görev aldıktan sonra, 1990 yılında Koç Topluluğu'na katılmıştır. Koç Holding'de Finansman Koordinatörlüğü, Enerji Grubu Başkan Yardımcılığı ve Başkanlığı gibi üst düzey görevlerde bulunmuştur. 2004 yılında Koç Holding Yönetim Kurulu Üyesi olmuş, Mayıs 2008'de Yönetim Kurulu Başkan Vekilliği görevini üstlenmiştir. Şubat 2016'dan bu yana Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapmaktadır. Ömer M. Koç; TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkan Yardımcısı, Türk Eğitim Vakfı Mütevelliler Heyeti Başkanlığı, Geyre Vakfı Yönetim Kurulu Başkanlığı, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık Yönetim Kurulu Başkanlığı, İstanbul Kültür Sanat Vakfı Mütevelliler Kurulu Başkanlığı, Tüpraş Yönetim Kurulu Başkanlığı, Tofaş Yönetim Kurulu Başkanlığı ve diğer bazı Koç Topluluğu şirketlerinde Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerini de yürütmektedir.
Samir Cherfan yüksek öğrenimini Polytech Sorbonne Paris Mühendislik Bölümü'nde tamamlamıştır. Kariyerine 1992 yılında Renault Grubu'nda başlamış; 2003 yılında Program Direktörü, 2010 yılında ise Renault Perakende Grubu'nda Doğu Paris perakende ağının Genel Müdürü olarak atanmıştır. Cherfan, 2012 yılında Orta Doğu'da Nissan Group'ta Satış ve Pazarlama Direktörü olmuş; 2013 yılında Genel Müdürlük görevini üstlenmiştir. Cherfan, Groupe PSA'ya 2017 yılında Orta Doğu ve Afrika Bölgesi Satış ve Pazarlama Kıdemli Başkan Yardımcısı olarak katılmış; 2019 yılında Orta Doğu ve Afrika Bölge Direktörü ve Genel Müdür Yardımcısı olarak atanmıştır. Samir Cherfan Ocak 2020'den bu yana, Stellantis'in Orta Doğu ve Afrika Operasyon Direktörü ve Küresel İcra Kurulu Üyesi görevlerini üstlenmektedir.
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'nden 1988 yılında mezun olan Cengiz Eroldu, 1993-1995 yılları arasında İtalya'da LUISS Üniversitesi'nde MBA programını tamamlamıştır. Eroldu, iş yaşamına 1989 yılında Koç Holding'de Denetim Uzmanı olarak başlamıştır. 1995 yılında Tofaş'a Muhasebe ve Endüstriyel Kontrol Müdür Yardımcısı olarak atanan Eroldu, 2001-2008 yılları arasında Muhasebe ve Endüstriyel Kontrol Müdürlüğü, Bütçe ve Kontrol Müdürlüğü ve 2008-2015 arasında da Mali Direktörlük görevlerini yerine getirmiştir. Eroldu, 2015 yılından bu yana Tofaş Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO olarak görev yapmaktadır. Cengiz Eroldu 2022 yılı itibarıyla Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) başkanlığı görevini de yürütmektedir.
İlker Erden, 2005 yılında Boğaziçi Üniversitesi İşletme bölümünden lisans derecesini almıştır. 2020 yılında Koç Üniversitesi İşletme Enstitüsü'nde Executive MBA ve 2024 yılında Harvard Business School'da Liderlik Gelişimi Programı'nı (PLD) tamamlamıştır. Kariyerine Ernst & Young Kurumsal Finansman'da başlayan İlker Erden, iki yıl boyunca Türkiye ve uluslararası alanda çeşitli finansal durum tespiti ve değerleme projelerinde yer almıştır. Yerel bir yatırım bankası olan FinansInvest'te iki yıl boyunca M&A ve özelleştirme alanlarında danışmanlık yapmıştır. Sonraki dokuz yıl boyunca HSBC Principal Investments, Invest AD (Abu Dhabi Investment Company'nin doğrudan yatırım kolu) ve Global Investment House'da (Kuveyt merkezli bir GP) çeşitli özel sermaye rollerinde görev yapmıştır. Bu dönemde yatırımlar, yönetim kurulu düzeyinde portföy yönetimi ve kaynak yaratma gibi faaliyetlerde aktif olarak yer almıştır. İlker Erden'in Koç Holding A.Ş.'deki profesyonel yolculuğu 2017 yılında Strateji ve İş Geliştirme Yöneticisi olarak başlamıştır. Şu anda Koç Holding Strateji ve İş Geliştirme Koordinatörü olarak görev almakta ve aynı zamanda departman Eş Liderliği sorumluluğunu üstlenmektedir.
Yüksek öğrenimini Barselona Katolonya Politeknik Üniversitesi Mühendislik alanında tamamlayan Silvia Vernetti Blina stratejik planlama, iş geliştirme ve finansal iş yönetimi alanlarında uzmanlık kazanmıştır. Silvia Vernetti Blina, 2004 yılında Fiat S.p.A'ya katılmadan önce Bain & Company (İtalya) ve Andersen Consulting'de danışmanlık yapmış ve grubun tüketici finansmanı birimi Fidis'in İş Geliştirme ve Ortak Girişimler Koordinasyonunda görev almıştır. Vernetti ayrıca 2009'dan itibaren FCA'nın EMEA Bölgesi İş Geliştirme Başkanı ve 2011'den itibaren FCA Sırbistan Başkanı olarak görev yapmıştır. Bu dönemde endüstriyel ortaklarla ittifakları yönettiği Fiat Grubu Otomobil Ortaklıkları Yönetimi ve Stratejik Planlama fonksiyonunu da yönetmiştir. Blina, Mart 2018'den bu yana Jeep® Finans Küresel Başkanı, Ocak 2021'den bu yana ise Küresel Kurumsal Ofis Başkanı ve Stellantis'in üst düzey yönetici ekibinin bir üyesi olarak görev yapmaktadır.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1983 yılında mezun olmuştur. 1984'te İstanbul Barosu'na girmiştir. New Orleans Tulane Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Uluslararası Ticaret alanında yüksek lisans ve Koç Üniversitesi'nde Executive MBA derecelerini almıştır. İş yaşamına 1989 yılında Koç Holding'de Hukuk Müşaviri olarak başlamış; 2000-2006 yılları arasında Baş Hukuk Müşaviri Yardımcısı olarak görevini sürdürmüştür. 2006-2021 yılları arasında Koç Holding Baş Hukuk Müşaviri olarak görev yapmış; 2021 yılı başından itibaren Uyum Programı'ndan da sorumlu olarak Baş Hukuk ve Uyum Müşaviri unvanını almıştır. Kenan Yılmaz, aynı zamanda Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ve Marmaris Altınyunus Turistik Tesisler A.Ş.'de Yönetim Kurulu Üyesidir. Ayrıca, diğer bazı Koç Topluluğu şirketlerinde Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerini yürütmektedir. Bu görevlerine ek olarak, Türkiye Etik Değerler Merkezi Vakfı Kurucu Üyesi, Türkiye Sualtı Arkeoloji Vakfı (TINA) Kurucu Üyesi ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve TÜSİAD Üyesidir.
Polat Şen, lisans eğitimini 1998 yılında Marmara Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü'nde, yüksek lisans eğitimini 1999 yılında İngiltere'de Bradford Üniversitesi Uluslararası Finans Bölümü'nde gerçekleştirmiştir. Şen, 2016 yılında Harvard Business School Advanced Management Programı'nı tamamlamıştır. 2005 yılında Arçelik A.Ş. İç Denetim Yöneticisi, 2008 yılında Grundig Elektronik / Grundig Multimedia B.V. Finans ve Mali İşler Grup Direktörü olarak atanan Şen, 2009-2010 yılları arasında Arçelik A.Ş. / Grundig Multimedia B.V. Finans ve Mali İşler Direktörü olarak görev yapmıştır. 2010-2015 yılları arasında Satın Alma Direktörü görevini sürdüren Polat Şen, 2015-2022 yılları arasında Arçelik A.Ş.'de Finansman ve Mali İşler Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde aynı zamanda Arçelik'in Sahraaltı Afrika operasyonlarından sorumlu Genel Müdür Yardımcısı olarak görev almıştır. 2022 yılında Koç Holding CFO'luğuna atanmıştır.
Giorgio Fossati, yüksek öğrenimini İtalya'da Torino Üniversitesi Hukuk Bölümü'nde tamamlamıştır. Profesyonel iş hayatına 1988 yılında Iveco S.p.A.'nın Hukuk Bölümü'nde başlamıştır. 1999 yılında Fiat S.p.A.'nın Hukuk Bölümü'ne katılmıştır. 2002 yılında FCA Italy S.p.A.'nın Genel Danışmanı olmuştur. 2011 yılında FCA'nın Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Bölgesi Genel Danışmanı ve Fiat Chrysler Automobiles N.V.'nin Kurumsal Genel Danışmanı olarak görev yapmıştır. Fossati aynı zamanda FCA Partecipazioni S.p.A., Fiat Chrysler Risk Management S.p.A.'da Yönetim Kurulu Üyesi; FCA Poland S.A.'da Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı'dır.
Gianni Coda, Fiat Grubu bünyesinde çeşitli sorumluluklar almış; 1979 yılında Teksid'e katılarak Fiat Allis ve Fiat Geotech'te görev yapmıştır. 1992 yılında Fiat ve Ford New Holland entegrasyonuna liderlik etmek üzere atanmış ve 1993 yılında mühendislik, üretim ve satın alma sorumluluğu ile New Holland Tarım Makineleri'nin Başkan Yardımcılığına getirilmiştir. 1996 yılında Fiat Ferroviaria'nın İcra Kurulu Başkanı olmuştur. 1999 yılında Latin Amerika'daki Fiat Auto'nun sorumluluğunu üstlenmiş; 2002'de Fiat/Lancia İşletme Birimi Başkanı olarak atanmıştır. 2004 yılında ayrıca yeni Fiat Group Satın Alma kuruluşunun sorumluluğunu da üstlenerek Fiat Group Automobiles, Iveco, CNH, Fiat Powertrain Technologies ve Fast Buyer'ın satın alma faaliyetlerini denetlemiştir. 2011'den itibaren Fiat'ın yeni oluşturulan Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgesine başkanlık etmiştir. 2012 yılı sonunda 33 yıl boyunca görev yaptığı Fiat'tan emekli olmuştur.
Kudret Önen Yüksek öğrenimini Ankara Gazi Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nde tamamlamıştır. Koç Topluluğu'na 1975 yılında Ford Otosan İstanbul Fabrikası'nda katılmıştır. Üretim Planlama ve Mamul Geliştirme Şubesinde Makina Mühendisi olarak çalıştıktan sonra 1979-1984 yıllarında Koç Holding Ar-Ge'de Otomotiv Bölüm Müdürlüğü yapmıştır. 1984 yılında Koç Topluluğu şirketi Otokar'a Genel Müdür Yardımcısı olarak katılmıştır. 1994-2006 yılları arasında da Otokar'da Genel Müdürlük görevini sürdürmüştür. 2006-2016 arasında Koç Holding Savunma Sanayi, Diğer Otomotiv ve Bilgi Grubu Başkanı olarak görev yapmıştır. Çalışma hayatı boyunca Koç Topluluğu otomotiv şirketlerinde yönetim kurulu üyeliği yapan Kudret Önen birçok sivil toplum kuruluşunda da görev almıştır. 2010-2016 yıllarında Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) Yönetim Kurulu Başkanlığı, 2016-2019 yılları arasında da Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) ve Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Yönetim Kurulu Başkanlıkları görevlerinde bulunmuştur. Kudret Önen 2016 yılında Koç Holding'den emekli olmuştur.
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'nden 1988 yılında mezun olan Cengiz Eroldu, 1993-1995 yılları arasında İtalya'da LUISS Üniversitesi'nde MBA programını tamamlamıştır. Eroldu, iş yaşamına 1989 yılında Koç Holding'de Denetim Uzmanı olarak başlamıştır. 1995 yılında Tofaş'a Muhasebe ve Endüstriyel Kontrol Müdür Yardımcısı olarak atanan Eroldu, 2001-2008 yılları arasında Muhasebe ve Endüstriyel Kontrol Müdürlüğü, Bütçe ve Kontrol Müdürlüğü ve 2008-2015 arasında da Mali Direktörlük görevlerini yerine getirmiştir. Eroldu, Ocak 2015'te Tofaş Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO olarak atanmıştır. Cengiz Eroldu 2022 yılı itibarıyla Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) başkanlığı görevini de yürütmektedir.
Ahmet Taşangil Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü'nden 2000 yılında mezun olmuştur. The Wharton School'da MBA yapmıştır. 2004 yılına kadar KPMG şirketinde Müdür Yardımcısı olarak çalışmış olup, 2006 yılında katıldığı Koç Holding'te Finans Uzmanı, Finans Yöneticisi ve Finans Koordinatörü pozisyonlarında görev almıştır. 2024 yılı itibarıyla Tofaş Mali Direktor Vekili olarak görev yapan Taşangil, Şubat 2025'te Mali Direktör olarak atanmıştır.
Zeki Erdal Şimşek, İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi'nden 1987 yılında uçak mühendisi olarak mezun olmuş, yüksek lisansını da İstanbul Üniversitesi İşletme ve İş İdaresi programında 1989 yılında tamamlamıştır. 1990 yılında Tofaş'ta proje mühendisi olarak çalışma hayatına başlayan Şimşek, Tofaş'taki 11 yılın ardından Kahire'deki Fiat otomobil fabrikasına Fabrika Müdürü olarak atanmıştır. 2003 yılında Tofaş'a dönerek farklı departmanlarda yöneticilik görevleri yapan Şimşek, Tofaş'ta Kalite Direktörlüğü görevini üstlenmiştir. Şimşek, 2017'den bu yana Fabrika Direktörü olarak görev yapmaktadır.
Roma La Sapianza Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden mezun olan Giuseppe Masciocco, yüksek lisans eğitimini de aynı üniversite ve bölümde 1989 yılında tamamlamıştır. 1991 yılında Elasis'te Direksiyon Sistem Tasarımcısı olarak iş hayatına başlamış olup, 1993 yılından itibaren Sistem Mühendisi, Punto 99 Proje Takım Lideri, Panda Konsept Proje Sorumlusu, Araç Tasarım Teknik Müdürü, Ar-Ge Araç Tasarım ve Test Müdürü olarak çalışmıştır. Ardından Fiat Group Automobiles'ta 2007 yılından itibaren Alfa Romeo Model Sorumlusu (E Segment), Segment Kalite Sorumlusu (A Segment), Ürün Kalite Değerlendirme ve Özel Araçlar Sorumlusu görevlerinde bulunmuştur. 2017 yılında Maserati S.p.A.'da Segment Kalite Sorumlusu olarak atanmıştır. Masciocco, Ağustos 2020'de Tofaş'ta Ar-Ge Direktörü olarak göreve başlamıştır.
Altan Aytaç, 1992 yılında Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nden mezun olduktan sonra, çalışma hayatına Tofaş Oto Ticaret'te başlamış ve ticari alandaki ilk lojistik departmanın kuruluşunda görev almıştır. 1997 yılında Koç Üniversitesi'nde MBA yüksek lisans programını tamamlamıştır. Aynı yıl CBU Lojistik Departman Müdürü olmuştur. 2003 yılında Ticari Projeler Koordinatörlüğü'ne, 2004 yılında Fiat Marka Müdürlüğü'ne, 2006 yılında da Alfa Romeo ve Lancia markalarının Türkiye İş Birimi Direktörlüğü'ne getirilmiştir. 2008 yılında Tofaş'ın Tedarik Zinciri Direktörlüğü'ne atanan Aytaç, 2015 yılında Satış Sonrası ve Yedek Parça Direktörü olarak atanmıştır. Aytaç, 2015 yılından bu yana Fiat İş Birimi Direktörü olarak görev yapmaktadır.
Ersan Ferruh Arar, 1991 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nden mezun olmuştur. Çalışma hayatına 1992 yılında Tofaş'ta İthalat biriminde başlamış, Tedarik Zinciri ve Satın Alma Direktörlükleri içerisinde çeşitli departmanlarda görevler aldıktan sonra 2002-2005 yılları arasında Satın Alma Küresel Kaynaklar Yöneticiliği, 2005-2010 yılları arasında Elektrik Direkt Malzeme Satın Alma Müdürlüğü, 2010-2016 yılları arasında Metal Direkt Malzeme Satın Alma Müdürlüğü, 2016 yılında Gövde, Dış Trim ve Ham Malzeme Satın Alma Müdürlüğü görevlerini üstlenmiştir. 2024 yılı itibarıyla Tofaş Satın Alma Direktörü olarak görev yapmaktadır.
Hasan Erdoğan, Yıldız Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden 2004 yılında mezun olmuştur. Yüksek lisansını Boğaziçi Üniversitesi'nde Endüstri Mühendisliği bölümünde tamamlayan Hasan Erdoğan, 2013 yılında ise Koç Üniversitesi'nde Executive MBA programını tamamlamıştır. İş hayatına 2006 yılında Tofaş'ta Yedek Parça Lojistik Uzmanı olarak başlayan Hasan Erdoğan, sırasıyla Yedek Parça Satış Bölge Yöneticisi ve Satış Sonrası İş Geliştirme Müdürü pozisyonlarında görev almıştır. Hasan Erdoğan, 2016 yılında Fiat Pazarlama Direktörlüğü'nde Hafif Ticari Araç Pazarlama Müdürü görevini üstlenmiştir. Hasan Erdoğan, 2022 yılından bu yana Tofaş'ta Mobilite Çözümleri Direktörü olarak çalışmaktadır.
Eren Çopur, Sabancı Üniversitesi Elektronik Mühendisliği Bölümü, 2011 yılı lisans mezunudur. Yüksek Lisans eğitimini İstanbul Bilgi Üniversitesi İşletme Yönetimi alanında 2014 yılında, doktora eğitimini ise Uludağ Üniversitesi Ekonomi Bölümü alanında 2022 yılında tamamlamıştır. Çopur, iş yaşamına 2011 yılında Borçelik'te Yetiştirme Elemanı programı ile Sistem Analisti olarak başlamış, 2013-2014 yılında üretim teknolojileri ve otomasyon mühendisi olarak görev yapmıştır. 2014 yılından itibaren Tofaş'ta sırasıyla Yazılım Geliştirme Uzmanı, Yazılım Mimarı (SAP Teknolojileri), Yazılım Süreç ve Entegrasyon Yöneticisi, ICT Değer Akış Yöneticisi, Organizasyonel Dönüşüm ve İnovasyon Lideri, Yetenek Yönetimi ve Organizasyonel Dönüşüm Müdürü, Endüstriyel ve Ticari Çözümler Müdürü görevlerinde bulunmuştur. Çopur, 2023 yılı Aralık ayı itibariyle Bilgi ve İletişim Teknolojileri Direktörü olarak atanmıştır.
Çukurova Üniversitesi İşletme Bölümü'nden mezun olan Mahmut Karacan, çalışma hayatına 1995'te Çitasad'da Lojistik Uzmanı olarak başlamış, 1996-2000 yılları arasında satış ve pazarlama faaliyetlerinden sorumlu olarak çalışmıştır. 2000- 2012 yılları arasında Daimler Chrysler'de Satış Pazarlama operasyonlarından sorumlu olarak görev yapmıştır. 2003 yılında Chrysler, Jeep® Dodge Academy'yi kurmuştur. 2013- 2015 yılları arasında Lancia, Alfa Romeo ve Jeep® markalarında Satış ve Satış Sonrası Hizmetleri İş Birimi Direktörlüğü görevini yürüten Karacan, 2015 yılında Satış Direktörü olarak atanmıştır.
Yüksel Öztürk, 1991 yılında Uludağ Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden mezun olmuştur. Çalışma hayatına 1993-2001 yılları arasında Ürün Geliştirme Mühendisi olarak Tofaş'ta başlayan Öztürk, 2001-2003 yılları arasında Direkt Malzeme Elektrik Yöneticiliği, 2003-2005 yılları arasında Direkt Malzeme Elektrik Müdürlüğü, 2005-2024 yılları arasında Satın Alma Direktörlüğü görevlerini yürütmüştür. Öztürk, 2024 yılında Tedarik Zinciri Direktörü olarak atanmıştır.
İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi'nden 1986 yılında mezun olan Erkan Polat, 1987-1989 yılları arasında İngiltere'de Manchester Üniversitesi'nde Master Programını tamamlamıştır. İş yaşamına 1989 yılında Etibank Alüminyum İşletmeleri'nde Tasarım Mühendisi olarak başlamıştır. 1992 yılında Tofaş'ta Pres Metot Mühendisi olarak çalışmaya başlamış, 1999- 2004 yıllarında Pres Mühendislik Yöneticiliği ve Pres Kalıp İş Geliştirme Yöneticiliği görevlerinde bulunmuştur. 2006 yılında Kalıp Üretim Müdürlüğü görevine atanmış, 2010-2013 yıllarında Kalıp ve Pres Üretim Müdürlüğü görevlerini yerine getirmiştir. 2013-2015 yılında Ar-Ge Gövde Tasarım Müdürlüğü, 2015-2016 Egea HB Model Müdürlüğü görevlerini yerine getiren Polat, 2016 yılında Ürün Mühendisliği Direktörü olarak atanmıştır. Erkan Polat, 2018 yılından bu yana Araç Mühendisliği Direktörü olarak görev yapmaktadır.
Orçun Sarıca, 2002 yılında lisans, 2005 yılında ise yüksek lisansını Dokuz Eylül Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde tamamlamıştır. 2003 yılında iş hayatına başlayarak farklı şirketlerde satış ve proje departmanlarında görev almıştır. 2006 yılından itibaren, Tofaş'ta sırasıyla Teknolojik Sistemler Uzmanı, Boya Üretim Mühendislik Yöneticisi, Boya Üretim Müdürü, Tedarikçi Kalite ve Geliştirme Müdürü, Süspansiyon, Şasi ve Motor Sistemleri Satın Alma Müdürü görevlerini üstlenmiştir. 2018 yılında Harvard Üniversitesi'nde Liderlik Gelişim Programını tamamlayan Sarıca, 2021 yılından bu yana Tofaş İnsan Kaynakları Direktörü olarak çalışmaktadır.
Boğaziçi Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden mezun olan Özgür Süslü, çalışma hayatına İtalya'da Fiat Grubu Yönetici Yetiştirme programıyla başlamıştır. Süslü, 2002-2006 yılları arasında Tofaş'ta Ürün Geliştirme ve Ürün Müdürü pozisyonlarında görev yapmış, 2006-2010 yılları arasında da Fiat Hafif Ticari Araçlar Pazarlama Müdürlüğü görevini üstlenmiştir. 2010-2016 yılları arasında Tofaş çatısı altında Fiat Pazarlama Müdürlüğü görevinin ardından, 2016 yılında FCA bünyesinde EMEA (Avrupa, Orta Doğu ve Afrika) bölgesinde Egea/Tipo Pazarlama Direktörlüğü ve 2017 itibarıyla da Fiat, Abarth ve Lancia markalarının Fiyatlandırma Direktörlüğü görevlerini üstlenen Süslü, 2018'de Tofaş'a Fiat Pazarlama Direktörü olarak atanmıştır. Süslü, Fiat Pazarlama Direktörlüğü'nün yanı sıra 2019 yılında Alfa Romeo ve Jeep® Marka Direktörlüğü ile Fer Mas Oto Ticaret A.Ş. Şirket Müdürlüğü görevlerini de üstlenmiştir.
Hüseyin Şahin, 1990 yılında Uludağ Üniversitesi, Kamu Yönetimi Bölümü'nden mezun olmuştur. İş yaşamına 1996 yılında Efthor'da Proje Müdürü olarak başlamıştır. 1997'de İstanbul Fruehauf Taşıt Araçları San. ve Tic. A.Ş.'ye İnsan Kaynakları Uzmanı olarak geçiş yapmış; 1999'da İnsan Kaynakları Sorumlusu olmuştur. 2001'de Otokoç'a İnsan Kaynakları Müdürü olarak katılan Şahin, 2003-2005 yılları arasında sırası ile Otokoç Antalya Şube Müdürü ve Birmot Zincirlikuyu Şube Müdürü olarak görev yapmıştır. 2006-2010 yılları arasında Birmot Operasyonel Genel Müdür Yardımcılığı görevinde bulunan Şahin, 2011-2015 yılları arasında Tofaş'ta Satış Direktörlüğü görevinin ardından, 2015 itibarıyla Satış Sonrası ve Yedek Parça Direktörü olarak atanmıştır.
Recep Temizesen, 1988 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden mezun olmuştur. İş yaşamına 1988 yılında Çimhol A.Ş.'de başlamış ve 1988-1991 yılları arasında proje mühendisi olarak çalışmıştır. 1992 yılında Tofaş'ta Pres Metot Mühendisi olarak çalışmaya başlamış; 1999-2015 yılları arasında ise sırasıyla, Pres Ürün Proses Kısım Yöneticiliği, Pres Mühendislik ve Teknoloji Yöneticiliği, Pres Üretim Müdürlüğü ve Montaj Üretim Müdürlüğü görevlerini yürütmüştür. Temizesen, 2015'ten bu yana Üretim Direktörü olarak görev yapmaktadır.
Sinan Yıldırım, 1988 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden mezun olduktan sonra, çalışma hayatına BOTAŞ'ta başlamıştır. 1990 yılında Tofaş'ta Metot Mekanik servisinde motor mühendisi olarak görev yapmış; sonrasında Ar-Ge Bölümü'nde motor uzmanı olarak İtalya'da da görev almıştır. 1996'da Aktarma Organları Üretim Birimi'ne mühendislik yöneticisi olarak atanan Yıldırım, 2001- 2007 yılları arasında, Fiat GM Powertrain şirketi bünyesine katılmıştır. 2007'de Ürün Kalite Müdürü olarak tekrar Tofaş bünyesine dâhil olmuş; 2008'de Bilgi Üniversitesi'nde MBA yüksek lisans programını tamamlamıştır. 2010'da Üretim Teknoloji Müdürlüğüne atanan Sinan Yıldırım, 2017 yılından bu yana Kalite Direktörü olarak görev yapmaktadır.
Doğu Özden (CIA, CFSA), Boğaziçi Üniversitesi İktisat Bölümü mezunudur. Koç Üniversitesi'nde MBA yapmış ve London School of Economics Strateji Sertifika Programı'nı tamamlamıştır. Özden, 2001 yılında Koç Holding'de Denetim ve Mali Grup Yönetici Adayı olarak başladığı kariyerine, 2002-2003 yılları arasında Denetim Asistanı, 2004-2005 yılları arasında Mali İşler Uzmanı, 2005-2008 yılları arasında Kıdemli Denetim Uzmanı, 2009-2010 yılları arasında Denetim Grup Yöneticisi olarak devam etmiştir. Ardından Tofaş'ta, 2010-2017 yılları arasında Muhasebe Müdürü, 2017-2018 yılları arasında da Finansal Planlama ve Kontrol Müdürü görevlerinde bulunmuştur. Özden, 2018 yılından bu yana Finansal Planlama ve Kontrol Direktörü olarak görev yapmaktadır.
Arzu Yazgan, İstanbul Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü mezunudur. İş yaşamına 1995 yılında Doğuş Otomotiv'de planlama uzmanı olarak başlamıştır. 1998-2003 yıllarında Planlama ve Lojistik Müdürlüğü, VW Ticari Araç Pazarlama Müdürlüğü görevlerini üstlenmiştir. 2003-2004 yıllarında Doğuş Oto Pazarlama'da Bölge Direktörü olarak görev almıştır. 2005 yılında Tofaş'ta Alfa Romeo Marka Müdürlüğü görevine getirilen Yazgan, 2008 yılında Alfa Romeo ve Lancia İş Birimi Direktörü olarak göreve devam etmiştir. 2012 yılından bu yana Tofaş'ta Kurumsal İletişim Direktörü olarak görev yapmaktadır.
1992 yılında Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nden mezun olan Ömer Özgür Çetinoğlu, iş yaşamına aynı yıl Koç Holding'de yazılım mühendisi olarak başlamıştır. Çetinoğlu, 1997-2002 yılları arasında Koç Holding Tüketim Grubu'nda İş Geliştirme Yöneticisi olarak görev almış; 2002 yılında da Beko Elektronik şirketine Bilgi Sistemleri Yöneticisi olarak atanmıştır. 2007-2016 yılları arasında KoçSistem şirketinde sırasıyla Danışmanlık Grup Yöneticisi, İş Çözümleri Direktörü, İş Uygulamaları ve Ar-Ge Direktörü görevlerinde bulunmuştur. Çetinoğlu, 2016'da Tofaş Bilgi ve İletişim Teknolojileri Direktörü olarak atanmıştır.
İstanbul Üniversitesi İşletme Bölümü mezunu olan İsmet Kağan Yıldırım, Bielefeld Üniversitesi'nde İşletme eğitimini tamamlamıştır. 2005 yılında Farel Plastik ve Elektronik şirketinde başladığı kariyerine, 2007 yılından bu yana T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi'nde sırasıyla İş Geliştirme Proje Müdürü, Strateji ve İş Geliştirme Kıdemli Proje Direktörü (Alman Masası Başkanı) ve Strateji ve İş Geliştirme Kıdemli Proje Direktörü (Otomotiv Masası Başkanı) görevlerini üstlenmiştir. Yıldırım, Ocak 2020'den bu yana Tofaş Dış İlişkiler Direktörü olarak görev yapmaktadır.
İtalya'da Sapienza Università di Roma Ekonomi ve Ticaret Bölümü'nden 1993 yılında mezun olan Fabrizio Renzi, meslek hayatına 1992 yılında muhasebeci ve vergi danışmanı olarak başlamıştır. Renzi, 1998 yılından bu yana Fiat Chrysler Automobiles çatısı altında çeşitli görevlerde yer almıştır. 2013 yılına dek Finans Bölümü'nde farklı kademelerde görev yapan Renzi, 2014-2018 döneminde Sırbistan FCA'da CFO olarak görev almış; 2018'de Tofaş'a Mali Direktör olarak atanmıştır.
(1) Doğu Ozden 31 Mayıs 2024 tarihinde görevinden ayrılmıştır.
2024 yılında yürürlükte bulunan II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği kapsamında zorunlu olan ilkelere tam olarak uyulurken, zorunlu olmayan ilkelerin de büyük çoğunluğuna uyum sağlanmıştır.
Zorunlu olmayan Kurumsal Yönetim İlkelerine de tam uyum amaçlanmakla birlikte, ilkelerin bir kısmında uygulamada yaşanan zorluklar, bazı ilkelere uyum konusunda gerek ülkemizde gerekse uluslararası platformda devam eden değerlendirmeler, bazı ilkelerin ise piyasanın ve şirketin mevcut yapısı ile tam örtüşmemesi gibi nedenlerle tam uyum henüz sağlanamamıştır. Henüz uygulamaya konulmamış olan ilkeler üzerinde çalışmalara devam edilmekte olup; şirketimizin etkin yönetimine katkı sağlayacak şekilde idari, hukuki, operasyonel ve teknik altyapı çalışmalarının tamamlanması sonrasında uygulamaya geçilmesi planlanmaktadır. Aşağıda şirketimiz bünyesinde Kurumsal Yönetim İlkeleri çerçevesinde yürütülen kapsamlı çalışmalar ve ilgili bölümlerde henüz uyum sağlanamayan ilkeler ve varsa bundan kaynaklanan çıkar çatışmaları açıklanmıştır.
2024 yılı içinde Kurumsal Yönetim alanındaki çalışmalar, SPK'nın kurumsal yönetim ilkeleri ile ilgili düzenlemelerini içeren Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanarak hazırlanan tebliğlere uygun biçimde yürütülmüştür. 2024 yılında yapılan Olağan Genel Kurulumuzda Yönetim Kurulumuz ve Komitelerimiz Kurumsal Yönetim Tebliği'ndeki düzenlemelere uygun olarak oluşturulmuş olup, kurulan Yönetim Kurulu Komiteleri etkin olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
Yönetim Kurulu ve üst düzey yönetici ücret politikası belirlenerek Genel Kurul'da ortakların bilgisine sunulmuştur. Hazırlanan Genel Kurul bilgilendirme dokümanı ile ilkelerde açıklanması zorunlu olan imtiyazlı paylar, oy hakları, organizasyonel değişiklikler gibi Genel Kurul bilgileri, Yönetim Kurulu üye adayları özgeçmişleri, Yönetim Kurulu ve üst düzey yönetici ücret politikası, ilişkili taraf işlemleri ile ilgili olarak hazırlanması gereken raporlar ve açıklanması gereken bilgiler Genel Kurul'dan 3 hafta önce yatırımcılarımızın ve hissedarlarımızın bilgisine sunulmuştur. Ayrıca Şirketimiz kurumsal internet sitesi ve Faaliyet Raporu gözden geçirilerek, ilkelere tam uyum açısından gerekli revizyonlar gerçekleştirilmiştir.
Önümüzdeki dönemde de İlkelere uyum için mevzuattaki gelişmeler ve uygulamalar dikkate alınarak gerekli çalışmalar yapılacaktır.
Zorunlu Kurumsal Yönetim İlkeleri kapsamında, Kurumsal Yönetim Tebliği'nin 6. maddesinin birinci bendinde yer verildiği üzere, Kurumsal Yönetim İlkelerinin uygulanmasındaki istisnalar bağlamında, Şirketimiz "yönetim kontrolünü sözleşme ile eşit olarak paylaşan" ve "iki tüzel kişiden oluşan" bir "iş ortaklığı" (JV) statüsünde olup, bağımsız yönetim kurulu üye sayısı bu düzenleme doğrultusunda 2 (iki) kişiden oluşmaktadır. Yönetim Kurulu'nda bağımsız üye sayısının 2 (iki) olarak belirlenmesinin yeterli olduğuna dair Sermaye Piyasası Kurulu'nun 16.02.2012 tarih ve 5/129 sayılı Kurul Kararı ile gerekli onay alınmıştır.
Ayrıca, söz konusu Tebliğ'in 5. maddesinin altıncı bendinde yer aldığı üzere, 4.3.6 numaralı zorunlu ilkenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen "Gelir Vergisi Kanunu'na göre Türkiye'de yerleşik sayılması" kriteri için, "bağımsız üyelerden en az yarısının sağlaması yeterlidir", düzenlemesine uygun olarak Yönetim Kurulu bağımsız üye adayları belirlenmiş olup, SPK'dan gerekli izin alınmıştır. Bu doğrultuda, Sermaye Piyasası Kurulu'nun 04.03.2024 tarih ve E.29833736-110.07.07- 50678 sayılı Kurul Kararı ile bir yıl süre ile görev yapmak üzere belirlenen Yönetim Kurulu bağımsız üye adayları için gerekli uygunluk görüşü alınmış ve 28.03.2024 tarihli Genel Kurulda bir yıl süre ile görev yapmak üzere seçilmişlerdir.
Sermaye Piyasalarındaki gelişmelerin bir gereği ve dinamik bir süreç olarak Kurumsal Yönetim İlkeleri'nin uygulanması, her zamanki gibi Şirketimiz açısından belirleyici ve artan bir önem taşımaktadır. Şirketimiz, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan Kurumsal Yönetim İlkelerine uymayı ve gelişen koşullara bağlı olarak uyum sağlanacak konularda, iyileştirmeler yapmak suretiyle, gerekli düzenlemeleri tamamlayarak, kurumsal yönetimi bir şirket kültürü olarak benimsemek suretiyle ilgili faaliyetlerini sürdürmektedir. Kurumsal Yönetim Tebliği kapsamında şeffaflık, hesap verilebilirlik, adillik ve sorumluluk ilkeleriyle kurumsal yönetim uygulamalarımızı sürdürülebilirlik anlayışıyla devam ettirmektedir.
Ayrıca, önceki yıllarda olduğu gibi, 2024 yılında da gerek mevzuatta veya sermaye piyasası düzenlemelerinde yapılan değişiklikler takip edilmek suretiyle, gerekse Şirketimizin kurumsal yönetim faaliyetleri doğrultusunda, çalışmalarımız hassasiyetle sürdürülmüştür.
Söz konusu Kurumsal Yönetim uygulamalarımız çerçevesinde, kurumsal yönetim derecelendirme firması, Saha Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. tarafından kurumsal yönetim derecelendirme notumuz 2024 yılında periyodik olarak bir kez revize edilmiştir. 2024 yılı içindeki faaliyetler gözden geçirilmek suretiyle, 25.10.2024 tarihi itibarıyla hazırlanan Kurumsal Yönetim Derecelendirme Raporu'na istinaden, derecelendirme notumuz 9,27 (92,71) olarak açıklanmıştır. Söz konusu derecelendirme raporu Şirketimiz internet sitesinden incelenebilir.
Kurumsal Yönetim İlkelerinden, uygulaması zorunlu olmayan ve aşağıda belirtilen İlkelere, yukarıda da yer alan gerekçelerle henüz uyum sağlanamamıştır. Konuya ilişkin detaylı bilgiler aşağıdaki ilgili bölümlerde yer almaktadır. Zorunlu olmayan ilkelere uyum sağlanamaması nedeniyle Şirketimizin maruz kaldığı çıkar çatışması bulunmamaktadır.
1.4.2 numaralı ilkeye ilişkin olarak, aşağıda 2.4 numaralı bölümde yer alan imtiyazlar Esas Sözleşmemizde düzenlenmiştir.
1.5.2 numaralı ilkeye ilişkin olarak; azlık hakları, esas sözleşme ile sermayenin yirmide birinden daha düşük bir orana sahip olanlara tanınmamış olup, mevzuattaki genel düzenlemeler çerçevesinde haklar sağlanmıştır.
4.4.5 numaralı ilkeye ilişkin olarak, yönetim kurulu toplantılarının ne şekilde yapılacağı konusunda Şirketimizde uzun yıllardır tutarlı bir biçimde sürdürülen süreçler bulunmakla birlikte, bu konuya özgü yazılı bir şirket içi düzenleme bulunmamaktadır.
4.5.5 numaralı ilkeye ilişkin olarak, komitelerde görevlendirme yönetim kurulu üyelerimizin bilgi birikimi ve tecrübeleri dikkate alınarak, ilgili düzenlemeler doğrultusunda yapılmakta, bazı yönetim kurulu üyelerimiz birden çok komitede görevlendirilmektedir. Birden fazla komitede görev alan üyeler, ilişkili konularda görev yapan komiteler arası iletişimi sağlamakta ve işbirliği imkânlarını artırmaktadır.
4.6.1 numaralı ilkeye ilişin olarak, yönetim kurulu seviyesinde performans değerlendirmesi amaçlı özel bir çalışma yürütülmemiştir.
4.6.5 numaralı ilkeye ilişkin olarak, Olağan Genel Kurulda ve finansal tablo dipnotlarımızda yönetim kurulu üyelerine ve idari sorumluluğu bulunan yöneticilere yapılan ödemeler genel uygulamalara paralel şekilde toplu olarak kamuya açıklanmaktadır.
Şirketimiz her zaman olduğu gibi, Kurumsal Yönetim İlkeleri'nin uygulanması doğrultusunda, Kurumsal Yönetim anlayışını dinamik bir süreç ve kurum kültürü olarak yaygınlaştırmak suretiyle sürdürülebilir bir yönetim yaklaşımını benimsemiştir. Bu doğrultuda ayrıca, yapılan açıklamalarda dönem içerisinde önemli bir değişiklik olması durumunda, ilgili değişikliğe ara dönem faaliyet raporlarında yer verilir.
SPK'nın 10.01.2019 tarih ve 2/49 sayılı Kararı uyarınca hazırlanacak Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin yeni raporlama formatlarına uygun 2024 yılı Kurumsal Yönetim Uyum Raporu (URF) ve Kurumsal Yönetim Bilgi Formu (KYBF) faaliyet raporu ekinde (sayfa 121-128) yer almakta olup, SPK tarafından uygun görülen süre içerisinde Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda da ayrıca kamuya açıklanacaktır.
SPK'nın II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği'nin 11. maddesi kapsamında öngörülen görevlerin yerine getirilmesi için, Şirketimiz Mali Direktörü ve Mali Direktörlük bünyesinde, Finansal Risk Yönetimi ve Yatırımcı İlişkileri Birimi, Muhasebe Birimi ve ayrıca Hukuk Müşavirliği Birimi görevlendirilmiştir.
Yatırımcı İlişkileri Bölümü'nün görevleri Mali Direktör Sn. Fabrizio Renzi'nin yönetiminde, Finansal Risk ve Yatırımcı İlişkileri Müdürü Sn. Mehmet Aydın Ağyüz tarafından yerine getirilmektedir.
Bu doğrultuda Kurumsal Yönetim Tebliği'nin 11'inci maddesinde öngörülen görevler, 2024 itibarıyla Şirketimiz Mali Direktörü olarak Sn. Fabrizio Renzi yönetiminde, Sn. Mehmet Aydın Ağyüz tarafından yerine getirilmektedir. Yönetim Kurulumuzca belirlenen çalışma esasları çerçevesinde faaliyetlerine devam eden Kurumsal Yönetim Komitesinde de, mevcut üyeler yanı sıra, 2024 itibariyle Sn. Fabrizio Renzi görevini sürdürmektedir.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun Kurumsal Yönetim Tebliği'nin 11'inci maddesinde belirtilen hususlar kapsamında 2024 yılı içinde yapılan çalışmalar hakkında Yatırımcı İlişkileri Bölümü Raporu hazırlanarak, 12.02.2024 tarihi itibarıyla Kurumsal Yönetim Komitesi'nde görüşülmek, komite çalışmalarının tümü hakkında bilgi vermek ve komite çalışmalarından beklenen faydanın elde edinildiğine ilişkin bir karar almak amacıyla, Yönetim Kurulu'na sunulmuştur.
Bu çerçevede, 2024 yılı içerisinde Şirketimiz ile ilgili olarak pay sahipleri ile ilişkiler kapsamında Risk Yönetimi ve Yatırımcı İlişkileri Birimi tarafından yatırımcı ve analistler şirket ziyaretleri, tele-konferans, yurt içi ve yurt dışı yatırımcı konferansları ile 62 adet kurumsal yatırımcı ve 116 adet finansal analist toplantısı olmak üzere toplam 178 toplantı gerçekleştirilmiştir.
Yıl içinde 6 adet yatırımcı konferanslarına katılım sağlanmıştır. Ayrıca analist ve yatırımcılarla tele-konferans aracılığıyla 42 adet toplantı yapılmıştır.
2024 yılsonu itibarıyla şirketin halka açık hisselerinin %27,9 yabancı yatırımcılar tarafından tutulmaktadır.
Yıl içinde pay sahipleri ile ilişkiler kapsamında yürütülen çalışmalar doğrultusunda gerçekleştirilen Genel Kurul toplantısı, yürürlükteki mevzuata uygun olarak e-GK Sistemi üzerinden yapılmış; gerek toplantının, gerekse toplantıya ilişkin duyuru ve kayıtların mevzuata, Sermaye Piyasası düzenlemelerine, şirket Esas Sözleşmesine ve diğer şirket içi düzenlemelere uygun olarak yapılması sağlanmıştır.
Yönetim Kurulu bünyesindeki Komitelerin çalışmalarına ilişkin gerekli prosedürlerin takibi ve kayıtların tutulması ile Sermaye Piyasası mevzuatı kapsamında, kamunun aydınlatılması, hissedar ve yatırımcıların bilgi talepleriyle ilgili olarak, şirketin kurumsal internet sitesi, e-Şirket ve e-Yönet gibi elektronik portallar ile KAP üzerinden özel durum açıklamaları dâhil, ilgili konuların tatbik ve takibi yapılmaktadır.
