Tauron Polska Energia S.A.

Grupa Kapitałowa TAURON Polska Energia 259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-01259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-01-012019-12-31iso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares Grupa Kapitałowa TAURON Polska Energia S.A. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodne z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ - ciąg dalszy SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH INFORMACJE O GRUPIE KAPITAŁOWEJ ORAZ PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Informacje ogólne dotyczące Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. oraz jej jednostki dominującej 2. Skład Grupy TAURON oraz wspólne przedsięwzięcia 3. Oświadczenie o zgodności 4. Kontynuacja działalności 5. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji 6. Zasady (polityka) rachunkowości 7. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach 8. Opublikowane standardy i zmiany do standardów, które nie weszły jeszcze w życie 9. Zmiany stosowanych zasad rachunkowości 9.1. Zastosowanie zmian do standardów 9.2. Pozostałe zmiany zasad rachunkowości i zasad prezentacji stosowanych przez Grupę SEGMENTY DZIAŁALNOŚCI 10. Informacje dotyczące segmentów działalności 10.1. Segmenty operacyjne 10.2. Geograficzne obszary działalności UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH 11. Utrata wartości aktywów niefinansowych NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 12. Przychody ze sprzedaży 13. Rekompensaty 14. Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług 14.1. Koszty według rodzajów 14.2. Koszty świadczeń pracowniczych 14.3. Koszty amortyzacji oraz odpisy aktualizujące 15. Pozostałe przychody i koszty operacyjne 16. Przychody i koszty finansowe 17. Koszty wynikające z leasingu 18. Podatek dochodowy 18.1. Obciążenia podatkowe w sprawozdaniu z całkowitych dochodów 18.2. Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej 19. Działalność zaniechana 20. Zysk (strata) przypadająca na jedną akcję NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 21. Rzeczowe aktywa trwałe 22. Prawa do użytkowania aktywów 23. Wartość firmy 24. Świadectwa energii i prawa do emisji gazów 24.1. Długoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów 24.2. Krótkoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów 24.3. Bilans praw do emisji dwutlenku węgla w Rejestrze Unii 25. Pozostałe aktywa niematerialne 26. Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 27. Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 28. Pozostałe aktywa finansowe 29. Pozostałe aktywa niefinansowe 29.1. Długoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe 29.2. Krótkoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe 30. Odroczony podatek dochodowy 31. Zapasy 32. Należności od odbiorców 33. Należności z tytułu podatku dochodowego 34. Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat 35. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 36. Aktywa przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania związane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży 37. Kapitał własny 37.1. Kapitał podstawowy 37.2. Prawa akcjonariuszy 37.3. Kapitał zapasowy 37.4. Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy 37.5. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających 37.6. Udziały niekontrolujące 38. Dywidendy wypłacone 39. Zobowiązania z tytułu zadłużenia 39.1. Kredyty i pożyczki 39.2. Wyemitowane obligacje 39.3. Kowenanty w umowach dotyczących zadłużenia 39.4. Zobowiązanie z tytułu leasingu 40. Rezerwy na świadczenia pracownicze 40.1. Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe 40.2. Rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz pozostałe rezerwy na świadczenia pracownicze 41. Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe 41.1. Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych 41.2. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych 42. Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 43. Pozostałe rezerwy 43.1. Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości 43.2. Rezerwy na umowy rodzące obciążenia 43.3. Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy 44. Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 44.1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe 44.2. Rozliczenia międzyokresowe kosztów 45. Zobowiązania wobec dostawców 46. Zobowiązania inwestycyjne 47. Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat 48. Pozostałe zobowiązania finansowe 49. Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 50. Istotne pozycje skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych 50.1. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 50.2. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej 50.3. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej 50.4. Przepływy środków pieniężnych z działalności zaniechanej INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 51. Instrumenty finansowe 51.1. Wartość bilansowa i wartość godziwa kategorii i klas instrumentów finansowych 51.2. Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w podziale na kategorie instrumentów finansowych 51.3. Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń 52. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 52.1. Ryzyko kredytowe 52.1.1 Ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców 52.1.2 Ryzyko kredytowe związane z innymi należnościami finansowymi 52.1.3 Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami oraz z instrumentami pochodnymi 52.1.4 Ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami 52.2. Ryzyko związane z płynnością 52.3. Ryzyko rynkowe 52.3.1 Ryzyko stopy procentowej 52.3.2 Ryzyko walutowe 52.3.3 Ryzyko zmian cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych 53. Ryzyko operacyjne INNE INFORMACJE 54. Zobowiązania warunkowe 55. Zabezpieczenie spłaty zobowiązań 56. Informacja o podmiotach powiązanych 56.1. Transakcje ze wspólnymi przedsięwzięciami 56.2. Transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa 56.3. Wynagrodzenie kadry kierowniczej 57. Zarządzanie kapitałem i finansami 58. Wynagrodzenie biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego 59. Pozostałe istotne informacje 60. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Nota Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży 12 20 367 400 19 112 336 Rekompensaty 13 66 448 952 650 Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług 14 (20 697 679) (18 928 946) Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (263 831) 1 136 040 Koszty sprzedaży 14 (491 583) (496 140) Koszty ogólnego zarządu 14 (613 285) (633 953) Pozostałe przychody i koszty operacyjne 15 338 299 145 154 Udział w zyskach (stratach) wspólnych przedsięwzięć 26 15 765 47 947 Zysk (strata) operacyjny (1 014 635) 199 048 Koszty odsetkowe od zadłużenia 16 (283 456) (248 781) Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe 16 (357 577) (63 011) Strata przed opodatkowaniem (1 655 668) (112 744) Podatek dochodowy 18 (77 882) 18 547 Strata netto z działalności kontynuowanej (1 733 550) (94 197) Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej 19 (754 327) 82 514 Strata netto (2 487 877) (11 683) Wycena instrumentów zabezpieczających 37.5 (103 172) 15 179 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej 12 489 505 Podatek dochodowy 18 19 603 (2 884) Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (71 080) 12 800 Straty aktuarialne 40.1 (140 992) (137 264) Podatek dochodowy 18 26 786 26 073 Udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnych przedsięwzięć 26 15 (987) Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej nie podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (114 191) (112 178) Pozostałe całkowite dochody z działalności zaniechanej 19 (2 735) (2 475) Pozostałe całkowite dochody netto (188 006) (101 853) Łączne całkowite dochody (2 675 883) (113 536) Strata netto przypadająca: Akcjonariuszom jednostki dominującej (2 485 115) (10 908) Udziałom niekontrolującym (2 762) (775) Całkowity dochód przypadający: Akcjonariuszom jednostki dominującej (2 672 871) (112 530) Udziałom niekontrolującym (3 012) (1 006) Strata na jedną akcję (w złotych): podstawowa i rozwodniona ze straty netto za okres przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej 20 (1,42) (0,01) podstawowa i rozwodniona ze straty netto z działalności kontynuowanej za okres przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej 20 (0,99) (0,05) SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Nota Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 AKTYWA Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 21 27 926 615 31 099 071 Prawa do użytkowania aktywów 22 1 738 926 1 773 498 Wartość firmy 23 26 183 26 183 Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji CO2 do umorzenia 24.1 500 936 468 197 Pozostałe aktywa niematerialne 25 549 074 478 261 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 26 586 559 559 144 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 27 96 293 238 035 Pozostałe aktywa finansowe 28 208 063 235 522 Pozostałe aktywa niefinansowe 29.1 64 064 152 288 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 30 39 678 22 088 31 736 391 35 052 287 Aktywa obrotowe Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji CO2 do umorzenia 24.2 1 008 208 1 285 193 Zapasy 31 777 215 684 152 Należności od odbiorców 32 2 363 085 2 290 746 Należności z tytułu podatku dochodowego 33 83 655 255 702 Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat 34 282 673 384 714 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 27 2 420 4 999 Pozostałe aktywa finansowe 28 266 431 599 035 Pozostałe aktywa niefinansowe 29.2 78 457 100 275 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 35 909 453 1 237 952 Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 36 1 903 076 22 710 7 674 673 6 865 478 SUMA AKTYWÓW 39 411 064 41 917 765 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ - ciąg dalszy Nota Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 PASYWA Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej Kapitał podstawowy 37.1 8 762 747 8 762 747 Kapitał zapasowy 37.3 6 338 754 6 801 584 Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających 37.5 (67 903) 15 666 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej 27 010 14 521 Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) 37.4 458 034 2 597 708 15 518 642 18 192 226 Udziały niekontrolujące 37.6 893 623 900 434 Kapitał własny ogółem 16 412 265 19 092 660 Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 39 13 108 449 11 830 183 Rezerwy na świadczenia pracownicze 40 931 954 1 313 480 Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe 41 669 206 663 130 Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 44 399 628 460 003 Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego 30 433 738 605 285 Pozostałe zobowiązania finansowe 48 136 855 79 417 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 7 546 11 776 15 687 376 14 963 274 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 39 1 478 550 2 484 093 Zobowiązania wobec dostawców 45 965 106 847 226 Zobowiązania inwestycyjne 46 838 486 757 943 Rezerwy na świadczenia pracownicze 40 101 325 118 418 Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 42 1 623 453 1 378 233 Pozostałe rezerwy 43 273 608 563 753 Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 44 166 149 185 544 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 3 142 3 853 Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat 47 392 856 589 001 Pozostałe zobowiązania finansowe 48 549 671 560 455 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 49 423 091 364 376 Zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży 36 495 986 8 936 7 311 423 7 861 831 Zobowiązania razem 22 998 799 22 825 105 SUMA PASYWÓW 39 411 064 41 917 765 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM Nota Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej Udziały niekontrolujące Razem kapitał własny Kapitał podstawowy Kapitał zapasowy Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej Zyski zatrzymane/ (Niepokryte straty) Razem Stan na 1 stycznia 2019 roku 8 762 747 8 511 437 3 371 14 016 1 004 253 18 295 824 132 657 18 428 481 Pokrycie straty lat ubiegłych - (1 709 853) - - 1 709 853 - - - Dywidenda 37.6 - - - - - - (1 932) (1 932) Objęcie udziałów przez udziałowców niekontrolujących 37.6 - - - - 8 843 8 843 771 157 780 000 Pozostałe transakcje z udziałowcami niekontrolującymi 37.6 - - - - 89 89 (442) (353) Transakcje z właścicielami - (1 709 853) - - 1 718 785 8 932 768 783 777 715 Strata netto - - - - (10 908) (10 908) (775) (11 683) Pozostałe całkowite dochody - - 12 295 505 (114 422) (101 622) (231) (101 853) Łączne całkowite dochody - - 12 295 505 (125 330) (112 530) (1 006) (113 536) Stan na 31 grudnia 2019 roku 8 762 747 6 801 584 15 666 14 521 2 597 708 18 192 226 900 434 19 092 660 Pokrycie straty lat ubiegłych 37.3 - (462 830) - - 462 830 - - - Dywidenda 37.6 - - - - - - (2 075) (2 075) Transakcje z udziałowcami niekontrolującymi 37.6 - - - - (713) (713) (1 724) (2 437) Transakcje z właścicielami - (462 830) - - 462 117 (713) (3 799) (4 512) Strata netto - - - - (2 485 115) (2 485 115) (2 762) (2 487 877) Pozostałe całkowite dochody - - (83 569) 12 489 (116 676) (187 756) (250) (188 006) Łączne całkowite dochody - - (83 569) 12 489 (2 601 791) (2 672 871) (3 012) (2 675 883) Stan na 31 grudnia 2020 roku 8 762 747 6 338 754 (67 903) 27 010 458 034 15 518 642 893 623 16 412 265 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Nota Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej Strata przed opodatkowaniem (2 374 123) (15 368) Udział w (zyskach)/stratach wspólnych przedsięwzięć (15 765) (47 947) Amortyzacja 1 954 142 1 991 733 Odpisy aktualizujące wartość niefinansowych aktywów trwałych 3 174 681 1 310 000 Odpis grupy do zbycia z tytułu przeszacowania do wartości godziwej 825 708 - Aktualizacja wartości udzielonych pożyczek 221 382 (15 936) Różnice kursowe 245 923 (35 614) Odsetki i prowizje 283 014 250 571 Zysk na okazyjnym nabyciu - (119 515) Pozostałe korekty zysku przed opodatkowaniem (101 499) 64 988 Zmiana stanu kapitału obrotowego 50.1 (111 338) (923 601) Podatek dochodowy zapłacony 50.1 (60 146) (423 736) Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 4 041 979 2 035 575 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych 50.2 (3 907 608) (4 035 132) Przekazanie środków pieniężnych w ramach transakcji nabycia farm wiatrowych (po potrąceniu nabytych środków pieniężnych) - (543 079) Udzielenie pożyczek 50.2 (105 275) (23 225) Nabycie aktywów finansowych 50.2 (32 812) (17 455) Razem płatności (4 045 695) (4 618 891) Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych 17 517 28 696 Dywidendy otrzymane 6 177 36 442 Spłata udzielonych pożyczek 16 250 15 600 Umorzenie jednostek uczestnictwa 26 747 - Pozostałe wpływy 2 436 3 415 Razem wpływy 69 127 84 153 Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (3 976 568) (4 534 738) Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Wykup dłużnych papierów wartościowych (60 400) (2 420 000) Spłata pożyczek/kredytów 50.3 (4 406 813) (867 360) Odsetki zapłacone 50.3 (215 946) (212 556) Spłata zobowiązań leasingowych 50.3 (102 085) (75 047) Pozostałe płatności (24 536) (20 914) Razem płatności (4 809 780) (3 595 877) Emisja dłużnych papierów wartościowych 50.3 1 000 000 500 000 Wpływy od udziałowców niekontrolujących - 780 000 Wpływy z tytułu zaciągnięcia kredytów/pożyczek 50.3 3 368 546 5 150 000 Otrzymane dotacje 67 599 60 669 Razem wpływy 4 436 145 6 490 669 Środki pieniężne netto z działalności finansowej (373 635) 2 894 792 Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (308 224) 395 629 Różnice kursowe netto 2 804 (256) Środki pieniężne na początek okresu 35 1 203 601 807 972 Środki pieniężne na koniec okresu, w tym: 35 895 377 1 203 601 o ograniczonej możliwości dysponowania 35 210 661 729 450 INFORMACJE O GRUPIE KAPITAŁOWEJ ORAZ PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Informacje ogólne dotyczące Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. oraz jej jednostki dominującej Grupa Kapitałowa TAURON Polska Energia S.A. („Grupa”, „Grupa Kapitałowa”, „Grupa TAURON”) składa się z TAURON Polska Energia S.A. („jednostka dominująca”, „Spółka”, „Spółka dominująca”) i jej spółek zależnych. TAURON Polska Energia S.A., mająca siedzibę w Katowicach przy ul. ks. Piotra Ściegiennego 3, w Polsce, prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej, zawiązanej aktem notarialnym w dniu 6 grudnia 2006 roku. Do dnia 16 listopada 2007 roku Spółka działała pod firmą Energetyka Południe S.A. Spółka nie zmieniała nazwy ani innych danych identyfikujących w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku. Jednostka dominująca jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000271562. Czas trwania jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony. Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznanych poszczególnym jednostkom wchodzącym w skład Grupy. Podstawowy przedmiot działalności Grupy TAURON jest odzwierciedlony w podziale na segmenty: Wydobycie, Wytwarzanie (segment obejmujący wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych), Odnawialne źródła energii (segment obejmujący wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych), Dystrybucja, Sprzedaż oraz działalność pozostała - w tym obsługa klienta, o czym szerzej w nocie 10 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony dnia 31 grudnia 2019 roku. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 29 marca 2021 roku. Skład Zarządu W skład Zarządu na dzień 1 stycznia 2020 roku wchodzili: • Filip Grzegorczyk – Prezes Zarządu, • Jarosław Broda – Wiceprezes Zarządu, • Marek Wadowski – Wiceprezes Zarządu. W dniu 14 lipca 2020 roku Rada Nadzorcza odwołała ze skutkiem na koniec dnia 14 lipca 2020 roku wszystkich Członków Zarządu Spółki w dotychczasowym składzie. Jednocześnie Rada Nadzorcza Spółki powołała z dniem 15 lipca 2020 roku Zarząd w składzie: • Wojciech Ignacok – Prezes Zarządu, • Jerzy Topolski – Wiceprezes Zarządu, • Marek Wadowski – Wiceprezes Zarządu. Po dniu bilansowym, Pan Wojciech Ignacok złożył z dniem 28 lutego 2021 roku rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu TAURON Polska Energia S.A. W dniu 24 lutego 2021 roku Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę dotyczącą powierzenia Panu Markowi Wadowskiemu pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu Spółki od dnia 1 marca 2021 roku do dnia powołania Prezesa Zarządu Spółki. 2. Skład Grupy TAURON oraz wspólne przedsięwzięcia Na dzień 31 grudnia 2020 roku TAURON Polska Energia S.A. posiadała bezpośrednio i pośrednio udziały i akcje w następujących istotnych spółkach zależnych: Lp. Nazwa spółki Siedziba Segment operacyjny Udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale spółki Udział TAURON Polska Energia S.A. w organie stanowiącym spółki 1 TAURON Wydobycie S.A. Jaworzno Wydobycie 100,00% 100,00% 2 TAURON Wytwarzanie S.A. Jaworzno Wytwarzanie 100,00% 100,00% 3 Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. Jaworzno 85,88% 85,88% 4 TAURON Serwis Sp. z o.o. Katowice 95,61% 95,61% 5 TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. Jelenia Góra Odnawialne źródła energii 100,00% 100,00% 6 Marselwind Sp. z o.o. Katowice 100,00% 100,00% 7 TEC1 Sp. z o.o. Katowice 100,00% 100,00% 8 TEC2 Sp. z o.o. Katowice 100,00% 100,00% 9 TEC3 Sp. z o.o. Katowice 100,00% 100,00% 10 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno I sp.k. Katowice n/d 100,00% 11 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno II sp.k. Katowice n/d 100,00% 12 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno III sp.k. Katowice n/d 100,00% 13 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno IV sp.k. Katowice n/d 100,00% 14 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno V sp.k. Katowice n/d 100,00% 15 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno VI sp.k. Katowice n/d 100,00% 16 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Śniatowo sp.k. Katowice n/d 100,00% 17 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Dobrzyń sp.k. Katowice n/d 100,00% 18 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Gołdap sp.k. Katowice n/d 100,00% 19 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Ino 1 sp.k. Katowice n/d 100,00% 20 WIND T1 Sp. z o.o.1 Pieńkowo 100,00% 100,00% 21 AVAL-1 Sp. z o.o.1 Jelenia Góra 100,00% 100,00% 22 TAURON Dystrybucja S.A. Kraków Dystrybucja 99,75% 99,75% 23 TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o.2 Tarnów 99,75% 99,75% 24 TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. Kraków Sprzedaż 100,00% 100,00% 25 TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. Gliwice 100,00% 100,00% 26 TAURON Czech Energy s.r.o. Ostrawa, Republika Czeska 100,00% 100,00% 27 TAURON Nowe Technologie S.A. 3 Wrocław 100,00% 100,00% 28 TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o. Wrocław Pozostałe 100,00% 100,00% 29 Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. Krzeszowice 100,00% 100,00% 30 Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. Warszawa 100,00% 100,00% 31 Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. Katowice 100,00% 100,00% 32 Bioeko Grupa TAURON Sp. z o.o. Stalowa Wola 100,00% 100,00% 33 Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o.2 Tarnów 99,75% 99,75% 34 TAURON Ciepło Sp. z o.o. Katowice Działalność zaniechana4 100,00% 100,00% 1 Udział w WIND T1 Sp. z o.o. oraz AVAL-1 Sp. z o.o. posiadany jest przez TAURON Polska Energia S.A. w sposób pośredni poprzez spółkę zależną TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. 2 Udział w TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o. oraz Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o. posiadany jest przez TAURON Polska Energia S.A. w sposób pośredni poprzez spółkę zależną TAURON Dystrybucja S.A. TAURON Polska Energia S.A. jest użytkownikiem udziałów spółki TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o. 3 W dniu 1 czerwca 2020 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki z dotychczasowej TAURON Dystrybucja Serwis S.A. na TAURON Nowe Technologie S.A. 4 Na dzień bilansowy TAURON Ciepło Sp. z o.o. prowadząca działalność w zakresie Wytwarzania w związku z klasyfikacją jako grupa do zbycia została zaprezentowana jako działalność zaniechana. Na dzień 31 grudnia 2020 roku TAURON Polska Energia S.A. posiadała udział pośredni i bezpośredni w następujących istotnych spółkach współzależnych: Lp. Nazwa spółki Siedziba Segment operacyjny Udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale i organie stanowiącym spółki 1 Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.1 Stalowa Wola Wytwarzanie 50,00% 2 TAMEH HOLDING Sp. z o.o. 2 Dąbrowa Górnicza 50,00% 3 TAMEH POLSKA Sp. z o.o. 2 Dąbrowa Górnicza 50,00% 4 TAMEH Czech s.r.o. 2 Ostrawa, Republika Czeska 50,00% 1 Udział w Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. posiadany jest przez TAURON Polska Energia S.A. w sposób pośredni poprzez spółkę zależną TAURON Wytwarzanie S.A. 2 TAURON Polska Energia S.A. posiada bezpośredni udział w kapitale i organie stanowiącym spółki TAMEH HOLDING Sp. z o.o., która posiada 100% udział w kapitale i organie stanowiącym TAMEH POLSKA Sp. z o.o. oraz TAMEH Czech s.r.o. Zmiany w składzie Grupy TAURON  Połączenie spółki TAURON Dystrybucja Serwis S.A. (obecnie TAURON Nowe Technologie S.A.) ze spółką Magenta Grupa TAURON Sp. z o.o. W dniu 29 października 2019 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TAURON Dystrybucja Serwis S.A. (obecnie: TAURON Nowe Technologie S.A.) z siedzibą we Wrocławiu oraz Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Magenta Grupa TAURON Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach podjęły uchwały w sprawie połączenia TAURON Dystrybucja Serwis S.A. (obecnie: TAURON Nowe Technologie S.A., spółka przejmująca) ze spółką Magenta Grupa TAURON Sp. z o.o. (spółka przejmowana). W dniu 2 stycznia 2020 roku połączenie spółek zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy we Wrocławiu.  