TEKFEN HOLDİNG A.Ş. — Audit Report / Information 2020

Feb 25, 2021

31 ARALIK 2020 TARİHİ İTİBARİ İLE HAZIRLANAN KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

Tekfen Holding Anonim Şirketi Genel Kurulu'na

A) Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi

Görüş

Tekfen Holding Anonim Şirketi'nin ("Şirket") ve bağlı ortaklıklarının (birlikte "Grup" olarak anılacaktır) 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kar veya zarar tablosu, konsolide diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynaklar değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere konsolide finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.

Görüşümüze göre ilişikteki konsolide finansal tablolar, Grup'un 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını, Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS"lere) uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.

Görüşün Dayanağı

Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu ("SPK") tarafından yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartlarının bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartlarına ("BDS"lere) uygun olarak yürütülmüştür. Bu standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun "Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları" bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar ("Etik Kurallar") ile konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

Dikkat Çekilen Hususlar

Grup'un %100 hissesine sahip olduğu bağlı ortaklıklarından OOO Rusfen'in Rusya'da üstlenmiş olduğu Gaz Nakil Boru hattı projesine ("Kharampur projesi") ilişkin olarak inşaat faaliyetleri devam ederken karşılaşılan değişken koşullar nedeniyle Grup tarafından işverene proje maliyetleri ve sözleşme gelirlerinin yeniden belirlenmesine ilişkin olarak sunulan güncel teklif üzerinden görüşmeler devam etmektedir.

Ayrıca, Grup'un bağlı ortaklıklarından Tekfen İnşaat ve Tesisat A.Ş.'nin Katar'da üstlenmiş olduğu Al Khor Expressway projesine ilişkin toplam tahmini sözleşme bedeli, orijinal sözleşme kapsamında işverenin talimat verdiği değişiklik taleplerini de içermektedir. Bu kapsamda ilgili değişiklik taleplerinin nihai fiyatının belirlenmesi için işverenle görüşmeler devam etmekte olup, yapılan görüşmelerin sonuca varmasının uzun zaman alması nedeniyle yönetim ilgili değişiklik taleplerine ilişkin hasılatı tahminlerine dayalı olarak konsolide finansal tablolarına yansıtmıştır.

Bu itibarla, devam eden süreçlerin detaylarının açıklandığı konsolide finansal tabloların 39 no'lu dipnotuna dikkat çekmek isteriz. Ancak bu hususlar, tarafımızca verilen görüşü etkilememektedir.

Kilit Denetim Konuları

Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.

Finansal yatırımların gerçeğe uygun değerinin belirlenmesi

Finansal yatırımların gerçeğe uygun değerinin belirlenmesi ile ilgili muhasebe politikaları ve kullanılan önemli muhasebe tahmin ve varsayımlarının detayı için Dipnot 2.5 ve Dipnot 2.6'ya bakınız.

Kilit Denetim Konusu

Konunun Denetimde Nasıl Ele Alındığı

31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla Grup'un gerçeğe uygundeğeriüzerindenmuhasebeleştirilenfinansalyatırımları,toplamvarlıklarının%10'unuoluşturmaktadır.Grup, finansal yatırımlarının önemli bir kısmını gerçeğeuygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılanfinansal varlıklar ve gerçeğe uygun değer değişimi karveyazararayansıtılanfinansalvarlıklarolaraksınıflandırmaktadır.Grup, finansal yatırımlarınıngerçeğe uygun değerini belirlemek amacıyla uzmanbağımsız değerleme şirketlerinin çalışmalarını ve içkaynaklarcahazırlanandeğerlemeçalışmalarınıkullanmaktadır.Finansalyatırımlarıngerçeğeuygundeğerinintespitinde kullanılan değerleme yöntemlerinin ve içkaynaklarca hazırlanmış olan değerleme çalışmalarınınönemli tahmin ve varsayımlar içermesi sebebi ilefinansal yatırımların gerçeğe uygun değer ölçümü birkilit denetim konusu olarak belirlenmiştir .

Bualandauyguladığımızdenetimprosedürlerimizaşağıdakileri içermektedir:- Finansal yatırımın gerçeğe uygun değerinin tespiti içinyönetimtarafındanseçilenbağımsızdeğerlemeuzmanlarının yetkinlikleri, yeterlilikleri ve tarafsızlıklarıdeğerlendirilmiştir.-Hesaplamalarda kullanılan uzun vadeli büyüme oranları,nakit akışlarını bugüne indirgeme oranları gibi önemligirdilere ilişkin tahminlerin, varsayımların ve kullanılandeğerlemeyöntemininuygunluğudeğerlemeuzmanlarımızdanyardımalınmaksuretiylekontroledilmiştir.-Finansalyatırımileilgilikonsolidefinansaltablodipnotlarının, temel tahminler ve varsayımlara ilişkinaçıklamalar da dahil olmak üzere, TFRS açısından uygunluğudeğerlendirilmiştir.

İnşaat Sözleşmelerinden Elde Edilen Hasılatın muhasebeleştirilmesi

İnşaat sözleşmelerinden elde edilen hasılatın muhasebeleştirilmesi ile ilgili muhasebe politikaları ve kullanılan önemli muhasebe tahmin ve varsayımlarının detayı için Dipnot 2.5 ve Dipnot 2.6'ya bakınız.

Grup'un hasılatının %61'lik kısmı Mühendislik ve TaahhütBu alanda uyguladığımız denetim prosedürlerimiz aşağıdakileribölümü faaliyetlerineilişkin sözleşmelerden elde edileniçermektedir:gelirlerden oluşmaktadır. Grup ağırlıklı olarak yurtdışında-Konsolide finansal tablolara alınan hasılatın doğruluğunun veinşaat işleri yürütmektedir.zamanlamasının tespitine ilişkin süreçler incelenmiş ve süreçlerGrup'un Mühendislik ve Taahhüt bölümünde faaliyet gösterenüzerindeki kontrollerin tasarım, uygulama ve etkinliği test edilmiştir.şirketlerinin 31.12.2020 tarihinde sona eren dönemde- Yönetim tarafından kullanılan tahminlerin değerlendirilmesi ve7.424.684 Bin TL tutarındaki maliyete karşılık 7.107.507 Bin TLhasılatınilgiliolduğudönemlerdemuhasebeleştiriliptutarında hasılatı bulunmaktadır.muhasebeleştirilmediğininbelirlenmesiaçısındanönemliinşaatİnşaat sözleşmelerinden elde edilen hasılatın tutarını vesözleşmelerinin hüküm ve koşulları tarafımızca incelenmiştir.zamanlamasınıbelirlemeküzere,TFRS15"Müşteri- Projedeki değişiklik taleplerinin ilgili muhasebe politikaları ile uyumluSözleşmelerindenHasılat"standardıuyarıncainşaatbir şekilde sözleşme bedeline dahil edilip edilmediği ve söz konususözleşmelerinden kaynaklanan edim yükümlülüğünün ifasınadeğişikliklerin proje maliyetleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir.yönelik ilerleme düzeyinin ölçümü girdi yöntemi kullanılarakyapılmaktadır. Girdi yöntemine göre, hasılat bir inşaat- Grup'un devam eden inşaat projeleri ile ilgili olarak katlandığıprojesine ilişkin edim yükümlülüğünün ifası için Grup'unmaliyetlerden örneklem yöntemiyle seçilenler destekleyici belgeler ilekatlandığı maliyetler edim yükümlülüğünün ifası için beklenentest edilmiştir.toplam maliyetlere kıyaslanarak finansal tablolara alınır.- İlerleme düzeyine göre hesaplanan inşaat sözleşmelerinden eldeHasılatın muhasebeleştirilmesi kapsamında her bir inşaatedilen hasılat tutarlarının matematiksel doğruluğu yeniden hesaplamaprojesine özgü şartlar içeren proje sonuçlarının belirlenmesiyöntemi uygulanarak test edilmiştir.özellikle projelerin tamamlanması için katlanılacak maliyetin- Ekonomik açıdan dezavantajlı olduğuna karar verilen inşaattahmini, sözleşme gelirinin gelecekteki olayların sonuçlarınasözleşmeleriiçinzararkarşılıklarınınayrılmasınınuygunluğubağlıbelirsizliklerdenetkilenmesiveprojedeğişiklikdeğerlendirilmiş ve ilgili zarar karşılıklarının hesaplanmasında kullanılantalepleriyle ilgili tutarların muhasebeleştirilmesi yönetiminyönetim tahmin ve varsayımlarının makul olup olmadığına ilişkin Gruptahminlerine ve yargılarına dayanmaktadır.yönetimi ile görüşmeler yapılmıştır.İnşaatsözleşmelerindeneldeedilenhasılatın- İnşaatsözleşmelerininmaliyetbütçeleriveileriyeyönelikmuhasebeleştirilmesi önemli ölçüde yönetimin tahmin vetahminleriningeçmiş yıl sonuçları ile karşılaştırılarak makul olupyargılarına dayanması nedeniyle bu husus kilit denetim konusuolmadığı değerlendirilmiş ve yönetimin inşaat projelerinin ilerlemeolarak belirlenmiştir.düzeyleri ve maliyet bütçelerinin değişimiyle ilgili mevcut varsayımlarıtarafımızca irdelenmiştir.- Doğrudan temin edilen dış teyitler ile taşeron maliyetlerininmevcudiyeti ve alacak bakiyelerinin doğruluğu kontrol edilmiş ve ve ilgilimaliyet tahakkuk hesaplamalarında kullanılan girdiler destekleyicibelgeler ile test edilmiştir.- İnşaat sözleşmelerinden kaynaklanan ticari alacağın mevcudiyeti vealacak bakiyelerinin doğruluğunun kontrolü için dönem içerisindekesilen hakkediş faturaları incelenmiş ve işverenlerden doğrudan dışteyitler temin edilmiştir.- İnşaatsözleşmelerindenkaynaklananticarialacaklarıntahsiledilebilirliği raporlama döneminden sonra gerçekleşen tahsilatlarörneklem seçimi yoluyla kontrol edilerek değerlendirilmiştir.- Mevcut inşaat sözleşmeleri analiz edilmek suretiyle, cari dönemdeelde edilen hasılat ile ilgili yapılan açıklamaların TFRS 15'e göre yeterliliğive uygunluğu değerlendirilmiştir.	Kilit Denetim Konusu	Konunun Denetimde Nasıl Ele Alındığı

Hasılatın muhasebeleştirilmesi

Hasılatın muhasebeleştirilmesi ile ilgili muhasebe politikaları ve kullanılan önemli muhasebe tahmin ve varsayımlarının detayı için Dipnot 2.5 ve Dipnot 2.6'ya bakınız.

Kilit Denetim Konusu

Konunun Denetimde Nasıl Ele Alındığı

Grup'un hasılatının %39'luk kısmı gübre satışı, terminalcilikfaaliyetleri, kira geliri ve diğer mal ve hizmetlerden elde ettiğigelirlerden oluşmaktadır.Hasılat TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" standardıuyarınca Grup'un edim yükümlülüklerinin gerçekleşmesi ve bunabağlı olarak ürün ve hizmetler üzerindeki kontrolünün alıcıyadevredilmesi sonucunda finansal tablolara alınır.Hasılatın ne zaman ve hangi tutarda muhasebeleştirileceğinibelirleyen; sözleşmeler kapsamında yerine getirilmesi gereken edimyükümlülüklerinin gerçekleşme zamanlamasına dayalı, ürün vehizmetler üzerindeki kontrolün alıcıya devredilmesi şartlarına ilişkinkapsamlı bir çerçeve oluşturması nedeniyle önemli yönetim tahminve muhakemesini gerektirmektedir.Faaliyetlerinin niteliği ve operasyonlarının büyüklüğü gereği, hasılattutarının doğru bir şekilde belirlenmesi ve ilgili olduğu raporlamadöneminde finansal tablolara alınması önemli ölçüde yönetimmuhakemesi gerektirmesi nedeniyle, hasılatın muhasebeleştirilmesikilit denetim konusu olarak belirlenmiştir.

Bu alanda uyguladığımız denetim prosedürlerimiz aşağıdakileriiçermektedir:-Grup'un hasılat süreci anlaşılarak; hasılatın konsolide finansaltablolara alınmasına yönelik kilit iç kontrollerin tasarım, uygulama veişleyişinin etkinliği değerlendirilmiştir.-Olağandışı seviyelerde gerçekleşen ve süreklilik arzetmeyenişlemlerin varlığının tespit edilmesi amacıyla analitik incelemeleryapılmıştır.-Örneklem ile seçilen satış işlemleri için alınan satış belgeleriaracılığıyla edim yükümlülüğünün ne zaman gerçekleştiği incelenmişve Grup'un hasılat ile ilgili muhasebe politikalarının TFRS 15'euygunluğu ve hasılatın ilgili olduğu raporlama döneminde ve doğrututarda konsolide finansal tablolara alındığı test edilmiştir.-Satış evrakları üzerindeki sevkiyat koşulları incelenerek; farklısevkiyat düzenlemeleri için hasılatın konsolide finansal tablolaraalınma zamanlaması değerlendirilmiştir.-Örneklem seçimi ile belirlemiş olduğumuz müşteriler için doğrudantemin edilen dış teyitler ile ticari alacakların mevcudiyeti ve alacakbakiyelerinin doğruluğu kontrol edilmiştir.-Raporlama dönemi sonrasında gerçekleşen iadelerden örneklemyöntemi ile seçilen işlemlerin ilgili olduğu dönemde konsolidefinansal tablolara alınıp alınmadığı kontrol edilmiştir.-Grup'un konsolide finansal tablolarında hasılat ile ilgili yapmışolduğu dipnot açıklamalarının TFRS 15 uyarınca yapılması gerekenaçıklamalara uygun ve yeterli olup olmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer Husus

Grup'un 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloları başka bir denetçi tarafından denetlenmiş ve 20 Şubat 2020 tarihinde bu konsolide finansal tablolara ilişkin olumlu görüş verilmiştir.

Yönetimin ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanların Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Sorumlulukları

Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.

Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.

Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.

Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları

Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:

Amacımız, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli bir yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. SPK tarafından yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.

SPK tarafından yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve mesleki şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:

• Konsolide finansal tablolardaki hata veya hile kaynaklı "önemli yanlışlık" riskleri belirlenmekte ve değerlendirilmekte; bu risklere karşılık veren denetim prosedürleri tasarlanmakta ve uygulanmakta ve görüşümüze dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Hile; muvazaa, sahtekârlık, kasıtlı ihmal, gerçeğe aykırı beyan veya iç kontrol ihlali fiillerini içerebildiğinden, hile kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riski, hata kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riskinden yüksektir.

• Grup'un iç kontrolünün etkinliğine ilişkin bir görüş bildirmek amacıyla değil ama duruma uygun denetim prosedürlerini tasarlamak amacıyla denetimle ilgili iç kontrol değerlendirilmektedir.

• Yönetim tarafından kullanılan muhasebe politikalarının uygunluğu ve yapılan muhasebe tahminlerinin ve ilgili açıklamaların makul olup olmadığı değerlendirilmektedir.

• Elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı hakkında ve yönetimin işletmenin sürekliliği esasını kullanmasının uygunluğu hakkında sonuca varılmaktadır. Önemli bir belirsizliğin mevcut olduğu sonucuna varmamız halinde, raporumuzda, konsolide finansal tablolardaki ilgili açıklamalara dikkat çekmemiz ya da bu açıklamaların yetersiz olması durumunda olumlu görüş dışında bir görüş vermemiz gerekmektedir. Vardığımız sonuçlar, bağımsız denetçi raporu tarihine kadar elde edilen denetim kanıtlarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, gelecekteki olay veya şartlar Grup'un sürekliliğini sona erdirebilir.

• Konsolide finansal tabloların, açıklamalar dâhil olmak üzere, genel sunumu, yapısı ve içeriği ile bu tabloların temelini oluşturan işlem ve olayları gerçeğe uygun sunumu sağlayacak şekilde yansıtıp yansıtmadığı değerlendirilmektedir.

Konsolide finansal tablolar hakkında görüş vermek amacıyla, grup içerisindeki işletmelere veya faaliyet bölümlerine ilişkin finansal bilgiler hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Grup denetiminin yönlendirilmesinden, gözetiminden ve yürütülmesinden sorumluyuz. Verdiğimiz denetim görüşünden de tek başımıza sorumluyuz.

Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.

Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususları ve -varsa- ilgili önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.

Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.

B) Mevzuattan Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler

• 1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 398'inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca düzenlenen Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporu 25 Şubat 2021 tarihinde Şirket'in Yönetim Kurulu'na sunulmuştur.
• 1. TTK'nın 402'nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Şirket'in 1 Ocak 31 Aralık 2020 hesap döneminde defter tutma düzeninin ve konsolide finansal tablolarının TTK ile Şirket esas sözleşmesinin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığına dair önemli bir hususa rastlanmamıştır.
• 1. TTK'nın 402'nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Yönetim Kurulu tarafımıza denetim kapsamında istenen açıklamaları yapmış ve talep edilen belgeleri vermiştir.

KPMG Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Anonim Şirketi

Alper Güvenç, SMMM Sorumlu Denetçi

25 Şubat 2021 İstanbul, Türkiye

İÇERİK		SAYFA
	31 ARALIK 2020 TARİHLİ BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE BİLANÇO(FİNANSAL DURUM TABLOSU)	1-2
	31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDENGEÇMİŞ KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU	3
	31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDENGEÇMİŞ KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU	4
	31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDENGEÇMİŞ KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU	5
	31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDENGEÇMİŞ KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU	6
	31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDENGEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR	7-92
NOT 1	GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU	7-9
NOT 2	KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR	10-27
NOT 3	İŞLETME BİRLEŞMELERİ	28
NOT 4	MÜŞTEREK FAALİYETLERDEKİ PAYLAR	28
NOT 5	BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA	29-32
NOT 6	NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ	33
NOT 7	FİNANSAL YATIRIMLAR	33-34
NOT 8	KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR	35-36
NOT 9	TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR	37-38
NOT 10	DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR	39
NOT 11	STOKLAR	39-40
NOT 12	DEVAM EDEN İNŞAAT İŞLERİNDEN DOĞAN SÖZLEŞME VARLIKLARIVE YÜKÜMLÜLÜKLERİ	40
NOT 13	ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR	41-43
NOT 14	YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER	44
NOT 15	MADDİ DURAN VARLIKLAR	45-46
NOT 16	KULLANIM HAKKI VARLIKLARI	47-48
NOT 17	DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR	49
NOT 18	ŞEREFİYE	50-51
NOT 19	PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER	52
NOT 20	DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI	52-53
NOT 21	KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER	53-54
NOT 22	TAAHHÜTLER	55
NOT 23	ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR	56-57
NOT 24	DİĞER DÖNEN/DURAN VARLIKLAR VE DİĞER KISA VADELİYÜKÜMLÜLÜKLER	58
NOT 25	ÖZKAYNAKLAR	58-61
NOT 26	HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ	61-62
NOT 27	GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VEGELİŞTİRME GİDERLERİ	63-64
NOT 28	NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER	64
NOT 29	ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER	65
NOT 30	YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER	66
NOT 31	FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ	66
NOT 32	SATIŞ AMAÇLI SINIFLANDIRILAN DURAN VARLIKLAR	67
NOT 33	VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE
	YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL)	67-73
NOT 34	PAY BAŞINA KAZANÇ	73
NOT 35	İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI	74-76
NOT 36	TÜREV ARAÇLAR	76
NOT 37	FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ	77-85
NOT 38	FİNANSAL ARAÇLAR	86-89
NOT 39NOT 40	FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN DİĞER HUSUSLARRAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR	89-9192

31 ARALIK 2020 TARİHLİ BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE BİLANÇO

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

VARLIKLAR	NotReferansları	Bağımsızdenetimdengeçmiş31 Aralık2020	Bağımsızdenetimdengeçmiş31 Aralık2019
Dönen Varlıklar		9.013.197	9.217.274
Nakit ve nakit benzerleri	67	3.259.11682.118	4.094.62512.782
Finansal yatırımlarTicari alacaklar	9	2.038.851	1.953.336
- İlişkili taraflardan ticari alacaklar		106.715	22.402
- İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar		1.932.136	1.930.934
Diğer alacaklar	10	81.642	62.273
- İlişkili taraflardan diğer alacaklar		1.925	14.256
- İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar		79.717	48.017
Devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme varlıkları	12	631.682	692.101
Türev araçlar	36	9.046	211
Stoklar	11	2.033.545	1.448.934
Peşin ödenmiş giderler	19	408.930	348.616
- İlişkili olmayan taraflara peşin ödenmiş giderler		408.930	348.616
Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar	33	154.823	157.615
Diğer dönen varlıklar	24	245.921	420.465
- İlişkili olmayan taraflardan diğer dönen varlıklar		245.921	420.465
		8.945.674	9.190.958
Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar	32	67.523	26.316
Duran Varlıklar		4.903.836	3.445.874
Finansal yatırımlar	7	1.414.920	393.868
Ticari alacaklar	9	293.407	313.979
- İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar		293.407	313.979
Diğer alacaklar	10	12.983	8.885
- İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar		12.983	8.885
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar	13	115.818	103.597
Yatırım amaçlı gayrimenkuller	14	137.019	125.358
Maddi duran varlıklar	15	2.576.975	2.135.206
Kullanım hakkı varlıkları	16	62.741	55.182
Maddi olmayan duran varlıklar		136.095	106.459
- Şerefiye	18	91.838	61.424
- Diğer maddi olmayan duran varlıklar	17	44.257	45.035
Peşin ödenmiş giderler	19	18.968	25.561
- İlişkili olmayan taraflara peşin ödenmiş giderler		18.968	25.561
Ertelenmiş vergi varlığı	33	111.413	155.943
Diğer duran varlıklar	24	23.497	21.836
- İlişkili olmayan taraflara ilişkin diğer duran varlıklar		23.497	21.836
TOPLAM VARLIKLAR		13.917.033	12.663.148

31 ARALIK 2020 TARİHLİ BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE BİLANÇO

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

		Bağımsızdenetimdengeçmiş	Bağımsızdenetimdengeçmiş
KAYNAKLAR	NotReferansları	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Kısa Vadeli Yükümlülükler		7.474.512	6.645.129
Kısa vadeli borçlanmalar	8	1.875.394	407.897
Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları	8	210.267	212.591
Ticari borçlar	9	3.418.087	3.330.480
- İlişkili taraflara ticari borçlar		12.835	24.883
- İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar		3.405.252	3.305.597
Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar	23	64.602	77.995
Diğer borçlar	10	117.733	82.068
- İlişkili taraflara diğer borçlar		40.142	108
- İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar		77.591	81.960
Devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme yükümlülükleri	12	435.122	1.006.076
Türev araçlar	36	-	29.939
Ertelenmiş gelirler	19	590.110	690.709
- İlişkili olmayan taraflardan ertelenmiş gelirler		590.110	690.709
Dönem karı vergi yükümlülüğü	33	137.578	447.074
Kısa vadeli karşılıklar		596.524	357.635
- Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar	23	143.430	160.971
- Diğer kısa vadeli karşılıklar	21	453.094	196.664
Diğer kısa vadeli yükümlülükler	24	29.095	2.665
- İlişkili olmayan taraflara diğer kısa vadeli yükümlülükler		29.095	2.665
Uzun Vadeli Yükümlülükler		631.621	521.149
Uzun vadeli borçlanmalar	8	272.613	215.458
Ticari borçlar	9	67.228	77.448
- İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar		67.228	77.448
Diğer borçlar	10	69.427	78.482
- İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar		69.427	78.482
Devlet teşvik ve yardımları	20	1.132	1.132
Ertelenmiş gelirler	19	241	332
- İlişkili olmayan taraflardan ertelenmiş gelirler		241	332
Uzun vadeli karşılıklar		119.606	72.118
- Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar	23	119.534	72.066
- Diğer uzun vadeli karşılıklar	21	72	52
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü	33	101.374	76.179
TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER		8.106.133	7.166.278
ÖZKAYNAKLAR		5.810.900	5.496.870
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar	25	5.730.139	5.428.680
Ödenmiş sermaye		370.000	370.000
Sermaye düzeltme farkları		3.475	3.475
Paylara ilişkin primler		300.984	300.984
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak
birikmiş diğer kapsamlı gelirler (giderler)		292.529	90.022
- Özkaynağa dayalı finansal araçlara yatırımlardan
kaynaklanan kazançlar		292.516	87.717
- Yeniden değerleme ve ölçüm kazançları		13	2.305
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak
birikmiş diğer kapsamlı gelirler (giderler)		1.063.183	465.041
- Yabancı para çevrim farkları		1.055.947	488.224
- Riskten korunma kazançları (kayıpları)	36	7.236	(23.183)
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler		382.727	278.423
Geçmiş yıllar karları		3.377.366	2.499.985
Net dönem karı (zararı)		(60.125)	1.420.750
Kontrol Gücü Olmayan Paylar		80.761	68.190
TOPLAM KAYNAKLAR		13.917.033	12.663.148

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

		Bağımsızdenetimdengeçmiş1 Ocak -	Bağımsızdenetimdengeçmiş1 Ocak -
	NotReferansları	31 Aralık2020	31 Aralık2019
HasılatSatışların maliyeti (-)	2626	11.729.779(10.815.782)	14.603.354(12.201.792)
BRÜT KAR		913.997	2.401.562
Genel yönetim giderleri (-)Pazarlama giderleri (-)Araştırma ve geliştirme giderleri (-)Esas faaliyetlerden diğer gelirlerEsas faaliyetlerden diğer giderler (-)Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlarınkarlarından paylarESAS FAALİYET KARI (ZARARI)	272727292913	(482.000)(326.154)(22.516)760.704(903.426)60.4071.012	(459.696)(309.263)(5.197)548.406(576.955)4.5341.603.391
Yatırım faaliyetlerinden gelirlerYatırım faaliyetlerinden giderler (-)	3030	62.498(58.733)	51.908(109.206)
FİNANSMAN GELİRİ (GİDERİ) ÖNCESİFAALİYET KARI		4.777	1.546.093
Finansman gelirleriFinansman giderleri (-)SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLERVERGİ ÖNCESİ KARI	3131	824.286(599.589)229.474	664.724(433.810)1.777.007
Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri (-)	33	(296.872)	(362.148)
Dönem vergi gideri (-)Ertelenmiş vergi (gideri) geliriSÜRDÜRÜLEN FAALİYETLERDÖNEM KARI (ZARARI)		(241.439)(55.433)(67.398)	(470.742)108.5941.414.859
Dönem Karının DağılımıKontrol gücü olmayan paylarAna ortaklık payları		(7.273)(60.125)	(5.891)1.420.750
Pay Başına Kazanç (Zarar)	34	(0,163)	3,840

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

	NotReferansları	Bağımsızdenetimdengeçmiş1 Ocak -31 Aralık2020	Bağımsızdenetimdengeçmiş1 Ocak -31 Aralık2019
DÖNEM KARI (ZARARI)		(67.398)	1.414.859
DİĞER KAPSAMLI GELİRLER:
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar		202.507	(1.563)
Özkaynağa dayalı finansal araçlara yatırımlardankaynaklanan kazançlar (kayıplar)		213.216	(5.488)
Tanımlanmış fayda planları yenidenölçüm kazançları (kayıpları)	25	(2.865)	4.564
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak
diğer kapsamlı gelire ilişkin vergiler		(7.844)	(639)
- Ertelenmiş vergi gideri (-)		(7.844)	(639)
Kar veya zarar olarak yeniden sınıflandırılacaklar		610.168	93.812
Yabancı para çevrim farkları	25	579.749	146.348
Nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlıgelir (gider)		38.767	(67.354)
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak
diğer kapsamlı gelire ilişkin vergiler		(8.348)	14.818
- Ertelenmiş vergi (gideri) geliri		(8.348)	14.818
DİĞER KAPSAMLI GELİR (GİDER)		812.675	92.249
TOPLAM KAPSAMLI GELİR (GİDER)		745.277	1.507.108
Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı
Kontrol gücü olmayan paylar		4.753	4.941
Ana ortaklık payları		740.524	1.502.167

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

				Kar veya zararda yeniden		Kar veya zararda yeniden
				sınıflandırılmayacak birikmiş diğer		sınıflandırılacak birikmiş diğer
				kapsamlı gelirler veya giderler		kapsamlı gelirler veya giderler			Birikmiş Karlar
				Özkaynağa dayalı
				finansal araçlara	Yeniden
				yatırımlardan	değerleme ve	Yabancı	Riskten	Kardan				Kontrol
		Sermaye	Pay	kaynaklanan	ölçüm	para	korunma	ayrılan	Geçmiş	Net	Ana	gücü
	Ödenmiş	düzeltme	ihraç	kazançlar	kazançları	çevrim	kazançları	kısıtlanmış	yıllar	dönem	ortaklığa ait	olmayan
Bağımsız denetimden geçmiş	sermaye	farkları	primleri	(kayıplar)	(kayıpları)	farkları	(kayıpları)	yedekler	karları	karı (zararı)	özkaynaklar	paylar	Özkaynaklar
1 Ocak 2019 itibari ile açılış bakiyesi	370.000	3.475	300.984	92.931	(1.346)	352.708	29.353	231.271	1.585.150	1.403.061	4.367.587	56.808	4.424.395
Transferler	-	-	-	-	-	-	-	47.152	1.355.909	(1.403.061)	-	-	-
Toplam kapsamlı gelir	-	-	-	(5.214)	3.651	135.516	(52.536)	-	-	1.420.750	1.502.167	4.941	1.507.108
- Dönem karı (zararı)	-	-	-	-	-	-	-	-	-	1.420.750	1.420.750	(5.891)	1.414.859
- Diğer kapsamlı gelir (gider)	-	-	-	(5.214)	3.651	135.516	(52.536)	-	-	-	81.417	10.832	92.249
Sermaye artırımı	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	12.600	12.600
Kar payları	-	-	-	-	-	-	-	-	(450.972)	-	(450.972)	-	(450.972)
Bağlı ortaklık edinimi	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	6.300	6.300
Bağlı ortaklıklarda kontrol kaybı ile sonuçlanmayan pay oranı
değişikliklerine bağlı artış (azalış)	-	-	-	-	-	-	-	-	4.459	-	4.459	(12.459)	(8.000)
Diğer değişiklikler nedeni ile artış	-	-	-	-	-	-	-	-	5.439	-	5.439	-	5.439
31 Aralık 2019 itibari ile kapanış bakiyesi	370.000	3.475	300.984	87.717	2.305	488.224	(23.183)	278.423	2.499.985	1.420.750	5.428.680	68.190	5.496.870
Bağımsız denetimden geçmiş
1 Ocak 2020 itibari ile açılış bakiyesi	370.000	3.475	300.984	87.717	2.305	488.224	(23.183)	278.423	2.499.985	1.420.750	5.428.680	68.190	5.496.870
Transferler	-	-	-	-	-	-	-	104.304	1.316.446	(1.420.750)	-	-	-
Toplam kapsamlı gelir (gider)	-	-	-	204.799	(2.292)	567.723	30.419	-	-	(60.125)	740.524	4.753	745.277
- Dönem karı (zararı)	-	-	-	-	-	-	-	-	-	(60.125)	(60.125)	(7.273)	(67.398)
- Diğer kapsamlı gelir (gider)	-	-	-	204.799	(2.292)	567.723	30.419	-	-	-	800.649	12.026	812.675
Sermaye artırımı	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	7.814	7.814
Kar payları	-	-	-	-	-	-	-	-	(456.320)	-	(456.320)	-	(456.320)
Bağlı ortaklık edinimi	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	4	4
Diğer değişiklikler nedeni ile artış	-	-	-	-	-	-	-	ş4-	17.255	-	17.255	-	17.255
31 Aralık 2020 itibari ile kapanış bakiyesi	370.000	3.475	300.984	292.516	13	1.055.947	7.236	382.727	3.377.366	(60.125)	5.730.139	80.761	5.810.900

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

		Bağımsız	Bağımsız
		denetimden	denetimden
		geçmiş1 Ocak -	geçmiş1 Ocak -
	Not	31 Aralık	31 Aralık
	Referansları	2020	2019
A. İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI		(1.089.049)	771.539
Dönem Karı		(67.398)	1.414.859
Dönem Net Karı Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler		901.531	772.619
- Amortisman ve İtfa Gideri ile İlgili Düzeltmeler	14,15,16,17	315.018	289.108
- Değer Düşüklüğü/İptali ile İlgili Düzeltmeler	30	3.782	92.698
- Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler	9,21,23	312.918	143.065
- Kar Payı Geliri/Gideri ile İlgili Düzeltmeler	30	(7.287)	(10.101)
- Pazarlıklı Satın Alım Sonucu Oluşan Kazanç ile İlgili Düzeltmeler	30	-	(6.900)
- Faiz Gelirleri ve Giderleri ile İlgili Düzeltmeler- Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları/Kazançları ile İlgili Düzeltmeler	317,30,38	41.1526.108	(74.466)(4.140)
- Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Dağıtılmamış Karları ile İlgili
Düzeltmeler	13	(60.407)	(4.534)
- Vergi Geliri/Gideri ile İlgili Düzeltmeler	33	296.872	362.148
- Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından KaynaklananKayıplar/Kazançlar ile İlgili Düzeltmeler	30	(5.920)	(14.091)
- İştirak, İş ortaklığı ve Finansal Yatırımların Elden Çıkarılmasından veya Paylarındaki
Değişim Sebebi ile Oluşan Kayıplar (Kazançlar) ile İlgili Düzeltmeler	30	(705)	(168)
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler		(1.235.754)	(1.059.834)
- Finansal Yatırımlardaki Azalış/Artış	7	(69.336)	119.319
- Ticari Alacaklardaki Azalış/Artış ile İlgili Düzeltmeler- Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Azalış/Artış ile İlgili Düzeltmeler	910	(90.913)151.974	(623.228)
- Devam Eden İnşaat İşlerinden Doğan Sözleşme Varlıklarındaki Azalış/Artış	12	60.419	(51.683)(344.087)
- Stoklardaki Azalışlar/Artışlar ile İlgili Düzeltmeler	11	(596.448)	108.122
- Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Azalış/Artış	19	(46.672)	160.182
- Ticari Borçlardaki Artış/Azalış ile İlgili Düzeltmeler	9	48.054	176.649
- Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlardaki Artış/Azalış	23	(13.393)	(11.782)
- Devam Eden İnşaat İşlerinden Doğan Sözleşme Yükümlülüklerindeki Azalış/Artış	12	(570.954)	2.218
- Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış/Azalışla İlgili Düzeltmeler	10	(7.795)	(12.898)
- Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış/AzalışFaaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları	19	(100.690)(401.621)	(582.646)1.127.644
Ödenen FaizAlınan Faiz		(108.689)77.041	(146.867)146.514
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler	23	(105.004)	(134.825)
Diğer Karşılıklara İlişkin Ödemeler	21	(2.633)	(736)
Vergi İadeleri/Ödemeleri	33	(548.143)	(220.191)
B. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI		(1.250.087)	(393.081)
Bağlı Ortaklıklarda İlave Pay Alımlarına ilişkin Nakit Çıkışları		-	(8.000)
İştiraklerin ve/veya İş Ortaklıklarının Pay Satışı veya Sermaye Azaltımı Sebebiyle Oluşan Nakit
Girişleri		1.403	-
İştirakler ve/veya İş Ortaklıkları Pay Alımı veya Sermaye Artırımı Sebebiyle Oluşan Nakit	13	(850)	(1.957)
ÇıkışlarıBaşka İşletmelerin veya Fonların Paylarının veya Borçlanma Araçlarının Satılması Sonucu Elde
Edilen Nakit Girişleri		7.115	270
Başka İşletmelerin veya Fonların Paylarının veya Borçlanma Araçlarının Edinimi İçin Yapılan	3,7	(788.423)	(155.694)
Nakit ÇıkışlarıMaddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri	15,17	29.628	49.462
Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları	15,17	(566.269)	(285.510)
Yatırım Amaçlı Gayrimenkul Satımından Kaynaklanan Nakit Girişleri	14	5.000	40
Yatırım Amaçlı Gayrimenkul Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları	14	(1.457)	(6.274)
Verilen Nakit Avans ve Borçlar	19	9.539	(24.873)
Alınan Temettüler	13, 30	54.227	39.455
C. FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI		899.073	(946.412)
Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Girişleri	8	2.292.683	865.110
Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları	8	(964.639)	(1.307.551)
Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine İlişkin Nakit ÇıkışlarıÖdenen Temettüler	825	(43.733)(385.238)	(52.999)(450.972)
YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE
NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ (AZALIŞ)		(1.440.063)	(567.954)
D. YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ
ÜZERİNDEKİ ETKİSİ		604.554	80.979
NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ (AZALIŞ) (A+B+C+D)		(835.509)	(486.975)
E. DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ		4.094.625	4.581.600
DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ (A+B+C+D+E)	6	3.259.116	4.094.625

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Tekfen Holding A.Ş.'nin ("Şirket") çoğunluk hisseleri Berker, Gökyiğit ve Akçağlılar aileleri tarafından kontrol edilmektedir. Şirket ve bağlı ortaklıkları konsolide finansal tablolara ilişkin ekli notlarda "Grup" olarak adlandırılmıştır.