Bunlara ilaveten, yukarıdaki Uyum Beyanı kısmında belirtildiği üzere, periyodik kapsamda bir kez kurumsal yönetim derecelendirmesi yaptırılmak suretiyle, kurumsal yönetim derecelendirme notu 9,27'ye (%92,71) olarak belirlenmiştir.
Ayrıca, yıl içinde 30 adet Özel Durum Açıklaması yayınlanmış; yatırımcılar için önem ihtiva eden açıklamalar Kamuyu Aydınlatma Platformu'nun (KAP) yanı sıra, İngilizce çevirileri ile birlikte Şirketimiz kurumsal internet sitesinde de yayınlanmıştır. 2024 yılında pay sahiplerinden yazılı olarak ya da telefonla yaklaşık 132 adet talep gelmiş; bu çerçevede gerekli bilgilendirme çalışmaları sürdürülmüştür. Gelen talep ve soruların çoğunlukla finansal tablolar, satış performansı, öngörüler, yeni model yatırımları, Rekabet Kurulu satın alma onay süreci ve Faaliyet Raporu ile Sürdürülebilirlik Raporu talebi konuları üzerinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Ayrıca, sermaye piyasası düzenlemeleri ile ilgili gelen bilgi taleplerine gerekli açıklamalar yapılmıştır.
Kâr payı dağıtımında imtiyaz söz konusu değildir. Kâr payları, mevcut payların tamamına, bunların ihraç ve iktisap tarihlerine bakılmaksızın eşit olarak dağıtılır.
Şirketimizin Kâr Dağıtım Politikası; Şirketin yıllık Faaliyet Raporu ile kurumsal internet sitesinde ve ayrıca, temettü tevziine dair hususları içeren Kâr Dağıtım Politikası Genel Kurul onayına sunulmuş olup, kabul edildiği Genel Kurul toplantı Tutanağında da yer almaktadır. Bu doğrultuda; Türk Ticaret Kanunu hükümleri, Sermaye Piyasası Düzenlemeleri, Vergi Düzenlemeleri ve diğer ilgili düzenlemeler ile Esas Sözleşmenin kâr dağıtımı ile ilgili maddesi çerçevesinde kâr dağıtımı yapılmaktadır. Bu kapsamda kâr dağıtımında, Kurumsal Yönetim İlkeleri'ne uygun olarak pay sahipleri ve Şirket menfaatleri arasında dengeli ve tutarlı bir politika izlendiği ve ayrıca, ilke olarak, ilgili düzenlemeler ve finansal imkânlar elverdiği sürece, piyasa beklentileri, uzun vadeli şirket stratejileri, yatırım ve finansman politikaları, kârlılık ve nakit durumu dikkate alınarak, Sermaye Piyasası Düzenlemeleri çerçevesinde hesaplanan net dağıtılabilir dönem kârı yasal kayıtlarımızdan karşılanabildiği sürece hissedarlarımıza azami oranda nakit ve/veya bedelsiz hisse şeklinde dağıtılır. Ayrıca, söz konusu Kâr Dağıtım Politikası kapsamında, kâr dağıtımının Genel Kurul toplantısını takiben en geç bir ay içinde yapılması amaçlanmakta olup, kâr dağıtım tarihine Genel Kurul karar vermektedir. Genel Kurul veya yetki verilmesi halinde Yönetim Kurulu, Sermaye Piyasası Düzenlemelerine uygun olarak kâr payının taksitli olarak dağıtımına karar verebilir.
Şirket Esas Sözleşmesi'ne göre; Yönetim Kurulu, Genel Kurul tarafından yetkilendirilmiş olmak ve Sermaye Piyasası Düzenlemelerine uymak kaydı ile kâr payı avansı dağıtabilir.
Yönetim Kurulu, yıllık ve ara dönem Faaliyet Raporlarını, kamuoyunun Şirket faaliyetleri hakkında tam ve doğru bilgiye ulaşmasını sağlayacak ayrıntılarda hazırlar ve yayınlar. Yıllık ve ara dönem faaliyet raporlarında Kurumsal Yönetim İlkelerinde belirtilen bilgilere yer verilmesine azami önem ve özen gösterilir.
Kurumsal Yönetim
SPK'nın 03.01.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren II-17.1 sayılı "Kurumsal Yönetim Tebliği" ile belirlenen Kurumsal Yönetim İlkeleri'ne uygun olarak hazırlanan geçmiş dönem Faaliyet Raporumuz, önceki yıllarda olduğu gibi, doğru ve güvenilir bir kaynak olarak, gerek basılı ve gerekse web sitemizden de erişilebilir olup, paydaşlarımız tarafından incelenebilir.
Ayrıca, 28.08.2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın "Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik" hükümleri de dikkate alınarak hazırlanan Faaliyet Raporlarımıza gerekli ilaveler yapılmış olup, mevzuat ve düzenlemeler kapsamında güncellenmektedir.
Mevcut Faaliyet Raporu'nda yer alan başlıklar, 6 ana bölümde ele alınmıştır. Bu bölümler sırasıyla, "Bir Bakışta Tofaş", "Genel Kurul", "2024 Yılında Tofaş", Sürdürülebilirlik", "Kurumsal Yönetim" ile "Finansal Bilgiler" ana başlıklarını kapsamaktadır.
Bu ana başlıklar altıda da, başlıca finansal ve operasyonel göstergelerden, kurumsal yatırımcı ilişkilerine, Yönetim Kurulu'ndan, üst yönetime, otomotiv sektörü ve Tofaş'ın sektör içindeki yerinden, bağlı ortaklıklara, sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk politikasından müşteri memnuniyeti politikalarına, ortaklar genel kurul gündeminden, kurumsal yönetim ilkeleri beyanı ve uyum raporu, bağlı şirket raporu ve 2024 yılı kâr dağıtım önerisine ve ayrıca, konsolide finansal tablolar ve bağımsız denetim raporuna kadar alt başlık ve bölümler sıralanmıştır.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun II-17.1 sayılı "Kurumsal Yönetim Tebliği"nde yer alan Kurumsal Yönetim İlkelerinin 2.2. maddesinde yer verilen Faaliyet Raporu başlığı altındaki hususlara azami derecede uygun olacak şekilde, kamuoyunun tam ve doğru bilgiye ulaşmasını sağlayacak ayrıntılara gereken hassasiyet ve dikkat gösterilmiştir.
2023 Faaliyet Raporu da bu doğrultuda düzenlemelere ve mevzuata uygun olarak, gözden geçirilmek suretiyle hazırlanmıştır.
Menfaat sahibi olarak, çalışanlar, tedarikçiler, müşteriler ve esas itibarıyla Şirket ile doğrudan ilişki içindeki üçüncü şahısları ifade eden ve "paydaşlar" olarak tanımlanan kavramdan hareketle, değişik menfaat sahipleri ve/veya menfaat gruplarına yönelik politikalar Şirketimizce geliştirilmektedir.
Paydaş kavramıyla ele alınan tüm hak ve menfaat sahiplerimiz, eşit işlem ve uygulamalar ile etkin iletişime tabidirler. Şirketin Kurumsal Yönetim uygulamaları, paydaş tanımlaması kapsamında, menfaat sahiplerinin mevzuat ile düzenlenen veya henüz düzenlenmemiş haklarının garanti altına alınmasını sağlamak yönünde azami gayret sarf eder.
Şirket ile ilgili tüm menfaat sahiplerinin kendilerini ilgilendiren hususlarda bilgilendirilmeleri için gerekli ve sistematik iletişim kanalları oluşturulmuştur. Ayrıca, mevzuata aykırı ve etik açıdan uygun olmayan işlemlerin İç Denetim Müdürlüğü aracılığı ile Denetimden Sorumlu Komite'ye iletilebilmesi için gerekli mekanizmalar Şirketimiz tarafından sağlanmıştır. Gerek Denetim Komitesi, gerekse Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi toplantılarında bu hususlara azami hassasiyet gösterilmektedir. Tofaş Etik Kuralları ve Etik Kurul işleyişine ilişkin düzenlemelerin yanı sıra, 2015 yılında Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası yayınlanarak, şirketimiz kurumsal internet sitesine eklenmiştir. Rüşvet ve yolsuzlukla mücadele programı kapsamında, gerekli düzenleme, prosedür ve politikalar oluşturulmuş ve uygulamaya geçirilmiştir.
Özellikle İnsan Kaynakları, Etik Değerler gibi başlıklarla beraber, Tofaş Bayi Ağı ve Tedarik Zinciri uygulamalarına ilişkin hususlara Şirket Faaliyet Raporu'nda yer verilmiştir.
Ortağımız Koç Holding tarafından imzalanmış ve Koç Topluluğu şirketleri bazında takibi açısından, ilgili süreçlerin denetiminde ve raporlanmasında, "Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi ile belirlenmiş ilkelere uygun olarak hareket etmek, çalışanlarımız, bayilerimiz, tedarikçilerimiz ve yetkili servislerimiz ile kurumsal vatandaşlık örneği göstermek" ilkesi benimsenerek, uygulamaya geçilmelerine dikkat edilmektedir.
Tofaş Etik Kuralları ile Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikasına ve Etik Kurul çalışmalarına ilişkin prosedürlere, Şirketimiz internet ve intranet sitelerinden erişim sağlanabilmektedir. Söz konusu kural ve politikalara uymayan ger türlü durumda çalışanlarımız, iş ortaklarımız ve diğer tüm paydaşlarımız [email protected] üzerinden elektronik posta ile veya yazılı müracaatta bulunabilirler. Kurula yapılacak müracaatların gizliliği esastır.
Söz konusu iletişim ve ihbar hattı aracılığı ile menfaat sahiplerinin mevzuata aykırı uygulamalar ve etik açıdan uygun olmayan davranış ve işlemleri, ilgili Komite'de değerlendirilmek üzere, Tofaş Etik Kurulu'na sunmaları mümkündür. Etik Kurul ön değerlendirmeyi prosedürlere uygun olarak yapar.
Tofaş Etik Kurulu; Şirket CEO'su, konu ile ilgili Direktörler, İnsan Kaynakları Direktörü ve Şirket Baş Hukuk Müşavirinden oluşur. Kurul periyodik olarak toplanır. Ayrıca, üyelerden birinin çağrısı üzerine kurulun en fazla iki iş günü içinde toplanması gereklidir.
Kurul, ilkelere aykırı davranış ve uygulamalar hakkında, resen veya yapılacak başvurular üzerine, gerekli inceleme ve araştırmayı yapmaya yetkilidir. Başvurular isim belirtilerek veya anonim olarak yapılabilir. Kurul, ilkelere aykırı davranış ve uygulamalar hakkında yapacağı inceleme ve araştırmalara esas olmak üzere, gerektiğinde yetkili makamlar kanalıyla kurum ve kuruluşlardan bilgi ve belge toplayabilir.
Kurumsal Yönetim İlkeleri açısından, Şirketin iç kontrol işleyişi kapsamında uygulanan sistem ve Kurulda alınan kararların Denetimden Sorumlu Komite'nin bilgisine sunulması gözetilir. Ortaklığın muhasebe ve iç kontrol sistemi ile bağımsız denetimiyle ilgili olarak ortaklığa ulaşan şikâyetlerin incelenmesi, sonuca bağlanması, ortaklık çalışanlarının, ortaklığın muhasebe ve bağımsız denetim konularındaki bildirimlerinin gizlilik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi konularında uygulanacak yöntem ve kriterler denetimden sorumlu komite tarafından belirlenir. Ayrıca, gerekli görülürse ilgili konuların Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi'nde de ayrıca ele alınması mümkündür.
Konu hakkında Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası'nda temel hususlar belirlenmiştir. Tofaş Etik Kurulu'nun görev ve sorumlulukları ile çalışma şeklinin belirlendiği Tofaş Etik Kurul ve İşleyişine ilişkin bilgiler Tofaş internet sitesinde kamuya açık olarak yayınlanmıştır.
Menfaat sahiplerinin yönetsel konulardaki iyileştirme çalışmalarına katılımı ve bu yönde aktif olarak görüşlerini beyan edebilecekleri ve değerlendirmelerde bulunabilecekleri uygulamalar işletme bünyesinde hazırlanmış prosedürlere bağlı olarak yürütülmektedir. Menfaat sahiplerinin, "şirket paydaşları" olarak kendilerini ilgilendiren konularda Şirket yönetimine katılımlarını sağlayacak sistem ve mekanizmalar Şirketimizce desteklenir ve hayata geçirilir.
Tofaş, müşterileri için en iyi değeri ve mobilite çözümlerini yaratmak için, üretim süreçlerinde mükemmellikten ilham alan "Stellantis Üretim Sistemi"ni (SPW) benimsemektedir. Stellantis Üretim Sistemi (SPW) ile kalite planlama ve kalite kontrol sistemlerinden, kalite geliştirme yöntemlerine, kaizen çalışmalarından, açık kapı toplantılarına kadar toplam kalite felsefesine dayanan ve verimliliği artırmayı hedefleyen kapsamlı çalışmalar stratejik olarak sürdürülmekte ve konu ile ayrıntılara Tofaş'ın Faaliyet ve Entegre Raporlarında yer verilmektedir.
Paydaş beklentilerine gereken önem gösterilmek suretiyle ilgili Birimler bünyesinde yürütülmekte ve koordine edilmektedir. Bu konuda gerek çalışanların, gerekse tedarikçi ve müşterilerin taleplerini yansıtabildikleri sistematik toplantılar ve eğitim programları ile "çalışma hayatı değerlendirme anketi" gibi araştırmalar söz konusu olup, İnsan Kaynakları Politikaları doğrultusunda ele alınmaktadır. Şirket internet sitesi yanı sıra, şirket içi iletişim için bir portal olarak intranet uygulaması yönetişim anlamında iletişimi güçlendiren ve bilgi akışını etkinleştiren uygulamalar kullanılmaktadır.
Bayi konseyi ve bayii teşkilatı toplantıları yanı sıra, müşteri taleplerinin ve memnuniyetinin takip edilerek yönetime yansıtıldığı ve bu doğrultuda gerekli düzenlemelerin yapılarak, geri bildirimlerin sağlandığı bir sistem mevcuttur. Buna ilaveten, "Müşteri İlişkileri Politikası" gibi benzeri uygulamalar doğrultusunda yapılan çalışmalar ile müşterilerle ilişkilerinin etkinleştirilmesi ve en yüksek seviyeye çıkarılarak, hizmet kalitesinin yükseltilmesi doğrultusunda politikalar
uygulanmaktadır. Bu uygulamalara bağlı olarak, dönem içinde güncel gelişmeleri içeren çalışmalar planlanmış ve hayata geçirilmiştir. Ayrıca, müşterilere ve tedarikçilere yönelik uygulamalar güncel ve çağdaş gelişmelere paralel takip edilmekte ve uygulamalarımıza aktarılmaktadır.
Ayrıca müşteri ve tedarikçilerle ilişkiler doğrultusunda, Şirketimiz mal ve hizmetlerinin pazarlanmasında, satışında ve satış sonrasında müşteri memnuniyetini sağlayıcı her türlü tedbir alınmakta ve uygulamalara yer verilmektedir. Müşteri memnuniyeti ve müşterinin satın aldığı ürünümüze ilişkin talepleri süratle karşılanarak, müşteriler bilgilendirilir. Müşteri şikâyetlerine proaktif çözüm yolları için azami gayret ve imkânlar sistematik olarak kullanılır. İyileştirme çalışmaları sistematik olarak düzenlenmektedir ve kalite belgelendirme ve kalite standartları ile yüksek kaliteye ilişkin garantiler sağlanmaktadır.
Gerek tedarikçilere yönelik ilke ve politikalar, gerekse müşteri odaklı ürün ve hizmetlerdeki memnuniyet kriterleri düzenli olarak ölçülür ve Şirket içindeki ilgili Birimlerce takip edilerek, bilgilendirme çalışmaları yapılır. Ayrıca, piyasalardaki gelişmeler dikkate alınarak müşterilere ve tedarikçilere yönelik düzenlemelere önem verilmektedir. Bu doğrultuda kapsamlı uygulama prosedürleri mevcuttur.
Bunlara ilaveten, Şirketin ürün ve hizmetlerinin pazarlanmasında ve satışında müşteri memnuniyetini artırmaya yönelik olarak Müşteri Yönetimi Müdürlüğü, önceki yıllarda olduğu gibi, 2024 yılında da etkin olarak faaliyetlerini sürdürmüş ve koordineli olarak çalışmalarına devam etmiştir.
Kalite, verimlilik ve kurumsallaşma temeline dayanan uygulamalara şirketimizce azami önem verilmektedir. Ayrıca, paydaşların geri-bildirimlerine uygun olarak, ilgili menfaat sahiplerinin yönetime katılımlarını artıracak "yönetişim" metotları geliştirilerek, uygulamaya alınmasına gerekli özen gösterilmektedir. Dolayısıyla menfaat sahipleri bakımından sonuç doğuran ve doğrudan ilgili menfaat sahiplerini ilgilendiren önemli kararlarda, menfaat sahiplerinin görüş ve önerileri önemli bir girdi olarak değerlendirilir.
Ayrıca, internet sitemizden de ulaşılarak, incelenebileceği gibi, Şirketin Sürdürülebilirlik Politikası kapsamında ve hazırlanan Entegre Raporda da yer aldığı üzere, "Yönetişim ve Sürdürülebilirlik" açısından "Sürdürülebilirlik Yönetimi" ve "Paydaş İlişkileri" önem taşımakta ve etkin bir şekilde uygulamaya geçirilmesi için gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Çalışma ortamı, değer zincirinde gelişme ve kurumsal vatandaşlık temel parametrelerimiz olarak belirginleşmektedir. Buna ilaveten, Entegre Raporda da ifade edildiği üzere, ilgili "paydaş gruplarıyla şeffaflık" başta olmak üzere, "bir iletişim ortamı oluşturmayı temel sorumluluklardan biri olarak görüyoruz ve faaliyetlerimize ilişkin olarak paydaşlarımızın görüşlerine başvuruyor ve onları bilgilendiriyoruz", ayrıca, "Çalışmalarımızı planlarken hedef paydaş grubunun niteliklerini göz önünde bulundurarak en doğru kanalları oluşturmaya özen gösteriyoruz."
Gerek fabrikanın bulunduğu bölge ve gerekse, genel olarak kamuya yönelik sosyal çalışmalar çerçevesinde kurumsal sosyal sorumluluk ve toplum üzerinde etki kriterlerine göre faaliyetler düzenlenmekte, tatbik ve takip edilmektedir. Bu bağlamda, dönem içinde yapılan çalışmalara ilişkin Faaliyet Raporu içinde gerekli husus ve ayrıntılı bilgiler mevcuttur. Ayrıca, intranet ortamında TofaşGO değişik haberler ve bilgiler yanı sıra, kurumsal faaliyetlerden, bireysel aktivitelere kadar, sosyal çalışmalar hakkında yayınlara da yer verilmektedir. Ayrıca, değişik basılı eserlerin de sponsorlukları yanı sıra, sosyal sorumluluk kapsamındaki Koç Topluluğu çalışmalarına ve/veya sosyal amaçlı dernek, vakıf ve kuruluşların etkinliklerine de sponsor olarak destek sağlanmaktadır.
Bu kapsamda, eğitimden, spora, kültür faaliyetlerinden, sanata kadar projelere katkı sağlanmaktadır. Bu çerçevede, Fiat Laboratuvarı, Tofaş Fen Lisesi, Tofaş Spor Kulübü, Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi, Pamukkale Hierapolis Kazıları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği projeleri bu çalışmalar arasında yer almaktadır. Kurumsal ve toplumsal gelişimi sağlayacak dinamikleri öne çıkartan bir sosyal sorumluluk politikası baz alınmaktadır.
Söz konusu, sosyal sorumluluk çalışmalarında ve sponsorluk faaliyetlerinde farkındalık ve bilinilirlik sağlayacak etkinlikler ile "sürdürülebilirlik perspektifi" önem arz etmektedir.
Özellikle 2016 yılında revize edilen Kurumsal Sürdürülebilirlik Politikası bu yönde büyük bir öneme sahiptir. Söz konusu Politikamız internet sitemizden de incelenebilir. Bu eksende, Şirket Faaliyet Raporu yanı sıra, Entegre Raporu'nun da incelenmesi veya kurumsal internet sitemizde yer alan çevresel, sosyal ve kurumsal sürdürülebilirlik uygulamalarımızdan bilgi sahibi olunması mümkündür.
Dönem içinde çevreye zarardan dolayı hiç bir aleyhte bildirim söz konusu olmayıp, başta çevresel etki değerlendirme raporları olmak üzere faaliyetlerimizle ilgili kayıtlar mevcuttur. Kalite ve verimlilik standartlarının sağlanması yönünde mevcut ve ilave alınan ISO belgeleri yanı sıra, çevreye duyarlılık politikaları kapsamında etkin uygulamalar hayata geçirilmekte ve paydaşlarımızın bilgilendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca, kapsamlı olarak Kurumsal Sosyal Sorumluluk projeleri ile çevrenin korunması, enerji yönetimi ve iklim değişikliğine yönelik hassasiyet ve çalışmalara azami önem verilmektedir.
Tofaş ayrıca, 2014 yılında Borsa İstanbul (BIST) bünyesinde oluşturulan Sürdürülebilirlik Endeksi'ne de giren ilk otomotiv şirketi olma başarısı gösterilmiştir.
Çevre ve enerji politikasından, sürdürülebilir üretim ve yeşil ürün kavramlarına kadar gereken duyarlılık ve gerekli düzenlemelere yer verilmektedir.
Şirket genel anlamda etik kurallara uyulması ve etik kuralların uygulanması yönünde gerekli çalışmaları hassasiyetle yapmakta ve yerine getirmektedir. Bu hususta yukarıdaki ilgili alt kısımlarda ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Mevzuat ve düzenlemeler ile uygulamalar bütünü içinde genel kabul görmüş etik kurallara uyulur. Ayrıca, Kurumsal Yönetim İlkeleri kapsamında etik kurallar yazılı hale getirilerek "Tofaş Etik Davranış Kuralları ve Uygulama Prensipleri" başlığıyla Şirket web sitemizde kamuya açık olarak paylaşılmıştır. Söz konusu dokümana, Şirketimiz "Personel Yönetmeliği" içinde atıfta bulunulmaktadır. Şirket pay sahipleriyle ilişkiler, kamunun aydınlatılması, Şirket çalışanları ve menfaat sahipleri ile Yönetim Kurulu'nun çalışmaları etik kurallara uygun olarak takip edilmektedir.
Şirket Kurumsal Politikaları kapsamında yukarıdaki ilgili alt başlıkta da yer verildiği gibi, bir Etik Kurul oluşturulmuştur. Ayrıca, "Etik Davranış Kuralları ve Uygulama Prensipleri", tüm kademelerde görev yapan Tofaş çalışanlarına dağıtılmak suretiyle, gerekli bilgilendirmeler periyodik olarak da yapılmaktadır.
Tofaş Etik Kuralları tüm Tofaş çalışanlarını, Yönetim Kurulu Üyelerini, Hissedarlarını, İştiraklerini, Bayilerini ve Tedarikçilerini kısaca tüm Tofaşlılar'ı kapsar.
Tüm Tofaşlılar'dan Tofaş Etik Kuralları'na uymaları beklenir. Tofaşlılar, Tofaş Etik Kuralları'na uymakla yükümlüdürler.
Tofaş'ta iş ilişkilerinde, dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ile benzeri sebeplere dayalı hiç bir ayrım yapılmaz. İşin riski, çalışanın güvenliği, yasal zorunluluklar gibi işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona erdirilmesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlemler yapılmaz. Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılmaz. İşe alım, görevlendirme ve yükselme dil, din, cinsiyet, ırk, vb. konularda ayrımcılık yapılmaksızın, objektif performans kriterleri aracılığıyla yapılır.
Ayrıca, Tofaş etik kuralları gereği, Tofaş bünyesinde görev yapmakta olan tüm çalışanlar, görevlerini yerine getirmelerine ilişkin olarak kararlarını, tarafsızlıklarını veya şirkete olan bağlılıklarını olumsuz yönde etkileyebilecek çıkar çatışmalarına taraf olmamaları konusunda Çıkar Çatışması Beyan Formu'nu beyan ederler.
Kurumsal Yönetim
Tofaş, başta çalışanlarımız olmak üzere yarattığımız değer zincirindeki diğer tüm paydaşlarımız nezdinde insan haklarına saygılı ve duyarlı uygulamaları yaygın ve etkin bir hale getirmeye çalışır. Konu hakkındaki bu anlayışımızın bir sonucu olarak Tofaş'ta kesinlikle çocuk işçi çalıştırılmamakta; zorla / zorunlu tutarak çalıştırma uygulaması bulunmamaktadır.
Evrensel insan haklarına ve uygulamalarına verdiğimiz önem, Tofaş Etik Davranış Kuralları'nın 1. maddesinde yer alan "İnsan haklarına, Anayasal örgütlenme ve Toplu Sözleşme haklarına saygılıdır." ilkesi ile desteklenmektedir.
Ortağımız Koç Holding tarafından imzalanmış ve şirketleri bazında tatbik ve takibinde, denetiminde ve raporlamalarında geçerli bulunan, "Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi" ile belirlenmiş ilkelere uygun olarak hareket etmek, "çalışanlarımız, bayilerimiz, tedarikçilerimiz ve yetkili servislerimiz ile kurumsal vatandaşlık örneği göstermek" ilkesi kapsamında benimsenmiştir.
Şirket'in yolsuzlukla mücadele çalışmaları kapsamında geliştirdiği politika, prosedür ve sistemlerin uygun olduğu beyan edilmiştir. Şirketin, iç denetim, iç kontrol ve yolsuzluk ve rüşvetle mücadele mekanizmaları Denetim Komitesi ile Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi'nce de takip edilir.
Konu ile ilgili çalışmalar önceki yıllarda da olduğu gibi 2024 yılı içinde de gereken hassasiyetle sürdürülmüştür.
Revize edilerek 30.11.2016 itibarıyla KAP'ta yayınlanan yeni Bilgilendirme Politikası çerçevesinde ve ayrıca yapılacak yeni düzenlemeler oldukça, başta tüm paydaşlar olmak üzere, menfaat sahiplerimize ve kamuoyuna gerekli bilgilendirme ve açıklamalar yapılarak, duyurulur.
Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'luk görevleri ayrı kişiler tarafından yerine getirilmektedir. Şirket CEO'su aynı zamanda Yönetim Kurulu üyesi olup, icracı üye statüsündedir. Diğer Yönetim Kurulu üyelerimiz, SPK Kurumsal Yönetim İlkelerinde yapılan tanımlamaya göre icracı üye statüsünde değillerdir. Yönetim Kurulu üyelerinin şirket işleri için gereken zamanı ayırmalarına özen gösterilmekte olup, şirket dışında başka görev veya görevler almasına ilişkin bir sınırlandırma bulunmamaktadır. Özellikle bağımsız üyelerin iş deneyimleri ve sektörel tecrübelerinin Yönetim Kurulu'na önemli katkısı dolayısıyla böyle bir sınırlandırmaya ihtiyaç duyulmamaktadır. Genel kurul öncesinde üyelerin özgeçmişleri ile birlikte, şirket dışında yürüttüğü görevler de pay sahiplerinin bilgisine sunulur.
Şirketimizde Aday Gösterme Komitesi'nin görevleri, Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yerine getirilmektedir.
Kurumsal Yönetim Komitesi'ne 2024 yılı için bir yıl boyunca görev yapmak üzere sunulan bağımsız üye adayı sayısı 2 olup, bu kişilerin kimlik bilgileri, adaylık beyanları ve özgeçmişleri, Kurumsal Yönetim Komitesi'nin 29.01.2024 tarihli toplantısı ile Yönetim Kurulu'nun 29.01.2024 tarihli ve 2024/01 sayılı toplantısında değerlendirilerek, tamamının bağımsız üye adayı olarak belirlenmelerine karar verilmiştir. Bağımsız Yönetim Kurulu üyelerinin tamamı bağımsızlık beyanlarını Kurumsal Yönetim Komitesi'ne sunmuş olup, Tebliğ'in 5. maddesinin altıncı bendinde yer aldığı üzere, 4.3.6 numaralı zorunlu ilkenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen "Gelir Vergisi Kanunu'na göre Türkiye'de yerleşik sayılması" kriteri için, "bağımsız üyelerden en az yarısının sağlaması yeterlidir", düzenlemesine uygun olarak Yönetim Kurulu bağımsız üye adayları olarak Sn. Kudret Önen ve Sn. Gianni Coda belirlenmiş ve Tebliğ'in 4.3.7. no'lu maddesi kapsamında, Sermaye Piyasası Kurulu'nun 04.03.2024 tarih ve E.29833736-110.07.07-50678 sayılı Kurul Kararı ile Yönetim Kurulu bağımsız üye adayları için gerekli uygunluk görüşü alınmış ve 28.03.2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında "1 yıl müddetle" seçilmeleri onaylanmıştır.
2024 yılı faaliyet dönemi itibarıyla bağımsızlığı ortadan kaldıran herhangi bir durum ortaya çıkmamıştır.
Bağımsız Yönetim Kurulu üyesi Sn. Kudret Önen'in Bağımsızlık Beyanı aşağıda yer almaktadır;
TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (Şirket) Yönetim Kurulunda, Şirket Esas Sözleşmesi ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından ilan edilen II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği'nde belirlenen kriterler çerçevesinde, "Bağımsız Üye" olarak görev yapmaya aday olduğumu, bu kapsamda;
a) Şirket, şirketin yönetim kontrolü ya da önemli derecede etki sahibi olduğu ortaklıklar ile şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran veya şirkette önemli derecede etki sahibi olan ortaklar ve bu ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu tüzel kişiler ile kendim, eşim ve ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarım arasında; son beş yıl içinde önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda istihdam ilişkisinin bulunmadığını, sermaye veya oy haklarının veya imtiyazlı payların %5 inden fazlasına birlikte veya tek başına sahip olunmadığını ya da önemli nitelikte ticari ilişkinin kurulmadığını,
b) Son beş yıl içerisinde, başta şirketin denetimi (vergi denetimi, kanuni denetim, iç denetim de dâhil), derecelendirilmesi ve danışmanlığı olmak üzere, yapılan anlaşmalar çerçevesinde şirketin önemli ölçüde hizmet veya ürün satın aldığı veya sattığı şirketlerde, hizmet veya ürün satın alındığı veya satıldığı dönemlerde, ortak (%5 ve üzeri), önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda çalışan veya yönetim kurulu üyesi olmadığımı,
c) Bağımsız yönetim kurulu üyesi olmam sebebiyle üstleneceğim görevleri gereği gibi yerine getirecek mesleki eğitim, bilgi ve tecrübeye sahip olduğumu,
ç) Mevzuata uygun olarak üniversite öğretim üyeliği hariç, üye olarak seçildikten sonra kamu kurum ve kuruluşlarında tam zamanlı çalışmayacağımı,
d) 31/12/1960 tarihli ve 19/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK)'na göre Türkiye'de yerleşmiş sayıldığımı,
e) Şirket faaliyetlerine olumlu katkılarda bulunabilecek, şirket ile pay sahipleri arasındaki çıkar çatışmalarında tarafsızlığımı koruyabilecek, menfaat sahiplerinin haklarını dikkate alarak özgürce karar verebilecek güçlü etik standartlara, mesleki itibara ve tecrübeye sahip olduğumu,
f) Şirket faaliyetlerinin işleyişini takip edebilecek ve üstlendiğim görevlerin gereklerini tam olarak yerine getirebilecek ölçüde şirket işlerine zaman ayırabileceğimi,
g) Şirketin yönetim kurulunda son on yıl içerisinde altı yıldan fazla yönetim kurulu üyeliği yapmadığımı,
ğ) Şirketin veya şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu şirketlerin üçten fazlasında ve toplamda borsada işlem gören şirketlerin beşten fazlasında bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak görev almıyor olduğumu,
h) Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilen tüzel kişi adına tescil ve ilan edilmemiş olduğumu,
beyan ederim.
KUDRET ÖNEN
Kurumsal Yönetim
Bağımsız Yönetim Kurulu üyesi Sn. Gianni Coda'nın Bağımsız Beyanı aşağıda yer almaktadır;
TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (Şirket) Yönetim Kurulunda, Şirket Esas Sözleşmesi ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından ilan edilen II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği'nde belirlenen, "Gelir Vergisi Kanunu'na göre Türkiye'de yerleşik sayılma" haricindeki kriterler çerçevesinde, "Bağımsız Üye" olarak görev yapmaya aday olduğumu, bu kapsamda;
a) Şirket, şirketin yönetim kontrolü ya da önemli derecede etki sahibi olduğu ortaklıklar ile şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran veya şirkette önemli derecede etki sahibi olan ortaklar ve bu ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu tüzel kişiler ile kendim, eşim ve ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarım arasında; son beş yıl içinde önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda istihdam ilişkisinin bulunmadığını, sermaye veya oy haklarının veya imtiyazlı payların %5 inden fazlasına birlikte veya tek başına sahip olunmadığını ya da önemli nitelikte ticari ilişkinin kurulmadığını,
b) Son beş yıl içerisinde, başta şirketin denetimi (vergi denetimi, kanuni denetim, iç denetim de dâhil), derecelendirilmesi ve danışmanlığı olmak üzere, yapılan anlaşmalar çerçevesinde şirketin önemli ölçüde hizmet veya ürün satın aldığı veya sattığı şirketlerde, hizmet veya ürün satın alındığı veya satıldığı dönemlerde, ortak (%5 ve üzeri), önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda çalışan veya yönetim kurulu üyesi olmadığımı,
c) Bağımsız yönetim kurulu üyesi olmam sebebiyle üstleneceğim görevleri gereği gibi yerine getirecek mesleki eğitim, bilgi ve tecrübeye sahip olduğumu,
ç) Bağlı olduğum mevzuata uygun olması şartıyla, üniversite öğretim üyeliği hariç, üye olarak seçildikten sonra kamu kurum ve kuruluşlarında tam zamanlı çalışmayacağımı,
d) Şirket faaliyetlerine olumlu katkılarda bulunabileceğimi, şirket ile pay sahipleri arasındaki çıkar çatışmalarında tarafsızlığımı koruyabileceğimi, menfaat sahiplerinin haklarını dikkate alarak özgürce karar verebilecek güçlü etik standartlara, mesleki itibara ve tecrübeye sahip olduğumu,
e) Şirket faaliyetlerinin işleyişini takip edebilecek ve üstlendiğim görevlerin gereklerini tam olarak yerine getirebilecek ölçüde şirket işlerine zaman ayırabiliyor olduğumu,
f) Şirketin yönetim kurulunda son on yıl içerisinde altı yıldan fazla yönetim kurulu üyeliği yapmamış olduğumu,
g) Şirketin veya şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu şirketlerin üçten fazlasında ve toplamda borsada işlem gören şirketlerin beşten fazlasında bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak görev almadığımı,
ğ) Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilen tüzel kişi adına tescil ve ilan edilmediğimi,
beyan ederim.
GIANNI CODA
| ADI-SOYADI | GÖREVİ | SON DURUM İTİBARIYLA ORTAKLIK DIŞINDA ALDIĞI GÖREVLER |
BAĞIMSIZ YÖNETİM KURULU ÜYESİ OLUP OLMADIĞI |
YER ALDIĞI KOMİTELER VE GÖREVİ |
|---|---|---|---|---|
| ÖMER MEHMET KOÇ | Yönetim Kurulu Başkanı |
Koç Holding A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı |
Bağımsız Üye Değil | Yok |
| SAMIR CHERFAN | Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı |
Stellantis Ortadoğu ve Afrika Operasyon Direktörü, Küresel İcra Kurulu Üyesi |
Bağımsız Üye Değil | Yok |
| CENGİZ EROLDU | Murahhas Üye | Yok | Bağımsız Üye Değil | Yok |
| İLKER ERDEN | Yönetim Kurulu Üyesi | Yok | Bağımsız Üye Değil | Yok |
| KENAN YILMAZ | Yönetim Kurulu Üyesi | Koç Holding A.Ş. Strateji ve İş Geliştirme Direktörü |
Bağımsız Üye | Yok |
| SILVIA VERNETTI BLINA | Yönetim Kurulu Üyesi | Stellantis Kurumsal Planlama ve İş Geliştirme Başkanı |
Bağımsız Üye Değil | Kurumsal Yönetim Komitesi - Üye |
| POLAT ŞEN | Yönetim Kurulu Üyesi | Koç Holding A.Ş. CFO | Bağımsız Üye Değil | Kurumsal Yönetim Komitesi - Üye, Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi - Üye |
| GIORGIO FOSSATI | Yönetim Kurulu Üyesi | Fiat Chrysler Automobiles N.V. (FCA) Kurumsal Genel Danışmanı ve FCA EMEA Genel Danışmanı |
Bağımsız Üye Değil | Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi - Üye |
| KUDRET ÖNEN | Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi |
Bağımsız Üye | Denetim Komitesi - Başkan, Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi - Başkan, Kurumsal Yönetim Komitesi - Üye |
|
| GIANNI CODA | Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi |
Bağımsız Üye | Kurumsal Yönetim Komitesi - Başkan, Denetim Komitesi - Üye, Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi - Üye |
Dönem sonu itibarıyla, Şirketimiz Yönetim Kurulu Üyelerimiz hakkında özet bilgiler ve görevleri aşağıdaki gibidir.
Mevcut Yönetim Kurulu Üyeleri ve Şirket CEO'sunun özgeçmişlerine Faaliyet Raporumuzun ilgili bölümünde yer verilmiştir.
Yönetim Kurulumuz nezdinde bilgi birikimi, tecrübe ve görüş açısı bakımından çeşitliliğin sağlanmasının Şirket'in faaliyetlerine ve Yönetim Kurulu'nun etkin çalışmasına olumlu katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Ayrıca, Kurumsal Yönetim İlkeleri'nden 4.3.9. no'lu ilke bu kapsamda ele alınmaktadır. Yönetim Kurulu'nda farklı görüşlerin temsil edilmesinin sağlanmasının da bir aracı olan kadın Yönetim Kurulu üyeleri için bir hedef oran ve politika belirlenmesi yönünde ise değerlendirme çalışmalarımız devam etmektedir. Dönem sonu itibarıyla Yönetim Kurulumuzda bir adet kadın üyemiz bulunmaktadır.
Yönetim Kurulu Kararlarına ilişkin konu başlığı veya gündemler, periyodik olarak veya ortaya çıkan gerekler çerçevesinde düzenlenerek hazırlanmaktadır. Ortaya çıkan ihtiyaçlara bağlı olarak Yönetim Kurulu Toplantı sayısı değişiklik gösterebilmektedir.
Yönetim Kurulu Türk Ticaret Kanunu ve Esas sözleşmemizin ilgili maddeleri doğrultusunda Şirket işleri gerektirdiği durumlarda fiziki olarak toplanmakta; ayrıca gerekli hallerde kararlarını Türk Ticaret Kanunu'nun 390'ıncı maddesinin 4'üncü fıkrası hükmü gereği elden dolaştırma yöntemi ile de almaktadır 2024 yılındaki toplam Yönetim Kurulu karar sayısı 21 olup, Yönetim Kurulu Kararlarına ilişkin toplantı tutanakları gerekli şekilde kayıt altına alınmıştır.
Toplantıya katılım ve çağrılar, esas itibarıyla bir program dâhilinde ve Şirket işleri gerek gösterdikçe yapılır ve Yönetim Kurulu toplantıları düzenlenir. Yönetim Kurulu toplantılarında her üyenin bir oy hakkı bulunmakta olup, açıklanan farklı görüş ve karşı oy gerekçeleri ile Yönetim Kurulu üyeleri tarafından sorulan özellikli sorular karar zaptına geçirilmektedir. Ancak yakın zamanda bu türde bir muhalefet veya farklı görüş beyan edilmemiştir. Karar alınmasında varsa, sorulan soru ve açıklamalara yer verilmektedir. Yönetim Kurulu kararları, tüm üyelerin salt çoğunluğunun katılımı ve olumlu oyu ile sağlanır (Esas Sözleşme'nin 10. maddesi çerçevesinde uygulanır). Sermaye Piyasası Kurulu'nun Kurumsal Yönetim İlkeleri ile getirilen zorunluluklar saklıdır.
TTK'ya uygun olarak, ağırlıklı oy veya veto hakkı söz konusu değildir. Ayrıca, Esas Sözleşme'nin 10. ve 11. maddelerinde Yönetim Kurulu'nun seçimi, yapısı, karar nisabı ve görev süresi gibi hususlar ile, Yönetim Kurulu'nun görev bölüşümü, temsil ve yönetimin devri konuları düzenlenmiştir. Bütün Yönetim Kurulu Kararları, yukarıda da belirtildiği gibi, tüm üyelerin salt çoğunluğunun katılımı ve olumlu oyu ile sağlanır. Şu kadar ki; Esas Sözleşme'nin 10. maddesi kapsamında, bu nisabın sağlanmasında A Grubu hisseleri temsilen bağımsız nitelikte olmayan en az 2 üyenin ve D Grubu hisseleri temsilen bağımsız nitelikte olmayan en az 2 üyenin katılımı ve olumlu oyu şarttır. Bağımsız üyelerin katılımı ve olumlu oyunu gerektiren kararlar açısından Esas Sözleşme'nin 15. maddesi hükmü saklıdır.
Şirket Esas Sözleşmesi'nin 11. maddesinde "Yönetim Kurulu Görev Bölümü, Temsil ve Yönetimin Devri"ne ilişkin hususlara yer verilmiştir. Ayrıca, Esas Sözleşme'nin ilgili maddelerinde gerekli düzenlemeler öngörülmüştür. Şirketin temsil ve ilzamına ilişkin esas olarak Türk Ticaret Kanunu hükümlerine ve mevzuata göre Şirket Yönetimi belirlenir ve yetkilerini yasal düzenlemeler kapsamında icra eder. Şirket Yönetim Kurulu üyeleri ve yöneticilerin yetki ve sorumlulukları bu doğrultuda yasal mevzuat, Sermaye Piyasası düzenlemeleri ve Esas Sözleşme hükümlerinde yer almaktadır.
Yönetim Kurulu'na aday gösterme ve gösterilecek adayların, seçim ve atanmalarına ilişkin süreç, Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yürütülür. Şirketimiz Yönetim Kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticilerimiz için, Koç Holding ve FCA Italy S.p.A tarafından A Grubu ve D Grubunu temsilen ayrı ayrı "Yönetici Sorumluluk Sigortası" bulunmaktadır.
Yönetim Kurulu Şirketin faaliyetlerini gözetirken çıkar çatışması doğma olasılığının olup olmadığını ve varsa söz konusu çıkar çatışmasının şirket açısından sonuçlarını değerlendirmekte ve Şirket'in çıkarlarına en uygun şekilde hareket edilmesi için gereken kararları almaktadır. Ayrıca, ilişkili taraf işlemlerinde de düzenlemelere uyumun sağlanması yanı sıra, Yönetim Kurulu tarafından olası suiistimal riskleri değerlendirilmekte ve ilişkili taraf işlemleri titizlikle ele alınmaktadır.