Podwyższenie kapitału zakładowego spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. W dniu 2 marca 2020 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki o kwotę 4 551 tysięcy złotych. Wszystkie udziały zostały objęte przez Spółkę za łączną kwotę 455 100 tysięcy złotych. W dniu 5 marca 2020 roku Spółka przekazała środki na podwyższanie kapitału. W wyniku tej transakcji udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym zwiększył się z 84,76% do 85,88%. W dniu 18 maja 2020 roku podwyższenie kapitałów zostało zarejestrowane. W dniu 3 grudnia 2020 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki o kwotę 1 900 tysięcy złotych. Wszystkie udziały zostały objęte przez Spółkę za łączną kwotę 190 000 tysięcy złotych. W dniu 7 grudnia 2020 roku Spółka przekazała środki na podwyższenie kapitału. W wyniku tej transakcji udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym, po rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym zwiększy się z 85,88% do 86,29%. Po dniu bilansowym, w dniu 13 stycznia 2021 roku podwyższenie kapitałów zostało zarejestrowane.  Dopłaty do kapitałów spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. podjęło uchwały o wniesieniu dopłat do kapitałów spółki: - w dniu 8 stycznia 2020 roku w kwocie 8 016 tysięcy złotych; - w dniu 16 czerwca 2020 roku w kwocie 9 600 tysięcy złotych.  Nabycie spółek AVAL-1 Sp. z o.o. oraz WIND T1 Sp. z o.o. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, spółka zależna TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. nabyła 100% udziałów w dwóch spółkach prowadzących zadania inwestycyjne w obszarze odnawialnych źródeł energii: AVAL-1 Sp. z o.o. oraz WIND T1 Sp. o.o. Tym samym TAURON Polska Energia S.A. posiada pośredni udział w wysokości 100% w obu tych spółkach. W ocenie Grupy spółki AVAL-1 Sp. z o.o. oraz WIND T1 Sp. z o.o. nie stanowią przedsięwzięcia w rozumieniu MSSF 3 Połączenia jednostek, i w związku z tym transakcja nabycia spółek została rozliczona jako nabycie aktywów niestanowiących przedsięwzięcia. Na dzień 31 grudnia 2020 roku udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale i organie stanowiącym pozostałych istotnych spółek zależnych i współzależnych nie uległ zmianie od dnia 31 grudnia 2019 roku. 3. Oświadczenie o zgodności Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE”). MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Spółki Grupy oraz jednostka dominująca prowadzą swoje księgi rachunkowe i sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez UE, z wyjątkiem TAURON Czech Energy s.r.o., która prowadzi swoje księgi rachunkowe oraz sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi w Republice Czeskiej oraz spółek AVAL-1 Sp. z o.o., WIND T1 Sp. z o.o., TEC1 sp. z o.o., TEC2 sp. z o.o., TEC3 sp. z o.o. i spółek komandytowych, które prowadzą swoje księgi rachunkowe oraz sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Ustawą o rachunkowości. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera korekty nie zawarte w księgach rachunkowych jednostek Grupy wprowadzone w celu doprowadzenia niniejszego sprawozdania skonsolidowanego do zgodności z MSSF zatwierdzonymi przez UE. 4. Kontynuacja działalności Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. w okresie nie krótszym niż 1 rok od dnia bilansowego. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy. Grupa identyfikuje i aktywnie zarządza ryzykiem płynności rozumianym jako możliwość utraty lub ograniczenie zdolności do regulowania bieżących wydatków. Grupa posiada pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności. Na dzień bilansowy Grupa posiada dostępne finansowanie w ramach umów finansowania. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku na obszarze działalności Grupy pojawiła się pandemia COVID-19, powodująca zakłócenia w systemie gospodarczym i administracyjnym w Polsce oraz wywołująca istotne zmiany w otoczeniu rynkowym, mogące mieć wpływ na sytuację finansową Grupy i Spółki. Zarząd przeanalizował sytuację w kontekście COVID-19 oraz w oparciu o rozpatrywane scenariusze, na chwilę obecną w obszarze płynności, finansowania i zabezpieczenia kontynuowania działalności operacyjnej nie identyfikuje ryzyka dla kontynuacji działalności w przewidywanej przyszłości, tj. w okresie nie krótszym niż 1 rok od dnia bilansowego, z uwzględnieniem opisu wpływu pandemii COVID-19 na działalność Grupy, o czym szerzej w nocie 59 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 5. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i spółek zależnych, z wyjątkiem TAURON Czech Energy s.r.o. objętych niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym oraz walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski. Walutą funkcjonalną TAURON Czech Energy s.r.o. jest korona czeska („CZK”). Pozycje sprawozdań finansowych TAURON Czech Energy s.r.o. są przeliczane przy użyciu odpowiednich kursów wymiany na walutę prezentacji Grupy TAURON. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych („PLN”), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach PLN. 6. Zasady (polityka) rachunkowości Istotne zasady rachunkowości przedstawiono w poszczególnych notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za wyjątkiem zasad konsolidacji oraz rozliczania nabycia przedsięwzięć (w tym pod wspólną kontrolą), które zostały przedstawione poniżej. Zasady konsolidacji oraz rozliczanie nabycia przedsięwzięć (w tym pod wspólną kontrolą): Konsolidacja Za jednostki zależne uznaje się te jednostki, w odniesieniu do których jednostka dominująca, bezpośrednio lub pośrednio poprzez swoje jednostki zależne sprawuje kontrolę. Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jednostki dominującej, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości. Salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy, w tym niezrealizowane zyski i straty (jeżeli nie wskazują na utratę wartości) wynikające z transakcji w ramach Grupy są eliminowane. Nabycia przedsięwzięć Objęcie kontroli nad przedsięwzięciem rozlicza się metodą przejęcia. Na dzień przejęcia jednostka przejmująca ujmuje możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa oraz przejęte zobowiązania i wycenia w ich wartościach godziwych. Nadwyżka sumy przekazanej zapłaty za przejęcie, kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz wartości godziwej na dzień przejęcia uprzednio posiadanego udziału w jednostce przejmowanej, nad kwotą netto ustalonej na dzień przejęcia wartości godziwych możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów, przejętych zobowiązań i zobowiązań warunkowych stanowi wartość firmy. W przypadku gdy wspomniana różnica jest ujemna to Grupa dokonuje ponownej oceny identyfikacji oraz wyceny możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych jednostki przejmowanej oraz wartości godziwej zapłaty i ujmuje od razu w sprawozdaniu z całkowitych dochodów ewentualną nadwyżkę pozostałą po dokonaniu ponownej oceny (zysk z okazyjnego nabycia). W przypadku, gdy nabyte aktywa nie stanowią przedsięwzięcia w rozumieniu MSSF 3 Połączenia jednostek Grupa rozlicza transakcje jako nabycie aktywów. Nabycia przedsięwzięć pod wspólną kontrolą Skarbu Państwa Transakcje połączenia jednostek gospodarczych znajdujących się pod wspólną kontrolą Skarbu Państwa (tj. podmioty łączące się były zarówno przed, jak i po transakcji kontrolowane przez Skarb Państwa) rozliczane są metodą łączenia udziałów na zasadach opisanych poniżej. Sprawozdanie finansowe po połączeniu odzwierciedla fakt ciągłości wspólnej kontroli oraz nie odzwierciedla zmian wartości aktywów netto do wartości godziwych (lub też rozpoznania nowych aktywów) lub wyceny wartości firmy, ponieważ żaden z łączących się podmiotów nie jest w istocie nabywany. Sprawozdanie finansowe przygotowywane jest tak, jakby łączące się podmioty były połączone ze sobą od dnia objęcia ich wspólną kontrolą. Różnica pomiędzy wartością księgową aktywów netto rozpoznanych w wyniku połączenia a wartością udziałów rozpoznawanych dotychczas w księgach spółki przejmującej lub przekazaną zapłatą zostaje rozpoznana w kapitale własnym spółki przejmującej. 7. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach W procesie stosowania polityki rachunkowości największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań i zdarzeń w poszczególnych obszarach. W okresie objętym niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym nie miały miejsca istotne zmiany wielkości szacunkowych oraz metodologii dokonywania szacunków, które miałyby wpływ na okres bieżący lub na okresy przyszłe, inne niż te przedstawione poniżej oraz opisane w dalszej części niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań opisano w poszczególnych notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Istotne szacunki odnoszą się do odpisów na aktywa niefinansowe ujmowane w wyniku przeprowadzanych testów na utratę wartości, o czym szerzej w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Poza powyższym, Grupa dokonuje istotnych szacunków w zakresie ujmowanych zobowiązań warunkowych, w szczególności w zakresie spraw sądowych, w których spółki Grupy są stroną. Zobowiązania warunkowe zostały szerzej opisane w nocie 54 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wpływ COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych oraz wycenę do wartości godziwej instrumentów finansowych Wpływ COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych należności od odbiorców Szacunki i założenia W odniesieniu do należności od odbiorców Grupa szacuje wielkość odpisów na oczekiwane straty kredytowe w oparciu o ważoną prawdopodobieństwem stratę kredytową, jaka zostanie poniesiona w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych zdarzeń: • nastąpi znaczne (istotne) opóźnienie płatności, • dłużnik zostanie postawiony w stan likwidacji albo upadłości albo restrukturyzacji, • należności skierowane zostaną na drogę egzekucji administracyjnej, postępowania sądowego albo egzekucji sądowej. Dla należności od odbiorców Grupa wydzieliła portfel kontrahentów strategicznych oraz portfel pozostałych kontrahentów. Ryzyko niewypłacalności kontrahentów strategicznych jest oceniane w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania, przy uwzględnieniu szacunków w zakresie potencjalnych odzysków z tytułu wniesionych zabezpieczeń. W przypadku należności od pozostałych kontrahentów oczekuje się, że skorygowane dane w zakresie historycznej spłacalności mogą odzwierciedlać ryzyko kredytowe, jakie ponoszone będzie w okresach przyszłych. Oczekiwane straty kredytowe dla tej grupy kontrahentów oszacowane zostały z wykorzystaniem macierzy wiekowania należności oraz przypisanych do poszczególnych przedziałów i grup (między innymi należności dochodzone na drodze sądowej, należności od kontrahentów w upadłości) wskaźników procentowych pozwalających na oszacowanie wartości należności od odbiorców, co do których oczekuje się, że nie zostaną spłacone. Wpływ COVID-19 na metodologię szacunków i założeń Oczekuje się, że ekonomiczne skutki COVID-19 będą miały wpływ na jakość portfela aktywów finansowych spółek z Grupy i ograniczą poziom spłacalności należności od odbiorców. Prognozowany wpływ jest zróżnicowany w zależności od sektora gospodarki, w którym funkcjonuje dany kontrahent. Ze względu na niepewność związaną z dalszym rozwojem COVID-19 oraz oczekiwany wpływ programów pomocowych, możliwość precyzyjnej estymacji przyszłej spłacalności należności od odbiorców jest ograniczona. W celu uwzględnienia wpływu czynników przyszłych (w tym COVID-19) dla portfela klientów strategicznych i pozostałych Grupa dokonała: • aktualizacji parametrów modelu oczekiwanej straty kredytowej w zakresie odpowiednich współczynników oraz stopy odzysku, • uwzględnienia podejścia o charakterze prognostycznym (współczynnika forward-looking). Wpływ COVID-19 na poziom dokonanych szacunków Szacunki uwzględniające niepewności związane z efektem wpływu COVID-19 na oczekiwane straty kredytowe w okresach przyszłych od należności od odbiorców wyniosły 19 628 tysięcy złotych, co wpłynęło na obciążenie wyniku operacyjnego Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku. Łączna oczekiwana strata kredytowa na dzień 31 grudnia 2020 roku kalkulowana dla należności od odbiorców (poza należnościami dochodzonymi na drodze sądowej) oszacowana została na poziomie 60 522 tysiące złotych. Grupa zakłada, że wolumen dostępnych do analizy danych w okresach przyszłych będzie wzrastał i pozwoli na rozszerzenie zakresu analiz dla oczekiwanych strat kredytowych na potrzeby kolejnego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wpływ COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych oraz wycenę do wartości godziwej udzielonych pożyczek oraz wystawionej gwarancji Szacunki i założenia Dla pożyczek klasyfikowanych do aktywów wycenianych w zamortyzowanym koszcie Grupa szacuje wielkość odpisów aktualizujących ich wartość. Ryzyko niewypłacalności pożyczkobiorców szacowane jest w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania, przy uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie. Wycena pożyczki klasyfikowanej do aktywów wycenianych w wartości godziwej szacowana jest jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego pożyczkobiorcy. Wystawione gwarancje szacowane są w kwocie oczekiwanych strat kredytowych. Wpływ COVID-19 na metodologię szacunków i założeń W celu uwzględnienia wpływu czynników przyszłych (w tym COVID-19) Grupa dokonała korekt prawdopodobieństwa oczekiwanych strat kredytowych w oparciu o notowania instrumentów Credit Default Swap (CDS), zdywersyfikowanych w zależności od wewnętrznego ratingu kontrahenta. Wpływ COVID-19 na poziom dokonanych szacunków Efekt uwzględnienia wpływu COVID-19 na metodologię dokonanych szacunków zaskutkował wzrostem oczekiwanych strat kredytowych od zobowiązania pozabilansowego z tytułu wystawionej przez Spółkę gwarancji wpływającymi łącznie na obciążenie kosztów finansowych Grupy w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w kwocie 14 497 tysięcy złotych, co zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe ujęte zostało jako wzrost zobowiązań finansowych. Na dzień bilansowy, w kontekście przeprowadzonych analiz i dokonanej wyceny udzielonych pożyczek, Grupa oceniła, że nie jest w stanie wiarygodnie określić wpływ COVID-19 na zmniejszenie wartości bilansowej udzielonych pożyczek. Grupa zakłada, że wolumen dostępnych do analizy danych w okresach przyszłych będzie wzrastał i pozwoli na rozszerzenie zakresu analiz dla oczekiwanych strat kredytowych na potrzeby kolejnego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 8. Opublikowane standardy i zmiany do standardów, które nie weszły jeszcze w życie Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu lub zmiany do standardu, które zostały opublikowane, lecz nie weszły dotychczas w życie do dnia 31 grudnia 2020 roku. • Zmiany do standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską i nie weszły jeszcze w życie W ocenie Zarządu następujące zmiany do standardów nie spowodują istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości: Standard Data wejścia w życie w UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie) Zmiany do MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe 1 stycznia 2021 Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe i MSSF 16 Leasing: Reforma wskaźników referencyjnych stóp procentowych 1 stycznia 2021 • Standardy wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz zmiany do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską i nie weszły jeszcze w życie Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja zobowiązań finansowych jako krótko- lub długoterminowe, które mają wejść w życie w dniu 1 stycznia 2023 roku Zgodnie ze zmianami do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych zobowiązania klasyfikuje się jako długoterminowe, jeżeli jednostka ma istotne prawo do odroczenia rozliczenia zobowiązania o co najmniej 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego. Oczekiwania jednostki nie wpływają na klasyfikację. Na dzień bilansowy Spółka posiada umowy kredytowe o charakterze odnawialnym, w ramach których okres ciągnienia transz kredytu jest równy lub krótszy niż 1 rok, przy czym okres dostępności finansowania przekracza okres 12 miesięcy od dnia bilansowego i Spółka ma prawo odroczenia rozliczenia zobowiązania o co najmniej 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego. W przypadku tych umów kredytowych Spółka klasyfikuje transze jako zobowiązanie długoterminowe lub krótkoterminowe zgodnie z oczekiwaniem odnośnie spłaty zobowiązania. Na dzień 31 grudnia 2020 roku z uwzględnieniem intencji Spółki transze o łącznej wartości nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych klasyfikowane są jako zobowiązania krótkoterminowe. Spółka w ramach umowy ma prawo odroczenia rozliczenia zobowiązania o okres przekraczający 12 miesięcy, tym samym zgodnie ze zmianami do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych wspomniane zobowiązanie zostałoby zaklasyfikowane jako zobowiązanie długoterminowe. W ocenie Zarządu następujące standardy i zmiany do standardów nie spowodują istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości: Standard Data wejścia w życie według standardu, niezatwierdzone przez UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie) MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe 1 stycznia 2016 Zmiany do MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe oraz MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach: Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany data wejścia w życie zmian została odroczona Zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek: Zmiany do odniesień do Założeń Koncepcyjnych 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe: Przychody osiągnięte przed oddaniem do użytkowania 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe: Koszty wypełnienia obowiązków umownych 1 stycznia 2022 Zmiany do różnych standardów Poprawki do MSSF (cykl 2018-2020): MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy 1 stycznia 2022 MSSF 9 Instrumenty finansowe 1 stycznia 2022 MSR 41 Rolnictwo 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych i Stanowiska Praktycznego 2: Ujawnianie informacji dotyczących zasad (polityki) rachunkowości 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów: Definicja wartości szacunkowych 1 stycznia 2023 MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe 1 stycznia 2023 Komisja Europejska postanowiła nie rozpoczynać procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe. 9. Zmiany stosowanych zasad rachunkowości Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2019 roku, z wyjątkiem zastosowania zmian do standardów wymienionych poniżej oraz zmian zasad rachunkowości i prezentacji stosowanych przez Grupę, co zostało opisane poniżej. 9.1. Zastosowanie zmian do standardów W ocenie Zarządu wprowadzenie następujących zmian do standardów nie miało istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości: Standard Data wejścia w życie w UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie) Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych oraz MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów: Definicja istotnych pominięć lub zniekształceń pozycji 1 stycznia 2020 Zmiany do Odniesień do Założeń Koncepcyjnych zawartych w MSSF 1 stycznia 2020 Zmiany do MSSF 16 Leasing 1 stycznia 2020 Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena oraz MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnienia: Reforma wskaźników referencyjnych stóp procentowych 1 stycznia 2020 W dniu 1 stycznia 2020 roku weszły w życie zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek. Najistotniejsze zmiany wprowadzone do ww. standardu obejmują doprecyzowanie definicji przedsięwzięcia. Zmiany mają zastosowanie prospektywnie w stosunku do okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie. Grupa ocenia, że zmiany mogą mieć wpływ na ewentualne przyszłe transakcje objęte MSSF 3 Połączenia jednostek związane z nabyciem przedsięwzięć. 9.2. Pozostałe zmiany zasad rachunkowości i zasad prezentacji stosowanych przez Grupę Działalność zaniechana W związku z klasyfikacją na dzień 31 grudnia 2020 roku aktywów i zobowiązań spółki zależnej jako grupy do zbycia, o czym szerzej w notach 19 i 36 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, dane porównywalne zostały odpowiednio przekształcone celem zaprezentowania wyniku z działalności zaniechanej, co zostało zaprezentowane w tabeli poniżej. Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane zatwierdzone) Prezentacja działalności zaniechanej Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży 19 558 292 (445 956) 19 112 336 Rekompensaty 952 650 - 952 650 Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (19 264 536) 335 590 (18 928 946) Zysk brutto ze sprzedaży 1 246 406 (110 366) 1 136 040 Koszty sprzedaży (499 171) 3 031 (496 140) Koszty ogólnego zarządu (658 664) 24 711 (633 953) Pozostałe przychody i koszty operacyjne 158 936 (13 782) 145 154 Udział w zyskach (stratach) wspólnych przedsięwzięć 47 947 - 47 947 Zysk operacyjny 295 454 (96 406) 199 048 Koszty odsetkowe od zadłużenia (250 800) 2 019 (248 781) Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe (60 022) (2 989) (63 011) Strata przed opodatkowaniem (15 368) (97 376) (112 744) Podatek dochodowy 3 685 14 862 18 547 Strata netto z działalności kontynuowanej (11 683) (82 514) (94 197) Zysk netto z działalności zaniechanej - 82 514 82 514 Strata netto (11 683) - (11 683) Wycena instrumentów zabezpieczających 15 179 - 15 179 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej 505 - 505 Podatek dochodowy (2 884) - (2 884) Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy 12 800 - 12 800 Zyski (straty) aktuarialne (140 320) 3 056 (137 264) Podatek dochodowy 26 654 (581) 26 073 Udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnych przedsięwzięć (987) - (987) Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej nie podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (114 653) 2 475 (112 178) Pozostałe całkowite dochody z działalności zaniechanej - (2 475) (2 475) Pozostałe całkowite dochody netto (101 853) - (101 853) Łączne całkowite dochody (113 536) - (113 536) SEGMENTY DZIAŁALNOŚCI 10. Informacje dotyczące segmentów działalności Grupa prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne za bieżący okres sprawozdawczy oraz okres porównywalny. Organizacja i zarządzanie Grupą odbywają się w podziale na segmenty, uwzględniające rodzaj oferowanych wyrobów i usług. Każdy z segmentów stanowi strategiczną jednostkę gospodarczą, oferującą inne wyroby i obsługującą inne rynki. Grupa stosuje takie same zasady rachunkowości dla wszystkich segmentów operacyjnych. Grupa rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych, czyli przy zastosowaniu bieżących cen rynkowych. Przychody z tytułu transakcji pomiędzy segmentami są eliminowane w procesie konsolidacji. Koszty ogólnego zarządu jednostki dominującej po wyeliminowaniu kosztów wynikających z transakcji wewnątrzgrupowych są prezentowane w kosztach nieprzypisanych. Koszty ogólnego zarządu jednostki dominującej ponoszone są na rzecz całej Grupy i nie można ich bezpośrednio przyporządkować do jednego segmentu operacyjnego. Aktywa segmentu nie zawierają podatku odroczonego, należności z tytułu podatku dochodowego oraz aktywów finansowych, z wyjątkiem należności od odbiorców i innych należności finansowych, aktywów z tytułu dodatniej wyceny towarowych pochodnych instrumentów finansowych oraz środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, które stanowią aktywa segmentu. Zobowiązania segmentu nie zawierają podatku odroczonego, zobowiązania z tytułu podatku dochodowego oraz zobowiązań finansowych, z wyjątkiem zobowiązań wobec dostawców, zobowiązań inwestycyjnych, zobowiązań z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązań z tytułu ujemnej wyceny towarowych pochodnych instrumentów finansowych, które stanowią zobowiązania segmentu. Finansowanie Grupy (łącznie z kosztami i przychodami finansowymi) oraz podatek dochodowy są monitorowane na poziomie Grupy i nie ma miejsca ich alokacja do segmentów. Żaden z segmentów operacyjnych Grupy nie został połączony z innym segmentem w celu stworzenia sprawozdawczych segmentów operacyjnych. Zarząd monitoruje oddzielnie wyniki operacyjne segmentów w celu podejmowania decyzji dotyczących alokacji zasobów, oceny skutków tej alokacji oraz wyników działalności. Podstawą oceny wyników działalności jest EBITDA oraz zysk lub strata na działalności operacyjnej. Przez EBITDA Grupa rozumie EBIT powiększony o amortyzację oraz odpisy na aktywa niefinansowe. Do odpisów na aktywa niefinansowe Grupa TAURON zalicza odpisy na aktywa niefinansowe jednostek konsolidowanych metodą pełną oraz udział w odpisach na aktywa niefinansowe jednostek wycenianych metodą praw własności. Przez EBIT Grupa rozumie zysk/(stratę) przed opodatkowaniem, przychodami i kosztami finansowymi, tj. zysk/(stratę) operacyjną z działalności kontynuowanej i zaniechanej. Zmiana podziału sprawozdawczości Grupy na segmenty operacyjne Podział sprawozdawczości Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku oparty jest na segmentach operacyjnych zaprezentowanych w tabeli poniżej. Od dnia 1 stycznia 2020 roku Grupa wydzieliła nowy segment operacyjny Odnawialne źródła energii, przypisując do niego dane spółek, których działalność związana jest z wytwarzaniem energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, tj. wiatrowych i wodnych. Ponadto w segmencie Odnawialne źródła energii Grupa prezentuje działalność spółki TAURON Wytwarzanie S.A. związaną z wytwarzaniem energii ze źródeł fotowoltaicznych. Do dnia 31 grudnia 2019 roku spółki przypisane obecnie do segmentu Odnawialne źródła energii przypisane były do segmentu operacyjnego Wytwarzanie. Dane za okres porównywalny, tj. za rok zakończony dnia 31 grudnia 2019 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku zostały odpowiednio przekształcone. Wydzielenie segmentu operacyjnego Odnawialne źródła energii wiąże się z dokonaną przez Grupę w roku 2019 aktualizacją kierunków strategicznych będących uzupełnieniem Strategii Grupy TAURON na lata 2016-2025. W aktualizacji tej Grupa TAURON podkreśliła potrzebę dostosowania do wymogów środowiskowych i koncentrację na rozwoju źródeł nisko- i zeroemisyjnych przy jednoczesnym uelastycznieniu portfela aktywów Grupy. Aktualizacja kierunków strategicznych wzmocniła istotność rozwoju czystej energii, która będzie podstawą budowy wartości Grupy TAURON i zakłada zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w aktywach wytwórczych Grupy TAURON. W ramach realizacji powyższej strategii w dniu 3 września 2019 roku podpisana została dokumentacja transakcyjna nabycia przez spółki TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o., TEC3 Sp. z o.o. pięciu farm wiatrowych należących do grupy in.ventus. W wyniku tej transakcji istotnie zwiększył się potencjał produkcyjny związany z odnawialnymi źródłami energii Grupy, a co za tym idzie wzrosła istotność danych finansowych związanych z działalnością produkcyjną w obszarze odnawialnych źródeł energii. Segmenty operacyjne Przedmiot działalności Spółki zależne/ Spółki ujmowane metodą praw własności Wydobycie Wydobycie węgla kamiennego TAURON Wydobycie S.A. Wytwarzanie TAURON Wytwarzanie S.A. Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. TAURON Serwis Sp. z o.o. TAMEH HOLDING Sp. z o.o.1 TAMEH POLSKA Sp. z o.o.1 TAMEH Czech s.r.o.1 Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.1 Wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach konwencjonalnych, w tym w kogeneracji, jak również wytwarzanie energii elektrycznej przy współspalaniu biomasy i innej termicznie pozyskiwanej energii. Podstawowe paliwa to węgiel kamienny, biomasa, gaz koksowniczy i wielkopiecowy. Produkcja, dystrybucja i sprzedaż ciepła Odnawialne źródła energii Wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach odnawialnych TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. Marselwind Sp. z o.o. TEC1 Sp. z o.o. TEC2 Sp. z o.o. TEC3 Sp. z o.o. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno I sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno II sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno III sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno IV sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno V sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno VI sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Śniatowo sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Dobrzyń sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Gołdap sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Ino 1 sp.k. WIND T1 Sp. z o.o. AVAL-1 Sp. z o.o. TAURON Wytwarzanie S.A. 3 Dystrybucja Dystrybucja energii elektrycznej TAURON Dystrybucja S.A. TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o. Sprzedaż Handel hurtowy energią elektryczną, jak również obrót prawami do emisji CO2 i świadectwami pochodzenia oraz sprzedaż energii elektrycznej do krajowych odbiorców końcowych lub podmiotów dokonujących dalszej odsprzedaży energii elektrycznej TAURON Polska Energia S.A. TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. TAURON Czech Energy s.r.o. TAURON Nowe Technologie S.A.2 1 Spółki ujmowane metodą praw własności. 2 W dniu 1 czerwca 2020 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki z dotychczasowej TAURON Dystrybucja Serwis S.A. na TAURON Nowe Technologie S.A. 3 TAURON Wytwarzanie S.A. klasyfikuje w segmencie Odnawialne źródła energii aktywa związane z wytwarzaniem energii w źródłach fotowoltaicznych. Oprócz powyższych głównych segmentów działalności, Grupa TAURON prowadzi również działalność w obszarze wydobycia kamienia, w tym kamienia wapiennego, na potrzeby energetyki, hutnictwa, budownictwa i drogownictwa oraz w obszarze produkcji sorbentów przeznaczonych do instalacji odsiarczania spalin metodą mokrą oraz do wykorzystania w kotłach fluidalnych (Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o.). Jako pozostała działalność Grupy traktowana jest również działalność spółek TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o., Bioeko Grupa TAURON Sp. z o.o., Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. Prezentacja spółki zależnej jako działalności zaniechanej Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa prezentuje spółkę zależną TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupę do zbycia, o czym szerzej w notach 19 i 36 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W związku z tym działalność spółki została zaprezentowana w ramach działalności zaniechanej. Poprzednio wykazywana była w ramach segmentu Wytwarzanie. Dane porównywalne zostały odpowiednio przekształcone. 10.1. Segmenty operacyjne Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Segmenty operacyjne Pozostałe Pozycje nieprzypisane / Eliminacje Razem działalność kontynuowana Działalność zaniechana Razem działalność kontynuowana i zaniechana Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Przychody Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 326 840 2 019 942 147 116 3 310 307 14 053 536 142 744 - 20 000 485 849 523 20 850 008 Sprzedaż między segmentami 724 282 1 406 791 468 442 3 550 526 2 982 681 890 850 (10 023 572) - - - Sprzedaż do działalności zaniechanej 801 66 654 - 5 521 213 041 80 898 - 366 915 (366 915) - Przychody segmentu ogółem 1 051 923 3 493 387 615 558 6 866 354 17 249 258 1 114 492 (10 023 572) 20 367 400 482 608 20 850 008 Rekompensaty - - - - 66 448 - - 66 448 - 66 448 Zysk/(strata) segmentu (886 665) (2 728 621) 145 801 1 857 009 641 648 136 169 (98 524) (933 183) (717 342) (1 650 525) Udział w zysku/(stracie) wspólnych przedsięwzięć - 15 765 - - - - - 15 765 - 15 765 Koszty nieprzypisane - - - - - - (97 217) (97 217) - (97 217) EBIT (886 665) (2 712 856) 145 801 1 857 009 641 648 136 169 (195 741) (1 014 635) (717 342) (1 731 977) Przychody/(koszty) finansowe netto - - - - - - (641 033) (641 033) (1 113) (642 146) Zysk/(strata) przed opodatkowaniem (886 665) (2 712 856) 145 801 1 857 009 641 648 136 169 (836 774) (1 655 668) (718 455) (2 374 123) Podatek dochodowy - - - - - - (77 882) (77 882) (35 872) (113 754) Zysk/(strata) netto za okres (886 665) (2 712 856) 145 801 1 857 009 641 648 136 169 (914 656) (1 733 550) (754 327) (2 487 877) Aktywa i zobowiązania Aktywa segmentu 1 115 883 7 483 993 2 438 924 20 079 215 4 614 093 775 856 - 36 507 964 1 829 617 38 337 581 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach - 586 559 - - - - - 586 559 - 586 559 Aktywa nieprzypisane - - - - - - 486 924 486 924 - 486 924 Aktywa ogółem 1 115 883 8 070 552 2 438 924 20 079 215 4 614 093 775 856 486 924 37 581 447 1 829 617 39 411 064 Zobowiązania segmentu 1 048 140 1 711 977 238 633 1 813 796 1 781 168 559 237 - 7 152 951 487 617 7 640 568 Zobowiązania nieprzypisane - - - - - - 15 358 231 15 358 231 - 15 358 231 Zobowiązania ogółem 1 048 140 1 711 977 238 633 1 813 796 1 781 168 559 237 15 358 231 22 511 182 487 617 22 998 799 EBIT (886 665) (2 712 856) 145 801 1 857 009 641 648 136 169 (195 741) (1 014 635) (717 342) (1 731 977) Amortyzacja (169 546) (267 538) (151 051) (1 165 576) (44 562) (92 897) - (1 891 170) (62 972) (1 954 142) Odpisy aktualizujące (559 798) (2 617 463) - (421) 2 858 (239) - (3 175 063) (825 489) (4 000 552) EBITDA (157 321) 172 145 296 852 3 023 006 683 352 229 305 (195 741) 4 051 598 171 119 4 222 717 Pozostałe informacje dotyczące segmentu Nakłady inwestycyjne * 345 057 1 336 489 39 666 1 907 947 61 331 248 485 - 3 938 975 100 319 4 039 294 * Nakłady inwestycyjne obejmują nakłady na rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów z wyłączeniem nabycia praw do emisji CO2 oraz praw majątkowych pochodzenia energii. Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone) Segmenty operacyjne Pozostałe Pozycje nieprzypisane / Eliminacje Razem działalność kontynuowana Działalność zaniechana Razem działalność kontynuowana i zaniechana Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Przychody Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 345 274 2 696 572 143 578 3 202 234 12 173 480 111 418 - 18 672 556 885 736 19 558 292 Sprzedaż między segmentami 512 196 703 611 290 333 3 387 036 2 462 866 821 315 (8 177 357) - - - Sprzedaż do działalności zaniechanej 86 963 28 454 - 5 594 271 591 47 178 - 439 780 (439 780) - Przychody segmentu ogółem 944 433 3 428 637 433 911 6 594 864 14 907 937 979 911 (8 177 357) 19 112 336 445 956 19 558 292 Rekompensaty - - - - 952 650 - - 952 650 - 952 650 Zysk/(strata) segmentu (1 391 949) (557 582) 284 346 1 443 741 382 185 46 152 51 477 258 370 96 406 354 776 Udział w zysku/(stracie) wspólnych przedsięwzięć - 47 947 - - - - - 47 947 - 47 947 Koszty nieprzypisane - - - - - - (107 269) (107 269) - (107 269) EBIT (1 391 949) (509 635) 284 346 1 443 741 382 185 46 152 (55 792) 199 048 96 406 295 454 Przychody/(koszty) finansowe netto - - - - - - (311 792) (311 792) 970 (310 822) Zysk/(strata) przed opodatkowaniem (1 391 949) (509 635) 284 346 1 443 741 382 185 46 152 (367 584) (112 744) 97 376 (15 368) Podatek dochodowy - - - - - - 18 547 18 547 (14 862) 3 685 Zysk/(strata) netto za okres (1 391 949) (509 635) 284 346 1 443 741 382 185 46 152 (349 037) (94 197) 82 514 (11 683) Aktywa i zobowiązania Aktywa segmentu 1 294 329 9 451 839 2 491 198 19 176 164 4 730 135 648 705 - 37 792 370 2 758 401 40 550 771 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach - 559 144 - - - - - 559 144 - 559 144 Aktywa nieprzypisane - - - - - - 807 850 807 850 - 807 850 Aktywa ogółem 1 294 329 10 010 983 2 491 198 19 176 164 4 730 135 648 705 807 850 39 159 364 2 758 401 41 917 765 Zobowiązania segmentu 928 077 1 671 341 194 822 2 011 950 1 855 630 511 992 - 7 173 812 487 910 7 661 722 Zobowiązania nieprzypisane - - - - - - 15 163 383 15 163 383 - 15 163 383 Zobowiązania ogółem 928 077 1 671 341 194 822 2 011 950 1 855 630 511 992 15 163 383 22 337 195 487 910 22 825 105 EBIT (1 391 949) (509 635) 284 346 1 443 741 382 185 46 152 (55 792) 199 048 96 406 295 454 Amortyzacja (197 617) (268 862) (109 829) (1 161 247) (40 801) (89 193) - (1 867 549) (124 184) (1 991 733) Odpisy aktualizujące (694 467) (678 887) 25 962 (820) (5 591) (841) - (1 354 644) 42 464 (1 312 180) EBITDA (499 865) 438 114 368 213 2 605 808 428 577 136 186 (55 792) 3 421 241 178 126 3 599 367 Pozostałe informacje dotyczące segmentu Nakłady inwestycyjne * 479 519 1 584 702 13 885 1 784 941 47 460 132 901 - 4 043 408 84 483 4 127 891 * Nakłady inwestycyjne obejmują nakłady na rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów, z wyłączeniem nabycia praw do emisji CO2 oraz praw majątkowych pochodzenia energii. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku zostały rozpoczęte prace dotyczące transformacji branży górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Prace prowadzone są pod przewodnictwem Sekretarza stanu, Pełnomocnika Rządu do Spraw Transformacji Spółek Energetycznych i Górnictwa Węglowego. Zgodnie z ustaleniami pomiędzy przedstawicielami Rządu i przedstawicielami spółki TAURON Wydobycie S.A., spółka ta uczestniczy w negocjacjach nad przygotowaniem umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego („Umowa społeczna”). Umowa społeczna ma obejmować swoim zakresem m.in. harmonogram likwidacji kopalń należących do polskich spółek górniczych, a także finansowanie środkami budżetowymi kosztów likwidacji majątku nieprodukcyjnego oraz pakietu osłon socjalnych dla pracowników kopalń. Poza finansowaniem wskazanych powyżej kosztów związanych z likwidacją branży, Umowa społeczna uwzględnia również możliwość finansowania niedoborów płynności finansowej funkcjonujących kopalń, poprzez potencjalne dopłaty do produkcji. Aktualnie, Umowa społeczna jest przedmiotem uzgodnień pomiędzy stroną społeczną i przedstawicielami Rządu. Powyższe zdarzenia mogą istotnie przełożyć się na kształt oraz dane finansowe segmentu Wydobycie w kolejnych okresach sprawozdawczych. W latach obrotowych zakończonych dnia 31 grudnia 2020 roku oraz dnia 31 grudnia 2019 roku, Grupa nie zidentyfikowała pojedynczych klientów, z którymi zrealizowałaby przychody ze sprzedaży przekraczające poziom 10% łącznych przychodów ze sprzedaży Grupy TAURON. 10.2. Geograficzne obszary działalności Działalność Grupy w przeważającym zakresie prowadzona jest na terenie Polski. Sprzedaż na rzecz klientów zagranicznych przedstawia tabela poniżej. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Sprzedaż na rzecz klientów zagranicznych, w tym: 174 156 204 386 Czechy 171 805 198 792 Pozostałe kraje 2 351 5 594 Sprzedaż na rzecz klientów zagranicznych dotyczy w głównej mierze sprzedaży energii elektrycznej, która stanowiła w latach obrotowych zakończonych dnia 31 grudnia 2020 roku oraz dnia 31 grudnia 2019 roku odpowiednio 92% oraz 93% przychodów na rzecz klientów zagranicznych. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH 11. Utrata wartości aktywów niefinansowych WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Wartość firmy podlega corocznemu testowi sprawdzającemu, czy nastąpiła utrata wartości oraz każdorazowo, gdy występują przesłanki. Pozostałe niefinansowe aktywa trwałe podlegają testowi na utratę wartości, gdy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości. W ramach testu na utratę wartości Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne („CGU”), do którego dany składnik aktywów należy. W celu przeprowadzenia testu na utratę wartości, wartość firmy przejęta w wyniku połączenia lub nabycia jednostek zostaje w chwili przejęcia przypisana do poszczególnych ośrodków lub zespołów ośrodków wypracowujących środki pieniężne. Informacje dotyczące określenia CGU, do którego alokowana zostaje wartość firmy zawiera nota 23. Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub CGU odpowiada wyższej z dwóch: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej. Jeśli wartość bilansowa składnika aktywów/CGU jest wyższa niż jego wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej. Odpis z tytułu utraty wartości w pierwszej kolejności przypisuje się do wartości firmy, pozostałą kwotę odpisu alokuje się do poszczególnych aktywów wchodzących w skład CGU do udziału wartości bilansowej poszczególnych aktywów w wartości bilansowej CGU, przy czym w wyniku alokacji odpisu wartość bilansowa składnika aktywów nie może być niższa od najwyższej z trzech kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia, wartości użytkowej i zera. W przypadku kiedy przesłanki, z uwagi na które w okresach poprzednich został ujęty odpis z tytułu utraty wartości, już nie występują, odpis ten zostaje odwrócony bądź zmniejszony. Odpis z tytułu utraty wartości dotyczący wartości firmy nie podlega odwróceniu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy, czy nastąpiły obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika niefinansowych aktywów trwałych. W ramach analizy wystąpienia przesłanek analizowane są zarówno czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne. W trakcie przeprowadzania testu na utratę wartości Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej. Oszacowanie wartości użytkowej jednostek generujących przepływy pieniężne odbywa się w oparciu o ich przyszłe przepływy pieniężne, które następnie przy zastosowaniu stopy dyskontowej koryguje się do wartości bieżącej. W ramach kalkulacji wartości użytkowej przyjmuje się szereg założeń, o czym szerzej poniżej. Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa ujęła odpisy aktualizujące dotyczące niefinansowych aktywów trwałych będące wynikiem testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2020 roku. Wartość odzyskiwalna tej grupy aktywów odpowiada ich wartości użytkowej. Odpisy aktualizujące obciążyły koszt własny sprzedaży. Odpis aktualizujący ujęty w wyniku testów przeprowadzonych w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku dotyczy następujących jednostek generujących przepływy pieniężne: CGU Spółka Poziom stopy dyskontowej (przed opodatkowaniem) przyjęty w testach na dzień: Wartość odzyskiwalna Kwota ujętego odpisu 31 grudnia 2020 30 czerwca 2020 (niebadane) 31 grudnia 2019 Stan na 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Wydobycie TAURON Wydobycie S.A. 14,85% 14,99% 14,01% - (559 638) Wytwarzanie - Węgiel TAURON Wytwarzanie S.A. / Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. 9,75% 9,34% 8,60% 5 581 640 (2 604 430) Wytwarzanie - Biomasa 8,55% 8,04% 8,60% 28 127 (6 248) Wytwarzanie - Fotowoltaika 6,98% - - 18 419 - Elekrownie wodne TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. / spółki komandytowe TEC 1 8,03% 8,27% 8,90% 577 185 - Farmy wiatrowe 8,40% 8,65% 8,94% 1 882 005 - Dystrybucja TAURON Dystrybucja S.A. 6,10% 6,44% 7,02% 22 250 205 - Razem (3 170 316) Na dzień 31 grudnia 2020 roku przeprowadzono testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, uwzględniając następujące przesłanki:  długotrwałe utrzymywanie się wartości rynkowej aktywów netto Spółki na poziomie poniżej wartości bilansowej aktywów netto;  zmiany w zakresie światowych cen surowców energetycznych, energii elektrycznej oraz cen uprawnień do emisji CO2;  duża zmienność cen energii na rynku terminowym;  spadek krajowego zużycia energii elektrycznej z uwagi na wzrost temperatur w okresie zimowym i wpływ pandemii COVID-19;  działania regulacyjne mające na celu ograniczenie wzrostu cen energii dla klientów końcowych;  zwiększone ryzyka w zakresie produkcji węgla handlowego;  skutki wyników dotychczasowych aukcji OZE oraz bardzo dynamicznego rozwoju podsektora prosumentów i mikroinstalacji w związku z uruchomionymi programami wsparcia;  skutki wprowadzenia zapisów pakietu zimowego, w tym standardu emisyjnego, niekorzystnie wpływającego na możliwość uczestnictwa w rynku mocy jednostek węglowych po 1 lipca 2025 roku;  zaostrzanie norm emisyjności i utrzymujące się niekorzystne warunki rynkowe z punktu widzenia rentowności energetyki konwencjonalnej;  spadek stopy wolnej od ryzyka. Przeprowadzone na dzień 31 grudnia 2020 roku testy wymagały oszacowania wartości użytkowej jednostek generujących przepływy pieniężne, w oparciu o ich przyszłe przepływy pieniężne, które następnie przy zastosowaniu stopy dyskontowej zostały skorygowane do wartości bieżącej. Testy na utratę wartości niefinansowych aktywów trwałych zostały przeprowadzone na poziomie poszczególnych spółek, z wyjątkiem:  TAURON Wytwarzanie S.A. oraz Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. gdzie identyfikacja ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) została rozpoznana na innym poziomie identyfikując w obszarze działalności wytwórczej energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych (węgla kamiennego) spółek Nowe Jaworzno Grupa TAURON sp. z o.o. oraz częściowo w obszarze działalności TAURON Wytwarzanie S.A. ośrodek generujący środki pieniężne: CGU Wytwarzanie Węgiel. W ramach pozostałych obszarów działalności spółki TAURON Wytwarzanie S.A. zidentyfikowane zostały ośrodki generujące środki pieniężne: CGU Wytwarzanie Biomasa oraz CGU Wytwarzanie Fotowoltaika. Głównymi przesłankami za ujęciem w ramach CGU Wytwarzanie Węgiel jednostek wytwórczych opalanych węglem było: opublikowanie w roku 2018 przepisów dotyczących nowego mechanizmu Rynku Mocy wprowadzającego nowy produkt – obowiązek mocowy; strategia przystąpienia do Rynku Mocy polegająca na podejściu portfelowym, w którym istotna jest maksymalizacja łącznych przychodów z Rynku Mocy, podział mocy na dostawców, określenie poziomu mocy stanowiącej źródła rezerwowe dla pozostałej mocy zakontraktowanej na rynku mocy oraz wysoka zależność wpływów pieniężnych pomiędzy jednostkami wytwórczymi.  TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno I Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno II Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno III Sp. Komandytowa, TEC1 Sp. z o.o. Mogilno IV Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno V Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno VI Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Dobrzyń Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Gołdap Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Ino 1 Sp. Komandytowa, gdzie test został przeprowadzony osobno dla działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej w elektrowniach wodnych w ramach TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. – CGU Elektrownie wodne, oraz dla łącznej działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej z farm wiatrowych w ramach TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. oraz pozostałych spółek – CGU Farmy wiatrowe. Konsolidacja farm wiatrowych w jedno CGU wynikała w głównej mierze ze specyfiki i charakteru podstawowych umów na serwis oraz zarządzania technicznego poszczególnych parków wiatrowych pozwalającego na optymalizację procesu wytwarzania dążącego do poprawy wskaźników ekonomicznych eksploatowanych farm wiatrowych. Ponadto, z punktu widzenia zarządczej analizy istotne jest pojęcie grupy aktywów produkujących energię w technologii wiatrowej, a nie pojedyncze funkcjonowanie farm wiatrowych. Ma to również znaczenie w celu zintegrowanego zarządzania portfelem wyprodukowanego wolumenu pochodzącego z farm wiatrowych oraz sprzedaży energii elektrycznej i praw majątkowych w ramach Grupy TAURON;  TAURON Nowe Technologie S.A. gdzie wyodrębniono działalność związaną z oświetleniem oraz dostarczaniem rozwiązań związanych z nowoczesnymi technologiami. Testy zostały przeprowadzone w oparciu o bieżącą wartość szacowanych przepływów pieniężnych z działalności CGU na podstawie szczegółowych prognoz do roku 2030, a także oszacowanej wartości rezydualnej, z wyjątkiem jednostek wytwórczych i wydobywczych, dla których szczegółowe prognozy obejmują cały okres ich funkcjonowania. Założono funkcjonowanie jednostek wydobywczych do 2049 roku. Względem testów przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2019 roku , obecne projekcje zakładają: skrócenie okresu funkcjonowania ZG Sobieski oraz ZG Janina (pierwotnie 2060 rok, obecnie rok 2049); skrócenie okresu funkcjonowania ZG Brzeszcze (pierwotnie 2059 rok, obecnie 2040 rok). Założono funkcjonowanie jednostek wytwórczych TAURON Wytwarzanie S.A. do 2035 roku. Względem testów przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2019 roku, obecne projekcje zakładają: wcześniejsze wycofanie jednego z bloków w Oddziale Jaworzno III o mocy 225 MWe (pierwotnie rok 2029, obecnie rok 2025) i przejęcie produkcji przez dwa bloki w Oddziale Jaworzno III o łącznej mocy 445 MWe; wcześniejsze wycofanie dwóch bloków w Oddziale Jaworzno III o łącznej mocy 445 MWe (pierwotnie rok 2029, obecnie rok 2028); wcześniejsze wycofanie dwóch bloków w Oddziale Jaworzno II o łącznej mocy 140 MWe (pierwotnie rok 2038, obecnie rok 2030); wcześniejsze wycofanie z eksploatacji bloku w Oddziale Łagisza o mocy 460 MWe (pierwotnie rok 2042, obecnie rok 2035). Przyjęto funkcjonowanie jednostki wytwórczej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. do 2060 roku. Prognoza elektrowni wodnych obejmuje okres do 2066 roku, a farm wiatrowych do 2040 roku. Wykorzystanie prognoz dłuższych niż 5 – letnie wynika w szczególności z długotrwałych procesów inwestycyjnych w branży energetycznej. Założenia makroekonomiczne i sektorowe przyjmowane do prognoz aktualizowane są tak często, jak występują obserwowane na rynku przesłanki do ich zmiany. Prognozy uwzględniają także znane na dzień przeprowadzenia testu zmiany w otoczeniu prawnym. Kluczowe założenia przyjęte w testach na dzień 31 grudnia 2020 roku: Kategoria Opis Węgiel Ceny węgla kamiennego w najbliższych trzech latach wykazują nominalnie tendencję wzrostową. Cena będzie się znajdować pod lekką presją wzrostową wynikającą z obserwowanych trwałych tendencji wzrostowych w zakresie krajowego kosztu wydobycia. W ujęciu długoterminowym (lata 2025-2040) ceny węgla będą natomiast spadać wskutek przyspieszania realizacji polityki dekarbonizacyjnej forsowanej przez Unię Europejską, a mającej na celu doprowadzenie do neutralności klimatycznej Europy w perspektywie roku 2050. Jej przejawem jest definitywne odchodzenie poszczególnych krajów od węgla (m.in. Niemiec, Czech oraz Polski). Kolejnym jej aspektem jest wzrost udziału energii ze źródeł OZE w bilansie energetycznym krajów członkowskich Unii Europejskiej. Po roku 2025 cena węgla w Polsce zacznie spadać, co wynikać będzie ze spadku wytwarzania energii elektrycznej z wykorzystaniem tego surowca, a także spodziewanego wzrostu wolumenów importu w obliczu wysokich poziomów kosztu wydobycia w kraju. W latach 2021-2040 przyjęto realny spadek cen węgla energetycznego o 0,6%. Energia elektryczna Przyjęta prognoza hurtowych cen energii elektrycznej na lata 2021-2040, w związku z niepewnością co do ostatecznego kształtu architektury rynku i wprowadzenia mechanizmu scarcity pricing została zaktualizowana i dostosowana w pierwszym okresie do bieżących poziomów cen rynkowych na lata 2021-2023. W okresie od 2024 do 2040 roku hurtowa cena energii elektrycznej (w cenach stałych) rośnie o 16,8%. Na kształt prognozy hurtowych cen energii elektrycznej wpływa obecna oraz przewidywana sytuacja w krajowym systemie elektroenergetycznym, prognozy cen paliw oraz kosztów zakupu uprawnień do emisji CO2. W 2021 roku założono nieznaczny wzrost cen energii o 1,5% w stosunku do roku 2020, co wynikało m.in. z przewidywań dalszego wpływu pandemii COVID-19 na ceny paliw oraz malejących poziomów marż uzyskiwanych przy sprzedaży energii elektrycznej ze źródeł opalanych węglem kamiennym. Wzrost cen do 2029 roku wynika ze wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 oraz planowanych wyłączeń bloków węglowych i atomowych w Niemczech mających bezpośredni wpływ na poziom salda wymiany międzysystemowej. W relacji do roku 2021, prognozowany wzrost cen do 2029 roku wynosi 12,9%, natomiast w latach 2030-2040 przyjęto wzrost cen o 4,4% w stosunku do roku 2029. Przyjęto ścieżkę cen detalicznych energii elektrycznej na podstawie hurtowej ceny energii czarnej przy uwzględnieniu kosztu akcyzy, kosztu obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia oraz spodziewanego poziomu marży. CO2 Przyjęto limity emisji CO2 dla produkcji ciepła zgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów, które skorygowano o poziom działalności, tj. produkcji ciepła. Przyjęto wzrostową ścieżkę ceny uprawnień do emisji CO2 w całym horyzoncie prognostycznym. W 2021 roku założono cenę uprawnień do emisji CO2 wyższą o 2% w stosunku do średniej ceny w 2020 roku. W latach 2022-2026 założono stabilizację cen CO2 na poziomie 30 EUR/Mg (28 EUR/Mg w cenach stałych) z uwagi na zapowiadany brak interwencji Komisji Europejskiej w system EU ETS co najmniej do 2026 roku. W latach 2026-2028 cena CO2 rośnie o około 16,6% z uwagi na założenie wzrostu współczynnika redukcji liniowej (LRF) do minimum 3,5% z obecnych 2,2% oraz wyższe cele redukcji emisji do 2030 roku. Prognozowana w 2029 roku cena CO2 w stosunku do średniej ceny w 2020 roku jest wyższa o 42,6%. W latach 2029-2040 założono dalszy wzrost cen uprawnień do emisji CO2 w stosunku do 2028 roku (w cenach stałych), łącznie o 31,9%. Wynika to z założenia wzrostu tempa dekarbonizacji gospodarki i dążenia do osiągnięcia neutralności klimatycznej Europy w 2050 roku. Świadectwa pochodzenia energii Przyjęto ścieżkę cenową dla świadectw pochodzenia oraz obowiązki umorzenia w kolejnych latach na bazie aktualnej ustawy OZE. Rynek Mocy Założono wyłączenie mechanizmu operacyjnej rezerwy mocy od początku roku 2021, a więc od momentu wdrożenia Rynku Mocy. Uwzględniono wdrożenie mechanizmu Rynku Mocy, zgodnie z przyjętą i notyfikowaną Ustawą o rynku mocy i Regulaminem Rynku Mocy. Założono uruchomienie płatności za moc od roku 2021 i utrzymanie ich do roku 2025 dla istniejących jednostek węglowych niespełniających kryterium EPS 550 (dla których jednostkowa emisyjność przekracza 550kg/MWh). Dla jednostek, które otrzymały kontrakty wieloletnie do dnia 31 grudnia 2019 roku, a nie spełniają kryterium EPS 550 założono utrzymanie płatności do końca obowiązywania kontraktu. OZE Dla energii zielonej uwzględniono ograniczone okresy wsparcia, zgodnie z założeniami zapisów ustawy o odnawialnych źródłach energii określającej nowe mechanizmy przyznawania wsparcia dla energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach. Okres wsparcia został ograniczony do 15 lat liczonych od momentu wprowadzenia do sieci po raz pierwszy energii elektrycznej, za którą przysługiwało świadectwo pochodzenia. WACC Przyjęto poziom średniego ważonego kosztu kapitału (WACC) kształtujący się w okresie projekcji dla poszczególnych CGU między 5,73% - 14,85% w ujęciu nominalnym przed opodatkowaniem przy uwzględnieniu stopy wolnej od ryzyka odpowiadającej rentowności 10 – letnich obligacji Skarbu Państwa (na poziomie 1,60%) oraz premii za ryzyko działalności właściwej dla branży energetycznej (6,75%). Stopa wzrostu zastosowana do ekstrapolacji prognoz przepływów pieniężnych wykraczających poza szczegółowy okres objęty planowaniem została przyjęta na poziomie 2,5% i odpowiada zakładanej długoterminowej stopie inflacji. Poziom WACC na dzień 31 grudnia 2020 roku w porównaniu do poziomu na dzień 31 grudnia 2019 roku wzrósł w segmencie Wytwarzanie i Wydobycie głównie z powodu uwzględnienia dodatkowego ryzyka specyficznego dla aktywów węglowych, natomiast spadł w segmencie OZE oraz Dystrybucja przede wszystkich z powodu spadku stopy wolnej od ryzyka. Przychód regulowany Założono przychód regulowany przedsiębiorstw dystrybucyjnych zapewniający pokrycie uzasadnionych kosztów oraz osiągnięcie zwrotu z zaangażowanego kapitału na uzasadnionym poziomie. Poziom zwrotu uzależniony jest od Wartości Regulacyjnej Aktywów. W latach 2021-2030 założono wzrost dostaw energii elektrycznej o 1,15% r/r. Wolumen sprzedaży i zdolności produkcyjne Przyjęto wolumen sprzedaży do klientów końcowych uwzględniający wzrost PKB, sytuację konkurencyjną na rynku, istotny wzrost kosztów finansowych (koszty kredytu kupieckiego), którym są obciążone spółki sprzedażowe. Spowodowało to spadek wolumenu w latach 2021-2023. Od roku 2024 planuje się stopniowe odzyskiwanie utraconego wolumenu. Uwzględniono okresy ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych oraz utrzymanie zdolności produkcyjnej w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym. W Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej procedowane jest zaskarżenie decyzji Komisji Europejskiej w zakresie zgodności ustawy o Rynku Mocy z prawem europejskim. W ocenie Zarządu ryzyko rozstrzygnięcia powodującego brak możliwości funkcjonowania Rynku Mocy w Polsce jest niskie, nawet w przypadku przejściowego zawieszenia Rynku Mocy, w związku z czym uwzględniono wdrożenie mechanizmu Rynku Mocy, zgodnie z przyjętą i notyfikowaną Ustawą o rynku mocy i Regulaminem Rynku Mocy. Konieczność dokonania odpisu aktywów CGU Wydobycie oraz CGU Wytwarzanie-Węgiel wynikała w szczególności z:  wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 wynikającego ze zmiany charakteru rynku, reformy systemu EU ETS, jak również polityki klimatycznej Unii Europejskiej silnie ukierunkowanej na przyspieszenie tempa dekarbonizacji w dążeniu do osiągnięcia neutralności klimatycznej Europy będącej realizacją Europejskiego Zielonego Ładu,  prognozowanego spadku marż rynkowych w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Spadek jest skutkiem wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 oraz zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii i nowych, bardziej efektywnych źródeł konwencjonalnych w krajowym miksie energetycznym, co negatywnie wpływa na prognozowane ceny energii elektrycznej,  zmniejszonego prognozowanego zapotrzebowania na węgiel energetyczny będącego skutkiem postępującej dekarbonizacji w Europie i ograniczenia okresu funkcjonowania kopalń węgla kamiennego w związku z dostosowaniem do polityki energetycznej Polski,  zmian w zakładanych okresach generowania przez te CGU przepływów pieniężnych, co zostało szczegółowo opisane powyżej. Analiza wrażliwości dla aktywów wydobywczych oraz wytwórczych Wyniki analizy wrażliwości dla poszczególnych jednostek generujących środki pieniężne wykazały, że najistotniejszy wpływ na wartość użytkową testowanych aktywów mają przede wszystkim: prognozowane ceny energii elektrycznej, ceny uprawnień do emisji CO2, przyjęte stopy dyskontowe oraz ceny węgla kamiennego. Poniżej zaprezentowano szacowane zmiany odpisu aktualizującego wartość aktywów wydobywczych oraz wytwórczych na dzień 31 grudnia 2020 roku w efekcie zmian najistotniejszych założeń. Parametr Zmiana Wpływ na odpis aktualizujący (w mln zł) Aktywa Grupy Wpływ na odpis aktualizujący (w mln zł) Aktywa Wydobywcze Aktywa Wytwórcze Zmniejszenie odpisu netto Zwiększenie odpisu netto Zmniejszenie odpisu netto Zwiększenie odpisu netto Zmniejszenie odpisu netto Zmiana cen energii elektrycznej w okresie prognozy +1% - - 270 - 270 -1% 7 270 - 263 - Zmiana cen uprawnień do emisji CO2 w okresie prognozy +1% - 113 - 113 - -1% - - 113 - 113 Zmiana WACC (netto) +0,1 p.p. - 50 - 50 - -0,1 p.p. 15 - 51 - 66 Zmiana cen węgla kamiennego w okresie prognozy +1% 69 94 - 25 - -1% - - 94 - 94 Brak przychodów z Rynku Mocy -100% - 2 655 - 2 655 - Analiza wrażliwości dla segmentu Dystrybucja Wartość bilansowa CGU Dystrybucja podlegająca testom wynosiła 19 032 mln złotych. Analizę wrażliwości przeprowadzono dla zmiany stopy dyskonta i zmiany poziomu WACC przyjętego do kalkulacji przychodu regulowanego w latach 2022-2025 oraz w okresie rezydualnym. Poniżej zaprezentowano szacowany wpływ na wartość odzyskiwalną CGU Dystrybucja na dzień 31 grudnia 2020 roku. Parametr Zmiana Wartość odzyskiwalna (w mln zł) Wpływ na wartość odzyskiwalną (w mln zł) Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana WACC (netto) +0,1 p.p. 22 250 - 959 -0,1 p.p. 1 037 - Zmiana WACC przyjętego do kalkulacji przychodu regulowanego w latach 2022-2030 oraz w okresie rezydualnym +0,1 p.p. 663 - -0,1 p.p. - 663 Utrata wartości bilansowej wartości firmy Test przeprowadzono w odniesieniu do aktywów netto powiększonych o wartość firmy w segmencie Dystrybucja oraz w zakresie pozostałej działalności. Podstawę wyceny wartości odzyskiwalnej poszczególnych spółek stanowiła ich wartość użytkowa. Test został przeprowadzony w oparciu o bieżącą wartość szacowanych przepływów pieniężnych z działalności. Wyliczeń dokonano na podstawie szczegółowych prognoz do roku 2030 oraz oszacowanej wartości rezydualnej, przy czym dla jednostek wydobywczych prognozy obejmują cały okres ich funkcjonowania. Wykorzystanie prognoz dłuższych niż 5–letnie wynika w szczególności z długotrwałych procesów inwestycyjnych w branży energetycznej. Założenia makroekonomiczne i sektorowe przyjmowane do prognoz aktualizowane są tak często, jak występują obserwowane na rynku przesłanki do ich zmiany. Prognozy uwzględniają także znane na dzień przeprowadzenia testu zmiany w otoczeniu prawnym. Poziom średniego ważonego kosztu kapitału (WACC) przyjętego dla wyliczeń kształtującego się w okresie projekcji dla poszczególnych CGU między 6,1% - 7,38% w ujęciu nominalnym przed opodatkowaniem przy uwzględnieniu stopy wolnej od ryzyka odpowiadającej rentowności 10–letnich obligacji Skarbu Państwa (na poziomie 1,6%) oraz premii za ryzyko działalności właściwej dla branży energetycznej (6,75%). Stopa wzrostu zastosowana do ekstrapolacji prognoz przepływów pieniężnych wykraczających poza szczegółowy okres objęty planowaniem została przyjęta na poziomie 2,5% i odpowiada zakładanej długoterminowej stopie inflacji. Poziom WACC na dzień 31 grudnia 2020 roku spadł w porównaniu do poziomu na dzień 30 czerwca 2020 roku głównie z powodu spadku stopy wolnej od ryzyka. Kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej oraz stopy dyskontowe przyjęte w testach: Segment operacyjny Kluczowe założenia Poziom stopy dyskontowej (przed opodatkowaniem) przyjęty w testach na dzień: 31 grudnia 2020 30 czerwca 2020 (niebadane) 31 grudnia 2019 Dystrybucja Założono przychód regulowany przedsiębiorstw dystrybucyjnych zapewniający pokrycie uzasadnionych kosztów oraz osiągnięcie zwrotu z zaangażowanego kapitału na uzasadnionym poziomie. Poziom zwrotu uzależniony jest od tzw. Wartości Regulacyjnej Aktywów. Utrzymanie zdolności produkcyjnych istniejących aktywów trwałych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym. 6,10% 6,44% 7,02% Przeprowadzony na dzień 31 grudnia 2020 roku test na utratę wartości nie wskazał na utratę bilansowej wartości firmy. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 12. Przychody ze sprzedaży WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa wprowadziła pięciostopniowy model ujmowania przychodów obejmujący kolejno: identyfikację umowy z klientem, identyfikację poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia, określenie ceny transakcyjnej, alokację ceny transakcyjnej do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczeń oraz ujęcie przychodu w momencie realizacji zobowiązania wynikającego z umowy. Przychody są ujmowane w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego towaru, produktu, materiału (tj. składnika aktywów) lub wykonania usługi klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów, zaś w przypadku sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego oraz ciepła za moment sprzedaży przyjmuje się dostarczenie energii do odbiorcy. Przychody wycenia się w wartości, jaką Grupa spodziewa się otrzymać, po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług (VAT) i podatek akcyzowy i inne podatki od sprzedaży lub opłaty oraz rabaty i upusty. Przychód obejmuje tylko wpływy korzyści ekonomicznych otrzymane lub należne na rachunek własny jednostki. Kwoty uzyskane w imieniu stron trzecich, gdzie Grupa działa jako agent, takie jak podatki od sprzedaży, podatki od towarów i usług nie stanowią korzyści ekonomicznych, jakie płyną do Spółki i nie prowadzą do zwiększenia kapitału własnego. Kwot tych nie ujmuje się zatem w przychodzie. Podobnie opłata przejściowa, kogeneracyjna i OZE pobierane przez Grupę od odbiorcy końcowego energii elektrycznej, a następnie przekazywane do Operatora Systemu Przesyłowego ujmowane są w kwocie wynagrodzenia netto. W przypadku towarów i materiałów przychód rozpoznaje się, gdy Grupa przestaje być trwale zaangażowana w zarządzanie sprzedanymi towarami w stopniu w jakim zazwyczaj funkcję taką realizuje się wobec towarów, do których ma się prawo własności, ani też nie sprawuje nad nimi efektywnej kontroli. Do przychodów danego roku obrotowego zalicza się również zarachowane przychody, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane. Najistotniejsze przychody Grupa osiąga ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż, usług dystrybucyjnych w segmencie Dystrybucja oraz energii elektrycznej w segmencie Wytwarzanie. Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż Spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż uzyskują przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych od odbiorców detalicznych oraz od odbiorców hurtowych. W tym segmencie uzyskiwane są również przychody z tytułu usługi konserwacji oświetlenia drogowego. Na każdy dzień bilansowy, z zachowaniem zasady ostrożności, dokonywany jest szacunek kwoty przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych dotyczących roku obrotowego, które z uwagi na ustalony w umowach z odbiorcami cykl rozliczeniowy oraz fakt, że fakturowanie jest dokonywane dla znacznej liczby odbiorców w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych, zostaną zafakturowane w roku następnym. Rodzaje szacunków kwot przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych przedstawiono poniżej. Rodzaj doszacowania Opis Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej Doszacowanie dla odbiorców niezafakturowanych na dany dzień bilansowy Odczyty układów pomiarowo-rozliczeniowych dotyczące wielkości sprzedanej energii elektrycznej w handlu detalicznym oraz jej fakturowanie są dokonywane w dużej mierze w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym, spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucji na dzień bilansowy. Dla klientów posiadających umowy kompleksowe i umowy sprzedaży doszacowanie wyliczane jest w systemach bilingowych w oparciu o średniodobowe zużycie energii elektrycznej w okresie od dnia ostatniego odczytu rzeczywistego do dnia bilansowego. Doszacowanie dla odbiorców rozliczanych z zastosowaniem płatności prognozowych Na każdy dzień bilansowy, dokonywane jest doszacowanie, któremu podlegają odbiorcy posiadający 6-miesięczne lub 12-miesięczne okresy rozliczeniowe z zastosowaniem płatności prognozowych w okresach pomiędzy odczytami wskazań układów pomiarowo - rozliczeniowych. Doszacowanie sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucji wyznaczane jest na podstawie danych dotyczących sprzedaży, pozyskanych z systemu bilingowego i współczynnika doszacowania. Współczynnik doszacowania bazuje na ilości dni od daty odczytu dla faktur rozliczeniowych lub daty płatności dla faktur prognozowych do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego w stosunku do rzeczywistej liczby dni w danym miesiącu kalendarzowym. Doszacowanie przychodów dla odbiorców, dla których sprzedaż realizowana jest według cen z rynku bilansującego Doszacowaniem objęci są odbiorcy, dla których sprzedaż energii elektrycznej, zgodnie z zawartymi umowami, realizowana jest według cen z rynku bilansującego. Na każdy dzień bilansowy, dla odbiorców, dla których zostało naliczone doszacowanie niezafakturowanej sprzedaży energii elektrycznej w systemie bilingowym, wyznaczane jest doszacowanie stanowiące różnicę pomiędzy cenami przyjętymi do naliczenia doszacowania a cenami, które zostaną przyjęte do zafakturowania sprzedaży. Doszacowanie wynikające z uzgodnienia bilansu energii Na każdy dzień bilansowy spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują uzgodnienia bilansu energii elektrycznej, określając szacowany wolumen niezbilansowania po stronie zakupu lub sprzedaży. W ramach tego doszacowania ujmowana jest kwota zwiększająca lub zmniejszająca przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, wyznaczona jako iloczyn oszacowanego wolumenu niezbilansowania i średnioważonej ceny zakupu energii elektrycznej na rynku bilansującym. Przychody ze sprzedaży paliwa gazowego Doszacowanie dla odbiorców niezafakturowanych na dany dzień bilansowy Odczyty układów pomiarowo-rozliczeniowych dotyczące wielkości sprzedanego paliwa gazowego w handlu detalicznym oraz jego fakturowanie są dokonywane w dużej mierze w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym, spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży paliwa gazowego i usług dystrybucji na dzień bilansowy. Doszacowanie sprzedaży paliwa gazowego wyliczane jest w systemach bilingowych w oparciu o średniodobowe zużycie paliwa gazowego w okresie od dnia ostatniego odczytu rzeczywistego do dnia bilansowego. Doszacowanie sprzedaży usług dystrybucyjnych wyznaczane jest jako różnica pomiędzy kosztami zakupu usług dystrybucyjnych paliwa gazowego a zafakturowanymi przychodami ze sprzedaży usług dystrybucyjnych. Doszacowanie wynikające z uzgodnienia bilansu gazu Na każdy dzień bilansowy spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują uzgodnienia bilansu paliwa gazowego, określając szacowany wolumen niezbilansowania po stronie zakupu lub sprzedaży. W ramach tego doszacowania ujmowana jest kwota zwiększająca lub zmniejszająca przychody ze sprzedaży paliwa gazowego, wyznaczona jako iloczyn oszacowanego wolumenu niezbilansowania i średniomiesięcznej ceny rozliczenia bilansowania gazu wysokometanowego publikowanej przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Przychody ze sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej w segmencie Dystrybucja W przychodach ze sprzedaży usług Grupa prezentuje przede wszystkim przychody związane z działalnością dystrybucyjną. Za moment sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej przyjmuje się moment dostarczenia tej usługi do odbiorcy, rejestrowany przez licznik energii elektrycznej, z uwzględnieniem prognozowanego zużycia energii oraz doszacowania przychodów, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane. Przychody z hurtowej sprzedaży energii elektrycznej w segmencie Wytwarzanie Hurtowa sprzedaż energii elektrycznej z jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych oraz w ramach działalności obrotowej odbywa się poprzez zgłoszenie przez odbiorcę i dostawcę do Operatora Systemu Przesyłowego (OSP) deklarowanej w każdej godzinie ilości energii elektrycznej, którą spółka z segmentu Wytwarzanie jako dostawca zobowiązana jest dostarczyć lub spowodować jej dostarczenie, a odbiorca odebrać. Tak cena, jak i ilości w poszczególnych godzinach wynikają z wcześniej podpisanych, bądź (w przypadku TGE) elektroniczne zarejestrowanych transakcji. OSP jako swego rodzaju gwarant rozliczeń ilościowych zabezpiecza wiarygodność danych w zakresie dostarczanych ilości energii. Fakturowanie odbywa się w oparciu o raporty generowane przez OSP. Faktury za sprzedaż energii elektrycznej dostarczanej na Rynek Bilansujący wystawiane są w oparciu o raporty ze scentralizowanego systemu bilansującego sprzedaż w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Rozliczenia te dokonywane są w cyklu dekadowym. Hurtowa sprzedaż energii elektrycznej z jednostek wytwórczych nie dysponowanych centralnie (jednostki wytwórcze poniżej 100 MW rozliczane na rynku lokalnym) odbywa się na podobnych zasadach, jednakże podmiotem odpowiedzialnym za rozliczenie jest operator rynku lokalnego (OSD). PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa TAURON dokonuje szacunków przychodów, jak zostało opisane powyżej, z czego najistotniejszy szacunek dotyczy doszacowania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż. Na dzień 31 grudnia 2020 roku doszacowanie przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż wyniosło 737 266 tysięcy złotych, przy czym uwzględniając odwrócenie szacunków z roku poprzedniego wpływ na wynik finansowy 2020 roku wyniósł 105 471 tysięcy złotych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku doszacowanie przychodów ze sprzedaży paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż wyniosło 43 698 tysięcy złotych, przy czym uwzględniając odwrócenie szacunków z roku poprzedniego wpływ na wynik finansowy 2020 roku wyniósł 16 664 tysiące złotych. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów bez wyłączenia akcyzy 13 747 248 12 772 817 Podatek akcyzowy (103 837) (138 948) Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów 13 643 411 12 633 869 Energia elektryczna 12 224 806 11 216 575 Energia cieplna 148 286 114 669 Gaz 342 531 340 453 Węgiel 440 495 481 072 Świadectwa pochodzenia energii i podobne 209 328 137 336 Pozostałe towary, produkty i materiały 277 965 343 764 Przychody ze sprzedaży usług 6 658 888 6 417 321 Usługi dystrybucyjne i handlowe 6 301 154 6 058 682 Usługi konserwacji oświetlenia drogowego 120 647 120 527 Opłaty za przyłączanie odbiorców 83 119 80 769 Pozostałe usługi 153 968 157 343 Pozostałe przychody 65 101 61 146 Razem 20 367 400 19 112 336 W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego nastąpił wzrost przychodów ze sprzedaży, a główne zmiany dotyczyły przychodów ze sprzedaży następujących produktów, towarów i usług:  energia elektryczna – wzrost wynika z uzyskania wyższej średniej ceny sprzedaży w efekcie wzrostu taryfy oraz wyższych cen energii elektrycznej na rynku przy niższym wolumenie sprzedaży energii elektrycznej sprzedanej przez Grupę;  energia cieplna – wzrost wynika ze sprzedaży wyższego wolumenu, co jest związane z uciepłownieniem bloku nr 10 w Elektrowni Łagisza należącej do TAURON Wytwarzanie S.A.,  węgiel – spadek przychodów ze sprzedaży węgla wynika z niższego wolumenu sprzedaży oraz uzyskania niższych cen;  świadectwa pochodzenia energii – wzrost przychodów ze świadectw pochodzenia energii ma głównie związek z produkcją energii elektrycznej przez farmy wiatrowe należące wcześniej do grupy in.ventus, nabyte przez Grupę TAURON w dniu 3 września 2019 roku;  usługi dystrybucyjne i handlowe – wyższe przychody ze sprzedaży usług dystrybucyjnych i handlowych związane są ze wzrostem stawki usługi dystrybucyjnej, przy jednoczesnym spadku wolumenu sprzedaży. Przychody ze sprzedaży w podziale na segmenty operacyjne przedstawiono w poniższych tabelach. Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Pozostałe Razem Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów 312 628 2 055 662 145 543 3 335 10 956 725 169 518 13 643 411 Energia elektryczna - 1 846 105 4 512 - 10 358 039 16 150 12 224 806 Energia cieplna 40 148 246 - - - - 148 286 Gaz - - - - 342 531 - 342 531 Węgiel 296 015 - - - 144 480 - 440 495 Świadectwa pochodzenia energii i podobne 803 58 322 141 031 - 975 8 197 209 328 Pozostałe towary, produkty i materiały 15 770 2 989 - 3 335 110 700 145 171 277 965 Przychody ze sprzedaży usług 13 451 20 066 1 064 3 276 078 3 305 992 42 237 6 658 888 Usługi dystrybucyjne i handlowe - - - 3 136 715 3 164 439 - 6 301 154 Usługi konserwacji oświetlenia drogowego - - - 186 120 461 - 120 647 Opłaty za przyłączanie odbiorców - - - 83 076 - 43 83 119 Pozostałe usługi 13 451 20 066 1 064 56 101 21 092 42 194 153 968 Pozostałe przychody 1 562 10 868 509 36 415 3 860 11 887 65 101 Razem 327 641 2 086 596 147 116 3 315 828 14 266 577 223 642 20 367 400 Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone) Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Pozostałe Razem Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów 412 061 2 699 040 142 085 6 201 9 265 751 108 731 12 633 869 Energia elektryczna - 2 546 598 39 549 - 8 630 428 - 11 216 575 Energia cieplna 33 114 636 - - - - 114 669 Gaz - - - - 340 453 - 340 453 Węgiel 389 889 - - - 91 183 - 481 072 Świadectwa pochodzenia energii i podobne - 33 069 102 385 - 1 882 - 137 336 Pozostałe towary, produkty i materiały 22 139 4 737 151 6 201 201 805 108 731 343 764 Przychody ze sprzedaży usług 18 714 15 217 1 025 3 168 504 3 175 675 38 186 6 417 321 Usługi dystrybucyjne i handlowe - - - 3 024 720 3 033 962 - 6 058 682 Usługi konserwacji oświetlenia drogowego - - - 11 120 516 - 120 527 Opłaty za przyłączanie odbiorców - - - 80 769 - - 80 769 Pozostałe usługi 18 714 15 217 1 025 63 004 21 197 38 186 157 343 Pozostałe przychody 1 462 10 769 468 33 123 3 645 11 679 61 146 Razem 432 237 2 725 026 143 578 3 207 828 12 445 071 158 596 19 112 336 Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej w podziale na rynki zbytu przedstawiono w poniższej tabeli. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej 12 224 806 11 216 575 Sprzedaż detaliczna 8 503 739 7 498 019 Klienci strategiczni 1 012 488 1 336 635 Klienci biznesowi 4 002 640 3 198 529 Klienci masowi, w tym: 3 523 130 3 026 110 Grupa G 2 735 070 2 337 247 Pozostali 69 318 75 693 Podatek akcyzowy (103 837) (138 948) Sprzedaż hurtowa 3 014 930 3 085 993 Operacyjna rezerwa mocy 195 426 216 994 Pozostałe 510 711 415 569 13. Rekompensaty Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Kwota różnicy ceny 46 397 637 595 Rekompensata finansowa 20 051 315 055 Razem 66 448 952 650 W 2019 roku Grupa ujęła skutki wejścia w życie znowelizowanej Ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw („Ustawa”) oraz aktów wykonawczych do niej wydanych w postaci kwoty należnych rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu. Znowelizowana Ustawa przewidywała dwie formuły rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu w postaci:  kwoty różnicy cen dla okresu od 1 stycznia 2019 roku do 30 czerwca 2019 roku – w odniesieniu do wszystkich odbiorców („Kwota różnicy ceny”);  rekompensaty finansowej dla okresu od 1 lipca 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku – w odniesieniu do odbiorców końcowych, o których mowa w art. 5 ust. 1a, tj. odbiorców względem których spółki mają obowiązek stosować ceny z 30 czerwca 2018 roku („Rekompensata finansowa”). W związku z faktem, że ujęte w 2019 roku rekompensaty bazowały w części na danych szacowanych, zgodnie z art. 9 Ustawy spółki TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. złożyły w roku 2020 do Zarządcy Rozliczeń S.A. („Zarządca”) wnioski o korektę Kwoty różnicy ceny i Rekompensaty finansowej za cały rok 2019. Wnioski zostały złożone w terminie wynikającym z Ustawy. Skorygowana Kwota różnicy ceny i Rekompensaty finansowej bazuje na faktycznych wolumenach i cenach biorących udział w ich wyliczeniu. W dniu 18 grudnia 2020 roku Spółka TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. otrzymała na rachunek bankowy pełną należność z tytułu korekt Kwoty różnicy ceny i Rekompensaty finansowej w łącznej wysokości 5 091 tysięcy złotych. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie wpłynęły natomiast środki pieniężne z tytułu korekt Kwoty różnicy ceny i Rekompensaty finansowej należne TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. w łącznej wysokości 61 357 tysięcy złotych. 14. Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa prezentuje koszty w układzie funkcjonalnym (kalkulacyjnym). Do kosztu działalności operacyjnej zalicza się: • koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług poniesiony w danym okresie sprawozdawczym, w tym utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych, prawa do użytkowania aktywów, należności oraz zapasów skorygowany o koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby, • całość poniesionych w okresie sprawozdawczym kosztów sprzedaży i ogólnego zarządu (wykazywane odrębnie w sprawozdaniu z całkowitych dochodów). Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez Grupę, wpływają na wynik finansowy Grupy za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te wystąpiły. Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez Grupę, wpływają na wynik finansowy Grupy w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych. 14.1. Koszty według rodzajów Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Amortyzacja (1 891 170) (1 867 549) Odpisy aktualizujące niefinansowe aktywa trwałe (3 174 681) (1 354 143) Zużycie materiałów i energii (1 216 941) (1 503 284) Usługi konserwacji i remontowe (204 238) (202 606) Usługi dystrybucyjne (1 610 126) (1 550 246) Pozostałe usługi obce (796 009) (766 586) Koszt obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 (863 883) (670 657) Pozostałe podatki i opłaty (678 414) (628 149) Koszty świadczeń pracowniczych (2 617 094) (2 890 673) Odpis aktualizujący należności od odbiorców (57 697) (27 803) Pozostałe koszty rodzajowe (88 772) (101 583) Razem koszty według rodzaju (13 199 025) (11 563 279) Zmiana stanu zapasów i rozliczeń międzyokresowych 79 683 104 845 Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby 905 942 830 534 Koszty sprzedaży 491 583 496 140 Koszty ogólnego zarządu 613 285 633 953 Wartość sprzedanych towarów i materiałów (9 589 147) (9 431 139) Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (20 697 679) (18 928 946) W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego główne zmiany kosztu sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług dotyczyły:  wzrostu odpisów aktualizujących rzeczowe aktywa trwałe, prawa do użytkowania aktywów i aktywa niematerialne, o czym szerzej w nocie 14.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego;  spadku zużycia materiałów i energii głównie w wyniku spadku kosztów zużytych paliw, co wynika z niższej zrealizowanej produkcji energii elektrycznej w roku 2020 w stosunku do okresu porównywalnego. Ponadto, w bieżącym okresie sprawozdawczym w zużyciu materiałów i energii ujęty został koszt węgla zużytego do rozruchu bloku 910 MW w Jaworznie;  wzrostu kosztu usług dystrybucyjnych, co wynika ze wzrostów taryfy na usługi dystrybucyjne dla Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A., które weszły w życie 6 kwietnia 2019 roku oraz 1 stycznia 2020 roku;  wzrostu kosztu obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2, co wynika ze wzrostu ceny uprawnień do emisji CO2 uwzględnionych w kalkulacji rezerwy oraz z ujęcia w okresie porównywalnym w koszcie wypełnienia obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 jednostek poświadczonej redukcji emisji (CER) w ilości 883 000, których cena nabycia była znacznie niższa niż EUA. Średnia cena EUA uwzględnionych w kalkulacji rezerwy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku była wyższa od ceny EUA uwzględnionej w koszcie umorzenia za okres porównywalny, przy jednoczesnym spadku w okresie bieżącym emisji w porównaniu do okresu porównywalnego;  wzrostu kosztów podatków i opłat, głównie z uwagi na koszty podatków od nieruchomości od nabytych we wrześniu 2019 roku farm wiatrowych, utworzonej rezerwy na podatek od nieruchomości w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z lipca 2020 roku, wzrostem wartości majątku sieciowego jako podstawy do naliczenia podatku od nieruchomości oraz wyższych stawek podatku od nieruchomości;  spadku kosztów świadczeń pracowniczych, o czym szerzej w nocie 14.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego;  wzrostu wartości sprzedanych towarów i materiałów, co jest efektem: - wzrostu ceny zakupu energii elektrycznej, w stosunku do okresu porównywalnego przy jednocześnie niższym wolumenie kupionej energii elektrycznej z rynku; - skutków zmiany strategii zabezpieczenia potrzeb umorzeniowych dotyczących uprawnień do emisji CO2 obszaru Wytwarzanie. Transakcje zawarte w ramach realizacji zmiany strategii wpłynęły na obciążenie wartości sprzedanych towarów i materiałów Grupy w kwocie 123 792 tysiące złotych. Spółka w ramach zarządzania portfelem uprawnień do emisji CO2 spółek zależnych nabywa uprawnienia na cele umorzeniowe spółek wytwórczych Grupy. Głównym celem zawierania powyższych transakcji przez Spółkę jest zabezpieczenie oczekiwanego poziomu wolumenu oraz kosztów nabycia uprawnień do emisji CO2, do umorzenia których zobowiązane są spółki wytwórcze Grupy. W pierwszym kwartale 2020 roku Grupa zdecydowała o zmianie strategii zabezpieczenia potrzeb umorzeniowych obszaru Wytwarzanie, polegającej na jednorazowej zamianie kontraktów giełdowych z datą dostawy w grudniu 2020 roku na kontrakty pozagiełdowe z datą dostawy w marcu 2021 roku. Decyzja o zmianie strategii została podjęta biorąc pod uwagę aktualne okoliczności rynkowe trudne do przewidzenia z chwilą zawierania transakcji. Do okoliczności tych zaliczyć należy w szczególności rosnące koszty utrzymania pozycji na giełdzie, co związane było m.in. z koniecznością bieżącego wnoszenia środków na depozyty giełdowe, zmianę okoliczności prawnych i rynkowych w obszarze handlu uprawnieniami do emisji CO2 związanych z Brexitem oraz pandemią COVID-19. Realizując powyższą zmianę strategii, Spółka odsprzedała pozycję terminową z datą dostawy w grudniu 2020 roku posiadaną na giełdzie (zawarła transakcję przeciwstawną na giełdzie), równocześnie dokonując zakupu tego samego wolumenu w kontraktach z datą dostawy w marcu 2021 roku od kontrahentów na rynku pozagiełdowym. Zawarcie transakcji przeciwstawnej spowodowało, że pierwotny kontrakt nie będzie rozliczony poprzez fizyczną dostawę, w związku z czym Spółka ujęła ten kontrakt oraz kontrakt przeciwstawny zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej (kontrakty te zostały rozliczone w grudniu 2020 roku). Wszystkie nowe transakcje zawarte na rynku pozagiełdowym zostaną wykorzystane na potrzeby realizacji obowiązku umorzenia przez spółki wytwórcze Grupy TAURON, w związku z czym jako wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe nie podlegają wycenie do wartości godziwej. Jednocześnie dokonany zakup wolumenu z datą dostawy w marcu 2021 roku od kontrahentów na rynku pozagiełdowym, po cenach niższych niż zakup pierwotnie zakontraktowany, wpływa na zmniejszenie kosztów utworzenia przez Grupę rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 za bieżący i kolejne okresy sprawozdawcze. W wyniku powyższego Grupa ocenia, iż łączny wpływ zmiany strategii na wynik operacyjny nie będzie znaczący. W ocenie Grupy dokonana zmiana strategii pozwala, w obecnej sytuacji rynkowej, zabezpieczyć potrzeby umorzeniowe spółek wytwórczych Grupy w sposób minimalizujący ryzyka na jakie narażona jest Grupa. 14.2. Koszty świadczeń pracowniczych Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Wynagrodzenia (2 172 267) (2 145 013) Koszty ubezpieczeń społecznych (430 618) (418 459) Nagrody jubileuszowe (46 740) (89 507) Odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (64 772) (52 265) Koszty świadczeń po okresie zatrudnienia, w tym: 198 202 (87 092) Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne (26 081) (15 963) Deputaty węglowe i taryfa energetyczna 291 136 (8 978) Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (4 587) (2 736) Koszty pracowniczych programów emerytalnych (62 266) (59 415) Program dobrowolnych odejść (5 935) 10 984 Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych (94 964) (109 321) Razem (2 617 094) (2 890 673) Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży (1 704 107) (1 893 321) Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży (195 582) (228 434) Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu (352 239) (386 291) Pozycje ujęte w koszcie wytworzenia świadczeń na potrzeby własne (365 166) (382 627) Spadek kosztów nagród jubileuszowych w okresie bieżącym w stosunku do okresu porównywalnego wynika przede wszystkim ze zmiany założeń przyjętych do wyceny aktuarialnej na dzień bilansowy – w wyniku finansowym roku 2020 Grupa ujęła straty aktuarialne dotyczące rezerw na nagrody jubileuszowe w wysokości 7 650 tysięcy złotych (w 2019 roku 66 773 tysiące złotych). Spadek kosztów taryfy energetycznej w okresie bieżącym w stosunku do okresu porównywalnego wynika w głównej mierze z ujęcia skutków rozwiązania rezerw na taryfę pracowniczą w części na obecnych pracowników jako przyszłych emerytów, co wpłynęło na zmniejszenie kosztów operacyjnych z działalności kontynuowanej w kwocie 297 175 tysięcy złotych. Łączna kwota rozwiązanych rezerw w części dla pracowników wyniosła 299 408 tysięcy złotych, z czego kwota 2 233 tysiące złotych zaprezentowana została w ramach działalności zaniechanej. Powyższe zdarzenia zostały szerzej opisane w nocie 40.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 14.3. Koszty amortyzacji oraz odpisy aktualizujące Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Amortyzacja, w tym ujęta w pozycji: (1 891 170) (1 867 549) Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (1 781 551) (1 753 115) Koszty sprzedaży (44 016) (40 964) Koszty ogólnego zarządu (41 366) (45 082) Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby (24 237) (28 388) Odpis aktualizujący, w tym ujęty w pozycji: (3 174 681) (1 354 143) Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (3 128 975) (1 319 623) Koszty sprzedaży 1 413 (9 151) Koszty ogólnego zarządu (47 040) (25 311) Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby (79) (58) Razem (5 065 851) (3 221 692) Wzrost kosztów amortyzacji wynika głównie z ujęcia w bieżącym okresie amortyzacji aktywów farm wiatrowych nabytych od grupy in.ventus we wrześniu 2019 roku oraz rozpoczęcia amortyzacji, w związku z oddaniem do eksploatacji, bloku energetycznego 910 MW w Jaworznie. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, w wyniku przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 30 czerwca 2020 roku testów na utratę wartości, Grupa ujęła odpisy aktualizujące w segmentach Wytwarzanie i Wydobycie w łącznej wysokości 3 170 316 tysięcy złotych. Testy i ich wyniki zostały szerzej opisane w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dodatkowo, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 spółki Grupy tworzyły i rozwiązywały odpisy na aktywa indywidualne, aktywa z tytułu umów z klientami oraz aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, co obciążyło łącznie koszty operacyjne Grupy w kwocie 4 365 tysięcy złotych. Łączny odpis aktualizujący rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniósł 3 174 681 tysięcy złotych. 15. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Nadwyżka rozwiązania rezerw aktuarialnych dla obecnych emerytów i rencistów 225 515 - Przychody z tytułu dofinansowania kosztów świadczeń pracowniczych w ramach tarczy antykryzysowej 64 680 - Pozostałe dotacje oraz przychody stanowiące równowartość odpisów amortyzacyjnych od dotacji do lub nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych 32 293 36 011 Otrzymane lub należne kary, grzywny, odszkodowania 56 879 53 206 Wynik ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych oraz koszty szkód w majątku trwałym (14 737) (9 522) Koszty postępowania sądowego oraz kary i odszkodowania (10 875) (8 810) Odpisanie zaniechanych inwestycji i produkcji (2 445) (45 630) Nadwyżka (utworzenia)/ rozwiązania pozostałych rezerw (1 992) 10 456 Wynik z okazyjnego nabycia farm wiatrowych od grupy in.ventus - 119 515 Pozostałe przychody operacyjne 43 583 18 011 Pozostałe koszty operacyjne (54 602) (28 083) Razem 338 299 145 154 W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku ujęto skutki rozwiązania przez spółki Grupy rezerw aktuarialnych na taryfę pracowniczą w części dla emerytów, co wpłynęło na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych z działalności kontynuowanej w kwocie 225 515 tysięcy złotych (w tym w segmencie Dystrybucja 196 409 tysięcy złotych). Łączna kwota rozwiązanych rezerw w części dla emerytów wyniosła 233 911 tysięcy złotych, z czego kwota 8 396 tysięcy złotych zaprezentowana została w ramach działalności zaniechanej. Powyższe zdarzenia zostały szerzej opisane w nocie 40.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 16. Przychody i koszty finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Przychody i koszty finansowe obejmują głównie przychody i koszty dotyczące: • odsetek i odwijania dyskonta oraz przychodów z tytułu udziału w zyskach innych jednostek, • aktualizacji wartości instrumentów finansowych, z wyłączeniem aktualizacji instrumentów finansowych ujmowanej w pozostałych całkowitych dochodach i odnoszonej na kapitał z aktualizacji wyceny oraz pochodnych towarowych instrumentów finansowych objętych zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe, z których zyski/straty z tytułu zmiany wyceny i realizacji prezentowane są w działalności operacyjnej, w której ujmowane są wyniki na powiązanym z nimi obrocie towarami, • różnic kursowych, za wyjątkiem różnic kursowych ujętych w wartości początkowej środka trwałego, w stopniu w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek, • zbycia/likwidacji aktywów finansowych, • pozostałych pozycji związanych z działalnością finansową. Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną według średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień Na dzień bilansowy pozycje pieniężne są przeliczane przy zastosowaniu kursu zamknięcia (dla jednostek, których walutą funkcjonalną jest PLN za kurs zamknięcia przyjmuje się kurs średni ustalony dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień). Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej: Waluta 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku USD 3,7584 3,7977 EUR 4,6148 4,2585 CZK 0,1753 0,1676 Powstałe z rozliczenia oraz z przeliczenia na dzień bilansowy różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w wyniku finansowym w pozycji przychodów (kosztów) finansowych, z wyjątkiem przypadku gdy są kapitalizowane w wartości aktywów. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Przychody i koszty z tytułu instrumentów finansowych (631 195) (255 413) Koszty odsetkowe (283 456) (248 781) Różnice kursowe (246 352) 30 079 Aktualizacja wartości udzielonych pożyczek (221 382) 15 936 Wynik na instrumentach pochodnych 125 514 (53 233) Przychody odsetkowe 25 946 30 265 Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi (18 162) (20 338) Przychody z tytułu dywidendy 6 176 4 254 Pozostałe (19 479) (13 595) Pozostałe przychody i koszty finansowe (9 838) (56 379) Odsetki od świadczeń pracowniczych (21 150) (31 981) Odsetki z tytułu dyskonta pozostałych rezerw (10 289) (12 154) Pozostałe przychody finansowe 32 941 12 871 Pozostałe koszty finansowe (11 340) (25 115) Razem, w tym w sprawozdaniu z całkowitych dochodów: (641 033) (311 792) Koszty odsetkowe od zadłużenia (283 456) (248 781) Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe (357 577) (63 011) W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego główne zmiany przychodów i kosztów finansowych dotyczyły:  nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi w wysokości 246 352 tysiące złotych (w okresie porównywalnym nadwyżka dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi w wysokości 30 079 tysięcy złotych). Różnice kursowe dotyczą w głównej mierze różnic kursowych związanych z zobowiązaniami Spółki z tytułu zadłużenia w EUR;  aktualizacji wyceny wartości pożyczek udzielonych wspólnemu przedsięwzięciu Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., wynikającej w głównej mierze z przeprowadzonych na dzień bilansowy analiz ryzyka kredytowego udzielonych pożyczek, które spowodowały zmniejszenie ich wartości bilansowej w łącznej kwocie 235 714 tysięcy złotych (o czym szerzej w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego);  ujęcia dodatniego wyniku na instrumentach pochodnych z tytułu wyceny oraz realizacji instrumentów pochodnych głównie typu forward walutowy oraz CCIRS;  wzrostu pozostałych przychodów finansowych związany jest głównie z ujęciem przez Spółkę przychodu z tytułu rozwiązania rezerwy na postępowanie kontrolne w części dotyczącej odsetek w wysokości 24 497 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 43.