31 Aralık 2020 tarihi itibari ile Grup'un, taşeronları ile birlikte 18.444 (31 Aralık 2019: 17.094) çalışanı bulunmaktadır. Şirket'in kayıtlı adresi: Kültür Mahallesi, Budak Sokak, Tekfen Sitesi, A Blok, No: 7, Beşiktaş, İstanbul, Türkiye'dir.

Şirket hisse senetleri 23 Kasım 2007 tarihinden itibaren Borsa İstanbul'da işlem görmektedir.

31 Aralık tarihi itibari ile Şirket'in bağlı ortaklıklarının, iş ortaklıklarının ve şubelerinin faaliyet konuları, faaliyet grupları, kayıtlı oldukları ülkeler ve doğrudan/dolaylı hisse katılım oranlarının detayı aşağıda verilmektedir:

		KayıtlıOlduğu		Doğrudan/DolaylıHisse Katılım Oranı
Bağlı Ortaklıklar	Faaliyet Konusu	Ülke	2020	2019	Faaliyet Grubu
Tekfen İnşaat ve Tesisat A.Ş."Tekfen İnşaat"	İnşaat	Türkiye	100	100	Mühendislik & Taahhüt
Tekfen Mühendislik A.Ş."Temaş"	Mühendislik	Türkiye	100	100	Mühendislik & Taahhüt
Tekfen İmalat ve Mühendislik A.Ş."Timaş"	Üretim	Türkiye	100	100	Mühendislik & Taahhüt
Cenub Tikinti Servis ASC"Cenub Tikinti"	İnşaat	Azerbaycan	51	51	Yatırım
HMB Hallesche Mitteldeutsche BauAktiengesellschaft "HMB"	Ticaret	Almanya	100	100	Mühendislik & Taahhüt
Gate İnşaat Taahhüt San. ve Tic.A.Ş. "Gate "	İnşaat	Türkiye	100	100	Mühendislik & Taahhüt
Denkmal in Dahlem Otto-Hahn-Platz GmbH"Denkmal Dahlem"	İnşaat	Almanya	80	80	Mühendislik & Taahhüt
OOO Rusfen "Rusfen"	İnşaat	Rusya	100	100	Mühendislik & Taahhüt
Gate Construction "Gate Construction"	İnşaat	Kazakistan	100	-	Mühendislik & Taahhüt
Toros Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş."Toros Tarım"	Gübre – Terminalİşletmeciliği	Türkiye	100	100	Kimya Sanayi ve Hizmet
Toros Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi Kur.ve İşleticisi A.Ş. "Tayseb"	Hizmet	Türkiye	100	100	Hizmet
Toros Terminal Servisleri ve Denizcilik A.Ş."Toros Terminal"	Hizmet	Türkiye	100	100	Kimya Sanayi
Toros Gemi Acenteliği ve Ticaret A.Ş."Toros Gemi"	Gemi Acenteliği	Türkiye	100	100	Hizmet
Tekfen Tarımsal Araştırma Üretim vePazarlama A.Ş. "Tekfen Tarım"	Üretim	Türkiye	100	100	Tarımsal Üretim
Alanar Meyve ve Gıda Üretim PazarlamaSanayi ve Tic. A.Ş. "Alanar Meyve"	Meyve Üretimi	Türkiye	100	100	Tarımsal Üretim
Alanar Fidan Üretim ve Pazarlama Sanayi veTicaret A.Ş. "Alanar Fidan" (1)	Fidan Üretimi	Türkiye	-	100	Tarımsal Üretim
Toros Gönen Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş."Gönen Enerji"	Gübre – ElektrikÜretimi	Türkiye	70	70	Kimya Sanayi
Toros Meram Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş."Meram Enerji" (2)	Gübre – ElektrikÜretimi	Türkiye	70	-	Kimya Sanayi

(1) Alanar Fidan tüm aktif ve pasifleriyle 18 Mart 2020 tarihinde Alanar Meyve'ye devrolmuştur (Not: 2).

(2) Toros Tarım'ın %70 hissesine sahip olduğu Gönen Enerji ile Meram Enerji'nin (Eski unvanı Altaca Meram Yeşil Enerji Üretim A.Ş.) hissedarları arasında 18 Aralık 2019 tarihinde Meram Enerji'nin ödenmiş sermayesinin %99,9'unun satın alınmasına ilişkin Hisse Satın Alma Sözleşmesi imzalanmış olup hisse devir işlemleri 14 Şubat 2020 tarihinde tamamlanmıştır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

		KayıtlıOlduğu	Doğrudan/DolaylıHisse Katılım Oranı
Bağlı Ortaklıklar	Faaliyet Konusu	Ülke	2020	2019	Faaliyet Grubu
Toros Agroport Romania S.A"Toros Agroport"	Gübre Ticareti	Romanya	100	100	Kimya Sanayi
Tekfen Turizm ve İşletmecilik A.Ş."Tekfen Turizm"	Hizmet	Türkiye	100	100	Hizmet
Tekfen Gayrimenkul Yatırım A.Ş."Tekfen Gayrimenkul"	Yatırım	Türkiye	100	100	Yatırım
Tekfen Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş."Tekfen Sigorta"	AracılıkHizmetleri	Türkiye	100	100	Hizmet
Tekfen Endüstri ve Ticaret A.Ş."Tekfen Endüstri"	Ticaret	Türkiye	100	100	Yatırım
Tekfen International Finance andInvestments S.A. "Tekfen Finance"	Yatırım	Lüksemburg	100	100	Yatırım
Tekfen Teknoloji Yatırım ve Ticaret A.Ş."Tekfen Teknoloji"	Yatırım	Türkiye	100	100	Yatırım
CFS Petrokimya Sanayi A.Ş."CFS"	Yatırım	Türkiye	100	100	Kimya Sanayi
Techinvestments MMC"Techinvestments"	Yatırım	Azerbaycan	100	100	Yatırım
Tekfen Ventures L.P."Tekfen Ventures"	Yatırım	A.B.D	100	100	Yatırım
Tekfen Venture Management LLC"Venture Management"	Yönetim Hizmeti	A.B.D	100	100	Yatırım

		KayıtlıOlduğu	Doğrudan/DolaylıHisse Katılım Oranı
İş Ortaklıkları	Faaliyet Konusu	Ülke	2020	2019	Faaliyet Grubu
Black Sea Gübre Ticaret A.Ş."Black Sea" (*)	Gübre Ticareti	Türkiye	-	30	Kimya Sanayi
Hishtil Toros Fidecilik San. ve Tic. A.Ş."H-T Fidecilik"	Tarım	Türkiye	50	50	Tarımsal Üretim
Azfen Birge Müessesi"Azfen"	İnşaat	Azerbaycan	40	40	Mühendislik & Taahhüt
Florya Gayrimenkul Yatırım İnş. Tur. San.Tic. A.Ş. "Florya Gayrimenkul"	Gayrimenkul	Türkiye	50	50	Yatırım

(*) Black Sea'nin hisseleri 12 Haziran 2020 tarihinde 1.403 bedel ile satılmıştır. 705 tutarlı satış karı konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilmiştir (Not: 30).

Faaliyet Konusu	Kayıtlı Olduğu Ülke	Faaliyet Grubu
İnşaat	Azerbaycan	Mühendislik & Taahhüt
İnşaat	Suudi Arabistan	Mühendislik & Taahhüt
İnşaat	Fas	Mühendislik & Taahhüt
İnşaat	Katar	Mühendislik & Taahhüt
İnşaat	Irak	Mühendislik & Taahhüt
İnşaat	Birleşik Arap Emirlikleri	Mühendislik & Taahhüt
İnşaat	Türkmenistan	Mühendislik & Taahhüt

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Grup yönetimi önceki dönem Taahhüt, Tarım ve Diğer olmak üzere üç bölüm bazında yönettiği faaliyetlerini cari dönem itibari ile Mühendislik ve Taahhüt, Kimya Sanayi, Tarımsal Üretim, Hizmet ve Yatırım faaliyetleri olmak üzere beş bölüm bazında yönetme kararı almıştır. Faaliyet bölümlerindeki söz konusu revizyon nedeniyle bölümlere göre raporlamaya ilişkin karşılaştırmalı bilgiler beş bölüm bazında revize edilmiştir. Grup'un bölümlerinin faaliyet konuları aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

Mühendislik ve Taahhüt Bölümü

Mühendislik ve Taahhüt bölümü Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Suudi Arabistan, Katar, Irak ve Rusya gibi ülkelerde altyapı ve endüstriyel proje inşaatları üstlenmektedir. Petrol, gaz ve petro-kimya tesisleri, boru hatları, kara ve deniz terminalleri, deniz platformları, tank çiftlikleri, petrol rafinerileri, pompa istasyonları, enerji santralleri, otoyol, metro, köprü ve tünel inşaatları, elektronik ve enstrümantasyon işleri, altyapı işleri, üretim tesisleri, ticari ve teknik bina kompleksleri ve büyük spor tesisleri Mühendislik ve Taahhüt bölümünün faaliyet alanları içerisinde yer alan değişik projelerdir. Konsolide finansal tablolara özkaynaktan pay alma metoduyla dahil edilen Azfen'den elde edilen gelirler bu bölümde gösterilmektedir.

Kimya Sanayi Bölümü

Temel olarak gübre üretimine odaklanan Kimya Sanayi bölümü faaliyetlerini mineral gübrelerin yanı sıra suda eriyebilen özel gübreler ve organik/organomineral gübre konularında sürdürmektedir. Gübre ambalajlamasında kullanılan torba üretimini de kendi bünyesindeki tesisinde gerçekleştirmektedir. Bunların yanında organik atıkların fermantasyonu yoluyla biyogaz ve biyogazdan elektrik üretimi gerçekleştirmekte, ayrıca gazlaşma sürecini tamamlayan atıklardan da katı ve sıvı organik gübre üretimi yapmaktadır.

Tarımsal Üretim Bölümü

Tarımsal Üretim bölümü tarla ve sebze tohumu, fide ve fidan üretimi, dağıtımı ve ticareti alanlarında faaliyet göstermektedir. Tarımsal üretim alanında doku kültürü, muz fidanı yetiştiriciliği, yüksek kalite patates tohumu, susam, sertifikalı buğday tohumu üretimi ve satışı ile ilgili faaliyetler yürütülmekte olup kiraz, kayısı, nar, erik, Trabzon hurması ve incir üretimi, paketlenmesi ve ihracatı yapılmaktadır. Konsolide finansal tablolara özkaynaktan pay alma metoduyla dahil edilen H-T Fidecilik'ten elde edilen gelirler bu bölümde gösterilmektedir.

Hizmet Bölümü

Hizmet bölümü terminalcilik, kılavuzluk, römorkaj, acentelik, serbest bölge işletmeciliği, sigorta aracılık hizmetleri, bina ve tesis yönetim hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir.

Yatırım Bölümü

Yatırım bölümü faaliyetleri arasında başlıca Tekfen Ventures'ın inovasyon yaratan girişimlere yaptığı yatırımlar ve holding faaliyetleri bulunmaktadır. Holding faaliyetleri Şirket tarafından yürütülmekte olup, Grup şirketlerinin gerektiği durumlarda finansman ihtiyaçlarının koordine edilmesini kapsar. Temettü ve kira gelirleri Holding'in gelirlerini oluşturmaktadır. Konsolide finansal tablolara özkaynaktan pay alma metoduyla dahil edilen Florya Gayrimenkul'den elde edilen gelirler bu bölümde gösterilmektedir.

Konsolide finansal tabloların onaylanması

Konsolide finansal tablolar, Yönetim Kurulu tarafından 25 Şubat 2021 tarihinde onaylanmış ve yayınlanması için yetki verilmiştir. Genel Kurul ve bazı düzenleyici organların finansal tabloları yayınlandıktan sonra değiştirme yetkileri vardır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

Finansal Tabloların Hazırlanış Temelleri ve Belirli Muhasebe Politikaları

Şirket ve Türkiye'de yerleşik bağlı ortaklıkları, yasal defterlerini ve kanuni finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu ("TTK") ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun olarak tutmakta ve hazırlamaktadır. Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar, iştirakler, iş ortaklıkları ve şubeler muhasebe kayıtlarını ve yasal finansal tablolarını faaliyette bulundukları ülkelerin para birimleri cinsinden ve o ülkelerin mevzuatına uygun olarak hazırlamaktadırlar.

İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları ("TFRS") esas alınmıştır.

Ayrıca konsolide finansal tablolar ve dipnotlar SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberinde belirlenmiş olan formatlar ile KGK tarafından 15 Nisan 2019 tarihinde yayımlanan TFRS Taksonomi'sine uygun olarak sunulmuştur.

Konsolide finansal tablolar, aşağıda belirtilen gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülen kalemler dışında tarihi maliyetler üzerinden hazırlanmıştır:

• Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar ve türev finansal araçlar,
• Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar,

Tarihi maliyetin belirlenmesinde, genellikle varlıklar için alım tarihinde ödenen tutarın gerçeğe uygun değeri esas alınmaktadır.

Kullanılan Para Birimi

Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile hazırlanmıştır. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket'in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum para birimi olan Türk Lirası ("TL") cinsinden ifade edilmiştir.

TMS 21 (Kur Değişiminin Etkileri) uyarınca, Grup'un konsolide finansal tabloları hazırlanırken, fonksiyonel para birimi TL'den farklı olan şirketlerin bilanço kalemleri bilanço tarihindeki kur ile, gelir ve giderler ile nakit akımları ise işlemlerin gerçekleştiği tarihin kuru (tarihsel kur), tarihin tespit edilemediği durumlarda ise yıllık ortalama kur ile TL'ye çevrilir. Bu çevrimden doğan çevrim farkı, özkaynakların altında oluşan yabancı para çevrim farkları hesabında yer alır.

31 Aralık 2020 tarihi itibari ile konsolidasyon sırasında kullanılan dönem sonu kurları: 1 ABD Doları= 7,3405 TL, 1 Avro= 9,0079 TL, 1 Manat= 4,3179 TL, 1 Suudi Arabistan Riyali= 1,9575 TL, 1 Katar Riyali= 2,0111 TL, 1 Rumen Leyi= 1,8373 (31 Aralık 2019 tarihi itibari ile: 1 ABD Doları= 5,9402 TL, 1 Avro= 6,6506 TL, 1 Manat= 3,4942 TL, 1 Suudi Arabistan Riyali= 1,5840 TL, 1 Katar Riyali= 1,6274 TL, 1 Rumen Leyi = 1,3832).

Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Konsolide Finansal Tablolarının Düzeltilmesi

Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Grup, cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlaması açısından önceki dönem konsolide finansal tablolarında sınıflandırma yapmıştır. Sınıflandırmanın niteliği ve tutarı aşağıda açıklanmıştır:

• 1 Ocak 2019 ve 31 Aralık 2019 tarihli konsolide finansal tablolarda özkaynaklarda önceki dönemlerde Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler altında "Yeniden değerleme ve sınıflandırma kazançları" hesabında yer alan sırasıyla 92.931 ve 87.717 tutarındaki özkaynak araçlarına yapılan yatırımlara ilişkin gerçeğe uygun değer değişimleri yine özkaynaklar altında Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler altında yer alan "Özkaynağa dayalı finansal araçlara yatırımlardan kaynaklanan kazançlar" hesabına sınıflandırılmıştır. İlgili sınıflandırmanın, cari dönem ve önceki dönem konsolide kar veya zarar tablosu üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamakta olup konsolide diğer kapsamlı gelir tablosuna olan etkileri yansıtılmıştır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Konsolidasyona İlişkin Esaslar

Konsolide finansal tablolar, Şirket ve Şirket'in bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Şirket ve Şirket'in bağlı ortaklıklarının yatırım yapılan işletmenin üzerinde gücünün olması, işletmeden elde edeceği değişken getirilere açık olması ya da bu getirilere hakkı olması ve getiriler üzerinde etkisi olabilecek şekilde gücünü kullanabilmesi ile sağlanır.

Şirket'in yatırım yapılan işletme üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan işletme üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, ilgili yatırımdaki oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığının değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur.

Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Şirket'in bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alma tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.

Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlansa dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır. Gerekli olması halinde, Grup'un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmaktadır.

Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilmiştir.

İştirakler ve iş ortaklıklarındaki paylar

İştirak, Grup'un önemli derecede etkide bulunduğu işletmedir. Önemli derecede etkinlik, bir işletmenin finansal ve operasyonel politikalarına ilişkin kararlarına münferiden veya müştereken kontrol yetkisi olmaksızın katılma gücünün olmasıdır.

İş ortaklığı, bir düzenlemede müşterek kontrolü olan tarafların, ortak düzenlemedeki net varlıklara ilişkin haklarının olduğu ortak bir girişimdir. Müşterek kontrol, bir anlaşma üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşılmasıdır. Bu kontrol, ilgili faaliyetlere ilişkin kararların kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği bir durumda vardır.

Ekteki konsolide finansal tablolarda iştiraklerin veya iş ortaklıklarının faaliyet sonuçları ile varlık ve yükümlülükleri, TFRS 5 uyarınca satılmak üzere elde tutulan varlık olarak muhasebeleştirilenler dışında, özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir. Özkaynak yöntemine göre konsolide bilançoda iştirakler veya iş ortaklıkları, maliyet bedelinin iştirakin veya iş ortaklığının net varlıklarındaki alım sonrası dönemde oluşan değişimdeki Grup'un payı kadar düzeltilmesi sonucu bulunan tutardan, iştirakte veya iş ortaklığında oluşan herhangi bir değer düşüklüğünün düşülmesi neticesinde elde edilen tutar üzerinden gösterilir. İştirakin veya iş ortaklığının, Grup'un iştirakteki veya iş ortaklığındaki payını (özünde Grup'un iştirakteki veya iş ortaklığındaki net yatırımının bir parçasını oluşturan herhangi bir uzun vadeli yatırımı da içeren) aşan zararları kayıtlara alınmaz. İlave zarar ayrılması ancak Grup'un yasal veya zımni kabulden doğan yükümlülüğe maruz kalmış olması ya da iştirak veya iş ortaklığı adına ödemeler yapmış olması halinde söz konusudur.

Bağlı ortaklıkların birleşmesi

Grup bünyesinde gerçekleşen ve detayları Not 1'de verilen birleşme işlemi ortak kontrole tabi işletmeleri içeren bir birleşme olup "TFRS 3 İşletme Birleşmeleri" standardı uygulanmamıştır. TFRS'lerde ortak kontrole tabi işletmelerin gerçekleştirdiği birleşmelerin muhasebeleştirilmesine ilişkin özel bir hüküm bulunmamasından ötürü KGK tarafından bu konu ile uygulamalarda görülebilecek muhasebe politikalarına ilişkin farklılıkları gidermek amacıyla 17 Ekim 2018 tarihinde bir ilke kararı yayınlanmıştır. İlke kararı uyarınca aşağıda belirlenen muhasebe esasları uygulanmıştır:

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Bağlı ortaklıkların birleşmesi (devamı)

• Hakların birleşmesi yöntemi kullanılmış ve dolayısıyla konsolide finansal tablolarda şerefiye oluşmamıştır,
• Birleşmenin pay değişimi yoluyla gerçekleşmesinden ötürü edinen işletme tarafından ihraç edilen paylar nominal değerleri üzerinden finansal tablolara alınmış ve dolayısıyla bu paylara ilişkin herhangi bir ihraç primi finansal tablolara yansıtılmamıştır,
• Edinilen işletmenin net varlıklarının birleşme tarihindeki defter değerinden edinen işletme tarafından ihraç edilen payların nominal değeri arasındaki fark önce "Ortak kontrole tabi teşebbüs veya işletmeleri içeren birleşmelerin etkisi" kalemine yansıtılmıştır,
• Ortak kontrole tabi işletme birleşmesi neticesinde edinilen işletmenin varlığının sona erip edinen işletme bünyesine dahil olması nedeniyle "Ortak kontrole tabi teşebbüs veya işletmeleri içeren birleşmelerin etkisi" kaleminde yer alan tutarlar "Geçmiş yıllar karları" kalemine aktarılarak kapatılmıştır.

Müşterek faaliyetlerdeki paylar:

Müşterek faaliyet, bir düzenlemede müşterek kontrolü olan tarafların düzenlemeye ilişkin varlık ve yükümlülüklerin sorumlulukları üzerinde hakka sahip olduğu bir ortak düzenlemedir. Müşterek kontrol, bir ekonomik faaliyet üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşılmasıdır. Bu kontrolün, ilgili faaliyetlere ilişkin kararların, kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği durumlarda var olduğu kabul edilir. 31 Aralık tarihi itibari ile Grup'un müşterek faaliyetlerinin detayı aşağıdaki gibidir:

		Kayıtlı		Doğrudan/Dolaylı
Müşterek Faaliyetler	Faaliyet Konusu	Olduğu	2020	2019	Faaliyet Grubu
Tekfen-Tubin-Özdemir J.V."TÖT J.V."	İnşaat	Türkiye	71	71	Mühendislik & Taahhüt
Gama-Tekfen-Tokar J.V."GTT J.V."	İnşaat	Türkiye	35	35	Mühendislik & Taahhüt
Tekfen TML J.V."Tekfen TML J.V."	İnşaat	Libya	67	67	Mühendislik & Taahhüt
Doğuş - Tekfen Adi Ortaklığı"Doğuş - Tekfen"	İnşaat	Türkiye	50	50	Mühendislik & Taahhüt
Tekfen - Al Jaber Engineering "Tekfen – AlJaber J.V."	İnşaat	Katar	50	50	Mühendislik & Taahhüt
Tekfen Rönesans Adi Ortaklığı"Tekfen Rönesans" (*)	İnşaat	Türkiye	-	50	Mühendislik & Taahhüt
Tekfen - T Engineering Ortak Girişimi"Tekfen - T Engineering J.V. "	İnşaat	Türkiye	85	85	Mühendislik & Taahhüt
Istek Construction"Istek J.V."	İnşaat	Kazakistan	50	50	Mühendislik & Taahhüt

(*) Tekfen Rönesans Adi Ortaklığı 17 Ağustos 2020 tarihinde tasfiye olmuştur.

Bir Grup şirketinin faaliyetlerini müşterek yürütülen faaliyetler kapsamında gerçekleştirdiği durumlarda, müşterek faaliyetleri gerçekleştiren Grup, aşağıdakileri müşterek faaliyetlerdeki payı oranında mali tablolarına dahil eder:

• Müşterek faaliyetlerde sahip olduğu varlıklardaki payı ile birlikte varlıklarını;
• Müşterek faaliyetlerde üstlenilen yükümlülüklerdeki payı ile birlikte yükümlülükleri;
• Müşterek faaliyetler sonucunda ortaya çıkan ürün/çıktının satışından payına düşen tutarda elde edilen gelir;
• Müşterek faaliyetler sonucunda ortaya çıkan ürünün/çıktının satışından elde edilen gelir payı; ve
• Ortak olarak üstlenilen giderler ile birlikte payına düşen tüm giderler.

Grup, müşterek faaliyet çerçevesinde kendi payına düşen tüm varlıkları, yükümlülükleri, gelirleri ve giderleri ilgili varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri kapsayan TFRS uyarınca muhasebeleştirir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler

Muhasebe politikalarında yapılan önemli değişiklikler geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem konsolide finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir. Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe politikalarında önemli bir değişiklik olmamıştır.

2.3 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe tahmin yöntemlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır.

Tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir. Cari yıl içerisinde önemli bir muhasebe hatası tespit edilmemiştir.

2.4 Yeni ve Güncellenmiş Standartların Uygulanması

Yeni ve güncellenmiş standartlar ve yorumlar aşağıda belirtilmiştir.

• (a) Konsolide finansal tablolarda raporlanan tutarları ve dipnotları etkileyen standartlarda yapılan değişiklikler:
• TFRS 3 (değişiklikler), "İşletme Tanımı", 1 Ocak 2020 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• TMS 1, TMS 8 (değişiklikler), "Önemli Tanımı", 1 Ocak 2020 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• Kavramsal Çerçeve (değişiklikler), 1 Ocak 2020 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• TFRS 16 (değişiklikler), 1 Haziran 2020 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• (b) 2020 yılından itibaren geçerli olup, Grup'un konsolide finansal tablolarını etkilemeyen standartlar, mevcut standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar:
• TFRS 9, TMS 39 ve TFRS 7 (değişiklikler), "Gösterge Faiz Oranı Reformu", 1 Ocak 2020 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• (c) Henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup tarafından erken uygulanması benimsenmemiş standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar:
• TFRS 17 "Sigorta Sözleşmeleri", 1 Ocak 2023 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• TMS 1 (değişiklikler), "Yükümlülüklerin Sınıflandırılması", 1 Ocak 2022 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• 2018-2020 Dönemine İlişkin Yıllık İyileştirmeler (TFRS 1, TFRS 9, TMS 41, TFRS 16), 1 Ocak 2022'den itibaren geçerlidir.
• TFRS 3 (değişiklikler), "Kavramsal Çerçeveye Yapılan Atıflar", 1 Ocak 2022 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• TMS 16 (değişiklikler), "Maddi Duran Varlıklar Amaçlanan Kullanım Öncesi Kazançlar", 1 Ocak 2022 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• TMS 37 (değişiklikler), "Ekonomik Açıdan Dezavantajlı Sözleşmeler Sözleşmeyi Yerine Getirme Maliyeti", 1 Ocak 2022 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16 (değişiklikler), "Gösterge faiz oranı reformu faz 2", 1 Ocak 2021 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.
• TFRS 17 ve TFRS 4 (değişiklikler), TFRS 9'un uygulanmasının ertelenmesi, 1 Ocak 2021 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinden itibaren geçerlidir.

Grup, 31 Aralık 2020 tarihi itibari ile yayımlanmış ve henüz yürürlüğe girmemiş standart, değişiklik ve yorumların konsolide finansal durum ve performansı üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Hasılat

Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı konsolide finansal tablolara alır. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) varlık devredilmiş olur. Grup aşağıda yer alan beş temel prensip doğrultusunda hasılatı finansal tablolara almaktadır:

• Müşteri sözleşmelerinin belirlenmesi,
• Sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin belirlenmesi,
• Sözleşmelerdeki işlem fiyatının belirlenmesi,
• İşlem fiyatının sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerine dağıtılması,
• Her bir edim yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi.

Grup aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:

• Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüllere uygun olarak) onaylamış ve kendi edimlerini yerine getirmeyi taahhüt etmiştir,
• Grup, devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili her bir tarafın haklarını tanımlayabilmektedir,
• Grup, devredilecek mal veya hizmetler için yapılacak ödeme koşullarını tanımlayabilmektedir,
• Sözleşme özü itibarıyla ticari niteliktedir,
• Grup'un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir.

Sözleşme başlangıcında Grup müşteriyle yaptığı sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirir ve müşteriye devretmek için verdiği her bir taahhüdü edim yükümlülüğü olarak tanımlamaktadır. Grup edim yükümlülüklerini olarak aşağıdaki şekilde tanımlar:

• Farklı mal veya hizmet (mal veya hizmetler paketi) veya
• Büyük ölçüde benzerlik gösteren ve müşteriye devrinde aynı yöntem izlenen bir seri farklı mal veya hizmet.

Bir seri birbirinden farklı mal veya hizmet, aşağıdaki şartların birlikte karşılanması durumunda aynı devir şekline tabidir:

• Grup'un müşterisine devretmeyi taahhüt ettiği seri içerisindeki her bir farklı mal veya hizmetin gerekli şartları karşılayarak zamanla tamamlanacak bir edim yükümlülüğü teşkil etmesi ile,
• Standardın ilgili paragrafları uyarınca, Grup'un seriyi oluşturan her bir farklı mal veya hizmetin müşteriye devrinde edim yükümlülüğünün tam olarak ifa edilmesine yönelik ilerlemesini ölçmede aynı yöntemin kullanılması.

Grup, işlem fiyatını tespit etmek için sözleşme hükümlerini ve ticari teamüllerini dikkate almaktadır. İşlem fiyatı, Grup'un üçüncü şahıslar adına (örneğin bazı satış vergileri) tahsil edilen tutarlar hariç taahhüt ettiği mal veya hizmetleri müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir. Bir müşteriyle yapılan sözleşmede taahhüt edilen bedel, sabit tutarları, değişken tutarları ya da her ikisini içerebilir. Sözleşmede taahhüt edilen bedelin değişken bir tutar olması durumunda Grup, müşteriye taahhüt ettiği mal veya hizmetlerin devri karşılığında tahsile hak kazanacağı bedeli tahmin yoluyla belirler. Grup'un tahmin ettiği değişken bedel tutarının bir kısmını veya tamamını işlem bedeline dâhil edebilmesi için, değişken bedelle ilgili belirsizlik sonradan ortadan kalktığında finansal tablolara alınan kümülatif hasılat tutarında önemli bir iptal olmayacağının kuvvetle muhtemel olması gerekmektedir. Değişken bedele ilişkin belirsizlik sonradan ortadan kalktığında konsolide finansal tablolara alınan kümülatif hasılat tutarında önemli bir iptal işlemi olmayacağının kuvvetle muhtemel olup olmadığını takdir ederken, Grup söz konusu hasılat iptalinin hem gerçekleşme olasılığını hem de büyüklüğünü göz önünde bulundurur.

Grup, aşağıda belirtilen başlıca kaynaklardan elde edilen hasılatı finansal tablolarına almaktadır:

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Hasılat (devamı)

Malların satışı

Grup, müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt edilen malları değerlendirmekte ve söz konusu malları devretmeye yönelik verilen her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlemektedir. Sonrasında ise edim yükümlülüklerinin zaman içinde mi yoksa belirli bir zaman diliminde mi yerine getirileceği tespit edilmektedir. Grup, bir malın kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yaygın bir şekilde yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak konsolide finansal tablolara alır. Mal devri taahhüdü niteliğindeki edim yükümlülüklerine ilişkin hasılat, mala ilişkin kontrolün tamamen müşterilere geçtiği zaman muhasebeleştirilir.

Kira geliri

Gayrimenkullerden elde edilen kira geliri, ilgili kiralama sözleşmesi süresince tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilir.

İnşaat sözleşmeleri

Üçüncü tarafların inşaat faaliyetlerini yönetme, denetleme ve koordine etme amaçlı sözleşmeler hizmet sözleşmeleri olarak değerlendirilir ve sözleşme kapsamındaki bu hizmetler üçüncü taraflara sunulduğunda hasılat olarak kaydedilir.

Bir inşaat sözleşmesinin gelirinin güvenilir olarak tahmin edilebileceği durumlarda, gelirler inşaat faaliyetinin bilanço tarihindeki tamamlanma oranına göre kayıt edilir. Tamamlanma oranı, bilanço tarihine kadar oluşan inşaat maliyetinin toplam tahmini proje sonu maliyetine oranlanmasına göre hesaplanır. Bu hesaplama, tamamlanma oranının gerçeğe uygun bir biçimde hesaplanamadığı durumlarda geçerli değildir.

İnşaat sözleşmesinin tutarındaki değişiklikler, ek alacak talepleri ve teşvik ödemeleri bu değişikliklerin işveren tarafından onaylanmasının muhtemel olması ve ilgili gelirin güvenilir bir biçimde ölçülebilmesi durumunda proje gelirlerine dahil edilir.

Bir inşaat sözleşmesinin sonucunun güvenilir biçimde tahmin edilememesi durumunda sadece katlanılmış sözleşme maliyetlerinin geri kazanılabilmesi muhtemel olan kısmı kadar gelir kaydedilir ve sözleşme maliyetleri oluştukları dönemin gideri olarak konsolide finansal tablolara yansıtılır.

İnşaat sözleşme maliyetleri tüm ilk madde - malzeme ve direkt işçilik giderleriyle, sözleşme performansıyla ilgili olan endirekt işçilik, malzeme, tamirat ve amortisman giderleri gibi dolaylı maliyetleri kapsar. Satış ve genel yönetim giderleri oluştukları anda giderleştirilir. Tamamlanmamış sözleşmelerdeki tahmini zararların gider karşılıkları, bu zararların saptandığı yıllarda konsolide finansal tablolara kaydedilir. İş performansı, iş şartları, sözleşme ceza karşılıkları ve nihai anlaşma düzenlemeleri nedeniyle tahmini karlılıkta olan değişiklikler proje sonunda oluşacak maliyet ve gelir tutarlarının revizyonuna sebep olabilir. Bu revizyonlar, değişikliklerin saptandığı yılda konsolide finansal tablolara yansıtılır.

Devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme varlıkları, konsolide finansal tablolara yansıtılan hasılatın faturalanmamış tutarını; devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme yükümlülükleri ise konsolide finansal tablolara yansıtılan hasılatı aşan fatura tutarını gösterir.

Grup yönetimi, sözleşme kapsamında olmayan dava konusu olabilecek tazminat kapsamındaki ek alacakları işveren ile söz konusu ek alacak taleplerine ilişkin müzakereler tahsilatın onaylanma safhasına geldiğinde ve yapılacak tahsilatlar güvenilir bir biçimde ölçülebildiğinde gelir olarak kaydetmektedir.

İşverenler Tarafından Tutulan Maddi Teminatlar

İşverenler, inşaat projelerine ilişkin Grup'a ödedikleri hakedişler üzerinden, sözleşme koşullarına göre değişen oranlarda, teminat kesintisi yapabilirler. Bu teminat alacakları sözleşme şartlarına göre banka teminat mektubu karşılığında veya garanti süreci tamamlandığında işverenlerden tahsil edilir. İşverenler tarafından tutulan maddi teminatlar, başlangıçta gerçeğe uygun değerleri ile kayıtlara alınır ve sonraki dönemlerde etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak itfa edilmiş değerleri ile değerlenir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Taşeronlardan Yapılan İstihkak Kesintileri

Grup taşeronların kestiği hakediş bedelleri üzerinden, sözleşme koşullarına göre değişen oranlarda, teminat kesintisi yapabilir. Bu borçlar garanti süreci tamamlandığında taşeronlara geri ödenir. Taşeronlardan yapılan istihkak kesintileri başlangıçta gerçeğe uygun değerleri ile kayıtlara alınır ve sonraki dönemlerde etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak itfa edilmiş değerleri ile değerlenir.

Stoklar

Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Sabit ve değişken genel üretim giderlerinin bir kısmını da içeren maliyetler stokların bağlı bulunduğu sınıfa uygun olan yönteme göre ve çoğunlukla ağırlıklı ortalama stok değerleme yöntemine göre değerlenir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir.

İnşaat projelerinde, proje için özel olarak üretilen stoklar ilgili inşaat sahasına teslim edildiğinde proje maliyetlerine dahil edilir.

Maddi Duran Varlıklar

Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.

İdari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülerek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu varlıklar inşası bittiğinde ve kullanıma hazır hale geldiklerinde ilgili maddi duran varlık kalemine sınıflandırılırlar. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.

Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarar tablosuna dahil edilir.

Kiralamalar

Kiracı olarak

Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama niteliği taşıyıp taşımadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda, bu sözleşme kiralama niteliği taşımaktadır ya da bir kiralama işlemi içermektedir. Grup, bir sözleşmenin tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devredip devretmediğini değerlendirirken aşağıdaki koşulları göz önünde bulundurur:

• a) Sözleşmenin tanımlanan varlık içermesi; bir varlık genellikle sözleşmede açık veya zımni bir şekilde belirtilerek tanımlanır.
• b) Varlığın işlevsel bir bölümünün fiziksel olarak ayrı olması veya varlığın kapasitesinin tamamına yakınını temsil etmesi. Tedarikçinin varlığı ikame etme yönünde asli bir hakka sahip olması ve bundan ekonomik fayda sağlaması durumunda varlık tanımlanmış değildir.
• c) Tanımlanan varlığın kullanımından sağlanacak ekonomik yararların tamamına yakınını elde etme hakkının olması

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Kiralamalar (devamı)

• d) Tanımlanan varlığın kullanımını yönetme hakkının olması. Grup, varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağına ilişkin kararların önceden belirlenmiş olması durumunda varlığın kullanım hakkına sahip olduğunu değerlendirmektedir. Grup varlığın kullanımını yönetme hakkına aşağıdaki durumlarda sahip olmaktadır:
  • i. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığı işletme hakkına sahip olması (veya varlığı kendi belirlediği şekilde işletmeleri için başkalarını yönlendirmesi) ve tedarikçinin bu işletme talimatlarını değiştirme hakkının bulunmaması veya
  • ii. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağını önceden belirleyecek şekilde varlığı (ya da varlığın belirli özelliklerini) tasarlamış olması.

Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte konsolide finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.

Kullanım hakkı varlığı

Kullanım hakkı varlığı ilk olarak maliyet yöntemiyle muhasebeleştirilir ve aşağıdakileri içerir:

• a) Kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
• b) Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar,
• c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler.

Grup maliyet yöntemini uygularken, kullanım hakkı varlığını:

• a) Birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü zararları düşülmüş ve
• b) Kira yükümlülüğünün yeniden ölçümüne göre düzeltilmiş maliyeti üzerinden ölçer.

Grup, kullanım hakkı varlığını amortismana tabi tutarken doğrusal amortisman yöntemini uygular. Tedarikçinin, kiralama süresinin sonunda dayanak varlığın mülkiyetini Grup'a devretmesi durumunda veya kullanım hakkı varlığı maliyetinin Grup'un bir satın alma opsiyonunu kullanacağını göstermesi durumunda, Grup kullanım hakkı varlığını kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın faydalı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutar. Diğer durumlarda, Grup kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten başlamak üzere söz konusu varlığın faydalı ömrü veya kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutar.

Grup kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğüne uğramış olup olmadığını belirlemek ve belirlenen herhangi bir değer düşüklüğü zararını muhasebeleştirmek için TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü standardını uygular.

Kira yükümlülüğü

Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, Grup kira yükümlülüğünü o tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçer. Kira ödemeleri, bu oranın kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, kiralamadaki zımni faiz oranı kullanılarak iskonto edilir. Grup, bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, Grup'un alternatif borçlanma faiz oranını kullanır.

Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dahil olan kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:

• a) Sabit ödemelerden her türlü kiralama teşvik alacaklarının düşülmesiyle elde edilen tutar,
• b) Bir endeks ya da orana bağlı olan, ilk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan değişken kira ödemeleri,
• c) Grup'un satın alma opsiyonunu kullanacağından makul ölçüde emin olması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve
• d) Kiralama süresinin Grup'un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Kiralamalar (devamı)

Kira yükümlülüğü (devamı)

Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra Grup, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:

• a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır,
• b) Defter değerini, yapılmış olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır ve
• c) Defter değerini yeniden değerlendirmeleri ve yeniden yapılandırmaları yansıtacak şekilde ya da revize edilmiş özü itibari ile sabit olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde yeniden ölçer.

Kiralama süresindeki her bir döneme ait kira yükümlülüğüne ilişkin faiz, kira yükümlülüğünün kalan bakiyesine sabit bir dönemsel faiz oranı uygulanarak bulunan tutardır. Dönemsel faiz oranı, kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, kiralamadaki zımni faiz oranıdır. Grup, bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, Grup'un alternatif borçlanma faiz oranını kullanır. Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra, Grup, kira yükümlülüğünü, kira ödemelerindeki değişiklikleri yansıtacak şekilde yeniden ölçer. Grup, kira yükümlülüğünün yeniden ölçüm tutarını, kullanım hakkı varlığında düzeltme olarak finansal tablolarına yansıtır.

Grup, aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesi halinde, kira yükümlülüğünü, revize edilmiş kira ödemelerini revize edilmiş bir iskonto oranı üzerinden indirgeyerek yeniden ölçer:

• a) Kiralama süresinde bir değişiklik olması. Grup, revize edilmiş kira ödemelerini revize edilmiş kiralama süresine dayalı olarak belirler,
• b) Dayanak varlığın satın alınmasına yönelik opsiyona ilişkin değerlendirmede değişiklik olması. Grup, revize edilmiş kira ödemelerini, satın alma opsiyonu kapsamında ödenecek tutarlardaki değişikliği yansıtacak şekilde belirler.

Grup, kiralama süresinin kalan kısmı için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımni faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirler.

Süresi 12 ay ve daha kısa olan kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ile Grup tarafından düşük değerli olarak belirlenen kira sözleşmeleri standardın tanıdığı istisna kapsamında değerlendirilmiş olup, bu sözleşmelere ilişkin ödemeler oluştukları dönemde gider olarak kaydedilmeye devam edilmektedir.

Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve varsa birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

Varlıklarda Değer Düşüklüğü

İtfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortaya çıkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen gerçeğe uygun değer veya kullanımdaki değerin büyük olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi için varlıklar ayrı tanımlanabilir nakit akımlarının olduğu en düşük seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Değer düşüklüğüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklüğünün olası iptali için gözden geçirilir.

Borçlanma Maliyetleri

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar (özellikli varlıklar) söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Bir dönemde, özellikli bir varlığın elde edilmesi amacıyla borç alınan fonlara ilişkin aktifleştirilebilecek borçlanma maliyetleri tutarı, ilgili dönemde bu varlıklar için katlanılan toplam borçlanma maliyetlerinden bu fonların geçici yatırımlardan elde edilen gelirlerin düşülmesi sonucu belirlenen tutardır. Diğer tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar

Finansal Varlıklar

Grup, önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar dışındaki kalan finansal varlıkları ilk defa finansal tablolara alırken gerçeğe uygun değerinden ölçer. Ticari alacakların TFRS 15 uyarınca önemli bir finansman bileşenine sahip olmaması (veya Grup'un kolaylaştırıcı uygulamayı seçmesi) durumunda, bu alacaklar ilk defa finansal tablolara alınması sırasında işlem bedeli üzerinden (TFRS 15'te tanımlandığı şekliyle) ölçülür.

Gerçeğe uygun değer değişimleri kar veya zarara yansıtılanlar dışındaki finansal varlıkların ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilir veya gerçeğe uygun değerden düşülür. Normal yoldan alınıp satılan finansal varlıklar işlem tarihinde kayıtlara alınmaktadır.

Grup finansal varlıklarını (a) Finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli, (b) Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alarak sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyeti üzerinden, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak veya gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılır. İşletme sadece finansal varlıkların yönetimi için kullandığı iş modelini değiştirdiğinde, bu değişiklikten etkilenen tüm finansal varlıkları yeniden sınıflandırır. Finansal varlıkların yeniden sınıflandırılması, yeniden sınıflandırma tarihinden itibaren ileriye yönelik olarak uygulanır. Bu tür durumlarda, daha önce finansal tablolara alınmış olan kazanç, kayıp (değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları dahil) veya faizler için herhangi düzeltme yapılmaz.

İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar

Bir finansal varlık aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması durumunda itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülür:

(a) Finansal varlığın, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması,

(b) Finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.

İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklara ilişkin faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanır. Bu gelir, aşağıdakiler dışında, finansal varlığın brüt defter değerine etkin faiz oranı uygulanarak hesaplanır:

(a) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar: Bu tür finansal varlıklar için işletme, ilk defa finansal tablolara alınmasından itibaren, finansal varlığın itfa edilmiş maliyetine krediye göre düzeltilmiş etkin faiz oranını uygular.

(b) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlık olmayan ancak sonradan kredi-değer düşüklüğüne uğramış finansal varlık haline gelen finansal varlıklar: Bu tür finansal varlıklar için işletme, sonraki raporlama dönemlerinde, varlığın itfa edilmiş maliyetine etkin faiz oranını uygular.

Bir finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının değiştirilmiş ya da başka bir şekilde yeniden yapılandırılmış olması ve bu değiştirme ve yeniden yapılandırmanın finansal varlığın finansal tablo dışı bırakılmasına yol açmadığı durumlarda, finansal varlığın brüt defter değeri yeniden hesaplanarak yapılandırma kazanç veya kaybı kar veya zarara yansıtılır.

Bir finansal varlığın değerinin kısmen ya da tamamen geri kazanılmasına ilişkin makul beklentilerin bulunmaması durumunda Grup, finansal varlığın brüt defter değerini doğrudan düşürerek finansal tablo dışında bırakır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Finansal Varlıklar (devamı)

Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar

Bir finansal varlık aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması durumunda gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür:

(a) Finansal varlığın, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması,

(b) Finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.

Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen bir finansal varlıktan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları ile kur farkı kazanç veya kayıpları dışında kalanlar, finansal varlık finansal tablo dışı bırakılıncaya ya da yeniden sınıflandırılıncaya kadar diğer kapsamlı gelire yansıtılır. Finansal varlık yeniden sınıflandırıldığında, daha önce diğer kapsamlı gelire yansıtılan toplam kazanç ya da kayıp, yeniden sınıflandırma tarihinde yeniden sınıflandırma düzeltmesi olarak özkaynaktan çıkarılarak kar veya zarara yansıtılır. Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen finansal varlığın yeniden sınıflandırılması durumunda, işletme daha önce diğer kapsamlı gelire yansıttığı toplam kazanç ya da kaybı finansal tablolara alır. Etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanan faiz, kar veya zarar olarak finansal tablolara alınır.

İlk defa finansal tablolara almada işletme, ticari amaçla elde tutulmayan özkaynak aracına yapılan yatırımın gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir.

Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarar tablosuna yansıtılan finansal varlıklar

Bir finansal varlık, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmüyorsa, gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülür.

Değer düşüklüğü

Grup itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar ve gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklara ilişkin beklenen kredi zararları için zarar karşılığı ayırır.

Grup gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen finansal varlıklar için zarar karşılığı tutarını finansal tablolara alırken ve ölçerken değer düşüklüğü hükümlerini uygular.

Bir finansal araçtaki kredi riskinin, ilk defa finansal tablolara alınmasından bu yana önemli ölçüde artmış olması durumunda, her raporlama tarihinde, işletme söz konusu finansal araca ilişkin zarar karşılığını ömür boyu beklenen kredi zararlarına eşit bir tutardan ölçer.

Raporlama tarihinde, satın alındığında ya da oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar haricinde, bir finansal araçtaki kredi riskinde ilk defa finansal tablolara alınmasından bu yana önemli derecede artış meydana gelmemiş olması durumunda Grup söz konusu finansal araca ilişkin zarar karşılığını 12 aylık beklenen kredi zararlarına eşit bir tutardan ölçer.

Raporlama tarihinde Grup, satın alındığında ya da oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar için yalnızca ilk defa finansal tablolara alınmasından bu yana ömür boyu beklenen kredi zararlarındaki toplam değişiklikleri zarar karşılığı olarak finansal tablolara alır.

Grup önemli finansman unsuru olmayan ticari alacaklar, sözleşme varlıkları ve kira alacakları için basitleştirilmiş yaklaşımdan faydalanarak zarar karşılıklarını, her zaman ömür boyu beklenen kredi zararına eşit tutarda hesaplamaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Finansal Yükümlülükler

Grup, finansal yükümlülüğü ilk defa finansal tablolara alırken gerçeğe uygun değerinden ölçer. Gerçeğe uygun değer değişimleri kar veya zarara yansıtılanlar dışındaki yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilir.

İşletme, aşağıdakiler dışında kalan tüm finansal yükümlülüklerini sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen olarak sınıflandırır:

(a) Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler: Bu yükümlülükler, türev ürünler de dahil olmak üzere, sonraki muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değerinden ölçülür.

(b) Finansal varlığın devredilmesi işleminin finansal tablo dışı bırakma şartlarını taşımaması veya devam eden ilişki yaklaşımının uygulanması durumunda ortaya çıkan finansal yükümlülükler: Grup, bir varlığı devam eden ilişkisi ölçüsünde finansal tabloda göstermeye devam ettiği durumda, finansal tabloya buna bağlı bir yükümlülük de yansıtır. Devredilen varlık ve buna bağlı yükümlülük, işletmenin elinde tutmaya devam ettiği hak ve mükellefiyetleri yansıtacak şekilde ölçülür. Devredilen varlığa bağlı yükümlülük, devredilen varlığın net defter değeri ile aynı usulde ölçülür.

(c) TFRS 3'ün uygulandığı bir işletme birleşmesinde edinen işletme tarafından finansal tablolara alınan şarta bağlı bedel: İlk defa finansal tablolara alınmasından sonra, bu tür bir şarta bağlı bedeldeki gerçeğe uygun değer değişimleri kar veya zarara yansıtılarak ölçülür.

Finansal Varlıkların ve Yükümlülüklerin Kayda Alınması ve Bilanço Dışı Bırakılması

Grup, finansal varlık ve yükümlülükleri sadece finansal araçların sözleşmesine taraf olduğu takdirde kayıtlarına almaktadır. Grup, finansal varlığa ait nakit akışlarına ilişkin sözleşmeden doğan haklarının süresinin dolması veya ilgili finansal varlığı ve bu varlığın mülkiyetinden doğan tüm riskleri ve kazanımları başka bir tarafa devretmesi durumunda söz konusu varlığı bilanço dışı bırakır. Varlığın mülkiyetinden doğan tüm risklerin ve kazanımların başka bir tarafa devredilmediği ve varlığın kontrolünün Grup tarafından elde bulundurulduğu durumlarda, Grup, varlıkta kalan payını ve bu varlıktan kaynaklanan ve ödenmesi gereken yükümlülükleri muhasebeleştirmeye devam eder.

Grup'un devredilen bir varlığın mülkiyetinden doğan tüm riskleri ve kazanımları elde tutması durumunda, finansal varlığın muhasebeleştirilmesine devam edilir ve elde edilen gelirler için transfer edilen finansal varlık karşısında teminata bağlanan bir borç tutarı da muhasebeleştirilir. Grup, finansal yükümlülüğü sadece sözleşmede tanımlanan yükümlülüğü ortadan kalkar, iptal edilir veya zaman aşımına uğrar ise konsolide bilanço dışı bırakır.

Türev Finansal Araçlar ve Korunma Muhasebesi

Gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler doğrudan özkaynak içerisinde etkin olmayan kısmı ise doğrudan kar veya zarar tablosunda kayıtlara alınır.

Bağlayıcı taahhüdün veya gelecekteki tahmini bir işlemin nakit akım riskinden korunması işleminin, bir varlığın veya yükümlülüğün kayda alımı ile sonuçlanması durumunda, ilgili varlık ve yükümlülükler ilk kayda alındıklarında, önceden özkaynak içerisinde kayda alınmış olan türev finansal araçlara ilişkin kazanç veya kayıplar, varlığın ya da yükümlülüğün başlangıç tutarının ölçümüne dahil edilir. Bir varlığın veya yükümlülüğün kayda alınması ile sonuçlanmayan finansal riskten korunma işleminde, özkaynak içerisinde yer alan tutarlar finansal riskten korunan kalemin kar veya zarar tablosunu etkilediği dönemde kar veya zarar tablosu içerisinde kayda alınırlar. Finansal riskten korunma muhasebesi için gerekli şartları karşılamayan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilir.

Finansal riskten korunma muhasebesine, finansal riskten korunma aracının kullanım süresinin dolması, satılması ya da kullanılması veya korunma muhasebesi için gerekli şartları karşılayamaz hale geldiği durumda son verilir. İlgili tarihte, özkaynak içerisinde kayda alınmış olan finansal riskten korunma aracından kaynaklanan kümülatif kazanç veya zarara işlemin gerçekleşmesinin beklendiği tarihe kadar özkaynakta yer verilmeye devam edilir. Finansal riskten korunan işlem gerçekleşmez ise özkaynak içindeki kümülatif net kazanç veya zarar, dönemin kar zararına kaydedilir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Kur Değişiminin Etkileri

Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin mali durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket'in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.

Her bir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden gerçekleşen işlemler, işlem tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle kaydedilmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak fonksiyonel para birimine çevrilmektedir.

Gerçeğe uygun değeri ile izlenmekte olan parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden kaydedilmiş olanlar, gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki kurlar esas alınmak suretiyle fonksiyonel para birimine çevrilmektedir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrilmeye tabi tutulmazlar.

Kur farkları, geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzeltme kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilenler hariç, oluştukları dönemin kar veya zararında muhasebeleştirilirler.

Grup'un yurtdışı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan çevrim farkı, diğer kapsamlı gelirde yabancı para çevrim farkları olarak muhasebeleştirilir ve özkaynaklarda kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler (giderler) hesabına transfer edilir. Söz konusu çevrim farklılıkları yurtdışı faaliyetin elden çıkarıldığı dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilir.

Pay Başına Kazanç

Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, ana ortaklık payına ait dönem karının, yıl boyunca mevcut bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.

Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile artırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.

Raporlama Döneminden Sonraki Olaylar

Raporlama döneminden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.

Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.

Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda konsolide finansal tablolarda karşılık ayrılır.

Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibari ile yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın en güvenilir şekilde tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır.

Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler (devamı)

Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmeler

Ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmelerden kaynaklanan mevcut yükümlülükler, karşılık olarak hesaplanır ve muhasebeleştirilir.

Grup'un, sözleşmeye bağlı yükümlülüklerini yerine getirmek için katlanılacak kaçınılmaz maliyetlerin bahse konu sözleşmeye ilişkin olarak elde edilmesi beklenen ekonomik faydaları aşan sözleşmesinin bulunması halinde, ekonomik açıdan dezavantajlı sözleşmenin varolduğu kabul edilir.

Garantiler

Garanti maliyetleriyle ilgili karşılıklar, Grup'a ait yükümlülüklerin karşılanması için yönetim tarafından tahmin edilen en uygun harcamalara göre, ilgili ürünlerin satış tarihinde muhasebeleştirilir.

Finansal Bilgilerin Bölümlere Göre Raporlanması

Grup'un, yönetim tarafından performanslarını değerlendirme ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren, Mühendislik ve Taahhüt, Kimya Sanayi, Tarımsal Üretim, Hizmet ve Yatırım olmak üzere beş faaliyet bölümü bulunmaktadır. Bu bölümler risk ve getiri açısından farklı ekonomik durumlardan ve farklı coğrafi konumlardan etkilendikleri için ayrı ayrı yönetilmektedir.

Devlet Teşvik ve Yardımları

Devlet teşviki, işletmenin teşvikin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşvikin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz.

Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kar veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak bilanço ile ilişkilendirilmeli ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılmalıdır.

Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kar ya da zararda muhasebeleştirilir.

Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller

Yatırım amaçlı gayrimenkuller, kira ve/veya değer artış kazancı elde etmek amacıyla elde tutulan gayrimenkuller olup, maliyet değerinden birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarlar ile gösterilmektedirler. Kabul gören kriterlere uyması durumunda bilançoda yer alan tutara, var olan yatırım amaçlı gayrimenkulün herhangi bir kısmını değiştirmenin maliyeti dahil edilir. Söz konusu tutara, yatırım amaçlı gayrimenkullere yapılan olağan bakımlar dahil değildir. Yatırım amaçlı gayrimenkullerin amortismanında doğrusal amortisman yöntemi kullanılmıştır.

Yatırım amaçlı gayrimenkuller, satılmaları veya kullanılamaz hale gelmeleri ve satışından gelecekte herhangi bir ekonomik yarar sağlanamayacağının belirlenmesi durumunda bilanço dışı bırakılırlar. Yatırım amaçlı gayrimenkulun kullanım süresini doldurmasından veya satışından kaynaklanan kar/zarar oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna dahil edilir.

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir tüzel kişilik bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.

Vergi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi geliri / (gideri)'nin toplamından oluşur.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Kontrol edilen yabancı kurum kazancı:

Kurumlar Vergisi Kanunumuza 2006 yılından itibaren eklenen bu müesseseye göre, Türkiye'de tam mükellef bir kurumun, yurtdışında mukim iştiraki karını dağıtmasa dahi, iştirakin karı elde ettiği dönemde Türkiye'de beyan etmesi zorunluluğu getirilmiştir. Diğer deyişle elde etme dağıtımdan bağımsız hale getirilmiştir. Yurtdışındaki kurumun kontrol edilen yabancı kurum kapsamında (CFC) kabul edilebilmesi için doğrudan ya da dolaylı olarak %50'sinden fazlasına iştirak edilmesi gerekmektedir (Türkiye'de birden fazla kişi ya da kurum birlikte %50 şartını sağlarsa yurtdışı kurum her biri için yine CFC kapsamına girer). CFC'nin diğer şartları ise yurtdışı kurumun pasif gelirlerinin (kira, temettü, faiz gibi) tüm gelirler içindeki payının %25 ve daha fazla olması, hasılatın en az 100.000 TL karşılığı yabancı para olması ve vergi yükünün %10'dan düşük olmasıdır.

Türkiye'de beyan edilen ve vergisi ödenen CFC kazançlarının sonraki dönemlerde temettü olarak getirilmesi halinde mükerrer vergilendirme yapılmaması için vergi matrahına dahil edilmez.

Cari vergi

Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kar, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar tablosunda yer verilen kardan farklılık gösterir. Grup'un cari vergi yükümlülüğü ilgili dönem için yasal vergi oranı kullanılarak konsolidasyona giren her bir şirket için ayrı olarak hesaplanarak konsolide edilmektedir.

Ertelenmiş vergi

Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasallaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.

Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olan vergi oranları üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibari ile varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan kurumlar vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.

Satış Amaçlı Sınıflandırılan Duran Varlıklar

Duran varlıklar, ilgili varlıkların faaliyetlerde kullanımından ziyade satış işlemi vasıtasıyla geri kazanılabilir olduğu durumlarda, "satış amaçlı" olarak sınıflandırılır ve defter değerinin veya satışın tamamlanması ile ilgili giderler düşüldükten sonra kalan gerçeğe uygun değerinin düşük olanı ile değerlenirler. Söz konusu varlıklar işletmenin bir parçası, elden çıkarılacak bir grup veya tek bir duran varlık olabilir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Çalışanlara Sağlanan Faydalar

Kıdem tazminatları:

Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik, işten çıkarılma veya yasa ile belirtilen şartların yerine getirilmesi durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı ("TMS 19") uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.

Konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmiştir.

Şirket ve bağlı ortaklıkları her çalışanı için kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ayrıca Grup'un benimsediği kıdem tazminatı politikasına göre kıdem tazminatına hak kazanmış, emekliye ayrılan çalışanları için Grup kıdem tazminatı öder. Yurtdışında çalışan yabancı işçilerin kıdem tazminatları bulundukları ülkelerde geçerli olan mevzuat ve kanunlara tabidir. Söz konusu kanunlara istinaden gerekli karşılık konsolide finansal tablolarda ayrılmıştır.

İntifa Senetleri

Tekfen Holding A.Ş.'nin ana sözleşmesinde belirtilen 30 adet nama yazılı kurucu intifa senetleri Tekfen Eğitim Sağlık Kültür Sanat ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı'na ("Tekfen Vakfı") aittir. Bu senetler maliklerine herhangi bir surette oy ve sair ortaklık hakları bahşetmez.

Şirket'in ana sözleşmesi gereğince safi karın %5'ini ödenmiş esas sermayesinin %20'sini bulununcaya kadar birinci tertip kanuni yedek akçe olarak ayrılır. Kalandan varsa yıl içinde yapılan bağış tutarlarının ilavesi ile bulunacak meblağ üzerinden, SPK'ca saptanan oran ve miktarın altında olmamak kaydıyla en az %30 oranında birinci temettü dağıtılır. Kalanın en fazla %3'ü oranına kadar kısmı, intifa senedi sahibi olan Tekfen Eğitim Sağlık Kültür Sanat ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı'na tahsis olunur.

TMS 32'ye göre nakit veya başka bir finansal varlık, ihraççının kontrolü dışındaki bir koşulun gerçekleşmesine bağlı olarak verilecek olsa dahi ihraççının bir yükümlülüğü ortaya çıkmakta ve dolayısı ile finansal borç olarak sınıflandırılması gerekmektedir.

Tekfen Vakfı'nın sahip olduğu kurucu intifa senetleri, Grup'un mevcut ortaklık yapısı ve yönetimi devam ettiği sürece bu haktan yararlanmaya üst sınırdan devam edeceği öngörüsü ile kıymetli evrak olarak değerlendirilmiş ve bir finansal borç olarak muhasebeleştirilmiştir. Söz konusu kurucu intifa senetlerinin makul değerinin tespitinde Grup'un bilanço tarihi itibari ile piyasa değerinden yola çıkarak intifa senetlerinin makul değerlerinin tespiti yapılmıştır. Hesaplanan makul değer ileride oluşabilecek farklı koşullara bağlı olduğundan iskonto edilmiş ve konsolide finansal tablolarda yükümlülük olarak muhasebeleştirilmiştir.

İşletme Birleşmeleri

Bağlı ortaklık satın almaları, satın alma yöntemi kullanılarak, muhasebeleştirilir. Bir işletme birleşmesinde transfer edilen bedel, gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür; transfer edilen bedel, edinen işletme tarafından transfer edilen varlıkların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerlerinin, edinen işletme tarafından edinilen işletmenin önceki sahiplerine karşı üstlenilen borçların ve edinen işletme tarafından çıkarılan özkaynak paylarının toplamı olarak hesaplanır. Satın almaya ilişkin maliyetler genellikle oluştukları anda gider olarak muhasebeleştirilir.

Satın alınan tanımlanabilir varlıklar ile üstlenilen yükümlülükler, satın alma tarihinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilir. Aşağıda belirtilenler bu şekilde muhasebeleştirilmez:

• Ertelenmiş vergi varlıkları ya da yükümlülükleri veya çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin varlık ya da yükümlülükler, sırasıyla, TMS 12 Gelir Vergisi ve TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar standartları uyarınca hesaplanarak, muhasebeleştirilir,
• Satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmaları ya da Grup'un satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmalarının yerine geçmesi amacıyla imzaladığı hisse bazlı ödeme anlaşmaları ile ilişkili yükümlülükler ya da özkaynak araçları, satın alma tarihinde TFRS 2 Hisse Bazlı Ödeme Anlaşmaları standardı uyarınca muhasebeleştirilir,
• TFRS 5 uyarınca satış amaçlı sınıflandırılan varlıklar (ya da elden çıkarma grupları) TFRS 5'de belirtilen kurallara göre muhasebeleştirilir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

İşletme Birleşmeleri (devamı)

Şerefiye, satın alma için transfer edilen bedelin, satın alınan işletmedeki varsa kontrol gücü olmayan payların ve varsa, aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde edinen işletmenin daha önceden elinde bulundurduğu edinilen işletmedeki özkaynak paylarının gerçeğe uygun değeri toplamının, satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarını aşan tutar olarak hesaplanır. Yeniden değerlendirme sonrasında satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarının, devredilen satın alma bedelinin, satın alınan işletmedeki kontrol gücü olmayan payların ve varsa, satın alma öncesinde satın alınan işletmedeki payların gerçeğe uygun değeri toplamını aşması durumunda, bu tutar pazarlıklı satın almadan kaynaklanan kazanç olarak doğrudan kar veya zarar içinde muhasebeleştirilir.

Hissedar paylarını temsil eden ve sahiplerine tasfiye durumunda işletmenin net varlıklarının belli bir oranda pay hakkını veren kontrol gücü olmayan paylar, ilk olarak ya gerçeğe uygun değerleri üzerinden ya da satın alınan işletmenin tanımlanabilir net varlıklarının kontrol gücü olmayan paylar oranında muhasebeleştirilen tutarları üzerinden ölçülür. Ölçüm esası, her bir işleme göre belirlenir. Diğer kontrol gücü olmayan pay türleri gerçeğe uygun değere göre ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir başka TFRS standardında belirtilen yöntemler uyarınca ölçülür.

Bir işletme birleşmesinde Grup tarafından transfer edilen bedelin, koşullu bedeli de içerdiği durumlarda, koşullu bedel satın alma tarihindeki gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülür ve işletme birleşmesinde transfer edilen bedele dahil edilir. Ölçme dönemi içerisinde ortaya çıkan ek bilgilerin sonucunda koşullu bedelin gerçeğe uygun değerinde düzeltme yapılması gerekiyorsa, bu düzeltme şerefiyeden geçmişe dönük olarak düzeltilir. Ölçme dönemi, birleşme tarihinden sonraki, edinen işletmenin işletme birleşmesinde muhasebeleştirdiği geçici tutarları düzeltebildiği dönemdir. Bu dönem satın alma tarihinden itibaren 1 yıldan fazla olamaz.

Aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde Grup'un satın alınan işletmede önceden sahip olduğu özkaynak payı gerçeğe uygun değere getirmek için satın alma tarihinde (yani Grup'un kontrolü ele aldığı tarihte) yeniden ölçülür ve varsa, ortaya çıkan kazanç veya zarar kar veya zarar içinde muhasebeleştirilir. Satın alma tarihi öncesinde diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilen satın alınan işletmenin payından kaynaklanan tutarlar, söz konusu payların elden çıkarıldığı varsayımı altında kar veya zarara aktarılır.

İşletme birleşmesi ile ilgili satın alma muhasebesinin birleşmenin gerçekleştiği raporlama tarihinin sonunda tamamlanamadığı durumlarda, Grup muhasebeleştirme işleminin tamamlanamadığı kalemler için geçici tutarlar raporlar. Bu geçici raporlanan tutarlar, ölçüm döneminde düzeltilir ya da satın alma tarihinde muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde etkisi olabilecek ve bu tarihte ortaya çıkan olaylar ve durumlar ile ilgili olarak elde edilen yeni bilgileri yansıtmak amacıyla fazladan varlık veya yükümlülük muhasebeleştirilir.

Şerefiye

Satın alma işleminde oluşan şerefiye tutarı, varsa, değer düşüklüğü karşılıkları düşüldükten sonra satın alma tarihindeki maliyet değeriyle değerlenir.

Değer düşüklüğü testi için, şerefiye Grup'un birleşmenin getirdiği sinerjiden fayda sağlamayı bekleyen nakit yaratan birimlerine (ya da nakit yaratan birim gruplarına) dağıtılır.

Şerefiyenin tahsis edildiği nakit yaratan birimler her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Birimlerin değer düşüklüğüne uğradığını gösteren belirtilerin olması durumunda ise değer düşüklüğü testi daha sık yapılır. Nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarı defter değerinden düşük ise, değer düşüklüğü karşılığı ilk olarak birime tahsis edilen şerefiyeden ayrılır, ardından birim içindeki varlıkların defter değeri düşürülür. Şerefiye için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı, doğrudan konsolide kar veya zarar içinde muhasebeleştirilir. Şerefiye değer düşüklüğü karşılığı sonraki dönemlerde iptal edilmez.