Şirket Esas Sözleşmesi'nin 11. maddesi gereğince, Yönetim Kurulu'nun A Grubunun ve D grubunun 2'şer üyesinden olmak üzere 4 kişiden müteşekkil bir İcra Komitesi icap ettiği takdirde oluşturulabilir. Yönetim Kurulu toplantılarının ara devresinde gerekli işlemlerin yürütülmesi için teşkil edilebilir ve gerektiğinde Yönetim Kurulu içinden görevlendirilecek üyelerden oluşturulabilir.
SPK'nın ilgili Tebliği doğrultusunda 2003 yılından bu yana, finansal konuların takibi, periyodik mali tablo ve dipnotlarının incelenmesi, Kurumsal Yönetim İlkelerinde belirtildiği çerçevede gerekli çalışmaların yapılması ve Bağımsız Denetim Raporu'nun incelenmesi suretiyle, mevcut bilgilere dayanarak mali sonuçlara ilişkin görüş ve teklifini Yönetim Kurulu'na sunmak ve iç denetim sürecini kontrol etmek üzere, Denetimden Sorumlu Komite oluşturulmuş olup, SPK'nın II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği doğrultusunda, bağımsız Yönetim Kurulu üyelerinden teşekkül edecek şekilde faaliyetlerini sürdürmektedir. 2012 yılında Denetim Komitesi çalışma esasları tekrar belirlenmek suretiyle, kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.
Söz konusu Denetim Komitesi Yönetim Kurulu'nun 25.04.2024 tarih ve 2024/10 sayılı Kararı ile yeniden belirlenmiş olup, dönem sonu itibarıyla Komite'de, Sn. Kudret Önen (Başkan - Yönetim Kurulu Bağımsız Üyesi) ve Sn. Gianni Coda (Üye - Yönetim Kurulu Bağımsız Üyesi) yer almaktadır.
Kurumsal Yönetim İlkeleri kapsamında, Kurumsal Yönetim Komitesi de 2008 yılı itibarıyla oluşturulmuştur. Bu konuda, Kurumsal Yönetim İlkeleri ve ilgili mevzuat dâhilinde SPK'ca yayımlanan düzenlemeler ile Şirketin Kurumsal Yönetim uygulamalarına yönelik faaliyetler doğrultusunda öngörülen bir düzenleme yapılmak suretiyle, Kurumsal Yönetimden Sorumlu Komite çalışmaya başlamıştır. Şirketin Kurumsal Yönetim İlkelerine uyumu bizzat Yönetim Kurulu'nca da takip edilmekte olup, 2018 yılında Kurumsal Yönetim Komitesi çalışma esasları yeniden belirlenerek, kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.
Söz konusu Kurumsal Yönetim Komitesi, Yönetim Kurulu'nun 25.04.2024 tarih ve 2024/10 sayılı Kararı ile yeniden belirlenmiştir. Söz konusu karar doğrultusunda, Kurumsal Yönetim Komitesi bünyesinde, Sn. Gianni Coda (Başkan - Yönetim Kurulu Bağımsız Üyesi), Sn. Kudret Önen (Üye - Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi), Sn. Polat Şen (Üye - Yönetim Kurulu Üyesi), Sn. Silvia Vernetti Blina (Üye - Yönetim Kurulu Üyesi) ve Sn. Fabrizio Renzi (CFO) yer almıştır.
Bu Komitelere ilaveten, 01.07.2012 itibarıyla yürürlüğe giren yeni Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili amir hükmü doğrultusunda, şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek risklerin erken teşhisi, tespit edilen risklerle ilgili gerekli önlemlerin uygulanması ve riskin yönetilmesi ve ayrıca, Şirketin iç kontrol, iç denetim ve risk yönetimi konularında çalışmalarını tatbik ve takip etmek amacıyla, Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi kurularak, 2012 itibarıyla çalışma esasları belirlenmiş ve kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.
Söz konusu Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi, Yönetim Kurulu'nun 25.04.2024 tarih ve 2024/10 sayılı Kararı ile yeniden belirlenmiştir. Dönem sonu itibarıyla, Sn. Kudret Önen (Başkan - Yönetim Kurulu Bağımsız Üyesi), Sn. Gianni Coda (Üye - Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi), Sn. Polat Şen (Üye - Yönetim Kurulu Üyesi) ve Sn. Giorgio Fossati (Üye - Yönetim Kurulu Üyesi) yer almaktadır.
Komitelerde görevlendirme yönetim kurulu üyelerimizin bilgi birikimi ve tecrübeleri dikkate alınarak, ilgili düzenlemeler doğrultusunda yapılmakta, bazı yönetim kurulu üyelerimiz birden çok komitede görevlendirilmektedir. Birden fazla komitede görev alan üyeler, ilişkili konularda görev yapan komiteler arası iletişimi sağlamakta ve işbirliği imkânlarını artırmaktadır. Komitelerin Başkanları, Kurumsal Yönetim İlkeleri Tebliği hükümleri doğrultusunda Bağımsız Yönetim Kurulu üyeleri arasından seçilir. Her Komitede, her iki Bağımsız Üye de yer almaktadır.
Gerek Denetim Komitesi, gerek Kurumsal Yönetim Komitesi ve gerekse Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi, mevzuatın belirlediği ilkeler dairesinde periyodik olarak veya gerek görülen hallerde toplanır. Bu amaçla belirlenen çalışma esaslarına uygun olarak, periyodik toplantıların haricinde gündemli toplantılar yapılabilir. Bu doğrultuda, 2024 yılı içerisinde, Denetim Komitesi, Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi ve Kurumsal Yönetim Komitesi 4'er kez toplanmıştır.
Söz konusu Komitelerde yapılan çalışmalar ve hazırlanan raporlar görev dağılımına göre, Yönetim Kurulu'na sunulur. Gerek duyulduğunda, Yönetim Kurulu üyesi olmayan, konusunda uzman kişiler veya ilgili yöneticiler Komite çalışmalarına davet edilebilirler. Ayrıca, ihtiyaca göre yeterli tecrübe ve bilgi sahibi kişilerden oluşacak alt çalışma grupları oluşturulabilir. Komiteler sorumlulukları dâhilinde hareket eder ve Yönetim Kurulu'na görüş ve önerilerde bulunur. Nihai karar Yönetim Kurulu tarafından verilir. Yönetim Kurulu Komitelerin etkinliğine ilişkin bilgi edinmiş ve olumlu kanaat beyan etmiştir.
Şirketin finansal, yönetsel ve üretim faaliyetlerine bağlı olarak bir risk yönetimi öngörülmüş ve iç kontrol organizasyonu yapılmış olup, ilgili Sermaye Piyasası mevzuatı ve düzenlemeleri doğrultusunda iç denetimin işleyişi ve etkinliği takip edilmektedir.
İç kontrol sistemi ve iç denetimin sağlıklı olarak işleyişinden Yönetim Kurulu sorumlu olup, Yönetim Kurulu Üyesi ve Şirket CEO'su Yönetim Kurulu adına gerekli koordinasyonu temin eder. İç kontrol sistemi, iç denetim ve risk yönetiminin sağlıklı olarak işleyip, işlemediğine dair hususlar Denetim Komitesi yanı sıra Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi tarafından takip edilerek, beyan edilir ve Yönetim Kurulu'na sunulur.
Bu doğrultuda, Yönetim Kurulu'nca kurumsal risk yönetimi ve iç kontrol sistemleri oluşturulmuş ve etkinliği ilgili Komiteler bünyesinde eşgüdümle yönlendirilmektedir. İç kontrol Sistemi ve İç Denetim süreci öncelikle Denetim Komitesi uhdesinde takip edilerek, gözetilir ve ayrıca etkinliği açısından Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi tarafından da ilgili sistemin kurumsal risk yönetimi ile bir arada ele alınmasına özen gösterilir.
Risk Yönetim Politikası doğrultusunda, Şirketin risk yönetimi yasal düzenlemelere ve mevzuata uygun olarak Yönetim Kurulu'na raporlama yapılmak üzere organize edilmiş olup, bu çerçevede temeli; "şirket varlıklarının ve değerlerinin korunması", "ticari, finansal ve operasyonel güvenin sağlanması" ve bunların yanı sıra, "kurumsal risk yönetiminde sürdürülebilirlik" esaslarına dayanmaktadır. Bunlara ilaveten Şirket Yönetimi, kurumsal risk yönetimi ve iç denetim faaliyetlerinin gerektirdiği tüm tedbirlerin alınmasından ve uygulanmasından, finansal, ticari, operasyonel ve organizasyonel olarak görevli ve sorumludur.
2024 yılsonu itibarıyla, Şirketin iç kontrol sistemi ve iç denetim faaliyetleri ile kurumsal risk yönetimi ve finansal ve operasyonel riskler ve öngörülebilir potansiyel risklere karşı gerekli proaktif tedbirlerin alındığına dair, Şirketin iç kontrol, iç denetim ve risk yönetimi konularda, yasal mevzuatın gerektirdiği sorumlulukları yerine getirdiğine dair değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, Şirket faaliyet
ve hizmetlerinin etkin, güvenilir ve kesintisiz bir şekilde yürütülmesi, muhasebe ve mali raporlama sisteminden sağlanan bilgilerin bütünlüğü, tutarlılığı, zamanında elde edilebilirliği ve güvenliğini sağlamak amacıyla yapılan iç kontrollerin etkinliği, yeterliliği ve uygunluğu ile, konsolide finansal tabloların hazırlanması süreci ile ilgili olarak, iç kontrol, iç denetim ve risk yönetim konularında yasal mevzuatın gerektirdiği sorumlulukları yerine getirdiğine dair değerlendirmeler yapılmış, söz konusu çalışmalara ve süreçlere ilişkin bugüne kadar herhangi bir önemli sorun olmadığı ve ayrıca, kurumsal risk ve iç kontrol sistemlerinin çalışmaları ve iyi işlediğine dair olumlu kanaate ilişkin konuyla ilgili kayıtların tutulduğu ve önemli bir olaya rastlanmadığı beyan edilmiştir. Ayrıca, Şirket'in rüşvet ve yolsuzlukla mücadele mekanizması da değerlendirilmiş ve geliştirilen politika, prosedür ve sistemler uygun bulunmuştur.
İç Denetim Müdürlüğü, aynı zamanda Yönetim Kurulu Üyesi de olan Şirket CEO'suna doğrudan raporlama yapmaktadır. İlgili Müdürlük tarafından süreçler incelenerek, mevcut ve muhtemel riskler ve bunlara ilişkin çözüm önerileri hazırlanarak rapor edilir. Faaliyetlerle ilgili öngörülebilir riskler değerlendirilmek suretiyle, gerekli bilgi akışı Yönetim Kurulu Üyesi ve Şirket CEO'su tarafından takip edilerek, Denetim Komitesi bünyesinde ve ayrıca ilgili konular Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi'nce de Yönetim Kurulu'na sunulur.
Yönetim Kurulu bu çerçevede, yukarıdaki ilgili bölümlerde de belirtildiği üzere, Denetim Komitesi yanı sıra, risk yönetimi konusunda Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi vasıtasıyla çalışmalar yürütür. Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi, risk yönetim sistemlerinin etkinliğini gözden geçirerek, çalışmalarını ve değerlendirmelerini Yönetim Kurulu'na raporlar. Söz konusu Komite çalışmalarına ilişkin olarak, Faaliyet Raporu'nun "Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi Çalışmaları" kısmında gerekli açıklamalara yer verilmiş olup, ayrıca Bağımsız Denetim Şirketi tarafından konuyla ilgili değerlendirme ve olumlu görüşün yer aldığı Denetçi Raporu'na da Faaliyet Raporu'nda yer verilmiştir.
Yönetim Kurulu tarafından şirketin stratejik hedefleri oluşturulur, onaylanır ve uygulanır. Yönetim Kurulu şirketin hedeflerine ulaşma derecesini, faaliyetlerini ve geçmiş performansını periyodik olarak gözden geçirmek suretiyle değerlendirmelerde bulunur. Bu bağlamda Yönetim Kurulu stratejik kararlar açısından Şirketin risk, büyüme ve getiri dengesine en uygun şekilde gerekli tedbirlerin alınmasını sağlayarak, Şirketin çıkarlarını gözeterek, Şirketi sevk ve idare eder.
Şirketimizin stratejik öncelikleri ve hedefleri doğrultusunda misyon, vizyon ve değerleri oluşturulmak suretiyle yayımlanmış olup, öncelikler ve gelişmeler doğrultusunda revize edilerek, yenilenmektedir. Yönetim Kurulu, Şirketin stratejik hedeflerinin tanımlanarak, gerekli kaynakların sağlanması ve risk yönetimi kapsamında yönetimin performansını denetler.
Şirket üst yönetimince hazırlanmış ve Yönetim Kurulu'nun bilgisi dâhilinde, misyon, vizyon ve değerlerimizin yanı sıra, Şirketin stratejik hedeflerinin oluşturulması ve uygulanmasına ilişkin öncelikler, üst yönetimce Yönetim Kurulu'na sunulur ve takip edilir. Önceki yıllarda olduğu gibi, 2024 yılı içinde de önceliklere uygun olarak Şirketimizin stratejik kararları uygulamaya geçirilmiştir. Yönetim Kurulu, stratejik hedeflere bağlı olarak, yıllık faaliyetlerin gözden geçirilmesi doğrultusunda geçmiş yıl performansını değerlendirmek suretiyle Üst Yönetimin yeni yıl hedeflerini karşılaştırır ve ilgili konularda kararlar verir.
Yönetim Kurulu, Şirket stratejik hedeflerinin oluşturulması sürecinde Şirket Üst Yönetimince yapılan çalışmaları koordine ederek, onaylanması ve müteakip uygulanması sürecinde aktif olarak sorumluluğunu yerine getirmek suretiyle, Şirketin hedeflerine ulaşma derecesini, faaliyetlerini ve bunları yerine getirirken gösterdiği performansını periyodik olarak gözden geçirir. Bu doğrultuda oluşturulan sistemin işleyişini, etkinliğini ve sonuçlarının değerlendirilmesini takip ve tatbik eder.
Yönetim Kurulu'nun öngördüğü vizyon, yöntem ve mevzuattan kaynaklanan düzenlemeler doğrultusunda, tüm paydaşlar nezdinde şirketin etkin yönetimini temin etmek üzere Şirket Üst Yönetimi, şirket çalışmalarını azami gayretle yürüterek, Direktörlükler bazında ve Şirket CEO'su nezdinde, gerektiğinde ilgili Yönetim Kurulu Komitelerini bilgilendirmek suretiyle, yasal düzenlemeler ve mevzuata uygun olacak şekilde yönetim organı olarak Yönetim Kurulu'nu stratejik öncelikler ve hedefler kapsamında ve şirket prosedürlerine uygun olarak, periyodik sıklıklarla bilgilendirir.
Söz konusu stratejik çalışmaların etkinliğinin artırılması kadar, sürdürülebilirliği konusunda da Yönetim Kurulu gerekli hassasiyeti ve sorumluluğu gösterir.
Yönetim Kurulu, Şirketin belirlenen ve kamuya açıklanan operasyonel ve finansal performans hedeflerinden sorumludur. Yönetim Kurulu üyelerinin ve idari sorumluluğu bulunan yöneticilerin ücretlendirme esasları yazılı hale getirilmek suretiyle, Genel Kurul toplantısı gündeminde ayrı bir madde olarak pay sahiplerinin bilgisine sunulmuştur.
Yönetim Kurulu üyelerine ve üst düzey yöneticilere sağlanan her türlü hak, menfaat ve ücret ile bunların belirlenmesinde kullanılan kriterler ve ücretlendirme esaslarını içeren Şirketimizin "Yönetim Kurulu Üyeleri ve Üst Düzey Yöneticiler için Ücret Politikası" 28.03.2024 tarihli Olağan Genel Kurulumuzdan üç hafta önce yayınlanan "Bilgilendirme Dokümanı" aracılığı ile ve ayrıca kurumsal internet sitemizde ve yıllık Faaliyet Raporu'nda ortaklarımızın incelemesine sunulmuş ve Genel Kurulu takiben uygulamaya alınmıştır. 2024 yılı içinde söz konusu Politikada herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Şirketimiz internet sitesi ve Faaliyet Raporu vasıtasıyla kamuya açıklanan söz konusu Politika, 2024 yılı faaliyetlerinin görüşüleceği ve Yönetim Kurulumuzca tarihi kesinleştiğinde yayınlanacağı üzere, Olağan Genel Kurul toplantısı gündemine de alınmış olup, pay sahiplerinin görüşüne sunulacaktır.
"Yönetim Kurulu Üyeleri ve Üst Düzey Yöneticiler için Ücret Politikası" çerçevesinde yapılan ödemelerin ve sağlanan faydaların toplamı, her yıl Kurumsal Yönetim Komitesi ve Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilmektedir. Finansal tablo dipnotlarımızda Yönetim Kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticilere yapılan ödemeler ve sağlanan faydalar, genel uygulamalara paralel olarak toplu olarak kamuya açıklanmaktadır.
Ayrıca, Yönetim Kurulu üyelerimize veya yöneticilerimize Şirket tarafından borç verilmesi, kredi kullandırılması, lehlerine teminat verilmesi gibi çıkar çatışmasına yol açacak işlemler söz konusu değildir.
Bu kapsamda, 2024 yılı itibarıyla dönem içinde herhangi bir Yönetim Kurulu Üyesine ve Şirket Üst Yöneticisine borç verilmemiş, kredi kullandırılmamış, üçüncü bir kişi aracılığı ile kredi adı altında menfaat sağlanmamış ve lehlerine kefalet gibi teminatlar verilmemiş veya benzeri hususlar temin edilmemiştir.
| Uyum Durumu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
| Kurumsal Yönetim Uyum Raporu | ||||||
| 1.1. PAY SAHİPLİĞİ HAKLARININ KULLANIMININ KOLAYLAŞTIRILMASI | ||||||
| 1.1.2 - Pay sahipliği haklarının kullanımını etkileyebilecek nitelikteki bilgi ve açıklamalar güncel olarak ortaklığın kurumsal internet sitesinde yatırımcıların kullanımına sunulmaktadır. |
X | |||||
| 1.2. BİLGİ ALMA VE İNCELEME HAKKI | ||||||
| 1.2.1- Şirket yönetimi özel denetim yapılmasını zorlaştırıcı işlem yapmaktan kaçınmıştır. |
X | |||||
| 1.3. GENEL KURUL | ||||||
| 1.3.2 - Şirket, Genel Kurul gündeminin açık şekilde ifade edilmesini ve her teklifin ayrı bir başlık altında verilmiş olmasını temin etmiştir. |
X | |||||
| 1.3.7 - İmtiyazlı bir şekilde ortaklık bilgilerine ulaşma imkânı olan kimseler, kendileri adına ortaklığın faaliyet konusu kapsamında yaptıkları işlemler hakkında genel kurulda bilgi verilmesini teminen gündeme eklenmek üzere yönetim kurulunu bilgilendirmiştir. |
X | Bu şekilde bir işlem bildirimi söz konusu olmamıştır. |
||||
| 1.3.8 - Gündemde özellik arz eden konularla ilgili yönetim kurulu üyeleri, ilgili diğer kişiler, finansal tabloların hazırlanmasında sorumluluğu bulunan yetkililer ve denetçiler, genel kurul toplantısında hazır bulunmuştur. |
X | |||||
| 1.3.10-Genel kurul gündeminde, tüm bağışların ve yardımların tutarları ve bunlardan yararlananlara ayrı bir maddede yer verilmiştir. |
X | Yapılan bağışlar için genel kurul gündeminde ayrı bir gündem maddesine yer verilmiş, genel kurul bilgilendirme dokümanında en yüksek tutarlı bağışların detayı açıklanmıştır. Bilgilendirme dokümanında detaylandırılmayan bakiye tutar ise muhtelif kurum ve kuruluşlara yapılan ve her biri 410.000 TL'nin altındaki, yatırımcılar açısından önemli bilgi niteliğinde bulunmayan muhtelif bağışlardan oluşmaktadır. Bu tutarın altındaki bağışlar yatırımcılarımız tarafından takip edilmemekte olup, izleyen yıllarda da bu önemlilik sınırı ile açıklama yapılmasına devam edilmesi planlanmaktadır |
||||
| 1.3.11 - Genel Kurul toplantısı söz hakkı olmaksızın menfaat sahipleri ve medya dâhil kamuya açık olarak yapılmıştır. |
X |
| Uyum Durumu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
| 1.4. OY HAKKI | ||||||
| 1.4.1 - Pay sahiplerinin oy haklarını kullanmalarını zorlaştırıcı herhangi bir kısıtlama ve uygulama bulunmamaktadır. |
X | |||||
| 1.4.2-Şirketin imtiyazlı oy hakkına sahip payı bulunmamaktadır. |
X | Genel Kurullarda her hisse için bir oy hakkı söz konusu olup, oy hakkında imtiyaz yoktur. Genel Kurul toplantılarında hazır bulunan pay sahipleri oy haklarını toplam paylarının nominal değeri ile orantılı olarak kullanırlar. Ancak, Yönetim Kurulu üyeliklerine, İmtiyazlı Pay Sahipleri olarak A ve D Grubu hissedarlarınca gösterilecek adaylar arasından seçim yapılması zorunludur ( Esas Sözleşme'nin 10. maddesi). Bu husus, Şirketimizin "yönetim kontrolünü sözleşme ile eşit olarak paylaşan" ve " iki tüzel kişiden oluşan" bir " iş ortaklığı" (JV) statüsünde olmasından dolayı, hukuken mesnet teşkil etmektedir. |
||||
| 1.4.3 - Şirket, beraberinde hakimiyet ilişkisini de getiren karşılıklı iştirak ilişkisi içerisinde bulunduğu herhangi bir ortaklığın Genel Kurulu'nda oy haklarını kullanmamıştır. |
X | Tofaş'ın beraberinde hâkimiyet ilişkisini de getiren karşılıklı iştirak ilişkisi bulunmamaktadır. |
||||
| 1.5. AZLIK HAKLARI | ||||||
| 1.5.1- Şirket azlık haklarının kullandırılmasına azami özen göstermiştir. |
X | |||||
| 1.5.2-Azlık hakları esas sözleşme ile sermayenin yirmide birinden daha düşük bir orana sahip olanlara da tanınmış ve azlık haklarının kapsamı esas sözleşmede düzenlenerek genişletilmiştir. |
X | Azınlık hakları esas sözleşme ile sermayenin yirmide birinden daha düşük bir oranda pay sahibi olanlara tanınmamış olup, genel uygulamalara paralel olarak azınlığa düzenlemelerdeki genel hükümler çerçevesinde haklar sağlanmıştır. Yatırımcılardan da bu konuda herhangi bir talep gelmemiş olup, genel en iyi uygulama örnekleri takip edilmekte, yakın zamanda bu konuda bir değişikliğe gidilmesi ise öngörülmemektedir |
||||
| 1.6. KÂR PAYI HAKKI | ||||||
| 1.6.1 - Genel kurul tarafından onaylanan kâr dağıtım politikası ortaklığın kurumsal internet sitesinde kamuya açıklanmıştır. |
X | |||||
| 1.6.2 - Kâr dağıtım politikası, pay sahiplerinin ortaklığın gelecek dönemlerde elde edeceği kârın dağıtım usul ve esaslarını öngörebilmesine imkân verecek açıklıkta asgari bilgileri içermektedir. |
X |
| Uyum Durumu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
| 1.6.3 - Kâr dağıtmama nedenleri ve dağıtılmayan kârın kullanım şekli ilgili gündem maddesinde belirtilmiştir. |
X | Kâr dağıtımı yapılmıştır. | ||||
| 1.6.4 - Yönetim kurulu, kâr dağıtım politikasında pay sahiplerinin menfaatleri ile ortaklık menfaati arasında denge sağlanıp sağlanmadığını gözden geçirmiştir. |
X | |||||
| 1.7. PAYLARIN DEVRİ | ||||||
| 1.7.1 - Payların devredilmesini zorlaştırıcı herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. |
X | Esas Sözleşmemizde payların devir esasları düzenlenmiş olup, borsada işlem görmeyen nama yazılı payların devrine ilişkin kısıt getirilmiş olmakla birlikte, borsada işlem gören nama yazılı pay sahiplerinin paylarını serbestçe devretmesini zorlaştırıcı uygulamalar veya pay devrini kısıtlayan hükümler mevcut değildir. |
||||
| 2.1. KURUMSAL İNTERNET SİTESİ | ||||||
| 2.1.1 - Şirketin kurumsal internet sitesi, 2.1.1 numaralı kurumsal yönetim ilkesinde yer alan tüm öğeleri içermektedir. |
X | |||||
| 2.1.2-Pay sahipliği yapısı (çıkarılmış sermayenin %5'inden fazlasına sahip gerçek kişi pay sahiplerinin adları, imtiyazları, pay adedi ve oranı) kurumsal internet sitesinde en az 6 ayda bir güncellenmektedir. |
X | |||||
| 2.1.4 - Şirketin kurumsal internet sitesindeki bilgiler Türkçe ile tamamen aynı içerikte olacak şekilde ihtiyaca göre seçilen yabancı dillerde de hazırlanmıştır. |
X | |||||
| 2.2. FAALİYET RAPORU | ||||||
| 2.2.1 - Yönetim kurulu, yıllık faaliyet raporunun şirket faaliyetlerini tam ve doğru şekilde yansıtmasını temin etmektedir. |
X | |||||
| 2.2.2 - Yıllık faaliyet raporu, 2.2.2 numaralı ilkede yer alan tüm unsurları içermektedir. |
X | Şirket faaliyetlerini önemli ölçüde etkileyebilecek mevzuat değişikliği olmadığından ve derecelendirme gibi konularda hizmet alınan kurumlarla çıkar çatışması yaşanmadığından faaliyet raporunda bu konularda açıklama yapılmamıştır. |
| Uyum Durumu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
| 3.1. MENFAAT SAHİPLERİNE İLİŞKİN ŞİRKET POLİTİKASI | ||||||
| 3.1.1- Menfaat sahiplerinin hakları ilgili düzenlemeler, sözleşmeler ve iyi niyet kuralları çerçevesinde korunmaktadır. |
X | |||||
| 3.1.3 - Menfaat sahiplerinin haklarıyla ilgili politika ve prosedürler şirketin kurumsal internet sitesinde yayımlanmaktadır. |
X | |||||
| 3.1.4 - Menfaat sahiplerinin, mevzuata aykırı ve etik açıdan uygun olmayan işlemleri bildirmesi için gerekli mekanizmalar oluşturulmuştur. |
X | |||||
| 3.1.5 - Şirket, menfaat sahipleri arasındaki çıkar çatışmalarını dengeli bir şekilde ele almaktadır. |
X | |||||
| 3.2. MENFAAT SAHİPLERİNİN ŞİRKET YÖNETİMİNE KATILIMININ DESTEKLENMESİ | ||||||
| 3.2.1 - Çalışanların yönetime katılımı, esas sözleşme veya şirket içi yönetmeliklerle düzenlenmiştir. |
X | |||||
| 3.2.2 - Menfaat sahipleri bakımından sonuç doğuran önemli kararlarda menfaat sahiplerinin görüşlerini almak üzere anket / konsültasyon gibi yöntemler uygulanmıştır. |
X | |||||
| 3.3. ŞİRKETİN İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI | ||||||
| 3.3.1 - Şirket fırsat eşitliği sağlayan bir istihdam politikası ve tüm kilit yönetici pozisyonları için bir halefiyet planlaması benimsemiştir. |
X | |||||
| 3.3.2 - Personel alımına ilişkin ölçütler yazılı olarak belirlenmiştir. |
X | |||||
| 3.3.3 - Şirketin bir İnsan Kaynakları Gelişim Politikası bulunmaktadır ve bu kapsamda çalışanlar için eğitimler düzenlemektedir. |
X | |||||
| 3.3.4 - Şirketin finansal durumu, ücretlendirme, kariyer planlaması, eğitim ve sağlık gibi konularda çalışanların bilgilendirilmesine yönelik toplantılar düzenlenmiştir. |
X | |||||
| 3.3.5 - Çalışanları etkileyebilecek kararlar kendilerine ve çalışan temsilcilerine bildirilmiştir. Bu konularda ilgili sendikaların da görüşü alınmıştır. |
X | |||||
| 3.3.6 - Görev tanımları ve performans kriterleri tüm çalışanlar için ayrıntılı olarak hazırlanarak çalışanlara duyurulmuş ve ücretlendirme kararlarında kullanılmıştır. |
X |
| Uyum Durumu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
| 3.3.7 - Çalışanlar arasında ayrımcılık yapılmasını önlemek ve çalışanları şirket içi fiziksel, ruhsal ve duygusal açıdan kötü muamelelere karşı korumaya yönelik prosedürler, eğitimler, farkındalığı artırma, hedefler, izleme, şikâyet mekanizmaları gibi önlemler alınmıştır. |
X | |||||
| 3.3.8 - Şirket, dernek kurma özgürlüğünü ve toplu iş sözleşmesi hakkının etkin bir biçimde tanınmasını desteklemektedir. |
X | |||||
| 3.3.9 - Çalışanlar için güvenli bir çalışma ortamı sağlanmaktadır. |
X | |||||
| 3.4. MÜŞTERİLER VE TEDARİKÇİLERLE İLİŞKİLER | ||||||
| 3.4.1-Şirket, müşteri memnuniyetini ölçmüştür ve koşulsuz müşteri memnuniyeti anlayışıyla faaliyet göstermiştir. |
X | |||||
| 3.4.2 - Müşterinin satın aldığı mal ve hizmete ilişkin taleplerinin işleme konulmasında gecikme olduğunda bu durum müşterilere bildirilmektedir. |
X | |||||
| 3.4.3 - Şirket mal ve hizmetlerle ilgili kalite standartlarına bağlıdır. |
X | |||||
| 3.4.4 - Şirket, müşteri ve tedarikçilerin ticari sır kapsamındaki hassas bilgilerinin gizliliğini korumaya yönelik kontrollere sahiptir. |
X | |||||
| 3.5. ETİK KURALLAR VE SOSYAL SORUMLULUK | ||||||
| 3.5.1 - Yönetim kurulu Etik Davranış Kuralları'nı belirleyerek şirketin kurumsal internet sitesinde yayımlamıştır. |
X | |||||
| 3.5.2- Ortaklık, sosyal sorumluluk konusunda duyarlıdır. Yolsuzluk ve rüşvetin önlenmesine yönelik tedbirler almıştır. |
X | |||||
| 4.1. YÖNETİM KURULUNUN İŞLEVİ | ||||||
| 4.1.1-Yönetim kurulu, strateji ve risklerin şirketin uzun vadeli çıkarlarını tehdit etmemesini ve etkin bir risk yönetimi uygulanmasını sağlamaktadır. |
X | |||||
| 4.1.2-Toplantı gündem ve tutanakları, yönetim kurulunun şirketin stratejik hedeflerini tartışarak onayladığını, ihtiyaç duyulan kaynakları belirlediğini ve yönetimin performansının denetlendiğini ortaya koymaktadır. |
X |
| Uyum Durumu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
| 4.2. YÖNETİM KURULUNUN FAALİYET ESASLARI | ||||||
| 4.2.1-Yönetim kurulu faaliyetlerini belgelendirmiş ve pay sahiplerinin bilgisine sunmuştur. |
X | |||||
| 4.2.2-Yönetim kurulu üyelerinin görev ve yetkileri yıllık faaliyet raporunda açıklanmıştır. |
X | |||||
| 4.2.3 - Yönetim kurulu, şirketin ölçeğine ve faaliyetlerinin karmaşıklığına uygun bir iç kontrol sistemi oluşturmuştur. |
X | |||||
| 4.2.4-İç kontrol sisteminin işleyişi ve etkinliğine dair bilgiler yıllık faaliyet raporunda verilmiştir. |
X | |||||
| 4.2.5 - Yönetim kurulu başkanı ve icra başkanı (genel müdür) görevleri birbirinden ayrılmış ve tanımlanmıştır. |
X | |||||
| 4.2.7-Yönetim kurulu, yatırımcı ilişkileri bölümü ve kurumsal yönetim komitesinin etkili bir şekilde çalışmasını sağlamakta ve şirket ile pay sahipleri arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesinde ve pay sahipleriyle iletişimde yatırımcı ilişkileri bölümü ve kurumsal yönetim komitesiyle yakın işbirliği içinde çalışmıştır. |
X | |||||
| 4.2.8 - Yönetim kurulu üyelerinin görevleri esnasındaki kusurları ile şirkette sebep olacakları zarara ilişkin olarak Şirket, sermayenin %25'ini aşan bir bedelle yönetici sorumluluk sigortası yaptırmıştır. |
X | Yönetici sorumluluk sigortası bulunmakla birlikte, bedel anılan oranın altındadır. |
||||
| 4.3. YÖNETİM KURULUNUN YAPISI | ||||||
| 4.3.9- Şirket yönetim kurulunda, kadın üye oranı için asgari %25'lik bir hedef belirleyerek bu amaca ulaşmak için politika oluşturmuştur. Yönetim kurulu yapısı yıllık olarak gözden geçirilmekte ve aday belirleme süreci bu politikaya uygun şekilde gerçekleştirilmektedir. |
Yönetim Kurulumuz nezdinde bilgi birikimi, tecrübe ve görüş açısı bakımından çeşitliliğin sağlanmasının Şirket'in faaliyetlerine ve Yönetim Kurulu'nun etkin çalışmasına olumlu katkı sağlayacağı düşünülmekte olup, mevcut yönetim kurulu yapısı bu bakış açısını yansıtır niteliktedir. Kadın yönetim kurulu üyesi oranı %10'dur. Şirket yönetim kurulunda, kadın üye oranı için asgari %25'lik bir hedef belirleyerek bu amaca ulaşmak için politika oluşturmuştur. |
|||||
| 4.3.10 - Denetimden sorumlu komitenin üyelerinden en az birinin denetim/ muhasebe ve finans konusunda 5 yıllık tecrübesi vardır. |
X |
| Uyum Durumu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
| 4.4. YÖNETİM KURULU TOPLANTILARININ ŞEKLİ | ||||||
| 4.4.1 - Bütün yönetim kurulu üyeleri, yönetim kurulu toplantılarının çoğuna fiziksel katılım sağlamıştır. |
X | 2024 yılında fiziki toplantı hiç yapılmamış, yönetim kurulu üyeleri şirketin performansı ve gelişmelerle ilgili olarak düzenli olarak bilgilendirilmiş ancak kararların tamamı elden dolaştırma usulüyle alınmıştır. |
||||
| 4.4.2 - Yönetim kurulu, gündemde yer alan konularla ilgili bilgi ve belgelerin toplantıdan önce tüm üyelere gönderilmesi için asgari bir süre tanımlamıştır. |
X | Bu yönde bir tanımlama bulunmayıp, yönetim kurulu üyelerine bilgilerin sunulma zamanı, yönetim kurulu gündemindeki konu ve süreç dikkate alarak belirlenmekte ve makul bir süre öncesinde üyeler bilgilendirilmektedir. |
||||
| 4.4.3 - Toplantıya katılamayan ancak görüşlerini yazılı olarak yönetim kuruluna bildiren üyenin görüşleri diğer üyelerin bilgisine sunulmuştur. |
X | Görüş bildirim imkânı bulunmakla birlikte toplantıya katılamayan yönetim kurulu üyelerimizden bu yönde bir bildirim yapılmamıştır. |
||||
| 4.4.4 - Yönetim kurulunda her üyenin bir oy hakkı vardır. |
X | |||||
| 4.4.5 - Yönetim kurulu toplantılarının ne şekilde yapılacağı şirket içi düzenlemeler ile yazılı hâle getirilmiştir. |
X | Yönetim kurulu toplantılarının ne şekilde yapılacağı konusunda Şirketimizde uzun yıllardır tutarlı bir biçimde sürdürülen süreçler bulunmakla birlikte, bu konuya özgü yazılı bir şirket içi düzenleme bulunmamaktadır. |
||||
| 4.4.6 -Yönetim kurulu toplantı zaptı gündemdeki tüm maddelerin görüşüldüğünü ortaya koymakta ve karar zaptı muhalif görüşleri de içerecek şekilde hazırlanmaktadır. |
X | |||||
| 4.4.7 - Yönetim kurulu üyelerinin şirket dışında başka görevler alması sınırlandırılmıştır. Yönetim kurulu üyelerinin şirket dışında aldığı görevler genel kurul toplantısında pay sahiplerinin bilgisine sunulmuştur. |
X | Yönetim kurulu üyelerinin iş deneyimleri ve sektörel tecrübelerinin Yönetim Kurulu'na önemli katkısı dolayısıyla şirket dışında başka görevler alması sınırlandırılmamıştır. Faaliyet raporumuzda yönetim kurulu üyelerimizin özgeçmişlerine yer verilmiştir. Yönetim kurulunun etkin çalışmaları da dikkate alınarak, kurumsal yönetim açısından herhangi bir olumsuz durum oluşturmadığı değerlendirilen mevcut uygulamada kısa vadede bir değişiklik öngörülmemektedir. |
||||
| 4.5. YÖNETİM KURULU BÜNYESİNDE OLUŞTURULAN KOMİTELER | ||||||
| 4.5.5 - Her bir yönetim kurulu üyesi sadece bir komitede görev almaktadır. |
X | Birden fazla komitede görev alan üyeler, ilişkili konularda görev yapan komiteler arası iletişimi sağlamakta ve iş birliği imkânlarını artırmaktadır. Yönetim kurulu üyelerinin bilgi birikimi ve tecrübelerinin de katkısıyla verimli çalışmaları dikkate alınarak, mevcut komite yapısı etkin değerlendirilmekte; yakın zamanda bir değişiklik ihtiyacı öngörülmemektedir. |
| Evet | Kısmen | Hayır | Muaf | İlgisiz | Açıklama | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 4.5.6-Komiteler, görüşlerini almak için gerekli gördüğü kişileri toplantılara davet etmiştir ve görüşlerini almıştır. |
X | Komite çalışma esasları uyarınca komitelerin, faaliyetleriyle ilgili olarak ihtiyaç gördüğü konularda bağımsız uzman görüşlerinden yararlanmaları mümkündür. Geçtiğimiz yıl içinde komite üyeleri tarafından bu yönde bir ihtiyaç gündeme gelmemiştir. |
||||
| 4.5.7 - Komitenin danışmanlık hizmeti aldığı kişi/kuruluşun bağımsızlığı hakkında bilgiye yıllık faaliyet raporunda yer verilmiştir. |
X | Bu yönde alınmış bir danışmanlık hizmeti bulunmamaktadır. |
||||
| 4.5.8 - Komite toplantılarının sonuçları hakkında rapor düzenlenerek yönetim kurulu üyelerine sunulmuştur. |
X | |||||
| 4.6. YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE VE İDARİ SORUMLULUĞU BULUNAN YÖNETİCİLERE SAĞLANAN MALİ HAKLAR | ||||||
| 4.6.1 - Yönetim kurulu, sorumluluklarını etkili bir şekilde yerine getirip getirmediğini değerlendirmek üzere yönetim kurulu performans değerlendirmesi gerçekleştirmiştir. |
X | İdari sorumluluğu bulunanların performans değerlendirmesi ve ödüllendirme yapılmakla birlikte yönetim kurulu seviyesinde bu konuda özel bir çalışma yürütülmemiştir. Konuyla ilgili en iyi uygulamalar araştırılmakta olup, orta vadede uygulamaya alınması değerlendirilebilecektir. |
||||
| 4.6.4 - Şirket, yönetim kurulu üyelerinden herhangi birisine veya idari sorumluluğu bulunan yöneticilerine kredi kullandırmamış, borç vermemiş veya ödünç verilen borcun süresini uzatmamış, şartları iyileştirmemiş, üçüncü şahıslar aracılığıyla kişisel bir kredi başlığı altında kredi kullandırmamış veya bunlar lehine kefalet gibi teminatlar vermemiştir. |
X | |||||
| 4.6.5 - Yönetim kurulu üyeleri ve idari sorumluluğu bulunan yöneticilere verilen ücretler yıllık faaliyet raporunda kişi bazında açıklanmıştır. |
X | Olağan Genel Kurulda ve finansal tablo dipnotlarımızda yönetim kurulu üyelerine ve idari sorumluluğu bulunan yöneticilere yapılan ödemeler genel uygulamalara paralel şekilde toplu olarak kamuya açıklanmaktadır. Kişisel bilgilerin gizliliği açısından önemli görülen konu hakkında piyasa uygulamaları yakından izlenmekte olup, yaygın uygulamaya paralel hareket edilmesi öngörülmektedir |
| PAY SAHİPLERİ | |
|---|---|
| 1.1. Pay Sahipliği Haklarının Kullanımının Kolaylaştırılması | |
| Yıl boyunca şirketin düzenlediği yatırımcı konferans ve toplantılarının sayısı |
170'in üzerinde |
| 1.2. Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı | |
| Özel denetçi talebi sayısı | Sözleşmemizde bireysel bir hak olarak özel denetçi talep hakkı düzenlenmemiş olmakla birlikte, Türk Ticaret Kanunu'nun 438 'inci maddesi uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. 2024 yılında bu yönde bir talep olmamıştır. |
| Genel kurul toplantısında kabul edilen özel denetçi talebi sayısı | Pay sahiplerinin bu yönde bir talebi olmamıştır. |
| 1.3. Genel Kurul | |
| İlke 1.3.1 (a-d) kapsamında talep edilen bilgilerin duyurulduğu KAP duyurusunun bağlantısı |
https://www.kap.org.tr/tr/Bildirim/1254646 |
| Genel kurul toplantısıyla ilgili belgelerin Türkçe ile eş anlı olarak İngilizce olarak da sunulup sunulmadığı |
Sunulmaktadır. |
| İlke 1.3.9 kapsamında, bağımsız üyelerin çoğunluğunun onayı veya katılanların oybirliği bulunmayan işlemlerle ilgili KAP duyurularının bağlantıları |
Oybirliği bulunmayan işlem yoktur. |
| Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1) madde 9 kapsamında gerçekleştirilen ilişkili taraf işlemleriyle ilgili KAP duyurularının bağlantıları |
Bu nitelikte bir işlem bulunmamaktadır. |
| Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1) madde 10 kapsamında gerçekleştirilen yaygın ve süreklilik arz eden işlemlerle ilgili KAP duyurularının bağlantıları |
https://www.kap.org.tr/tr/Bildirim/1254648 |
| Şirketin kurumsal internet sitesinde, bağış ve yardımlara ilişkin politikanın yer aldığı bölümün adı |
Şirket web sitemizde https://www.tofas.com.tr "Yatırımcı İlişkileri" bölümü altındaki "Kurumsal Yönetim" kısmında, "Kurumsal Yönetim Politikaları" başlığı altındaki bölümde paylaşılmaktadır. Bağışlara ilişkin üst limit genel kurul tarafından belirlenmektedir. |
| Bağış ve yardımlara ilişkin politikanın kabul edildiği genel kurul tutanağının yer aldığı KAP duyurusunun bağlantısı |
Bağış ve yardımlara ilişkin üst limitin belirlendiği genel kurul toplantısına ilişkin bildirim: https://www.kap.org.tr/tr/ Bildirim/1274723 |
| Esas sözleşmede menfaat sahiplerinin genel kurula katılımını düzenleyen madde numarası |
Esas Sözleşme "Madde 14 - Genel Kurul Toplantıları a) bendinden" ulaşılabilir. |
| Genel kurula katılan menfaat sahipleri hakkında bilgi | Genel Kurul, söz hakkı olmaksızın menfaat sahipleri ve medya dâhil kamuya açık olarak yapılmaktadır. |
| 1.4. Oy Hakları | |
| Oy hakkında imtiyaz bulunup bulunmadığı | Hayır |
| Oyda imtiyaz bulunuyorsa, imtiyazlı pay sahipleri ve oy oranları | Oyda imtiyazlı pay bulunmamaktadır. |
| En büyük pay sahibinin ortaklık oranı | %37,86 |
| 1.5. Azlık Hakları | |
|---|---|
| Azlık haklarının, şirketin esas sözleşmesinde (içerik veya oran bakımından) genişletilip genişletilmediği |
Hayır |
| Azlık hakları içerik ve oran bakımından genişletildi ise ilgili esas sözleşme maddesinin numarasını belirtiniz. |
Şirket Esas Sözleşmesinde azınlık paylarının yönetimde temsiline ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. |
| 1.6. Kâr Payı Hakkı | |
| Kurumsal internet sitesinde kâr dağıtım politikasının yer aldığı bölümün adı |
Şirket web sitemizde https://www.tofas.com.tr ""Yatırımcı İlişkileri"" bölümü altındaki ""Kurumsal Yönetim"" kısmında, ""Kurumsal Yönetim Politikaları"" başlığı altındaki bölümde paylaşılmaktadır. https://www.tofas.com.tr/YatirimciIliskileri/ KurumsalYonetim/Documents/kardagitimpolitikasi_.pdf |
| Yönetim kurulunun genel kurula kârın dağıtılmamasını teklif etmesi hâlinde bunun nedenleri ve dağıtılmayan kârın kullanım şeklini belirten genel kurul gündem maddesine ilişkin tutanak metni |
Kâr payı dağıtılması yönünde karar alınmıştır. |
| Yönetim kurulunun genel kurula kârın dağıtılmamasını teklif etmesi hâlinde ilgili genel kurul tutanağının yer aldığı KAP duyurusunun bağlantısı |
Kâr payı dağıtılması yönünde karar alınmıştır. |
| Genel Kurul Toplantıları | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Genel Kurul Tarihi |
Genel kurul gündemiyle ilgili olarak şirkete iletilen ek açıklama talebi sayısı |
Pay sahiplerinin genel kurula katılım oranı |
Doğrudan temsil edilen payların oranı |
Vekaleten temsil edilen payların oranı |
Şirket'in kurumsal internet sitesinde her gündem maddesiyle ilgili olumlu ve olumsuz oyları da gösterir şekilde genel kurul toplantı tutanaklarının yer aldığı bölümün adı |
Kurumsal internet sitesinde genel kurul toplantısında yöneltilen tüm soru ve bunlara sağlanan yanıtların yer aldığı bölümün adı |
Genel kurul toplantı tutanağının ilişkili taraflarla ilgili madde veya paragraf numarası |
Yönetim kuruluna bildirimde bulunan imtiyazlı bir şekilde ortaklık bilgilerine ulaşma imkanı bulunan kişi sayısı (İçeriden öğrenenler listesi) |
KAP'ta yayınlanan genel kurul bildiriminin bağlantısı |
| 3/28/2024 | 0 | %80,77 | %0 | %80,75 | Kurumsal Web Sitesi - Yatırımcı İlişkileri - Kurumsal Yönetim - Genel Kurul Toplantıları |
Kurumsal Web Sitesi - Yatırımcı İlişkileri - Kurumsal Yönetim - Genel Kurul Toplantıları |
Bulunmamaktadır | 0 | https://www. kap.org.tr/tr/ Bildirim/1124611 |
| KAMUYU AYDINLATMA VE ŞEFFAFLIK | |
|---|---|
| 2.1. Kurumsal İnternet Sitesi | |
| Kurumsal internet sitesinde 2.1.1. numaralı kurumsal yönetim ilkesinde talep edilen bilgilerin yer aldığı bölümlerin adları |
Şirket web sitemizde https://www.tofas.com.tr ""Yatırımcı İlişkileri"" bölümü altındaki ""Kurumsal Yönetim"" kısmında, ""Kurumsal Yönetim Politikaları"" başlığı altındaki bölümde paylaşılmaktadır. https://www.tofas.com.tr/YatirimciIliskileri/ KurumsalYonetim/Documents/Bilgilendirme-Politikasi.pdf |
| Kurumsal internet sitesinde doğrudan veya dolaylı bir şekilde payların %5'inden fazlasına sahip olan gerçek kişi pay sahiplerinin listesinin yer aldığı bölüm |
Şirket web sitemizde https://www.tofas.com.tr ""Yatırımcı İlişkileri"" bölümü altındaki ""Kurumsal Yönetim"" kısmında. https://www.tofas.com.tr/YatirimciIliskileri/KurumsalYonetim/ Pages/default.aspx |
| Kurumsal internet sitesinin hazırlandığı diller | Türkçe: https://www.tofas.com.tr/Pages/default.aspx İngilizce: https://www.tofas.com.tr/en/Pages/default.aspx |
| 2.2. Faaliyet Raporu | |
| 2.2.2. numaralı kurumsal yönetim ilkesinde belirtilen bilgilerin faaliyet raporunda yer aldığı sayfa numaraları veya bölüm adları |
|
| a) Yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin şirket dışında yürüttükleri görevler ve üyelerin bağımsızlık beyanlarının yer aldığı sayfa numarası veya bölüm adı |
KYUR-Yönetim Kurulu Bölümü |
| b) Yönetim Kurulu bünyesinde oluşturulan komitelere ilişkin bilginin sayfa numarası veya bölüm adı |
KYUR-Yönetim Kurulu Bölümü |
| c) Yönetim kurulunun yıl içerisindeki toplantı sayısı ve üyelerin toplantılara katılım durumu bilgisinin sayfa numarası veya bölüm adı |
KYUR-Yönetim Kurulu Bölümü |
| ç) Şirket faaliyetlerini önemli derecede etkileyebilecek mevzuat değişiklikleri hakkında bilginin sayfa numarası veya bölüm adı |
Şirket Sermaye Yapısı ve Ortaklık Hakkında Bilgiler Bölümü |
| d) Şirket aleyhine açılan önemli davalar ve olası sonuçları hakkında bilginin sayfa numarası veya bölüm adı |
Şirket Sermaye Yapısı ve Ortaklık Hakkında Bilgiler Bölümü |