İlgili nakit yaratan birimin satışı sırasında, şerefiye için belirlenen tutar, satış işleminde kar veya zararın hesaplamasına dahil edilir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.6 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları

Not 2.5'te belirtilen muhasebe politikalarının uygulanması sürecinde yönetim, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde önemli etkisi olan aşağıdaki yorumları yapmıştır:

Ertelenmiş vergiler

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas tutarları ile TFRS'ye göre hazırlanan konsolide finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmaktadır. Grup'un bağlı ortaklıklarının gelecekte oluşacak karlardan indirilebilecek kullanılmamış mali zararlar ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Ertelenmiş vergi varlıklarının kısmen ya da tamaman geri kazanılabilir tutarı mevcut koşullar altında tahmin edilmektedir. Değerlendirme sırasında, gelecekteki kar projeksiyonları, cari dönemlerde oluşan zararlar, kullanılmamış zararların ve diğer vergi varlıklarının kullanılabileceği tarihler ve gerektiğinde kullanılabilecek vergi planlama stratejileri göz önünde bulundurulmaktadır. Grup yapılan çalışmalar neticesinde ertelenmiş vergi varlıklarının geri kazanabileceğine ilişkin kanaat oluşması halinde bağlı ortaklıklarındaki ertelenmiş vergi varlıklarını kayıtlara almaktadır.

Gelir vergisi

Grup çeşitli vergi yetki alanlarında faaliyet göstermektedir ve bu ülkelerde geçerli olan vergi mevzuatı ve vergi kanunlarına tabidir. Grup'un gelir vergisi karşılığını belirlemesinde önemli tahminlerin kullanılması gerekmektedir. Grup vergi yükümlülüklerinden kaynaklanan vergi karşılığını ve devreden mali zararlarının kullanımını tahmin etmektedir. Nihai vergi sonuçları çıktığında, gerçekleşen tutarlar tahmin edilenlerden farklı olabilir ve bilanço tarihi itibari ile kayıtlarda olan gelir vergisi karşılığına bir düzeltme getirebilir.

Sözleşme bedeli değişikliği

Devam etmekte olan projelerle ilgili sözleşme bedeli değişikliklerinin işveren tarafından onaylanmasının muhtemel hale geldiği durumlarda Grup söz konusu sözleşme bedeli değişikliklerini inşaat projelerinin tamamlanma oranına göre konsolide finansal tablolara yansıtır. Sözleşme bedeli değişikliklerinin tahsil edilebilirliğine ilişkin tahminler Grup yönetiminin geçmiş tecrübeleri, ilgili sözleşme hükümleri ve ilgili yasal düzenlemeler göz önüne alınarak yapılır.

Tamamlanma yüzdesi

Grup, inşaat sözleşmelerinin muhasebeleştirilmesinde yüzdesel tamamlanma oranı metodunu kullanmaktadır. Bu metoda göre, belirli bir tarihe kadar gerçekleşen sözleşme giderinin sözleşmenin tahmini toplam maliyetine oranı hesaplanmaktadır.

İnşaat maliyeti tahminleri

Grup, inşaat sözleşmelerinde kalan proje maliyetlerini şirket içi geliştirilen tahmin mekanizmaları vasıtasıyla hesaplamaktadır. Hammadde fiyatları, işçilik ve diğer maliyetlerdeki artışlar gibi faktörler bilanço tarihi itibari ile en iyi tahmine dayanarak yapılan bu öngörülere dahil edilir. Sonraki dönemlerde oluşabilecek beklenmeyen artışlar için inşaat sözleşmelerinin kalan maliyetlerinin yeniden değerlendirilmesi gereklidir.

İşverenler tarafından tutulan uzun vadeli maddi teminatlar

Uzun vadeli alacak ve borç teminatları, her dönem sonunda, Grup yönetimine göre varlık ve yükümlülükler için en uygun reeskont oranı olduğu düşünülen, etkin mevduat ve borçlanma oranları ile reeskont edilerek piyasa değeri ile gösterilmektedir.

Türev araçların ve diğer finansal araçların gerçeğe uygun değerleri

Grup, aktif bir piyasası olmayan finansal araçların gerçeğe uygun değerlerini piyasa verilerinden yararlanarak muvazaasız benzer işlemlerin kullanılması, benzer enstrümanların gerçeğe uygun değerlerinin referans alınması ve indirgenmiş nakit akım analizlerini kullanarak hesaplamaktadır (Not: 36).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

3. İŞLETME BİRLEŞMELERİ

Toros Tarım'ın %70 hissesine sahip olduğu Gönen Enerji ile Altaca Meram Yeşil Enerji Üretim A.Ş. (Yeni unvanı "Toros Meram Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. - Meram Enerji")'nin hissedarları arasında 18 Aralık 2019 tarihinde Meram Enerji'nin ödenmiş sermayesinin %99,9'unun satın alınmasına ilişkin Hisse Satın Alma Sözleşmesi imzalanmış olup hisse devir işlemleri 14 Şubat 2020 tarihinde tamamlanmıştır. İşletme birleşmesi neticesinde TFRS uyarınca hesaplanan Şerefiye tutarı 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilmiştir (Not: 18).

4. MÜŞTEREK FAALİYETLERDEKİ PAYLAR

Grup'un önemli oranda pay sahibi olduğu müşterek faaliyetleri Not 2'de belirtilmiştir.

İlgili müşterek faaliyetlere ait konsolide finansal tablolara dahil olan özet mali bilgiler aşağıda açıklanmıştır:

	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Dönen varlıklar	88.502	142.764
Duran varlıklar	9.094	39.293
Kısa vadeli yükümlülükler	971.394	616.041
Uzun vadeli yükümlülükler	1.136	484
Özkaynaklar	(874.934)	(434.468)
	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Hasılat	302.234	373.413
Satışların maliyeti (-)	(596.768)	(591.244)
Dönem zararı	(321.084)	(232.852)

Grup'un müşterek faaliyetlerinden Tekfen Rönesans Adi Ortaklığı 17 Ağustos 2020 tarihinde tasfiye olmuştur.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

5. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA

a) Bölüm sonuçları

	1Ocak- 31Aralık2020
	Mühendislik	Kimya	Tarımsal
	&Taahhüt	Sanayi	Üretim	Hizmet	Yatırım	Toplam
Hasılat	7.107.507	3.887.807	200.589	486.244	47.632	11.729.779
Satışlarınmaliyeti(-)	(7.424.684)	(2.899.038)	(174.153)	(300.272)	(17.635)	(10.815.782)
BRÜTKAR(ZARAR)	(317.177)	988.769	26.436	185.972	29.997	913.997
Genelyönetimgiderleri(-)	(269.641)	(61.154)	(12.593)	(16.229)	(122.383)	(482.000)
Pazarlamagiderleri(-)	(10.243)	(262.502)	(45.937)	(7.472)	-	(326.154)
Araştırmave geliştirmegiderleri(-)	(4.476)	(5.960)	(12.080)	-	-	(22.516)
Esas faaliyetlerdendiğergelirler	397.982	318.018	15.882	22.135	6.687	760.704
Esas faaliyetlerdendiğergiderler(-)	(367.742)	(498.808)	(10.496)	(14.943)	(11.437)	(903.426)
Özkaynakyöntemiyledeğerlenenyatırımların
karlarından(zararlarından)paylar	59.323	(104)	1.188	-	-	60.407
FAALİYETESASKARI(ZARARI)	(511.974)	478.259	(37.600)	169.463	(97.136)	1.012
Yatırım faaliyetlerindengelirler	32.184	2.325	401	101	27.487	62.498
Yatırım faaliyetlerindengiderler(-)	(31.884)	(3)	(12)	-	(26.834)	(58.733)
FİNANSMANGELİRİ(GİDERİ)ÖNCESİ
FAALİYETKARI(ZARARI)	(511.674)	480.581	(37.211)	169.564	(96.483)	4.777
Finansmangelirleri	28.226	265.486	14.759	8.248	507.567	824.286
Finansmangiderleri(-)	(28.379)	(237.122)	(40.889)	(11.109)	(282.090)	(599.589)
SÜRDÜRÜLENFAALİYETLERVERGİ
ÖNCESİKARI(ZARARI)	(511.827)	508.945	(63.341)	166.703	128.994	229.474
Sürdürülenfaaliyetlervergigideri(-)	(154.825)	(58.375)	(2.821)	(34.982)	(45.869)	(296.872)
SÜRDÜRÜLENFAALİYETLER
DÖNEMKARI(ZARARI)	(666.652)	450.570	(66.162)	131.721	83.125	(67.398)

31 Aralık 2020 tarihinde sonra eren yılda, Mühendislik ve Taahhüt bölümünde Grup'la ilişkili olmayan tek bir müşteriden elde edilen 2.137.834 tutarındaki hasılat Grup'un toplam hasılatının %18,2'sini oluşturmaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

5. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)

a) Bölüm sonuçları (devamı)

	OcakAralık1- 312019
	Mühendislik	Kimya	Tarımsal
	&Taahhüt	Sanayi	Üretim	Hizmet	Yatırım	Toplam
Hasılat	10.538.494	3.439.427	205.631	377.449	42.353	14.603.354
Satışlarınmaliyeti(-)	(9.004.690)	(2.748.356)	(175.223)	(261.105)	(12.418)	(12.201.792)
BRÜTKAR	1.533.804	691.071	30.408	116.344	29.935	2.401.562
Genelyönetimgiderleri(-)	(265.588)	(45.879)	(8.930)	(16.349)	(122.950)	(459.696)
Pazarlamagiderleri(-)	(11.633)	(248.337)	(41.386)	(7.907)	-	(309.263)
Araştırmave geliştirmegiderleri(-)	(968)	(4.229)	-	-	-	(5.197)
Esas faaliyetlerdendiğergelirler	243.379	278.629	10.152	11.706	4.540	548.406
Esas faaliyetlerdendiğergiderler(-)	(219.340)	(328.192)	(19.110)	(7.259)	(3.054)	(576.955)
Özkaynakyöntemiyledeğerlenenyatırımların
karlarından(zararlarından)paylar	2.845	(275)	1.964	-	-	4.534
FAALİYETESASKARI(ZARARI)	1.282.499	342.788	(26.902)	96.535	(91.529)	1.603.391
Yatırım faaliyetlerindengelirler	14.768	6.621	60	171	30.288	51.908
Yatırım faaliyetlerindengiderler(-)	(93.166)	(2)	(10)	-	(16.028)	(109.206)
FİNANSMANGELİRİ(GİDERİ)ÖNCESİ
FAALİYETKARI(ZARARI)	1.204.101	349.407	(26.852)	96.706	(77.269)	1.546.093
Finansmangelirleri	115.901	145.001	9.997	6.373	387.452	664.724
Finansmangiderleri(-)	(50.870)	(131.823)	(8.637)	(3.607)	(238.873)	(433.810)
SÜRDÜRÜLENFAALİYETLERVERGİ
ÖNCESİKARI(ZARARI)	1.269.132	362.585	(25.492)	99.472	71.310	1.777.007
Sürdürülenfaaliyetlervergi(gideri)geliri	(278.395)	(39.222)	6.073	(19.960)	(30.644)	(362.148)
SÜRDÜRÜLENFAALİYETLER
DÖNEMKARI(ZARARI)	990.737	323.363	(19.419)	79.512	40.666	1.414.859

31 Aralık 2019 tarihinde sonra eren yılda, Mühendislik ve Taahhüt bölümünde Grup'la ilişkili olmayan tek bir müşteriden elde edilen 4.951.217 tutarındaki hasılat Grup'un toplam hasılatının %33,9'unu oluşturmaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

5. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)

b) Bölümler bazında varlıklar ve kaynaklar

		31Aralık2020
	Mühendislik	Kimya	Tarımsal
Bilanço	Taahhüt&	Sanayi	Üretim	Hizmet	Yatırım	Toplam
Toplamvarlıklar	6.553.439	3.588.933	383.638	564.705	2.826.318	13.917.033
Kısa ve uzun vadeliyükümlülükler	5.416.834	2.091.753	225.324	126.511	245.711	8.106.133
Anaortaklığaaitözkaynaklar	965.361	2.323.094	(68.220)	306.656	2.203.248	5.730.139
Kontrolgücü olmayanpaylar	5.693	22.288	-	47	52.733	80.761

	Aralık312019
	Mühendislik	Kimya	Tarımsal
Bilanço	&Taahhüt	Sanayi	Üretim	Hizmet	Yatırım	Toplam
Toplamvarlıklar	6.881.355	3.174.427	300.967	350.742	1.955.657	12.663.148
Kısa ve uzun vadeliyükümlülükler	4.992.700	1.798.949	102.299	97.931	174.399	7.166.278
Anaortaklığaaitözkaynaklar	1.582.294	1.860.916	(1.775)	164.396	1.822.849	5.428.680
Kontrolgücü olmayanpaylar	4.581	18.344	-	14	45.251	68.190

c) Maddi, maddi olmayan duran varlıklar, yatırım amaçlı gayrimenkuller, kullanım hakkı varlıkları ve hasılat ile ilgili bölümler bazında bilgi

	1Ocak- 31Aralık2020
	Mühendislik&Taahhüt	KimyaSanayi	TarımsalÜretim	Hizmet	Yatırım	Toplam
Yatırım harcamaları	243.997	240.532	42.779	30.934	9.484	567.726
Dönem içiamortismanve itfapayı gideri(*)	198.290	76.719	14.885	13.557	11.567	315.018
Bölümiçihasılat	409.825	67.724	3.042	205	12.294	493.090
Bölümlerarasıhasılat	1.068	1.100	-	12.455	18.861	33.484

		OcakAralık1- 312019
	Mühendislik&Taahhüt	KimyaSanayi	TarımsalÜretim	Hizmet	Yatırım	Toplam
Yatırım harcamaları	107.720	57.192	51.631	62.207	13.034	291.784
Dönem içiamortismanve itfapayı gideri(*)	192.944	65.223	10.011	11.624	9.306	289.108
Bölümiçihasılat	144.363	67.138	2.626	149	8.026	222.302
Bölümlerarasıhasılat	190	1.344	-	11.099	15.015	27.648

(*) 5.847 tutarındaki amortisman gideri stokların maliyeti üzerinden çıkarılmıştır (2019: 1.734 tutarındaki amortisman gideri stokların maliyeti üzerinden çıkartılmıştır.).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

5. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)

d) Coğrafi bölgeler bazında bilgi

		BağımsızDevletler	OrtaDoğu
	Türkiye	Topluluğu	Ülkeleri	Diğer	Eliminasyonlar	Toplam
Hasılat(1OcakAralık2020)- 31	5.703.279	1.501.043	4.861.123	190.908	(526.574)	11.729.779
Toplamvarlıklar(31Aralık2020)	15.430.503	5.252.886	3.999.280	1.867.741	(12.633.377)	13.917.033
harcamaları(1Ocak- 31Aralık2020)Yatırım	427.672	93.666	45.973	415	-	567.726
		BağımsızDevletler	Orta
	Türkiye	Topluluğu	DoğuÜlkeleri	Diğer	Eliminasyonlar	Toplam
Hasılat(1OcakAralık2019)- 31	6.506.009	1.266.734	7.041.187	39.374	(249.950)	14.603.354
Toplamvarlıklar(31Aralık2019)	13.772.912	3.686.668	4.179.455	1.335.188	(10.311.075)	12.663.148
harcamaları(1Ocak- 31Aralık2019)Yatırım	221.887	29.014	40.679	204	-	291.784

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

6. NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Kasa	2.797	2.347
Bankadaki mevduat
Vadesiz mevduatlar	666.406	498.203
Vadesi üç aydan kısa vadeli mevduatlar	2.413.297	3.456.260
Diğer hazır değerler	176.616	137.815
	3.259.116	4.094.625

Nakit ve nakit benzerlerindeki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Not 37'de verilmiştir.

7. FİNANSAL YATIRIMLAR

	31 Aralık	31 Aralık
Kısa vadeli finansal yatırımlar	2020	2019
Vadesi üç aydan uzun vadeli mevduatlar	82.118	12.782
	82.118	12.782
Uzun vadeli finansal yatırımlar
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansalyatırımlarGerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal	1.165.172	230.962
yatırımlar	249.748	162.906
	1.414.920	393.868
Toplam finansal yatırımlar	1.497.038	406.650

Kısa vadeli finansal yatırımlar yıllık ortalama faiz oranı %3,1 olan 82.118 (11.187 Bin ABD Doları) tutarında vadesi üç aydan uzun vadeli mevduatlardan oluşmaktadır (31 Aralık 2019: Yıllık %2,4 faiz oranlı 12.782 (2.152 Bin ABD Doları)).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

7. FİNANSAL YATIRIMLAR (devamı)

Uzun vadeli finansal yatırımların detayı aşağıdaki gibidir:

	Hisse	31 Aralık	Hisse	31 Aralık
Cinsi	Oranı %	2020	Oranı %	2019
Gerçeğedeğerfarkıdiğerkapsamlıgelireuygunyansıtılan finansal yatırımlar
Borsada işlem gören
Akmerkez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.	10,47	252.803	10,79	95.753
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş.	<1	2.339	<1	1.629
Akçansa Çimento Sanayi ve Ticareti A.Ş.	<1	92	<1	57
Turcas Petrolcülük A.Ş.	<1	22	<1	12
		255.256		97.451
Borsada işlem görmeyen
Toren Doğalgaz Depolama ve Madencilik A.Ş. (1)	2,50	36.968	2,50	51.636
Gaz Depo ve Madencilik A.Ş. (1)	2,50	17.268	2,50	25.509
SOCAR Polymer Investments LLC (2)	10,00	764.133	-	-
Cording Dortmund Hiltropwall SCSp	12,58	33.765	12,58	19.240
Berlin Light JV S.a.r.l	11,44	56.199	11,44	33.229
Altaca Meram Yeşil Enerji Üretim A.Ş. (3)	-	-	9,88	2.314
Mersin Serbest Bölge İşleticisi A.Ş.	9,56	898	9,56	898
Akmerkez Lokantacılık Gıda San. ve Tic. A.Ş. (4)	30,50	441	30,50	441
Üçgen Bakım ve Yönetim Hizmetleri A.Ş. (4)	27,45	109	27,45	109
Antalya Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.	10,00	124	10,00	124
Diğer		11		11
		909.916		133.511
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılanfinansal yatırımlar		249.748		162.906
Toplam uzun vadeli finansal yatırımlar		1.414.920		393.868

(1) İlgili varlıklar özkaynak aracı olmayan finansal varlık olarak değerlendirilmektedir.

(2) Grup Azerbaycan'da faaliyet gösteren SOCAR Polymer Investments LLC'nin bağımsız bir değerleme şirketi tarafından yapılan değerleme bedeli üzerinden %10 hissesini pazarlık usulüyle 734.050 (100.000.000 ABD Doları) bedel ile satın alınmıştır.

(3) Altaca Meram Yeşil Enerji Üretim A.Ş. ("Altaca Meram")'nin %90,02'lik hissenin devrine ilişkin EPDK onayı 20 Ocak 2020 tarihinde alınmış olup devir işlemi 14 Şubat 2020 tarihinde tamamlanmıştır. Hisse devir işlemlerinin tamamlanması ile birlikte Altaca Meram'ın unvanı Toros Meram Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. ("Meram Enerji") olarak değiştirilmiş olup 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansal tablolara TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar standardına uygun şekilde dahil edilmiştir.

(4) 31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibari ile finansal yatırım olarak sınıflanmış şirketlerin aktif toplamlarının konsolide finansal tablolar içerisinde önemli bir etkisi olmadığından konsolidasyona dahil edilmemişlerdir.

Finansal yatırımlardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Not 37'de verilmiştir.

Finansal yatırımların gerçeğe uygun değerlerindeki değişimlere ilişkin açıklamalar Not 38'de verilmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

8. KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Kısa vadeli banka kredileri	1.875.394	407.897
Uzun vadeli banka kredilerinin kısa vadelianapara taksitleri ve faizleri	178.450	186.851
Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlarınkısa vadeli kısımları	31.817	25.740
Toplam kısa vadeli borçlanmalar	2.085.661	620.488
Uzun vadeli banka kredileri	240.655	183.331
Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar	31.958	32.127
Toplam uzun vadeli borçlanmalar	272.613	215.458
Toplam borçlanmalar	2.358.274	835.946

Banka kredilerinin detayı aşağıdaki gibidir:

	Ağırlıklı ortalama faiz
	oranı %			31 Aralık 2020
Para birimi	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Toplam
ABD Doları	3,51	-	943.519	-	943.519
Avro	1,10	2,65	291.420	180.155	471.575
TL	10,87	11,25	787.896	60.500	848.396
Katar Riyali	4,50	-	31.009	-	31.009
			2.053.844	240.655	2.294.499

	Ağırlıklı ortalama faiz
	oranı %			31 Aralık 2019
Para birimi	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Toplam
ABD Doları	5,88	-	87.689	-	87.689
Avro	2,62	5,54	397.121	28.292	425.413
TL	17,54	11,94	109.938	155.039	264.977
			594.748	183.331	778.079

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

8. KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR (devamı)

Banka kredilerinin vadeleri aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
1 yıl içinde ödenecekler	2.053.844	594.748
1 – 2 yıl içinde ödenecekler	48.012	161.921
2 – 3 yıl içinde ödenecekler	53.532	21.410
3 – 4 yıl içinde ödenecekler	49.032	-
4 – 5 yıl içinde ödenecekler	36.032	-
5 yıl ve sonrasında ödenecekler	54.047	-
	2.294.499	778.079

Grup'un borçlanmalarına ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:

	2020	2019
1 Ocak açılış bakiyesi	835.946	1.200.146
Yabancı para çevrim farkı	192.404	62.991
Dönem içerisinde yeni alınan krediler	2.292.683	814.334
Dönem içerisinde kiralamalardan girişler	39.365	16.624
İşletme birleşmelerinin etkisi	-	94.974
Dönem içerisinde ödenen	(1.008.372)	(1.360.550)
Faiz etkisi	8.309	9.144
Kur Farkı Etkisi	(2.061)	(1.717)
31 Aralık kapanış bakiyesi	2.358.274	835.946

Grup'un 128.536 Bin ABD Doları (943.519), 52.352 Bin Avro (471.575), 15.419 Bin Katar Riyali (31.009) ve 604.594 tutarındaki banka kredileri sabit faiz oranlarına sahiptir (31 Aralık 2019: 14.762 Bin ABD Doları (87.689), 40.141 Bin Avro (266.962), 113.316). 243.802 tutarındaki banka kredileri ise değişken faiz oranlarına tabi olduğundan Grup'un nakit akımını faiz oranı riskine maruz bırakmıştır (31 Aralık 2019: 23.825 Bin Avro (158.451), 151.661).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

9. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR

a) Ticari Alacaklar:

Bilanço tarihi itibari ile Grup'un ticari alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:

Kısa vadeli ticari alacaklar	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Mühendislik & Taahhüt bölümü faaliyetlerinden alacaklar	1.272.636	1.323.562
Kimya Sanayi bölümü faaliyetlerinden alacaklar	339.522	308.964
Tarımsal Üretim bölümü faaliyetlerinden alacaklar	21.820	22.450
Hizmet bölümü faaliyetlerinden alacaklar	8.958	8.414
Yatırım bölümü faaliyetlerinden alacaklar	3.282	3.298
Şüpheli ticari alacaklar karşılığı	(101.291)	(80.609)
İşverenler tarafından tutulan maddi teminatlar (Not: 12)	367.890	331.684
İlişkili taraflardan alacaklar (Not: 35)	106.715	22.402
Diğer	19.319	13.171
	2.038.851	1.953.336
Uzun vadeli ticari alacaklar
İşverenler tarafından tutulan maddi teminatlar (Not: 12)	290.195	302.749
Mühendislik & Taahhüt bölümü faaliyetlerinden alacaklar	3.212	11.230
	293.407	313.979

Kısa ve uzun vadeli ticari alacaklar içerisinde 147.221 tutarında vadeli çek (31 Aralık 2019: 154.827), 20.003 tutarında alacak senedi (31 Aralık 2019: 32.864), 5.104 tutarında pozitif kur farkı (31 Aralık 2019: 1.004 pozitif) bulunmaktadır. Ticari alacaklar içerisinde vade farkı bulunmamaktadır (31 Aralık 2019: Yoktur).

Ticari alacaklar ile ilgili ortalama vade süresi faaliyet bölümü bazında değişiklik göstermektedir. Mühendislik ve Taahhüt bölümündeki yurtdışı inşaat projelerinde 100 gün (31 Aralık 2019: 59 gün), yurtiçi inşaat projelerinde ise 159 gün (31 Aralık 2019: 52 gün), Kimya Sanayi bölümündeki ortalama vade süresi 41 gün (31 Aralık 2019: 42 gün), Tarımsal Üretim bölümündeki ortalama vade süresi 63 gün (31 Aralık 2019: 66 gün), Hizmet bölümündeki ortalama vade süresi 32 gün (31 Aralık 2019: 31 gün) ve Yatırım bölümü için ise 30 gündür (31 Aralık 2019: 30 gün).

31 Aralık 2020 tarihi itibari ile Grup'la ilişkili olmayan tek bir müşteriden kaynaklı 490.286 tutarlı alacak Grup'un toplam alacağının %22'sini oluşturmaktadır (31 Aralık 2019: 596.467, %26,6).

İşverenler tarafından tutulan maddi teminatların kısa vadeli kısmına ilişkin olarak 6 Ocak 2021 tarihinde 212.026 tutarlı tahsilat gerçekleşmiştir.

Ticari alacakların geçmiş tahsil edilememe tecrübesine ve gelecekteki beklentilere dayanılarak 31 Aralık 2020 tarihi itibari ile 101.291 (31 Aralık 2019: 80.609) şüpheli alacak karşılığı ayrılmıştır.

Grup'un şüpheli ticari alacak karşılığına ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:

	2020	2019
1 Ocak itibari ile karşılık	(80.609)	(39.568)
İşletme birleşmelerinin etkisi	-	(37.841)
Dönem gideri	(9.793)	(2.067)
Tahsil edilen	894	2.017
İptal edilen karşılık	-	568
Tahsili mümkün olmayan alacakların silinmesi	5.288	20
Yabancı para çevrim farkı	(17.071)	(3.738)
31 Aralık itibari ile karşılık	(101.291)	(80.609)

Şüpheli alacak karşılığı giderlerinin 683'lük kısmı genel yönetim giderlerine, 9.110'luk kısmı satışların maliyetine dahil edilmiştir (2019: Şüpheli alacak karşılığı giderlerinin 1.778'lik kısmı genel yönetim giderlerine dahil edilmiş olup 289'luk kısmı kısa vadeli ertelenmiş gelirlerden netleştirilmiştir).

Ticari alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Not 37'de verilmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

9. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR (devamı)

b) Ticari Borçlar:

Bilanço tarihi itibari ile Grup'un ticari borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık	31 Aralık
Kısa vadeli ticari borçlar	2020	2019
Mühendislik & Taahhüt bölümü faaliyetlerinden kaynaklı borçlar	1.650.578	1.502.397
Kimya Sanayi bölümü faaliyetlerinden kaynaklı borçlar	985.773	1.156.986
Tarımsal Üretim bölümü faaliyetlerinden kaynaklı borçlar	15.777	12.709
Hizmet bölümü faaliyetlerinden kaynaklı borçlar	45.768	49.044
Yatırım bölümü faaliyetlerinden kaynaklı borçlar	5.972	7.018
İlişkili taraflara borçlar (Not: 35)	12.835	24.883
Taşeronlardan yapılan istihkak kesintileri (Not: 12)	670.228	553.795
Diğer ticari borçlar	31.156	23.648
	3.418.087	3.330.480
Uzun vadeli ticari borçlar
Taşeronlardan yapılan istihkak kesintileri (Not: 12)	64.246	71.303
Mühendislik & Taahhüt bölümü faaliyetlerinden kaynaklı borçlar	2.982	6.145
	67.228	77.448

Kısa ve uzun vadeli ticari borçlar içerisinde 265.059 (31 Aralık 2019: 200.129) tutarında kur farkı bulunmaktadır. Cari yılda borç senedi ve vadeli çek bulunmamaktadır (31 Aralık 2019: borç senedi 432, vadeli çek yoktur).

Kimya Sanayi bölümünün bilanço tarihi itibari ile ticari borçlarının % 93'ü (31 Aralık 2019: %90) ithalat yoluyla tedarik edilen stoklara ait olup ortalama ödeme vadeleri 115 gün (31 Aralık 2019: 150 gün) iken iç piyasa alımlarının ortalama ödeme vadesi 28 gün (31 Aralık 2019: 27 gün) olmaktadır. Mühendislik ve Taahhüt bölümünün dış piyasalardan akreditif yoluyla gerçekleştirdiği satın alımlarına ilişkin ticari borçlarının ödeme vadeleri 70 gün (31 Aralık 2019: 56 gün) iken diğer alımlarda ortalama vade 141 gündür (31 Aralık 2019: 91 gün). Tarımsal Üretim bölümünde ticari borçların ortalama ödeme vadesi 27 gün (31 Aralık 2019: 30 gün), Hizmet bölümünde ortalama vade süresi 44 gün (31 Aralık 2019: 41 gün) ve Yatırım bölümü içinse 41 gündür (31 Aralık 2019: 42 gün).

Ticari borçlardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Not 37'de verilmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

10. DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR

a) Diğer Alacaklar:

	31 Aralık	31 Aralık
Kısa vadeli diğer alacaklar	2020	2019
İlişkili taraflardan ticari olmayan alacaklar (Not: 35)	1.925	14.256
Verilen depozito ve teminatlar	29.232	23.328
İşletme birleşmelerinden kaynaklı alacaklar	24.477	18.426
KDV iade alacakları	23.703	4.408
Şüpheli diğer alacaklar	571	571
Şüpheli diğer alacaklar karşılığı (-)	(571)	(571)
Diğer çeşitli alacaklar	2.305	1.855
	81.642	62.273
Uzun vadeli diğer alacaklar
Verilen depozito ve teminatlar	12.983	8.885
	12.983	8.885
b) Diğer Borçlar:
	31 Aralık	31 Aralık
Kısa vadeli diğer borçlar	2020	2019
Ödenecek vergi ve fonlar (1)	38.488	78.942
Alınan depozito ve teminatlar	4.172	1.551
İlişkili taraflara ticari olmayan borçlar (Not: 35) (1)	40.142	108
Diğer borçlar (1)	34.931	1.467
	117.733	82.068
Uzun vadeli diğer borçlar
İntifa senetleri makul değeri	64.452	75.058
Alınan depozito ve teminatlar	4.975	3.424
	69.427	78.482

(1) Ödenecek vergi ve fonların içerisinde 9.261, ilişkili taraflara ticari olmayan borçlar içerisinde 39.670, diğer borçlar içerisinde 22.151 tutarında temettü borcu bulunmaktadır.

Diğer alacak ve borçlardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Not 37'de verilmiştir.

11. STOKLAR

	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
İlk madde ve malzeme	193.018	138.434
Yarı mamuller	263.237	323.835
Mamuller	53.546	44.135
Ticari mallar	195.402	191.753
Yoldaki mallar	52.877	39.717
Mühendislik & Taahhüt işlerindeki stoklar	1.183.100	642.494
Diğer stoklar	92.520	68.566
Stok değer düşüklüğü karşılığı (-)	(155)	-
	2.033.545	1.448.934

31 Aralık 2020 itibari ile sona eren yılda stoklar üzerine eklenen borçlanma maliyeti bulunmamaktadır (31 Aralık 2019: Yoktur).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

11. STOKLAR (devamı)

Stok değer düşüklüğü karşılığı hareketleri	2020	2019
1 Ocak itibari ile karşılık	-	-
Dönem gideri (Not: 26)	(155)	-
31 Aralık itibari ile karşılık	(155)	-

Stok değer düşüklüğü karşılığının tamamı satışların maliyetine dahil edilmiştir (2019: Yoktur).

12. DEVAM EDEN İNŞAAT İŞLERİNDEN DOĞAN SÖZLEŞME VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Devam eden işlerin birikmiş maliyetleriKayda alınan karlar eksi zararlar (net)	40.178.2602.112.733	33.981.9344.468.406
	42.290.993	38.450.340
Eksi: Gerçekleşen hakedişler (-)	(42.094.433)	(38.764.315)
	196.560	(313.975)

Konsolide finansal tablolarda gerçekleşen hakedişler ve maliyetler aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme varlıkları	631.682	692.101
Devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme yükümlülükleri	(435.122)	(1.006.076)
	196.560	(313.975)
	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme varlıkları
Yurtdışındaki inşaat projeleri	522.268	573.933
Yurtiçindeki inşaat projeleri	109.414	118.168
	631.682	692.101
Devam eden inşaat işlerinden doğan sözleşme yükümlülükleri
Yurtdışındaki inşaat projeleri	(435.122)	(871.608)
Yurtiçindeki inşaat projeleri	-	(134.468)
	(435.122)	(1.006.076)
	196.560	(313.975)

İnşaat projeleri için taşeronlara ve diğer tedarikçilere verilen avans tutarı 267.203 olup, kısa vadeli peşin ödenmiş giderler içerisinde gösterilmiştir (31 Aralık 2019: 225.123). Ayrıca işveren idarelerden alınan avans tutarı 472.264 olup, ilgili tutar ertelenmiş gelirler içerisinde gösterilmiştir (31 Aralık 2019: 561.083) (Not: 19).

31 Aralık 2020 itibari ile Grup inşaat projeleri için taşeronlarından 734.474 tutarında istihkak kesintisi yapmıştır (31 Aralık 2019: 625.098). Ayrıca işverenler tarafından elde tutulan maddi teminatların tutarı 658.085'tir (31 Aralık 2019: 634.433) (Not: 9).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

13. ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR

Grup'un özkaynaktan pay alma yöntemi ile konsolide ettiği iş ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:

		31 Aralık 2020		31 Aralık 2019
İş Ortaklıkları	Kuruluş vefaaliyet yeri	KatılımOranı	Tutar	KatılımOranı	Tutar	Oy kullanımgücü	Ana faaliyeti
H-T Fidecilik	Türkiye	%50	13.372	%50	12.627	%50	Tarım
Azfen	Azerbaycan	%40	11.431	%40	3	%40	İnşaat
Black Sea (*)	Türkiye	-	-	%30	802	%30	Gübre Ticareti
Florya Gayrimenkul	Türkiye	%50	91.015	%50	90.165	%50	Gayrimenkul
			115.818		103.597

(*) Black Sea'nin hisseleri 12 Haziran 2020 tarihinde satılmıştır (Not: 1).

Grup'un iş ortaklıklarının dönem içi hareket tablosu aşağıdaki gibidir:

	2020	2019
1 Ocak itibari ile açılış bakiyesi	103.597	144.640
Karlarından paylar	60.407	4.534
Sermaye artışları	850	1.957
Yabancı para çevrim farkı	527	1.915
Alınan temettüler	(48.865)	(29.354)
Satılan iş ortaklıklarının etkisi	(698)	-
Diğer kapsamlı gelirlerinden paylar	-	133
Bağlı ortaklıklara sınıflandırılan iş ortaklıklarının etkisi	-	(20.184)
Kar eliminasyonları	-	(44)
31 Aralık itibari ile kapanış bakiyesi	115.818	103.597

Grup'un iş ortaklıklarının kar veya zararlarındaki paylar aşağıdaki gibidir:

H-T Fidecilik	1.188	1.964
Azfen	59.323	2.845
Black Sea	(104)	(275)
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların
karlarından paylar	60.407	4.534

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

13. ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR (devamı)

Özet bilanço bilgileri:

				Florya
31Aralık2020	FidecilikH-T	Azfen	BlackSea	Gayrimenkul	Toplam
Nakitve nakitbenzerleri	370	202.391	-	38	202.799
Diğerdönenvarlıklar	64.752	829.169	-	59.708	953.629
varlıklarDuran	21.127	180.933	-	124.847	326.907
ToplamVarlıklar	86.249	1.212.493	-	184.593	1.483.335
vadeliborçlanmalarKısa	23.045	-	-	-	23.045
Diğerkısavadeliyükümlülükler	22.651	1.183.915	-	73	1.206.639
vadeliborçlanmalarUzun	9.310	-	-	-	9.310
Diğeruzun vadeliyükümlülükler	4.500	-	-	2.490	6.990
ToplamYükümlülükler	59.506	1.183.915	-	2.563	1.245.984
VarlıklarNet	26.743	28.578	-	182.030	237.351
SahiplikGrup'unOranı	%50	%40	-	%50
Varlıkolaraktaşınan değerGrup'unNetPayı	13.372	11.431	-	91.015	115.818
				Florya
Aralık312019	H-TFidecilik	Azfen	BlackSea	Gayrimenkul	Toplam
Nakitve nakitbenzerleri	69	155.672	1.821	87	157.649
Diğerdönenvarlıklar	63.996	195.547	946	59.124	319.613
varlıklarDuran	19.604	87.199	5	123.649	230.457
ToplamVarlıklar	83.669	438.418	2.772	182.860	707.719
Kısavadeliborçlanmalar	28.907	-	-	-	28.907
Diğerkısavadeliyükümlülükler	22.071	438.411	83	40	460.605
Uzunvadeliborçlanmalar	5.000	-	-	-	5.000
Diğeruzun vadeliyükümlülükler	2.437	-	16	2.490	4.943
ToplamYükümlülükler	58.415	438.411	99	2.530	499.455
NetVarlıklar	25.254	7	2.673	180.330	208.264
Grup'unSahiplikOranı	%50	%40	%30	%50
Grup'unNetVarlıkPayıolaraktaşınan değer	12.627	3	802	90.165	103.597

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

13. ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR (devamı)

Özet kar veya zarar tablosu bilgileri:

			Florya
FidecilikH-T	Azfen	BlackSea	Gayrimenkul	Toplam
103.343	1.686.963	-	-	1.790.306
(2.333)	(52.719)	-	-	(55.052)
8.117	196.820	(579)	-	204.358
35	-	268	-	303
(4.111)	-	(36)	-	(4.147)
(1.664)	(48.513)	1	-	(50.176)
2.376	148.307	(346)	-	150.337
%50	%40	%30	%50
1.188	59.323	(104)	-	60.407

				Florya
1Ocak- 31Aralık2019	FidecilikH-T	Azfen	BlackSea	Gayrimenkul	Toplam
Hasılat	86.692	510.832	-	-	597.524
Amortismanve itfapayları(-)	(2.417)	(30.948)	(1)	-	(33.366)
Esasfaaliyetkarı(zararı)	12.847	8.890	(1.295)	-	20.442
Finansmangelirleri	157	-	728	7	892
Finansmangiderleri(-)	(7.823)	-	(349)	-	(8.172)
Vergigideri(-)	(1.313)	(1.778)	1	(7)	(3.097)
(Zararı)DönemKarı	3.927	7.112	(916)	-	10.123
Grup'unSahiplikOranı	%50	%40	%30	%50
Grup'unDönemKarından(Zararından)Payı	1.964	2.845	(275)	-	4.534

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

14. YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER

Maliyet değeri	Araziler	Binalar	Toplam
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	68.419	92.810	161.229
Yabancı para çevrim farkı	11.535	540	12.075
Alımlar	-	1.457	1.457
Çıkışlar	(1.994)	(1.750)	(3.744)
Değer düşüklüğü karşılığı (Not: 30)	(1.898)	-	(1.898)
Stoklardan transferler	-	5.956	5.956
Stoklara transferler	-	(130)	(130)
Maddi duran varlıklardan transferler	-	802	802
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	76.062	99.685	175.747
Birikmiş amortismanlar
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	-	(35.871)	(35.871)
Yabancı para çevrim farkı	-	(11)	(11)
Dönem amortisman gideri	-	(2.503)	(2.503)
Çıkışlar	-	18	18
Stoklara transferler	-	10	10
Maddi duran varlıklardan transferler	-	(371)	(371)
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	-	(38.728)	(38.728)
31 Aralık 2020 net defter değeri	76.062	60.957	137.019
Maliyet değeri	Araziler	Binalar	Toplam
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	53.809	88.321	142.130
Yabancı para çevrim farkı	4.972	-	4.972
Alımlar	1.993	4.281	6.274
Çıkışlar	-	(39)	(39)
Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklardan transferler (Not: 32)	7.645	-	7.645
Stoklardan transferler	-	247	247
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	68.419	92.810	161.229
Birikmiş amortismanlar
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	-	(33.781)	(33.781)
Dönem amortisman gideri	-	(2.114)	(2.114)
Çıkışlar	-	24	24
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	-	(35.871)	(35.871)
31 Aralık 2019 net defter değeri	68.419	56.939	125.358

Yatırım amaçlı gayrimenkuller, üzerinden kira geliri elde edilen binalar ile yatırım amaçlı tutulan arsalardan oluşmaktadır. Yatırım amaçlı gayrimenkullerin ekonomik ömürleri 4 ile 50 yıl arasındadır.

Amortisman giderlerinin tamamı satışların maliyetine dahil edilmiştir (2019: Tamamı satışların maliyetine dahil edilmiştir).

31 Aralık 2020 tarihinde sona eren yılda yatırım amaçlı gayrimenkullerden elde edilen kira geliri 55.850 (31 Aralık 2019: 45.313)'dir. Elde edilen kira gelirinin yanı sıra yatırım amaçlı gayrimenkuller için 13.525 (31 Aralık 2019: 8.051) tutarında amortisman ve faaliyet gideri oluşmuştur.

Yatırım amaçlı gayrimenkullerin defter değerlerinin geri kazanılabilir tutarını aşan kısmı için 1.898 değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır (Not: 30).

Grup'un yatırım amaçlı gayrimenkullerinin gerçeğe uygun değerleri Grup'un ilişkili tarafı olmayan, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız bir değerleme kuruluşu tarafından belirlenmiştir. Değerleme çalışması benzer gayrimenkullerin rayiç alım satım bedellerine göre sonuçlandırılmıştır. Bağımsız değerleme kuruluşu tarafından hazırlanan değerleme raporlarına göre yatırım amaçlı gayrimenkullerin 31 Aralık 2020 tarihi itibari ile gerçeğe uygun değerleri toplam 618.866 (31 Aralık 2019: 558.161)'tir. Yatırım amaçlı gayrimenkullerin nakde çevrilebilme veya elden çıkarılma durumunda elde edilecek tutarın tahsil edilebilme durumuna ilişkin herhangi bir kısıtlama yoktur.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

15. MADDİ DURAN VARLIKLAR

	Arazi ve yeraltı ve yer		Tesis makine ve			Yapılmakta	Özel
	üstü düzenleri	Binalar	cihazlar	Taşıtlar	Demirbaşlar	olan yatırımlar	maliyetler	Toplam
Maliyet değeri
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	952.418	540.564	2.952.315	135.287	231.992	122.033	184.107	5.118.716
Yabancı para çevrim farkı	146.656	59.980	403.445	28.144	41.217	3.787	7.054	690.283
Alımlar	62.240	4.405	163.102	5.180	21.226	296.076	4.540	556.769
İşletmebirleşmesi yoluyla edinilen	439	-	-	-	-	10.438	-	10.877
Çıkışlar	(337)	(2.141)	(34.535)	(9.523)	(6.093)	(3.342)	-	(55.971)
Transferler	19.995	99.624	96.787	-	8.185	(251.429)	25.823	(1.015)
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	1.181.411	702.432	3.581.114	159.088	296.527	177.563	221.524	6.319.659
Birikmiş amortismanlar
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	(361.896)	(258.666)	(1.988.842)	(98.896)	(158.132)	-	(117.078)	(2.983.510)
Yabancı para çevrim farkı	(71.932)	(37.207)	(334.838)	(21.576)	(31.323)	-	(3.989)	(500.865)
Dönem amortisman gideri	(38.324)	(11.324)	(168.599)	(10.621)	(28.444)	-	(8.736)	(266.048)
Değer düşüklüğü karşılığı (Not: 30)	-	(29.968)	-	-	-	-	-	(29.968)
Çıkışlar	28	1.328	24.375	9.156	2.445	-	-	37.332
Transferler	-	361	792	7	(785)	-	-	375
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	(472.124)	(335.476)	(2.467.112)	(121.930)	(216.239)	-	(129.803)	(3.742.684)
31 Aralık 2020 net defter değeri	709.287	366.956	1.114.002	37.158	80.288	177.563	91.721	2.576.975

Maddi duran varlıkların defter değerlerinin geri kazanılabilir değerlerini aşan kısmı için 29.968 değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır (31 Aralık 2019: 6.284) (Not: 30).

31 Aralık 2020 itibari ile sona eren yılda maddi duran varlıkların içinde aktifleştirilen borçlanma maliyetleri bulunmamaktadır (31 Aralık 2019: Yoktur).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

15. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

	Arazi ve yeraltı ve yer		Tesis makine ve			Yapılmakta	Özel
	üstü düzenleri	Binalar	cihazlar	Taşıtlar	Demirbaşlar	olan yatırımlar	maliyetler	Toplam
Maliyet değeri
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	842.255	514.370	2.830.973	111.796	186.962	32.760	172.152	4.691.268
Yabancı para çevrim farkı	58.472	25.505	200.708	16.357	18.885	1.868	4.279	326.074
Alımlar	19.221	1.017	71.705	6.017	24.288	152.707	828	275.783
İşletmebirleşmesi yoluyla edinilen	12.862	11.397	25.388	3.578	2.654	1.852	43	57.774
Çıkışlar	(3.575)	(23.350)	(193.638)	(3.347)	(2.203)	-	(6)	(226.119)
Transferler	23.183	11.625	17.179	886	1.406	(67.154)	6.811	(6.064)
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	952.418	540.564	2.952.315	135.287	231.992	122.033	184.107	5.118.716
Birikmiş amortismanlar
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	(308.797)	(249.420)	(1.833.149)	(76.847)	(130.446)	-	(103.383)	(2.702.042)
Yabancı para çevrim farkı	(25.460)	(14.309)	(166.986)	(13.339)	(13.943)	-	(2.587)	(236.624)
Dönem amortisman gideri	(29.125)	(10.509)	(152.516)	(11.374)	(15.089)	-	(11.114)	(229.727)
Değer düşüklüğü karşılığı (Not: 30)	(1.549)	-	(4.086)	(649)	-	-	-	(6.284)
Çıkışlar	3.035	15.572	167.895	3.313	1.346	-	6	191.167
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	(361.896)	(258.666)	(1.988.842)	(98.896)	(158.132)	-	(117.078)	(2.983.510)
31 Aralık 2019 net defter değeri	590.522	281.898	963.473	36.391	73.860	122.033	67.029	2.135.206

Maddi duran varlıklara ait amortisman süreleri aşağıdaki gibidir:

	ÖmrüEkonomik
Yeraltıdüzenlerive yer üstü	yıl2-50
Binalar	5-50yıl
Tesis,makineve cihazlar	yıl2-25
Taşıtlar	yıl2-20
Demirbaşlar	2-50yıl
ÖzelMaliyetler	3-50yıl

Amortisman giderlerinin 251.250'si (2019: 220.042) satışların maliyetine, 4.866'sı (2019: 2.034) pazarlama giderlerine, 13.621'i (2019: 8.343) genel yönetim giderlerine, 2.158'i (2019: 1.042) araştırma ve geliştirme gelirlerine dahil edilmiş olup 5.847'si stokların maliyeti üzerinden çıkarılmıştır (2019: Stokların maliyeti üzerinden çıkartılan 1.734).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

16. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI

	Arazive
	yeraltıve yer		Tesismakine		Demirbaşlar
Maliyetdeğeri	düzenleriüstü	Binalar	ve cihazlar	Taşıtlar	ve Diğer	Toplam
1Ocak2020açılışbakiyesi	21.639	29.607	5.673	44.711	1.988	103.618
Yabancıpara çevrimfarkı	-	5.374	540	1.902	(27)	7.789
Alımlar	5.619	3.880	2.689	27.268	116	39.572
Çıkışlar	(1.149)	(19.382)	(4.626)	(30.176)	(602)	(55.935)
31Aralık2020kapanışbakiyesi	26.109	19.479	4.276	43.705	1.475	95.044
Birikmişamortismanlar
1Ocak2020açılışbakiyesi	(1.616)	(13.898)	(4.072)	(27.987)	(863)	(48.436)
Yabancıpara çevrimfarkı	-	(2.586)	(470)	(1.092)	29	(4.119)
Dönemamortismangideri	(2.993)	(11.105)	(1.155)	(14.863)	(574)	(30.690)
Çıkışlar	1.061	18.511	4.140	26.775	455	50.942
31Aralık2020kapanışbakiyesi	(3.548)	(9.078)	(1.557)	(17.167)	(953)	(32.303)
31Aralık2020defterdeğerinet	22.561	10.401	2.719	26.538	522	62.741

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

16. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI (devamı)

Maliyetdeğeri	Araziveyeraltıve yerdüzenleriüstü	Binalar	Tesismakineve cihazlar	Taşıtlar	Demirbaşlarve Diğer	Toplam
Ocakaçılışbakiyesi12019Yabancıfarkı	20.117	21.7651.256	5.465208	33.2451.332	1.37354	81.9652.850
para çevrimAlımlar	-1.522	6.586	-	10.134	561	18.803
31Aralık2019kapanışbakiyesi	21.639	29.607	5.673	44.711	1.988	103.618
Birikmişamortismanlar
1Ocak2019açılışbakiyesiYabancıpara çevrimfarkıamortismangideriDönem	--(1.616)	-(606)(13.292)	-(151)(3.921)	-(1.030)(26.957)	-(26)(837)	-(1.813)(46.623)
Aralıkkapanışbakiyesi312019	(1.616)	(13.898)	(4.072)	(27.987)	(863)	(48.436)
Aralıkdefterdeğeri312019net	20.023	15.709	1.601	16.724	1.125	55.182

Kullanım hakkı varlıklarına ait amortisman süreleri aşağıdaki gibidir:

	Ekonomik
	Ömrü
Araziler, yeraltıdüzenlerive yer üstü	yıl1-50
Binalar	1-5yıl
Tesis,makineve cihazlar	yıl1-3
Taşıtlar	1-4yıl
Demirbaşlarve diğer	1-3yıl

Amortisman giderlerinin 18.174'ü (2019: 38.058) satışların maliyetine, 2.331'i (2019: 1.327) pazarlama giderlerine, 10.185'i (2019: 7.238) genel yönetim giderlerine dahil edilmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

17. DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

Maliyet değeri	Haklar	Diğer	Toplam
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	101.506	7.144	108.650
Yabancı para çevrim farkı	15.476	1.664	17.140
Alımlar	9.317	183	9.500
İşletme birleşmesi yoluyla edinilen	1.907	-	1.907
Çıkışlar	(3.035)	(6.483)	(9.518)
Transferler	209	-	209
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	125.380	2.508	127.888
Birikmiş itfa payları
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	(61.183)	(2.432)	(63.615)
Yabancı para çevrim farkı	(12.110)	(1.152)	(13.262)
Dönem itfa gideri	(9.911)	(19)	(9.930)
Çıkışlar	984	2.192	3.176
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	(82.220)	(1.411)	(83.631)
31 Aralık 2020 net defter değeri	43.160	1.097	44.257
Maliyet değeri	Haklar	Diğer	Toplam
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	78.020	6.602	84.622
Yabancı para çevrim farkı	6.853	526	7.379
Alımlar	9.404	323	9.727
İşletme birleşmesi yoluyla edinilen	1.495	1	1.496
Çıkışlar	(490)	(148)	(638)
Transferler	6.224	(160)	6.064
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	101.506	7.144	108.650
Birikmiş itfa payları
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	(48.995)	(511)	(49.506)
Yabancı para çevrim farkı	(5.242)	(151)	(5.393)
Dönem itfa gideri	(7.135)	(1.775)	(8.910)
Çıkışlar	189	5	194
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	(61.183)	(2.432)	(63.615)
31 Aralık 2019 net defter değeri	40.323	4.712	45.035

Maddi olmayan duran varlıklara ait itfa süreleri haklar için 2 ile 25 yıl, diğer maddi olmayan duran varlıklar için 2 ile 5 yıl arasında değişmektedir.

İtfa paylarının 7.803'ü (2019: 7.357) genel yönetim giderlerine ve 2.127'si (2019: 1.553) satışların maliyetine dahil edilmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

18. ŞEREFİYE

		AnaFaaliyet		AlınanSermaye	SatınAlma
EdinilenBağlıOrtaklıklar		Konusu	AlımTarihi	Payı	Bedeli	Şerefiye
İnşaatGateTaahhütSan.ve Tic.A.Ş.		Mühendislik&Taahhüt	25 Temmuz 2018	%50	158.166	-
CFSPetrokimyaSanayiA.Ş.		Kimya Sanayi	31Mayıs 2019	%100	8.518	8.799
Denkmal in Dahlem Otto-Hahn-Platz GmbH		Mühendislik&Taahhüt	30 Temmuz 2019	%80	47.132	20.079
ÜretimToros GönenYenilenebilirEnerjiA.Ş.		Kimya Sanayi	31 Temmuz 2019	%70	42.946	41.608
ÜretimToros Meram YenilenebilirEnerjiA.Ş.		Kimya Sanayi	14Şubat2020	%99,9	24.814	21.352
					281.576	91.838
Satın almabedeli detayı aşağıdaki gibidir:
	Gate	CFS	Denkmal Dahlem	Gönen Enerji	Meram Enerji	Toplam
Nakitödenentutar	158.166	8.518	47.132	42.946	24.814	281.576
Satın alma bedeli	158.166	8.518	47.132	42.946	24.814	281.576

Satın alma tarihi itibari ile edinilen varlıklar ve üstlenilen yükümlülüklere ilişkin ana kalemler aşağıdaki gibidir:

	Gate	CFS	Denkmal Dahlem	GönenEnerji	Meram Enerji	Toplam
Dönen varlıklar	300.527	113	248.123	19.361	20.264	588.388
Nakit ve nakit benzerleri	16.039	13	1.063	12.132	3.043	32.290
Diğerdönenvarlıklar	284.488	100	247.060	7.229	17.221	556.098
Duran varlıklar	205.050	538	2.946	42.252	12.898	263.684
Maddive maddiolmayanduranvarlıklar	102.114	538	2.946	40.268	12.784	158.650
Diğerduranvarlıklar	102.936	-	-	1.984	114	105.034
Kısa vadeliyükümlülükler	399.448	932	90.440	27.746	29.697	548.263
Uzun vadeliyükümlülükler	4.786	-	126.813	31.956	-	163.555
Net varlıklar	101.343	(281)	33.816	1.911	3.465	140.254

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

18. ŞEREFİYE (devamı)

Satın alma işlemleri neticesinde şirketler üzerinde kontrol sağlandığından şerefiye doğmuştur. Satın alma işlemi sırasında ortaya çıkan şerefiye aşağıdaki gibidir:

	Gate	CFS	Denkmal Dahlem	GönenEnerji	Meram Enerji	Toplam
Satınalmabedeli	158.166	8.518	47.132	42.946	24.814	281.576
Kontrolgücü olmayanpaylar	-	-	6.763	573	3	7.339
Birleşmeöncesisahipolunanedinilenişletmeözkaynak
payının gerçeğe uygun değeri	50.672	-	-	-	-	50.672
Eksi:Edinilenişletmeninnet varlıklarınıngerçeğe uygun
değeri	(101.343)	281	(33.816)	(1.911)	(3.465)	(140.254)
Değer düşüklüğü(-)(Çevrimfarkıdahil)	(107.495)	-	-	-	-	(107.495)
Şerefiye	-	8.799	20.079	41.608	21.352	91.838
Satın almalardan kaynaklı net nakit çıkışı aşağıdaki gibidir:
	Gate	CFS	Denkmal Dahlem	GönenEnerji	Meram Enerji	Toplam
Nakitödenentutar	158.166	8.518	47.132	42.946	24.814	281.576
Eksi:Alınanşirketinnakitve nakitbenzerleri	(8.020)	(13)	(1.063)	(12.132)	(3.043)	(24.271)
Net nakitçıkışı	150.146	8.505	46.069	30.814	21.771	257.305
Şerefiyeye ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
	Gate	CFS	Denkmal Dahlem	GönenEnerji	Meram Enerji	Toplam
1Ocak2020açılışbakiyesi	-	4.992	14.824	41.608	-	61.424
Dönem içiilaveler	-	3.807	-	-	21.352	25.159
Yabancıpara çevrimfarkı	-	-	5.255	-	-	5.255
kapanış bakiyesi31Aralık2020	-	8.799	20.079	41.608	21.352	91.838
1Ocak2019açılışbakiyesi	79.896	-	-	-	-	79.896
Dönem içiilaveler	-	4.992	14.824	41.608	-	61.424
Yenidenölçümfarkı	(3.225)	-	-	-	-	(3.225)
Değer düşüklüğü(Not:30)	(83.049)	-	-	-	-	(83.049)
Yabancıpara çevrimfarkı	6.378	-	-	-	-	6.378
31Aralık2019kapanış bakiyesi	-	4.992	14.824	41.608	-	61.424

Grup şerefiyenin geri kazanılabilir tutarını hesaplamış ve 31 Aralık 2020 tarihinde sona eren yılda herhangi bir değer düşüklüğü belirlememiştir (31 Aralık 2019: 83.049). Şerefiye'nin dağıtıldığı nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir tutarlarının hesaplanmasında indirgenmiş nakit akım yöntemi kullanılmış olup gelecekte elde edilmesi beklenen nakit akımlar uygun iskonto faktörleri kullanılarak bugüne indirgenmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

19. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER

	31 Aralık	31 Aralık
Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler	2020	2019
Taahhüt işleri için verilen avanslar (Not: 12)	267.203	225.123
Peşin ödenen giderler	122.999	100.631
Verilen sipariş avansları	17.227	21.504
Verilen iş avansları	1.501	1.358
	408.930	348.616
Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler
Peşin ödenen giderler	3.571	625
Sabit kıymetler için verilen sipariş avansları	15.397	24.936
	18.968	25.561
Kısa vadeli ertelenmiş gelirler
Taahhüt işlerinden alınan avanslar (Not: 12)	472.264	561.083
Diğer avanslar	104.649	121.646
Gelecek aylara ait gelirler	13.197	7.980
	590.110	690.709
Uzun vadeli ertelenmiş gelirler
Gelecek yıllara ait gelirler	241	332
	241	332

20. DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI

Tekfen Tarım üretmekte olduğu sertifikalı buğday tohumları ile ilgili olarak Resmi Gazetede yayımlanan "Yurtiçi Sertifikalı Tohum Üretiminin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ"de belirlenen destek miktarlarına göre sertifikalı tohum üretim desteğinden yararlanmaktadır. Tekfen Tarım ayrıca üretmekte olduğu tohumluk patates ve muz fidanı ürün grupları için "Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ"de belirlenen destek miktarlarına göre sertifikalı tohum/fidan üretim desteğinden yararlanmaktadır.

Tekfen Tarım'ın bitkisel üretim kısmında, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na yapmış olduğu başvuru olumlu olarak neticelenmiş ve 22 Kasım 2018 tarihi itibarı ile Tekfen Tarım Adana-Agripark tesisleri Araştırma ve Geliştirme ("Ar-Ge") Merkezi Belgesi almaya hak kazanmıştır. Bu kapsamda 5746 sayılı kanunda belirtilen indirim ve desteklerden faydalanabilmektedir. Ar-Ge projelerinin hibe destek programları kapsamında, ilgili projelere özel yönetmelik ve mali esaslara göre talep edilen toplam proje bütçelerinin %60-%70'i oranlarında destek alınmaktadır. Sunulan projelere ve başvuru yapılan kurumlara göre destek miktarı ve süreleri değişken olup bu desteklerden faydalanılmaktadır.

Alanar Meyve, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sağlanan "İyi Tarım Uygulamaları" ve "Mazot ve Gübre" desteklerinden faydalanmaktadır.

Alanar Meyve, yaş sebze-meyve ihracatçısı olarak 2552 sayılı hava kargo taşımalarına ilişkin devlet destekleri kapsamında, kararda belirtilen ülkelere yapılan ihracatlar için hava kargo desteğinden yararlanmaktadır.

Toros Tarım Mersin fabrika yerleşkesinin içerisinde sektörün talep ve gereksinimleri, ürün gamının geliştirilmesi, Türkiye'de üretilmeyen gübrelerin yerli olarak üretilmesi, maliyet ve lojistik faktörlerin optimizasyonu için Ar-Ge merkezi kurulması kararlaştırılmıştır. 22 Haziran 2017 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bu doğrultuda başvuru yapılmış olup, 1 Ağustos 2017 tarihinde Ar-Ge Merkezi onaylanmıştır.

Timaş'ın İstanbul merkez yerleşkesinde, faaliyet alanına giren ürünler ile ilgili olarak yeni tasarımların yapılması ve özellikle petrol rafinelerine uygun olan ve piyasa beklentilerini karşılayacak yeni ürünlerin tasarlanması için 9 Mayıs 2017 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na yapılan Tasarım Merkezi başvurusu 3 Ağustos 2017 tarihinde onaylanmıştır.

Tasarım Merkezi faaliyetleri ile inovatif yaklaşımlar sunan ve pazarına yeni ürün ve teknolojiler geliştirebilen şirketlere 5746 sayılı kanun kapsamında çeşitli vergi (Tasarım indirimi) avantajları sağlanmaktadır. Buna bağlı olarak Tasarım Merkezi, gelir vergisi stopaj desteği ve sigorta işveren primi desteği kapsamındadır. Ayrıca kanunda belirlenen yenilik ve tasarım harcamaları kurumlar vergisi matrahından düşülerek indirim konusu yapılmaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

20. DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI (devamı)

Mersin'de gerçekleştirilmesi planlanan polipropilen üretimi yatırımı için CFS'ye 26 Kasım 2018 tarih ve 385 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle proje bazlı yatırım desteği verilmesi hususu ilan edilmiştir. Bilanço tarihi itibari ile Proje Bazlı Yatırım Teşvik Belgesi'nin alınması süreci devam etmektedir.

Gönen Enerji ve Meram Enerji, elektrik üretim tesisi yatırımları için, Ekonomi Bakanlığı'ndan sırasıyla 30 Nisan 2013 ve 7 Eylül 2017 tarihleri itibari ile Genel Yatırım Teşvik Belgesi almıştır. Ayrıca Organomineral Gübre tesisi yatırımları için, Ekonomi Bakanlığı'ndan sırasıyla 24 Ocak 2019 ve 8 Haziran 2020 tarihleri itibari ile 4. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi almıştır. Söz konusu teşvikler; KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, faiz desteği, sigorta pirimi işveren desteği ve %30 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %70 vergi istisnası sağlamaktadır.

Timaş'ın Derince fabrikası bünyesinde "9 Nikelli Malzeme ile Depolama Tankının Geliştirilmesi" projesi 21 Ocak 2020'de TÜBİTAK tarafından onaylanmıştır. Projeye ilişkin gelir vergisi stopaj desteği ve sigorta işveren primi desteği kapsamında Ar-Ge faaliyetlerinde yer alan personelin giderleri için 2019/2 ve 2020/2 dönemlerine ilişkin teşvikler onaylanmıştır.

21. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

a) Karşılıklar

		31 Aralık	31 Aralık
Kısa vadeli diğer karşılıklar		2020	2019
Dava karşılıkları		14.651	13.382
Diğer borç karşılıkları		438.443	183.282
		453.094	196.664
Uzun vadeli diğer karşılıklar
Diğer borç karşılıkları		72	52
		72	52
		Diğer Borç	Toplam Diğer
	Dava Karşılığı	Karşılıkları	Karşılıklar
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	13.382	183.334	196.716
Yabancı para çevrim farkı	354	53.993	54.347
Dönem gideri	4.562	283.852	288.414
Dönem içerisinde ödenen	(2.633)	-	(2.633)
Konusu kalmayan karşılık	(1.014)	(82.664)	(83.678)
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	14.651	438.515	453.166
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	12.803	184.155	196.958
İşletme birleşmelerinin etkisi	45	9.557	9.602
Yabancı para çevrim farkı	536	21.256	21.792
Dönem gideri	2.486	62.439	64.925
Dönem içerisinde ödenen	(736)	-	(736)
Konusu kalmayan karşılık	(1.752)	(94.073)	(95.825)
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	13.382	183.334	196.716

b) Koşullu Varlık ve Yükümlülükler

Taahhüt Sözleşmelerinden Doğan Varlık ve Yükümlülükler:

Kusur Yükümlülükleri

İşverenle imzalanan taahhüt sözleşmeleri uyarınca Grup'un bağlı ortaklıklarından olan Tekfen İnşaat teminat süresi sonuna kadar sözleşme konusu işi muhafaza etmeyi, bunun için gerekli her türlü yapım, onarım ve normal bakım işlerini yapmayı sözleşmede belirtilen süre ve şartlar dahilinde garanti eder. İşveren tarafından işin kusurlu bulunması halinde Tekfen İnşaat kusurları garanti süresi dahilinde telafi etmek ve/veya gidermekle yükümlü olabilir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

21. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (devamı)

Gecikme Cezası ve Bekleme Tazminatı

İşverenle imzalanan taahhüt sözleşmeleri uyarınca Tekfen İnşaat sözleşme konusu işi, kısmen ya da tamamen, daha önce belirlenmiş süre dahilinde tamamlayamadığı takdirde, gecikilen süre için işverene gecikme cezası ve/veya sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde bekleme tazminatı ödemekle yükümlü olabilmektedir.

Davalar

31 Aralık 2020 tarihi itibari ile Libya tahkim davası dışında Grup aleyhine açılmış toplam 112.844'lük (31 Aralık 2019: 203.760) dava mevcuttur. Bu davalardan aleyhte seyri mümkün ve potansiyel kaynak çıkışı yüksek olasılıklı davalar için, avukatların görüşü alınarak, 14.651'lik (31 Aralık 2019: 13.382) karşılık ayrılmıştır. Avukatların hukuki yargısına göre karşılık ayrılmamış davalar için herhangi bir kaynak çıkış riski görülmemektedir.

Libya Tahkim Davası

Grup'un %67 pay sahibi olduğu Tekfen-TML Ortak Girişimi'nin (Tekfen TML J.V.) Libya'da üstlenmiş olduğu ve 21 Şubat 2011 tarihinde ülkede çıkan olaylar nedeniyle belirsiz bir süre için durdurulan Büyük Nehir Projesi'ndeki tüm hak, alacak ve varlıklarının tazmini amacıyla Uluslararası Tahkim yoluna müracaat edilmesi konusunda Grup tarafından alınan 30 Ocak 2015 tarihli karar çerçevesinde, Proje ile ilgili işveren idare Libyan Man-Made River Authority (MMRA) ve Libya Devleti aleyhine International Court of Arbitration of the International Chamber of Commerce (ICC) nezdinde ticari tahkim davası başlatılmış ve bu konu 18 Haziran 2015 tarihli açıklamamızla duyurulmuştur. Daha sonra 12 Ekim 2015 tarihli açıklamamızda ise, Libya ve Türkiye Devletleri arasında imzalı Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması ("YKTK")'na dayanarak Libya Devleti'ne karşı yine ICC üzerinden ikinci bir tahkim davası daha başlatıldığı duyurulmuştur. ICC nezdinde açmış olduğu sözleşmeye dayalı tahkim davasında verilen ara karar Tekfen TML J.V.'ye ulaşmıştır.

Ara karar ile tahkim heyeti, MMRA üzerinde yetkisi olduğuna bununla birlikte Libya devleti üzerinde ise yetkisi olmadığına, MMRA'nın Tekfen TML J.V.'ye 40.499 Bin ABD Doları (Grup payı 27.134 Bin ABD doları) tazminat ödemesine ve Tekfen TML J.V.'nin yapmış olduğu yargılama giderleri için 5.000 Bin ABD Doları (Grup payı 3.350 Bin ABD Doları) Tekfen TML J.V.'ye ödemesine, belirtilen tutarlar üzerine tatbik edilecek faiz hadlerinin tespiti için taraflardan ek dilekçe talebinde bulunulmasına, davalı MMRA'nın tüm karşı davalarının reddedilerek sadece 365 Bin ABD Doları'nın Tekfen TML J.V.'ye hükmedilen rakamdan mahsup edilmesine, Tekfen TML J.V.'nin MMRA ile olan sözleşmesinin değişen şartlara uyarlanması gerektiğine, Tekfen TML J.V.'nin işe devam etmesi için gereken makine ekipman gibi hususların maddi karşılığının uyarlama talepleri kapsamında değerlendirilmesine hükmetmiştir.

Taraflar tahkim heyetinin vermiş olduğu karara binaen davanın geri kalan kısmı için sözleşmenin şartlarının yeniden belirlenmesi amacıyla uzlaşma görüşmelerini sürdürmektedirler.

Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında Türk firmalarının Libya'daki işveren idarelerle bağıtlanan sözleşmelerinden doğan meselelerin çözümü için 13 Ağustos 2020 tarihinde Mutabakat Zaptı (Memorandum of Understanding – "MoU") imzalanmıştır. Söz konusu MoU her iki devlet tarafından da 24 Eylül 2020'de onaylanmıştır. MoU uyarınca müteahhitlerin, 90 günlük süre zarfında İdarelere mektupla başvurması ve projelerin geleceği için görüşmelere başlaması öngörülmüştür. Bu kapsamda, işveren MMRA'ya konuyla ilgili mektuplar gönderilmiştir.