| e) Şirketin yatırım danışmanlığı ve derecelendirme gibi hizmet aldığı kurumlarla arasındaki çıkar çatışmaları ve bunları önlemek için alınan tedbirlere ilişkin bilginin sayfa numarası veya bölüm adı |
KYUR - Uyum Beyanı Bölümü |
| f) Sermayeye doğrudan katılım oranının %5'i aştığı karşılıklı iştiraklere ilişkin bilginin sayfa numarası veya bölüm adı |
KYUR - Oy Hakkı Bölümü |
| g) Çalışanların sosyal hakları, mesleki eğitimi ile diğer toplumsal ve çevresel sonuç doğuran şirket faaliyetlerine ilişkin kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri hakkında bilginin sayfa numarası veya bölüm adı |
Kurumsal Sosyal Sorumluluk Bölümü |
| MENFAAT SAHİPLERİ | |
|---|---|
| 3.1. Menfaat Sahiplerine İlişkin Şirket Politikası | |
| Kurumsal internet sitesinde tazminat politikasının yer aldığı bölümün adı |
4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uygun olarak hareket edilmektedir. |
| Çalışan haklarının ihlali nedeniyle şirket aleyhine kesinleşen yargı kararlarının sayısı |
35 |
| İhbar mekanizmasıyla ilgili yetkilinin unvanı | Tofaş Etik Kurul |
| Şirketin ihbar mekanizmasına erişim bilgileri | [email protected] |
| 3.2. Menfaat Sahiplerinin Şirket Yönetimine Katılımının Desteklenmesi | |
| Kurumsal internet sitesinde, çalışanların yönetim organlarına katılımına ilişkin olan iç düzenlemelerin yer aldığı bölümün adı |
Bulunmamaktadır. |
| Çalışanların temsil edildiği yönetim organları | Çalışanların katılımıyla yürütülmekte olan değişik komiteler söz konusu olmakla beraber, sendikal ilişkiler hariç olmak üzere doğrudan çalışanlar ile ilişkileri yürütmek üzere herhangi bir temsilci seçimi yapılmamış ve/veya atanmamıştır. |
| 3.3. Şirketin İnsan Kaynakları Politikası | |
| Kilit yönetici pozisyonları için halefiyet planı geliştirilmesinde yönetim kurulunun rolü |
Tüm kilit yönetici pozisyonları için bir halefiyet planı oluşturulur. Bu halefiyet planı CEO onayı ardından, Yönetim Kurulu Başkanı onayına sunularak nihai hâle getirilir. |
| Kurumsal internet sitesinde fırsat eşitliği ve personel alımı ölçütlerini içeren insan kaynakları politikasının yer aldığı bölümün adı veya politikanın ilgili maddelerinin özeti |
Tofaş İnsan Kaynakları, işe alım süreçlerinde yetkinlik bazlı/ teknik mülakat, video/telefon mülakatı, değerlendirme merkezi uygulamaları (rol oyunu, grup çalışması, vaka sunumu, bekleyen işler egzersizleri), kişilik envanteri, yabancı dil sınavı, referans kontrolü gibi güvenilir ve işe en uygun adayı seçmeye yardımcı olacak araçları kullanmaktadır. Aday havuzu oluşturulurken, dış kaynakların yanı sıra tüm Koç Topluluğu şirketlerinde iş ilanları yayınlanarak iç ilan sisteminden de yararlanılmaktadır. |
| Pay edindirme planı bulunup bulunmadığı | Pay edindirme planı bulunmuyor. |
| Kurumsal internet sitesinde ayrımcılık ve kötü muameleyi önlemeye yönelik önlemleri içeren insan kaynakları politikasının yer aldığı bölümün adı veya politikanın ilgili maddelerinin özeti |
Tofaş'ta iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ile benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılmamaktadır. İşin riski, çalışanın güvenliği, yasal zorunluluklar gibi işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapılmamaktadır. Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılmamaktadır. İşe alım, görevlendirme ve yükselmede dil, din, cinsiyet, ırk, vb. konularda ayrımcılık yapılmaksızın objektif performans kriterleri gözetilmektedir. |
| İş kazalarıyla ilgili sorumluluk sebebiyle şirket aleyhine kesinleşen yargı kararı sayısı |
0 |
| 3.5. Etik Kurallar ve Sosyal Sorumluluk | |
|---|---|
| Kurumsal internet sitesinde etik kurallar politikasının yer aldığı bölümün adı |
Kurumsal İnternet Sitesi - Sürdürülebilirlik - Politikalar - Etik Değerler, Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele |
| Kurumsal internet sitesinde kurumsal sosyal sorumluluk raporunun yer aldığı bölümün adı. Kurumsal sosyal sorumluluk raporu yoksa, çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim konularında alınan önlemler |
Kurumsal İnternet Sitesi - Sürdürülebilirlik |
| İrtikap ve rüşvet de dâhil olmak üzere her türlü yolsuzlukla mücadele için alınan önlemler |
Şirketin Rüşvetle ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası'nda belirtilmiştir: https://www.tofas.com.tr/Surdurulebilirlik/ Politikalar/Documents/Rusvet_ve_Yolsuzlukla_Mucadele_ Politikasi.pdf |
| YÖNETİM KURULU-I | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 4.2. Yönetim Kurulunun Faaliyet Esasları | |||||||
| İç kontrol birimi tarafından denetim kuruluna veya diğer ilgili komitelere sunulan rapor sayısı |
14 | ||||||
| Faaliyet raporunda iç kontrol sisteminin etkinliğine ilişkin değerlendirmenin yer aldığı bölümün adı veya sayfa numarası |
Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi Çalışmaları Bölümü |
||||||
| Yönetim kurulu başkanının adı | ÖMER MEHMET KOÇ | ||||||
| İcra başkanı / genel müdürün adı | CENGİZ EROLDU | ||||||
| Yönetim kurulu başkanı ve icra başkanı/genel müdürün aynı kişi olmasına ilişkin gerekçenin belirtildiği KAP duyurusunun bağlantısı |
Aynı kişi değildir. | ||||||
| Yönetim kurulu üyelerinin görevleri esnasındaki kusurları ile şirkette sebep olacakları zararın, şirket sermayesinin %25'ini aşan bir bedelle sigorta edildiğine ilişkin KAP duyurusunun bağlantısı |
Yönetici sorumluluk sigortası bulunmakla birlikte, bedel anılan oranın altındadır. |
||||||
| Kurumsal internet sitesinde kadın yönetim kurulu üyelerinin oranını artırmaya yönelik çeşitlilik politikası hakkında bilgi verilen bölümün adı |
Bulunmamaktadır | ||||||
| Kadın üyelerin sayısı ve oranı | 1, %10 |
| Yönetim Kurulu Üyeleri | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Adı-Soyadı | İcrada Görevli Olup Olmadığı |
Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Olup Olmadığı |
Yönetim Kuruluna İlk Seçilme Tarihi |
Bağımsızlık Beyanının Yer Aldığı KAP Duyurusunun Bağlantısı |
Bağımsız Üyenin Aday Gösterme Komitesi Tarafından Değerlendirilip Değerlendirilmediği |
Bağımsızlığını Kaybeden Üye Olup Olmadığı |
Denetim, Muhasebe ve/ veya Finans Alanında En Az 5 Yıllık Deneyime Sahip Olup Olmadığı |
|||
| MEHMET ÖMER KOÇ |
İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye Değil |
06/04/16 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| SAMİR CHERFAN | İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye Değil |
09/11/21 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| CENGİZ EROLDU | İcrada Görevli | Bağımsız Üye Değil |
13/01/15 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| İLKER ERDEN | İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye Değil |
28/03/24 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| KENAN YILMAZ | İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye Değil |
01/04/15 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| POLAT ŞEN | İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye Değil |
15/03/22 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| SILVIA VERNETTI BLINA |
İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye Değil |
14/10/22 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| GIORGIO FOSSATI | İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye Değil |
18/02/16 | - | Değerlendirilmedi | Hayır | Evet | |||
| KUDRET ÖNEN | İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye |
28/03/24 | Değerlendirildi | Hayır | Evet | ||||
| GIANNI CODA | İcrada Görevli Değil |
Bağımsız Üye |
28/03/24 | Değerlendirildi | Hayır | Evet |
| YÖNETİM KURULU-II | |||
|---|---|---|---|
| 4.4. Yönetim Kurulu Toplantılarının Şekli | |||
| Raporlama döneminde fiziki veya elektronik olarak toplanmak suretiyle yapılan yönetim kurulu toplantılarının sayısı |
Yönetim Kurulu Türk Ticaret Kanunu ve Esas sözleşmemizin ilgili maddeleri doğrultusunda Şirket işleri gerektirdiği durumlarda fiziki olarak toplanmaktadır. Raporlama döneminde Covid-19 sebebiyle fiziki toplantı yapılmamıştır. Fiziki toplantı yapılmadığı durumlarda kararlar Türk Ticaret Kanunu'nun 390'ıncı maddesinin 4'üncü fıkrası hükmünde belirtilen prosedür doğrultusunda alınmaktadır. |
||
| Yönetim kurulu toplantılarına ortalama katılım oranı | 100% | ||
| Yönetim kurulunun çalışmalarını kolaylaştırmak için elektronik bir portal kullanılıp kullanılmadığı |
Hayır | ||
| Yönetim kurulu çalışma esasları uyarınca, bilgi ve belgelerin toplantıdan kaç gün önce üyelere sunulduğu |
Bu yönde bir tanımlama bulunmayıp, yönetim kurulu üyelerine bilgilerin sunulma zamanı, yönetim kurulu gündemindeki konu ve süreç dikkate alınarak belirlenmektedir. |
||
| Kurumsal internet sitesinde yönetim kurulu toplantılarının ne şekilde yapılacağının belirlendiği şirket içi düzenlemeler hakkında bilginin yer aldığı bölümün adı |
Şirket web sitemizde https://www.tofas.com.tr "Yatırımcı İlişkileri" bölümü altındaki "Kurumsal Yönetim" kısmında, "Kurumsal Yönetim Politikaları" başlığı altında paylaşılan Esas Sözleşme'de yer almaktadır. |
||
| Üyelerin şirket dışında başka görevler almasını sınırlandıran politikada belirlenen üst sınır |
Bulunmamaktadır. | ||
| 4.5. Yönetim Kurulu Bünyesinde Oluşturulan Komiteler | |||
| Faaliyet raporunda yönetim kurulu komitelerine ilişkin bilgilerin yer aldığı sayfa numarası veya ilgili bölümün adı |
KYUR, Yönetim Kurulu Bölümü | ||
| Komite çalışma esaslarının duyurulduğu KAP duyurusunun bağlantısı |
Kurumsal Yönetim Komitesi: https://www.kap.org.tr/tr/ Bildirim/220675 Denetim Komitesi: https://www.kap.org.tr/ tr/Bildirim/202214 Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi: https://www.kap.org.tr/tr/Bildirim/238875 |
| Yönetim Kurulu Komiteleri-I | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yönetim Kurulu Komitelerinin Adları |
Birinci Sütunda "Diğer" Olarak Belirtilen Komitenin Adı |
Komite Üyelerinin Adı-Soyadı |
Komite Başkanı Olup Olmadığı |
Yönetim Kurulu Üyesi Olup Olmadığı |
||||||
| Denetim Komitesi | - | KUDRET ÖNEN | Evet | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Denetim Komitesi | - | GIANNI CODA | Hayır | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Kurumsal Yönetim Komitesi |
- | GIANNI CODA | Evet | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Kurumsal Yönetim Komitesi |
- | KUDRET ÖNEN | Hayır | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Kurumsal Yönetim Komitesi |
- | POLAT ŞEN | Hayır | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Kurumsal Yönetim Komitesi |
- | SILVIA VERNETTI BLINA |
Hayır | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Kurumsal Yönetim Komitesi |
- | AHMET TAŞANGİL | Hayır | Yönetim kurulu üyesi değil |
||||||
| Riskin Erken Saptanması Komitesi |
- | KUDRET ÖNEN | Evet | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Riskin Erken Saptanması Komitesi |
- | GIANNI CODA | Hayır | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Riskin Erken Saptanması Komitesi |
- | POLAT ŞEN | Hayır | Yönetim kurulu üyesi | ||||||
| Riskin Erken Saptanması Komitesi |
- | GIORGIO FOSSATI | Hayır | Yönetim kurulu üyesi |
Kurumsal Yönetim
| YÖNETİM KURULU-III | |
|---|---|
| 4.5. Yönetim Kurulu Bünyesinde Oluşturulan Komiteler-II | |
| Faaliyet raporu veya kurumsal internet sitesinin, denetim komitesinin, faaliyetleri hakkında bilgi verilen bölümünü belirtiniz (sayfa numarası veya bölümün adı) |
KYUR, Yönetim Kurulu Bölümü |
| Faaliyet raporu veya kurumsal internet sitesinin, kurumsal yönetim komitesinin faaliyetleri hakkında bilgi verilen bölümünü belirtiniz (sayfa numarası veya bölümün adı) |
KYUR, Yönetim Kurulu Bölümü |
| Faaliyet raporu veya kurumsal internet sitesinin, aday gösterme komitesinin faaliyetleri hakkında bilgi verilen bölümünü belirtiniz (sayfa numarası veya bölümün adı) |
İlgili görevler, Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yerine getirilmektedir. |
| Faaliyet raporu veya kurumsal internet sitesinin, riskin erken saptanması komitesinin faaliyetleri hakkında bilgi verilen bölümünü belirtiniz (sayfa numarası veya bölümün adı) |
KYUR, Yönetim Kurulu Bölümü |
| Faaliyet raporu veya kurumsal internet sitesinin, ücret komitesinin faaliyetleri hakkında bilgi verilen bölümünü belirtiniz (sayfa numarası veya bölümün adı) |
İlgili görevler, Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yerine getirilmektedir. |
| 4.6. Yönetim Kurulu Üyelerine ve İdari Sorumluluğu Bulunan Yöneticilere Sağlanan Mali Haklar | |
| Faaliyet raporunun, operasyonel ve finansal performans hedeflerine ve bunlara ulaşılıp ulaşılmadığına ilişkin bilginin verildiği sayfa numarası veya bölüm adı |
Yönetim Kurulu Başkanı'nın Değerlendirmesi ve CEO'nun Değerlendirmesi bölümlerinde |
| Kurumsal internet sitesinin, icrada görevli ve icrada görevli olmayan üyelere ilişkin ücretlendirme politikasının yer aldığı bölümünün adı |
Yönetim Kurulu Üyeleri ve Üst Düzey Yöneticiler İçin Ücret Politikası |
| Faaliyet raporunun, yönetim kurulu üyelerine ve idari sorumluluğu bulunan yöneticilere verilen ücretler ile sağlanan diğer tüm menfaatlerin belirtildiği sayfa numarası veya bölüm adı |
Yönetim Kurulu Üyeleri ve Üst Düzey Yöneticiler İçin Ücret Politikası |
| Yönetim Kurulu Komiteleri-II | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yönetim Kurulu Komitelerinin Adları |
Birinci Sütunda "Diğer" Olarak Belirtilen Komitenin Adı |
İcrada Görevli Olmayan Yöneticilerin Oranı |
Komitede Bağımsız Üyelerin Oranı |
Komitenin Gerçekleştirdiği Fiziki Toplantı Sayısı |
Komitenin Faaliyetleri Hakkında Yönetim Kuruluna Sunduğu Rapor Sayısı |
||||||
| Denetim Komitesi | - | %100 | %100 | 4 | 8 | ||||||
| Kurumsal Yönetim Komitesi | - | %80 | %40 | 4 | 7 | ||||||
| Riskin Erken Saptanması Komitesi |
- | %100 | %50 | 4 | 6 |
Tofaş, SPK'nın Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi'nde belirtilenler dâhil sürdürülebilirlik alanındaki iyi uygulamaları yakından takip etmekte ve çalışmalarını bu alanda genel kabul görmüş en iyi uygulamalara olabildiğince uyum sağlama hedefiyle yürütmektedir.
Tofaş'ın sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında yönettiği konuların birçoğu, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından 2020 yılında yürürlüğe konulan "Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi"nde belirtilen ilkeler ile örtüşmektedir. Bu çerçevede Tofaş A.Ş. tarafından SPK'nın "uy ya da açıkla" yaklaşımı ile hazırladığı zorunlu olmayan "Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesinde" belirtilen ilkelerin birçoğuna uyum sağlanmıştır. Söz konusu ilkelerin bir kısmında uygulamada yaşanan zorluklar, genel ulusal ve uluslararası arenadaki belirsizlikler, bazı ilkelerin Şirket'in mevcut yapısı ile tam örtüşmemesi, devam eden çalışmalarda elde edilecek bulgulara göre uyum esaslarının belirlenecek olması gibi nedenlerle tam uyum henüz sağlanamamıştır. Şirketimizin sürdürülebilir değer yaratma hedefine katkı sağlayacak şekilde küresel uygulamaların incelenmesi, Şirket içinde geliştirilen teknik altyapı ile veri temin çalışmalarının tamamlanması gibi devam etmekte olan çalışmalarımız sonrasında henüz tam uyum sağlanmamış olan ilkelerde de uygulamaya geçilmesi hedeflenmektedir.
SPK'nın Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi'nde yer alan ilkelerle örtüşen Tofaş'ın sürdürülebilirlik uygulamaları, Faaliyet Raporu'nun başta Sürdürülebilirlik ve İnsan Kaynakları bölümlerinde detaylı olarak açıklanmış olup henüz tam uyum sağlanamayan başlıca ilkeler hakkında açıklamalarımız ise aşağıda belirtilmektedir. Zorunlu olmayan ilkelere tam uyum sağlanamaması nedeniyle çevresel ve sosyal risk yönetiminde meydana gelen etkiler Şirketimizce takip edilmekte ve sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında değerlendirilmektedir.
• Tofaş tarafından açıklanan verilerin güvenilirliğini artırmak amacıyla bağımsız üçüncü taraflarca doğrulama çalışmaları yürütülmekte ve doğrulama çalışmalarının kapsamı her yıl gösterge bakımından genişletilmektedir. Doğrulanmış veriler ve varsa doğrulanmamış verilerin doğrulanmama gerekçesi ile birlikte rapor içerisinde ilgili alanlarda kamuoyuna açıklanmaktadır. Çevresel göstergeler düzenli olarak üçüncü bağımsız taraflara doğrulatılmaktadır. Bu kapsamda, 2024 yılı su, sera gazı, enerji tüketim verileri için doğrulama çalışmaları devam etmekte; 2024 yılı için doğrulanmamış, önceki yıllar için ise doğrulanmış veriler paylaşılmıştır.
(https://irsustainability.tofas.com.tr/2022/tr/)
SPK'nın 23.06.2022 tarih ve 34/977 sayılı Kararı ile belirlenen formatlara göre hazırlanan ve Şirketimiz Yönetim Kurulu tarafından onaylanan SPK Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Raporu'nun 139. sayfasında yer almakta olup, ilgili dokümanlara Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki Şirketimiz sayfasından da ulaşılabilir. (https://www.kap.org.tr/tr/sirket-bilgileri/ozet/4028e4a140f2ed710140f328bed700a5).
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun 29.12.2023 tarihli Kararı uyarınca Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları doğrultusunda hazırlanacak rapor ise yasal süresi içinde ayrıca kamuya açıklanacaktır.
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| A. Genel İlkeler | |||||||
| A1. Strateji, Politika ve Hedefler |
|||||||
| A1.1 | Ortaklık yönetim kurulu tarafından öncelikli çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim (ÇSY) konuları, riskleri ve fırsatları belirlenmiştir. |
x | Tofaş'ta risk yönetimi süreçleri Yönetim Kurulu'nun sorumluluğundadır. Tofaş, risk yönetimini ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarda kapsayıcı bir şekilde ele almakta ve "şirket varlıklarının ve değerlerinin korunması", "ticari, finansal ve operasyonel güvenin sağlanması" ve "kurumsal risk yönetiminde sürdürülebilirlik" esasları doğrultusunda faaliyetlerini sürdürmektedir |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü Sayfa 72-76 |
|||
| Ortaklık yönetim kurulu tarafından ÇSY politikaları (Örn: Çevre Politikası, Enerji Politikası, İnsan Hakları ve Çalışan Politikası vb.) oluşturulmuş ve kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş'ın uygulamaya koyduğu sürdürülebilirlik ile ilgili politikalarına şirket internet sitesinden ulaşılabilmektedir |
Kurumsal Web Sayfası - Politikalar |
||||
| A1.2 | ÇSY politikaları kapsamında belirlenen kısa ve uzun vadeli hedefler kamuya açıklanmıştır. |
x | Çevre ve sürdürülebilirlik konularındaki hedeflerini tüm paydaşlarının bilgisine sunan Tofaş, kurumsal internet sitesinde ve sürdürülebilirlik raporlarında, bu alanlardaki faaliyetlerinden elde ettiği sonuçları şeffaf olarak yayınlamaktadır |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü (sayfa: 72-97) |
|||
| A2. Uygulama/İzleme | |||||||
| A2.1 | ÇSY politikalarının yürütülmesinden sorumlu komiteler ve/veya birimler ile ÇSY konularıyla ilgili ortaklıktaki en üst düzey sorumlular ve görevleri belirlenerek kamuya açıklanmıştır |
x | Sürdürülebilirlik yaklaşımı ve uygulamaları Tofaş'ın tüm paydaşları da dâhil edilerek, bir bütün olarak ele alınmaktadır. CEO ve Şirket üst yönetimi; • stratejik eğilimlerin tespit edilmesi ve yönetilmesinden, • risk yönetimi, erken uyarı ve kontrol sistemlerinin işlerliğinin sağlanmasından, • kurumsal hedeflerin belirlenmesinden, • kurumsal yönetim ilkelerine uyumun sağlanmasından ve bu alanda beklenen performans ve sonuçların elde edilmesine yönelik çalışmaların yürütülmesinden sorumludur. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü (sayfa: 72-97) |
|||
| Sorumlu komite ve/ veya birim tarafından, politikalar kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler yıl içinde en az bir kez yönetim kuruluna raporlanmıştır. |
x | Tofaş Kurumsal Sürdürülebilirlik Politikası Yönetim Kurulu düzeyinde takip edilmekte, ilgili konular Yönetim Kurulu sorumluluğundaki komiteler bünyesinde değerlendirilerek raporlanmakta, her yıl düzenli Sürdürülebilirlik Raporu yayınlanmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü (sayfa: 72-97) |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| A2.2 | ÇSY hedefleri doğrultusunda uygulama ve eylem planları oluşturulmuş ve kamuya açıklanmıştır |
x | Tofaş faaliyetlerinin devamlılığını sağlayan kurumsal sürdürülebilirlik stratejisi ve bu alandaki uygulamalarını, hayata geçirdiği eylemler sonucunda elde edilen performans değerlerini kamuoyu ve paydaşlarıyla şeffaf bir şekilde paylaşmaktadır. İklim hedefleri, çeşitlilik ve kapsayıcılık hedefleri ve diğer tüm ÇSY eylem planları kamu ile paylaşılmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü (sayfa: 72-97) |
|||
| A2.3 | ÇSY Kilit Performans Göstergeleri (KPG) ile söz konusu göstergelere yıllar bazında ulaşma düzeyi kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş 2013 yılından bu yana ÇSY Kilit performans göstergelerini takip etmektedir. Kurumsal internet sayfası, yıllık faaliyet ve sürdürülebilirlik raporlarında 5 yıllık trend hâlinde paylaşılmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü (sayfa: 72-97) |
|||
| A2.4 | İş süreçlerine veya ürün ve hizmetlere yönelik sürdürülebilirlik performansını iyileştirici faaliyetler kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş tüm faaliyetlerinde ulusal ve uluslararası yasal gerekliliklere tam uyum sağlamakta; sürekli iyileştirme araçları ve uygun teknolojilerin kullanımıyla üretiminin, ürünlerinin ve hizmetlerinin yol açtığı etkileri sürekli olarak azaltmaya çalışmakta ve performansını iyileştirici faaliyetleri hayata geçirmektedir. Bu alanlardaki faaliyetlerinden elde ettiği sonuçları şeffaf olarak yayınlamaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü (sayfa: 72-97) |
|||
| A3. Raporlama | |||||||
| A3.1 | Faaliyet raporlarında ortaklığın sürdürülebilirlik performansına, hedeflerine ve eylemlerine ilişkin bilgi anlaşılabilir, doğru ve yeterli bir şekilde verilmiştir. |
x | Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü |
||||
| A3.2 | Ortaklık tarafından, faaliyetlerinin Birleşmiş Milletler (BM) 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından hangileri ile ilişkili olduğuna ilişkin bilgi kamuya açıklanmıştır. |
x | SKA'lar ve Tofaş Neler Yapıyor? Tablosunda detaylandırılmıştır |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü |
|||
| A3.3 | ÇSY konularında aleyhte açılan ve/ veya sonuçlanan, ÇSY politikaları açısından önemli nitelikteki ve/ veya faaliyetleri önemli ölçüde etkileyecek davalar kamuya açıklanmıştır. |
x | Çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim konularındakiler dâhil olmak üzere Şirket'in mali durumu ve faaliyetlerini etkileyebilecek nitelikte bir dava açılmamış olup, mevzuat hükümlerine aykırı uygulamalar nedeni ile şirket ve yönetim organı üyeleri hakkında uygulanan herhangi bir idari veya mali yaptırım yoktur |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü |
| UYUM DURUMU | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | İLGİLİ RAPOR/ BAĞLANTI |
|
| A4. Doğrulama | |||||||
| A4.1 | Ortaklığın ÇSY Kilit Performans ölçümleri bağımsız üçüncü tarafça doğrulanmış ve kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş Sürdürülebilirlik Raporu |
||||
| B. Çevresel İlkeler | |||||||
| B1 | Ortaklık, çevre yönetimi alanındaki politika ve uygulamalarını, eylem planlarını, çevresel yönetim sistemlerini (ISO 14001 standardı ile bilinmektedir) ve programlarını kamuya açıklamıştır. |
x | Tofaş, çevre yönetim sistemi çalışmalarına 1997 yılında başlayarak, 1998 yılında otomotiv sektöründe ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi sertifikasyonunu gerçekleştiren ilk fabrika olmuştur. Tofaş 2010 yılından itibaren ISO 14064-1 Sera Gazı Yönetimi Sistemini ve yıllık sera gazı raporlarının doğrulanmasını ve 2013 yılından itibaren ise ISO 50001 Enerji Yönetimi Sistemini kullanmaktadır. 2024 yılında bu yönetim sistemlerinde gerçekleştirilen bağımsız denetimler "Sıfır Uygunsuzluk" ile sonuçlanmıştır |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü |
|||
| B2 | Çevre yönetimine ilişkin bilgilerin verilmesinde hazırlanan çevresel raporlara ilişkin olarak raporun kapsamı, raporlama dönemi, raporlama tarihi, raporlama koşulları ile ilgili kısıtlar kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş 2024 Faaliyet Raporu'nda paylaşılan çevre verileri, Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin 01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arasında gerçekleştirdiği tüm faaliyetleri kapsamaktadır. Tofaş'ın iştiraklerinden olan Fer Mas Oto Ticaret A.Ş. ve Koç Fiat Kredi Finansman A.Ş. şirketlerine ait çevresel performans ve bayilerine ait çevresel performans aksi belirtilmediği takdirde raporlama kapsamında dâhil değildir. Aynı nedenle 2024 verileri raporun hazırlandığı tarihte üçüncü parti kuruluşlar tarafından doğrulanmamış olup, önceki yıllara ait geçmiş veriler doğrulanmıştır |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü |
|||
| B4 | Menfaat sahipleri (Yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve çalışanlar gibi) bazında performans teşvik sistemleri kapsamında ödüllendirme kriterlerine dâhil edilen çevresel hedefler kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş çalışanların şirket hedef ve stratejilerine uygun olarak amaç ve kilit sonuçlar belirlediği, yıl boyunca değişen önceliklere göre hedeflerin dinamik bir yapıda uyum sağladığı OKR (Objectives and Key Results - Amaç ve Kilit Sonuçlar) yöntemi kullanılmaktadır. Tofaş CEO, Fabrika Direktörü, Sürdürülebilirlik Komite üyeleri ve çalışanlarının OKR'ları arasında iklimle bağlantılı hedefler bulunmaktadır. Çevresel yönetimi konusu, yıllık hedef yayılımı ve performans değerlendirme sisteminin de bir parçasıdır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü ( |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| B5 | Öncelikli olarak belirlenen çevresel sorunların iş hedeflerine ve stratejilerine nasıl entegre edildiği kamuya açıklanmıştır |
x | AA1000 Paydaş Katılım Standardına uygun olarak Tofaş, sürdürülebilirlik alanındaki öncelikli konularını hem iç hem de dış paydaşların katıldığı anket sonuçlarına göre düşük, orta ve yüksek öncelikli konular olmak üzere belirlemiştir |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik bölümü |
|||
| B7 | Operasyon süreci dâhil ortaklık değer zinciri boyunca tedarikçi ve müşterileri de kapsayacak şekilde çevresel konuların nasıl yönetildiği, iş hedeflerine ve stratejilere nasıl entegre edildiği kamuya açıklanmıştır |
x | Tofaş sürdürülebilirlik yaklaşımı çerçevesinde, çalışanları ve etki alanında bulunan tüm paydaşları için çevresel, sosyal ve ekonomik değerleri bütüncül bir şekilde ön planda tutmaktadır. Şirket, çevre üzerindeki doğrudan etkilerinin yanı sıra değer zincirinin bütününde oluşan dolaylı çevre etkilerinin de kontrol altına alınmasına ve mümkün olan en düşük düzeye çekilmesine odaklanmıştır |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü () |
|||
| B8 | Çevre konusunda ilgili kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşlarının politika oluşturma süreçlerine dâhil olunup olunmadığı ve bu kurum ve kuruluşlarla yapılan iş birlikleri kamuya açıklanmıştır. |
x | Çevresel boyutta politika oluşturulması ve çevresel etkilerin azaltılması için sivil toplum kuruluşları, dernekler ve yasal merciler ile iş birlikleri oluşturulmaktadır. OSD üyeliği ve TÜSİAD çalışma grubu üyelikleri ile yapılan çalışmaların yanı sıra üniversite iş birlikleri, dernekler ve odalar ile ortaklıklar vasıtasıyla değer zincirine katkı sağlaması amaçlanmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| B9 | Çevresel göstergeler (Sera gazı emisyonları (Kapsam-1 (Doğrudan), Kapsam-2 (Enerji dolaylı), Kapsam-3 (Diğer dolaylı), hava kalitesi, enerji yönetimi, su ve atık su yönetimi, atık yönetimi, biyoçeşitlilik etkileri) ışığında çevresel etkileri ile ilgili bilgileri dönemsel olarak karşılaştırılabilir bir şekilde kamuya açıklanmıştır |
x | Sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında Kapsam 1 ve Kapsam 2 sera gazı emisyonları düzenli olarak hesaplanmakta, ISO 14064-1 uyarınca bağımsız üçüncü taraf kuruluşça doğrulanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Benzer şekilde enerji tüketimi, su ve atık gibi çevresel göstergeler de düzenli olarak takip edilmekte ve raporlanmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| B10 | Verileri toplamak ve hesaplamak için kullanılan standart, protokol, metodoloji ve baz yıl ayrıntıları kamuya açıklanmıştır |
x | Faaliyet raporu ilgili sayfalarda her göstergenin açıklamasında detaylı bilgiler paylaşılmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| B11 | Önceki yıllarla karşılaştırmalı olarak rapor yılı için çevresel göstergelerinin artış veya azalışı kamuya açıklanmıştır. |
x | 5 yıllık paylaşılmaktadır. | Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| B12 | Çevresel etkilerini azaltmak için kısa ve uzun vadeli hedefler belirlenmiş, bu hedefler ve geçmiş yıllarda belirlenen hedeflere göre ilerleme durumu kamuya açıklanmıştır. |
x | Kısa, orta ve uzun vadeli hedefler ve gerçekleşen durum paylaşılmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü |
|||
| B13 | İklim krizi ile mücadele stratejisi oluşturulmuş ve planlanan eylemler kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş, 2024 yılı itibarıyla yenilenebilir enerji yatırımlarını devreye alarak, sadece bu yatırımlar yardımı ile üretimden kaynaklı sera gazı emisyonlarını 2030 yılında %50 azaltmayı hedeflemektedir. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü |
|||
| B14 | Ürünler ve/veya hizmetlerin çevreye potansiyel olumsuz etkisini önlemek veya bu etkileri minimuma indirmek amacıyla program ya da prosedürler oluşturulmuş ve kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş, ürün ve hizmetlerini hayat boyu bakış açısıyla değerlendirmekte ve yarattığı olumlu veya olumsuz etkileri yönetmektedir. Şirket, araçlarının üretimi ve kullanımından kaynaklanan çevresel etkiyi düşürmek için çalışırken, araçlarını da daha çevre dostu hâle getirmek için sürekli projeler geliştirmektedir |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| Üçüncü tarafların (örn. tedarikçi, alt yüklenici, bayi vb.) sera gazı emisyon miktarlarında azaltım sağlamaya yönelik aksiyonlar alınmış ve bu aksiyonlar kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş'ın yeşil satınalma çalışmalarının temelinde sürdürülebilirlik kültürünün tedarik zincirine de yayılması ve çevresel etkisi düşürülmüş ürün ve hizmetlerin öne çıkarılması felsefesi yer almaktadır. Tofaş, yeşil satınalma hareketi ile tedarikçilerinin üretim süreçlerinden ve ürettikleri hizmetten kaynaklanan çevresel etkilerinin düşürülmesini, genel çevresel performanslarının iyileştirilmesini, çevresel risklerin az |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
||||
| B15 | Çevresel etkileri azaltmaya yönelik girişim ve projelerin sağladığı çevresel fayda/kazanç ve maliyet tasarrufları kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| B16 | Enerji tüketimi (doğal gaz, motorin, benzin, LPG, kömür, elektrik, ısıtma, soğutma vb.) verileri Kapsam-1 ve Kapsam-2 olarak kamuya açıklanmıştır. |
x | Sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında Kapsam 1 ve Kapsam 2 sera gazı emisyonları düzenli olarak hesaplanmakta, ISO 14064-1 uyarınca bağımsız üçüncü taraf kuruluşça doğrulanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Benzer şekilde enerji tüketimi verileri de uluslararası sürdürülebilirlik endekslerinin beklentileriyle örtüşecek şekilde "yenilenebilir/yenilenebilir olmayan" kırılımında raporlanmaktadır |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| B17 | Raporlama yılında üretilen elektrik, ısı, buhar ve soğutma hakkında kamuya açıklama yapılmıştır. |
x | Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü (s |
||||
| B18 | Yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, sıfır veya düşük karbonlu elektriğe geçiş konusunda çalışmalar yapılmış ve kamuya açıklanmıştır. |
x | Tofaş, karbon nötr tesis olma yolunda çalışmalarını sürdürmektedir. Tofaş, gerçekleştirilen yüzlerce enerji verimliliği projesi sayesinde, enerji yoğunluğunu azaltma trendini sürdürmektedir. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü () |
|||
| B19 | Yenilenebilir enerji üretim ve kullanım verileri kamuya açıklanmıştır |
x | Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
||||
| B20 | Enerji verimliliği projeleri yapılmış ve enerji verimliliği projeleri sayesinde elde edilen enerji tüketim ve emisyon azaltım miktarı kamuya açıklanmıştır. |
x | 2024 yılında Tofaş, Stellantis Üretim Yönetimi-Energy metodolojisi ile belirlenen ve enerji tüketimi ve CO2 emisyonlarının azaltılmasını hedefleyen faaliyetler gerçekleştirmiştir. Bu faaliyetler kapsamında elde edilen kazanç detayları ile paylaşılmaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| B21 | Su tüketimi, varsa yer altından veya yer üstünden çekilen, geri dönüştürülen ve deşarj edilen su miktarları, kaynakları ve prosedürleri kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü () |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| B22 | Operasyonlar veya faaliyetlerinin herhangi bir karbon fiyatlandırma sistemine (Emisyon Ticaret Sistemi, Cap & Trade veya Karbon Vergisi) dâhil olup olmadığı kamuya açıklanmıştır. |
x | Bu rapor hazırlandığı dönemde Tofaş operasyonlarında dahili karbon fiyatlandırma sistemi uygulanmıştır, karbon kredisi satın alınmamıştır, ortaklık yapısı içinde ise herhangi bir karbon fiyatlandırma mekanizması uygulanmamaktadır |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü () |
|||
| B23 | Raporlama döneminde biriken veya satın alınan karbon kredisi bilgisi kamuya açıklanmıştır. |
x | Bu rapor hazırlandığı dönemde Tofaş karbon kredisi satın alınmamıştır, ortaklık yapısı içinde ise herhangi bir karbon fiyatlandırma mekanizması uygulanmamaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü |
|||
| B24 | Ortaklık içerisinde karbon fiyatlandırması uygulanıyor ise ayrıntıları kamuya açıklanmıştır. |
x | Bu rapor hazırlandığı dönemde ortaklık yapısı içinde ise herhangi bir karbon fiyatlandırma mekanizması uygulanmamaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| B25 | Ortaklığın çevresel bilgilerini açıkladığı platformlar kamuya açıklanmıştır |
x | Çevre ve sürdürülebilirlik konularındaki hedeflerini tüm paydaşlarının bilgisine sunan Tofaş, kurumsal internet sitesinde ve sürdürülebilirlik raporlarında, bu alanlardaki faaliyetlerinden elde ettiği sonuçları şeffaf olarak yayınlamaktadır. |
Faaliyet raporu sürdürülebilirlik/ çevre bölümü ( |
|||
| C. Sosyal İlkeler | |||||||
| C1. İnsan Hakları ve Çalışan Hakları | |||||||
| C1.1 | İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Türkiye'nin onayladığı ILO Sözleşmeleri ve diğer ilgili mevzuatı kapsayacak şekilde Kurumsal İnsan Hakları ve Çalışan Hakları Politikası oluşturulmuş, politikanın uygulanmasıyla ilgili sorumlular belirlenmiş ve politika ile sorumlular kamuya açıklanmıştır. |
x | Kurumsal Web Sayfası - Politikalar |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| C1.2 | Tedarik ve değer zinciri etkileri de gözetilerek adil iş gücü, çalışma standartlarının iyileştirilmesi, kadın istihdamı ve kapsayıcılık konularına (cinsiyet, ırk, din, dil, medeni durum, etnik kimlik, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, ailevi sorumluluklar, sendikal faaliyetler, siyasi görüş, engellilik, sosyal ve kültürel farklılıklar vb. konularda ayrım yapılmaması gibi) çalışan haklarına ilişkin politikasında yer verilmiştir. |
x | Kurumsal Web Sayfası - Politikalar |
||||
| C1.3 | Belirli ekonomik, çevresel, toplumsal faktörlere duyarlı kesimlerin (düşük gelirli kesimler, kadınlar vb.) veya azınlık haklarının/fırsat eşitliğinin gözetilmesi konusunda değer zinciri boyunca alınan önlemler kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet Raporu | ||||
| C1.4 | Ayrımcılığı, eşitsizliği, insan hakları ihlallerini, zorla çalıştırmayı ve çocuk işçi çalıştırılmasını önleyici ve düzeltici uygulamalara ilişkin gelişmeler kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet Raporu |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | |
| C1.5 | Çalışanlara yapılan yatırım (eğitim, gelişim politikaları), tazminat, tanınan yan haklar, sendikalaşma hakkı, iş/hayat dengesi çözümleri ve yetenek yönetim konularına çalışan haklarına ilişkin politikasında yer verilmiştir. |
x | Faaliyet Raporu | ||||
| Çalışan şikâyetleri ve anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin mekanizmalar oluşturularak uyuşmazlık çözüm süreçleri belirlenmiştir. |
x | Faaliyet Raporu | |||||
| Çalışan memnuniyetinin sağlanmasına yönelik olarak raporlanan dönem içinde yapılan faaliyetler kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet Raporu | |||||
| C1.6 | İş sağlığı ve güvenliği politikaları oluşturulmuş ve kamuya açıklanmıştır |
x | Kurumsal Web Sayfası - Politikalar |
||||
| İş kazalarını önleme ve sağlığın korunması amacıyla alınan önlemler ve kaza istatistikleri kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet Raporu | |||||
| C1.7 | Kişisel verilerin korunması ve veri güvenliği politikaları oluşturulmuş ve kamuya açıklanmıştır. |
x | Kurumsal Web Sayfası - Politikalar |
||||
| C1.8 | Etik politikası oluşturulmuş ve kamuya açıklanmıştır |
x | Faaliyet Raporu | ||||
| C1.9 | Faaliyet Raporu sayfa ( |
||||||
| C1.10 | Çalışanlara ÇSY politikaları ve uygulamaları konusunda bilgilendirme toplantıları ve eğitim programları düzenlenmiştir. |
x | Faaliyet Raporu |
| UYUM DURUMU | İLGİLİ RAPOR/ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İLKE AÇIKLAMASI | EVET | HAYIR | KISMEN | İLGİSİZ | AÇIKLAMA | BAĞLANTI | ||
| C2. Paydaşlar, Uluslararası Standartlar ve İnisiyatifler | ||||||||
| C2.1 | Müşteri şikâyetlerinin yönetimi ve çözümüne ilişkin müşteri memnuniyeti politikası düzenlenmiş ve kamuya açıklanmıştır. |
x | Kurumsal Web Sayfası - Politikalar |
|||||
| C2.3 | Paydaşlarla yürütülen iletişim (hangi paydaş, konu ve sıklık) hakkında bilgiler kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet Raporu sayfa ( |
|||||
| C2.3 | Raporlamalarda benimsenen uluslararası raporlama standartları açıklanmıştır. |
x | Faaliyet raporu Sürdürülebilirlik Bölümü |
|||||
| C2.4 | Sürdürülebilirlik ile ilgili benimsenen prensipler, imzacı veya üye olunan uluslararası kuruluş, komite ve ilkeler kamuya açıklanmıştır. |
x | Faaliyet raporu Sürdürülebilirlik Bölümü |
|||||
| C2.5 | Borsa İstanbul'un ve/ veya uluslararası endeks sağlayıcıların sürdürülebilirlik endekslerinde yer almak için geliştirmelerde bulunulmuş, çalışmalar yürütülmüştür |
x | Borsa İstanbul dâhil olmak üzere ülkemizde veya uluslararası ölçekte önde gelen sürdürülebilirlik endekslerinde yer almak veya buradaki performansını yürütmek üzere çalışmalar yürütmekte, hangi endekslerde yer aldığını kamuoyu ile paylaşmaktadır |
Faaliyet raporu Sürdürülebilirlik Bölümü |
||||
| D. Kurumsal Yönetim İlkeleri | ||||||||
| D.1 | Sürdürülebilirlik alanındaki tedbirler ve stratejilerin belirlenmesinde menfaat sahiplerinin görüşlerine başvurulmuştur. |
x | AA1000 Paydaş Katılım Standardına uygun olarak Tofaş, sürdürülebilirlik alanındaki öncelikli konularını hem iç hem de dış paydaşların katıldığı anket sonuçlarına göre düşük, orta ve yüksek öncelikli konular olmak üzere belirlemiştir. |
Faaliyet Raporu | ||||
| D.2 | Sosyal sorumluluk projeleri, farkındalık etkinlikleri ve eğitimler ile sürdürülebilirlik konusu ve bunun önemi hakkında farkındalığın artırılması konusunda çalışmalar yapılmıştır. |
x | Faaliyet Raporu sayfa ( |
Şirketimizin ticari risklerinin önemli bir bölümü, yıllık fabrika kapasitemizin yurt dışı satışlara ayrılan kısmının Stelantis ile geçmiş dönemde yapılan al-ya da-öde yapısındaki ihracat anlaşmalarıyla garanti altına alınması ile yönetilmektedir. Söz konusu ihracat anlaşmaları, maliyet, kârlılık, döviz kuru ve yurt dışı pazar risklerinden şirketimizi önemli oranda korumakta ve ticari boyuttaki riskimizi asgari seviyede tutmaktadır.