MoU uyarınca ikinci 90 günde İdareler ile işe devam veya fesih şartlarının görüşülmesi gereklidir. İşveren MMRA ile prensipte fesih için anlaşılmış ve karşılıklı toplantı yapılmasına çalışılmıştır. Ancak seyahat kısıtlamaları dolayısı ile bir araya gelmek mümkün olmamıştır. İşveren MMRA fesih şartlarını ve Tekfen TML J.V.'nin taleplerini görüşmek için dört kişilik bir komisyon kurmuştur. İlgili komisyon Tekfen TML J.V.'nin makine kayıpları ile ilgili ek taleplerini incelemektedir.

Belirtilen tazminatın tahsili başta Libya olmak üzere çeşitli ülkeler nezdinde verilen hükme dair açılacak olan tanıma ve tenfiz davaları sonucunda hükmün cebri icra kabiliyeti kazanmasına ve davalı MMRA'nın malvarlığı unsurlarının tespit edilmesine ve bunlar aleyhine icra marifeti ile infazına bağlı olduğu için bu aşamada Grup'un konsolide finansal tablolarına herhangi bir etkisi olmayacaktır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

22. TAAHHÜTLER

31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibari ile Grup'un teminat, rehin ve ipotek (TRİ) pozisyonuna ilişkin tabloları:

		Toplam Bin	Bin ABD		Diğer
31 Aralık 2020		TL Karşılığı	Doları	Bin Avro	(TL Karşılığı)
A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİ'lerin
toplam tutarı		-	-	-	-
	-Teminat	-	-	-	-
	-Rehin	-	-	-	-
	-İpotek	-	-	-	-
B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar
lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı		14.047.645	1.167.886	56.389	4.966.832
	-Teminat	14.043.145	1.167.886	56.389	4.962.332
	-Rehin	-	-	-	-
	-İpotek	4.500	-	-	4.500
C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülebilmesi amacıyla
diğer 3. kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu
TRİ'lerin toplam tutarı		10.905	-	-	10.905
	-Teminat	10.905	-	-	10.905
	-Rehin-İpotek	-	-	-	-
		-	-	-	-
D. Diğer verilen TRİ'lerin toplam tutarı		-	-	-	-
i. Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı		-	-	-	-
ii. B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup
şirketleri lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı -İpotek		-	--	--	--
iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler lehine
vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı		-	-	-	-
31 Aralık 2020 İtibari İle Toplam		14.058.550	1.167.886	56.389	4.977.737
			Bin ABD		Diğer
		Toplam Bin
31 Aralık 2019		TL Karşılığı	Doları	Bin Avro	(TL Karşılığı)
A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİ'lerin
toplam tutarı		-	-	-	-
	-Teminat	-	-	-	-
	-Rehin	--	--	--	--
	-İpotek
B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar
lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı		13.214.745	1.415.905	99.405	4.142.886
	-Teminat	12.888.163	1.415.905	63.005	4.058.386
	-Rehin	-	-	-	-
	-İpotek	326.582	-	36.400	84.500
C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülebilmesi amacıyla
diğer 3. kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu
TRİ'lerin toplam tutarı		30.765	-	-	30.765
	-Teminat-Rehin	30.765-	--	--	30.765-
	-İpotek	-	-	-	-
		-	-	-	-
D. Diğer verilen TRİ'lerin toplam tutarı
i. Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı		-	-	-	-
ii. B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup
şirketleri lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı		-	-	-	-
iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler lehine
vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı31 Aralık 2019 İtibari İle Toplam		-	-	-	-

Yukarıda D maddesinde bahsi geçen TRİ'lerin bulunmaması nedeni ile özkaynak toplamına oranı verilmemektedir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

23. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

	31 Aralık	31 Aralık
Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar	2020	2019
Personel ücret tahakkukları	45.694	59.098
Ödenecek sosyal güvenlik katkıları	18.908	18.897
	64.602	77.995
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar
Kıdem tazminatı karşılığı	50.485	45.049
Kullanılmayan izin karşılıkları	66.325	52.218
Prim karşılıkları	26.620	63.704
	143.430	160.971
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar
Kıdem tazminatı karşılığı	119.534	72.066
	119.534	72.066
Kısa vadeli kıdem tazminatı karşılığı	50.485	45.049
Uzun vadeli kıdem tazminatı karşılığı	119.534	72.066
	170.019	117.115

Kıdem tazminatı karşılığı:

Yurtdışında çalışan Türk personel için kıdem tazminatı karşılığı:

Grup yurtdışındaki her çalışanı için ilgili ülke mevzuatına göre kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ayrıca Grup'un benimsediği kıdem tazminatı politikasına göre kıdem tazminatına hak kazanmış, emekliye ayrılan çalışanları için Grup kıdem tazminatı öder.

Türkiye'de çalışan Türk personel için kıdem tazminatı karşılığı:

Grup en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak, Türkiye'de yürürlükte bulunan İş Kanunu ve ilgili sair mevzuat hükümleri uyarınca, kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş sözleşmesi feshedilen veya sona eren her çalışanına kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür.

Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren geçerli olan 7.638,96 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır (31 Aralık 2019: 6.730,15 TL). 31 Aralık 2020 tarihi itibari ile ödenecek kıdem tazminatı çalışanların ilgili dönemdeki kıdem tazminatı tavan ücret veya ilgili tavanın altında kalan brüt ücreti ile sınırlıdır.

Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir.

Kıdem tazminatı yükümlülüğü, Grup'un çalışanlarının emekli olmasından doğan (projede çalışanlar için geçerli değildir) gelecekteki olası yükümlülüğün bugünkü değerinin tahminine göre hesaplanır. TMS 19 ("Çalışanlara Sağlanan Faydalar") Grup'un yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında, aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

23. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (devamı)

Kıdem tazminatı karşılığı (devamı):

Türkiye'de çalışan Türk personel için kıdem tazminatı karşılığı (devamı):

Ana varsayım, her hizmet yılı için belirlenen azami yükümlülüğün enflasyona paralel olarak artmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. 31 Aralık 2020 tarihi itibari ile konsolide finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. 31 Aralık 2020 tarihi itibari ile karşılıklar ortalama %2,24 reel iskonto oranı ile hesaplanmıştır (31 Aralık 2019: %2,87). İsteğe bağlı işten ayrılmalar neticesinde ödenmeyecek olan kıdem tazminatı tutarlarının tahmini oranı da hesaplamada dikkate alınmıştır.

Yurtdışında çalışan yabancı işçilerin kıdem tazminatı karşılığı:

Grup ve konsolide olan bağlı ortaklıkları bulundukları ülkelerde geçerli olan mevzuat ve kanunlara tabidir. Söz konusu kanunlara istinaden gerekli karşılık konsolide finansal tablolarda ayrılmıştır.

Taşeron personelin kıdem tazminatı karşılığı:

Projelerinde çalışan taşeron personelin kıdem tazminatı yükümlülüğünün yerine getirilmesinde grup ve taşeron firma müteselsilen sorumludurlar. Grup, taşeron firmaların söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmesini sağlamak amacıyla taşeronların hakedişlerinden teminat kesintisi veya teminat mektubu alma yoluna gitmektedir. Taşeron personel için kıdem tazminatı hesaplanmasında ilgili ülkelerdeki iş kanunu mevzuatları ve taşeron firmalarla yapılan sözleşmeler dikkate alınmıştır.

				Toplam
				Çalışanlara
	Kıdem		Kullanılmayan	Sağlanan
	Tazminatı	Prim	İzin	Faydalara İlişkin
	Karşılıkları	Karşılığı	Karşılıkları	Karşılıklar
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	117.115	63.704	52.218	233.037
Yabancı para çevrim farkı	19.543	5.591	7.845	32.979
Dönem gideri	72.442	40.399	29.730	142.571
Faiz gideri	3.162	-	-	3.162
Dönem içerisinde ödenen	(44.735)	(38.300)	(21.969)	(105.004)
İptal edilen karşılıklar	(177)	(44.774)	(1.499)	(46.450)
Aktüeryal kayıp	2.669	-	-	2.669
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	170.019	26.620	66.325	262.964
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	106.638	37.332	40.841	184.811
İşletme birleşmelerinin etkisi	229	-	151	380
Yabancı para çevrim farkı	6.284	3.156	3.217	12.657
Dönem gideri	47.029	99.094	26.819	172.942
Faiz gideri	3.753	-	-	3.753
Dönem içerisinde ödenen	(42.349)	(74.823)	(17.653)	(134.825)
İptal edilen karşılıklar	-	(1.055)	(1.157)	(2.212)
Aktüeryal kazanç	(4.469)	-	-	(4.469)
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	117.115	63.704	52.218	233.037

Cari yıl kıdem tazminatı yükünün ve dönem içinde iptal edilen karşılıkların 66.870'i (2019: 43.848) satışların maliyetine, 7.672'si (2019: 6.440) genel yönetim giderlerine, 157'si (2019: 24) araştırma ve geliştirme giderlerine ve 728'i (2019: 470) pazarlama giderlerine dahil edilmiştir.

Cari yıl prim karşılığı yükünün ve dönem içinde iptal edilen karşılıkların (24.823)'ü (2019: 43.400) satışların maliyetine, 17.988'i (2019: 53.672) genel yönetim giderlerine, 216'sı (2019: (134)) araştırma ve geliştirme giderlerine ve 2.244'ü (2019: 1.101) pazarlama giderlerine dahil edilmiştir.

Cari yıl kullanılmayan izin karşılığının ve dönem içinde iptal edilen karşılıkların 24.264'ü (2019: 22.662) satışların maliyetine, 3.991'i (2019: 2.885) genel yönetim giderlerine ve (24)'ü (2019: 115) pazarlama giderlerine dahil edilmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

24. DİĞER DÖNEN/DURAN VARLIKLAR VE DİĞER KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER

	31 Aralık	31 Aralık
Diğer dönen varlıklar	2020	2019
Devreden KDV alacakları	219.523	222.778
Yıllara yaygın inşaat işleri stopaj kesintileri	959	195.740
Diğer çeşitli dönen varlıklar	25.439	1.947
	245.921	420.465
Diğer duran varlıklar
Yıllara yaygın inşaat işleri stopaj kesintileri	4.984	7.752
Devreden KDV alacakları	18.513	14.084
	23.497	21.836
Diğer kısa vadeli yükümlülükler
Ödenecek KDV yükümlülüğü	28.654	1.009
Diğer	441	1.656
	29.095	2.665

25. ÖZKAYNAKLAR

a) Sermaye

31 Aralık 2020 ve 31 Aralık 2019 tarihleri itibari ile dönem içerisinde ortaklık yapısında meydana gelen değişiklikler sonrasındaki sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:

		31 Aralık		31 Aralık
Ortaklar	(%)	2020	(%)	2019
Berker ailesi	%22,55	83.422	%22,55	83.422
Gökyiğit ailesi	%22,18	82.060	%22,13	81.865
Akçağlılar ailesi	%6,65	24.611	%6,65	24.611
Diğer (*)	%0,78	2.898	%1,54	5.683
Halka açık olan kısım	%47,84	177.009	%47,13	174.419
Ödenmişsermaye	%100,00	370.000	%100,00	370.000
Sermaye düzeltme farkları		3.475		3.475
Yeniden düzenlenmiş sermaye		373.475		373.475

(*) Sermayenin %5'inden daha azına sahip ortakların toplamını göstermektedir.

Şirket'in onaylanmış ve çıkarılmış sermayesi her biri 1 TL kayıtlı nominal bedeldeki 370.000.000 (31 Aralık 2019: 370.000.000 adet) adet hisseden oluşmaktadır. Bu hisselerin tamamı hamiline yazılı adi hisseden oluşmaktadır.

Şirket'in ana sözleşmesi gereğince safi karın %5'ini ödenmiş esas sermayesinin %20'sini bulununcaya kadar birinci tertip kanuni yedek akçe olarak ayrılır. Kalandan varsa yıl içinde yapılan bağış tutarlarının ilavesi ile bulunacak meblağ üzerinden, SPK'ca saptanan oran ve miktarın altında olmamak kaydıyla en az %30 oranında birinci temettü dağıtılır. Kalanın en fazla %3'ü oranına kadar kısmı, intifa senedi sahibi olan Tekfen Eğitim Sağlık Kültür Sanat ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı'na tahsis olunur.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

25. ÖZKAYNAKLAR (devamı)

b) Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak/sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak
birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler
- Özkaynağa dayalı finansal araçlara yatırımlardan kaynaklanan
kazançlar	292.516	87.717
- Yeniden değerleme ve ölçüm kazançları	13	2.305
	292.529	90.022
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak
birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler
- Yabancı para çevrim farkları	1.055.947	488.224
- Riskten korunma kazançları (kayıpları) (Not: 36)	7.236	(23.183)
	1.063.183	465.041

Özkaynağa dayalı finansal araçlara yatırımlardan kaynaklanan kazançlar:

Özkaynağa dayalı finansal araçlara yatırımlardan kaynaklanan kazançlar, gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal yatırımların gerçeğe uygun değerlerinden değerlenmesi sonucu ortaya çıkar.

Yeniden değerleme ve ölçüm kazançları:

Yeniden değerleme ve ölçüm kazançları, diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilen güncellenmiş olan TMS 19 uyarınca hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplardan oluşmaktadır.

Yabancı para çevrim farkları:

Grup'un konsolide raporlama para birimi TL'dir. TMS 21 (Kur Değişiminin Etkileri) uyarınca, Grup'un konsolide finansal tabloları hazırlanırken, fonksiyonel para birimi TL harici olan şirketlerin bilanço kalemleri bilanço tarihindeki döviz kuruyla, gelir ve giderler ile nakit akışları ise işlemlerin gerçekleştiği tarihin kuru (tarihsel kur) veya yıllık ortalama kur ile TL'ye çevrilir. Bu çevrimden doğan 1.055.947 (31 Aralık 2019: 488.224) çevrim farkı, özkaynakların altında oluşan yabancı para çevrim farkları hesabında yer alır.

Riskten korunma kazançları (kayıpları):

Riskten korunma kazançları (kayıpları), gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerin doğrudan özkaynak içerisinde muhasebeleştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Finansal riske karşı korunmadan elde edilen ertelenmiş kazanç/zarar toplamı, finansal riske karşı korunan işlemin etkisi kar veya zararı etkilediğinde kar veya zararda muhasebeleştirilir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

25. ÖZKAYNAKLAR (devamı)

c) Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler

	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler	382.727	278.423

Yasal yedekler Türk Ticaret Kanunu'na göre ayrılan birinci ve ikinci tertip yasal yedeklerden oluşmaktadır. Birinci tertip yasal yedekler, tüm yedekler tarihi (enflasyona göre düzeltilmemiş) ödenmiş sermayenin %20'sine erişene kadar, geçmiş dönem ticari karının yıllık %5'i oranında ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler, birinci tertip yasal yedek ve temettülerden sonra, tüm nakdi temettü dağıtımları üzerinden yıllık %10 oranında ayrılır.

Kar Dağıtımı:

Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.

Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler. Ayrıca, kar payları eşit veya farklı tutarlı taksitler halinde ödenebilecektir ve ara dönem finansal tablolarda yer alan kar üzerinden nakden kar payı avansı dağıtabilecektir.

TTK'ya göre ayrılması gereken yedek akçeler ile esas sözleşmede veya kar dağıtım politikasında pay sahipleri için belirlenen kar payı ayrılmadıkça; başka yedek akçe ayrılmasına, ertesi yıla kar aktarılmasına ve intifa senedi sahiplerine, yönetim kurulu üyelerine, ortaklık çalışanlarına ve pay sahibi dışındaki kişilere kardan pay dağıtılmasına karar verilemeyeceği gibi, pay sahipleri için belirlenen kar payı nakden ödenmedikçe bu kişilere kardan pay dağıtılamaz.

26 Mart 2020 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantı'sında alınan karara istinaden 2019 yılı faaliyetleri ile ilgili olarak hissedarlara hisse başına brüt 1,15 TL nakit kar payı ödenmesine karar verilmiştir. Hissedarlara 426.492 ve intifa senedi sahibi olan Tekfen Eğitim Sağlık Kültür Sanat ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı ("Tekfen Vakfı")'na 29.828 olmak üzere toplam 456.320 kar payının 27 Nisan 2020 ve 24 Eylül 2020 tarihlerinde iki eşit taksitte ödenmesine karar verilmiştir.

Ancak 17 Nisan 2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7244 sayılı COVID-19 Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 12. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen Geçici 13. madde çerçevesinde 2019 yılı net dönem karının %25'ini aşan kısmına ilişkin temettü ödemelerinin 30 Eylül 2020 tarihinden sonra yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Kanun değişikliğine istinaden Şirket Yönetim Kurulunca toplam 456.320 tutarlı temettünün hissedarlara ödenecek 213.246 ile Tekfen Vakfı'na ödenecek 29.828'dan oluşan toplam 243.074 tutarındaki birinci taksitinin Olağan Genel Kurul Toplantı'sında alınan karara uygun olarak 27 Nisan 2020 tarihinde, 142.164 tutarındaki ikinci taksitinin 24 Eylül 2020 tarihinde ve kalan 71.082 tutarındaki ödemenin 1 Ekim 2020 tarihinde yapılması kararlaştırılmış olup 27 Nisan 2020 ve 24 Eylül 2020 tarihlerindeki ödemeler gerçekleştirilmiştir. 1 Ekim 2020 tarihinde yapılması kararlaştırılan son taksit temettü ödemesi 18 Eylül 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı çerçevesinde ertelenmiş olup ödemeler 7 Ocak 2021 tarihinde tamamlanmıştır. 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansal tablolarda 7 Ocak 2021 tarihinde ödemesi tamamlanan bakiye temettü borcunun 39.670'lik kısmı ilişkili taraflara diğer borçlar ve 31.412'lik kısmı ilişkili olmayan taraflara diğer borçlar hesapları altında muhasebeleştirilmiştir.

Yönetim Kurulu 25 Şubat 2021 tarihinde cari yıl ile ilgili olarak dağıtılabilecek bir kar tutarı açığa çıkmadığı için kar dağıtımı yapılmamasını teklif etmiştir. Söz konusu karar, hissedarlar tarafından yıllık genel kurul toplantısında onaya tabidir (2019: Hisse başına brüt temettü 1,15 TL, hissedarlara ödenecek brüt temettü 426.492, intifa senedi sahiplerine ödenecek brüt temettü 29.828).

Kar Dağıtımına Konu Edilebilecek Kaynaklar:

Tekfen Holding A.Ş.'nin yasal kayıtlarında bulunan kar dağıtımına konu edilebilecek diğer kaynakların toplam tutarı 3.223.945'tir (31 Aralık 2019: 2.763.824). Bu tutarın 2.880.756'lık kısmı bedelli dağıtıma, 343.239'luk kısmı da bedelsiz dağıtıma konu edilebilir (31 Aralık 2019: bedelli 2.420.585, bedelsiz 343.239).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

25. ÖZKAYNAKLAR (devamı)

d) Paylara İlişkin Primler

Grup 23 Kasım 2007'de sermaye artırımı yoluyla ihraç ettiği 66.775 tutarındaki hisse senetlerini (%22,50) halka arz etmiştir. Satış sonucunda elde edilen 380.618, 12.859'luk doğrudan halka arz ile ilgili gerçekleşen giderler mahsup edildikten sonra kalan 300.984'lük tutar paylara ilişkin primler olarak özkaynaklarda muhasebeleştirilmiştir.

26. HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
Hasılat	2020	2019
Mühendislik & Taahhüt Grubu Hasılatı	7.107.507	10.538.494
- Yurtdışı inşaat gelirleri	6.098.624	7.970.939
- Yurtiçi inşaat gelirleri	688.520	2.176.644
- Müşterek faaliyetlerdeki paylardan inşaat gelirleri - yurtdışı	261.469	335.269
- Müşterek faaliyetlerdeki paylardan inşaat gelirleri - yurtiçi	40.765	38.144
- Diğer gelirler Taahhüt	18.129	17.498
Kimya Sanayi Grubu Hasılatı	3.887.807	3.439.427
- Gübre satış gelirleri	3.871.057	3.424.699
- Diğer gelirler Kimya	16.750	14.728
Hizmet Grubu Hasılatı	486.244	377.449
- Terminal hizmet gelirleri	180.675	113.147
- Serbest bölge gelirleri	144.493	102.800
- Motel, iskele ve akaryakıt gelirleri	102.183	109.359
- Diğer gelirler Hizmet	58.893	52.143
Tarımsal ÜretimGrubu Hasılatı	200.589	205.631
Yatırım Grubu Hasılatı	47.632	42.353
	11.729.779	14.603.354

Grup, mal ve hizmet devrederek edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak ve belirli bir anda yerine getirir. Bu durum, TFRS 8 kapsamında raporlanabilir her bir bölüm için açıklanan hasılat bilgileriyle tutarlıdır. Mühendislik ve Taahhüt bölümünden kaynaklanan edim yükümlülükleri zamana yayılı olarak yerine getirilmektedir. Diğer raporlanabilir bölümlerden kaynaklanan edim yükümlülüklerinin önemli kısmı belirli bir anda yerine getirilmektedir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

26. HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ (devamı)

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
Satışların maliyeti (-)	2020	2019
İlk madde ve malzeme giderleri	(3.817.979)	(4.035.757)
Taşeron giderleri	(3.012.459)	(4.287.164)
Personel giderleri	(1.516.118)	(1.847.539)
Bakım onarım giderleri	(488.404)	(215.881)
Makina, araç ve diğer kira giderleri	(325.126)	(279.509)
Amortisman giderleri (Not: 14,15,16,17)	(274.054)	(261.683)
Satılan ticari mallar maliyeti	(192.993)	(114.723)
Enerji ve yakıt giderleri	(190.616)	(152.706)
Şantiye giderleri	(164.386)	(267.826)
Danışmanlık giderleri	(150.741)	(231.400)
Mühendislik hizmetleri	(100.581)	(96.213)
Taşıma ve nakliye giderleri	(75.271)	(39.449)
Komisyon giderleri	(51.999)	(30.801)
Seyahat giderleri	(41.790)	(42.370)
Dışarıdan sağlanan hizmetler	(41.378)	(43.283)
Sigorta giderleri	(30.173)	(43.482)
Gümrük giderleri	(18.211)	(33.729)
Şüpheli alacak karşılıkları (Not: 9)	(9.110)	-
Sarf ve diğer malzeme giderleri	(2.610)	(2.126)
Stok değer düşüklüğü karşılıkları (Not: 11)	(155)	-
Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılıkları (Not: 9)	749	1.112
Proje zarar karşılıkları (Not: 21)	(201.781)	13.272
Diğer	(110.596)	(190.535)
	(10.815.782)	(12.201.792)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

27. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Genel yönetim giderleri (-)	(482.000)	(459.696)
Pazarlama giderleri (-)	(326.154)	(309.263)
Araştırma ve geliştirme giderleri (-)	(22.516)	(5.197)
	(830.670)	(774.156)
Genel yönetim giderleri detayı
Personel giderleri	(283.700)	(274.853)
Danışmanlık giderleri	(33.855)	(26.669)
Ofis ve genel yönetim giderleri	(36.257)	(37.501)
Amortisman giderleri ve itfa payları (Not: 15,16,17)	(31.609)	(23.022)
Sponsorluk giderleri	(12.772)	(12.984)
Haberleşme giderleri	(10.332)	(8.192)
Resim, harç ve diğer vergi giderleri	(5.779)	(9.722)
Dışarıdan sağlanan hizmetler	(4.187)	(12.298)
Sigorta giderleri	(3.754)	(2.510)
Bakım ve onarım giderleri	(3.426)	(1.233)
Banka ve noter giderleri	(3.376)	(2.735)
Seyahat giderleri	(3.000)	(5.401)
Enerji ve yakıt giderleri	(2.584)	(1.674)
İhale hazırlık giderleri	(1.109)	(2.571)
Temsil ve ağırlama giderleri	(730)	(2.150)
Şüpheli alacak karşılıkları (Not: 9)	(683)	(1.778)
Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılıkları (Not: 9)	145	1.473
Diğer giderler	(44.992)	(35.876)
	(482.000)	(459.696)
Pazarlama giderleri detayı
Taşıma ve nakliye giderleri	(180.098)	(172.945)
Dışarıdan sağlanan hizmetler	(58.305)	(55.916)
Personel giderleri	(30.017)	(22.436)
Gümrük giderleri	(19.359)	(13.495)
Amortisman giderleri ve itfa payları (Not: 15,16)	(7.197)	(3.361)
Depo giderleri	(5.418)	(6.134)
Reklam giderleri	(3.987)	(6.165)
Enerji ve yakıt giderleri	(2.744)	(2.660)
Seyahat giderleri	(1.705)	(2.985)
Sigorta giderleri	(1.509)	(466)
Bakım ve onarım giderleri	(1.328)	(1.308)
Resim, harç ve diğer vergi giderleri	(697)	(453)
Ofis ve genel yönetim giderleri	(436)	(960)
Temsil ve ağırlama giderleri	(420)	(680)
Haberleşme giderleri	(316)	(314)
Danışmanlık giderleri	(355)	(519)
Diğer giderler	(12.263)	(18.466)
	(326.154)	(309.263)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

27. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (devamı)

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
Araştırma ve geliştirme giderleri detayı	2020	2019
Personel giderleri	(12.434)	(3.187)
Dışarıdan sağlanan hizmetler	(2.405)	-
Amortisman giderleri ve itfa payları (Not: 15)	(2.158)	(1.042)
Enerji ve yakıt giderleri	(880)	-
Danışmanlık giderleri	(836)	-
Seyahat giderleri	(600)	-
Bakım ve onarım giderleri	(315)	-
Ofis ve genel yönetim giderleri	(298)	-
Temsil ve ağırlama giderleri	(156)	-
Haberleşme giderleri	(53)	-
Diğer giderler	(2.381)	(968)
	(22.516)	(5.197)

28. NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Personel giderleri	(326.151)	(300.476)
Taşıma ve nakliye giderleri	(180.098)	(172.945)
Dışarıdan sağlanan hizmetler	(64.897)	(68.214)
Amortisman giderleri ve itfa payları (Not: 15,16,17)	(40.964)	(27.425)
Ofis ve genel yönetim giderleri	(36.991)	(38.461)
Danışmanlık giderleri	(35.046)	(27.188)
Gümrük giderleri	(19.359)	(13.495)
Sponsorluk giderleri	(12.772)	(12.984)
Haberleşme giderleri	(10.701)	(8.506)
Resim, harç ve diğer vergi giderleri	(6.476)	(10.175)
Enerji ve yakıt giderleri	(6.208)	(4.334)
Depo giderleri	(5.418)	(6.134)
Seyahat giderleri	(5.305)	(8.386)
Sigorta giderleri	(5.263)	(2.976)
Bakım ve onarım giderleri	(5.069)	(2.541)
Reklam giderleri	(3.987)	(6.165)
Banka ve noter giderleri	(3.376)	(2.735)
Temsil ve ağırlama giderleri	(1.306)	(2.830)
İhale hazırlık giderleri	(1.109)	(2.571)
Şüpheli alacak karşılıkları (Not: 9)	(683)	(1.778)
Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılıkları (Not: 9)	145	1.473
Diğer giderler	(59.636)	(55.310)
	(830.670)	(774.156)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

29. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
Esas faaliyetlerden diğer gelirler	2020	2019
Operasyonlardan kaynaklanan kur farkı gelirleri	602.655	354.209
Vade farkı gelirleri	48.022	84.654
Riskten korunma amaçlı türev finansal araç gelirleri (Not: 36)	31.984	52.969
Reeskont gelirleri	19.186	22.476
Kira gelirleri	4.901	10.728
Devlet teşvik gelirleri (Not: 20)	4.753	3.940
İade alınan SGK prim geliri	4.421	3.986
Tazminat gelirleri	5.346	998
Hurda satış gelirleri	1.128	1.446
Konusu kalmayan dava karşılığı (Not: 21)	1.014	1.752
Diğer gelirler	37.294	11.248
	760.704	548.406
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-)
Operasyonlardan kaynaklanan kur farkı giderleri	(818.303)	(451.477)
Vade farkı giderleri	(18.792)	(46.488)
Riskten korunma amaçlı türev finansal araç giderleri (Not: 36)	(16.324)	(26.175)
Bağış ve yardımlar	(15.536)	(887)
Reeskont giderleri	(9.320)	(7.199)
Dava karşılıkları (Not: 21)	(1.845)	(2.486)
KDV alacağının giderleştirilmesi	(1.151)	-
Ceza ve tazminat giderleri	(527)	(3.049)
Dava konusu tazminatlar	(161)	(249)
Ek vergi giderleri	(22)	(31)
Diğer karşılık giderleri	(7)	(4.609)
Diğer giderler	(21.438)	(34.305)
	(903.426)	-(576.955)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

30. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Yatırım faaliyetlerinden gelirler
Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar değer düşüklüğü iptali (Not: 32)	28.239	-
Finansal yatırım değer artış kazancı (Not: 7)	20.303	20.133
Temettü gelirleri	7.287	10.101
Sabit kıymet satış karı	5.964	14.606
İş ortaklığı / finansal yatırım satış karı	705	168
Pazarlıklı satın alma karı	-	6.900
	62.498	51.908
Yatırım faaliyetlerinden giderler (-)
Sabit kıymet değer düşüklüğü (Not: 15)	(29.968)	(6.284)
Finansal yatırım değer düşüklüğü (Not: 7)	(26.411)	(15.993)
Yatırım amaçlı gayrimenkul değer düşüklüğü (Not: 14)	(1.898)	-
Sabit kıymet satış zararı	(44)	(515)
Şerefiye değer düşüklüğü (Not: 18)	-	(83.049)
Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar değer düşüklüğü (Not: 32)	-	(3.365)
Diğer	(412)	-
	(58.733)	(109.206)

31. FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
Finansman gelirleri	2020	2019
Kur farkı gelirleri	728.496	501.112
Faiz gelirleri	79.451	152.236
Yabancı para çevrim farkı geliri	15.909	11.376
Diğer finansman gelirleri	430	-
	824.286	664.724
Finansman giderleri (-)
Kur farkı giderleri	(464.489)	(352.321)
Faiz giderleri	(116.616)	(71.296)
Diğer finansman giderleri	(14.279)	(10.193)
Yabancı para çevrim farkı gideri	(4.205)	-
	(599.589)	(433.810)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

32. SATIŞ AMAÇLI SINIFLANDIRILAN DURAN VARLIKLAR

Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar Grup'un uygun bir fiyatla satışı ile ilgili aktif olarak pazarlama faaliyetinde bulunduğu varlıklarından oluşmaktadır.

	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar	67.523	26.316
	67.523	26.316

Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklara ait hareket tablosu aşağıda sunulmuştur:

	2020	2019
1 Ocak itibari ile net defter değeri	26.316	34.139
Yabancı para çevrim farkı	12.968	3.187
Yatırım amaçlı gayrimenkullere transferler (Not: 14)	-	(7.645)
Değer düşüklüğü karşılığı (Not: 30)	-	(3.365)
İptal edilen değer düşüklüğü karşılığı (Not: 30)	28.239	-
31 Aralık itibari ile net defter değeri	67.523	26.316

Grup'un satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklarının gerçeğe uygun değerleri Grup'un ilişkili tarafı olmayan, bağımsız bir değerleme kuruluşu tarafından belirlenmiştir. Değerleme çalışması benzer gayrimenkullerin rayiç alım satım bedellerine göre sonuçlandırılmıştır.

Grup'un satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklarından bir tanesinin satışına ilişkin 50.039 (5.555.000 Avro) bedel ile sözleşme imzalanmış olup rapor tarihi itibari ile devir işlemleri tamamlanmamıştır.

33. VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL)

	31 Aralık	31 Aralık
Cari dönem vergisi ile ilgili varlıklar	2020	2019
Peşin ödenen kurumlar vergisi	154.823	157.615
	154.823	157.615
Cari vergi yükümlülüğü
Cari kurumlar vergisi karşılığı	137.578	447.074
Eksi: Peşin ödenmiş vergi ve fonlar	(154.823)	(157.615)
	(17.245)	289.459
Gelir tablosundaki vergi gideri:
	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
Vergi gideri aşağıdakilerden oluşmaktadır:	2020	2019
Cari vergi karşılığı	241.439	470.742
Ertelenmiş vergi geliri	55.433	(108.594)
	296.872	362.148

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

33. VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (devamı)

Türkiye'de uygulanan vergi mevzuatı:

Kurumlar Vergisi:

Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli konsolide finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır.

Her bir şirket için ayrı ayrı olmak üzere; vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi, ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiye tabi olmayan gelirler ile vergi istisna ve indirimlerinin düşülmesinden sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.

2020 yılında uygulanan genel kurumlar vergisi oranı %22'dir (2019: %22). Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A maddesi kapsamında indirimli kurumlar vergisi uygulamasına tabi Grup şirketleri de bulunmaktadır. Türkiye'de geçici vergi üçer aylık dönemler itibari ile hesaplanmakta, tahakkuk ettirilmekte ve ödenmektedir. 2020 yılı kurum kazançlarının geçici vergi dönemleri itibari ile vergilendirilmesi aşamasında kurum kazançları üzerinden hesaplanması gereken genel geçici vergi oranı %22'dir (2019: %22). Zararlar, gelecek yıllarda oluşacak vergilendirilebilir kardan düşülmek üzere, maksimum 5 yıl taşınabilir. Ancak oluşan zararlar geriye dönük olarak, önceki yıllarda oluşan karlardan düşülemez.

Grup 2020 yılı içerisinde oluşmuş mali zararlarını 2025 yılına kadar kullanabilecektir.

Türkiye'de normal hesap dönemine tabi şirketler ilgili yılın hesap kapama dönemini takip eden yılın 1-25 Nisan tarihleri arasında vergi beyannamelerini hazırlamaktadır. 2019 yılında yayınlanan 115 no.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri uyarınca beyanname verilme süresi normal hesap dönemine tabi şirketler için Nisan ayının son gününe uzatılmıştır. Vergi dairesi tarafından bu beyannameler ve buna baz olan muhasebe kayıtları beş yıl içerisinde incelenerek değiştirilebilir.