Yurt içi dikkate alındığında şirketimizin ticari risk yönetimi açısından 2024 başarılı bir yıl olmuştur. Makroekonomik gelişmeler ve zorlu pazar koşullarına rağmen şirketimiz otomotiv pazar liderliğini korumuştur.
Yurt içi perakende satışları 2024 yılında yaklaşık 143,4 bin adet olarak gerçekleşmiş, geçtiğimiz yıla göre satışlar %28,1 azalmıştır. Kendi segmentinde, Egea Sedan %31,3 pazar payı ile C segmentinde liderliğini elinde tutmayı sürdürmüştür.
Finansal borçlarımız, gelir ve nakit akışları ihracat anlaşmaları ile garanti altına alınmış bulunan, Egea Ailesi yenileme projelerine ilişkin uzun vadeli ve kur riski taşımayan banka kredilerine aittir. Proje kredilerimizin dışında kalan finansal borçlarımız ise Koç Fiat Kredi Tüketici Finansmanı A.Ş.'ye ait finansal borçlar olup takas ve türev işlemleri ile kur ve faiz riskleri minimize edilmiştir.
| Finansal Göstergeler | ||
|---|---|---|
| (Milyon TL) | 2024 | 2023 |
| Toplam Net Satışlar | 120.267 | 184.229 |
| Net Kâr | 5.221 | 21.777 |
| Toplam Varlıklar | 91.660 | 113.579 |
| Oranlar | ||
| Cari Oran | 2,4 | 1,7 |
| Vergi Sonrası Kâr/Satışlar | %4,3 | %11,8 |
| Vergi Sonrası Kâr/Toplam Varlıklar | %5,7 | %19,2 |
| Vergi Sonrası Kâr/Özkaynaklar | %11,1 | %40,8 |
| Toplam Finansal Borç/Özkaynaklar | %59 | %32 |
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin 01.10.2012 tarihli Yönetim Kurulu Kararıyla 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 378'inci maddesine uyum ve Yönetim Kurulu bünyesindeki Komitelerin etkin çalışmasını sağlamak amacıyla, şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek risklerin erken teşhisi, tespit edilen risklerle ilgili gerekli önlemlerin uygulanması ve riskin yönetilmesi amacıyla çalışmalar yapmak üzere Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi'nin kurulmasına karar verilmiştir.
2024 yılı içerisinde Sn. Kudret Önen başkanlığında, komite üyeleri Sn. Gianni Coda, Sn. Polat Şen ve Sn. Giorgio Fossati'nin katılımıyla 4 toplantı gerçekleştirilmiştir.
Komite kuruluşuyla birlikte, öncelikle Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin Risk Yönetim Sistemini değerlendirerek, risk raporlaması esaslarını belirlemiştir. Belirlenen esaslara uygun olarak raporlama çalışmaları ve Komite değerlendirmeleri periyodik olarak Yönetim Kurulu'nun bilgisine sunulmaktadır.
Şirket faaliyetleri şirket yönetimince, risklerin ve risk kaynaklı finansal, ticari ve operasyonel sonuçların şirketi ne derecede etkileyeceği hassas bir şekilde dikkate alınarak, proaktif bir süreç içerisinde yönetilmektedir. Şirket Yönetimi, risklerin sistematik şekilde idare edilmesi için risklerin tanımlanması, ölçülmesi, değerlendirilmesi, gerektiğinde azaltılması devredilmesi ve nihai olarak da izlenmesi - raporlanması için gerekli önlemleri almaktadır.
Hukuki ve yasal konularla ilgili yürütülen faaliyetler, çalışma süreçlerine ilişkin bilgiler paylaşılmış olup, gerekli değerlendirmeler komite toplantılarında dikkate alınmıştır. Şirket aleyhine açılan dava konuları ve söz konusu davalar için ayrılan karşılıklar da yakından takip edilmekte ve komite gündemine taşınmaktadır.
2024 yılında tedarikçilerin finansal risklerinin tespiti kapsamında çeşitli parametreler (EBITDA %, Likidite oranı, Borç servis oranı, ROE, Net borç/ Özkaynaklar) göz önüne alınarak tedarikçilerden elde edilen finansal veriler doğrultusunda değerlendirmeler yapılmış ve elde edilen sonuçlar risk komitelerinde dikkate alınmıştır.
Üretimin sürekliliğinde önemli yer alan tedarikçilerin de düzenli olarak finansal ve yönetimsel durumları analiz edilmekte ve akabinde değerlendirme raporları hazırlanmaktadır. Yapılan söz konusu çalışmalar tedarikçinin muhtemel teknik iflasının ya da ürün tedarik edememesinin erken teşhisi ve Yönetim Kurulu'nun bu konuda bilgilendirilerek önlemlere ilişkin öneri geliştirilmesi konusunda önem arz etmektedir. Diğer taraftan, malzeme girdi maliyetleri ile ilgili global makroekonomik perspektif ve fiyat gelişimleri konusunda mevcut durum ve gelecek tahminleri yakından takip edilmektedir.
Şirketimiz DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi) ile bayilerin borç ödeme risklerini efektif şekilde yönetmekte, alacak sigortası ile de geri kalan borçların risklerini asgari düzeye indirmektedir. Söz konusu riskli alacakların tahsil imkânının olmadığına kanaat getirildiğinde gerekli provizyonlar da ayrılarak konu yasal süreçler vasıtasıyla takip edilmektedir.
2024 yılında, şirketin bilgi işlem altyapısı ve uygulamaları ile ilgili mevcut durum, muhtemel riskler (siber riskler) ve alınan tedbirler yakından takip edilmiş ve komite gündemine taşınmıştır.
Şirketimizin iştiraklerinden olan KFK bünyesinde de NPL (sorunlu kredi) oranları ve kredi tahsis politikaları düzenli olarak takip edilmekte ve risk yönetimi başarılı bir şekilde sürdürülmektedir.
Risk Yönetim Politikası doğrultusunda, Tofaş'ın risk yönetimi yasal mevzuata ve düzenlemelere uygun olarak Yönetim Kurulu'na raporlama yapılmak üzere organize edilmiş olup, bu çerçevede temeli; "şirket varlıklarının ve değerlerinin korunması", "ticari, finansal ve operasyonel güvenin sağlanması" ve bunların yanı sıra, "kurumsal risk yönetiminde sürdürülebilirlik" esaslarına dayanmaktadır.
Bunlara ilaveten şirket yönetimi, kurumsal risk yönetimi, iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerinin gerektirdiği tüm tedbirlerin alınmasından ve uygulanmasından, finansal, ticari, operasyonel ve organizasyonel olarak görevli ve sorumludur.
1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 199'uncu maddesi uyarınca, Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. yönetim kurulu, faaliyet yılının ilk üç ayı içinde, geçmiş faaliyet yılında şirketin hâkim ortakları ve hâkim ortaklara bağlı şirketlerle ilişkileri hakkında bir rapor düzenlemek ve raporun sonuç kısmına faaliyet raporunda yer vermekle yükümlüdür. Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 'nin ilişkili taraflarla yapmış olduğu işlemler hakkında gerekli açıklamalar 4 no'lu finansal rapor dipnotunda yer almaktadır.
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan 12 Şubat 2025 tarihli Rapor 'da ''Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 'nin hakim ortakları ve hakim ortaklarının bağlı ortaklıkları ile 2024 yılı içinde yapmış olduğu tüm işlemlerde, işlemin yapıldığı veya önlemin alındığı veya alınmasından kaçınıldığı anda tarafımızca bilinen hal ve şartlara göre , her bir işlemde uygun bir karşı edim sağlandığı ve şirketi zarara uğratabilecek alınan veya alınmasından kaçınılan herhangi bir önlem bulunmadığı ve bu çerçevede denkleştirmeyi gerçekleştirecek herhangi bir işlem veya önlemin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.'' denilmektedir.
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ("Şirket") tarafından kurulan riskin erken saptanması sistemi ve komitesinin 2024 yılı faaliyetlerini denetlemiş bulunuyoruz.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 378 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Yönetim Kurulu, Şirket'in varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşüren sebeplerin erken teşhisi, bunun için gerekli önlem ve çarelerin uygulanması ile riskin yönetilmesi amacıyla uzman bir komite kurmak, sistemi çalıştırmak ve geliştirmekle yükümlüdür.
Sorumluluğumuz, yaptığımız denetime dayanarak, riskin erken saptanması sistemi ve komitesine ilişkin bir sonuca varmaktır. Yaptığımız denetim, TTK'ya, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan "Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporuna İlişkin Esaslara" ve etik kurallara uygun olarak yürütülmüştür. Bu esaslar tarafımızca; Şirket'in riskin erken saptanması sistemi ve komitesini kurup kurmadığının belirlenmesini, kurulmuşsa sistem ve komitenin TTK'nın 378 inci maddesi çerçevesinde işleyip işlemediğinin değerlendirilmesini gerektirmektedir. Riskin erken saptanması komitesi tarafından risklere karşı gösterilen çarelerin yerindeliği ve riskler karşısında yönetim tarafından yapılan uygulamalar, denetimimizin kapsamında değildir.
Şirket'in "Riskin Erken Saptanması Komitesi" Başkanlığı'nın Yönetim Kurulu Üyesi Kudret Önen tarafından yürütüldüğü, üye olarak Yönetim Kurulu Üyesi Gianni Coda, Kudret Önen,Polat Şen ve Giorgio Fossatı'in komitede yer aldığı görülmüştür.
Komite; 2024 yılında 13 Şubat, 4 Mart, 4 Mart, 21 Mayıs, 1 Ağustos, 4 Kasım tarihlerinde olmak üzere 6 kez toplanmıştır.
Yürüttüğümüz denetim sonucunda, Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin ("Şirket") riskin erken saptanması sistemi ve komitesinin 2024 yılı faaliyetlerinin, tüm önemli yönleriyle, TTK'nın 378 inci maddesi çerçevesinde yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
DRT BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Member of DELOITTE TOUCHE TOHMATSU LIMITED
Osman Arslan, SMMM Sorumlu Denetçi
İstanbul, 12 Şubat 2024
TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası Anonim Şirketi'nin ("Şirket") ile bağlı ortaklıklarının ("Grup") 31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kâr veya zarar, konsolide diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynak değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dahil olmak üzere konsolide finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.
Görüşümüze göre, ilişikteki konsolide finansal tablolar, Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na ("TFRS'lere") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.
Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları'nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları'na (BDS'lere) uygun olarak yürütülmüştür. Bu Standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Etik Kurallar) ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatında ve ilgili diğer mevzuatta konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili olarak yer alan etik hükümlere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz..
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihli, TFRS'lere uygun olarak hazırlanan konsolide finansal tablolarının bağımsız denetimi başka bir bağımsız kuruluşu tarafından yapılmıştır. Önceki bağımsız denetim kuruşu, 31 Aralık 2023 tarihli finansal tablolar ile ilgili olarak 13 Şubat 2024 tarihli bağımsız denetim raporunda olumlu görüş beyan etmiştir.
Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.
| Kilit denetim konuları | Kilit denetim çalışmalarının belirlenmesindeki hususlar | ||
|---|---|---|---|
| Sözleşmelere ilişkin hasılatın muhasebeleştirilmesi | |||
| Hasılat, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" hükümleri uyarınca, işlem bedeli üzerinden finansal tablolara yansıtılmaktadır. İşlem bedeli, işletmenin, üçüncü şahıslar adına tahsil edilen tutarlar hariç, taahhüt ettiği malı müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir. Şirket, mal ve hizmetlerin kontrolünü müşterilere devrettiği zaman ilgili tutarı hasılat olarak finansal tablolara yansıtmaktadır. Grup'un performansının değerlendirilmesinde, hasılat en önemli göstergedir. Hasılat, yıl içinde uygulanmış olan stratejilerin sonuçlarının değerlendirilmesi ve performans takibi açısından ciddi öneme sahip olup, 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren hesap dönemine ait kâr veya zarar ve kapsamlı gelir tablosu açısından en önemli finansal tablo kalemi olması nedeniyle denetimimiz açısından kilit denetim konusu olarak belirlenmiştir. Grup'un müşteri sözleşmelerinden hasılatla ilgili uyguladığı muhasebe politikalarına ilişkin bilgiler Dipnot 2.3 ve Dipnot 16'de açıklanmıştır. |
Hasılatın denetimi ile ilgili aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: - Satış süreçlerinin anlaşılmış ve süreçlere ilişkin kontrollerin tasarımı ve uygulaması değerlendirilmiştir. - Hasılatın muhasebeleştirilmesine yönelik Grup yönetiminin uyguladığı muhasebe politikalarının TFRS'ye uygunluğu değerlendirilmiştir. - Finansal tablolara kaydedilen hasılatın beklenen seviyelerde olup olmadığına ilişkin olarak analitik prosedürler uygulanmıştır. - Satış faturalarının doğruluğuna ilişkin örnekleme yöntemiyle testler yapılmış ve bu faturalar sevk irsaliyeleri ile eşleştirilmiştir. - Örnekleme yöntemiyle seçilmiş olan faturalardaki ürünlere ilişkin kontrolün müşteriye devir olup olmadığı test edilmiştir. - Sevkiyat belgelerinden örnekleme yoluyla yapılan seçimler muhasebe kayıtları ve ilgili faturalar ile eşleştirilerek hasılatın tamlığı test edilmiştir. - Örnekleme yöntemi seçilen ticari alacak bakiyeleri için müşterilerden doğrulama mektupları alınmış ve alınan cevapların muhasebe kayıtları ile uyumu kontrol edilmiştir. - Ciro primlerinin doğru bir şekilde hesaplanıp ve kaydedildiğinin denetimi için, ciro primi sözleşmeleri ve hesaplamalarına ilişkin belgeler incelenmiş, prim ödemelerinin doğru dönemde kaydedildiği test edilmiştir. - Ciro primlerinin yalnızca ilgili satışlar ve başarı kriterleri yerine getirildiğinde kaydedilip kaydedilmediği test edilmiş, gerçekleşen satışların ve ilgili prim ödemelerinin doğruluğu kontrol edilmiştir. |
||
| Kilit denetim konuları | Kilit denetim çalışmalarının belirlenmesindeki hususlar | ||
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | Denetimde bu konunun nasıl ele alındığı | ||
| Grup'un 31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal tablolarında takipteki alacaklar dahil olmak üzere |
Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar için aşağıdaki prosedürler gerçekleştirilmiştir: |
||
| toplam 16.881.700 Bin TL tutarında finans sektöründen alacaklar bakiyesi bulunmaktadır. Grup'un bu tutar içerisinde TFRS çerçevesinde belirlenmiş olan 374.084 Bin TL tutarındaki takipteki finans sektörü faaliyetlerinden alacaklara ilişkin ayrılmış 160.179 Bin TL tutarında özel karşılığı, 151.081 Bin TL genel karşılığı bulunmaktadır. Denetim çalışmalarında ilgili alanın önemli olarak değerlendirilmesinin nedeni; finans sektörü faaliyetlerinden alacakların konsolide finansal tablolar içerisindeki oransal büyüklüğü, raporlama standartlarına uygun olarak sınıflandırılması ve bunlara ilişkin değer düşüklüğü tutarının belirlenmesinin önemidir. Değer düşüklüğü metodolojisinin ve hesaplamasının doğruluğu değer düşüklüğü tutarını önemli derecede etkileyeceği için ilgili alan kilit denetim konusu olarak değerlendirilmiştir. Finansman sektörü faaliyetlerinden alacaklar ve takipteki alacaklara ilişkin bilgiler Not 6'da sunulmuştur. |
Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklara ilişkin değer düşüklüğünü tespiti ve değer düşüklüğü hesaplamalarının TFRS'ye uygun olarak yapılmasına ilişkin önemli gördüğümüz kontrollerin etkinliği değerlendirilmiştir. Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklara ilişkin Bağımsız Denetim Standartları'na uygun olarak belirlediğimiz örnekler için ilgili alacağın değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığı ve uygulanan karşılık hesaplamasının standartlara uygun olup olmadığı, tahminlerin uygun bir şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı değerlendirilmiştir. Buna ek olarak, konsolide finansal tablo dipnotlarında yer alan açıklamaların yeterliliği tarafımızca değerlendirilmiştir. |
Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.
Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.
Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.
Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:
Amacımız, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerine ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.
Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerine ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve mesleki şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:
Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dahil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.
Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa, ilgili önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.
Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 398'inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca düzenlenen Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporu 12 Şubat 2025 tarihinde Şirket'in Yönetim Kurulu'na sunulmuştur.
TTK'nın 402'nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Grup'un 1 Ocak - 31 Aralık 2024 hesap döneminde defter tutma düzeninin, konsolide finansal tablolarının, TTK ile Şirket esas sözleşmesinin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığına dair önemli bir hususa rastlanmamıştır.
TTK'nın 402'nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Yönetim Kurulu tarafımıza denetim kapsamında istenen açıklamaları yapmış ve faaliyet raporu dışında talep edilen belgeleri vermiştir.
Bu bağımsız denetimi yürütüp sonuçlandıran sorumlu denetçi Osman Arslan'dır.
DRT BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Member of DELOITTE TOUCHE TOHMATSU LIMITED
Osman Arslan, SMMM
Sorumlu Denetçi İstanbul, 12 Şubat 2025
| SAYFA | ||
|---|---|---|
| KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU | 160 | |
| KONSOLİDE KÂR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU | 162 | |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU | 164 | |
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU | 166 | |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR | 167-216 | |
| NOT 1 | GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU | 167 |
| NOT 2 | FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR | 163 |
| NOT 3 | BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA | 181 |
| NOT 4 | İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI | 182 |
| NOT 5 | TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR | 184 |
| NOT 6 | FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN ALACAKLAR | 185 |
| NOT 7 | STOKLAR | 186 |
| NOT 8 | PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER | 186 |
| NOT 9 | YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER | 187 |
| NOT 10 | MADDİ DURAN VARLIKLAR | 188 |
| NOT 11 | MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR | 190 |
| NOT 12 | DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI | 191 |
| NOT 13 | KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR | 191 |
| NOT 14 | ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR | 193 |
| NOT 15 | SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ | 194 |
| NOT 16 | HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ | 195 |
| NOT 17 | GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ | 197 |
| NOT 18 | ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER | 198 |
| NOT 19 | YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER | 199 |
| NOT 20 NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER | 199 | |
| NOT 21 | FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ | 199 |
| NOT 22 | GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) | 200 |
| NOT 23 | PAY BAŞINA KAZANÇ | 202 |
| NOT 24 | FİNANSAL ARAÇLAR | 203 |
| NOT 25 | FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ | 204 |
| NOT 26 | FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR) |
213 |
| NOT 27 | BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞUNDAN ALINAN HİZMETLERE İLİŞKİN ÜCRETLER | 214 |
| NOT 28 | NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 214 |
| NOT 29 | NET PARASAL POZİSYON KAZANÇLARI/(KAYIPLARI)'NA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR | 215 |
| NOT 30 RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR | 216 | |
| NOT 31 | DİĞER | 216 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsız denetimden geçmiş |
Bağımsız denetimden geçmiş |
||
|---|---|---|---|
| Cari Dönem | Geçmiş Dönem | ||
| Notlar | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| VARLIKLAR: | |||
| Dönen varlıklar: | |||
| Nakit ve nakit benzerleri | 28 | 19.715.820 | 35.828.275 |
| Finansal yatırımlar | 26 | 81.195 | 58.889 |
| Ticari alacaklar | 20.885.083 | 26.591.246 | |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 4 | 12.105.518 | 14.087.854 |
| İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 5 | 8.779.565 | 12.503.392 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 6 | 12.269.439 | 10.253.867 |
| Diğer alacaklar | 1.465 | 16.683 | |
| Stoklar | 7 | 8.701.217 | 14.022.124 |
| Peşin ödenmiş giderler | 8 | 226.156 | 282.899 |
| Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar | 22 | 612.660 | - |
| Diğer dönen varlıklar | 223.097 | 300.852 | |
| Toplam Dönen Varlıklar | 62.716.132 | 87.354.835 | |
| Duran Varlıklar: | |||
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 6 | 4.612.261 | 3.670.781 |
| Diğer alacaklar | 1.031 | 1.334 | |
| Yatırım amaçlı gayrimenkuller | 9 | 234.960 | 214.662 |
| Maddi duran varlıklar | 10 | 14.484.473 | 12.728.430 |
| Kullanım hakkı varlıkları | 37.795 | 43.103 | |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 11 | 4.162.962 | 6.153.634 |
| Peşin ödenmiş giderler | 8 | 1.798.726 | 914.852 |
| Ertelenen vergi varlığı | 22 | 3.611.640 | 2.497.245 |
| Toplam Duran Varlıklar | 28.943.848 | 26.224.041 | |
| Toplam Varlıklar | 91.659.980 | 113.578.876 |
1 Ocak - 31 Aralık 2024 hesap dönemine ait konsolide finansal tablolar, 12 Şubat 2025 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında onaylanmıştır. Söz konusu konsolide finansal tablolar Genel Kurul'da onaylanması sonucunda kesinleşecektir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsız denetimden geçmiş Cari Dönem |
Bağımsız denetimden geçmiş Geçmiş Dönem |
||
|---|---|---|---|
| Notlar | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Kısa vadeli yükümlülükler: | |||
| Kısa vadeli borçlanmalar | 24 | - | 1.010.651 |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısmı | 24 | 10.937.109 | 8.717.961 |
| Ticari borçlar | 11.341.853 | 34.016.907 | |
| İlişkili taraflara ticari borçlar | 4 | 3.860.202 | 17.394.222 |
| İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar | 5 | 7.481.651 | 16.622.685 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 14 | 917.385 | 1.529.798 |
| Diğer borçlar | 95.478 | 83.148 | |
| Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler | 8 | 242.658 | 235.701 |
| Ertelenmiş gelirler | 345.132 | 424.757 | |
| Devlet teşvik ve yardımları | 12 | - | 20.014 |
| Dönem kârı vergi yükümlülüğü | 22 | - | 1.753.343 |
| Kısa vadeli karşılıklar | 13 | 2.574.012 | 2.885.736 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 62.356 | 671.910 | |
| Toplam kısa vadeli yükümlülükler | 26.515.983 | 51.349.926 | |
| Uzun vadeli yükümlülükler: | |||
| Uzun vadeli borçlanmalar | 24 | 16.963.850 | 7.352.534 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 1.078.535 | 1.630.124 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar | 14 | 1.078.535 | 1.630.124 |
| Toplam uzun vadeli yükümlülükler | 18.042.385 | 8.982.658 | |
| Toplam yükümlülükler | 44.558.368 | 60.332.584 | |
| Özkaynaklar: | |||
| Ödenmiş sermaye | 15 | 500.000 | 500.000 |
| Sermaye düzeltme farkları | 19.469.934 | 19.469.934 | |
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler |
(241.192) | (226.429) | |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları | (241.192) | (226.429) | |
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler | |||
| veya giderler | (16.676) | (3.523.048) | |
| Nakit akış riskinden korunma kayıpları | (16.676) | (3.523.048) | |
| Kârdan ayrılan kısıtlanmış yedekler | 15 | 5.035.354 | 3.822.289 |
| Geçmiş yıl kârları | 17.132.753 | 11.426.262 | |
| Net dönem kârı | 5.221.439 | 21.777.284 | |
| Toplam özkaynaklar | 47.101.612 | 53.246.292 | |
| Toplam yükümlülük ve özkaynaklar | 91.659.980 | 113.578.876 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsız denetimden geçmiş Cari Dönem |
Bağımsız denetimden geçmiş Geçmiş Dönem |
||
|---|---|---|---|
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
| Notlar | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Hasılat | 16 | 120.266.571 | 184.228.756 |
| Satışların maliyeti (-) | 16 | (108.483.344) | (151.753.506) |
| Ticari faaliyetlerden brüt kâr | 11.783.227 | 32.475.250 | |
| Finans sektörü faaliyetleri hasılatı | 9.051.030 | 3.830.245 | |
| Finans sektörü faaliyetleri maliyeti (-) | (7.462.384) | (2.868.373) | |
| Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kâr | 1.588.646 | 961.872 | |
| Brüt kâr | 13.371.873 | 33.437.122 | |
| Pazarlama giderleri (-) | 17 | (4.562.247) | (5.931.229) |
| Genel yönetim giderleri (-) | 17 | (3.649.760) | (3.191.839) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | 17 | (2.079.389) | (1.605.140) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 18 | 8.057.872 | 15.229.688 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | 18 | (7.015.976) | (17.714.018) |
| Esas faaliyet kârı | 4.122.373 | 20.224.584 | |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 19 | 394.825 | 190.592 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) | 19 | - | (18.703) |
| Finansman gideri öncesi faaliyet kârı | 4.517.198 | 20.396.473 | |
| Finansman gelirleri | 21 | 9.919.612 | 16.842.747 |
| Finansman giderleri (-) | 21 | (4.729.516) | (7.484.961) |
| Net parasal pozisyon kayıpları | 29 | (4.817.328) | (3.294.647) |
| Sürdürülen faaliyetler vergi öncesi kârı | 4.889.966 | 26.459.612 | |
| Dönem vergi geliri/(gideri) | 331.473 | (4.682.328) | |
| Dönem vergi gideri | 22 | (1.176.794) | (6.705.675) |
| Ertelenmiş vergi geliri | 22 | 1.508.267 | 2.023.347 |
| Net dönem kârı | 5.221.439 | 21.777.284 | |
| Net dönem kârının dağılımı: | |||
| Ana ortaklık payları | 5.221.439 | 21.777.284 | |
| Pay başına kazanç (Kr) | 23 | 10,44 | 43,55 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsız denetimden geçmiş Cari Dönem |
Bağımsız denetimden geçmiş Geçmiş Dönem |
||
|---|---|---|---|
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
| Notlar | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Net dönem kârı | 5.221.439 | 21.777.284 | |
| Diğer kapsamlı gelir: | |||
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar | |||
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları | 14 | (19.684) | 1.478.876 |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları, vergi etkisi | 22 | 4.921 | (369.719) |
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar | |||
| Nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider) | 2.3 | 1.595.171 | (630.401) |
| Nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider), vergi etkisi | 22 | (398.793) | 157.600 |
| Diğer kapsamlı gelir/(gider) (vergi sonrası) | 1.181.615 | 636.356 | |
| Toplam kapsamlı gelir | 6.403.054 | 22.413.640 | |
| Toplam kapsamlı gelirin dağılımı: | |||
| Ana ortaklık payları | 6.403.054 | 22.413.640 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler |
Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler |
||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmiş sermaye |
Sermaye düzeltme farkları |
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları |
Nakit akış riskinden korunma kayıpları |
||
| 1 Ocak 2023 bakiyesi | 500.000 | 19.469.934 | (1.335.586) | (4.755.186) | |
| Transferler | - | - | - | 1.704.939 | |
| Toplam kapsamlı gelir | - | - | 1.109.157 | (472.801) | |
| Temettüler | - | - | - | - | |
| 31 Aralık 2023 bakiyesi | 500.000 | 19.469.934 | (226.429) | (3.523.048) | |
| 1 Ocak 2024 bakiyesi | 500.000 | 19.469.934 | (226.429) | (3.523.048) | |
| Transferler | - | - | - | 2.309.994 | |
| Toplam kapsamlı gelir | - | - | (14.763) | 1.196.378 | |
| Temettüler | - | - | - | - | |
| 31 Aralık 2024 bakiyesi | 500.000 | 19.469.934 | (241.192) | (16.676) | |
| 31 Aralık 2024 bakiyesi | 500.000 | 19.469.934 | (241.192) | (16.676) |
| Birikmiş | |||
|---|---|---|---|
| kârlar | |||
| Toplam | Net dönem | Geçmiş yıllar | Kârdan ayrılan |
| özkaynaklar | kârı | kârları | kısıtlanmış yedekler |
| 37.320.568 | 13.534.127 | 6.728.247 | 3.179.032 |
| (13.534.127) | 11.185.931 | 643.257 | |
| 22.413.640 | 21.777.284 | - | - |
| (6.487.916) | - | (6.487.916) | - |
| 53.246.292 | 21.777.284 | 11.426.262 | 3.822.289 |
| 53.246.292 | 21.777.284 | 11.426.262 | 3.822.289 |
| (21.777.284) | 18.254.225 | 1.213.065 | |
| 6.403.054 | 5.221.439 | - | - |
| (12.547.734) | - | (12.547.734) | - |
| 47.101.612 | 5.221.439 | 17.132.753 | 5.035.354 |
| 19.469.934 (241.192) (16.676) |
5.035.354 | 17.132.753 | 5.221.439 | 47.101.612 |
|---|---|---|---|---|
2024 Yılında Tofaş
Bir Bakışta Tofaş
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Dipnot | Bağımsız denetimden geçmiş |
Bağımsız denetimden geçmiş |
|
|---|---|---|---|
| Referansları | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| A. İşletme faaliyetlerinden nakit akışları | (7.357.168) | 13.071.337 | |
| Dönem kârı | 5.221.439 | 21.777.284 | |
| Dönem net kârı mutabakatı ile ilgili düzeltmeler | 9.969.298 | 8.617.370 | |
| - Amortisman ve itfa giderleri ile ilgili düzeltmeler | 20 | 6.199.595 | 5.674.350 |
| - Yatırım amaçlı gayrimenkullerin gerçeğe uygun değer kazançları ile ilgili düzeltmeler | 9,19 | (20.298) | 18.703 |
| - Alacaklarda değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler | 5,6 | 230.196 | 69.631 |
| - Faiz gelirleri ile ilgili düzeltmeler | 21 | (6.035.838) | (5.485.966) |
| - Stok değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler, net | 7 | 75.479 | (223.197) |
| - Maddi duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan kazançlar ile ilgili düzeltmeler | 19 | (374.527) | (190.592) |
| - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar ile ilgili düzeltmeler | 14 | 604.596 | 2.459.995 |
| - Dava karşılığı ile ilgili düzeltmeler, net | 13 | 86.663 | 4.201 |
| - Garanti karşılıkları ile ilgili düzeltmeler | 13,17 | 1.600.788 | 2.624.662 |
| - Diğer karşılıklarla ilgili düzeltmeler | 13 | (99.957) | 64.165 |
| - Faiz giderleri ile ilgili düzeltmeler | 21 | 162.027 | 156.655 |
| - Vergi gideri/(geliri) ile ilgili düzeltmeler | 22 | (331.473) | 4.682.328 |
| - Vadeli alımlardan ve satışlardan tahakkuk etmemiş ertelenmiş finansman geliri, net | (157.709) | (159.240) | |
| - Gerçekleşmemiş kur farkları ile ilgili düzeltmeler | 4.394.457 | 1.736.471 | |
| - Parasal kayıpla ilgili düzeltmeler | 3.635.299 | (2.814.796) | |
| İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler | (17.894.147) | (10.015.102) | |
| - Stoklardaki azalış/(artış) ile ilgili düzeltmeler | 5.458.192 | (5.769.443) | |
| - İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklardaki değişim | 66.861 | (5.707.923) | |
| - İlişkili taraflardan ticari alacaklardaki değişim | (2.347.952) | 1.062.503 | |
| - Faaliyetlerle ilgili diğer alacaklardaki değişim | 9.983 | (16.942) | |
| - İlişkili olmayan taraflara ticari borçlardaki değişim | (4.031.596) | 4.413.165 | |
| - İlişkili taraflara ticari borçlardaki değişim | (8.219.772) | 1.975.746 | |
| - Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerdeki artış ile ilgili düzeltmeler | 6.957 | (20.737) | |
| - Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklardaki değişim | (7.463.612) | (7.051.827) | |
| - Peşin ödenmiş giderlerdeki değişim | 62.358 | (57.437) | |
| - Ertelenmiş gelirlerdeki değişim | (79.625) | 246.106 | |
| - Devlet teşvik ve yardımlarındaki değişim | (20.014) | (20.014) | |
| - Faaliyetlerle ilgili diğer varlıklardaki değişim | (622.072) | (263.821) | |
| - Faaliyetlerle ilgili diğer yükümlülüklerdeki değişim | (713.855) | 1.195.522 | |
| Faaliyetlerden elde edilen nakit akışları | (2.703.410) | 20.379.552 | |
| - Vergi ödemeleri | (2.930.137) | (5.993.530) | |
| - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar kapsamında yapılan ödemeler | 14 | (685.183) | (547.235) |
| - Diğer nakit çıkışları | 13 | (1.038.438) | (767.450) |
| B. Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları | (6.714.997) | (3.838.352) | |
| - Maddi ve maddi olmayan duran varlık alımından kaynaklanan nakit çıkışları | 10, 11 | (6.855.523) | (3.262.630) |
| - Maddi duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişleri | 1.052.321 | 296.147 | |
| - Verilen nakit avans | (889.489) | (812.980) | |
| - Finansal yatırımlardaki değişim | 26 | (22.306) | (58.889) |
| C. Finansman faaliyetlerinden nakit akışları | 7.591.358 | 2.278.919 | |
| - Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri | 24 | 26.376.102 | 16.477.590 |
| - Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | 24 | (12.159.387) | (12.493.023) |
| - Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | 24 | (19.973) | (20.697) |
| - Ödenen temettüler | (12.547.734) | (6.487.916) | |
| - Ödenen faiz | (145.607) | (146.684) | |
| - Diğer nakit çıkışları (Bloke mevduat değişimi) | (179.403) | (435.554) | |
| - Alınan faiz | 6.267.360 | 5.385.203 | |
| D. Yabancı para çevrim farklarının nakit ve nakit benzerleri üzerindeki etkisi | 1.433.273 | 6.426.881 | |
| Nakit ve Nakit Benzerlerindeki Net Azalış/Artış | (5.047.534) | 17.938.785 | |
| E. Dönem Başı Nakit ve Nakit Benzerleri | 34.940.610 | 28.241.979 | |
| F. Nakit ve Nakit Benzerlerine İlişkin Enflasyon Etkisi | (11.012.802) | (11.240.154) | |
| Dönem Sonu Nakit ve Nakit Benzerleri | 28 | 18.880.274 | 34.940.610 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
1968 Yılında Türk-İtalyan ortaklığıyla kurulan Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin ("Şirket" veya "Tofaş") faaliyet konusu binek oto ve hafif ticari araç üretimi, ithalatı ve satışıdır. Koç Holding A.Ş. ("Koç Holding") ve Stellantis Europe SPA'nın'in ortak yönetiminde ve kontrolünde olan Tofaş ayrıca kendi otomobillerinde kullanılan çeşitli otomobil yedek parçaları da üretmektedir. Şirket'in Genel Müdürlük adresi Büyükdere Cad. No:145 Zincirlikuyu Şişli-İstanbul'dur. Üretimin yapıldığı fabrikası ise Bursa'da bulunmaktadır. Tofaş, Sermaye Piyasası Kurulu'na ("SPK") kayıtlı olup, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na ("İMKB") 1991 yılında kote edilmiştir ve hisse senetleri halen Borsa İstanbul A.Ş.'de ("BİST") işlem görmektedir.
Fiat Chrysler Automobiles, 2019 yılı sonunda PSA Grubu ile her iki şirketin %50 paya sahip olacağı bir birleşme anlaşması imzalamıştır. 2021 yılının Ocak ayında yürürlüğe giren birleşmeyle kurulan yeni şirket, Stellantis N.V. olmuştur.
Şirket, ticari faaliyetlerinin önemli bir kısmını Koç Topluluğu ve Stellantis Grubu Şirketleri ile gerçekleştirmektedir (Not 4).
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla Şirket'in konsolidasyona tabi tutulmuş bağlı ortaklıkları aşağıda yer almaktadır:
| Şirket'in ortaklık payı (%) | |||
|---|---|---|---|
| Şirket ismi | Faaliyet alanı | 2024 | 2023 |
| Koç Fiat Kredi Finansman A.Ş. ("KFK") | Tüketici finansmanı | 100 | 100 |
| Fer Mas Oto Ticaret A.Ş. | Otomobil ve yedek parça ticareti | 100 | 100 |
| Koç Fiat Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş. | Sigortacılık hizmetleri | 100 | 100 |
Bundan böyle konsolide finansal tablolarda Tofaş ve konsolide edilmiş bağlı ortaklıkları "Grup" olarak adlandırılacaktır.
Grup'un kategorileri itibarıyla dönem içinde çalışan personel sayısı aşağıdaki gibidir:
| Ortalama | Dönem Sonu | |||
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Saat ücretli | 3.917 | 4.215 | 2.996 | 4.381 |
| Aylık ücretli | 1.615 | 1.541 | 1.506 | 1.644 |
| Toplam | 5.532 | 5.756 | 4.502 | 6.025 |
İlişikteki finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden SPK tarafından kabul edilen ve Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Finansal Raporlama Standartları ("TFRS") ile bunlara ilişkin ek ve yorumları esas alınmıştır.
Ayrıca finansal tablolar, KGK tarafından 3 Temmuz 2024 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak SPK'nın finansal tablo ve dipnot formatları esas alınarak sunulmuştur.
Finansal tablolar ve önceki dönemlere ait ilgili tutarlar, fonksiyonel para biriminin genel satın alma gücündeki değişiklikler için yeniden düzenlenmiştir ve sonuç olarak, TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardı uyarınca raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilmiştir.
TMS 29, konsolide finansal tablolar da dahil olmak üzere, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan her işletmenin finansal tablolarına uygulanır. Bir ekonomide yüksek enflasyonun mevcut olması durumunda TMS 29, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan bir işletmenin finansal tablolarının raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilmesini gerektirir.
Raporlama tarihi itibarıyla, Tüketici Fiyat Endeksi ("TÜFE") rakamına göre son üç yılın genel satın alma gücündeki kümülatif değişim %100'ün üzerinde olduğundan, Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin 31 Aralık 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra sona eren raporlama dönemlerinde TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardını uygulamaları gerekmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
KGK'nın 23 Kasım 2023 tarihinde yayımladığı Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Finansal Tablolarının Enflasyona Göre Düzeltilmesi Hakkında Duyuru kapsamında Türkiye Finansal Raporlama Standartları'nı uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2024 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarının TMS 29'da yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulması gerektiği belirtilmiştir.
Bununla birlikte, SPK'nın 28 Aralık 2023 tarihli ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarını uygulayan finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle sona eren hesap dönemlerine ait yıllık finansal raporlarından başlamak üzere TMS 29 hükümlerini uygulamak suretiyle enflasyon muhasebesi uygulamasına karar verilmiştir.
Bu çerçevede 31 Aralık 2024 tarihli finansal tablolar TMS 29'da belirtilen muhasebe ilkeleri kapsamında enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulmuştur.
Aşağıdaki tabloda Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından yayınlanan Tüketici Fiyat Endeksleri dikkate alınarak hesaplanan ilgili yıllara ait enflasyon oranları yer almaktadır:
| Tarih | Endeks | Düzeltme katsayısı | Üç yıllık kümülatif enflasyon oranları |
|---|---|---|---|
| 31.12.2024 | 2.684,55 | 1,00000 | %291 |
| 31.12.2023 | 1.859,38 | 1,44379 | %268 |
| 31.12.2022 | 1.128,45 | 2,37897 | %156 |
TMS 29 endeksleme işlemlerinin ana hatları aşağıdaki gibidir:
TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardının uygulanmasının etkisi aşağıda özetlenmiştir:
Finansal durum tablosunda yer alan tutarlardan raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimiyle ifade edilmemiş olanlar yeniden düzenlenir. Buna göre, parasal kalemler raporlama dönemi sonunda cari olan para birimi cinsinden ifade edildikleri için yeniden düzenlenmezler. Parasal olmayan kalemler, raporlama dönemi sonunda cari tutarları üzerinden gösterilmedikleri sürece, yeniden düzenlenmeleri gerekmektedir.
Parasal olmayan kalemlerin yeniden düzenlenmesinden kaynaklanan net parasal pozisyondaki kazanç veya kayıp kâr veya zarara dahil edilir ve kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda ayrıca sunulur.
Kâr veya zarar tablosundaki tüm kalemler raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilir. Bu nedenle, tüm tutarlar aylık genel fiyat endeksindeki değişiklikler uygulanarak yeniden düzenlenmiştir.
Satılan stokların maliyeti, yeniden düzenlenmiş stok bakiyesi kullanılarak düzeltilmiştir.
Amortisman ve itfa giderleri, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar ve kullanım hakkı varlıklarının yeniden düzenlenmiş bakiyeleri kullanılarak düzeltilmiştir.
Nakit akış tablosundaki tüm kalemler, raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan bir bağlı ortaklığın finansal tabloları, ana ortaklık tarafından hazırlanan konsolide finansal tablolara dahil edilmeden önce genel fiyat endeksi uygulanarak yeniden düzenlenir. Böyle bir bağlı ortaklığın yabancı bir bağlı ortaklık olması durumunda, yeniden düzenlenmiş finansal tabloları kapanış kurundan çevrilir. Raporlama dönemi sonları farklı olan finansal tabloların konsolide edilmesi durumunda, parasal ya da parasal olmayan tüm kalemler, konsolide finansal tabloların tarihinde geçerli olan ölçüm birimine göre yeniden düzenlenir.
Önceki raporlama dönemine ait ilgili tutarlar, karşılaştırmalı finansal tabloların raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden sunulması için genel fiyat endeksi uygulanarak yeniden düzenlenir. Daha önceki dönemlere ilişkin olarak açıklanan bilgiler de raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilir.
Grup, konsolide finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.
Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Konsolide Finansal Tabloların Düzeltilmesi
Finansal durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un cari dönem konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır.
Grup'un fonksiyonel ve raporlama para birimi Türk Lirası'dır ("TL"). Yabancı para işlemler, işlem tarihlerinde geçerli olan döviz kurları üzerinden çevrilmiştir. Yabancı paraya dayalı parasal varlık ve yükümlülükler, bilanço tarihinde geçerli olan döviz kurları kullanılarak çevrilmiştir. Yabancı paraya dayalı parasal varlık ve yükümlülüklerin çevrimlerinden doğan bu kur farkı geliri veya gideri konsolide kâr veya zarar tablosuna yansıtılmaktadır.
Bağlı ortaklıklar, Grup'un kontrolünün olduğu şirketlerdir. Grup, bir işletme ile olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığında veya bu getirilere hakkı olduğunda ve bu getirileri işletmenin faaliyetlerini yönetmek üzere kullandığı gücü ile değiştirme yeteneği olduğundan, bu işletmeyi kontrol eder. Bağlı ortaklıklar, kontrolün Grup'a geçtiği tarihten itibaren tam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilirler ve kontrolün ortadan kalktığı tarih itibarıyla konsolidasyon kapsamından çıkarılırlar. Grup içi işlemlerde bakiyeler ve grup şirketleri ile yapılan işlemlerden doğan gerçekleşmemiş kazanç ve kayıplar da dahil olmak üzere tüm kâr ve zararlar elimine edilir. Gerekli olduğunda, bağlı ortaklıklar tarafından bildirilen tutarlar, Grup'un muhasebe politikalarına uyumlu olması için düzenlenmiştir.
Konsolide finansal tabloların hazırlanmasında Grup yönetiminin, raporlanan varlık ve yükümlülük tutarlarını etkileyecek, raporlama dönemi tarihi itibarıyla vukuu muhtemel yükümlülük ve taahhütleri ve raporlama dönemi itibarıyla gelir ve gider tutarlarını belirleyen varsayımlar ve tahminler yapması gerekmektedir. Gerçekleşmiş sonuçlar tahminlerden farklı olabilmektedir. Tahminler düzenli olarak gözden geçirilmekte, gerekli düzeltmeler yapılmakta ve gerçekleştikleri dönemde kâr veya zarar tablosuna yansıtılmaktadırlar.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Konsolide finansal tablolara yansıtılan tutarlar üzerinde önemli derecede etkisi olabilecek yorumlar ve bilanço tarihinde var olan veya ileride gerçekleşebilecek tahminlerin esas kaynakları göz önünde bulundurularak yapılan varsayımlar aşağıdaki gibidir:
Diğer geliştirme giderleri gerçekleştiğinde gider olarak kaydedilmektedir. Önceki dönemde gider kaydedilen geliştirme gideri sonraki dönemde aktifleştirilmemektedir. Grup, devam eden geliştirme harcamalarını aktifleştirmekte ve bu aktifleştirilen varlıklara ilişkin ilgili varlığın takip eden dönemlerde faydalı ömrü boyunca Şirket'in gelirlerini arttıracak veya maliyetlerini azaltacak bir etki yaratıp yaratmadığını ve yıllık olarak değer düşüklüğü olup olmadığını değerlendirmektedir. 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 itibarıyla aktifleştirilen geliştirme giderlerine dair değer düşüklüğü tespit edilmemiştir (Not 11).
a) 2024 yılından itibaren geçerli olan değişiklikler ve yorumlar
| TMS 1 (Değişiklikler) | Yükümlülüklerin Kısa veya Uzun Vadeli Olarak Sınıflandırılması |
|---|---|
| TFRS 16 (Değişiklikler) | Satış ve Geri Kirala İşlemindeki Kira Yükümlülüğü |
| TMS 1 (Değişiklikler) | Kredi Sözleşmesi Şartları İçeren Uzun Vadeli Yükümlülükler |
| TMS 7 ve TFRS 7 (Değişiklikler) | Tedarikçi Finansmanı Anlaşmaları |
| TSRS 1 | Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Gereklilikler |
| TSRS 2 | İklimle İlgili Açıklamalar |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
2.2 Yeni ve Revize Edilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları (Devamı)
Bu değişikliklerin amacı finansal durum tablosunda yer alan ve belirli bir vadesi bulunmayan borç ve diğer yükümlülüklerin kısa vadeli mi (bir yıl içerisinde ödenmesi beklenen) yoksa uzun vadeli mi olarak sınıflandırılması gerektiği ile ilgili şirketlerin karar verme sürecine yardımcı olmak suretiyle standardın gerekliliklerinin tutarlı olarak uygulanmasını sağlamaktır.
TFRS 16'daki bu değişiklikler, bir satıcı-kiracının, satış olarak muhasebeleştirilmek üzere TFRS 15'teki gereklilikleri karşılayan satış ve geri kirala işlemlerini sonradan nasıl ölçtüğünü açıklamaktadır.
TMS 1'deki değişiklikler, bir işletmenin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde sağlaması gereken koşulların bir yükümlülüğün sınıflandırılmasını nasıl etkilediğini açıklamaktadır.
TMS 7 ve TFRS 7'de yapılan değişiklikler, işletmelerin tedarikçi finansmanı anlaşmaları ve açıklama gereklilikleri hakkında mevcut açıklama gerekliliklerine niteliksel ve niceliksel bilgi sağlamalarını isteyen yol işaretleri eklemektedir.
TSRS 1, bir işletmenin sürdürülebilirlikle ilgili riskleri ve fırsatları hakkında, genel amaçlı finansal raporların birincil kullanıcılarının işletmeye kaynak sağlama ile ilgili karar vermelerinde faydalı olacak bilgileri açıklamasını zorunlu kılmak amacıyla sürdürülebilirlikle ilgili finansal açıklamalara ilişkin genel gereklilikleri belirler. Bu standardın uygulanması, KGK'nın 5 Ocak 2024 tarihli ve 2024-5 sayılı duyurusu ile bu duyuruya değişiklik yapan 16 Aralık 2024 tarihli Kurul Kararı'nda yer alan işletmelerden ilgili kriterleri sağlayanlar için 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde zorunludur. Diğer işletmeler gönüllülük esasına göre TSRS standartlarına uygun raporlama yapabilirler.
TSRS 2, genel amaçlı finansal raporların birincil kullanıcılarına işletmeye kaynak sağlama ile ilgili kararlarında faydalı olacak iklim ile ilgili risk ve fırsatların tanımlanması, ölçülmesi ve açıklanması ile ilgili gereklilikleri ortaya koymaktadır. Bu standardın uygulanması, KGK'nın 5 Ocak 2024 tarihli ve 2024-5 sayılı duyurusu ile bu duyuruya değişiklik yapan 16 Aralık 2024 tarihli Kurul Kararı'nda yer alan işletmelerden ilgili kriterleri sağlayanlar için 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde zorunludur. Diğer işletmeler gönüllülük esasına göre TSRS standartlarına uygun raporlama yapabilirler.
b) Henüz yürürlüğe girmemiş standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar
Grup henüz yürürlüğe girmemiş aşağıdaki standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen aşağıdaki değişiklik ve yorumları henüz uygulamamıştır:
| TFRS 17 | Sigorta Sözleşmeleri |
|---|---|
| TFRS 17 (Değişiklikler) | Sigorta Sözleşmeleri ile TFRS 17 ile TFRS 9'un İlk Uygulaması - Karşılaştırmalı Bilgiler |
| TMS 21 (Değişiklikler) | Takas Edilebilirliğin Bulunmaması |
TFRS 17, sigorta yükümlülüklerinin mevcut bir karşılama değerinde ölçülmesini gerektirir ve tüm sigorta sözleşmeleri için daha düzenli bir ölçüm ve sunum yaklaşımı sağlar. Bu gereklilikler sigorta sözleşmelerinde tutarlı, ilkeye dayalı bir muhasebeleştirmeye ulaşmak için tasarlanmıştır. TFRS 17, sigorta ve reasürans ile emeklilik şirketleri için 1 yıl daha ertelenmiş olup 1 Ocak 2025 itibarıyla TFRS 4 Sigorta Sözsleşmelerinin yerini alacaktır.
TFRS 17'de uygulama maliyetlerini azaltmak, sonuçların açıklanmasını ve geçişi kolaylaştırmak amacıyla değişiklikler yapılmıştır.
Ayrıca, karşılaştırmalı bilgilere ilişkin değişiklik ile TFRS 17 ve TFRS 9'u aynı anda ilk uygulayan şirketlere finansal varlıklarına ilişkin karşılaştırmalı bilgileri sunarken o finansal varlığa daha önce TFRS 9'un sınıflandırma ve ölçüm gereklilikleri uygulanmış gibi sunmasına izin verilmektedir.
Değişiklikler TFRS 17 ilk uygulandığında uygulanacaktır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
b) Henüz yürürlüğe girmemiş standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar (Devamı)
Bu değişiklikler, bir para biriminin ne zaman değiştirilebilir olduğunu ve olmadığında döviz kurunun nasıl belirleneceğini belirlemeye yönelik rehberlik içermektedir. Değişiklikler, 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinden itibaren geçerlidir.
Söz konusu standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmektedir.
Nakit ve nakit benzerleri, işletmedeki nakit, finansal kuruluşlarda tutulan vadesiz mevduat, orijinal vadeleri üç ay veya üç aydan kısa tutarı belirli bir nakde kolayca çevrilebilen diğer kısa vadeli yüksek likiditeye sahip ve değerindeki değişim riski önemsiz olan yatırımları ve bankalar nezdindeki cari hesapları kapsar.
Grup, finansal varlıklarını "itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen", "gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan" ve "gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlıklar" olarak üç sınıfta muhasebeleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özellikleri esas alınarak yapılmaktadır. Grup, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapmaktadır.
Grup'un finansal varlıkların yönetiminde kullandığı iş modelinin değiştiği durumlar hariç, finansal varlıklar ilk muhasebeleştirilmelerinden sonra yeniden sınıflanmazlar; iş modeli değişikliği durumunda ise, değişikliğin akabinde takip eden raporlama döneminin ilk gününde finansal varlıklar yeniden sınıflanırlar.
"İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu, türev araç olmayan finansal varlıklardır. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "diğer alacaklar" ve "finansal yatırımlar" kalemlerini içermektedir.
İlgili varlıklar, finansal tablolara ilk kayda alımlarında gerçeğe uygun değerleri ile sonraki muhasebeleştirmelerde ise etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülmektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide kâr veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
"Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu türev araç olmayan finansal varlıklardır. İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları ile kur farkı gelir veya giderleri dışında kalanlar diğer kapsamlı gelire yansıtılır.
Grup, özkaynağa dayalı finansal varlıklara yapılan yatırımlar için, gerçeğe uygun değerinde sonradan oluşan değişimlerin diğer kapsamlı gelire yansıtılması yöntemini, ilk defa finansal tablolara alma sırasında geri dönülemez bir şekilde tercih edebilir. Söz konusu tercihin yapılması durumunda, ilgili yatırımlardan elde edilen temettüler konsolide kâr veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.
"Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlıklar", itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar dışında kalan finansal varlıklardan oluşmaktadır. Söz konusu varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
Grup, finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıkların yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.
Finansal varlıklar ve sözleşme varlıkları değer düşüklüğü "Beklenen Kredi Zararı" (BKZ) modeli ile hesaplanmaktadır. Değer düşüklüğü modeli, itfa edilmiş maliyet finansal varlıklara ve sözleşme varlıklarına uygulanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Zarar karşılıkları aşağıdaki bazda ölçülmüştür;
Ömür boyu BKZ ölçümü, raporlama tarihinde bir finansal varlık ile ilgili kredi riskinin ilk muhasebeleştirme anından sonra önemli ölçüde artması halinde uygulanır. İlgili artışın yaşanmadığı diğer her türlü durumda 12 aylık BKZ hesaplaması uygulanmıştır. Grup, finansal varlığın kredi riskinin raporlama tarihinde düşük bir kredi riskine sahip olması durumunda, finansal varlığın kredi riskinin önemli ölçüde artmadığını tespit edebilir. Bununla birlikte, ömür boyu BKZ ölçümü (basitleştirilmiş yaklaşım), önemli bir finansman unsuru olmaksızın ticari alacaklar ve sözleşme varlıkları için daima geçerlidir.
Grup'un finans sektörü faaliyetlerinden alacakları etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyetleri üzerinden muhasebeleştirilmektedir.
Grup, verilen krediler üzerinde yapılan değerlendirmeler sonucunda tahsili şüpheli görülen alacaklardan doğabilecek zararlar için belli bir karşılık ayırmaktadır. Karşılık tutarı, Grup'un kredi risk politikası, mevcut kredi portföyünün yapısı, müşterilerinin mali yapıları ve ekonomik konjonktüre bağlı olarak belirlenmekte ve "Takipteki Krediler" olarak sınıflandırılarak hesaplanmaktadır. Karşılık hesabındaki değişiklikler gerçekleştikleri dönem içerisinde konsolide kâr veya tablosuna yansıtılmaktadır. Yasal prosedürler tamamlandığı ve kredinin tahsil edilemeyeceği kesinleştiği takdirde, ilgili tutarlar hesaplardan silinmekte, silinen krediler ile ilgili tahsilâtlar gelir olarak kaydedilmektedir. Finansman kredilerinin değerlendirilmesi sonucunda belirlenen toplam finansman kredileri karşılığı Grup'un finansman kredileri portföyündeki tahsili şüpheli alacakları kapsayacak şekilde belirlenmektedir.
Grup, alacakların tahsilinde herhangi bir gecikme bulunmasa dahi, alacak tutarları için borçlunun kredibilite değerlendirmelerine ilişkin bütün verileri dikkate alarak, teminat tutarını hesaplamaya dahil etmeksizin, belirlediği oranlarda genel karşılık ayırabilmektedir. Grup ayrıca, faiz veya ana paranın tahsilinde gecikme olmayan veya 90 günden daha az gecikme olan alacaklardan doğması beklenen ancak miktarı kesin olarak belli olmayan zararların karşılanması amacıyla, herhangi bir işlemle doğrudan ilgili olmaksızın, karşılık ayırma yöntemini benimsemiş ancak zorunluluk olarak değerlendirmemiştir. Grup, şüpheli hale gelmeyen finansman kredileri için bu kapsamda özel karşılık ayırmaktadır.
Alıcıya ürün veya hizmet sağlanması sonucunda oluşan ticari alacaklar orijinal fatura değerinden kayda alınan alacakların izleyen dönemlerde elde edilecek tutarlarının etkin faiz yöntemi ile itfa edilmiş değerinden muhasebeleştirilirler. Belirlenmiş faiz oranı olmayan kısa vadeli alacaklar, orijinal etkin faiz oranının etkisinin çok büyük olmaması durumunda, fatura tutarından gösterilmiştir. Finansal tablolarda itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ve önemli bir finansman bileşeni içermeyen (1 yıldan kısa vadeli olan) ticari alacakların değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında "basitleştirilmiş yaklaşımı" uygulanmaktadır. Söz konusu yaklaşım ile, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıkları "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçülmektedir.
Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasını takiben, değer düşüklüğüne uğrayan alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan değer düşüklüğü karşılığından düşülerek esas faaliyetlerden diğer gelirlere kaydedilir. Ticari işlemlere ilişkin vade farkı gelirleri/giderleri ile kur farkı kâr/zararları, konsolide kâr veya zarar tablosunda "Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler/Giderler" hesabı içerisinde muhasebeleştirilirler.
Ticari borçlar, Grup'un olağan faaliyetleri için tedarikçilerden sağlanan mal ve hizmetlere ilişkin yapılması zorunlu ödemeleri ifade etmektedir. Eğer ticari borçların ödenmesi için beklenen süre 1 yıl ya da daha kısa ise (ya da daha uzunsa ancak işletmenin normal faaliyet döngüsü içinde ise), bu borçlar kısa vadeli borçlar olarak sınıflandırılırlar. Aksi halde, uzun vadeli borçlar olarak sınıflandırılırlar.
Ticari borçlar, gerçeğe uygun değerleriyle kaydedilirler ve müteakip dönemlerde etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş değerinden muhasebeleştirilirler.
Stoklar, net gerçekleşebilir değer veya maliyet değerinden düşük olanı ile değerlenmektedir. Maliyet belirleme yöntemi tüm stoklar için aylık ağırlıklı ortalama olup, yarı mamuller ve mamuller üretim maliyetlerinden pay almaktadır. Net gerçekleşebilir değer, tahmini satış fiyatından stokları satışa hazır hale getirebilmek için yapılan giderlerle, pazarlama ve satış giderleri düşüldükten sonraki değerdir. Kullanılamaz veya satılamaz durumdaki stoklar için değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir (Not 7).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Vadeli döviz sözleşmeleri de dahil olmak üzere türev finansal araçlar, finansal tablolara gerçeğe uygun değerleri ile yansıtılır ve kayda alınmalarını izleyen dönemlerde yine gerçeğe uygun değerleri üzerinden değerlenir. Türev finansal araçlarından elde edilecek kâr veya zararların finansal tablolara yansıtılması, türev finansal araçlarının sınıflandırmasına göre değişmektedir. Türev finansal araçlar her ne kadar Grup'un risk yönetimi çerçevesinde kullanılsalar da riskten korunma muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımaması nedeniyle finansal tablolara ilk olarak alım sırasında oluşan masrafları da içeren gerçeğe uygun değerleri ile yansıtılır ve kayda alınmalarını izleyen dönemlerde de gerçeğe uygun değerleri üzerinden değerlenir. Bu enstrümanların gerçeğe uygun değerlerinde meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan kazanç ve kayıplar kâr veya zarar olarak konsolide gelir tablosu ile ilişkilendirilir.
Yatırım amaçlı gayrimenkuller, kira ve/veya değer artış kazancı olmak üzere sermaye iradı elde etmek amacıyla elde tutulan gayrimenkuller olup ilk olarak maliyet değerleri ve buna dahil olan işlem maliyetleri ile ölçülürler. Başlangıç muhasebeleştirmesi sonrasında yatırım amaçlı gayrimenkuller, raporlama dönemi tarihi itibarıyla piyasa koşullarını yansıtan gerçeğe uygun değerleri ile değerlenirler (Not 9). Yatırım amaçlı gayrimenkullerin gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerden kaynaklanan kazanç veya zararlar oluştukları dönemde konsolide kâr veya zarar tablosuna dahil edilirler.
Yatırım amaçlı gayrimenkuller, satılmaları veya kullanılamaz hale gelmeleri ve satışından gelecekte herhangi bir ekonomik yarar sağlanamayacağının belirlenmesi durumunda finansal durum tablosu dışında bırakılırlar. Yatırım amaçlı gayrimenkullerin kullanım süresini doldurmasından veya satışından kaynaklanan kâr/zarar, oluştukları dönemde konsolide kâr veya zarar tablosuna dahil edilir.
Maddi duran varlıklar maliyet değerleri üzerinden birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklüğü karşılığı düşülerek muhasebeleştirilmektedir. Maddi duran varlıklar satıldığı zaman bu varlığa ait maliyet ve birikmiş amortismanlar ve varsa değer düşüklüğü karşılıkları ilgili hesaplardan düşüldükten sonra oluşan gelir ya da gider, konsolide kâr veya zarar tablosuna dahil edilmektedir.
Maddi duran varlığın maliyet değeri; alış fiyatı, ithalat vergileri ve iadesi mümkün olmayan vergiler ve maddi duran varlığı kullanıma hazır hale getirmek için yapılan masraflardan oluşmaktadır. Maddi duran varlığın kullanımına başlandıktan sonra oluşan tamir ve bakım gibi masraflar, oluştukları dönemde gider kaydedilmektedir. Yapılan harcamalar ilgili maddi duran varlığa gelecekteki kullanımında ekonomik bir değer artışı sağlıyorsa bu harcamalar varlığın maliyetine eklenmektedir.
Amortismana tabi varlıklar, tahmini ekonomik ömürlerine dayanan oranlarla doğrusal amortisman yöntemine göre amortismana tabi tutulmaktadır (Not 10). Ekonomik ömür ve amortisman metodu düzenli olarak gözden geçirilmekte, buna bağlı olarak metodun ve amortisman süresinin ilgili varlıktan edinilecek ekonomik faydaları ile paralel olup olmadığına bakılmaktadır. Amortisman süreleri aşağıdaki gibidir:
| (Yıl) | |
|---|---|
| Yer altı ve yerüstü düzenleri | 33 |
| Binalar | 33 |
| Makine ve ekipmanlar | 12-33 |
| Taşıtlar | 4-10 |
| Demirbaşlar | 8-14 |
| Özel maliyetler | 5-30 |
Varlığın değerinin düştüğüne dair bir belirti oluşursa ilgili varlığın net gerçekleşebilir değeri yeniden tahmin edilir, değer düşüklüğü karşılığı konsolide finansal tablolara yansıtılır.
Bir varlığın kayıtlı değeri, varlığın geri kazanılabilir değerinden daha yüksekse, kayıtlı değer derhal geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer ilgili varlığın net satış fiyatı ya da kullanımdaki değerinin yüksek olanıdır. Net satış fiyatı, varlığın makul değerinden satışı gerçekleştirmek için katlanılacak maliyetlerin düşülmesi suretiyle tespit edilir. Kullanımdaki değer ise ilgili varlığın kullanılmasına devam edilmesi suretiyle gelecekte elde edilecek tahmini nakit akımlarının raporlama dönemi tarihi itibarıyla indirgenmiş tutarlarına artık değerlerinin eklenmesi ile tespit edilir.
Maddi duran varlıkların satışı dolayısıyla oluşan kâr ve zararlar yatırım faaliyetlerden gelirler ve giderler hesaplarına dahil edilirler.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Maddi olmayan duran varlıklar elde etme maliyetleri üzerinden kayda alınırlar. Grup bünyesinde yaratılan, üretimi planlanan yeni araçların geliştirilmesine yönelik katlanılan harcamalar hariç, maddi olmayan duran varlıklar aktifleştirilemez ve yapılan harcamalar oluştukları dönem içerisinde giderleştirilirler. Maddi olmayan duran varlıklar tahmini kullanım ömürleri doğrultusunda doğrusal amortisman metodu ile itfa edilirler. Aktifleştirilen geliştirme giderleri, ürünün ticari üretiminin başlamasını müteakip tahmini kullanım ömürleri doğrultusunda doğrusal amortisman metodu ile itfa edilirler. Maddi olmayan duran varlıklar; taşıdıkları değerler, koşullardaki değişikliklerin ve olayların taşınan değerin düşebileceğine dair belirti oluşturmaları durumunda gözden geçirilir ve gerekli karşılık ayrılır (Not 11).
Grup, kullanım hakkı varlıklarını finansal kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte muhasebeleştirmektedir (örneğin, ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla). Kullanım hakkı varlıkları, maliyet bedelinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülerek hesaplanır. Finansal kiralama borçlarının yeniden değerlenmesi durumunda bu rakam da düzeltilir.
Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdakileri içerir:
Dayanak varlığın mülkiyetinin kiralama süresi sonunda Grup'a devri makul bir şekilde kesinleşmediği sürece, Grup kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutmaktadır.
Kullanım hakkı varlıkları değer düşüklüğü değerlendirmesine tabidir.
Grup kira yükümlülüğünü kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçmektedir.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:
Bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemeleri, ödemeyi tetikleyen olayın veya koşulun gerçekleştiği dönemde gider olarak kaydedilmektedir.
Grup kiralama süresinin kalan kısmı için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirlemektedir.
Grup kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:
Buna ek olarak, kiralama süresinde bir değişiklik, özü itibarıyla sabit kira ödemelerinde bir değişiklik veya dayanak varlığı satın alma opsiyonuna ilişkin yapılan değerlendirmede bir değişiklik olması durumunda, finansal kiralama yükümlülüklerinin değeri yeniden ölçülmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Araştırma harcamaları oluştukları tarihte gider yazılır. Aşağıda belirtilen kriterlere sahip proje harcamaları dışında geliştirme için yapılan harcamalarda, oluştukları dönem içerisinde gider olarak kayıt edilmektedir:
Yukarıda bahsedilen kriterleri karşılayan geliştirme projelerinin maliyetleri aktifleştirilmektedir ve ilgili proje ömürleri (2 - 13 yıl arasında) doğrultusunda doğrusal amortisman metodu ile itfa edilirler.
Grup, tüm maddi ve maddi olmayan duran varlıkları için, her rapor tarihinde söz konusu varlığa ilişkin değer düşüklüğü olduğuna dair herhangi bir gösterge olup olmadığını değerlendirir. Eğer böyle bir gösterge mevcutsa, o varlığın taşınmakta olan değeri, kullanım veya satış yoluyla elde edilecek olan tutarlardan yüksek olanı ifade eden net gerçekleşebilir değer ile karşılaştırılır. Eğer söz konusu varlığın veya o varlığın ait olduğu nakit üreten herhangi bir birimin kayıtlı değeri, kullanım veya satış yoluyla geri kazanılacak tutardan yüksekse, değer düşüklüğü meydana gelmiştir. Bu durumda oluşan değer düşüklüğü zararları konsolide kâr veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.
Değer düşüklüğünün iptali nedeniyle varlığın (veya nakit üreten birimin) kayıtlı değerinde meydana gelen artış, önceki yıllarda değer düşüklüğünün konsolide finansal tablolara alınmamış olması halinde oluşacak olan defter değerini (amortismana tabi tutulduktan sonra kalan net tutar) aşmamalıdır. Değer düşüklüğünün iptali konsolide kâr veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.
Grup, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat Standardı" doğrultusunda hasılatın muhasebeleştirilmesinde aşağıda yer alan beş aşamalı modeli kullanmaktadır.
Bu modele göre öncelikle müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt edilen mal veya hizmetler değerlendirilmekte ve söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verilen her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlenmektedir. Sonrasında ise edim yükümlülüklerinin zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği tespit edilmektedir.
Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak konsolide finansal tablolara alır. Mal veya hizmet devri taahhüdü niteliğindeki edim yükümlülükleri ile alakalı hasılat, mal veya hizmetlerin kontrolünün müşterilerin eline geçtiğinde muhasebeleştirilir.
Grup, satışı yapılan mal veya hizmetin kontrolünün müşteriye devrini değerlendirirken,
Hasılat, faaliyetler ile ilgili olarak Grup'a ekonomik getiri sağlanmasının muhtemel ve getirinin güvenilir olarak ölçülebilmesinin mümkün olduğu zaman muhasebeleştirilir (Not 16). Hasılat, verilen iskontolar ile katma değer ve satış vergileri düşülerek muhasebeleştirilir. Grup, satılan mal veya hizmetin kontrolünü aynı anda müşteriye devretmekte ve hasılat, edim yükümlülüğü yerine getirildiği an muhasebeleştirilmektedir. Bunun için ayrıca gelirin miktarının güvenilir bir biçimde ölçülmesi gerekmektedir. Hasılat, riskleri ve faydaları devredilmiş malların fatura edilmiş bedelinin, satış iadelerinden arındırılmış halidir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (Devamı)
Müşteri sözleşmelerinden hasılat (Devamı)
Uzatılmış garanti satışlarından kaynaklanan hasılat
Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü satışı yapmaktadır. Verilen ek garanti taahhütlerinin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak belirlenmekte ve sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, uzatılmış garanti satışları nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir.
Her bir edim yükümlülüğü için Grup, sözleşme başlangıcında edim yükümlülüğünü zamanla yerine getirip getirmediğini ya da edim yükümlülüğünün zamanın belli bir anında yerine getirip getirmediğini belirler. Grup, uzatılmış garanti satışlarında hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla söz konusu satışlarına ilişkin edim yükümlülüklerini zamanla yerine getirir ve bu edim yükümlülüğünün tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek zamanla hasılatı konsolide finansal tablolara alır. Grup, ürün satışlarından kaynaklanan hasılatı kontrolün müşteriye devrini takiben konsolide finansal tablolarına kaydeder.
Faiz gelir ve giderleri etkin faiz metodu kullanılarak tahakkuk esasına göre kayıt edilmektedir. Grup tarafından tahsis edilmiş tüketici finansmanı kredilerinin tahsilatı şüpheli duruma düştüğü zaman ilgili faiz gelir tahakkuku kayıtlara yansıtılmaz.
Kredi tahsis ücretleri ise Grup'un müşterilere verilen kredilerinin açılışında tahsil ettiği kredi açılış ücretlerinden oluşmakta ve kredilerin geri ödeme dönemleri üzerinden sistematik bir yöntem ile düşülerek konsolide finansal tablolarda finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar kaleminden netlenerek gösterilmektedir.
Ayrıca, Grup kullandırdığı kredilere istinaden yapmış olduğu hayat sigortalarına istinaden kredilendirdiği sigorta primlerini sigorta yapan kuruluş ile belli bir plan dahilinde paylaşmaktadır. Grup payına düşen bu sigorta prim gelirleri ise kredilerin geri ödeme dönemleri üzerinden sistematik bir yöntem ile peşin tahsil edilen gelir olarak konsolide finansal tablolarda diğer yükümlülükler altında gösterilmektedir.
Satışların içerisinde önemli bir finansman maliyeti bulunması durumunda, makul bedel, gelecekte oluşacak tahsilatların, finansman maliyeti içerisinde yer alan gizli faiz oranı ile indirgenmesi ile tespit edilir. Gerçek değerleri ile nominal değerleri arasındaki fark, tahakkuk esasına göre faiz geliri olarak değerlendirilir.
Borçlanmalar ilk muhasebeleştirme esnasında gerçeğe uygun değerden katlanılan işlem maliyetleri düşülerek muhasebeleştirilirler. Borçlanmalar ilk muhasebeleştirmenin ardından itfa edilmiş maliyetlerinden ölçülürler. Tahsil edilen tutar (işlem maliyetleri düşülmüş) ile geri alınan tutar arasındaki fark, etkin faiz yöntemi kullanılmak sureti ile dönem süresince kâr veya zarda muhasebeleştirilir. Kredi olanaklarının temininde ödenen ücretler, kredi olanağının bir kısmı ya da tamamının kullanılmasının muhtemel olması durumunda kredinin işlem maliyeti olarak muhasebeleştirilirler. Bu durumda, bu ücretler kredi kullanılıncaya kadar ertelenirler. Kredi olanağının bir kısmı ya da tamamının kullanılacağının muhtemel olduğuna dair bir kanıt bulunmadığında, bu ücretler likidite hizmetinin peşin ödemesi olarak aktifleştirilir ve kredi olanağının ilgili olduğu dönem boyunca itfa edilir (Not 24).
Bir özellikli varlığın elde edilmesi, inşası veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen genel ve özel amaçlı alınmış borçların maliyetleri, ilgili varlığın maliyetinin bir parçası olarak, bu varlıkları amaçlanan kullanıma veya satışa hazır duruma getirilmesi için gerekli süre boyunca aktifleştirilir. Bu tür maliyetler güvenilebilir bir biçimde ölçülebilmeleri ve gelecekte ekonomik yararlardan işletmenin faydalanabilmesinin muhtemel olması durumunda, varlığın maliyetine dahil edilir. Özellikli varlıklarla ilgili alınmış harcanması beklenen özel amaçlı borçların geçici olarak nemalandırılması ile kazanılan yatırım geliri, aktifleştirme koşullarını sağlayan borçlanma maliyetlerinden düşülür. Bu kapsamda olmayan borçlanma maliyetleri ise oluştukları tarihte giderleştirilir. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla sona eren hesap döneminde kullanılan kredilere ilişkin aktifleştirme yoktur (31 Aralık 2023: Yoktur).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Dönem vergi gideri cari dönem vergi giderini ve ertelenmiş vergi giderini kapsar. Dönem vergisi ve ertelenmiş vergi gelir veya gider olarak, verginin doğrudan özkaynak veya diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kâr veya zarar tablosuna kaydedilir. Bu durumda ise, vergi sırasıyla diğer kapsamlı gelirler veya özkaynaklarda muhasebeleştirilir (Not 22).
Cari dönem vergi gideri, Grup'un ve bağlı ortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerde yürürlükte olan veya yürürlüğe girmesi kesine yakın olan vergi kanunları dikkate alınarak hesaplanır. Grup, yürürlükte olan vergi kanununun yoruma açık olması durumunda periyodik olarak vergi beyanını değerlendirir ve gerekli görülen durumlarda vergi otoritelerine ödenecek borçlar için provizyon ayrılır.
Ertelenmiş vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin konsolide finansal tablolarda yer alan değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri, yürürlükte olan veya bilanço tarihi itibarıyla yürürlüğe giren vergi oranları ve vergi mevzuatı dikkate alınarak, vergi varlığının gerçekleşeceği veya yükümlülüğünün ifa edileceği dönemde uygulanması beklenen vergi oranları üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kâr elde etmek suretiyle geçici farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.
Grup, vergilendirilebilir geçici farkların kapatılma zamanını kontrol edebilmesi ve geçici farklılığın öngörülebilir bir sürede kapatılmasının muhtemel olmaması durumu haricinde bağlı ortaklıkları ile ilgili tüm vergilendirilebilir geçici farklar için ertelenmiş vergi yükümlülüğü hesaplar.
Grup, ertelenmiş vergi varlığı ile ertelenmiş vergi borcunu ancak ve ancak yasal olarak dönem vergi varlıklarını dönem vergi borçlarına mahsup etme hakkının olması ve aynı vergi mükellefi veya ertelenmiş vergi varlığı veya yükümlülüğünü net gösterme niyeti olan farklı mükelleflerin ertelenmiş vergi varlığı ve ertelenmiş vergi borcunun yukarıda belirtilen yasal düzenlemeyi yapan vergi idaresi ile aynı olması durumunda mahsup eder.
Grup, mevcut iş kanunu gereğince, emeklilik nedeni ile işten ayrılan veya istifa ve kötü davranış dışındaki nedenlerle işine son verilen ve en az bir yıl hizmet vermiş personele belirli miktarda kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür.
Grup, ilişikteki finansal tablolarda kıdem tazminatı karşılığını "Projeksiyon Metodu"nu kullanarak ve Grup'un personel hizmet süresini tamamlama ve kıdem tazminatına hak kazanma konularında geçmiş yıllarda kazandığı deneyimlerini baz alarak hesaplamış ve bilanço tarihinde devlet tahvilleri kazanç oranı ile iskonto etmiştir.
Gelir tablosuna çalışan giderleri olarak yansıtılmış olan, tanımlanmış fayda planlarına ilişkin cari hizmet maliyeti, bir varlığın maliyetine eklenenler hariç, cari yılda çalışan hizmetlerinden kaynaklanan tanımlanmış fayda yükümlülüğündeki, fayda değişikliği kısıntıları ve ödemelerdeki artışı ifade eder. Geçmiş hizmet maliyetleri oluştukları dönemde konsolide gelir tablosuna kaydedilir.
Net faiz gideri, tanımlanmış fayda yükümlülüğünün net değerine ve planlanmış varlığın gerçeğe uygun değerine, iskonto oranı uygulanarak hesaplanmasıyla bulunur. Bu maliyet konsolide kâr veya zarar tablosunda çalışan giderleri altında muhasebeleştirilir.
Aktüeryal varsayımla gerçekleşen arasındaki fark düzeltmeleri ile aktüeryal varsayım değişikliklerinden doğan tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç ve kayıpları, oluştukları dönem içinde diğer kapsamlı gelirler olarak özkaynaklara yansıtılır (Not 14).
Konsolide kâr veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, net kârın, raporlama boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesiyle bulunmaktadır.
Türkiye'de şirketler sermayelerini halihazırda bulunan hissedarlarına, geçmiş yıl kazançlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile artırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunur (Not 23).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Karşılıklar, geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir hukuki veya zımni yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesi için ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkmasının muhtemel olması ve yükümlülük tutarının güvenilir bir biçimde tahmin edilebiliyor olması durumlarında ayrılmaktadır (Not 13). Gelecek dönemlerde oluşması beklenen faaliyet zararları için karşılık ayrılmaz.
Karşılık tutarı, paranın zaman değerine ilişkin mevcut piyasa değerlendirmelerini ve borca özgü riskleri yansıtan vergi öncesi oranlar kullanılarak yükümlülüğü yerine getirilmesi için tahmin edilen giderlerin bugünkü değeri olarak ölçülür. Karşılık tutarında zamanın geçmesinden kaynaklanan artış faiz gideri olarak kaydedilir.
Karşılıklar her bilanço tarihinde gözden geçirilmekte ve yönetimin en iyi tahminlerini yansıtacak şekilde gerekli düzenlemeler yapılmaktadır.
Grup, yurtiçinde satılan araçlar için satış tarihini takip eden belirli bir süre boyunca ücretsiz bakım ve tamir hizmeti sağlamaktadır. Grup'un ihraç satışları garanti kapsamında değildir. Garanti kapsamında bulunan araçlar için tahmin edilen garanti karşılık tutarı, geçmiş dönemlerde gerçekleşen giderlere göre revize edilmektedir. Grup'un ilave garanti süresi sağlayan sigorta poliçesi satışlarından kaynaklanan önemli bir yükümlülüğü bulunmamaktadır (Not 13).
Şarta bağlı yükümlülükler, kaynak aktarımını gerektiren durum yüksek bir olasılık taşımıyor ise konsolide finansal tablolarda yansıtılmayıp dipnotlarda açıklanmaktadır. Şarta bağlı varlıklar ise konsolide finansal tablolara yansıtılmayıp ekonomik getiri yaratma ihtimali yüksek olduğu takdirde dipnotlarda açıklanır.
Bir finansal varlık ve borcun birbirine mahsup edilerek net tutarın bilançoda gösterilmesi ancak işletmenin; muhasebeleştirilen tutarları netleştirme konusunda yasal bir hakkının bulunması ve net esasa göre ödemede bulunma ya da varlığı elde etme ve borcu ödeme işlemlerini eş zamanlı olarak gerçekleştirme niyetinde olması durumunda mümkün olabilir. Yasal hak, gelecekteki bir olaya bağlı olmamalı, normal operasyonel akışta ve şirketin ya da karşı tarafın temerrüt, aciz hali ya da iflası durumunda dahi kullanılabilir olmalıdır.