Gelir/Kurumlar Vergisi Tevkifatı (Stopajı):

Kurumlar vergisine ek olarak, tam mükellef kurumlar tarafından Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nda belirtilen kişi ve kurumlara yapılan kar dağıtımları, gelir/kurumlar vergisi kesintisine tabidir. Bu çerçevede tam mükellef gerçek kişiler ve Türkiye'de bir iş yeri veya daimi temsilci aracılığıyla kar payı elde edenler hariç olmak üzere dar mükellef kurumlara dağıtılan kar payları %15 oranında gelir/kurumlar vergisi tevkifatına tabidir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları uyarınca stopaj oranları bazı ülke mukimlerine daha düşük uygulanabilir.

Yurtdışı İştiraklerin ve Faaliyetlerin Vergilendirilmesi:

Ekteki konsolide finansal tablolarda konsolide olan bağlı ortaklıklar faaliyette bulundukları ülkelerdeki kurumlar vergisine ve gelir vergisi stopajına tabi tutulmaktadır. Grup'un faaliyette bulunduğu ülkelerde tabi olduğu (resmi) vergi oranları aşağıda özetlendiği gibidir:

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

33. VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (devamı)

	Kurumlar	Gelir Vergisi
	Vergisi	Stopaj
Ülkeler	Oranı %	Oranı %
Azerbaycan	%20	%10 - %14
Kazakistan	%20-%28	%15 - %28
Almanya	%30 - %33	%0 - %25
Suudi Arabistan	%20	%5 - %20
Lüksemburg	%15-%17	%0 - %15
Fas	%10-%31	%10
Birleşik Arap Emirlikleri	%0	%0
Katar	%10	%0 - %5
Türkmenistan	%0 - %20	%15
Rusya	%20	%10 - %20
Irak	%20	%15

Yurt Dışında Yapılan İnşaat, Onarım, Montaj İşleri ile Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlarda İstisna:

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5/1-h maddesinde, yurtdışı inşaat kazançlarıyla ilgili özel hükme göre; "Yurt dışında yapılan inşaat, onarım, montaj işleri ile teknik hizmetlerden sağlanarak Türkiye'de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen kazançlar" kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. Söz konusu hükme göre, istisnadan yararlanılabilmesi için aranan tek şart, bu kazançların Türkiye'de genel netice hesaplarına intikal ettirilmesinden ibarettir. Söz konusu istisnadan yararlanmak için kazancın Türkiye'ye getirilme şartı aranmamaktadır.

Teşvik Belgesi Kapsamında Gerçekleşen İndirimli Vergi Uygulamaları:

2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve 2012/1 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulamasına İlişkin Tebliğ çerçevesinde yatırımcılara çeşitli destekler sağlanabilmektedir. Karar kapsamında yatırımcıların yararlanabilecekleri destek unsurları yatırımın, bölgesel teşvik, öncelikli yatırım teşviki, stratejik yatırım teşviki veya genel teşvik uygulamaları kapsamında yer alıp almadığına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Yararlanılabilecek teşvik unsurları KDV İstisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Gelir veya Kurumlar Vergisi İndirimi, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Gelir Vergisi Stopajı Desteği, Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği, Faiz ve Kar Payı Desteği, Yatırım Yeri Tahsisi ve KDV İadesi şeklinde olabilmektedir.

6745 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve 2016/9495 sayılı Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar çerçevesinde yukarıdaki teşvik sisteminin yanında proje bazlı teşvik uygulaması bulunmaktadır. Bu uygulama kapsamında da yatırımcılara Gümrük Vergisi Muafiyeti, KDV İstisnası, KDV İadesi, Vergi İndirimi veya İstisnası, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Gelir Vergisi Stopajı Desteği, Nitelikli Personel Desteği, Faiz veya Kar Payı Desteği, Sermaye Katkısı, Enerji Desteği, Kamu Alım Garantisi, Yatırım Yeri Tahsisi, Altyapı Desteği, Hibe Desteği ve Kanunlarla getirilen izin, tahsis, ruhsat, lisans ve tesciller ile diğer yasal ve idari süreçlerde kolaylaştırıcı düzenleme imkanı sağlanabilmektedir.

Teşvik belgeli ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A Maddesinden faydalanılabilen yatırım harcamaları üzerinden yatırıma katkı tutarı hesaplanmakta ve hesaplanan yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar beyan edilen kazanç indirimli oranla Kurumlar Vergisine tabi tutulabilmektedir. Diğer bir deyişle yatırıma katkı tutarı kadar kurumlar vergisinin yatırımcıdan alınmaması suretiyle yatırım Devlet tarafından desteklenmektedir. Yatırım dönemi içinde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara, gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını ve toplam yatırıma katkı tutarının %80'ini aşmamak şartıyla, hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben indirimli kurumlar vergisi uygulanabilmektedir. 2016 yılında yapılan yasal düzenlemeyle, teşvik belgesi kapsamındaki toplam yatırıma katkı tutarının yatırımın tamamlandığı hesap döneminin sonuna kadar yararlanılamayan kısmının, yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması mümkün kılınmıştır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

33. VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (devamı)

Teşvik Belgesi Kapsamında Gerçekleşen İndirimli Vergi Uygulamaları (devamı):

2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara eklenen Geçici 8. Madde ile imalat sanayiine yönelik US-97 Kodu:15-37 düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1 Ocak 2017 ile 31 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen yatırım harcamaları için aşağıdaki ilave avantajlar getirilmiştir:

• Bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik uygulamaları kapsamında her bir bölgede geçerli yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmesi
• Kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirim oranı tüm bölgelerde %100'e çıkarılması
• Yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulanacak oranı %100 olarak uygulanması

2017 yılı sonunda yapılan değişiklikle birlikte, mezkur Kararın Geçici 8. Maddesinde yer alan 31 Aralık 2017 ibaresi 31 Aralık 2018 şeklinde değiştirilmek suretiyle, söz konusu avantajlı teşvik uygulamasının yukarıdaki kapsamdaki 2018 yılı yatırım harcamaları için de uygulanabilmesine imkan sağlanmıştı. 7161 sayılı Kanun'un 43'üncü maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nun geçici 9'uncu maddesinde yapılan değişiklikle 2019 yılında yapılacak imalat sanayiine yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırım harcamaları için de artırılmış oranların uygulanması suretiyle ilave teşvik sağlanması konusunda Cumhurbaşkanı'na yetki verilmişti. 798 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile mezkur teşvik kararının geçici 8. Maddesinde yer alan "31.12.2018" ibaresi "31.12.2019" şeklinde değiştirilmek suretiyle, söz konusu avantajlı teşvik uygulamasının yukarıdaki kapsamda 2019 yılında yapılan yatırım harcamaları için de uygulanabilmesine imkan sağlanmıştır.

Ayrıca 7161 sayılı Kanun'un 43'üncü maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nun geçici 9'uncu maddesinde yapılan ve 18 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe giren eklemeyle Cumhurbaşkanına, birinci fıkrada yer alan süreyi bitiminden itibaren, sürenin bitimini takip eden her bir takvim yılı itibarıyla ayrı ayrı ya da birlikte, beş yıla kadar uzatmaya, bir diğer ifadeyle 2024 yılı sonuna kadar uzatmaya, yetki verilmiştir.

30 Aralık 2019 tarih ve 30994 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 1950 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu yetki 3 yıl için topluca kullanılmış olup, yukarıda belirtilen avantajlı teşvik uygulaması 2020, 2021 ve 2022 yıllarında, 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile daha önceki kararlara istinaden imalat sanayiine yönelik (US-97 Kodu: 15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında gerçekleştirilecek yatırım harcamaları için de teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın geçerli olacaktır.

Toros Tarım, Samsun İşletmesi'nde yaptığı yatırımlarla ilgili olarak sülfürik asit, fosforik asit ve NPK yatırımları için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 3 Nisan 2013 tarihi itibari ile "Büyük Ölçekli Yatırım" statüsünde Yatırım Teşvik Belgesi almıştır. Söz konusu teşvik sigorta primi işveren hissesi desteği, KDV istisnası ile gümrük vergisi muafiyetini kapsamakta ve %35 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %60 vergi istisnası sağlamaktadır. Buna ek olarak, elektrik yatırımı için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 7 Temmuz 2014 tarihi itibari ile (öncelikli yatırım konularına girdiğinden) 5. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi almıştır. Söz konusu teşvik sigorta primi işveren hissesi desteği, KDV istisnası ile gümrük vergisi muafiyetini kapsamakta ve %40 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %80 vergi istisnası sağlamaktadır. Tanklara dike havuz ve yalıtım drenaj sistemi yatırımı için Ekonomi Bakanlığı'ndan 25 Nisan 2018 tarihi itibari ile 3. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi alınmıştır. Söz konusu teşvik KDV istisnası ile gümrük vergisi muafiyetini kapsamakta ve %25 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %60 vergi istisnası sağlamaktadır. Antikek tankı ve dozajlama otomasyonu yapımı yatırımı için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 21 Mayıs 2018 tarihi itibari ile 3. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi alınmıştır. Söz konusu teşvik KDV istisnasını kapsamakta ve %25 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %60 vergi istisnası sağlamaktadır. Açıkhava silosu yatırımı için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 31 Ekim 2019 tarihi itibari ile 3. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi alınmıştır. Söz konusu teşvik sigorta primi işveren hissesi desteği ve KDV istisnasını kapsamakta ve %30 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %70 vergi istisnası sağlamaktadır. Amonyak tankı yatırımı için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 10 Aralık 2019 tarihi itibari ile 3. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi alınmıştır. Söz konusu teşvik teşvik sigorta primi işveren hissesi desteği, faiz desteği ve KDV istisnasını kapsamakta ve %30 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %60 vergi istisnası sağlamaktadır.

Toros Tarım, Ceyhan İşletmesi'nde yaptığı vinç yatırımı için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 1 Haziran 2015 tarihi itibari ile 2. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi almıştır. Söz konusu teşvik, sigorta primi işveren hissesi desteği, KDV istisnası ile gümrük vergisi muafiyetini kapsamakta ve %20 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %55 vergi istisnası sağlamaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

33. VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (devamı)

Teşvik Belgesi Kapsamında Gerçekleşen İndirimli Vergi Uygulamaları (devamı):

Buna ek olarak, VAP, Forklift ve Kantar yatırımı için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 30 Kasım 2020 tarihi itibari ile 2. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi almıştır. Söz konusu teşvik, sigorta primi işveren hissesi desteği, faiz desteği, KDV istisnası ile gümrük vergisi muafiyetini kapsamakta ve %30 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %70 vergi istisnası sağlamaktadır.

Toros Tarım, Mersin İşletmesi'nde pril kulesi baca gazı yıkama sistemi yatırımı için, Ekonomi Bakanlığı'ndan 24 Aralık 2015 tarihi itibari ile 3. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi almıştır. Söz konusu teşvik, sigorta primi işveren hissesi desteği, KDV istisnası ile gümrük vergisi muafiyetini kapsamakta ve %25 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %60 vergi istisnası sağlamaktadır. Özel gübre tesisi yatırımı için Ekonomi Bakanlığı'ndan 8 Mayıs 2018 tarihi itibari ile 4. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi alınmıştır. Söz konusu teşvik KDV istisnasını kapsamakta ve %30 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %70 vergi istisnası sağlamaktadır. Ar-Ge merkezi yatırımı için Ekonomi Bakanlığı'ndan 22 Haziran 2018 tarihi itibari ile 5. Bölge Yatırım Teşvik Belgesi alınmıştır. Söz konusu teşvik sigorta primi işveren hissesi desteği ve KDV istisnasını kapsamakta ve %40 yatırım katkı oranı çerçevesinde yatırımdan elde edilen gelirin vergilendirilmesinde %80 vergi istisnası sağlamaktadır.

Teşvik kapsamında Toros Tarım kar projeksiyonları üzerinden iki yıl baz alınarak 74.148 tutarında zamanlama farklarından kaynaklanan ertelenmiş vergi varlığı yaratmıştır (2019: 84.078).

Ertelenmiş Vergi:

Grup'un vergiye tabi yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki zamanlamadan kaynaklanan geçici farklılıkları üzerinden ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir. Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı faaliyet gösterilen ülkelerde geçerli olan vergi oranlarıdır.

Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı olarak 2021 ve sonrasında tersine dönmesi beklenen geçici zamanlama farkları üzerinden ise %20 kullanılmıştır.

Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.

	31 Aralık	31 Aralık
Ertelenmiş vergi (varlığı) yükümlülükleri bazları:	2020	2019
Maddi ve maddi olmayan varlıkların
değerlemesi ve amortisman farkları	154.523	275.401
Kıdem tazminatı ve izin karşılıkları	(57.120)	(66.586)
Yararlanılacak yatırım indirimi	(370.742)	(382.173)
Proje maliyetleri ve hakedişleri (net)	(158.656)	(2.185)
Müşterek faaliyetlerin dağıtılmamış karları	(11.929)	(105.088)
Kiralama yükümlülükleri	(3.592)	(2.749)
Şüpheli alacaklar karşılığı	(8.158)	(11.749)
Değerlemenin etkisi	136.967	93.754
Gelir tahakkukları	1.015	-
Devreden geçmiş yıl vergi zararları	(27.933)	(118.388)
Dava karşılıkları	(8.612)	(12.000)
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farkları	221.717	76.341
Prim ödemelerinin etkisi	(26.304)	(23.332)
Türev araçların etkisi	9.046	(29.728)
Diğer	(17.691)	(68.775)
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü / (varlığı)	(167.469)	(377.257)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

33. VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (devamı)

Ertelenmiş Vergi (devamı):

	31 Aralık	31 Aralık
Ertelenmiş vergi (varlığı) yükümlülükleri:	2020	2019
Maddi ve maddi olmayan varlıkların
değerlemesi ve amortisman farkları	25.020	49.871
Kıdem tazminatı ve izin karşılıkları	(11.493)	(14.096)
Yararlanılacak yatırım indirimi	(74.148)	(84.078)
Proje maliyetleri ve hakedişleri (net)	2.174	13.703
Müşterek faaliyetlerin dağıtılmamış karları	(2.386)	(22.899)
Kiralama yükümlülükleri	(721)	(587)
Şüpheli alacaklar karşılığı	(3.159)	(2.918)
Değerlemenin etkisi	38.819	28.292
Gelir tahakkukları	203	-
Devreden geçmiş yıl vergi zararları	(5.588)	(24.223)
Dava karşılıkları	(1.721)	(2.642)
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farkları	10.586	3.817
Prim ödemelerinin etkisi	(5.451)	(5.131)
Türev araçların etkisi	1.808	(6.540)
Diğer	16.018	(12.333)
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü / (varlığı)	(10.039)	(79.764)
Ertelenmiş vergi aktifi	(111.413)	(155.943)
Ertelenmiş vergi pasifi	101.374	76.179
	(10.039)	(79.764)

31 Aralık 2020 tarihi itibari ile sona eren yıl içindeki ertelenmiş vergi yükümlülüklerinin / (varlıklarının) hareketi aşağıda verilmiştir:

Ertelenmiş vergi yükümlülükleri (varlıkları) hareketleri:	2020	2019
1 Ocak itibari ile açılış bakiyesi	(79.764)	10.306
Ertelenmiş vergi (geliri) gideri	55.433	(108.594)
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer değişimlerinin etkisi	8.391	(274)
Kapsamlı gelire kaydedilen aktüeryal kazanç (kaybın) etkisi	(517)	874
İşletme birleşmelerinin etkisi	-	26.618
Finansal riskten korunma fonu etkisi	8.348	(14.821)
Yabancı para çevrim farkı	(1.930)	6.127
31 Aralık itibari ile kapanış bakiyesi	(10.039)	(79.764)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

33. VERGİ VARLIKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (devamı)

Ertelenmiş Vergi (devamı):

Dönem vergi giderinin dönem karı ile mutabakatı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak -31 Aralık	1 Ocak -31 Aralık
Vergi karşılığının mutabakatı:	2020	2019
Vergi öncesi kar	229.474	1.777.007
Hesaplanan vergi (*)	400.062	672.433
Ayrılan ile hesaplanan vergi karşılığının mutabakatı:
- Kanunen kabul edilmeyen giderler	2.887	1.239
- Temettü ve diğer vergiden muaf gelirler- Önceki dönemlerde ertelenmiş vergiye konu olmamış geçmiş yıllar	(165.337)	(238.457)
zararlarının vergi etkisi	(1.928)	(7.864)
- Önceki dönemlerde ertelenmiş vergiye konu olmuş geçmiş yıllar
zararlarının vergi etkisinin iptali	26.643	-
- İndirilemeyen (zararların) karların etkisi (net)	80.825	(25.733)
- Yararlanılan yatırım indirimi	(53.038)	(40.815)
- Müşterek yönetime tabi ortaklıkların etkisi	7.804	(811)
- Vergi oranındaki değişimin ve konsolidasyon
düzeltmelerinin vergi etkisi	3.407	(5.335)
-Diğer	(4.453)	7.491
Gelir tablosundaki vergi gideri	296.872	362.148

(*) Yurtdışı şirketlerinin bulundukları farklı ülkelerde ilgili ülkenin vergi oranı geçerlidir.

34. PAY BAŞINA KAZANÇ

Cari yıla ait pay başına kar hesaplaması, var ise çıkarılan bedelli ve bedelsiz hisselerin etkileri göz önüne alınarak, TMS 33'e uygun olarak yapılmıştır.

31 Aralık 2020 ve 2019 tarihlerinde sona eren yıllara ait Grup hisselerinin ağırlıklı ortalaması ve hisse başına kar hesaplaması (1 TL değerli hisseye isabet eden) aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak -	1 Ocak -
	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Dönem boyunca mevcut olan	370.000.000	370.000.000
hisselerin ortalama sayısı (tam değeri)
Ana ortaklık paylarına ait net dönem karı (zararı) (bin TL)	(60.125)	1.420.750
Faaliyetlerden elde edilen hisse başına kazanç (zarar) (TL)	(0,163)	3,840

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

35. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI

Grup, faaliyetleri esnasında ilişkili taraflarla çeşitli işlemler yapmaktadır. Şirket ile bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.

Alacak ve borç bakiyeleri nakit olarak kapatılacak olup, teminat alınmamış veya verilmemiştir. İlişkili taraflardan alacaklar için cari yılda şüpheli alacaklar karşılık gideri oluşmamıştır.

İlişkili kuruluşlar ile yapılan tüm ticari işlemler belirgin ve ölçülebilirdir.

	31 Aralık 2020		31 Aralık 2019
	Alacaklar	Borçlar	Alacaklar	Borçlar
İlişkili taraflara ilişkin bakiyeler	Kısa vadeli	Kısa vadeli	Kısa vadeli	Kısa vadeli
Ticari
Azfen (1)	96.711	-	13.841	-
Altaca Meram (2)	-	-	4.622	-
Tekzen	1.521	480	1.267	406
H-T Fidecilik (1)	110	25	124	26
Agromak	19	-	28	4
Üçgen Bakım	177	-	-	-
Turquiose Construction (3)	-	11.007	-	24.169
Diğer	163	238	82	76
Ortaklar ve kilit yönetici personel	293	190	355	177
Müşterek faaliyetler (4)	7.721	895	2.083	25
	106.715	12.835	22.402	24.883
Diğer
Altaca Meram (2)	-	-	14.256	-
Akmerkez Gayrimenkul (5)	1.834	-	-	-
Üçgen Bakım (5)	91	-	-	-
Temettü borcu	-	39.670	-	-
Diğer	-	472	-	108
	1.925	40.142	14.256	108
	108.640	52.977	36.658	24.991

(1) Grup'un Not 13'te açıklanan ortaklıkları ile gerçekleştirdiği ticari faaliyetler esnasında oluşan mal veya hizmet alımlarından kaynaklı bakiyeleri kapsamaktadır.

(2) Cari yılda bağlı ortaklık olarak konsolidasyona dahil edilmiştir (Not 3).

(3) Grup'un muhtelif projelerde almış olduğu taşeronluk hizmetlerinden kaynaklı bakiyeleri kapsamaktadır.

(4) Grup'un muhtelif taahhüt işlerindeki müşterek faaliyet katılımcılarından kaynaklı bakiyeleri kapsamaktadır.

(5) Temettü alacaklarından oluşmaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

35. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (devamı)

				1 Ocak - 31 Aralık 2020
İlişkilitaraflara ilişkin işlemler	Alımlar	Satışlar	Faiz gelirleri	Temettü geliri	Kira geliri	Diğer gelirler	Diğer gider vemaliyetler
Azfen	-	43.974	-	48.422	-	-	-
Agromak	-	268	-	-	-	-	-
H-T Fidecilik	-	236	-	443	-	10	-
Akmerkez Lokantacılık	-	-	-	-	-	-	3
Tekzen	7	1.389	-	-	-	-	-
ÜçgenBakım	32	189	-	120	-	-	223
Akmerkez Gayrimenkul	-	-	-	7.060	-	-	374
Tekfen Vakfı	-	51	-	-	3	-	217
Turquiose Construction	9.768	-	-	-	-	-	-
Diğer	594	249	-	107	-	86	8
Ortaklar ve kilit yönetici personel	-	565	-	-	3	-	16
Müşterek faaliyetler	-	596	-	-	-	-	-
	10.401	47.517	-	56.152	6	96	841
				1 Ocak - 31 Aralık 2019

İlişkilitaraflara ilişkin işlemler	Alımlar	Satışlar	Faiz gelirleri	Temettü geliri	Kira geliri	Diğer gelirler	Diğer gider vemaliyetler
Black Sea	-	1	-	-	-	-	-
Azfen	-	5.569	-	29.354	113	-	-
Agromak	-	300	-	-	-	-	-
H-T Fidecilik	-	347	-	-	-	-	-
Florya Gayrimenkul	-	-	40	-	-	-	-
Akmerkez Lokantacılık	1	-	-	-	-	-	-
Tekzen	1.026	1.210	-	-	-	-	-
ÜçgenBakım	60	247	-	172	-	-	188
Akmerkez Gayrimenkul	-	-	-	9.768	-	-	899
Tekfen Vakfı	-	19	-	-	3	-	-
Turquiose Construction	76.634	-	-	-	-	-	-
Altaca Meram	-	4.412	-	-	-	-	-
Diğer	163	168	-	161	-	-	15
Ortaklar ve kilit yönetici personel	-	430	-	-	3	-	-
Müşterek faaliyetler	-	1.427	-	-	-	-	-
	77.884	14.130	40	39.455	119	-	1.102

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

35. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (devamı)

Kilit yönetici personele sağlanan faydalar:

Dönem içerisinde kilit yönetici personele sağlanan faydalar aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Ücretlerve diğer kısa vadeli faydalar	24.528	35.664
	24.528	35.664

36. TÜREV ARAÇLAR

	31 Aralık 2020			31 Aralık 2019
	Varlıklar	Yükümlülükler	Varlıklar	Yükümlülükler
Vadeli döviz işlemleri	9.046	-	211	29.939
Kısa vadeli	9.046	-	211	29.939
Uzun vadeli	-	-	-	-
	9.046	-	211	29.939

Döviz türev işlemleri:

Grup'un bağlı ortaklıklarından Toros Tarım, gelecekteki önemli işlemlerini ve nakit akımlarını finansal riskten korumak amacıyla döviz türev araçlarından yararlanır. Toros Tarım, döviz kurundaki dalgalanmaların yönetimine bağlı olarak çeşitli vadeli döviz sözleşmelerinin tarafıdır. Satın alınan türev araçlar esas olarak Toros Tarım'ın faaliyette bulunduğu piyasadaki döviz cinslerindendir.

Bilanço tarihi itibari ile, Toros Tarım'ın gerçekleştirmekle yükümlü olduğu ve vadesi gelmemiş vadeli döviz sözleşmelerinin toplam nosyonel tutarı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık	31 Aralık
	2020	2019
Vadeli döviz sözleşmeleri	178.022	609.791
	178.022	609.791

31 Aralık 2020 tarihi itibari ile, Toros Tarım'ın döviz türevlerinin gerçeğe uygun değeri 9.046 varlık tutarı olmak üzere pozitif 9.046 olarak tahmin edilmektedir (31 Aralık 2019: 211 varlık, 29.939 yükümlülük, negatif 29.728). Türev araçların değerlemesinde, benzer araçlar için kote edilmiş piyasa fiyatları baz alınmakta olup bilanço tarihi itibari ile türev araçların gerçeğe uygun değer ölçümünde kullanılan hiyerarşi sınıflandırması Seviye 2'dir (31 Aralık 2019: Seviye 2). Türev araçların amaç ve kullanımında herhangi bir değişiklik olmamıştır.

Nakit akım riskinden korunmak için düzenlenen ve etkin olan pozitif 7.236 döviz türev işlemlerinin gerçeğe uygun değeri özkaynak altında muhasebeleştirilmiştir, dönem içinde etkin olmayan döviz türev işlemi yoktur (31 Aralık 2019: Etkin olan negatif 23.183, etkin olmayan yoktur). Dönem içinde vadesi gelen türev sözleşmeleri ile ilgili olarak 31.984'lük gelir ve 16.324'lük gider kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmiştir (31 Aralık 2019: 52.969 gelir, 26.175 gider).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

a) Sermaye Risk Yönetimi

Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyet karlılığının sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.

Grup'un kaynak yapısı Not 8'de açıklanan kredileri de içeren borçlar ve sırasıyla ödenmiş sermaye, hisse senedi ihraç primi, kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler ve geçmiş yıllar karlarını içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.

Grup risk yönetimi çerçevesinde faaliyetlerine ilişkin olarak almış olduğu riskleri tanımlar, bu risklerin yol açabileceği zarar tutarlarını tahmin eder ve bu zarar tutarlarıyla orantılı olarak tutması gereken sermaye tabanını belirleyerek sermaye riskini minimize etmeyi hedefler.

Sermaye tabanı belirlendikten sonra yeni borç edinilmesi, mevcut olan borçların geri ödenmesi ve temettü ödemeleri yollarıyla finansman yapısının dengeli bir şekilde yönetilmesi amaçlanmaktadır.

31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibari ile net nakit mevcudu aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Nakit ve nakit benzerleri	3.259.903	4.095.410
Vadesi üç aydan uzun mevduatlar	82.118	12.782
Eksi: Borçlanmalar	(2.295.061)	(779.169)
Net Nakit Mevcudu (*)	1.046.960	3.329.023

(*) Net nakit mevcudu hesaplamasına TFRS 16 uyarınca borçlanmalar içerisinde muhasebeleştirilen kiralama yükümlülükleri ve TFRS 9 uyarınca nakit ve nakit benzerleri içerisinde muhasebeleştirilen beklenen kredi zararları dahil edilmemiştir.

b) Finansal Risk Faktörleri

Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır.

Yönetim, ticari faaliyetler ile ilgili hizmet verirken, aynı zamanda yerli ve yabancı finansal piyasalara erişimin düzenli bir şekilde sağlanmasından ve Grup'un faaliyetleri ile ilgili maruz kalınan finansal risklerin seviyesini ve büyüklüğünü takip etmekten sorumludur. Söz konusu bu riskler; piyasa riski (döviz kuru riski, gerçeğe uygun faiz oranı riski ve fiyat riskini de içerir), kredi riski, likitide riski ile nakit akım faiz oranı riskini kapsar.

Grup'un spekülatif amaçlı finansal aracı (türev ürün niteliğindeki finansal araçların da dahil olduğu) yoktur ve bu tür araçların alım-satımı ile ilgili bir faaliyeti bulunmamaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi

Finansal araç türleri itibariyle maruz kalınan kredi riskleri	Alacaklar
	Ticari Alacaklar		Diğer Alacaklar
31 Aralık 2020	İlişkiliTaraf	Diğer Taraf	İlişkiliTaraf	Diğer Taraf	BankalardakiMevduat (***)
Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riski (*)	106.715	2.225.543	1.925	92.700	3.161.821
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**)	-	107.097	-	-	-
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri	96.811	1.648.978	1.925	92.700	3.161.821
B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri- teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	9.904-	576.565-	--	--	--
C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri)- Değer düşüklüğü (-)- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri)	-----	-101.258(101.258)-33	-----	-571(571)--	----787
- Değer düşüklüğü (-)- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı31 Aralık 2019	--	(33)-	--	--	(787)-
Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riski (*)	22.402	2.244.913	14.256	56.902	3.967.245
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**)	-	116.755	-	-	-
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri	14.344	1.705.114	14.256	56.902	3.967.245
B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri- teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	8.058-	539.799-	--	--	--
C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri)- Değer düşüklüğü (-)- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	----	-80.545(80.545)-	----	-571(571)-	----
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri)- Değer düşüklüğü (-)- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	---	64(64)-	---	---	785(785)-

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat senetleri, teminat çekleri ve ipoteklerden oluşmaktadır.

(***) Bankadaki mevduatlara finansal yatırımlar bulunan vadeli mevduatlar dahildir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup'a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenirliliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda, yeterli teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup'un maruz kaldığı kredi riskleri ve müşterilerin kredi dereceleri devamlı olarak izlenmektedir. Kredi riski, ilgili şirketlerin yönetim kurulları tarafından belirlenen ve risk yönetimi kurulu tarafından her yıl incelenen ve onaylanan sınırlar aracılığıyla kontrol edilmektedir.

Ticari alacaklar, çeşitli sektör ve coğrafi alanlara dağılmış, çok sayıdaki müşteriyi kapsamaktadır. Müşterilerin ticari alacak bakiyeleri üzerinden sürekli olarak kredi değerlendirmeleri yapılmaktadır.

31 Aralık 2020	TicariAlacaklar	DiğerAlacaklar	Toplam
Vadesi geçmemiş alacaklar	1.745.822	94.625	1.840.447
Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş	36.474	-	36.474
Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş	6.953	-	6.953
Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş	49.980	-	49.980
Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş	576.236	-	576.236
Vadesini 5 yıldan fazla geçmiş	18.084	571	18.655
Toplam alacaklar	2.433.549	95.196	2.528.745
Toplam vadesi geçen alacaklarTeminat ve benzerleri ile güvence altına alınmış kısmı	687.727-	571-	688.298-
Vadesi geçen alacaklar için ayrılan karşılıkVadesi geçmemiş alacaklar için ayrılan karşılık	(101.258)(33)	(571)-	(101.829)(33)
Karşılık ayrılan tüm alacakların teminat ve benzerleri ilegüvence altına alınmış kısmı	-	-	-
31 Aralık 2019	TicariAlacaklar	DiğerAlacaklar	Toplam
Vadesi geçmemiş alacaklar	1.719.522	71.158	1.790.680
Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş	62.172	-	62.172
Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş	5.254	-	5.254
Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş	54.291	-	54.291
Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş	484.853	-	484.853
Vadesini 5 yıldan fazla geçmiş	21.832	571	22.403
Toplam alacaklar	2.347.924	71.729	2.419.653
Toplam vadesi geçen alacaklar	628.402	571	628.973

Vadesi geçmemiş alacaklar için ayrılan karşılık (64) - (64) Karşılık ayrılan tüm alacakların teminat ve benzerleri ile güvence altına alınmış kısmı - - -

Teminat ve benzerleri ile güvence altına alınmış kısmı - - - Vadesi geçen alacaklar için ayrılan karşılık (80.545) (571) (81.116)

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Bilanço tarihi itibari ile vadesi geçmiş ticari alacaklardan karşılık ayrılmamış olanlara ilişkin alınan teminat bulunmamaktadır (2019: Yoktur). Vadesi geçmiş ticari alacaklardan karşılık ayrılmış olanlara ilişkin alınan herhangi bir teminat yoktur (2019: Yoktur).

b.2) Likidite risk yönetimi

Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, Yönetim Kurulu'na aittir. Yönetim Kurulu, Grup yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle yönetir.

Aşağıdaki tablo, Grup'un türev niteliğinde olan ve olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Türev olmayan finansal yükümlülükler iskonto edilmeden ve ödenmesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir. Türev finansal yükümlülükler ise iskonto edilmemiş net nakit giriş ve çıkışlarına göre düzenlenmiştir. Vadeli işlem araçları brüt ödenmesi gereken vadeli işlemler için net olarak ödenir ve iskonto edilmemiş, brüt nakit giriş ve çıkışları üzerinden realize edilir. Alacaklar veya borçlar sabit olmadığı zaman açıklanan tutar, rapor tarihindeki getiri eğrilerinden elde edilen faiz oranı kullanılarak belirlenir.

Likidite riski tablosu:

31 Aralık 2020

		Sözleşme
		uyarınca nakitçıkışlar toplamı	3 aydan	3-12	1-5 yıl	5 yıldan
Sözleşme uyarınca vadeler	Defter Değeri	(I+II+III+IV)	kısa (I)	ay arası (II)	arası (III)	uzun (IV)
Finansal yükümlülükler
Banka kredileri	2.294.499	2.381.748	195.960	1.943.441	188.300	54.047
Kiralama yükümlülükleri	63.775	135.250	10.321	32.479	32.759	59.691
Ticari borçlar (ilişkili taraflaraborçlar dahil)	3.485.315	3.498.039	2.017.025	1.413.786	67.228	-
Çalışanlara sağlanan faydalarkapsamında borçlar	64.602	64.602	64.602	-	-	-
Diğer borçlar (ilişkili taraflaraborçlar dahil)	187.160	187.160	99.230	18.503	66.496	2.931
Toplam yükümlülük	6.095.351	6.266.799	2.387.138	3.408.209	354.783	116.669
		Sözleşmeuyarınca nakitçıkışlar toplamı	3 aydan	3-12	1-5 yıl	5 yıldan
Sözleşme uyarınca vadeler	Defter Değeri	(I+II+III+IV)	kısa (I)	ay arası (II)	arası (III)	uzun (IV)
Türev araçlar
Türev nakit girişleri	(9.046)	(184.606)	(184.606)	-	-	-

Türev nakit çıkışları - 178.022 178.022 - - -

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı)

b.2) Likidite risk yönetimi (devamı)

31 Aralık 2019

Sözleşme uyarınca vadeler	Defter Değeri	Sözleşmeuyarınca nakitçıkışlar toplamı(I+II+III+IV)	3 aydankısa (I)	3-12ay arası (II)	1-5 yılarası (III)	5 yıldanuzun (IV)
Finansal yükümlülükler
Banka kredileri	778.079	820.584	342.809	274.710	203.065	-
Kiralama yükümlülükleri	57.867	92.163	13.455	19.713	32.241	26.754
Ticari borçlar (ilişkili taraflaraborçlar dahil)	3.407.928	3.428.760	1.683.294	1.668.018	77.448	-
Çalışanlara sağlanan faydalarkapsamında borçlar	77.995	77.995	77.995	-	-	-
Diğer borçlar (ilişkili taraflaraborçlar dahil)	160.550	160.550	80.774	1.294	78.069	413
Toplam yükümlülük	4.482.419	4.580.052	2.198.327	1.963.735	390.823	27.167

Sözleşme uyarınca vadeler	Defter Değeri	Sözleşmeuyarınca nakitçıkışlar toplamı(I+II+III+IV)	3 aydankısa (I)	3-12ay arası (II)	1-5 yılarası (III)	5 yıldanuzun (IV)
Türev araçlar
Türev nakit girişleri	-	(530.580)	(205.889)	(324.691)	-	-
Türev nakit çıkışları	29.939	577.845	221.224	356.621	-	-
Türev nakit girişleri	(211)	(31.659)	(31.659)	-	-	-
Türev nakit çıkışları	-	31.946	31.946	-	-	-

b.3) Piyasa riski yönetimi

Faaliyetleri nedeniyle Grup, döviz kurundaki (b.3.1 maddesine bakınız) ve faiz oranındaki (b.3.2 maddesine bakınız) değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır.