Yabancı para cinsinden oluşan gelir ve giderler işlem tarihinde geçerli olan kurlar ile çevrilmektedir. Yabancı paralarla ifade edilen parasal aktiflerin ve pasiflerin çevriminde bilanço tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilen kurlar kullanılmaktadır. Yabancı para cinsinden olan işlemlerin çevrilmesinden veya yabancı paralarla ifade edilen tutarların değerlemesinden doğan kur farkı gelir ya da gideri ilgili dönemde konsolide kâr veya zarar tablosuna yansıtılmaktadır.
Bir faaliyet bölümünün, raporlanabilir bölüm olarak belirlenebilmesi için, işletme dışı müşterilere yapılan satışlar ve bölümler arası satışlar veya transferler de dahil olmak üzere, hasılatının, işletme içi ve dışı tüm faaliyet bölümlerinin toplam hasılatının %10'unu veya daha fazlasını oluşturması, raporlanan kâr veya zararının %10'u veya daha fazlası olması veya varlıklarının, tüm faaliyet bölümlerinin toplam varlıklarının %10'u veya daha fazlası olması gerekmektedir.
Yönetimin bölüme ilişkin bilgilerin finansal tablo kullanıcıları için faydalı olacağına inanması durumunda, yukarıdaki sayısal alt sınırlardan herhangi birini karşılamayan faaliyet bölümleri de raporlanabilir bölümler olarak değerlendirilebilir ve bunlara ilişkin bilgiler ayrı olarak açıklanabilir.
Grup, faaliyet bölümlerini yönetim kurulu tarafından incelenen ve stratejik kararların alınmasında etkili olan raporlara dayanarak belirlemiştir. Grup'un faaliyet grupları otomobil ve yedek parça ticareti ile tüketici finansmanı olarak değerlendirilmektedir. Grup yönetimi, faaliyet bölümlerinin performansını TFRS'ye göre hazırlanan finansman geliri öncesi faaliyet kârına göre değerlendirmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Etkin bir nakit akım korunma işleminde, korunma amaçlı aracın rayiç değerinde olan değişiklikler doğrudan özkaynaklar hesabında tanımlanır. Etkin olmayan kısım dönem kârında kâr veya zarar olarak tanımlanır. Eğer nakit akım korunma işlemi bir varlık veya yükümlülüğün doğmasıyla sonuçlanırsa, geçmişte oluşmuş ve özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilmiş tüm kazanç ve kayıplar ilgili varlık veya yükümlülüğün maliyetine dahil edilir. Aksi takdirde, diğer tüm nakit akım korunma işlemleri için başlangıçta özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilmiş kazanç ve kayıplar, korunan yükümlülüğün ifa edildiği veya beklenen işlemin kâr veya zarar tablosunu etkilediği dönemlerde ilgili kâr/zarar hesapları ile ilişkilendirilir. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla sona eren yıl içerisinde konsolide diğer kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirilen nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir 1.595.171 TL tutarındadır (31 Aralık 2023: 630.401 TL tutarında nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gider).
Korunmanın, korunma muhasebesi uygulanması için gerekli koşulları sağlayamaz hale gelmesi durumunda korunma amaçlı araca ilişkin olarak etkin bir korunma varken özkaynaklar içerisinde finansal tablolara alınan birikmiş kazanç ve kayıplar, tahmini işlem gerçekleşene kadar özkaynaklar içerisinde tutulur. Tahmini işlemin gerçekleşmesinin beklenmemesi durumunda, özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilen birikmiş kazanç veya kayıplar döneminin kâr veya zararı olarak finansal tablolara alınır.
Yatırım maliyetleri ile ilgili yabancı para cinsinden uzun vadeli krediler (türev olmayan korunma aracı) ile hafif ticari araçların (Yeni Doblo, Doblo FL ve Doblo US) ve binek araçların (Egea, Stationwagon, Hatchback) gerçekleşen ve gelecekte beklenen satışları (korunmaya konu kalem) arasında etkili bir nakit akım korunması ilişkisi bulunmaktadır. Yine aynı şekilde Şirket ile Stellantis Europe SPA'a arasında yapılan üretim anlaşmaları çerçevesinde Yeni Doblo, Doblo FL ve Doblo US için 2009 yılından itibaren 2022 yılı Aralık ayına kadar Stellantis Europe SPA'a yapılacak satışların hasılatlarının bir bölümü ile uzun vadeli ilgili kredi borçları karşılanacaktır. Ayrıca Şirket ile Stellantis Europe SPA'a arasında yapılan üretim anlaşmaları çerçevesinde Egea ve Stationwagon/Hatchback için 2021 yılından itibaren 2024 Aralık ayına kadar Stellantis Europe SPA'a yapılacak satışların hasılatının bir bölümü ile uzun vadeli kredi borçları karşılanacaktır.
Finansal riskten korunma işleminin etkinliği her finansal raporlama döneminde sürekli olarak değerlendirilmektedir ve finansal riskten korunma işleminin, korunulan risk ile ilişkilendirilebilen nakit akışlarındaki değişiklikleri dengelemede etkin olması, ilgili finansal riskten korunma ilişkisine ilişkin belgelendirilmiş risk yönetim stratejisi ile tutarlı olduğunu göstermektedir.
Aşağıdaki kriterlerden birinin varlığında, taraf Grup ile ilişkili sayılır (Not 4):
a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda Şirket ile ilişkili sayılır:
Söz konusu kişinin,
(b)Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme Şirket ile ilişkili sayılır:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Tüm devlet teşvikleri, elde edilmesi için gerekli şartların Grup tarafından yerine getirileceğine ve teşviğin Grup tarafından elde edilebileceğine dair makul bir güvence oluştuğunda gerçeğe uygun değerleri ile muhasebeleştirilir. Devlet yardımının bir gider ile ilişkili olması durumunda, bu yardımın karşılayacağı giderler ile eşleşecek şekilde gelirleştirilir. Devlet yardımının bir varlık ile ilişkili olması durumda ise bu gelir ertelenmiş gelir olarak kaydedilir.
Giderlere ilişkin alınan devlet teşvikleri, giderlerin oluştuğu dönem ile eşleşmesi amacıyla giderlerin oluştuğu döneme kadar ertelenir ve karşılığı olduğu giderlerin oluştuğu dönemde gelir tablosunda muhasebeleştirilir.
Maddi duran varlıklarla ilgili devlet teşvikleri ertelenmiş devlet teşvikleri olarak uzun vadeli yükümlülükler altında muhasebeleştirilir ve ilgili varlıkların ekonomik ömürleri boyunca doğrusal amortisman yöntemi ile gelir tablosuna kaydedilir. Yatırım, araştırma ve geliştirme teşvikleri, Grup'un teşvik talepleri yetkili makamlar tarafından onaylandığı zaman tanımlanır (Not 12).
| Otomobil ve yedek parça ticareti |
Tüketici finansmanı |
Toplam | |
|---|---|---|---|
| Hasılat | 120.266.571 | 9.051.030 | 129.317.601 |
| Brüt kâr | 11.783.227 | 1.588.646 | 13.371.873 |
| Faaliyet giderleri (-) | (9.976.180) | (315.216) | (10.291.396) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 8.045.176 | 12.696 | 8.057.872 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (6.789.967) | (226.009) | (7.015.976) |
| Finansman gideri öncesi faaliyet kârı | 3.062.256 | 1.060.117 | 4.122.373 |
| Otomobil ve yedek parça ticareti |
Tüketici finansmanı |
Toplam | |
|---|---|---|---|
| Hasılat | 184.228.756 | 3.830.245 | 188.059.001 |
| Brüt kâr | 32.475.250 | 961.872 | 33.437.122 |
| Faaliyet giderleri (-) | (10.490.741) | (237.467) | (10.728.208) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 15.224.431 | 5.257 | 15.229.688 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (17.657.613) | (56.405) | (17.714.018) |
| Finansman gideri öncesi faaliyet kârı | 19.551.327 | 673.257 | 20.224.584 |
31 Aralık 2024 itibarıyla tüketici finansmanı faaliyet bölümüne ait varlıkların ve yükümlülüklerin dağılımı, dönen varlıklar içerisinde 14.710.862 TL, duran varlıklar içerisinde 4.714.102 TL, kısa vadeli yükümlülükler içerisinde 10.159.395 TL, uzun vadeli yükümlülükler içerisinde 7.779.104 TL şeklinde takip edilmektedir. (31 Aralık 2023: dönen varlıklar içerisinde 12.862.175 TL, duran varlıklar içerisinde 3.738.091 TL, kısa vadeli yükümlülükler içerisinde 8.091.785 TL, uzun vadeli yükümlülükler içerisinde 7.349.935 TL).
31 Aralık 2024 itibarıyla hasılatın %44,88 kısmı ilişkili taraflara yapılan satışlardan oluşmaktadır (31 Aralık 2023: %48,60 (Not 4).
Grup yönetimi bölümlere göre raporlamada finansman gideri öncesi faaliyet kârı üzerinde durmaktadır, bu nedenle Grup finansman gelirleri ve giderlerini bölümler bazında dağıtmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| İlişkili taraflarla ilgili mevduat ve finansal borçlanma bakiyeleri | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (mevduat) (1) | 1.822.397 | 2.577.118 |
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (finansal borçlanma) (1) | (1.285.947) | (1.234.109) |
| Toplam | 536.450 | 1.343.009 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (1) | 3.963.532 | 7.304.102 |
| Stellantis Europe SPA (2) | 6.102.173 | 6.458.666 |
| Diğer (1) | 2.101.443 | 448.491 |
| Eksi: vadeli satışlardan kaynaklanan hakkedilmemiş finansman geliri | (61.630) | (123.405) |
| Toplam | 12.105.518 | 14.087.854 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
| Stellantis Europe SPA (2) | 3.049.325 | 15.769.153 |
| Diğer (1) | 848.866 | 1.679.917 |
| İlişkili taraflardan olan alacak reeskont (-) | (37.989) | (54.848) |
| Toplam | 3.860.202 | 17.394.222 |
| Satışlar | ||
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (1) | 32.926.352 | 38.254.999 |
| Stellantis Europe SPA (2) | 18.713.452 | 50.408.280 |
| Diğer (1) | 2.337.187 | 868.489 |
(1) Müşterek yönetime sahip ortaklar; bu şirketlerin ortakları ve bunların bağlı ortaklık, müşterek yönetime tabi ortaklık veya iştiraklerden oluşan ilişkili taraflarını temsil etmektedir. (2) Müşterek yönetime sahip ortakları temsil etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Yurtiçi malzeme ve hizmet alımları
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (1) | 3.135.668 | 2.986.907 |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. (1) | 1.596.614 | 2.018.793 |
| Ram Dış Ticaret A.Ş. (1) | 1.414.927 | 2.988.678 |
| Koç Holding A.Ş. (2)(*) | 289.137 | 380.543 |
| Plastiform Plastik San. Tic. A.Ş. (1) | 211.004 | 405.190 |
| Opet Fuchs Madeni Yağlar Tic. A.Ş. (1) | 209.348 | 182.810 |
| Ram Sigorta Aracılık Hizmet A.Ş. (1) (**) | 159.199 | 185.280 |
| Sistemi Comandi Meccanici Otomotiv San. Tic. A.Ş. (1) | 144.094 | 285.427 |
| Opet Petrolcülük A.Ş (1) | 126.729 | 158.453 |
| Ingage Dijital Pazarlama Hizmetleri (1) | 116.935 | 60.646 |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (1) | 111.820 | 291.039 |
| Setur Servis Turistik A.Ş.(1) | 76.816 | 147.512 |
| Tanı Pazarlama ve İletişim A.Ş (1) | 37.965 | 28.376 |
| Diğer (1) | 95.453 | 108.043 |
| Toplam | 7.725.709 | 10.227.697 |
Yurtdışı ticari mal, malzeme ve hizmet alımları
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Stellantis Europe SPA (2) | 51.920.058 | 62.606.871 |
| Diğer (1) | 1.790.487 | 8.844 |
| 53.710.545 | 62.615.715 |
(1) Müşterek Yönetime sahip ortaklar; bu şirketlerin ortakları ve bunların bağlı ortaklık, müşterek yönetime tabi ortaklık veya iştiraklerden oluşan ilişkili taraflarını temsil etmektedir. (2) Müşterek yönetime sahip ortakları temsil etmektedir.
(*) Koç Holding A.Ş. bünyesindeki şirketlere finans, hukuk, planlama, vergi, üst yönetim gibi konularda sunduğu hizmetlerin karşılığı olarak, personel ve üst yönetim giderleri dahil olmak üzere Koç Holding A.Ş. nezdinde hizmet sunulan şirketlerle ilgili olarak oluşan giderlerin, Transfer Fiyatlaması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında 1 Seri No.lu Genel Tebliğin "11- Grup İçi Hizmetler" düzenlemesi çerçevesinde dağıtımı sonucunda fatura edilen hizmet bedelini içermektedir.
(**) Sigorta acentesi olarak faaliyet gösteren Ram Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş. aracılığı ile ilişkili taraf olmayan sigorta şirketleri arasında imzalanan poliçeler kapsamında ödenen ve tahakkuk eden prim tutarını içermektedir.
İlişkili kuruluşlardan alınan faiz 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren 12 aylık dönem itibarıyla 839.774 TL'dir (31 Aralık 2023: 850.504 TL).
TOFAŞ'ın üst düzey yöneticileri; Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri, Genel Müdür ve Genel Müdüre doğrudan bağlı Direktörler olarak belirlenmiştir. 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıllık hesap döneminde Grup'un üst düzey yöneticilere (32 kişi) (31 Aralık 2023: 30 kişi) sağlamış olduğu ücret ve benzeri faydaların toplamı 31 Aralık 2024 tarihindeki alım gücü ile 469.983 TL'dir (31 Aralık 2023: 421.371 TL). Söz konusu tutarın 68.185 TL'lik kısmı üst düzey yönetici kadrosundan ayrılma dolayısıyla yapılan ödemelerden oluşmaktadır.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, bağlı ortaklık KFK'nın ilişkili kuruluş tarafından kapalı ihraç usulü ile nitelikli yatırımcılara satılan tahvillerinin taşınan değeri 92.681 TL olup, Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları ve uzun vadeli borçlanmalar içerisinde yer almaktadır(31 Aralık 2023: 98.322 TL).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Raporlama tarihi itibarıyla Grup'un ticari alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Alıcılar | 8.967.977 | 12.853.691 |
| Şüpheli alacaklar | 17.758 | 21.013 |
| Eksi: şüpheli alacak karşılığı | (16.118) | (18.544) |
| Eksi: vadeli satışlardan kaynaklanan hakedilmemiş finansman geliri | (190.052) | (352.768) |
Şüpheli ticari alacak karşılığının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 18.545 | 30.719 |
| Dönem içerisindeki değişim, net | 3.758 | (127) |
| Enflasyon etkisi | (6.185) | (12.048) |
| 16.118 | 18.544 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Grup'un alacaklarına karşılık olarak atanmış olan 467.523 TL tutarında teminat mektubu 2.224 TL tutarında teminat çeki, 1.883 TL tutarında ipotek, 4.924.314 TL tutarında doğrudan borçlanma sistemi limiti (bankanın müşterisine işlem hacmine göre tanıdığı ödeme garanti limiti) bulunmaktadır (31 Aralık 2023: 2.888.311 TL tutarında teminat mektubu, 7.693 TL tutarında ipotek, 13.411.151 TL tutarında doğrudan borçlanma sistemi limiti).
b) Ticari Borçlar:
Raporlama tarihi itibarıyla Grup'un ticari borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Ticari borçlar | 7.513.994 | 16.816.213 |
| Eksi: vadeli alımlardan kaynaklanan tahakkuk etmemiş finansman gideri | (32.343) | (193.528) |
| 7.481.651 | 16.622.685 | |
8.779.565 12.503.392
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Kısa vadeli tüketici finansman kredileri | 12.162.926 | 10.309.808 |
| Tahsili şüpheli krediler | 374.084 | 90.009 |
| 12.537.010 | 10.399.817 | |
| Özel karşılıklar | (160.179) | (76.517) |
| Genel karşılıklar | (107.392) | (69.433) |
| 12.269.439 | 10.253.867 | |
| Uzun vadeli tüketici finansman kredileri | 4.655.950 | 3.696.442 |
| Genel karşılıklar | (43.689) | (25.661) |
| 4.612.261 | 3.670.781 |
31 Aralık 2024 tarihi itibariyle tüketicilere kullandırılan kredilerin faiz oranları sabit olup, TL krediler için aylık %0,01 - %8,96 (31 Aralık 2023: aylık %0,01 - %6,74) arasındadır.
Uzun vadeli tüketici finansman kredilerinin vadeleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1-2 yıl arası | 3.742.173 | 3.328.219 |
| 2-3 yıl arası | 870.088 | 342.051 |
| 3-4 yıl arası | - | 511 |
| 4.612.261 | 3.670.781 | |
| Kredi karşılıkları hesabının dönem içi hareketleri aşağıdaki gibidir: | ||
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| 1 Ocak | 171.610 | 209.839 |
| Dönem içerisinde ayrılan karşılık | 226.438 | 69.758 |
| Yıl içerisinde tahsil edilen (-) | (5.598) | (13.169) |
| Enflasyon etkisi | (81.190) | (94.817) |
| Toplam | 311.260 | 171.611 |
Grup tarafından kullandırılan finansman kredilerine karşılık müşterilerle yapılan sözleşmelerde toplam alacak tutarı kadar araçlar üzerinde rehin hakkı bulunmaktadır. Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle 23.437.938 TL tutarında alınan güncel değerleriyle kayıtlara alınan araçlar kadar teminatı bulunmaktadır (31 Aralık 2023: 19.051.026 TL). Ayrıca, Grup gerekli gördüğü durumlarda ek olarak ipotek teminatı da almaktadır. Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle 198.956 TL (31 Aralık 2023: 15.890 TL) tutarında özel karşılık ayırdığı tüketici finansman kredilerinin tamamı için araç rehini teminat olarak bulunmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Hammadde stokları | 2.263.341 | 2.716.428 |
| Yarı mamul stokları | 2.093.645 | 4.058.567 |
| Mamul stokları | 486.833 | 1.799.824 |
| İthal araçlar | 1.790.080 | 1.691.407 |
| Yedek parçalar | 986.412 | 972.618 |
| Yoldaki mallar | 1.346.140 | 2.973.036 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı (-) | (265.234) | (189.756) |
| 8.701.217 | 14.022.124 | |
| Stok değer düşüklüğü karşılığında gerçekleşen hareketler aşağıdaki gibidir: | ||
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| 1 Ocak | 189.755 | 412.953 |
| Dönem içindeki hareketler, net | 75.479 | (223.197) |
| 265.234 | 189.756 |
a) Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Verilen sipariş avansları | 35.671 | 54.396 |
| Peşin ödenmiş sigorta ve bayi giderleri | 190.485 | 228.503 |
| 226.156 | 282.899 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 1.798.726 TL tutarındaki (31 Aralık 2023: 914.852 TL) uzun vadeli peşin ödenmiş giderlerin, 1.784.971 TL tutarındaki (31 Aralık 2023: 895.481) kısmı maddi duran varlık alımları için verilmiş olan avanslardan oluşmaktadır.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 242.658 TL tutarındaki yükümlülük, TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat Standardı kapsamında muhasebeleştirilen uzatılmış garanti bedellerinden oluşmaktadır (31 Aralık 2023: 235.701).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllar içindeki yatırım amaçlı gayrimenkullerin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 214.662 | 233.365 |
| Gerçeğe uygun değer artışı/(azalışı) (*) | 20.298 | (18.703) |
| 31 Aralık 2024 | 234.960 | 214.662 |
(*) Söz konusu gayrimenkulün gerçeğe uygun değeri emsal karşılaştırma yöntemi ile 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle 234.960 TL (31 Aralık 2023: 214.662 TL) olarak belirlenmiştir. Değerleme sonucu oluşan 20.298 TL tutarındaki (31 Aralık 2023: 18.703 TL değer azalışı, yatırım faaliyetlerinden giderler) değer artışı, yatırım faaliyetlerinden gelirler içerisinde muhasebeleştirilmiştir (Not 19). Değerleme raporu, konuyla ilgili SPK lisansına ve gerekli mesleki birikime sahip bağımsız değerleme firması tarafından hazırlanmaktadır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihi itibarıyla Grup'un yatırım amaçlı gayrimenkullerine ilişkin gerçeğe uygun değer hiyerarşisi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| 31 Aralık 2024 | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 |
|---|---|---|---|
| Yatırım amaçlı gayrimenkuller | - | 234.960 | - |
| Toplam varlıklar | - | 234.960 | - |
| Türev araçlardan doğan finansal yükümlülükler | - | - | |
| Toplam yükümlülükler | - | - | - |
| 31 Aralık 2023 | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 |
| Yatırım amaçlı gayrimenkuller | - | 214.662 | - |
| Toplam varlıklar | - | 214.662 | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıl içindeki maddi duran varlıklar ve ilgili birikmiş amortismanlara ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Arsa, | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| yeraltı/yerüstü düzenleri |
Makine ve | Özel | Yapılmakta olan |
||||
| ve binalar | ekipmanlar | Demirbaşlar | Taşıtlar | maliyetler | yatırımlar | Toplam | |
| 1 Ocak tarihleri itibarıyla | |||||||
| Maliyet | 9.160.930 | 81.580.726 | 9.369.836 | 1.607.964 | 242.860 | 814.822 | 102.777.138 |
| Birikmiş amortisman | (6.150.645) | (74.945.325) | (8.141.115) | (640.963) | (170.660) | - | (90.048.708) |
| Net kayıtlı değer | 3.010.285 | 6.635.401 | 1.228.721 | 967.001 | 72.200 | 814.822 | 12.728.430 |
| 1 Ocak 2024, net kayıtlı değer | |||||||
| Girişler | - | 1.809 | 636 | 334.979 | - | 5.103.414 | 5.440.838 |
| Çıkışların maliyeti | (6.373) | (1.658.773) | (191.569) | (947.065) | - | - | (2.803.780) |
| Çıkışların amortismanı | 5.033 | 1.621.772 | 185.701 | 313.480 | - | - | 2.125.986 |
| Transferler | 74.659 | 3.780.281 | 431.330 | 767.250 | 2.477 | (5.055.997) | - |
| Amortisman gideri | (160.623) | (2.098.154) | (388.310) | (351.431) | (8.483) | - | (3.007.001) |
| 31 Aralık 2024, net kayıtlı değer | 2.922.981 | 8.282.336 | 1.266.509 | 1.084.214 | 66.194 | 862.239 | 14.484.473 |
| 31 Aralık itibarıyla | |||||||
| Maliyet | 9.229.216 | 83.704.043 | 9.610.233 | 1.763.128 | 245.337 | 862.239 | 105.414.196 |
| Birikmiş amortisman | (6.306.235) | (75.421.707) | (8.343.724) | (678.914) | (179.143) | - | (90.929.723) |
| 31 Aralık 2024, net kayıtlı değer | 2.922.981 | 8.282.336 | 1.266.509 | 1.084.214 | 66.194 | 862.239 | 14.484.473 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla maddi duran varlıklar üzerinde rehin veya ipotek bulunmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıl içindeki maddi duran varlıklar ve ilgili birikmiş amortismanlara ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Arsa, yeraltı/yerüstü düzenleri ve binalar |
Makine ve ekipmanlar |
Demirbaşlar | Taşıtlar | Özel maliyetler |
Yapılmakta olan yatırımlar |
Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak tarihleri itibarıyla | |||||||
| Maliyet | 9.056.101 | 82.235.666 | 9.172.362 | 1.012.956 | 240.398 | 88.959 | 101.806.442 |
| Birikmiş amortisman | (5.981.413) (73.849.090) | (7.952.376) | (530.820) | (161.603) | - | (88.475.302) | |
| Net kayıtlı değer | 3.074.688 | 8.386.576 | 1.219.986 | 482.136 | 78.795 | 88.959 | 13.331.140 |
| 1 Ocak 2023, net kayıtlı değer | |||||||
| Girişler | - | 1.564 | 3.220 | 179.747 | 1.392 | 2.093.195 | 2.279.118 |
| Çıkışların maliyeti | (443) | (935.424) | (202.620) | (169.935) | - | - | (1.308.422) |
| Çıkışların amortismanı | 331 | 923.162 | 198.030 | 81.344 | - | - | 1.202.867 |
| Transferler | 105.272 | 278.920 | 396.874 | 585.196 | 1.070 | (1.367.332) | - |
| Amortisman gideri | (169.563) | (2.019.397) | (386.769) | (191.487) | (9.057) | - | (2.776.273) |
| 31 Aralık 2023, net kayıtlı değer | 3.010.285 | 6.635.401 | 1.228.721 | 967.001 | 72.200 | 814.822 | 12.728.430 |
| 31 Aralık itibarıyla | |||||||
| Maliyet | 9.160.930 | 81.580.726 | 9.369.836 | 1.607.964 | 242.860 | 814.822 | 102.777.138 |
| Birikmiş amortisman | (6.150.645) | (74.945.325) | (8.141.115) | (640.963) | (170.660) | - | (90.048.708) |
| 31 Aralık 2023, net kayıtlı değer | 3.010.285 | 6.635.401 | 1.228.721 | 967.001 | 72.200 | 814.822 | 12.728.430 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla maddi duran varlıklar üzerinde rehin veya ipotek bulunmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllar içindeki maddi olmayan duran varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Geliştirme | Lisanslar ve | ||
|---|---|---|---|
| maliyetleri (*) | Diğer | Toplam | |
| 1 Ocak 2024 tarihleri itibarıyla Maliyet |
53.124.087 | 5.573.783 | 58.697.870 |
| Birikmiş itfa payları | (47.316.683) | (5.227.553) | (52.544.236) |
| Net kayıtlı değer | 5.807.404 | 346.230 | 6.153.634 |
| 1 Ocak 2024, net kayıtlı değer | |||
| Girişler | 1.287.340 | 127.345 | 1.414.685 |
| Çıkışlar | - | - | - |
| İtfa gideri | (3.300.431) | (104.926) | (3.405.357) |
| 31 Aralık 2024, net kayıtlı değer | 3.794.313 | 368.649 | 4.162.962 |
| 31 Aralık itibarıyla | |||
| Maliyet | 54.411.427 | 5.701.128 | 60.112.555 |
| Birikmiş itfa payları | (50.617.114) | (5.332.479) | (55.949.593) |
| 31 Aralık 2024, net kayıtlı değer | 3.794.313 | 368.649 | 4.162.962 |
| Geliştirme maliyetleri (*) |
Lisanslar ve Diğer |
Toplam | |
| 1 Ocak 2023 tarihleri itibarıyla | |||
| Maliyet Birikmiş itfa payları |
52.270.551 (44.495.058) |
5.443.807 (5.139.792) |
57.714.358 (49.634.850) |
| Net kayıtlı değer | 7.775.493 | 304.015 | 8.079.508 |
| 1 Ocak 2023, net kayıtlı değer | |||
| Girişler | 853.536 | 129.976 | 983.512 |
| İtfa gideri | (2.821.625) | (87.761) | (2.909.386) |
| 31 Aralık 2023, net kayıtlı değer | 5.807.404 | 346.230 | 6.153.634 |
| 31 Aralık itibarıyla | |||
| Maliyet | 53.124.087 | 5.573.783 | 58.697.870 |
| Birikmiş itfa payları | (47.316.683) | (5.227.553) | (52.544.236) |
| 31 Aralık 2023, net kayıtlı değer | 5.807.404 | 346.230 | 6.153.634 |
(*) Otomobil üretiminin verimliliğinin ve otomobil kalitesinin artırımı ve maliyetlerinin azaltılması kapsamında yapılmış olan geliştirme maliyetlerinden oluşmaktadır. Söz konusu tutar TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların içerisinde muhasebeleşmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Grup'un yatırım harcamaları ile ilgili çeşitli yatırım teşvik belgeleri bulunmaktadır. Bu teşvik belgeleri kapsamında sağlanan imkanlar aşağıdaki gibidir:
Grup, yapılan değerlendirme neticesinde, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi çerçevesinde, indirimli kurumlar vergisinden kaynaklanan geçici farklar üzerinden öngörülebilir ve vergi kanunları çerçevesinde indirimli kurumlar vergisi hakkının devam edebileceği süre içerisinde yararlanılabileceği sonucuna varılan 7.397.836 TL (31 Aralık 2023: 3.524.653 TL) indirimli kurumlar vergisi için 3.591.675 TL tutarında (31 Aralık 2023: 1.625.653 TL) ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilmiştir (Not 22).
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesinde değişiklik yapılarak 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu'nun 35. maddesiyle yapılan değişiklikle, araştırma ve geliştirme harcamaları üzerinden hesaplanacak Ar-Ge indirim oranı %40'tan %100'e çıkarılmıştır. Anılan kanun 1 Nisan 2008 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Buna göre kurumlar vergisi mükellefleri, yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetleri çerçevesinde işletme bünyesinde 2008 yılından itibaren yaptıkları harcamaların %100'ü kurumlar kazancı tespitinde Ar-Ge indirimi olarak dikkate alınabilecektir.
Grup'un 2024 yılı içerisinde toplam Ar-Ge harcaması tutarı 3.247.415 TL olup, bu harcamalardan kurumlar vergisi Ar-Ge indirimine konu edilemeyen 469.601 TL ve yıl içerisinde tahsil edilen 66.306 TL tutarındaki toplam TEYDEB ve Avrupa proje destekleri düşüldükten sonra kurumlar vergisi Ar-Ge indirimine konu edilen tutarı 2.711.508 TL olmaktadır (31 Aralık 2023 itibarıyla Grup'un toplam Ar-Ge harcaması tutarı 2.576.884 TL olup, bu harcamalardan kurumlar vergisi Ar-Ge indirimine konu edilemeyen 231.477 TL ve yıl içerisinde tahsil edilen 38.255 TL tutarındaki TEYDEB ve Avrupa proje destekleri düşüldükten sonra kurumlar vergisi Ar-Ge indirimine konu edilen tutarı 2.307.153 TL olmaktadır).
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Garanti gider karşılığı | 2.235.870 | 2.513.386 |
| Dava karşılıkları | 97.479 | 31.730 |
| Diğer | 240.663 | 340.620 |
| 2.574.012 | 2.885.736 |
Garanti gider karşılığının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 2.513.386 | 1.597.577 |
| Yıl içinde ödenen | (1.038.438) | (767.450) |
| Yıl içerisindeki artış (Not:17) | 1.600.788 | 2.624.662 |
| Enflasyon etkisi | (839.866) | (941.403) |
| 2.235.870 | 2.513.386 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 31.730 | 46.868 |
| Yıl içerisindeki hareketi, net | 86.663 | 4.201 |
| Enflasyon etkisi | (20.914) | (19.339) |
| 97.479 | 31.730 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
a) Karşılıklar (Devamı)
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Grup aleyhine ve bilanço tarihi itibarıyla henüz sonuçlanmamış davaların toplam tutarı 31.027 TL'dir (31 Aralık 2023: 43.351 TL). Bu davalara ilişkin ayrılan karşılık tutarı ise 97.479 TL'dir (31 Aralık 2023: 31.730 TL).
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un vermiş olduğu teminat, rehin, ipotek ve kefaletlerin ("TRİK") dökümü orijinal para birimleri ile aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| TL | TL | |||||
| Karşılığı | Avro | TL | karşılığı | Avro | TL | |
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | 672.397 | 2.000 | 598.911 | 1.393.951 | 2.000 | 1.299.891 |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - | - |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla diğer 3. kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - | - |
| D. Diğer Verilen TRİK'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - | - |
| i) Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - | - |
| ii) B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup şirketleri lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - | - |
| iii) C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı |
- | - | - | - | - | - |
| Toplam | 672.397 | 2.000 | 598.911 | 1.393.951 | 2.000 | 1.299.891 |
04 Mart 2021 tarihli ve 2021/D1-01051 numaralı,30 Nisan 2024 tarihine kadar gerçekleştirilmek üzere 3.288.142.000,00 ABD Doları ihracat taahhüdü getiren ihracat teşvik belgesi kapsamında 2.918.148.554,37 ABD Doları ihracat gerçekleştirmiş bulunmaktadır 1.950.184.800,00 ABD Doları ithalat taahhüdü getiren ihracat teşvik belgesi kapsamında 1.491.043.569,14 Doları ithalat gerçekleştirmiş bulunmaktadır.
21 Şubat 2023 tarihli ve 2023/D1-01035 numaralı, 05 Nisan 2025 tarihine kadar gerçekleştirilmek üzere 2.070.948.000,00 ABD Doları ihracat taahhüdü getiren ihracat teşvik belgesi kapsamında 759.684.978,11 ABD Doları ihracat gerçekleştirmiş bulunmaktadır 955.230.840,00 Doları ithalat taahhüdü getiren ihracat teşvik belgesi kapsamında 241.959.897,86 ABD Doları ithalat gerçekleştirmiş bulunmaktadır.
22 Kasım 2024 tarihli ve 2024/D1-06175 numaralı, 22 Kasım 2025 tarihine kadar gerçekleştirilmek üzere 1.748.667.200,00 ABD Doları ihracat taahhüdü getiren ihracat teşvik belgesi kapsamında 5.013.409,91 ABD Doları ihracat gerçekleştirmiş bulunmaktadır 1.127.446.132,00 Doları ithalat taahhüdü getiren ihracat teşvik belgesi kapsamında 3.852.720,33 ABD Doları ithalat gerçekleştirmiş bulunmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
a) Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında kısa vadeli borçlar:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Personele borçlar | 356.130 | 1.026.015 |
| Ödenecek sosyal güvenlik primleri | 159.931 | 135.556 |
| Personel gelir vergisi | 315.504 | 266.506 |
| Diğer | 48.220 | 49.151 |
| İzin karşılığı | 37.600 | 52.570 |
| Toplam | 917.385 | 1.529.798 |
Grup, mevcut iş kanunu gereğince, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak emekliye ayrılan, istifa ve kötü davranış dışındaki nedenlerle iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmeti için çağrılan veya vefat eden personele belirli miktarda kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ödenecek tazminat, her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu miktar 31 Aralık 2024 itibarıyla 41.828,42 tam TL (31 Aralık 2023: 23.489,83 tam TL, tarihi tutar) ile sınırlandırılmıştır. Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir revize olup, konsolide kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olan 46.655,43 tam TL (1 Ocak 2024: 35.058,58 tam TL, tarihi tutar) olan tavan tutarı göz önüne alınmıştır.
Grup yönetimi geçmiş deneyimlerinden edindiği bilgilere dayanarak kıdem tazminatı almaya hak kazanacak çalışanların hak kazandıkları menfaatleri TMS 19 uyarınca, bilanço tarihinde geçerli olan devlet tahvili oranları kullanılarak iskonto işlemine tabi tutmuş ve indirgenmiş net değerleri üzerinden konsolide finansal tablolarına yansıtmıştır. Hesaplamada kullanılan varsayımlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Net iskonto oranı (%) | 3,38 | 2,90 |
| Emeklilik olasılığının tahmini için devir hızı oranı (%) | 95,85 | 97,48 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla sona eren yıllar içerisindeki kıdem tazminatı karşılığı hesabının hareketi aşağıda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 1.630.124 | 2.623.280 |
| Cari hizmet maliyeti | 118.420 | 2.242.005 |
| İş İlişkisinin Sonlandırılması Sonucu Çıkan Maliyet/Kazanç | 157.090 | - |
| Faiz maliyeti | 329.086 | 217.990 |
| Dönem içinde ödenen | (685.183) | (547.235) |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları | 19.684 | (1.478.876) |
| Enflasyon etkisi | (490.686) | (1.427.040) |
| 31 Aralık | 1.078.535 | 1.630.124 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla kıdem tazminatı karşılığı hesaplamasında kullanılan önemli varsayımların duyarlılık analizleri aşağıdaki gibidir:
| Net iskonto oranı | Emeklilik olasılığına ilişkin sirkülasyon oranı | |||
|---|---|---|---|---|
| %0,5 azalış | %0,5 artış | %0,5 azalış | %0,5 artış | |
| Oran (%) | 2,88 | 3,88 | 95,35 | 96,35 |
| Kıdem tazminatı karşılığındaki artış/(azalış) | (96.758) | 96.758 | 27.022 | (55.138) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Şirket'in kayıtlı sermaye tavanı 1.000.000.000 TL'dir (tam TL). Şirket'in 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla tarihi maliyet esasına göre ödenmiş sermaye tutarı 500.000.000 TL (tam TL) olup her biri 0,01 TL (tam TL) tutarında 50 milyar adet hisseden oluşmaktadır. 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Şirket'in sermaye ve ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Hisse grubu | Tutar (TL) | Tutar (%) | Tutar (TL) | Tutar (%) | |
| Stellantis Europe SPA | D | 189.280 | 37,856 | 189.280 | 37,856 |
| Koç Holding A.Ş. | A | 188.115 | 37,623 | 187.938 | 37,588 |
| Koç Topluluğu Şirketleri ve Koç Ailesi | A | 1.166 | 0,233 | 1.342 | 0,268 |
| Diğer, halka açık hisseler dahil | E | 121.439 | 24,288 | 121.440 | 24,288 |
| Toplam | 500.000 | 100,000 | 500.000 | 100,000 |
Esas sözleşme uyarınca Yönetim Kurulu'na seçilecek üyelerin yarısı A grubu ve diğer yarısı da D grubu pay sahipleri tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilir. Yönetim Kurulu üyelerinin sayısının tespiti ve üyelerin seçimi bakımından Genel Kurul yetkilidir. A ve D grubu pay sahipleri tarafından gösterilen adaylardan birer tanesinin SPK düzenlemelerinde tanımlanan bağımsız niteliklerine haiz olmaları zorunludur.
Şirket'in özkaynaklar altında yer alan aşağıdaki hesapların tarihi değerleri ve enflasyon düzeltme etkileri TFRS ve VUK finansal tabloları uyarınca 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla aşağıdaki gibidir
| Tarihi Değer | Enflasyon düzeltmesi etkisi | Endekslenmiş değer |
|---|---|---|
| 500.000 | 19.469.934 | 19.969.934 |
| 2.010.579 | 3.024.775 | 5.035.354 |
| Tarihi Değer | Enflasyon düzeltmesi etkisi | Endekslenmiş değer |
| 500.000 | 15.621.312 | 16.121.312 |
| 2.010.579 | 4.374.960 | 6.385.539 |
Kanuni defterlerdeki birikmiş kârlar, aşağıda belirtilen kanuni yedeklerle ilgili hüküm haricinde dağıtılabilirler.
Türk Ticaret Kanunu'na göre yasal yedekler birinci ve ikinci tertip yasal yedekler olmak üzere ikiye ayrılır. Türk Ticaret Kanunu'na göre birinci tertip yasal yedekler, şirketin ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşılıncaya kadar, kanuni net kârın %5'i olarak ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler ise ödenmiş sermayenin %5'ini aşan dağıtılan kârın %10'udur. Türk Ticaret Kanunu'na göre, yasal yedekler ödenmiş sermayenin %50'sini geçmediği sürece sadece zararları netleştirmek için kullanılabilir, bunun dışında herhangi bir şekilde kullanılması mümkün değildir.
Sermaye enflasyon düzeltmesi farkları ile olağanüstü yedeklerin kayıtlı değerleri bedelsiz sermaye artırımı; nakit kâr dağıtımı ya da zarar mahsubunda kullanılabilecektir. Ancak sermaye enflasyon düzeltmesi farkları, nakit kâr dağıtımında kullanılması durumunda kurumlar vergisine tabi olacaktır.
Şirket tarafından, 4 Mart 2024 tarihli 7. Yönetim Kurulu toplantısında alınan kararla 2023 yılına ait kârlardan yasal yükümlülükler düşüldükten sonra toplam 12.547.734 TL tutarında (Yönetim Kurulu karar tarihi itibariyle tutar: 10.000.000 TL) (2023 yılında 2022 yılı kârından 6.487.916 TL (Yönetim Kurulu karar tarihi itibariyle tutar: 3.000.000 TL)) nakit temettü dağıtılmıştır. 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihlerinde sona eren yıllar itibarıyla pay başına dağıtılan temettü tutarı sırasıyla 25,10 kuruş ve 12,98 kuruş'tur (Yönetim Kurulu karar tarihi itibariyle pay başına kazanç: 20,00 kuruş ve 6,00 kuruş).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| a) Hasılat | |
|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Yurtiçi satışlar | 93.756.228 | 140.780.665 |
| Yurtdışı satışlar | 20.589.780 | 36.274.664 |
| Diğer | 5.920.563 | 7.173.427 |
| Toplam | 120.266.571 | 184.228.756 |
Satışlardan indirimler tutarı 8.522.375 TL'dir (31 Aralık 2023: 5.767.468 TL).
2024 ve 2023 yılları içerisinde Grup'un yapmış olduğu satışların tutarsal olarak ürün grubu bazında dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 |
|---|---|
| 62.380.853 | 108.771.791 |
| 41.561.415 | 57.504.248 |
| 10.403.740 | 10.779.290 |
| 5.920.563 | 7.173.427 |
| 120.266.571 | 184.228.756 |
Toplam 5.920.563 7.173.427
b) Diğer
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
c) Satışların maliyeti
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Direkt hammadde ve malzeme giderleri | (59.417.451) | (103.506.285) |
| İtfa payları ve amortisman giderleri | (4.987.200) | (4.861.506) |
| Direkt işçilik giderleri | (1.982.058) | (2.236.940) |
| Diğer üretim giderleri | (3.633.163) | (4.633.594) |
| Toplam üretim maliyeti | (70.019.872) | (115.238.325) |
| Satılan ticari malların maliyeti | (35.185.400) | (37.297.811) |
| Yarı mamul değişimi | (1.964.922) | 324.243 |
| Mamul değişimi | (1.312.991) | 458.482 |
| Diğer satışların maliyeti | (159) | (95) |
| Toplam | (108.483.344) | (151.753.506) |
| Üretim | Satış | |||
|---|---|---|---|---|
| Aralık 2024 | Aralık 2023 | Aralık 2024 | Aralık 2023 | |
| Üretilen araçlar | ||||
| Egea | 69.145 | 109.123 | 72.088 | 106.092 |
| MCV | 34.564 | 58.471 | 34.782 | 58.252 |
| Egea Hatchback | 28.731 | 52.416 | 28.892 | 52.212 |
| Egea Stationwagon | 3.821 | 9.533 | 3.916 | 9.446 |
| Scudo | 4.223 | - | 4.006 | - |
| Doblo | - | 9.885 | 1 | 11.416 |
| Toplam | 140.484 | 239.428 | 143.685 | 237.418 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| İthalat | ||||
|---|---|---|---|---|
| Aralık 2024 | Aralık 2023 | Aralık 2024 | Aralık 2023 | |
| İthal araçlar | ||||
| Doblo | 13.854 | 5.810 | 13.834 | 5.805 |
| Ducato | 8.205 | 7.758 | 8.494 | 7.413 |
| Jeep | 3.256 | 4.029 | 3.284 | 3.757 |
| Alfa Romeo | 1.138 | 2.346 | 1.303 | 2.016 |
| Scudo | 967 | 1.927 | 1.016 | 1.865 |
| Fiat Topolino | 850 | - | 746 | - |
| Ulysse | 263 | 1.129 | 339 | 1.053 |
| Maserati | 245 | 595 | 221 | 553 |
| Panda Futura | 91 | 116 | 93 | 114 |
| Fiat 500 | 47 | 1.739 | 355 | 1.244 |
| Ferrari | 34 | 37 | 34 | 37 |
| Fiat 600 | 342 | - | 342 | - |
| Transit | - | 13 | - | 13 |
| Toplam | 29.292 | 25.499 | 30.061 | 23.870 |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Pazarlama giderleri | (4.562.247) | (5.931.229) |
| Genel yönetim giderleri | (3.649.760) | (3.191.839) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | (2.079.389) | (1.605.140) |
| Toplam | (10.291.396) | (10.728.208) |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Garanti giderleri (Not:13) | (1.600.788) | (2.624.662) |
| Nakliye ve sigorta giderleri | (1.237.649) | (1.666.659) |
| Personel giderleri | (1.003.479) | (902.268) |
| Reklam giderleri | (253.694) | (231.491) |
| Amortisman ve itfa payları | (50.980) | (42.341) |
| Seyahat giderleri | (44.477) | (39.955) |
| Diğer | (371.180) | (423.853) |
| Toplam | (4.562.247) | (5.931.229) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
b) Genel yönetim giderleri
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Personel giderleri | (1.403.787) | (1.314.982) |
| Amortisman ve itfa payları | (1.094.108) | (671.149) |
| Dışarıdan sağlanan diğer fayda ve hizmetler | (197.174) | (181.916) |
| Tamir, bakım ve onarım giderleri | (191.520) | (228.915) |
| Sigorta giderleri | (156.448) | (107.565) |
| Vergi, resim ve harçlar | (76.537) | (65.848) |
| Seyahat giderleri | (34.377) | (36.428) |
| Diğer | (495.809) | (585.036) |
| Toplam | (3.649.760) | (3.191.839) |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Personel giderleri | (1.304.510) | (1.019.342) |
| Prototip Giderleri | (324.638) | (18.453) |
| Dışarıdan sağlanan arge giderleri | (180.017) | (235.483) |
| Amortisman ve itfa payları | (67.307) | (99.354) |
| Ulaşım ve seyahat giderleri | (34.311) | (55.927) |
| Enerji giderleri | (13.050) | (17.281) |
| Diğer | (155.556) | (159.300) |
| Toplam | (2.079.389) | (1.605.140) |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Esas faaliyetlerden kur farkı gelirleri | 3.799.005 | 7.746.304 |
| Esas faaliyetlerden vade farkı gelirleri | 3.851.834 | 7.016.693 |
| Diğer | 407.033 | 466.691 |
| Toplam | 8.057.872 | 15.229.688 |
b) Esas faaliyetlerinden diğer giderler
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Esas faaliyetlerden kur farkı giderleri | (4.531.584) | (12.392.350) |
| Esas faaliyetlerden vade farkı giderleri | (1.641.643) | (4.466.743) |
| Diğer | (842.749) | (854.925) |
| Toplam | (7.015.976) | (17.714.018) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Yatırım amaçlı gayrimenkul değer artış gelirleri (Not:9) | 20.298 | - |
| Maddi duran varlık satış kârı | 374.527 | 190.592 |
| Toplam | 394.825 | 190.592 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Yatırım amaçlı gayrimenkul değer azalış giderleri (Not:9) | - | (18.703) |
| Toplam | - | (18.703) |
1 Ocak - 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle Grup'un personel ve amortisman ve itfa payları giderleri sırasıyla 7.820.106 TL ve 6.199.595 TL'dir (1 Ocak - 31 Aralık 2023: 8.351.951 TL ve 5.674.350 TL).
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Kambiyo gelirleri | 3.883.774 | 11.356.781 |
| Faiz gelirleri | 6.035.838 | 5.485.966 |
| Toplam finansal gelirler | 9.919.612 | 16.842.747 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Kambiyo giderleri | (4.565.617) | (7.323.384) |
| Faiz giderleri | (162.027) | (156.655) |
| Diğer | (1.872) | (4.922) |
| Toplam finansal giderler | (4.729.516) | (7.484.961) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Vergi gideri, cari dönem vergi giderini ve ertelenmiş vergi giderini kapsar. Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, gelir tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.
Dönem vergi gideri, finansal durum tablosu tarihi itibarıyla Grup'un bağlı ortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerde yürürlükte olan vergi kanunları dikkate alınarak hesaplanır. Türk Vergi mevzuatına göre, kanuni veya iş merkezleri Türkiye'de bulunan kurumlar, kurumlar vergisine tabidir.
Türk vergi sisteminde mali zararlar takip eden beş yıl içindeki mali kârlar ile mahsup edilebilmekte olup, önceki yıllar kazançlarından (geriye dönük) mahsup mümkün değildir.
Ayrıca, 2024 yılında kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yıl içinde ara dönemlerde beyan edilen matrahlar üzerinden %25 oranında geçici vergi ödenmektedir (31 Aralık 2023: %25).
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla vergi karşılığı yürürlükteki vergi mevzuatı çerçevesinde ayrılmıştır.
Ertelenen vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenen vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca finansal durum tablosu tarihi itibarıyla geçerli bulunan vergi oranları kullanılır.
Ertelenen vergi yükümlülüğü vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kâr elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.
Aynı ülkenin vergi mevzuatına tabi olmak şartıyla ve cari vergi varlıklarının cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmesi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması durumunda ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülükleri karşılıklı olarak birbirinden mahsup edilir.
Şirket ve konsolidasyon kapsamındaki bağlı ortaklıkları, faaliyetlerini sürdürdükleri ülkelerin yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir.
Türkiye'de kurumlar vergisi oranı %25'tir. (2023 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %25 olarak uygulanmıştır.) Kurumlar vergisi oranı kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna ve indirimlerin indirilmesi sonucu bulunacak safi kurum kazancına uygulanır. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu yıl sonunu takip eden dördüncü ayın otuzuncu günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar tek taksitte ödenmektedir.
Şirketler üçer aylık mali kârları üzerinden %25 oranında geçici vergi hesaplar ve o dönemi izleyen ikinci ayın 17 inci gününe kadar beyan edip on yedinci günü akşamına kadar öderler. Yıl içinde ödenen geçici vergi o yıla ait olup izleyen yıl verilecek kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanacak kurumlar vergisinden mahsup edilir. Mahsuba rağmen ödenmiş geçici vergi tutarı kalmış ise bu tutar nakden iade alınabileceği gibi devlete karşı olan herhangi bir başka finansal borca da mahsup edilebilir.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönemin kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayıtları vergi dairesince beş yıl içerisinde incelenebilmektedir.
Türkiye'de mukim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapılanlarla Türkiye'de mukim olan ve olmayan gerçek kişilere ve Türkiye'de mukim olmayan tüzel kişilere yapılan temettü ödemeleri %10 gelir vergisine tabidir.
Türkiye'de mukim şirketlerden yine Türkiye'de mukim anonim şirketlere yapılan temettü ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ayrıca kârın dağıtılmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadır.
Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple Grup'un konsolide finansal tablolarına yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır. 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihli finansal durum tablolarında ödenecek vergi tutarları her bir Bağlı Ortaklık için netleştirilmiş olup, konsolide finansal tablolarda ayrı sınıflandırılmaktadır.
Grup'un teşvik belgesine bağlanan yatırımlarından elde ettiği kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. Bu kapsamda, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Grup'un öngörülebilir gelecekte faydalanacağı 3.591.675 TL (31 Aralık 2023: 1.625.653 TL) tutarında vergi avantajı, ertelenmiş vergi varlığı olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Söz konusu vergi avantajının 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla muhasebeleştirilmesi neticesinde 1 Ocak - 31 Aralık 2024 dönemine ilişkin konsolide kâr veya zarar tablosunda 1.966.022 TL tutarında ertelenmiş vergi geliri oluşmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Ertelenmiş vergi varlıkları gelecek yıllarda vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğunun tespiti halinde kayıtlara alınmaktadır. Vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğu durumlarda ertelenmiş vergi varlıkları, indirilebilir geçici farklar, mali zararlar ve indirimli kurumlar vergisi ödemesine imkan sağlayan sınırsız ömre sahip yatırım indirimleri nedeniyle hak kazanılan vergi avantajları üzerinden hesaplanmaktadır. Bu kapsamda Grup yatırım teşviklerinden doğan ertelenmiş vergi varlıklarının konsolide finansal tablolara yansıtılmasını uzun süreli planlara dayandırmakta olup, söz konusu yatırım indirimlerine ilişkin ertelenmiş vergi varlıklarının geri kazanılabilirliğini, vergilendirilebilir kâr tahminlerini içeren iş modellerini baz alarak her bilanço tarihi itibarıyla değerlendirmektedir. Söz konusu ertelenmiş vergi varlıklarının bilanço tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde geri kazanılması öngörülmektedir.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizinde, iş planlarını oluşturan temel makroekonomik ve sektörel varsayımlarda yer alan girdiler %10 artırılarak/azaltılarak yapıldığında yatırım teşviklerine ilişkin ertelenmiş vergi varlıklarının 5 yıl olarak öngörülen geri kazanım sürelerinde bir değişiklik olmamıştır.
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Cari yıl vergi gideri | (1.176.794) | (6.705.675) |
| Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 1.508.267 | 2.023.347 |
| Toplam | 331.473 | (4.682.328) |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Cari yıl kurumlar vergisi | 1.176.794 | 6.705.675 |
| Eksi: Peşin ödenen kurumlar vergisi | (1.789.454) | (4.952.332) |
| Peşin ödenen kurumlar vergisi (-) | (612.660) | 1.753.343 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllara ilişkin kâr veya zarar tablosunda yansıtılan vergi giderinin analizi aşağıda sunulmuştur:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| Vergi öncesi kâr | 4.889.966 | 26.459.612 |
| Etkin vergi üzerinden vergi gideri (%25) | (1.222.492) | (6.614.903) |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler | (15.031) | (498.420) |
| Dönem içinde yapılan Ar-Ge harcamalarından | ||
| sağlanan indirim | 713.170 | 597.236 |
| İndirimli vergi oranı etkisi | 1.490.335 | 3.153.560 |
| Kullanılan ve kazanılan yatırım indirimleri, net | 1.966.022 | (2.104.319) |
| Diğer | 1.885.761 | (727.903) |
| Enflasyon etkisi | (4.486.292) | 1.512.421 |
| Toplam | 331.473 | (4.682.328) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri
| Kümülatif geçici farklar | Ertelenmiş vergi varlığı/(yükümlülüğü) | |||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| İndirimli kurumlar vergisi (*) | 7.397.836 | 3.524.653 | 3.591.675 | 1.625.653 |
| Kıdem tazminatı ve kullanılmamış izin karşılığı | 1.135.679 | 1.714.726 | 283.920 | 428.682 |
| Müşteri hizmetlerinden doğan yükümlülükler | 242.658 | 237.242 | 72.797 | 59.312 |
| Garanti gider karşılığı | 2.235.870 | 2.513.360 | 558.967 | 628.341 |
| Amortismana tabi varlıklar | (3.881.222) | (336.856) | (970.306) | (84.213) |
| Stoklar | (466.365) | (1.101.453) | (116.591) | (275.310) |
| Arsalar ve yatırım amaçlı gayrimenkul | 328.067 | (282.917) | 82.017 | (70.730) |
| Diğer | 436.644 | 666.877 | 109.161 | 185.510 |
| Ertelenmiş vergi varlığı, net | 7.429.167 | 6.935.632 | 3.611.640 | 2.497.245 |
(*) Grup, yaptığı sabit kıymet yatırımları neticesinde yatırım tutarlarının farklı oranları nispetinde farklı indirimli vergi oranları kullanmaktadır.
Ertelenmiş vergi varlığı bakiyesinin dönem içerisindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
| 1 Ocak itibarıyla ertelenmiş vergi varlığı | 2.497.245 | 686.017 |
| Ertelenmiş vergi geliri | 1.508.267 | 2.023.347 |
| Diğer kapsamlı gelir tablosu ile ilişkilendirilen | (393.872) | (212.119) |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları/(kayıpları) | 4.921 | (369.719) |
| Nakit akış riskinden korunma kayıpları | (398.793) | 157.600 |
| Toplam | 3.611.640 | 2.497.245 |
Pay başına kazanç, net kârın, raporlama boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesiyle bulunmaktadır. 2024 ve 2023 yıllarında ağırlıklı ortalama hisse adedi 50.000.000.000 adet olup, 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla pay başına kazanç sırasıyla 10,44 Kuruş ve 43,55 Kuruş'tur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
a) Kısa vadeli borçlanmalar
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Döviz tutarı (bin) |
TL karşılığı |
Yıllık faiz oranı (%) |
Döviz tutarı (bin) |
TL karşılığı |
Yıllık faiz oranı (%) |
|
| TL krediler (*) | - | - | - | - | 1.010.651 | 49,88-55,49 |
| Toplam | - | 1.010.651 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Döviz tutarı (bin) |
TL karşılığı |
Yıllık faiz oranı (%) |
Döviz tutarı (bin) |
TL karşılığı |
Yıllık faiz oranı (%) |
|
| TL krediler (*) | - | 7.454.531 | 45,72-74,34 | - | 5.251.688 | 8,32-59,85 |
| Avro krediler | 34.718 | 1.275.660 | 3,26 -6,8 | 57.163 | 2.688.380 | 2,00 |
| İhraç edilen tahviller (1,2,3,4,5,6) | - | 2.189.517 | 35,98-54,37 | - | 758.747 | 30,00-52,85 |
| Uzun vadeli kira yükümlülüklerinin kısa vadeli kısımları |
- | 17.401 | - | - | 19.146 | - |
| Döviz | TL | Yıllık faiz | Döviz | TL | Yıllık faiz |
|---|---|---|---|---|---|
| tutarı (bin) | karşılığı | oranı (%) | tutarı (bin) | karşılığı | oranı (%) |
| 249.928 | 9.183.093 | 3,26 -6,8 | - | - | - |
| - | 7.035.445 | 45,72-74,34 | - | 5.063.054 | 16,64-34,50 |
| - | 724.737 | 39,00-52,85 | - | 2.263.394 | 30,00-52,85 |
| - | 20.575 | - | - | 26.086 | - |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 |
(*) 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla toplamda 14.489.976 (31 Aralık 2023: 11.325.393) tutarındaki kısa ve uzun vadeli kredilerin tamamı konsolide edilen bağlı ortaklık KFK tarafından, vermiş olduğu tüketici kredilerini finanse etmek amacıyla alınan kredilerden oluşmaktadır.
1) Şirket, 3 Ağustos 2023 tarihinde 18 ay vadeli %39,00 nominal faiz oranlı 500.000 TL nominal ödemeli tahvil ihraç etmiştir.
(2) Şirket, 7 Eylül 2023 tarihinde 24 ay vadeli %52,85 nominal faiz oranlı 290.000 TL nominal ödemeli tahvil ihraç etmiştir.
(3) Şirket, 7 Aralık 2023 tarihinde 24 ay vadeli %48,50 nominal faiz oranlı 650.000 TL nominal ödemeli tahvil ihraç etmiştir.
(4) Şirket, 6 Ağustos 2024 tarihinde 13 ay vadeli %48,75 nominal faiz oranlı 400.000 TL nominal ödemeli tahvil ihraç etmiştir.
(5) Şirket, 26 Kasım 2024 tarihinde 15 ay vadeli %46,50 nominal faiz oranlı 350.000 TL nominal ödemeli tahvil ihraç etmiştir.
(6) Şirket, 25 Aralık 2024 tarihinde 18 ay vadeli %48,80 nominal faiz oranlı 360.000 TL nominal ödemeli tahvil ihraç etmiştir.
31 Aralık 2024 itibarıyla, kısa ve uzun vadeli finansal borçların 1.285.947 TL'lik kısmı (31 Aralık 2023: 1.234.109 TL) ilişkili kuruluş olan bankalardan elde edilmiştir. (Not 4).
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Türk Lirası kredilerde faiz oranı sabit, Avro kredilerde faiz oranı değişkendir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla, Grup'un uzun vadeli kredilerinin geri ödeme planı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1-2 yıl arası | 8.869.009 | 6.380.193 |
| 2-3 yıl arası | 1.777.212 | 946.255 |
| 3-4 yıl arası | 1.259.041 | - |
| 4-5 yıl arası | 1.259.305 | - |
| 5 yıldan uzun | 3.778.708 | - |
16.943.275 7.326.448 Finansal borçların 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren on iki aylık dönemler içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 17.081.146 | 16.557.057 |
| Nakit akış etkisi, net | 14.216.715 | 3.984.567 |
| Gerçekleşmemiş kur farkları etkisi | 4.232.559 | 2.366.872 |
| TFRS 16 kira yükümlülüklerindeki değişimler | (19.973) | (20.697) |
| Faiz tahakkuku değişim | 16.420 | 9.971 |
| Enflasyon etkisi | (7.625.908) | (5.816.624) |
| 27.900.959 | 17.081.146 |
Grup'un en önemli finansal araçları, hazır değerler ve finansal borçlardır. Bu finansal araçların en önemli amacı Grup operasyonları için finansman kaynağı sağlamaktır. Grup ayrıca doğrudan faaliyetlerinden oluşan ticari borçlar ve ticari alacaklar gibi çeşitli finansal araçlara da sahiptir. Grup'un finansal araçlarından kaynaklanan en önemli riskleri faiz oranı riski, likidite riski, kur riski ve kredi riskidir. Grup yönetimi aşağıda özetlenen risklerin her birini incelemekte ve aşağıda belirtilen politikaları geliştirmektedir.
Kredi riski, karşılıklı ilişki içinde olan taraflardan birinin bir finansal araca ilişkin olarak yükümlülüğünü yerine getirememesi sonucu diğer tarafın finansal açıdan zarara uğraması riskidir. Grup, kredi riskini belli taraflarla yapılan işlemleri sınırlandırarak ve ilişkide bulunduğu tarafların güvenilirliğini sürekli değerlendirerek yönetmeye çalışmaktadır. Grup prosedürleri uyarınca kredili çalışmak isteyen tüm müşteriler kredi inceleme aşamalarından geçirilmekte ve gerekli teminatlar alınmaktadır. Ayrıca alacaklar sürekli incelenerek Grup'un şüpheli kredi/alacak riski minimize edilmektedir. Ticari alacaklar, Grup yönetimince geçmiş tecrübeler ve cari ekonomik durum göz önüne alınarak değerlendirilmekte ve uygun miktarda şüpheli alacak karşılığı ayrıldıktan sonra bilançoda net olarak gösterilmektedir (Not 5).
Bilançoda taşınan değerler Grup'un maksimum kredi riskini yansıtmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi türleri;
| Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar |
Nakit ve Nakit |
Finans sektörü | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Diğer Taraf | Benzeri Kalemler |
Finansal yatırımlar |
faliyetlerinden alacaklar |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A + B + C + D + E) (1) |
12.105.518 | 8.779.565 | 2.496 | 19.715.820 | 81.195 | 16.881.700 |
| - Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) (2) |
29.950 | 5.352.847 | - | - | - | 16.881.700 |
| A.Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri |
11.033.829 | 8.614.981 | 2.496 | 19.715.820 | 81.195 | 16.344.185 |
| a- Teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) | 29.950 | 5.352.719 | - | - | - | 16.344.185 |
| - Genel kredi karşılıkları | - | - | - | - | - | (151.081) |
| Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış (brüt defter değeri) |
- | - | - | - | - | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri |
- | - | - | - | - | - |
| b- Teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) | - | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne | ||||||
| uğramamış varlıkların net defter değeri | 1.071.689 | 162.944 | - | - | - | 323.610 |
| c- Teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) | - | 128 | - | - | - | (320.374) |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter | ||||||
| değerleri | - | 1.640 | - | - | - | 213.905 |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 17.758 | - | - | - | 374.084 |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (16.118) | - | - | - | (160.179) |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | 198.956 |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar |
Nakit ve Nakit |
Finans sektörü | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Diğer Taraf | Benzeri Kalemler |
Finansal yatırımlar |
faliyetlerinden alacaklar |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A + B + C + D + E) (1) |
14.087.854 | 12.503.392 | 18.017 | 35.828.275 | 58.889 | 13.924.648 |
| - Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) (2) |
47.934 | 10.422.799 | - | - | - | 13.924.648 |
| A.Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri |
13.697.981 | 12.222.901 | 18.017 | 35.828.275 | 58.889 | 13.816.050 |
| a- Teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) | 47.934 | 10.472.932 | - | - | - | 13.816.050 |
| - Genel kredi karşılıkları | (95.094) | |||||
| Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış (brüt defter değeri) |
- | - | - | - | - | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri |
- | - | - | - | - | - |
| b- Teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) | ||||||
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri |
389.873 | 278.022 | - | - | - | 95.105 |
| c- Teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (-) | - | (50.133) | - | - | - | (94.155) |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter | ||||||
| değerleri | - | 2.469 | - | - | - | 13.493 |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 21.013 | - | - | - | 90.009 |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (18.544) | - | - | - | (76.516) |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | 15.890 |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |
(1) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar, kredi güvenirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(2) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat senetleri, teminat çekleri, ipotekler ve araç rehinlerinden oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Ticari alacaklar ve finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar için yaşlandırma analizi
Vadesi geçen ancak karşılık ayrılmamış olan ticari alacakların ve finans sektöründen alacakların yaşlandırması aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | |
|---|---|
| Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş | 837.112 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş | 260.996 |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş | 344.816 |
| Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş | 115.319 |
| 1.558.243 | |
| 31 Aralık 2023 | |
| Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş | 409.188 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş | 169.603 |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş | 145.684 |
| Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş | 38.525 |
| 763.000 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Grup'un vadesi geçmiş toplam alacaklarının 349.883 TL'si Grup'un ilişkili şirketi olan Stellantis Europe SPA'a aittir (31 Aralık 2023: 546.931 TL). 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Grup'un Stellantis Europe SPA'a olan ticari borcu 3.049.325 TL'dir (31 Aralık 2023: 15.769.153 TL).
Yabancı para cinsinden gösterilen varlıklar ve yükümlülükler alım satım taahhütleriyle beraber Grup'un kur riskine maruz kalmasına neden olmaktadır. Grup'un politikası gelecekte gerçekleşmesi muhtemel alış ve satışların her döviz türü için karşılaştırmasını yapmaktır.
İmzalanan üretim anlaşmaları gereğince Egea, Doblo ve Mini Cargo model araç için alınan yatırım kredisinin geri ödemeleri Stellantis Grup, tarafından yapılacak alımlar vasıtası ile garanti altına alınmıştır. Dolayısıyla araçların üretimi için kullanılan kredi ile ilgili maruz kalabileceği döviz kurundaki ve faiz oranındaki dalgalanmalardan oluşabilecek risk, Stellantis Grup tarafından üstlenilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Döviz riski
| TL karşılığı | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| (fonksiyonel | ABD Doları | EUR | Diğer | ||
| 31 Aralık 2024 | para birimi) | ('000) | ('000) | ('000) | |
| 1. | Ticari alacaklar | 8.197.544 | 1.994 | 221.194 | - |
| 2a. | Parasal finansal varlıklar (kasa, banka hesapları dahil) | 6.224.383 | 9 | 169.394 | 8 |
| 2b. | Parasal olmayan finansal varlıklar | 1.511.699 | - | 35.844 | - |
| 3. | Diğer | 288.355 | - | 7.848 | - |
| 4. | Dönen varlıklar (1+2+3) | 16.221.981 | 2.003 | 434.280 | 8 |
| 5. | Ticari alacaklar | - | - | - | - |
| 6a. | Parasal finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 6b. | Parasal olmayan finansal varlıklar | 1.767.148 | - | 41.901 | - |
| 7. | Diğer | - | - | - | - |
| 8. | Duran varlıklar (5+6+7) | 1.767.148 | - | 41.901 | - |
| 9. | Toplam varlıklar (4+8) | 17.989.129 | 2.003 | 476.181 | 8 |
| 10. | Ticari borçlar | (4.730.661) | (1.676) | (126.882) | (1.987) |
| 11. | Finansal yükümlülükler | (1.275.660) | - | (34.718) | - |
| 12a. | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 12b. | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | (211) | - | (5) | - |
| 13. | Kısa vadeli yükümlülükler (10+11+12) | (6.006.532) | (1.676) | (161.605) | (1.987) |
| 14. | Ticari borçlar | - | - | - | - |
| 15. | Finansal yükümlülükler | (9.183.093) | - | (249.928) | - |
| 16a. | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16b. | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 17. | Uzun vadeli yükümlülükler (14+15+16) | (9.183.093) | - | (249.928) | - |
| 18. | Toplam yükümlülükler (13+17) | (15.189.625) | (1.676) | (411.533) | (1.987) |
| 19. | Bilanço dışı türev araçların net varlık/(yükümlülük) pozisyonu (19a-19b) | 10.458.720 | - | 284.646 | - |
| 19a. | Hedge edilen toplam varlık tutarı | - | - | - | - |
| 19b. | Hedge edilen toplam yükümlülük tutarı | (10.458.720) | - | (284.646) | - |
| 20. | Net yabancı para varlık/(yükümlülük) pozisyonu (9+18+19) | 13.258.224 | 327 | 349.294 | (1.979) |
| 21. | Parasal kalemler net yabancı para varlık/(yükümlülük) pozisyonu (1+2a+3+5+6a+10+11+12a+14+15+16a) |
(479.132) | 327 | (13.097) | (1.979) |
| 22. | Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - | - |
| 23. | İhracat | 18.290.733 | 4.212 | 518.088 | 76.501 |
| 24. | İthalat | 55.187.930 | 8.900 | 1.461.340 | 394.356 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Döviz riski (Devamı)
| TL karşılığı | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| (fonksiyonel | ABD Doları | EUR | Diğer | ||
| 31 Aralık 2023 | para birimi) | ('000) | ('000) | ('000) | |
| 1. | Ticari alacaklar | 7.252.391 | 89 | 154.128 | - |
| 2a. | Parasal finansal varlıklar (kasa, banka hesapları dahil) | 15.222.706 | 19 | 323.665 | - |
| 2b. | Parasal olmayan finansal varlıklar | 3.724.314 | - | 79.191 | - |
| 3. | Diğer | 11.098 | - | 236 | - |
| 4. | Dönen varlıklar (1+2+3) | 26.210.509 | 108 | 557.220 | - |
| 5. | Ticari alacaklar | - | - | - | - |
| 6a. | Parasal finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 6b. | Parasal olmayan finansal varlıklar | 876.685 | - | 18.641 | - |
| 7. | Diğer | - | - | - | - |
| 8. | Duran varlıklar (5+6+7) | 876.685 | - | 18.641 | - |
| 9. | Toplam varlıklar (4+8) | 27.087.194 | 108 | 575.861 | - |
| 10. | Ticari borçlar | (17.284.482) | (8.633) | (359.720) | - |
| 11. | Finansal yükümlülükler | (2.688.382) | - | (57.163) | - |
| 12a. | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 12b. | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | 282 | - | 6 | - |
| 13. | Kısa vadeli yükümlülükler (10+11+12) | (19.972.582) | (8.633) | (416.877) | - |
| 14. | Ticari borçlar | - | - | - | - |
| 15. | Finansal yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16a. | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16b. | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 17. | Uzun vadeli yükümlülükler (14+15+16) | - | - | - | - |
| 18. | Toplam yükümlülükler (13+17) | (19.972.582) | (8.633) | (416.877) | - |
| 19. | Bilanço dışı türev araçların net varlık/(yükümlülük) pozisyonu (19a-19b) | 2.688.382 | - | 57.163 | - |
| 19a. | Hedge edilen toplam varlık tutarı | - | - | - | - |
| 19b. | Hedge edilen toplam yükümlülük tutarı | (2.688.382) | - | (57.163) | - |
| 20. | Net yabancı para varlık/(yükümlülük) pozisyonu (9+18+19) | 9.802.994 | (8.525) | 216.147 | - |
| 21. | Parasal kalemler net yabancı para varlık/(yükümlülük) pozisyonu | ||||
| (1+2a+3+5+6a+10+11+12a+14+15+16a) | 2.513.331 | (8.525) | 61.146 | - | |
| 22. | Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - | - |
| 23. | İhracat | 30.813.795 | - | 824.019 | 89.932 |
| 24. | İthalat | 67.499.573 | 16.146 | 1.778.283 | 129.942 |
Finansal Bilgiler
Bir Bakışta Tofaş
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un vergi öncesi kârının diğer değişkenler sabit tutulduğunda, ABD Doları, Avro ve diğer yabancı para yükümlülüklerindeki (verilen döviz bazlı envanter ve maddi varlık avansları hariç) %10 değişiklik karşısındaki duyarlılık analizi aşağıdaki gibidir:
| Kâr/zarar | Özkaynaklar | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
||
| ABD Doları'nın TL karşısında %10 değerlenmesi halinde: | ||||||
| 1- | ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | 1.152 | (1.152) | - | - | |
| 2- | ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 3- | ABD Doları net etki (1+2) | 1.152 | (1.152) | - | - | |
| Euro'nun TL karşısında %10 değerlenmesi halinde: | ||||||
| 4- | Euro net varlık/yükümlülüğü | (48.122) | 48.122 | (976.145) | 976.145 | |
| 5- | Euro riskinden korunan kısım (-) | 976.145 | (976.145) | - | - | |
| 6- | Euro net etki (4+5) | 928.023 | (928.023) | (976.145) | 976.145 | |
| Diğer döviz kurlarının TL karşısında ortalama %10 değerlenmesi halinde: |
||||||
| 7- | Diğer döviz net/yükümlülüğü | (958) | 958 | - | - | |
| 8- | Diğer döviz kuru riskinden korunan kısmı (-) | - | - | - | - | |
| 9- | Diğer döviz varlıkları net etki (7+8) | (958) | 958 | - | - | |
| Toplam (3+6+9) | 928.217 | (928.217) | (976.145) | 976.145 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| Kâr/zarar | Özkaynaklar | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
||
| ABD Doları'nın TL karşısında %10 değerlenmesi halinde: | ||||||
| 1- | ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | (36.233) | 36.233 | - | - | |
| 2- | ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 3- | ABD Doları net etki (1+2) | (36.233) | 36.233 | - | - | |
| Euro'nun TL karşısında %10 değerlenmesi halinde: | ||||||
| 4- | Euro net varlık/yükümlülüğü | 287.568 | (287.568) | 268.836 | (268.836) | |
| 5- | Euro riskinden korunan kısım (-) | (268.836) | 268.836 | - | - | |
| 6- | Euro net etki (4+5) | 18.732 | (18.732) | 268.836 | (268.836) | |
| Diğer döviz kurlarının TL karşısında ortalama %10 değerlenmesi halinde: |
||||||
| 7- | Diğer döviz net/yükümlülüğü | - | - | - | - | |
| 8- | Diğer döviz kuru riskinden korunan kısmı (-) | - | - | - | - | |
| 9- | Diğer döviz varlıkları net etki (7+8) | - | - | - | - | |
| Toplam (3+6+9) | (17.501) | 17.501 | 268.836 | (268.836) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Faiz riski, faiz oranlarındaki değişimlerin finansal tabloları etkileme olasılığından kaynaklanmaktadır. Grup, belirli bir dönemde vadesi dolacak veya yeniden fiyatlandırılacak varlık ve yükümlülüklerin zamanlama uyumsuzlukları veya farklılıklarından dolayı faiz riskine maruzdur. Grup, bu riskini risk yönetimi stratejileri uygulayarak varlık ve yükümlülüklerin faiz değişim tarihlerini eşleştirerek yönetmektedir.
31 Aralık 2024 itibarıyla bilançoda faize duyarlı finansal araçlar bulunmamaktadır. (31 Aralık 2023: bulunmamaktadır.)
Likidite riski bir şirketin fonlama ihtiyaçlarını karşılayamama riskidir. Likidite riski güvenilir kredi kuruluşlarının vermiş olduğu kredilerin de desteğiyle nakit girişleri ve çıkışlarının dengelenmesiyle düşürülmektedir. Finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerine göre kırılımı bilanço tarihinden vade tarihine kadar geçen süre dikkate alınarak gösterilmiştir. Belirli bir vadesi olmayan finansal varlık ve yükümlülükler bir yıldan uzun vadeli olarak sınıflandırılmıştır.
| Sözleşme uyarınca vadeler | Defter değeri |
Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplam (=I+II+III) |
3 aydan kısa (I) |
3 - 12 ay arası (II) |
1 - 5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | ||||||
| Banka kredileri | 24.948.729 | 32.671.246 | 2.758.757 | 9.704.302 | 16.429.480 | 3.778.707 |
| Kira yükümlülükleri | 37.976 | 46.164 | 6.795 | 18.795 | 20.574 | - |
| Ticari borçlar | 11.341.853 | 11.440.368 | 11.439.204 | 1.164 | - | - |
| Borçlanma senedi ihraçları | 2.914.254 | 3.983.409 | 791.167 | 2.021.681 | 1.170.561 | - |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 917.385 | 917.385 | 917.385 | - | - | - |
| Diğer borçlar | 95.478 | 95.478 | 95.478 | - | - | - |
| Toplam | 40.255.675 | 49.154.050 | 16.008.786 | 11.745.942 | 17.620.615 | 3.778.707 |
| Sözleşme uyarınca vadeler | Defter değeri |
Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplam (=I+II+III) |
3 aydan kısa (I) |
3 - 12 ay arası (II) |
1 - 5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | ||||||
| Banka kredileri | 14.013.773 | 19.495.768 | 3.686.914 | 8.710.096 | 7.098.758 | - |
| Kira yükümlülükleri | 45.234 | 104.105 | 29.030 | 48.989 | 26.086 | - |
| Ticari borçlar | 34.016.906 | 34.036.732 | 34.033.820 | 2.912 | - | - |
| Borçlanma senedi ihraçları | 3.022.141 | 4.714.147 | - | 1.532.100 | 3.182.047 | - |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 1.530.001 | 1.530.001 | 1.530.001 | - | - | - |
| Diğer borçlar | 83.145 | 83.145 | 83.145 | - | - | - |
| Toplam | 52.711.200 | 59.963.898 | 39.362.910 | 10.294.097 | 10.306.891 | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Grup'un sermaye yönetiminin birincil amacı, hisse değerlerini maksimize etmek ve işletmelerini desteklemek adına, güçlü kredi derecesini ve sağlıklı sermaye oranlarının devamlılığını sağlamaktır. Grup, ekonomik koşulların değişimi ışığında, sermaye yapısını yönetmekte ve düzeltmeler yapmaktadır.
Grup, sermaye yapısını düzenlemek ve korumak için, hissedarlara yapılan kâr payı ödemelerini düzenleyebilir ya da sermayeyi hissedarlara geri verebilir. 31 Aralık 2024 itibarıyla herhangi bir hedef, politika ya da süreç değişikliği yapılmamıştır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla konsolide net borç/özkaynak oranları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Toplam finansal borç | 27.900.959 | 17.081.146 |
| Nakit ve nakit benzerleri (-) | (19.715.820) | (35.828.275) |
| Net finansal borç | 8.185.139 | (18.747.129) |
| Özkaynaklar | 47.101.612 | 53.246.292 |
| Net finansal borç/özkaynak oranı | %17 | (%35) |
Grup, finansal araçların tahmini rayiç değerlerini hali hazırda mevcut piyasa bilgileri ve uygun değerleme yöntemlerini kullanarak belirlemiştir. Fakat piyasa bilgilerini değerlendirip rayiç değerleri tahmin edebilmek yorum ve muhakeme gerektirir. Sonuç olarak burada sunulan tahminler, Grup'un cari bir piyasa işleminde elde edebileceği miktarların göstergesi olmayabilir. Rayiç değerleri tahmin edilebilir finansal enstrümanların, değerlerinin tahmini için aşağıdaki yöntem ve varsayımlar kullanılmıştır:
Finansal varlıklar yabancı para cinsinden parasal kalemler bilanço değerinin rayiç değerlerine yakın olması sebebi ile dönem sonu kurları kullanılarak çevrilmektedir. Finansal aktiflerin, (tüketici finansman kredileri hariç) kısa vadeli olmaları ve kredi kaybının önemsenmeyecek ölçüde olmasından dolayı, rayiç değerlerin taşınan değerlerine yakın olduğu kabul edilir. Söz konusu rayiç değerler tüketici finansman kredilerinin ilerdeki nakit akımlarının cari faiz oranı olan yıllık %51,97 (31 Aralık 2023: %53,51) ile iskonto edilmesi ile hesaplanmıştır.
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |||
|---|---|---|---|---|
| Taşınan değer | Rayiç değer | Taşınan değer | Rayiç değer | |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 16.881.700 | 12.739.346 | 13.924.648 | 10.533.659 |
Finansal yükümlülükler yabancı para cinsinden parasal kalemler bilanço değerinin rayiç değerlerine yakın olması sebebi ile dönem sonu kurları kullanılarak çevrilmektedir. Ticari borçların ve diğer parasal yükümlülüklerin, kısa vadeli olmasından dolayı, rayiç değerlerin taşınan değerlerine yakın olduğu kabul edilir.
Bu bağlamda, yatırım maliyetleri ile ilgili yabancı para cinsinden uzun vadeli krediler (türev olmayan korunma aracı) ile araçların (Egea, Doblo, Yeni Doblo ve Mini Cargo (MCV)) gerçekleşen ve gelecekte beklenen satışları (korunmaya konu kalem) arasında etkili bir nakit akım korunması ilişkisi bulunmaktadır.
Aşağıda yer alan tablo gerçeğe uygun değer ile ölçülen ve değerleme yöntemiyle belirlenen finansal araçların analizini içermektedir. Gerçeğe uygun değer hesaplamaları aşağıda açıklanan aşamalar baz alınarak yapılmıştır:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 | |||
|---|---|---|---|
| Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | |
| Finansal yatırımlar | - | 81.195 | - |
| Toplam yükümlülükler | - | 81.195 | - |
| 31 Aralık 2023 | |||
| Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | |
| Finansal yatırımlar | - | 58.889 | - |
| Toplam yükümlülükler | - | 58.889 | - |
31 Aralık 2024 tarihinde sona eren dönem içerisinde Grup, ikinci seviye ile birinci seviye arasında ve üçüncü seviyeye ya da üçüncü seviyeden herhangi bir transfer yapmamıştır.
Grup'un 1 Ocak - 31 Aralık 2024 ve 1 Ocak - 31 Aralık 2023 dönemlerinde Bağımsız Denetim Kuruluşundan (BDK) aldığı hizmetlere ilişkin ücretler aşağıdaki gibidir:
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti | 1 Ocak - 31 Aralık 2024 | 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Yasal ve ihtiyari bağımsız denetim hizmetleri | 5.534 | 3.591 |
| Diğer güvence hizmetlerinin ücreti | - | 185 |
| Toplam | 5.534 | 3.776 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Banka | ||
| - Vadeli mevduat | 18.543.218 | 34.588.996 |
| - Vadesiz mevduat | 351.707 | 597.787 |
| - Vadesiz bloke mevduat | 820.875 | 641.475 |
| - Vadeli bloke mevduat | 20 | 17 |
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |||
|---|---|---|---|---|
| Tutar | Yıllık faiz oranı (%) | Tutar | Yıllık faiz oranı (%) | |
| Avro | 6.223.281 | %0,4-%1,25 | 15.220.905 | %0,7 - %4,5 |
| TL | 12.319.937 | %46,5-%48,75 | 19.368.091 | %35 - %47,5 |
| 18.543.218 | 34.588.996 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla vadeli mevduatların vadeleri 2 gündür.(31 Aralık 2023: 4-37 gün arasında).
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, vadeli ve vadesiz mevduatların toplam 1.822.397 TL'lik kısmı (31 Aralık 2023: 2.577.118 TL) ilişkili kuruluş olan bankada bulunmaktadır.
19.715.820 35.828.275
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllara ilişkin konsolide nakit akış tablolarında yer alan nakit ve nakit benzeri değerler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|
| Kasa ve Bankalar | 19.715.820 | 35.828.275 |
| Eksi: faiz tahakkukları | (14.651) | (246.173) |
| Eksi: bloke mevduatlar | (820.895) | (641.492) |
| 18.880.274 | 34.940.610 |
31 Aralık 2024 itibarıyla 820.895 TL bloke mevduat bulunmaktadır. Bu tutarın 820.875 TL tutarındaki kısmı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası zorunlu karşılık tutarından oluşmaktadır (31 Aralık 2023: 641.475 TL).
| Parasal olmayan kalemler | 31 Aralık 2024 |
|---|---|
| Finansal durum tablosu kalemleri | |
| Stoklar | 5.107.013 |
| Peşin ödenmiş giderler (KV) | 3.430 |
| Yatırım amaçlı gayrimenkuller | 65.982 |
| Maddi duran varlıklar | 5.808.553 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 17.242 |
| Peşin ödenmiş giderler (UV) | 190.359 |
| Ertelenen vergi varlığı | 709.253 |
| Ertelenmiş gelirler | (86.282) |
| Sermaye düzeltme farkları | (6.138.306) |
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak diğer kapsamlı gelir/giderler | 267.211 |
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılacak diğer kapsamlı gelir/giderler | 1.002.635 |
| Geçmiş yıllar kârları | (8.920.020) |
| Kâr veya zarar tablosu kalemleri | |
| Hasılat | (16.608.479) |
| Finans sektörü faaliyetleri hasılatı | (1.059.995) |
| Satışların maliyeti (-) | 13.247.527 |
| Finans sektörü faaliyetleri maliyeti (-) | 871.707 |
| Pazarlama giderleri (-) | 547.382 |
| Genel yönetim giderleri (-) | 379.349 |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | 223.172 |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | (983.167) |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | 880.561 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | (41.453) |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) | 127 |
| Finansman gelirleri | (1.344.554) |
| Finansman giderleri (-) | 569.752 |
| Dönem vergi gideri | 473.673 |
| Net parasal pozisyon kazançları/(kayıpları) | (4.817.328) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın (''TL''), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre bin TL olarak ifade edilmiştir.)
Bulunmamaktadır.
Stellantis Otomotiv Pazarlama A.Ş.'nin paylarının tamamının Şirket tarafından devralınmasına ilişkin Pay Devir Sözleşmesi 28 Temmuz 2023'te imzalanmıştır (Not:1). Söz konusu işlemle ilgili Rekabet Kurumu'ndan alınması gereken izin kapsamında, Rekabet Kurumu'nun 24 Ekim 2024 tarihinde yayımlanan en son açıklamasında işlem ile ilgili verilen taahhütlerin işleme izin verilebilmesi için yeterli olmadığına karar verildiği belirtilmiştir. İlgili karar nihai nitelikte olmayıp, süreç devam etmektedir.
Devir bedeli olarak şarta bağlı ödeme hariç ve kapanış düzeltmesine göre değişmek üzere 400 milyon Avro belirlenmiş olup; pay devir işleminin tamamlanması, ilgili rekabet otoriteleri ve diğer düzenleyici kurumlardan gereken izinlerin alınması dahil belirli kapanış şartlarına tabidir.
Stellantis Otomotiv paylarının Şirketimiz tarafından devralınması durumunda, Stellantis markalarının (Peugeot, Citroen, Opel, DS) Türkiye'deki dağıtım hakkı da Tofaş'a geçecektir.
Produced by Tayburn Tel: (90 212) 227 04 36 www.tayburnkurumsal.com
Bu faaliyet raporunun basımında %100 geri dönüştürülmüş kâğıt kullanılmıştır
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.