Cari yılda Grup'un maruz kaldığı piyasa riskinde ya da karşılaşılan riskleri ele alış yönteminde veya bu riskleri nasıl ölçtüğüne dair kullandığı yöntemde, önceki seneye göre bir değişiklik olmamıştır.

b.3.1) Kur riski yönetimi

Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir.

Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibari ile dağılımı sonraki sayfalardaki gibidir:

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı) b.3) Piyasa riski yönetimi (devamı) b.3.1) Kur riski yönetimi(devamı)

					Diğer
31Aralık2020	BinTLKarşılığı	BinABDDoları	BinAvro	BinGBP	(BinKarşılığı)TL
1.TicariAlacaklar	275.194	15.872	2.316	8	137.744
ParasalFinansalVarlıklar2.	1.885.130	227.816	11.619	11	108.074
3.Diğer	32.549	1.215	712	17	17.048
DÖNEN4.VARLIKLAR	2.192.873	244.903	14.647	36	262.866
TicariAlacaklar5.	109.829	-	-	-	109.829
6.ParasalFinansalVarlıklar	1.094	-	-	-	1.094
Diğer7.	11.699	876	580	-	44
8.DURANVARLIKLAR	122.622	876	580	-	110.967
9. TOPLAMVARLIKLAR	2.315.495	245.779	15.227	36	373.833
TicariBorçlar10.	1.333.828	139.718	15.751	64	165.708
11.FinansalYükümlülükler	158.814	2	9.114	-	76.701
12.ParasalOlanDiğerYükümlülükler	100.563	488	4.661	-	54.995
12b.ParasalOlmayanDiğerYükümlülükler	3.895	468	51	-	-
VADELİYÜKÜMLÜLÜKLER13.KISA	1.597.100	140.676	29.577	64	297.404
14.TicariBorçlar	11.873	416	6	-	8.765
FinansalYükümlülükler15.	180.158	-	20.000	-	-
16.ParasalOlanDiğerYükümlülükler	38.294	506	74	-	33.913
VADELİYÜKÜMLÜLÜKLER17.UZUN	230.325	922	20.080	-	42.678
YÜKÜMLÜLÜKLER18.TOPLAM	1.827.425	141.598	49.657	64	340.082
19.Bilançodışıtürev araçlarınnet varlık/yükümlülükpozisyonu(19a-19b)	184.606	25.149	-	-	-
19a.Aktifkarakterlibilançodışıdövizcinsindentürev ürünlerintutarı	184.606	25.149	-	-	-
19b.Pasifkarakterlibilançodışıdövizcinsindentürev ürünlerintutarı	-	-	-	-	-
20.yabancıpara varlık/yükümlülükpozisyonuNet	672.676	129.330	(34.430)	(28)	33.751
21.Parasalkalemlernet yabancıpara varlık/yükümlülük
pozisyonu(1+2+5+6-10-11-12-14-15-16)	447.717	102.558	(35.671)	(45)	16.659
22.Dövizhedge'iiçinkullanılanfinansalaraçlarıntoplamuygun değerigerçeğe	9.046	1.232	-	-	-

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı) b.3) Piyasa riski yönetimi (devamı) b.3.1) Kur riski yönetimi(devamı)

					Diğer
31Aralık2019	BinTLKarşılığı	BinABDDoları	BinAvro	BinGBP	(BinKarşılığı)TL
1.TicariAlacaklar	499.376	8.309	52.376	191	100.202
ParasalFinansalVarlıklar2.	1.749.575	181.557	88.977	15	79.223
3.Diğer	70.561	5.916	1.345	12	26.380
DÖNEN4.VARLIKLAR	2.319.512	195.782	142.698	218	205.805
5.TicariAlacaklar	15	-	-	-	15
6.ParasalFinansalVarlıklar	594	2	-	-	582
7.Diğer	24.831	12	3.723	-	-
8.DURANVARLIKLAR	25.440	14	3.723	-	597
9. TOPLAMVARLIKLAR	2.344.952	195.796	146.421	218	206.402
10.TicariBorçlar	1.217.676	172.076	11.825	27	116.657
FinansalYükümlülükler11.	232.456	2	34.775	-	1.170
12.ParasalOlanDiğerYükümlülükler	186.055	120	5.308	-	150.041
12b.ParasalOlmayanDiğerYükümlülükler	4.805	716	83	-	-
VADELİYÜKÜMLÜLÜKLER13.KISA	1.640.992	172.914	51.991	27	267.868
14.TicariBorçlar	2.089	-	55	-	1.723
15.FinansalYükümlülükler	28.292	-	4.254	-	-
ParasalOlanDiğerYükümlülükler16.	22.109	353	4	-	19.986
VADELİYÜKÜMLÜLÜKLER17.UZUN	52.490	353	4.313	-	21.709
YÜKÜMLÜLÜKLER18.TOPLAM	1.693.482	173.267	56.304	27	289.577
Bilançodışıtürev araçlarınnet varlık/yükümlülükpozisyonu(19a-19b)19.	562.240	94.650	-	-	-
19a.Aktifkarakterlibilançodışıdövizcinsindentürev ürünlerintutarı	562.240	94.650	-	-	-
19b.Pasifkarakterlibilançodışıdövizcinsindentürev ürünlerintutarı	-	-	-	-	-
20.Netyabancıpara varlık/yükümlülükpozisyonu	1.213.710	117.179	90.117	191	(83.175)
Parasalkalemlernet yabancıpara varlık/yükümlülük21.
pozisyonu(1+2+5+6-10-11-12-14-15-16)	560.883	17.317	85.132	179	(109.555)
22.Dövizhedge'iiçinkullanılanfinansalaraçlarıntoplamgerçeğeuygun değeri	(29.728)	(5.005)	-	-	-

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı) b.3) Piyasa riski yönetimi (devamı) b.3.1) Kur riski yönetimi(devamı)

Kur riskine duyarlılık

Grup, başlıca ABD Doları ve Avro cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.

Aşağıdaki tablo Grup'un kurlardaki %5'lik artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %5'lik oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yıl sonundaki net yabancı para cinsinden kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yıl sonundaki %5'lik kur değişiminin etkilerini gösterir. Pozitif değer, kardaki/zarardaki olası artışı ifade eder.

		31 Aralık 2020
		Kar / Zarar
	Yabancı paranın	Yabancı paranın
	değer kazanması	değer kaybetmesi
	ABD Doları'nın TL karşısında % 5 değişmesi halinde
ABD Doları net varlık / yükümlülüğü	47.467	(47.467)
		Avro'nun TL karşısında % 5 değişmesi halinde
Avro net varlık / yükümlülüğü	(15.507)	15.507
	Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 5 değişmesi halinde
Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü		1.674(1.674)
TOPLAM	33.634	(33.634)
		31 Aralık 2019
		Kar / Zarar
	Yabancı paranın	Yabancı paranın
	değer kazanması	değer kaybetmesi
	ABD Doları'nın TL karşısında % 5 değişmesi halinde
ABD Doları net varlık / yükümlülüğü	34.803	(34.803)
		Avro'nun TL karşısında % 5 değişmesi halinde
Avro net varlık / yükümlülüğü	29.967	(29.967)
	Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 5 değişmesi halinde
Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü	(4.084)	4.084
TOPLAM	60.686	(60.686)

Vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri

Grup, belirli yabancı para cinsinden olan ödemeler ve tahsilatlardan meydana gelen risklerin karşılanması amacıyla vadeli döviz kuru işlem sözleşmeleri gerçekleştirir. Aşağıdaki tablo, bilanço tarihi itibari ile gerçekleşmemiş olan vadeli döviz alım/satım sözleşmelerinin detayını vermektedir:

Vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri

Gerçekleşmemiş alım/satım		Ortalama kurYabancı para			Sözleşme değeri		Gerçeğe uygun değeri
sözleşmeleri	2020	2019	2020	2019	2020	2019	2020	2019
ABD Doları alımı (Bin ABD
Doları / Bin TL)
3 aydan az	7,08	6,33	25.149	39.990	178.022	253.170	9.046	(12.747)
3-12 ay arası	-	6,52	-	54.660	-	356.621	-	(16.981)
							9.046	(29.728)

31 Aralık 2020 tarihi itibari ile vadeli döviz alım/satım sözleşmelerinin gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerden oluşan ve özkaynaklarda riskten korunma kazançları (kayıpları)'nda sınıflanan gerçekleşmemiş karlar 7.236'dır (2019: Gerçekleşmemiş zarar 23.183).

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

37. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı) b.3) Piyasa riski yönetimi (devamı) b.3.2) Faiz oranı riski yönetimi

Faiz oranı duyarlılığı

Grup'un faiz oranına duyarlı finansal araçlarının dağılımı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık2020	31 Aralık2019
Finansal yükümlülükler - Sabit Faizli Finansal Araçlar	2.114.472	525.835
Finansal yükümlülükler - Değişken Faizli Finansal Araçlar	243.802	310.111

31 Aralık 2020 tarihinde faiz oranları 50 baz puan yüksek/düşük olsaydı ve diğer tüm değişkenler sabit kalsaydı, vergi ve ana ortaklık dışı paylar öncesi kar 1.219 (31 Aralık 2019: 1.551) daha düşük/yüksek olacaktı.

b.3.3) Diğer fiyat riskleri

Özkaynak fiyat duyarlılığı

Aşağıdaki duyarlılık analizleri raporlama tarihinde maruz kalınan borsada işlem gören hisse senedi fiyat risklerine göre belirlenmiştir.

Raporlama tarihinde, diğer tüm değişkenlerin sabit ve değerleme yöntemindeki verilerin %10 oranında fazla/az olması durumunda:

• Yeniden değerleme ve sınıflandırma kazançlarında 24.249 tutarında artış/azalış (31 Aralık 2019: 9.258 tutarında artış/azalış) olacaktır. Bu durum esasen, borsada işlem gören ve gerçeğe uygun değeri diğer kapsamlı gelire yansıtılan hisselerin gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerden kaynaklanmaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

38. FİNANSAL ARAÇLAR

		Gerçeğeuygun
	İtfaedilmiş	değerinden	İtfaedilmiş	Türev
	maliyetinden	ölçülen	maliyetinden	araçların
	gösterilenfinansal	finansal	gösterilenfinansal	gerçeğe	Defter
31Aralık2020	varlıklar	yatırımlar	yükümlülükler	uygun değeri	değeri(*)	Not
Finansalvarlıklar
Nakitve nakitbenzerleri	3.259.116	-	-	-	3.259.116	6
Ticarialacaklar(ilişkilitaraflardanalacaklardahil)	2.332.258	-	-	-	2.332.258	9, 37
Finansalyatırımlar	82.118	1.414.920	-	-	1.497.038	7
Diğerkısave uzun vadelialacaklar(ilişkilitaraflardanalacaklardahil)	94.625	-	-	-	94.625	10,37
Türev araçlar	-	-	-	9.046	9.046	36
Finansalyükümlülükler
Borçlanmalar	-	-	2.358.274	-	2.358.274	8,37
Ticariborçlar(ilişkilitaraflaraborçlardahil)	-	-	3.485.315	-	3.485.315	9, 37
Çalışanlarasağlananfaydalarkapsamındaborçlar	-	-	64.602	-	64.602	23,37
Diğerkısave uzun vadeliborçlar(ilişkilitaraflaraborçlardahil)	-	-	187.160	-	187.160	10,37
Türev araçlar	-	-	-	-	-	36
31Aralık2019
Finansalvarlıklar
Nakitve nakitbenzerleri	4.094.625	-	-	-	4.094.625	6
Ticarialacaklar(ilişkilitaraflardanalacaklardahil)	2.267.315	-	-	-	2.267.315	9, 37
Finansalyatırımlar	12.782	393.868	-	-	406.650	7
Diğerkısave uzun vadelialacaklar(ilişkilitaraflardanalacaklardahil)	71.158	-	-	-	71.158	10,37
Türev araçlar	-	-	-	211	211	36
Finansalyükümlülükler
Borçlanmalar	-	-	835.946	-	835.946	8,37
Ticariborçlar(ilişkilitaraflaraborçlardahil)	-	-	3.407.928	-	3.407.928	9, 37
Çalışanlarasağlananfaydalarkapsamındaborçlar	-	-	77.995	-	77.995	23,37
Diğerkısave uzun vadeliborçlar	-	-	160.550	-	160.550	10,37
Türev araçlar	-	-	-	29.939	29.939	36

(*) Grup'un ilgili finansal araçlarının defter değerleri gerçeğe uygun değerlerine yaklaşmaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

38. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri

Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:

• Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
• İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direkt ya da indirekt olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
• Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.

Gerçeğe uygun değerleriyle gösterilen finansal varlık ve yükümlülüklerin seviye sınıflamaları aşağıdaki gibidir:

		Raporlama tarihi itibari ile gerçeğe uygun değer seviyesi
Finansal araçlar	31 Aralık2020	1.Seviye	2.Seviye	3.Seviye
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlıgelire yansıtılan finansal yatırımlar	1.165.172	255.256	-	909.916
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararayansıtılan finansal yatırımlar	249.748	-	-	249.748
Türev araçlar	9.046	-	9.046	-
Toplam	1.423.966	255.256	9.046	1.159.664

		Raporlama tarihi itibari ile gerçeğe uygun değer seviyesi
Finansal araçlar	31 Aralık2019	1.Seviye	2.Seviye	3.Seviye
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlıgelire yansıtılan finansal yatırımlar	230.962	97.451	-	133.511
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararayansıtılan finansal yatırımlar	162.906	-	-	162.906
Türev araçlar	(29.728)	-	(29.728)	-
Toplam	364.140	97.451	(29.728)	296.417

Gerçeğe uygun değerleriyle gösterilen finansal yatırımların dönem içerisindeki değişimleri aşağıdaki gibidir:

	Gerçeğe uygun değer farkıkar veya zarara yansıtılanfinansal yatırımlar	Gerçeğe uygun değer farkı diğerkapsamlı gelire yansıtılanfinansal yatırımlar
	Seviye 3	Seviye 1	Seviye 3	Toplam
1 Ocak 2020 açılış bakiyesi	162.906	97.451	133.511	393.868
Alımlar	30.831	-	734.327	765.158
Gerçeğe uygun değer artışı	16.801	158.284	32.023	207.108
Bağlı ortaklıklara transfer (Not: 7)	-	-	(2.314)	(2.314)
Çıkışlar	-	(479)	-	(479)
Yabancı para çevrim farkı	39.210	-	12.369	51.579
31 Aralık 2020 kapanış bakiyesi	249.748	255.256	909.916	1.414.920

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

38. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri (devamı)

	Gerçeğe uygun değer farkıkar veya zarara yansıtılanfinansal yatırımlar	Gerçeğe uygun değer farkı diğerkapsamlı gelire yansıtılanfinansal yatırımlar
	Seviye 3	Seviye 1	Seviye 3	Toplam
1 Ocak 2019 açılış bakiyesi	70.757	67.034	130.728	268.519
Alımlar	61.923	-	54.783	116.706
Gerçeğe uygun değer artışı (azalışı)	20.133	30.417	(51.899)	(1.349)
Çıkışlar	-	-	(101)	(101)
Yabancı para çevrim farkı	10.093	-	-	10.093
31 Aralık 2019 kapanış bakiyesi	162.906	97.451	133.511	393.868

Grup'un önemli tutarlı gerçeğe uygun değer seviyesi üçüncü seviye olarak belirlenen finansal yatırımlarının gerçeğe uygun değerlerinin belirlenmesinde aşağıdaki yöntemler kullanılmıştır:

Borsada İşlem Görmeyen Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Finansal Yatırımlar

Toren Doğalgaz Depolama ve Madencilik A.Ş.

Değerleme Yöntemi	31 Aralık 2020Gerçeğe UygunDeğer	Gözlemlenebilir OlmayanÖnemli Girdiler	Gözlemlenebilir Olmayan ÖnemliGirdiler ile Gerçeğe Uygun DeğerÖlçümü Arasındaki İlişki
Gelir Yaklaşımı,İndirgenmiş NakitAkım Yöntemi	36.968	Ağırlıklı ortalama sermayemaliyeti oranı: %14,4	Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetioranının %15,4'e yükseltilmesidurumunda tahmin edilen gerçeğeuygun değer 5.387 azalmakta; %13,4'edüşürülmesi durumunda tahmin edilengerçeğe uygun değer 6.513artmaktadır.

Gaz Depo ve Madencilik A.Ş.

Değerleme Yöntemi	31 Aralık 2020Gerçeğe UygunDeğer	Gözlemlenebilir OlmayanÖnemli Girdiler	Gözlemlenebilir Olmayan ÖnemliGirdiler ile Gerçeğe Uygun DeğerÖlçümü Arasındaki İlişki
Gelir Yaklaşımı,İndirgenmiş NakitAkım Yöntemi	17.268	Ağırlıklı ortalama sermayemaliyeti oranı: %14,4	Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetioranının %15,4'e yükseltilmesidurumunda tahmin edilen gerçeğeuygun değer 2.693 azalmakta; %13,4'edüşürülmesi durumunda tahmin edilengerçeğe uygun değer 3.171artmaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

38. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri (devamı)

Borsada İşlem Görmeyen Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Finansal Yatırımlar (devamı)

SOCAR Polymer Investments LLC

Değerleme Yöntemi	31 Aralık 2020Gerçeğe UygunDeğer	Gözlemlenebilir OlmayanÖnemli Girdiler	Gözlemlenebilir Olmayan ÖnemliGirdiler ile Gerçeğe Uygun DeğerÖlçümü Arasındaki İlişki
Gelir Yaklaşımı,İndirgenmiş NakitAkım Yöntemi	764.133	Ağırlıklı ortalama sermayemaliyeti oranı: %10,2	Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetioranının %10,3'e yükseltilmesidurumunda tahmin edilen gerçeğeuygun değer 13.213 azalmakta;%10,1'e düşürülmesi durumundatahmin edilen gerçeğe uygun değer13.947 artmaktadır.

Borsada İşlem Görmeyen Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kar veya Zarara Yansıtılan Finansal Yatırımlar

Değerleme Yöntemi	31 Aralık 2020Gerçeğe UygunDeğer	GözlemlenebilirOlmayan ÖnemliGirdiler	Gözlemlenebilir OlmayanÖnemli Girdiler ile GerçeğeUygun Değer ÖlçümüArasındaki İlişki
Maliyet bedeli gerçeğe uygun değerineyaklaşanlar	64.232	Değerleme çarpanı :1,00	Ortalama değerleme çarpanının%10 artırılması durumundatahmin edilen gerçeğe uygun
Emsal bedel yöntemiyle gerçeğe uygundeğeri belirlenenler	185.516	Değerleme çarpanı :1,07 - 1,72	değer 24.975 artmakta, %10azaltılması durumunda tahminedilen gerçeğe uygun değer24.975 azalmaktadır.

39. FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN DİĞER HUSUSLAR

COVID-19 Pandemisi

Çin Halk Cumhuriyeti'nin Wuhan kentinde 2019 yılının Aralık ayında ortaya çıkan Yeni Tip Koronavirüs (COVID-19) salgını tüm dünyaya yayılmış ve 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından Pandemi ilan edilmiştir. Söz konusu durum Grup'un faaliyet gösterdiği coğrafyada sosyal yaşamı ve ekonomik aktiviteleri olumsuz yönde etkilemektedir. Grup yönetimi COVID-19 salgınının Grup'un konsolide finansal durumuna, konsolide finansal performansına ve konsolide nakit akışlarına olan olumsuz etkilerini kabul edilebilir düzeye indirgemek amacıyla tüm gelişmeleri yakından takip etmekte ve gerekli tedbirleri almaktadır. Alınan tedbirler kapsamında işletmenin sürekliliği varsayımının değerlendirilmesi amacıyla Grup'un sürekliliğine ilişkin değerlendirmeler gözden geçirilmiştir. Grup yönetimi, mevcut belirsiz ekonomik görünüme rağmen Grup'un ticari risklerini başarılı bir şekilde yönetebileceğine inanmaktadır. Öte yandan, yönetimin, Grup'un operasyonel varlığını sürdürmek için on iki aylık dönemde yeterli likidite rezervi sağlayacak kaynaklara sahip olması konusunda makul bir beklentisi vardır. Ayrıca, Grup bütçe projeksiyonları çeşitli senaryolar ile tekrar hesaplanarak nakit akış riskinin muhtemel etkileri, beklenen kredi zararlarına ilişkin kullanılan tahmin ve varsayımlar, Grup bünyesindeki varlıklara ilişkin değer düşüklüğü varsayımları ve hasılatın muhasebeleştirilmesi kapsamında edim yükümlülükleri yeniden değerlendirilmiş, gerçeğe uygun değerden ölçülen finansal varlıkların önemli kısmı için bağımsız değerleme çalışmaları gerçekleştirilmiş ve işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanan konsolide finansal tablolar bu değerlendirmeler dikkate alınarak düzenlenmiştir. Rapor tarihi itibari ile konsolide finansal tablolarda açıklananlar dışında Grup faaliyetlerini ve konsolide finansal tabloları etkileyen önemli bir husus bulunmamaktadır.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

39. FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN DİĞER HUSUSLAR (devamı)

İnşaat Projeleri

2019 yılının son aylarından itibaren gündeme oturan, personel, malzeme ve ekipman lojistiklerinde gecikmelere neden olan COVID-19 pandemisi Mühendislik ve Taahhüt bölümünün faaliyet gösterdiği ülkelerde çok ciddi aksaklıklara yol açmıştır.

Katar'a karşı körfez ülkeleri tarafından uygulanan ambargo, pandemi ile eşzamanlı olarak petrol fiyatlarında yaşanan ani düşüş, vize alma süreçlerine ve seyahatlere getirilen kısıtlar gibi etkenler inşaat malzemelerine erişimde sıkıntı yaratarak malzeme fiyatlarında artışlara neden olmuş ve muhtelif projelerdeki faaliyetlerin gerek programsal ve gerekse de bütçesel çerçevede ifasını imkansız kılmıştır.

Petrol gelirlerinde yaşanan ani düşüş ve pandeminin ülke bütçelerine getirdiği ciddi ve önceden öngörülemeyen finansal yükler nedeniyle yeni projelerin sözleşmeye bağlanmasında gecikmeler yaşanmasının yanı sıra devam eden projelerin hakediş ödemelerinde de gecikmelere neden olmuş ve bu nedenle nakit akışının sağlanabilmesi için banka kredileri kullanılmıştır.

Faaliyet gösterilen bazı ülkeler çalışan vizelerine aniden tek taraflı kısıtlamalar getirmiş, dolayısı ile devam eden projelerin verimli olarak devamını imkansız hale getirmiştir. Bazı İşverenler projelerin sürelerinin uzatılmasını talep ederken, bir başka coğrafyada istatistiki bilgi ve belgelerin aksine yaşanan olumsuz hava koşulları, döviz kurlarındaki ciddi dalgalanmalar gibi önceden planlanması mümkün olmayan olağanüstü durumlar ile karşılaşılmıştır.

Yaşanmış olan bu olumsuzlukların mümkün olan en hafif şekli ile atlatılabilmesini teminen gereken tedbirler alınarak olası zararlar minimize edilmeye gayret edilmiştir. Bu tedbirlerin yanı sıra tüm bu öngörülemeyen olumsuzlukların neden olduğu kayıpların telafisi için sözleşmelerde öngörülen süreçler başlatılmıştır.

Sözleşme bölümünün uluslararası uzman danışman firmalarla beraber hazırladığı tazminat ve hak talebi dosyaları 2021 yılı içerisinde İşveren idarelere iletilmiştir. Olağanüstü dönemde sözleşmesel yükümlülükler çerçevesinde , mümkün ve mantıklı her tedbiri alarak işe devam eden Mühendislik ve Taahhüt bölümü, 2021 yılı içerisinde bu haklı taleplerin olumlu sonuçlanması için müzakerelere gayretle devam edecektir.

İlgili projelere ait güncel bilgiler aşağıdaki gibidir;

Kazakistan - Kuyubaşı Basınç Yönetim Projesi:

24 Temmuz 2017 tarihinde Tengizchevroil ile Tekfen İnşaat arasında imzalanan sözleşmeye istinaden Kazakistan'ın Tengiz petrol ve gaz sahasında, inşaat, mekanik, elektrik ve enstrüman montajı işleri projesi üstlenilmiştir. İlgili projenin beklenen güncel proje sonu geliri 4.611.100 (628.172.429 ABD Doları) olup bilanço tarihi itibari ile projenin finansal tamamlanma oranı %49,1'dir.

COVID-19 tedbirleri kapsamında dönem içerisinde işveren idare tarafından çalışmaların geçici olarak durdurulduğu projede bilanço tarihi itibari ile çalışmalar normal düzeninde kontrollü olarak devam etmektedir. İşveren idare tarafından oluşan tüm ilave maliyetlerin karşılanmasına yönelik müzakereler sonuçlanmış ve karşılıklı olarak imzalanmıştır.

Katar - Al-Thumama Stadyumu Projesi:

Tekfen İnşaat'ın %50 ortağı olduğu Tekfen-Al Jaber J.V. ile işveren idare Qatar Supreme Committee for Delivery and Legacy ile 10 Aralık 2017 tarihinde imzalanan sözleşmeye istinaden, Katar'da 2022 Dünya Kupası Çeyrek Finalleri'nin yapılacağı stadyum kompleksi projesinin mühendislik ve yapım işleri projesi üstlenilmiştir. İlgili projenin beklenen güncel proje sonu geliri 1.351.723 (672.132.650 Katar Riyali) olup bilanço tarihi itibari ile projenin finansal tamamlanma oranı %80'dir.

Projenin yapımı süresince idarenin talebi ile projenin tasarımında FIFA Standartlarına uyum sağlamak için yapılan değişiklikler nedeni ile proje sonunda maliyetlerde toplam 734.638 (365.292.464 Katar Riyali) (2019: 282.066 (173.317.686 Katar Riyali)) artış oluşması beklenmekte olup bu artışın Grup hissesinin tamamı ekli konsolide finansal tablolara dahil edilmiştir. İşveren idare ile bu ilave maliyetlerin tazminine yönelik bir mutabakata varılamaması sebebiyle anlaşmazlığın çözümü için Katar yasalarına göre kurulmuş olan Maliye Bakanlığına bağlı Alacak Tazmin Komitesi'ne başvurulmuştur. Rapor tarihi itibari ile Grup'un kazanmayı beklediği tazminatın tutarına yönelik gerekli onayların alınamadığı ve mutabakata varılamadığı için konsolide finansal tablolarda gelir kaydedilmemiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

39. FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN DİĞER HUSUSLAR (devamı)

İnşaat Projeleri (devamı)

Katar - Al Khor Otoyol Projesi:

13 Ekim 2016 tarihinde Tekfen İnşaat ile Katar Public Engineering Office (PEO) arasında imzalanan sözleşmeye istinaden 34 km. uzunluğunda geliş-gidiş 10 şeritli oto yol ve alt yapısı, üzerinde çeşitli kavşaklar, viyadükler, alt ve üst geçitler olan proje üstlenilmiştir. İlgili projenin beklenen güncel proje sonu geliri 18.462.845 (9.180.489.735 Katar Riyali) olup bilanço tarihi itibari ile projenin finansal tamamlanma oranı %94,2'dir.

Projenin yapımı süresince idarenin talimatları ile yapılan ek işlerin gelirleri sözleşmede geçerli şartlar dahilinde "TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" standardına uygun olarak yönetim tahminlerine göre konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Grup'un konsolide finansal tablolara henüz dahil edilmemiş olan ilave taleplerine yönelik idare ile yapılan görüşmeler rapor tarihi itibari ile devam etmektedir.

Azerbaycan - Vergiler Bakanlığı Yeni Yönetim Binası Projesi:

22 Temmuz 2016 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Vergiler Bakanlığı ile Tekfen İnşaat arasında imzalanan sözleşmeye istinaden Azerbaycan Vergi Bakanlığı Yeni Yönetim Binası'nın betonarme, çelik ve dış cephe, mimari, mekanik, elektrik, peyzaj, asansör ve ekipman işleri kapsamıyla yapımı projesi üstlenilmiştir. İlgili projenin beklenen güncel proje sonu geliri 1.197.403 (163.122.800 ABD Doları) olup bilanço tarihi itibari ile projenin finansal tamamlanma oranı %92,9'dur.

Suudi Arabistan - Cidde Yanbu Boru Hattı Projesi:

15 Kasım 2016 tarihinde Tekfen İnşaat ile Saudi Arabian Oil Company arasında imzalanan sözleşmeye istinaden Cidde – Yanbu arası boru hattı projesi üstlenilmiştir. İlgili projenin beklenen proje sonu geliri 2.178.964 (1.113.155.059 Suudi Arabistan Riyali) olup bilanço tarihi itibari ile projenin finansal tamamlanma oranı %86,4'tür. Yapılan ek işler ve oluşan ek maliyet artışları sebebiyle ilave gelir talep görüşmeleri işveren idare ile imzalanan sözleşme kapsamında devam etmektedir.

Suudi Arabistan - Haradh Uydu Kompresör İstasyonları Boru Hatları Projesi:

30 Temmuz 2018 tarihinde Tekfen İnşaat ile Saudi Arabian Oil Company arasında imzalanan sözleşmeye istinaden Haradh Sahası Gaz Artışı Programı – Uydu Gaz Kompresör İstasyonları Boru Hatları İnşaat İşleri projesi üstlenilmiştir. İlgili projenin beklenen proje sonu geliri 4.527.439 (2.312.907.514 Suudi Arabistan Riyali) olup bilanço tarihi itibari ile projenin finansal tamamlanma oranı %77,2'dir. Yapılan ek işler ve oluşan ek maliyet artışları sebebiyle ilave gelir talep görüşmeleri işveren idare ile imzalanan sözleşme kapsamında devam etmektedir.

Rusya - Kharampur Gaz Sahası ile Gazprom Ana Boru hattı arasındaki Gaz Nakil Boru Hattı:

Grup'un bağlı ortaklıklarından Rusfen ile Kharampurneftegaz LLC Firması arasında 90 km. uzunluğunda 48" çapında gaz boru hattı inşaat ve montaj işleri için 27 Aralık 2019 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. İlgili projenin beklenen proje sonu geliri 1.958.543 (19.784.205.030 Rus Rublesi) olup bilanço tarihi itibari ile projenin finansal tamamlanma oranı %16,5'tir.

Rusya'nın bir Permafrost bölgesinde üstlenilmiş olan proje devam ederken gerekli soğuk hava koşullarının oluşmayıp son 25 yılın en sıcak kışının yaşanması, COVID-19 pandemisinin etkileri ve Rus Rublesi'nin ABD Doları karşısındaki devalüasyonu olmak üzere muhtelif olumsuzluklar yaşanmış ve projede yapım faaliyeti geçici bir süre icra edilememiştir. Değişen şartlar nedeniyle, işveren ile proje tamamlanma dönemi, proje maliyeti ve sözleşme gelirinin belirlenmesine ilişkin olarak görüşmelere başlanmış ve değişen şartlara göre Tekfen İnşaat tarafından işverene güncel bir teklif sunulmuştur. Söz konusu teklif kapsamında 30 Aralık 2020 tarihinde işveren ile proje planlaması ve proje tamamlanma dönemine ilişkin güncellenen şartları içeren bir tadil protokolü imzalanmıştır. Projenin ikinci kışında da gerekli hava koşulları tam olarak oluşmamıştır. Dönem içerisinde işveren idare ile varılan kısmi anlaşma ile projenin süresi Mayıs 2022 tarihine uzatılmış olup projenin tamamlanmasına yönelik çalışmalara hız verilmiştir. Rapor tarihi itibari ile projenin tahmini maliyetlerinde bir artış görülmesi üzerine proje sonunda toplam 333.400 (3.367.838.762 Rus Rublesi) (2019: Yoktur) zarar oluşması beklenmekte olup beklenen zararın tamamı ekli konsolide finansal tablolara dahil edilmiştir. İşveren idare ile oluşan bu zararların tamamının tazminine yönelik görüşmeler devam etmektedir.

Diğer:

Tekfen İnşaat Al Khor Expressway Bağlantı Yolları İnşaatı işini üstlenmiştir. Projenin tamamlanma süresi 24 ay olup bedeli 1.102.081 (548.000.000 Katar Riyali)'dir.

Tekfen İnşaat'ın iş ortaklıklarından Azfen, Haydar Aliyev Rafinerisi'nin Modernizasyon ve Yenileme Projesi B Paketi kapsamında Tecnicas Reunidas şirketinin alt yüklenicisi olarak inşaat ve montaj işlerini toplam yaklaşık 1.739.699 (237.000.000 ABD Doları) sözleşme bedeli ile üstlenmiştir.

31 ARALIK 2020 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

40. RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Tekfen İnşaat Azerbaycan Merkez Bankası Yönetim Binası işinin mühendislik, ekipman ve malzeme temini, anahtar teslimi yapım işleri ile ilgili olarak Azerbaycan Merkez Bankası ile sözleşme imzalamıştır. Projenin sözleşme bedeli yaklaşık 1.963.722 (218.000.000 Avro)'dir.

Tekfen İnşaat'ın bağlı ortaklığı Gate, Kazakistan'da Tengizchevroil LLP'in halen devam eden Gelecek Gelişim Projesi kapsamında devam eden Çoklu Kuyubaşı Basınç Yönetim İşleri Projesine bir Zeyilname ile ek sözleşme imzalamıştır. Projenin sözleşme bedeli yaklaşık 1.357.993 (185.000.000 ABD Doları)'tür.

Tekfen İnşaat ile Katar merkezli Al Attiyah Group of Trading şirketleri arasında yapılan anlaşma ile Tekfen Construction and Installation W.L.L. şirketi kurulmuştur.

Rapor tarihi itibari ile Şirket'in borsada işlem gören finansal yatırımlarından Akmerkez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.'nin gerçeğe uygun değerinde 9.168 tutarında olumsuz fark gerçekleşmiştir.