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 17. Koszty wynikające z leasingu Poniższa tabela prezentuje całkowite obciążenie wyniku finansowego z działalności kontynuowanej i zaniechanej z tytułu umów leasingu, w których leasingobiorcą są spółki Grupy. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Koszty leasingu ujętego zgodnie z MSSF 16 Leasing, w tym: (151 914) (137 849) Amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania (101 974) (93 049) Koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu (49 940) (44 800) Koszty leasingu co do którego zastosowano praktyczne wyłączenie z MSSF 16 Leasing, w tym: (17 741) (20 240) Koszty leasingów krótkoterminowych (15 403) (19 877) Koszty leasingu aktywów o niskiej wartości (266) (111) Zmienne opłaty leasingowe nieujęte w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu (2 072) (252) Razem (169 655) (158 089) 18. Podatek dochodowy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Podatek bieżący Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym okresu obejmuje rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy poszczególnych spółek stanowiących Podatkową Grupę Kapitałową („PGK”) oraz pozostałych spółek Grupy nienależących do PGK, ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ewentualne korekty rozliczeń podatkowych za lata ubiegłe. Podatek odroczony Grupa ujmuje zobowiązania i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości. Aktywa z tytułu podatku dochodowego wykazywane są tylko wtedy, gdy ich realizacja jest prawdopodobna, tj. gdy przewiduje się, iż w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na wykorzystanie aktywa. Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujętych w pozostałych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym, jest ujmowany odpowiednio w pozostałych całkowitych dochodach lub w kapitale własnym. Aktywa z tytułu podatku odroczonego oraz zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego spółek tworzących Podatkową Grupę Kapitałową są kompensowane ze względu na fakt, iż spółki te składają wspólną deklarację podatkową. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy realizowalność oraz weryfikuje nieujęte aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. W oparciu o sporządzone prognozy dla PGK, przewidujące uzyskiwanie dochodów podatkowych w latach następnych uznano, iż nie występuje ryzyko niezrealizowania aktywa z tytułu podatku odroczonego rozpoznanego w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. 18.1. Obciążenia podatkowe w sprawozdaniu z całkowitych dochodów Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Bieżący podatek dochodowy (228 422) (186 352) Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego (217 564) (192 666) Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych (10 858) 6 314 Odroczony podatek dochodowy 150 540 204 899 Podatek dochodowy wykazywany w wyniku finansowym (77 882) 18 547 Podatek dochodowy dotyczący pozostałych całkowitych dochodów, w tym: 46 389 23 189 podlegających przeklasyfikowaniu w wynik finansowy 19 603 (2 884) nie podlegających przeklasyfikowaniu w wynik finansowy 26 786 26 073 18.2. Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Strata przed opodatkowaniem z działalności kontynuowanej (1 655 668) (112 744) Zysk (strata) przed opodatkowaniem z działalności zaniechanej (718 455) 97 376 Strata przed opodatkowaniem (2 374 123) (15 368) Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19% 451 083 2 920 Korekty dotyczące podatku dochodowego z lat ubiegłych (10 858) 6 314 Efekty podatkowe następujących pozycji: (200 970) (18 664) Odpis z tytułu przeszacowania do wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży aktywów do zbycia (156 885) - Nadwyżka (utworzenia)/rozwiązania niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących (38 747) (29 607) PFRON (5 911) (5 673) Trwałe różnice w kosztach związanych z rzeczowymi aktywami trwałymi (7 535) (3 643) Pozostałe koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu (18 569) (31 634) Udział w wyniku wspólnych przedsięwzięć 2 995 9 110 Zmiany szacunku w podatku odroczonym z tytułu przychodów i kosztów mających odmienny moment podatkowy 3 042 27 511 Pozostałe przychody nie podlegające opodatkowaniu 20 640 15 272 Odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego (292 865) - Pozostałe (60 144) (9 593) Zysk z okazyjnego nabycia - 22 708 Podatek według efektywnej stawki podatkowej wynoszącej -4,8% (2019: 24,0%) (113 754) 3 685 Podatek dochodowy (obciążenie) wykazany w wyniku finansowym z działalności kontynuowanej (77 882) 18 547 Podatek dochodowy (obciążenie) przypisany działalności zaniechanej (35 872) (14 862) W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa ujęła odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego dotyczącego aktywów i zobowiązań spółki z segmentu Wydobycie w kwocie 292 865 tysięcy złotych. Ujęcie powyższego odpisu wynika z analizy odzyskiwalności aktywa z tytułu podatku odroczonego Podatkowej Grupy Kapitałowej na lata 2021-2023, w ramach której nie jest uwzględniane TAURON Wydobycie S.A. 19. Działalność zaniechana WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Jako działalność zaniechaną Grupa prezentuje przychody i koszty grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży jeśli grupa ta spełnia następujące warunki:  stanowi odrębną, ważną dziedzinę działalności lub geograficzny obszar działalności,  jest częścią pojedynczego, skoordynowanego planu zbycia odrębnej, ważnej dziedziny działalności lub geograficznego obszaru działalności, lub  jest jednostką zależną nabytą wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa ujmuje odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w momencie początkowego lub późniejszego przeszacowania składnika aktywów (lub grupy do zbycia) do wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Grupa dokonała oszacowania wartości godziwej grupy do zbycia, o czym szerzej poniżej. Grupa szacuje, że transakcje zawierane przez Grupę ze spółką zależną, której działalność klasyfikowana jest jako działalność zaniechana, dokonywane w ramach podstawowej działalności operacyjnej będą kontynuowane po zbyciu spółki zależnej. W związku z tym, przychody i koszty spółek Grupy wynikające z transakcji z grupą do zbycia prezentowane są w ramach wyniku z działalności kontynuowanej, z odpowiednią korektą konsolidacyjną ujętą w ramach działalności zaniechanej. Pozostałe przychody i koszty, w tym finansowe wynikające z transakcji Grupy z działalnością zaniechaną w ocenie Grupy nie będą kontynuowane. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży 482 608 445 956 Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (375 210) (335 590) Zysk brutto ze sprzedaży z działalności zaniechanej 107 398 110 366 Koszty sprzedaży (5 621) (3 031) Koszty ogólnego zarządu (24 197) (24 711) Pozostałe przychody i koszty operacyjne 30 786 13 782 Odpis z tytułu przeszacowania do wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży (825 708) - Zysk (strata) operacyjny z działalności zaniechanej (717 342) 96 406 Przychody i koszty finansowe (1 113) 970 Zysk (strata) przed opodatkowaniem na działalności zaniechanej (718 455) 97 376 Podatek dochodowy (35 872) (14 862) Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej (754 327) 82 514 Zyski (straty) aktuarialne (3 377) (3 056) Podatek dochodowy 642 581 Pozostałe całkowite dochody z działalności zaniechanej nie podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (2 735) (2 475) Łączne całkowite dochody z działalności zaniechanej (757 062) 80 039 Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej przypadający: (754 327) 82 514 Akcjonariuszom jednostki dominującej (754 327) 82 514 Całkowity dochód z działalności zaniechanej przypadający: (757 062) 80 039 Akcjonariuszom jednostki dominującej (757 062) 80 039 Zysk (strata) na jedną akcję (w złotych): podstawowy i rozwodniony z zysku (straty) netto z działalności zaniechanej za okres przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej (0,43) 0,04 Działalność zaniechaną stanowi działalność spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o., co związane jest z zakwalifikowaniem przez Spółkę jako przeznaczonych do sprzedaży 100% posiadanych udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o. Przeznaczenie do sprzedaży udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o. wpisuje się w przyjętą przez Zarząd Spółki i pozytywnie zaopiniowaną przez Radę Nadzorczą w maju 2019 roku aktualizację kierunków strategicznych będących uzupełnieniem Strategii Grupy TAURON na lata 2016-2025. Biorąc pod uwagę konieczność transformacji energetycznej Grupy, optymalizacji portfela inwestycyjnego oraz utrzymanie stabilności finansowej podjęto decyzję o przeprowadzeniu rynkowej weryfikacji m.in. opcji strategicznej obejmującej uelastycznienie portfela aktywów Grupy poprzez dostosowanie aktywów górniczych do planowanego zapotrzebowania Grupy na paliwo, reorganizację segmentu Wytwarzanie i portfela inwestycji kapitałowych. Powyższa opcja obejmuje m.in. rynkową weryfikację możliwości zbycia udziałów spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. W efekcie powyższych zdarzeń Spółka uruchomiła projekt mający na celu rynkową weryfikację możliwości sprzedaży udziałów spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. oraz ewentualną kontynuację procesu sprzedaży. W dniu 16 czerwca 2020 roku Zarząd Spółki podjął decyzję o rozpoczęciu negocjacji umowy sprzedaży udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o. z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A. w trybie wyłączności ustalonej na okres sześciu tygodni, który następnie został przedłużony kolejno do dnia 30 listopada 2020 roku oraz 31 stycznia 2021 roku. Po dniu bilansowym, w dniu 29 stycznia 2021 roku spółka Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. wyraziła wolę niekontynuowania negocjacji zmierzających do nabycia udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. co zostało opisane szerzej w nocie 60 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Na dzień bilansowy Spółka oceniła, że w stosunku do działalności TAURON Ciepło Sp. z o.o. zostały spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji jej działalności jako zaniechanej. Podstawową działalnością TAURON Ciepło Sp. z o.o. jest wytwarzanie, dystrybucja i sprzedaż energii cieplnej do celów ogrzewania, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz wentylacji. Grupa na dzień dokonania zaklasyfikowania aktywów netto TAURON Ciepło Sp. z o.o. do grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży, dokonała wyceny grupy do zbycia w wartości godziwej. Wartość godziwa na dzień bilansowy została oszacowana na poziomie 1 342 000 tysiące złotych, w oparciu o informacje zebrane w toku prowadzonego rynkowego procesu sprzedaży udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o. W związku z faktem, iż wartość godziwa grupy do zbycia jest niższa niż jej dotychczasowa wartość księgowa wynosząca 2 167 708 tysięcy złotych, Grupa ujęła odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych w kwocie 825 708 tysięcy złotych. 20. Zysk (strata) przypadająca na jedną akcję WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zysk (strata) netto na akcję dla każdego okresu obliczany jest poprzez podzielenie zysku (straty) netto przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Strata netto za rok obrotowy przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej (2 485 115) (10 908) Strata netto za rok obrotowy z działalności kontynuowanej przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej (1 730 788) (93 422) Liczba akcji zwykłych 1 752 549 394 1 752 549 394 Strata na jedną akcję podstawowa i rozwodniona przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej (w złotych) (1,42) (0,01) Strata na jedną akcję podstawowa i rozwodniona z działalności kontynuowanej przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej (w złotych) (0,99) (0,05) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 21. Rzeczowe aktywa trwałe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Kluczowe dla Grupy środki trwałe w poszczególnych segmentach to: • w obszarze Wytwarzanie: - kotły wraz z urządzeniami pomocniczymi, turbiny z generatorami, transformatory i stacje ciepłownicze, a także urządzenia do rozładunku, magazynowania i transportu paliwa, pompownie i instalacje odsiarczania, wytwornice pary, rozdzielnie, składowiska odpadów, magazyny i budynki, rozdzielnie najwyższych napięć; - stacje ciepłownicze, urządzenia do rozładunku paliwa i transportu, a także pompownie i stacje uzdatniania wody. • w obszarze Dystrybucja: - linie elektroenergetyczne położone na obszarze 57 tysięcy km kwadratowych, o łącznej długości około 242 tysiące km; - stacje elektroenergetyczne (około 61 tysięcy sztuk); - transformatory (około 59 tysięcy sztuk). • w obszarze Wydobycie: - obudowy zmechanizowane, szyby i upadowe wydobywcze oraz środki trwałe zlokalizowane w ścianach kopalni i w zakładzie przeróbki węgla; - koszty prac związanych z drążeniem wyrobisk chodnikowych produkcyjnych oraz skumulowane koszty prac związanych ze zbrojeniem ścian. • w obszarze Odnawialnych źródeł energii: - elektrownie wiatrowe, turbozespoły wodne, budynki elektrowni wodnych oraz jazy, zapory i urządzenia hydrotechniczne. Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się według kosztu pomniejszonego o skumulowane odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt obejmuje: • cenę nabycia lub koszt wytworzenia, • koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania, • przewidywany koszt demontażu, usunięcia rzeczowych aktywów trwałych oraz przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje (politykę rachunkowości w zakresie tworzenia rezerw na te koszty przedstawiono w nocie 41 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego), • koszty finansowania zewnętrznego. Na dzień nabycia składnika rzeczowych aktywów trwałych są identyfikowane i wyodrębniane wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, mające różny okres ekonomicznej użyteczności (komponenty). Komponentem składników rzeczowych aktywów trwałych są również koszty remontów kapitalnych, przeglądów okresowych oraz koszty wymiany głównych części składowych. Grupa ujmuje jako odrębne pozycje rzeczowych aktywów trwałych specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący, jeżeli ich okres użytkowania wynosi więcej niż 1 rok. Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego pomniejszone o jego wartość rezydualną. Amortyzacja następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania środka trwałego. Rzeczowe aktywa trwałe (w tym komponenty) są amortyzowane liniowo przez ich przewidywany okres użytkowania, z wyjątkiem gruntów i środków trwałych w budowie, które nie podlegają amortyzacji. Specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący są amortyzowane przez okres użytkowania środka trwałego, którego dotyczą. Koszty finansowania zewnętrznego Koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane jako część kosztu wytworzenia lub ceny nabycia dostosowywanych składników aktywów trwałych. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się przede wszystkim odsetki od finansowania specyficznego i ogólnego wyliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz różnice kursowe powstałe w związku z finansowaniem w walucie obcej w stopniu, w jakim uznawane są za korektę kosztów odsetek. Kapitalizacji podlega także efektywna część zabezpieczenia dla kontraktów spełniających warunki rachunkowości zabezpieczeń i zawieranych w związku z finansowaniem budowy aktywów trwałych. Kwotę kosztów ogólnego finansowania zewnętrznego podlegającą aktywowaniu określa się poprzez zastosowanie stopy kapitalizacji do nakładów poniesionych na dostosowywane składniki aktywów. Stopa kapitalizacji stanowi średnią ważoną stopę wszystkich kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących finansowania zewnętrznego stanowiących zobowiązania w danym okresie, ale innych niż finansowanie specyficzne. Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe i opłaty przyłączeniowe oraz dotacje do aktywów Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe oraz opłaty przyłączeniowe ujmowane są początkowo w cenie nabycia odpowiadającej szacowanej wartości godziwej lub wartości otrzymanych środków pieniężnych stanowiących dotacje do aktywów. Przychody z tytułu nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych sfinansowanych z dotacji są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako rozliczenia międzyokresowe przychodów i rozpoznawane jako pozostałe przychody operacyjne w sposób współmierny do odpowiadających im kosztów amortyzacji otrzymanych lub nabytych składników rzeczowych aktywów trwałych. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Utrata wartości Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika rzeczowych aktywów trwałych. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych są przeprowadzane zgodnie z polityką rachunkowości określoną w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Średnie pozostałe okresy użytkowania poszczególnych grup środków trwałych Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej 20 lat Urządzenia techniczne i maszyny 15 lat Wyrobiska górnicze 2 lata Inne środki trwałe 4 lata Metoda amortyzacji, stawka amortyzacyjna oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają weryfikacji, co najmniej na koniec każdego roku obrotowego, a ewentualne korekty odpisów amortyzacyjnych dokonywane są z efektem od początku okresu sprawozdawczego, w którym zakończono weryfikację. Przeprowadzona w 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych najistotniej wpłynęła na koszty amortyzacji w segmencie Dystrybucja – spadek kosztów amortyzacji o 21 900 tysięcy złotych. Wpływ na koszty amortyzacji w pozostałych segmentach nie był istotny. Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Grunty Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Wyrobiska górnicze Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Rzeczowe aktywa trwałe razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 140 554 25 480 506 20 297 298 265 001 957 959 7 777 093 54 918 411 Zakup bezpośredni - - - 1 174 - 3 214 919 3 216 093 Koszty finansowania zewnętrznego - - - - - 226 734 226 734 Rozliczenie środków trwałych w budowie 1 506 4 271 288 5 259 603 - 41 678 (9 574 075) - Sprzedaż (401) (14 134) (107 667) - (7 991) (335) (130 528) Likwidacja (8) (70 320) (281 474) (146 708) (11 440) - (509 950) Nieodpłatne otrzymanie 1 043 11 476 - - - - 12 519 Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia (2 145) (1 788 629) (1 863 727) - (55 179) (100 926) (3 810 606) Koszty komponentów remontowych - - - - - 194 987 194 987 Wytworzenie we własnym zakresie - - - 138 625 - 180 305 318 930 Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych - 71 663 8 286 - - - 79 949 Przychody z rozruchu - - - - - (161 834) (161 834) Pozostałe zmiany 733 (2 367) 12 872 - (2 626) 19 726 28 338 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - 20 - 18 - 38 Bilans zamknięcia 141 282 27 959 483 23 325 211 258 092 922 419 1 776 594 54 383 081 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (341) (10 756 599) (12 008 192) (116 238) (655 060) (282 910) (23 819 340) Amortyzacja za okres - (831 008) (771 850) (92 210) (65 278) (65) (1 760 411) Zwiększenie odpisów aktualizujących (15) (1 273 941) (1 806 495) (76 149) (5 475) (149 509) (3 311 584) Zmniejszenie odpisów aktualizujących - 2 851 3 580 - 210 140 061 146 702 Sprzedaż 168 13 374 104 859 - 7 825 - 126 226 Likwidacja - 62 191 273 578 146 708 11 432 - 493 909 Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia - 742 912 872 164 - 38 410 13 874 1 667 360 Pozostałe zmiany - 35 (1 248) - 1 941 (32) 696 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - (11) - (13) - (24) Bilans zamknięcia (188) (12 040 185) (13 333 615) (137 889) (666 008) (278 581) (26 456 466) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 140 213 14 723 907 8 289 106 148 763 302 899 7 494 183 31 099 071 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 141 094 15 919 298 9 991 596 120 203 256 411 1 498 013 27 926 615 w tym segmenty operacyjne: Wydobycie 3 144 310 588 188 256 115 469 3 534 187 483 808 474 Wytwarzanie 40 383 2 077 270 3 645 017 - 6 900 104 368 5 873 938 Odnawialne źródła energii 796 885 214 1 258 737 - 1 184 29 670 2 175 601 Dystrybucja 79 913 12 127 222 4 773 285 - 221 908 1 028 481 18 230 809 Inne segmenty oraz pozostała działalność 16 858 519 004 126 301 4 734 22 885 148 011 837 793 Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone) Grunty Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Wyrobiska górnicze Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Rzeczowe aktywa trwałe razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 125 869 23 775 062 19 133 480 221 074 943 340 6 376 491 50 575 316 Zakup bezpośredni - - - 1 714 - 3 251 159 3 252 873 Koszty finansowania zewnętrznego - - - - - 183 439 183 439 Rozliczenie środków trwałych w budowie 14 006 1 395 272 924 748 - 53 706 (2 387 732) - Sprzedaż (39) (3 264) (94 428) - (26 460) (47) (124 238) Likwidacja (10) (62 965) (101 672) (124 816) (11 285) - (300 748) Nieodpłatne otrzymanie - 17 107 232 - - - 17 339 Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia (64) (13 636) (46) - (175) - (13 921) Koszty komponentów remontowych - - - - - 193 955 193 955 Wytworzenie we własnym zakresie - - - 184 542 - 99 509 284 051 Nabycie przedsięwzięcia 592 270 463 441 138 - - - 712 193 Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych - 101 182 2 102 - - - 103 284 Pozostałe zmiany 200 1 285 (8 256) (17 513) (1 168) 60 319 34 867 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - - - 1 - 1 Bilans zamknięcia 140 554 25 480 506 20 297 298 265 001 957 959 7 777 093 54 918 411 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (404) (9 599 896) (10 765 131) (52 458) (611 258) (139 502) (21 168 649) Amortyzacja za okres - (829 750) (797 235) (95 837) (74 362) (915) (1 798 099) Zwiększenie odpisów aktualizujących - (426 283) (698 406) (92 759) (6 592) (148 752) (1 372 792) Zmniejszenie odpisów aktualizujących 65 35 438 53 208 - 102 522 89 335 Sprzedaż - 2 143 91 800 - 24 963 - 118 906 Likwidacja - 55 449 95 937 124 816 11 249 - 287 451 Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia - 9 666 38 - 163 - 9 867 Pozostałe zmiany (2) (3 366) 11 597 - 676 5 737 14 642 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - - - (1) - (1) Bilans zamknięcia (341) (10 756 599) (12 008 192) (116 238) (655 060) (282 910) (23 819 340) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 125 465 14 175 166 8 368 349 168 616 332 082 6 236 989 29 406 667 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 140 213 14 723 907 8 289 106 148 763 302 899 7 494 183 31 099 071 w tym segmenty operacyjne: Wydobycie 3 146 377 857 281 925 144 613 6 980 288 647 1 103 168 Wytwarzanie 42 477 1 373 573 1 968 604 - 23 488 6 167 240 9 575 382 Odnawialne źródła energii 807 917 144 1 329 333 - 1 511 1 511 2 250 306 Dystrybucja 76 924 11 558 666 4 590 377 - 252 469 1 002 867 17 481 303 Inne segmenty oraz pozostała działalność 16 859 496 667 118 867 4 150 18 451 33 918 688 912 * Dane segmentu Wytwarzanie za okres porównywalny zawierają aktywa spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. klasyfikowane na dzień 31 grudnia 2020 roku do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa dokonała zakupu rzeczowych aktywów trwałych (wliczając skapitalizowane koszty finansowania zewnętrznego) w kwocie 3 442 827 tysięcy złotych. Największe zakupy dokonane zostały w związku z inwestycjami w następujących segmentach operacyjnych: Segment operacyjny Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Dystrybucja 1 844 732 1 744 031 Wytwarzanie 1 154 254 1 292 561 Wydobycie 190 544 285 257 Średnia stopa kapitalizacji kosztów finansowania zewnętrznego w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniosła 4,14%, a w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 wyniosła 3,28%. Główne zadania inwestycyjne realizowane przez Grupę w roku obrotowym 2020 opisane zostały w punkcie 1.5.1. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020. Odpisy aktualizujące rzeczowe aktywa trwałe miały wpływ na wynik następujących segmentów operacyjnych: Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Wytwarzanie Wydobycie Dystrybucja Pozostałe Razem Zwiększenie odpisów aktualizujących (2 622 138) (685 382) (4 056) (8) (3 311 584) Zmniejszenie odpisów aktualizujących 4 096 140 061 2 542 3 146 702 Łączny wpływ na wynik okresu (2 618 042) (545 321) (1 514) (5) (3 164 882) Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone) Wytwarzanie Wydobycie Dystrybucja Pozostałe Razem Zwiększenie odpisów aktualizujących (694 044) (676 610) (2 138) - (1 372 792) Zmniejszenie odpisów aktualizujących 59 506 - 3 867 25 962 89 335 Łączny wpływ na wynik okresu (634 538) (676 610) 1 729 25 962 (1 283 457) 22. Prawa do użytkowania aktywów WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Umowę lub część umowy najmu, dzierżawy albo inną umowę lub część umowy o podobnym charakterze, na mocy której przekazuje się prawo do kontroli użytkowania składnika aktywów przez dany okres w zamian za wynagrodzenie, klasyfikuje się jako leasing. Klasyfikacji leasingu dokonuje się na dzień rozpoczęcia leasingu, w oparciu o treść ekonomiczną umowy, nie zaś o jej formę prawną. Z dniem rozpoczęcia leasingu ujmuje się składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu obejmującego: • kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, • wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia leasingu lub przed tą datą, pomniejszone o związane z leasingiem otrzymane kwoty lub pokryte przez leasingodawcę koszty (zachęty leasingowe), • wszelkie poniesione przez leasingobiorcę początkowe koszty bezpośrednie, • szacunek kosztów demontażu i usunięcia bazowego składnika aktywów, przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzenia renowacji do stanu wymaganego przez warunki leasingu. Po początkowym ujęciu składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wyceniany jest według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości oraz skorygowanego z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Zasady amortyzacji aktywów będących przedmiotem leasingu są spójne z zasadami stosowanymi przy amortyzacji aktywów będących własnością Grupy. Przy braku wystarczającej pewności, że Grupa uzyska tytuł własności przed końcem okresu leasingu, dany składnik aktywów umarza się przez krótszy z dwóch okresów: okres leasingu lub okres użytkowania. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa w dacie rozpoczęcia leasingu wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania m.in. w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe są dyskontowane z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie Grupa stosuje krańcową stopę procentową, zgodnie z przyjętą do stosowania metodyką w zależności od ratingu. Grupa stosuje podejście portfelowe do leasingów o podobnych cechach, dotyczących jednolitych aktywów, wykorzystywanych w podobny sposób. Rozliczając umowy leasingu metodą portfelową, Grupa stosuje szacunki i założenia odpowiadające rozmiarowi i składowi posiadanego portfela, w tym w postaci szacunku średniego ważonego okresu trwania leasingu. Dla określenia okresu leasingu m.in. dla umów na czas nieokreślony Grupa dokonuje szacunku. Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Grunty Prawo użytkowania wieczystego gruntu Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Służebności przesyłu Prawa do użytkowania aktywów w przygotowaniu Prawa do użytkowania aktywów razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 475 863 1 076 085 176 424 64 789 6 571 121 144 6 256 1 927 132 Zwiększenie z tytułu nowej umowy leasingu 54 438 447 11 699 30 755 98 361 - 97 798 Zwiększenie/(zmniejszenie) z tytułu zmian leasingu 3 239 77 921 9 374 (1 397) (34) 31 - 89 134 Przekazanie do aktywów przeznaczonych do zbycia (13 081) (96 590) (21 340) - (282) (4 196) - (135 489) Pozostałe zmiany 14 169 (645) (972) (5 568) 1 034 11 088 (492) 18 614 Bilans zamknięcia 534 628 1 057 218 175 185 88 579 7 387 128 428 5 764 1 997 189 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (20 176) (60 097) (15 341) (34 713) (2 210) (21 097) - (153 634) Amortyzacja za okres (25 071) (32 813) (16 053) (19 331) (2 868) (5 838) - (101 974) Zwiększenie odpisów aktualizujących - (1 245) (20) (13 775) (41) (2 402) - (17 483) Zmniejszenie odpisów aktualizujących - 10 913 - - - - - 10 913 Przekazanie do aktywów przeznaczonych do zbycia 890 (7 360) 2 240 - 115 708 - (3 407) Pozostałe zmiany 761 1 030 347 5 514 (341) 11 - 7 322 Bilans zamknięcia (43 596) (89 572) (28 827) (62 305) (5 345) (28 618) - (258 263) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 455 687 1 015 988 161 083 30 076 4 361 100 047 6 256 1 773 498 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 491 032 967 646 146 358 26 274 2 042 99 810 5 764 1 738 926 Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku Grunty Prawo użytkowania wieczystego gruntu Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Służebności przesyłu Prawa do użytkowania aktywów w przygotowaniu Prawa do użytkowania aktywów razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia - - - - - - - - Wpływ zastosowania MSSF 16 393 110 1 071 236 166 028 28 978 3 739 96 489 12 931 1 772 511 Bilans otwarcia po przekształceniu 393 110 1 071 236 166 028 28 978 3 739 96 489 12 931 1 772 511 Zwiększenie z tytułu nowej umowy leasingu 40 384 9 4 478 36 674 2 569 360 - 84 474 Zwiększenie/(zmniejszenie) z tytułu zmian leasingu 8 547 2 287 5 274 (863) 397 (12) - 15 630 Nabycie przedsięwzięcia 34 931 - 1 199 - - 33 - 36 163 Pozostałe zmiany (1 109) 2 553 (555) - (134) 24 274 (6 675) 18 354 Bilans zamknięcia 475 863 1 076 085 176 424 64 789 6 571 121 144 6 256 1 927 132 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia - - - - - - - - Wpływ zastosowania MSSF 16 - (25 384) - - - (15 987) - (41 371) Bilans otwarcia po przekształceniu - (25 384) - - - (15 987) - (41 371) Amortyzacja za okres (20 229) (32 435) (15 334) (17 828) (2 112) (5 111) - (93 049) Zwiększenie odpisów aktualizujących - (3 080) (48) (16 885) (124) - - (20 137) Zmniejszenie odpisów aktualizujących - 460 - - - - - 460 Pozostałe zmiany 53 342 41 - 26 1 - 463 Bilans zamknięcia (20 176) (60 097) (15 341) (34 713) (2 210) (21 097) - (153 634) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU - - - - - - - - WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 455 687 1 015 988 161 083 30 076 4 361 100 047 6 256 1 773 498 23. Wartość firmy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Wartość firmy wycenia się według wartości początkowej (ustalonej zgodnie z polityką rachunkowości przedstawioną w nocie 6) pomniejszonej o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. Wartość firmy nie podlega amortyzacji, lecz testowana jest na utratę wartości raz na rok lub częściej, jeśli wystąpią ku temu przesłanki. Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków wypracowujących środki pieniężne, które mogą skorzystać z synergii połączenia. Za najniższy poziom w Grupie, do którego może zostać przypisana wartość firmy i na którym wartość firmy jest monitorowana na wewnętrzne potrzeby zarządcze, Grupa uznała segment operacyjny, z wyjątkiem segmentu Wytwarzanie. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości corocznie oraz na każdy dzień bilansowy, na który występują stosowne przesłanki. Test na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przeprowadza się zgodnie z zasadami rachunkowości przedstawionymi w nocie 11. Segment operacyjny Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Dystrybucja 25 602 25 602 Pozostałe 581 581 Razem 26 183 26 183 24. Świadectwa energii i prawa do emisji gazów WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji gazów klasyfikowane jako aktywa niematerialne obejmują: • świadectwa pochodzenia energii wytworzonej ze źródeł odnawialnych (OZE), a także prawa majątkowe ze świadectw efektywności energetycznej, otrzymane lub nabyte z zamiarem umorzenia w związku ze sprzedażą energii elektrycznej odbiorcom finalnym; • prawa do emisji CO2 otrzymane lub nabywane z zamiarem spełnienia obowiązku wynikającego z emisji CO2. Grupa klasyfikuje świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji CO2 na podstawie intencji co do sposobu ich przeznaczenia określonej w dniu nabycia (z możliwością późniejszej reklasyfikacji) jako: • aktywa niematerialne krótkoterminowe – świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji gazów desygnowane na własne potrzeby, w przypadku gdy Grupa ma zamiar umorzyć je w celu spełnienia obowiązku za rok bieżący; • aktywa niematerialne długoterminowe – świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji gazów desygnowane na własne potrzeby, dla których celem jest wypełnienie obowiązku przedstawienia do umorzenia za lata kolejne. Zasady wyceny tych aktywów na moment początkowego ujęcia są następujące: Nabyte Przyznane/ Otrzymane nieodpłatnie Rozchód Świadectwa pochodzenia Cena nabycia Wartość godziwa na dzień przyznania FIFO „pierwsze weszło, pierwsze wyszło” Prawa do emisji gazów Cena nabycia Wartość nominalna (tj. zero) W pierwszej kolejności otrzymane nieodpłatnie a następnie nabyte (wg FIFO „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”) Rozchód posiadanych świadectw pochodzenia energii oraz praw do emisji CO2 (w korespondencji z rozliczeniem kwoty rezerwy) następuje na dzień umorzenia tych praw. Zasady tworzenia rezerw z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii oraz rezerw na zobowiązania z tytułu emisji CO2 przedstawiono w nocie 42. 24.1. Długoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Bilans otwarcia 306 221 161 976 468 197 208 585 453 018 661 603 Zakup bezpośredni 216 442 141 241 357 683 234 252 100 949 335 201 Reklasyfikacja (289 137) (35 807) (324 944) (136 616) (391 991) (528 607) Bilans zamknięcia 233 526 267 410 500 936 306 221 161 976 468 197 24.2. Krótkoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Bilans otwarcia 594 968 690 225 1 285 193 90 267 111 396 201 663 Zakup bezpośredni 189 179 368 839 558 018 379 664 300 484 680 148 Wytworzenie we własnym zakresie 226 443 - 226 443 143 644 - 143 644 Nabycie przedsięwzięcia - - - 10 579 - 10 579 Umorzenie (595 541) (776 602) (1 372 143) (165 802) (113 646) (279 448) Reklasyfikacja 289 137 35 807 324 944 136 616 391 991 528 607 Przekazanie do aktywów przeznaczonych do zbycia (46) (14 201) (14 247) - - - Bilans zamknięcia 704 140 304 068 1 008 208 594 968 690 225 1 285 193 24.3. Bilans praw do emisji dwutlenku węgla w Rejestrze Unii Bilans uprawnień Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Uprawnienia na rejestrze na początek roku 13 784 891 11 469 679 Uprawnienia umorzone: w instalacjach TAURON Wytwarzanie S.A. (emisja poprzedniego roku) (10 562 031) (1 172 702) w instalacjach TAURON Ciepło Sp. z o.o. (emisja poprzedniego roku) (1 599 873) (1 914 237) Przydział nieodpłatnych uprawnień 223 609 302 651 Uprawnienia nabyte na rynku wtórnym 12 555 500 11 047 500 Uprawnienia sprzedane na rynek wtórny (7 669 500) (5 948 000) Uprawnienia na rejestrze na koniec roku, w tym: 6 732 596 13 784 891 Uprawnienia przeznaczone do umorzenia za rok bieżący w instalacjach: (4 048 068) (11 413 633) TAURON Wytwarzanie S.A. (3 385 799) (9 815 035) TAURON Ciepło Sp. z o.o. (444 797) (1 598 598) Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. (217 472) - W 2020 roku spółki Grupy TAURON otrzymały przydziały darmowych uprawnień do emisji na mocy art. 10a Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 roku, w ilości 223 609 EUA z tytułu produkcji ciepła. Pozostałe uprawnienia, potrzebne do zbilansowania potrzeb emisji w 2020 roku, zostały nabyte oraz zakontraktowane do nabycia na rynku wtórnym. W celu zabezpieczenia zobowiązań TAURON Polska Energia S.A. wynikających z transakcji zawieranych przez Spółkę na Towarowej Giełdzie Energii S.A. zawarte zostały umowy przewłaszczenia uprawnień do emisji CO2 na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A., o czym szerzej w nocie 55 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 25. Pozostałe aktywa niematerialne WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Główne pozycje ujęte w ramach pozostałych aktywów niematerialnych to oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości. Składniki pozostałych aktywów niematerialnych wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o skumulowane odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości. Pozostałe aktywa niematerialne, z wyjątkiem nieoddanych do użytkowania, są amortyzowane przez szacowany okres użytkowania. Podstawą naliczania amortyzacji jest wartość początkowa pomniejszona o wartość rezydualną. Wartość rezydualną uwzględnia się przy ustalaniu podstawy ustalania odpisów amortyzacyjnych, jeżeli w odniesieniu do danego aktywa istnieje aktywny rynek lub strona trzecia zobowiązała się do zakupu składnika aktywów w momencie zakończenia okresu jego użytkowania. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Utrata wartości Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika aktywów niematerialnych. Testy na utratę wartości aktywów niematerialnych są przeprowadzane zgodnie z polityką rachunkowości określoną w nocie 11. Okres i metoda amortyzacji oraz wartość rezydualna podlegają weryfikacji nie rzadziej niż na koniec każdego roku obrotowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków, a ewentualna korekta odpisów amortyzacyjnych dokonywana jest z efektem od początku okresu sprawozdawczego, w którym zakończono weryfikację. Okresy użytkowania Dla poszczególnych grup pozostałych aktywów niematerialnych przyjęto następujące średnie pozostałe okresy użytkowania: Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości 4 lata Inne 9 lat Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Koszty zakończonych prac rozwojowych Prawo użytkowania wieczystego gruntu Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości Inne aktywa niematerialne Aktywa niematerialne nie oddane do użytkowania Aktywa niematerialne razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 8 946 15 605 822 069 183 967 114 253 1 144 840 Zakup bezpośredni - - - - 167 028 167 028 Rozliczenie aktywów nie oddanych do użytkowania 4 608 - 142 624 19 497 (166 729) - Sprzedaż/Likwidacja (1 309) - (21 352) (123) (33) (22 817) Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia (1 622) - (14 590) (639) (521) (17 372) Pozostałe zmiany 3 - (46) 409 5 315 5 681 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - 57 - - 57 Bilans zamknięcia 10 626 15 605 928 762 203 111 119 313 1 277 417 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (6 250) - (562 534) (97 765) (30) (666 579) Amortyzacja za okres (983) - (80 276) (10 498) - (91 757) Odpisy aktualizujące (282) - (702) (4 982) (15) (5 981) Sprzedaż/Likwidacja 1 306 - 21 352 123 - 22 781 Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia 333 - 12 658 259 - 13 250 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - (57) - - (57) Bilans zamknięcia (5 876) - (609 559) (112 863) (45) (728 343) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 2 696 15 605 259 535 86 202 114 223 478 261 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 4 750 15 605 319 203 90 248 119 268 549 074 Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku Koszty zakończonych prac rozwojowych Prawo użytkowania wieczystego gruntu Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości Inne aktywa niematerialne Aktywa niematerialne nie oddane do użytkowania Aktywa niematerialne razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 6 403 774 682 776 434 271 336 85 486 1 914 341 Wpływ zastosowania MSSF 16 - (758 941) - (94 809) (12 931) (866 681) Bilans otwarcia po przekształceniu 6 403 15 741 776 434 176 527 72 555 1 047 660 Zakup bezpośredni - - - - 120 034 120 034 Rozliczenie aktywów nie oddanych do użytkowania 2 543 - 65 962 9 041 (77 546) - Sprzedaż/Likwidacja - - (19 938) (562) (469) (20 969) Pozostałe zmiany - (136) (391) (1 039) (321) (1 887) Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - 2 - - 2 Bilans zamknięcia 8 946 15 605 822 069 183 967 114 253 1 144 840 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (5 744) (25 387) (493 665) (101 835) (7) (626 638) Wpływ zastosowania MSSF 16 - 25 387 - 15 987 - 41 374 Bilans otwarcia po przekształceniu (5 744) - (493 665) (85 848) (7) (585 264) Amortyzacja za okres (349) - (87 833) (12 403) - (100 585) Odpisy aktualizujące (157) - (970) (59) (23) (1 209) Sprzedaż/Likwidacja - - 19 936 545 - 20 481 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej - - (2) - - (2) Bilans zamknięcia (6 250) - (562 534) (97 765) (30) (666 579) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 659 749 295 282 769 169 501 85 479 1 287 703 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 2 696 15 605 259 535 86 202 114 223 478 261 W ramach pozostałych aktywów niematerialnych Grupa prezentuje prawa wieczystego użytkowania gruntu w wysokości 15 605 tysięcy złotych, które dotyczą kopalni wapienia należącej do spółki zależnej, wyłączone z zakresu MSSF 16 Leasing. 26. Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Wspólne ustalenia umowne Grupy zaklasyfikowane jako wspólne przedsięwzięcia są ujmowane metodą praw własności. Przy zastosowaniu metody praw własności, wartość początkową inwestycji w cenie nabycia zwiększa się lub zmniejsza o udział w zyskach/stratach oraz udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnego przedsięwzięcia od dnia przejęcia (ujmowany odpowiednio w wyniku finansowym lub w pozostałych całkowitych dochodach Grupy). PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa określa rodzaj wspólnego ustalenia umownego, którego jest stroną, w zależności od praw i obowiązków stron tego ustalenia. Na podstawie analizy praw i obowiązków Grupa ocenia, że posiada współkontrolę nad wspólnymi ustaleniami umownymi, mając prawo do aktywów netto. W konsekwencji udziały w Grupie Kapitałowej TAMEH Holding Sp. z o.o. oraz w Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. klasyfikowane są jako wspólne przedsięwzięcia. Utrata wartości Udział we wspólnych przedsięwzięciach testowany jest na utratę wartości w przypadku wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość wystąpienia utraty lub odwrócenia uprzednio ujętego odpisu. Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. TAMEH HOLDING Sp. z o.o. * Stan na 31 grudnia 2020 lub za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. TAMEH HOLDING Sp. z o.o. * Stan na 31 grudnia 2019 roku lub za rok zakończony 31 grudnia 2019 roku Aktywa trwałe (długoterminowe) 1 822 021 2 117 521 3 939 542 1 623 476 2 186 422 3 809 898 Aktywa obrotowe (krótkoterminowe), w tym: 166 157 651 735 817 892 136 404 644 722 781 126 środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2 242 158 680 160 922 90 830 284 503 375 333 Zobowiązania długoterminowe (-), w tym: (2 028 065) (839 590) (2 867 655) (1 719 704) (922 262) (2 641 966) zobowiązania z tytułu zadłużenia (1 964 830) (743 421) (2 708 251) (1 716 142) (827 878) (2 544 020) Zobowiązania krótkoterminowe (-), w tym: (754 866) (675 067) (1 429 933) (519 395) (709 111) (1 228 506) zobowiązania z tytułu zadłużenia (5 662) (184 206) (189 868) (34 961) (184 095) (219 056) Razem aktywa netto (794 753) 1 254 599 459 846 (479 219) 1 199 771 720 552 Udział w aktywach netto (397 377) 627 300 229 923 (239 610) 599 886 360 276 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach - 586 559 586 559 - 559 144 559 144 Udział w przychodach wspólnych przedsięwzięć 80 113 852 140 932 253 425 959 938 960 363 Udział w zysku (stracie) wspólnych przedsięwzięć - 15 765 15 765 - 47 947 47 947 Udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnych przedsięwzięć - 15 15 - (987) (987) * Zaprezentowane informacje dotyczą grupy kapitałowej TAMEH HOLDING Sp. z o.o. Wartość posiadanego udziału w TAMEH HOLDING Sp. z o.o. jest różna od wartości aktywów netto przypadających Grupie, ze względu na fakt, iż cena nabycia udziałów TAMEH HOLDING Sp. z o.o. została skalkulowana przy uwzględnieniu wartości godziwej udziału wnoszonego do wspólnego przedsięwzięcia przez spółki Grupy ArcelorMittal. Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. jest spółką celową utworzoną w 2010 roku z inicjatywy TAURON Polska Energia S.A. oraz PGNiG S.A., poprzez którą partnerzy zrealizowali inwestycję polegającą na budowie bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli opalanego gazem ziemnym o mocy elektrycznej brutto 450 MWe i mocy cieplnej netto 240 MWt. TAURON Polska Energia S.A. posiada pośredni udział na poziomie 50% w kapitale spółki i w organie stanowiącym wykonywany poprzez TAURON Wytwarzanie S.A. W związku z faktem, iż w trakcie 2015 roku, dotychczasowy udział w stratach wspólnego przedsięwzięcia oraz korekta wyników z transakcji pomiędzy spółkami Grupy a wspólnym przedsięwzięciem przewyższyły wartość posiadanych udziałów we wspólnym przedsięwzięciu, Spółka zaprzestała ujmowania udziału w dalszych stratach wspólnego przedsięwzięcia. Dodatkowo, Spółka posiada należności z tytułu udzielonych pożyczek na rzecz Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. w wartości bilansowej 98 713 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w sprawie roszczeń Abener Energia S.A. wobec Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. oraz postępowania pomiędzy Abener Energia S.A. a Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. W dniu 25 kwietnia 2019 roku wydany został wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie („Wyrok”) w sprawie z powództwa Abener Energia S.A. („Abener”) przeciwko spółce Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. („ECSW”). Postępowanie przed Sądem Arbitrażowym dotyczyło roszczenia o zapłatę, o ustalenie stosunku prawnego oraz o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w związku z rozwiązanym kontraktem zawartym pomiędzy Abener (generalny wykonawca) i ECSW (zamawiający) na budowę bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli. Na mocy Wyroku ECSW została zobowiązana do zapłaty na rzecz Abener kwoty 333 793 tysiące złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami postępowania arbitrażowego. W dniu 24 czerwca 2019 roku ECSW wniosła skargę do Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o uchylenie Wyroku. W dniu 22 września 2020 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem oddalił skargę ECSW o uchylenie Wyroku, a dnia 29 września 2020 roku stwierdził wykonalność Wyroku. ECSW złożyła wniosek o doręczenie ww. wyroku w przedmiocie rozpoznania skargi z uzasadnieniem; spółka otrzymała odpis wyroku w dniu 20 października 2020 roku. Ponadto, w dniu 25 września 2020 roku ECSW złożyła do Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie wniosek o wstrzymanie wykonalności Wyroku do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej, a w dniu 7 października 2020 roku zażalenie na postanowienie w przedmiocie nadania Wyrokowi klauzuli wykonalności. W dniu 20 listopada 2020 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania Wyroku do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego lub upływu terminu na złożenie skargi kasacyjnej. W dniu 21 grudnia 2020 roku ECSW wniosła skargę kasacyjną. W związku z powyższym Wyrokiem Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. rozpoznała w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rezerwę, która na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosi 439 144 tysiące złotych. W dniu 20 grudnia 2019 roku ECSW otrzymała nowy pozew wniesiony przez Abener do Sądu Arbitrażowego. Przedmiotem żądania pozwu jest zapłata przez ECSW na rzecz Abener łącznej kwoty 156 447 tysięcy złotych oraz 537 tysięcy euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem odszkodowania wynikającego z zażądania i uzyskania przez ECSW kosztem Abener wypłaty z gwarancji należytego wykonania kontraktu lub ewentualnie zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia uzyskanego przez ECSW kosztem Abener w związku z uzyskaniem wypłaty z gwarancji należytego wykonania kontraktu. Gwarancja została udzielona ECSW przez Abener zgodnie z kontraktem zawartym pomiędzy stronami na budowę bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli. Odpowiedź na pozew została złożona przez ECSW w dniu 20 marca 2020 roku. Ocena żądań pozwu i jego uzasadnienia wskazuje na ich bezzasadność. Postępowanie arbitrażowe jest w toku. W dniu 19 października 2020 roku ECSW złożyła pozew do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie przeciwko Abener o zapłatę przez Abener na rzecz ECSW kwoty 198 664 tysiące złotych oraz 461 tysięcy euro wraz z odsetkami, tytułem odszkodowania za szkodę odpowiadającą kosztom usunięcia wad, usterek i niedoróbek robót, dostaw i usług wykonanych przez Abener w trakcie realizacji ww. kontraktu. Postępowanie jest w toku. Kontrakt na budowę bloku gazowo-parowego zawarty pomiędzy ECSW a Abener nie zawiera regulacji zobowiązujących Spółkę do zapłaty w jakiejkolwiek formie za ECSW wynagrodzenia na rzecz Abener. TAMEH HOLDING Sp. z o.o. i spółki zależne W 2014 roku została zawarta umowa wspólników pomiędzy Grupą TAURON i Grupą ArcelorMittal w spółce TAMEH HOLDING Sp. z o.o., która odpowiada za zadania inwestycyjne i operacyjne w obszarze energetyki przemysłowej. Umowa została zawarta na okres 15 lat z możliwością jej przedłużenia. Obie grupy kapitałowe posiadają w spółce TAMEH HOLDING Sp. z o.o. po 50% udziałów. TAMEH HOLDING Sp. z o.o. jest właścicielem 100% udziałów w TAMEH POLSKA Sp. z o.o., którą utworzyły wniesione aportem przez Grupę TAURON: Zakład Wytwarzania Nowa oraz Elektrownia Blachownia, a także wniesiona przez Grupę ArcelorMittal - Elektrociepłownia w Krakowie. Ponadto, TAMEH HOLDING Sp. z o.o. posiada 100% udziałów w TAMEH Czech s.r.o., którą tworzy Elektrociepłownia w Ostrawie. W dniu 9 września 2020 roku Zgromadzenie Wspólników TAMEH Holding Sp. z o.o. zdecydowało o pozostawieniu zysku netto w kwocie 54 131 tysięcy złotych za rok obrotowy zakończony 31 marca 2020 roku na zyskach zatrzymanych Spółki TAMEH Holding Sp. z o.o. 27. Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pożyczki udzielone na rzecz wspólnego przedsięwzięcia nie spełniają kryteriów uznania za inwestycje netto we wspólne przedsięwzięcie. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe Grupa dokonuje odpowiedniej klasyfikacji i wyceny udzielonych pożyczek oraz szacuje wielkość odpisów na oczekiwane straty kredytowe w przypadku pożyczek klasyfikowanych jako aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Na dzień bilansowy pożyczka udzielona w ramach porozumienia konsolidującego dług ze względu na to, że przepływy pieniężne nie odpowiadają wyłącznie spłacie kapitału i odsetek, została zaklasyfikowana do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Grupa dokonała odpowiednio szacunku wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Pozostałe pożyczki wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, a na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje szacunku oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia oraz kwoty oczekiwanych strat kredytowych zostały przedstawione poniżej oraz w nocie 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Kwota pożyczki według umowy Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Termin spłaty Stopa oprocentowania Wartość brutto Odpis aktualizujący Wartość bilansowa Wartość brutto Odpis aktualizujący Wartość bilansowa Pożyczki wyceniane w wartości godziwej Porozumienie konsolidujące dług 609 951 72 523 n.d. 72 523 216 018 n.d. 216 018 30.06.2033 stała Pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu Pożyczka VAT 15 000 2 453 (33) 2 420 5 109 (110) 4 999 31.03.2021 WIBOR 1M+marża Pożyczki pozostałe 7 290 1 986 (353) 1 633 7 955 (218) 7 737 30.06.2033 stała 9 500 2 295 (304) 1 991 9 197 (252) 8 945 5 175 1 372 (165) 1 207 5 485 (150) 5 335 59 175 14 404 (598) 13 806 - - - 35 000 5 160 (27) 5 133 - - - Razem 100 193 (1 480) 98 713 243 764 (730) 243 034 Długoterminowe 97 740 (1 447) 96 293 238 655 (620) 238 035 Krótkoterminowe 2 453 (33) 2 420 5 109 (110) 4 999 Na mocy porozumienia konsolidującego dług pożyczkobiorcy z dnia 28 lutego 2018 roku na łączną kwotę 609 951 tysięcy złotych dokonano odnowienia wszystkich dotychczasowych zobowiązań Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. wobec Spółki wynikających z udzielonych i niespłaconych do dnia 28 lutego 2018 roku pożyczek. Na dzień bilansowy kwota nominalna pożyczki wynosi 310 851 tysięcy złotych (kapitał w kwocie 299 100 tysięcy złotych został spłacony w dniu 30 kwietnia 2018 roku). Przedmiotowe zadłużenie stanowi zadłużenie podporządkowane, wycenione na dzień bilansowy w wartości godziwej w wysokości 72 523 tysiące złotych. W roku 2020 pomiędzy Spółką a Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. zawarte zostały poniższe umowy pożyczki. • Umowa z dnia 20 lutego 2020 roku do wysokości 59 175 tysięcy złotych na sfinansowanie zobowiązań związanych głównie z dokończeniem budowy bloku gazowo-parowego oraz Rezerwowego Źródła Ciepła w Stalowej Woli. Na dzień bilansowy kwota udzielonej pożyczki była równa maksymalnej wysokości limitu pożyczki wynikającego z przedmiotowej umowy; • Umowa z dnia 16 października 2020 roku do wysokości 35 000 tysięcy złotych na zabezpieczenie działalności eksploatacyjnej oraz działalności w ramach obrotu energią elektryczną. Na dzień bilansowy w ramach umowy Spółka przekazała pożyczkobiorcy transze w łącznej wysokości 22 000 tysięcy złotych. Zabezpieczeniem spłaty obu opisanych powyżej pożyczek, naliczonych odsetek oraz kosztów i innych kwot należnych Spółce z tytułu umów, są weksle własne in blanco pożyczkobiorcy wraz z deklaracjami wekslowymi. Przeprowadzone na dzień bilansowy analizy ryzyka kredytowego pożyczek udzielonych Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., uwzględniające m.in. oszacowanie przyszłych przepływów pieniężnych Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., wykazały utratę wartości ze względu na ryzyko kredytowe (stopień 3 wyceny), skutkujące zmniejszeniem wartości bilansowej udzielonych pożyczek w łącznej kwocie 235 714 tysięcy złotych, z czego wartość godziwa porozumienia konsolidującego dług uległa zmniejszeniu o kwotę 156 881 tysięcy złotych, natomiast w stosunku do pozostałych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu skorygowano wartość brutto udzielonych pożyczek o kwotę 72 943 tysiące złotych i naliczone odsetki o kwotę 4 442 tysiące złotych, jak również ujęto dodatkowe odpisy aktualizujące w kwocie 1 448 tysięcy złotych. Kwota straty kredytowej na datę ujęcia została oszacowana przy uwzględnieniu całego okresu życia instrumentu finansowego. Na dzień 31 grudnia 2019 roku odpis na oczekiwane straty kredytowe był wyceniany w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym. 28. Pozostałe aktywa finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Do pozostałych aktywów finansowych Grupa zalicza m.in. udziały i akcje, lokaty, depozyty, wadia, kaucje oraz zabezpieczenia przekazane, instrumenty pochodne, pożyczki udzielone jednostkom niepowiązanym. Na moment początkowego ujęcia aktywa finansowe są klasyfikowane do odpowiedniej kategorii aktywów finansowych i odpowiednio wyceniane. Zasady klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe zostały opisane nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Wycena aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej wymaga oszacowania przez Grupę na każdy dzień bilansowy wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wycena aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie wymaga oszacowania przez Grupę na każdy dzień bilansowy oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia szacowania oczekiwanych strat kredytowych dla pożyczek udzielonych została przedstawiona w nocie 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Instrumenty pochodne 158 846 105 529 Udziały i akcje 85 454 140 508 Należność z tytułu rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu 61 357 151 114 Wadia, kaucje, zabezpieczenia przekazane 55 815 131 192 Lokaty i depozyty Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych 53 448 50 228 Depozyty początkowe z tytułu rozliczeń giełdowych 48 663 184 353 Depozyty uzupełniające z tytułu rozliczeń giełdowych - 25 113 Jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych - 26 622 Pożyczki udzielone - 12 451 Pozostałe 10 911 7 447 Razem 474 494 834 557 Długoterminowe 208 063 235 522 Krótkoterminowe 266 431 599 035 Na dzień 31 grudnia 2020 roku aktywa z tytułu dodatniej wyceny instrumentów pochodnych dotyczą towarowych instrumentów pochodnych (w tym w znacznej części instrumentów terminowych z tytułu transakcji, dla których towarem bazowym są uprawnienia do emisji CO2), walutowych instrumentów pochodnych typu forward oraz instrumentów CCIRS. W związku z sytuacją rynkową w bieżącym okresie sprawozdawczym związaną głównie z COVID-19, wystąpieniem istotnych zmian cen towarowych instrumentów pochodnych oraz osłabieniem złotówki, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku nastąpił wzrost aktywów z tytułu wyceny powyższych instrumentów pochodnych w stosunku do końca 2019 roku. Instrumenty pochodne zostały szerzej opisane w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Na dzień 31 grudnia 2020 roku posiadane udziały i akcje obejmują w głównej mierze udziały w następujących spółkach:  SCE Jaworzno III Sp. z o.o. o wartości 29 476 tysięcy złotych;  EEC Magenta Sp. z o.o. 2 ASI SKA o wartości 19 116 tysięcy złotych;  ElectroMobility Poland S.A. o wartości 11 026 tysięcy złotych. Spadek wartości udziałów i akcji związany jest z reklasyfikacją aktywów spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży, w wyniku czego posiadane przez nią udziały i akcje w innych spółkach zostały ujęte w pozycji aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży oraz reklasyfikacją udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży. Należności z tytułu rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu w kwocie 61 357 tysięcy złotych wynikają ze złożonego we wrześniu 2020 roku przez spółkę TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej za cały rok 2019, o czym szerzej w nocie 13 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wartość wadiów, kaucji, zabezpieczeń dotyczy w głównej mierze zabezpieczeń przekazanych przez spółkę zależną z segmentu Wytwarzanie na rzecz PSE S.A. tytułem zabezpieczania należytego wykonania umowy o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej oraz zabezpieczeń przekazanych przez Spółkę w ramach systemu gwarantowania rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku zabezpieczenia z powyższych tytułów wynosiły łącznie odpowiednio 36 209 tysięcy złotych i 83 817 tysięcy złotych. Wartość depozytów początkowych (w okresie porównywalnym również depozytów uzupełniających) związana jest w głównej mierze z terminowymi transakcjami na uprawnienia do emisji CO2 zawieranymi na zagranicznych rynkach giełdowych. Zmiana wartości depozytów w stosunku do okresu porównywalnego wynika głównie z pozycji Spółki na giełdzie na dzień bilansowy oraz zmian cen uprawnień. Zmniejszenie wolumenu giełdowych kontraktów terminowych na uprawnienia do emisji CO2 wiąże się głównie ze zmianą strategii zabezpieczania potrzeb umorzeniowych Grupy polegającą na jednorazowej zamianie kontraktów giełdowych na kontrakty pozagiełdowe (o czym szerzej w nocie 14.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego) oraz zawieraniu nowych kontraktów na cele umorzeniowe spółek Grupy na rynku pozagiełdowym. 29. Pozostałe aktywa niefinansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa ujmuje jako pozostałe aktywa niefinansowe rozliczenia międzyokresowe, zaliczki na środki trwałe w budowie, aktywa niematerialne oraz zapasy, które jako aktywa niepieniężne nie podlegają dyskontowaniu, oraz koszty pozyskania umów i koszty rabatów. Koszty pozyskania umów są kapitalizowane, jeśli Grupa oczekuje, że zostaną odzyskane. Dozwolone jest natychmiastowe ujęcie kosztów pozyskania umów w kosztach, jeśli okres amortyzacji aktywa wynosi do jednego roku. Aktywo amortyzowane jest przez okres przekazywania dóbr lub świadczenia usług. W przypadku, gdy koszty dotyczą więcej niż jednej umowy, amortyzacja powinna uwzględniać bieżące i przewidywane umowy. 29.1. Długoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Zaliczki na środki trwałe w budowie oraz aktywa niematerialne, w tym: 15 345 79 296 związane z realizacją zadania Budowa Bloku 910 MW w Jaworznie - 74 774 Rozliczenia międzyokresowe prowizji z tytułu zadłużenia 7 770 10 767 Koszty pozyskania umów i koszty rabatów 7 084 3 365 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe 33 865 58 860 Razem 64 064 152 288 29.2. Krótkoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Koszty rozliczane w czasie 69 423 87 416 Usługi informatyczne, telekomunikacyjne i pocztowe 23 844 24 449 Ubezpieczenia majątkowe i deliktowe 23 590 45 222 Koszty pozyskania umów i koszty rabatów 12 911 8 399 Rozliczenia międzyokresowe prowizji z tytułu zadłużenia 5 937 3 796 Pozostałe koszty rozliczane w czasie 3 141 5 550 Pozostałe aktywa niefinansowe krótkoterminowe 9 034 12 859 Zaliczki na dostawy 2 433 3 521 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 6 601 9 338 Razem 78 457 100 275 Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych Jednostki wchodzące w skład Grupy skompensowały aktywa Funduszu ze swoimi zobowiązaniami wobec Funduszu, ponieważ aktywa te nie stanowią oddzielnych aktywów Grupy. Na dzień 31 grudnia 2020 roku nadwyżka aktywów nad zobowiązaniami ZFŚS wynosiła 802 tysiące złotych (w tabeli powyżej zaprezentowana w pozycji pozostałych aktywów krótkoterminowych). Tabela poniżej przedstawia analitykę funduszu. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Pożyczki udzielone pracownikom 20 429 25 251 Środki pieniężne 17 887 20 861 Pozostałe aktywa i zobowiązania Funduszu (3 694) (3 511) Zobowiązania z tytułu Funduszu (33 820) (41 776) Saldo po skompensowaniu 802 825 Odpisy na Fundusz w okresie (70 984) (57 161) 30. Odroczony podatek dochodowy Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów 1 555 070 1 880 816 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością aktywów finansowych 41 769 48 137 z tytułu odmiennego momentu podatkowego uznania przychodu ze sprzedaży produktów i usług 326 794 327 914 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością praw majątkowych pochodzenia energii 17 622 17 623 pozostałe 65 994 66 780 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego 2 007 249 2 341 270 od rezerw bilansowych i rozliczeń międzyokresowych 694 404 665 886 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów 535 337 495 875 nieodpłatnie otrzymana infrastruktura energetyczna i otrzymane opłaty przyłączeniowe 4 225 7 859 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością aktywów i zobowiązań finansowych 370 805 292 771 z tytułu odmiennego momentu podatkowego uznania przychodu i kosztu sprzedaży produktów i usług 270 110 277 964 straty podatkowe 8 747 6 533 pozostałe 22 426 11 185 Aktywa z tytułu podatku odroczonego 1 906 054 1 758 073 Odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego (292 865) - Aktywa z tytułu podatku odroczonego po odpisie 1 613 189 1 758 073 Po skompensowaniu sald na poziomie spółek z Grupy Kapitałowej podatek odroczony Grupy prezentowany jest jako: Aktywo z tytułu podatku odroczonego 39 678 22 088 Zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego (433 738) (605 285) Zmiana stanu zobowiązania i aktywa z tytułu podatku odroczonego Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego Aktywa z tytułu podatku odroczonego Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego Aktywa z tytułu podatku odroczonego Bilans otwarcia 2 341 270 1 758 073 1 992 474 1 198 825 Wpływ zastosowania MSSF 16 - - 174 442 174 442 Bilans otwarcia po przekształceniu 2 341 270 1 758 073 2 166 916 1 373 267 Zmiana stanu: w korespondencji z wynikiem finansowym (273 670) (123 130) 138 478 328 589 w korespondencji z pozostałymi całkowitymi dochodami (3 698) 42 691 2 884 26 654 reklasyfikacja do grupy do zbycia (57 234) (65 239) - - nabycie przedsięwzięcia - - 28 950 25 828 pozostałe zmiany 581 794 4 042 3 735 Bilans zamknięcia 2 007 249 1 613 189 2 341 270 1 758 073 * W roku 2019 z wynikiem i pozostałymi całkowitymi dochodami działalności kontynuowanej i zaniechanej. W roku 2020 tylko działalność kontynuowana. 31. Zapasy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych nabywane z przeznaczeniem do sprzedaży i realizacji w krótkim terminie zysku wynikającego ze zmienności cen rynkowych wyceniane są na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej. Wycena rozchodu zapasów dokonywana jest metodą średniej ważonej, za wyjątkiem zapasów świadectw pochodzenia energii i praw do emisji CO2, których rozchód dokonywany jest metodą „pierwsze weszło, pierwsze wyszło” (FIFO). Zapasy Grupy obejmują głównie zapasy paliw. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Wycena zapasów wymaga oszacowania możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Jest to szacowana cena sprzedaży dokonywana w toku zwykłej działalności gospodarczej, pomniejszona o koszty wykończenia i szacowane koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Wycena zapasu uprawnień do emisji CO2 opisanych powyżej w wartości godziwej opiera się na cenach notowanych na aktywnym rynku. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Wartość brutto Węgiel, w tym stanowiący: 578 968 557 472 Materiały 244 552 253 514 Półprodukty i produkcja w toku 331 291 295 471 Prawa do emisji CO2 18 436 - Pozostałe zapasy 185 340 137 906 Razem 782 744 695 378 Odpis do wartości netto możliwej do uzyskania Węgiel (285) - Pozostałe zapasy (5 244) (11 226) Razem (5 529) (11 226) Wartość godziwa Prawa do emisji CO2 18 436 - Wartość netto możliwa do uzyskania Węgiel, w tym stanowiący: 578 683 557 472 Materiały 244 552 253 514 Półprodukty i produkcja w toku 331 291 295 471 Pozostałe zapasy 180 096 126 680 Razem 777 215 684 152 32. Należności od odbiorców WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Należności od odbiorców obejmują należności zafakturowane oraz należności zarachowane na poczet przychodów, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane. Politykę rachunkowości w zakresie przychodów zarachowanych opisano w nocie 12. Należności od odbiorców są wyceniane według kwot pierwotnie zafakturowanych (uwzględniając wpływ dyskontowania, jeżeli jest istotny), z uwzględnieniem odpisu aktualizującego. Odpis z tytułu utraty wartości tworzy się na należnościach zarówno przeterminowanych, jak i nieprzeterminowanych w oparciu o ważoną prawdopodobieństwem oczekiwaną stratę kredytową, jaka zostanie poniesiona w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych zdarzeń:  nastąpi istotne opóźnienie płatności,  dłużnik zostanie postawiony w stan likwidacji albo upadłości albo restrukturyzacji,  należności skierowane zostaną na drogę egzekucji administracyjnej, postępowania sądowego albo egzekucji sądowej. W przypadku, w którym należność od danego kontrahenta znajduje się w przedziale przeterminowania przekraczającym 90 dni, przyjmowane jest założenie o niewykonaniu zobowiązania przez kontrahenta, tj. prawdopodobieństwo niewypłacalności przypisane do kontrahenta wynosi 100%. Dla należności od odbiorców Grupa wydzieliła portfel kontrahentów strategicznych (kontrahent o ekspozycji kredytowej przekraczającej 1 000 tysięcy złotych) oraz portfel pozostałych kontrahentów. Dla portfela kontrahentów strategicznych ryzyko niewypłacalności kontrahentów strategicznych jest oceniane w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Oczekiwana strata kredytowa, zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe, kalkulowana jest przy uwzględnieniu szacunków w zakresie potencjalnych odzysków z tytułu wniesionych zabezpieczeń. W przypadku należności od pozostałych kontrahentów oczekuje się, że dane w zakresie historycznej spłacalności mogą odzwierciedlać ryzyko kredytowe, jakie ponoszone będzie w okresach przyszłych. Oczekiwane straty kredytowe dla tej grupy kontrahentów oszacowane zostały z wykorzystaniem macierzy wiekowania należności oraz przypisanych do poszczególnych przedziałów i grup (między innymi należności dochodzone na drodze sądowej, należności od kontrahentów w upadłości) wskaźników procentowych pozwalających na oszacowanie wartości należności od odbiorców, co do których oczekuje się, że nie zostaną spłacone. W celu uwzględnienia wpływu czynników przyszłych (w odniesieniu do kontrahentów strategicznych oraz pozostałych) Grupa koryguje parametry związane z prawdopodobieństwem niewypełnienia zobowiązania wykorzystując notowania instrumentów Credit Default Swap dla poszczególnych ratingów. Odpisy aktualizujące wartość należności ujmuje się w tych kategoriach kosztów, które odpowiadają funkcji składnika aktywów, tj. w kosztach działalności operacyjnej lub kosztach finansowych – zależnie od rodzaju należności, której dotyczy. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe Grupa szacuje wielkość odpisów aktualizujących wartość należności od odbiorców z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia kalkulacji odpisów została opisana powyżej. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Wartość brutto Należności od odbiorców, w tym: 2 423 607 2 306 208 Doszacowanie przychodów z tytułu energii elektrycznej oraz usługi dystrybucyjnej 814 235 689 395 Należności dochodzone na drodze sądowej 184 664 213 900 Razem 2 608 271 2 520 108 Odpis aktualizujący Należności od odbiorców (60 522) (39 655) Należności dochodzone na drodze sądowej (184 664) (189 707) Razem (245 186) (229 362) Wartość netto Należności od odbiorców 2 363 085 2 266 553 Należności dochodzone na drodze sądowej - 24 193 Razem, w tym: 2 363 085 2 290 746 Krótkoterminowe 2 363 085 2 290 746 Zgodnie z modelem opisanym powyżej Grupa szacuje odpis aktualizujący. Wiekowanie należności od odbiorców na dzień 31 grudnia 2020 roku Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 2 133 713 217 763 51 711 32 521 34 199 138 364 2 608 271 Odpis aktualizujący (11 586) (9 250) (19 347) (32 489) (34 178) (138 336) (245 186) Wartość netto 2 122 127 208 513 32 364 32 21 28 2 363 085 Wiekowanie należności od odbiorców na dzień 31 grudnia 2019 roku Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 2 039 689 216 273 33 588 18 031 31 981 180 546 2 520 108 Odpis aktualizujący (9 541) (6 252) (10 534) (15 329) (31 356) (156 350) (229 362) Wartość netto 2 030 148 210 021 23 054 2 702 625 24 196 2 290 746 Grupa nie posiada istotnych pozycji, które na dzień bilansowy byłyby nieściągalne, lecz nie objęte odpisem aktualizującym. Zmiana stanu odpisów aktualizujących należności od odbiorców Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Bilans otwarcia (229 362) (221 759) Utworzenie (37 665) (13 931) Wykorzystanie 6 240 5 101 Rozwiązanie 580 1 221 Inne zmiany 15 030 6 Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej (9) - Bilans zamknięcia (245 186) (229 362) 33. Należności z tytułu podatku dochodowego Należności z tytułu podatku dochodowego w kwocie 83 655 tysięcy złotych wynikają głównie z należności Podatkowej Grupy Kapitałowej w kwocie 82 365 tysięcy złotych. Należność ta dotyczy w całości roku 2020 i stanowi nadwyżkę zaliczek zapłaconych w kwocie 287 300 tysięcy złotych nad obciążeniem podatkowym PGK w kwocie 204 935 tysięcy złotych. Umowa Podatkowej Grupy Kapitałowej na lata 2018 – 2020 została zarejestrowana w dniu 30 października 2017 roku. Główne spółki tworzące Podatkową Grupę Kapitałową do dnia 31 grudnia 2020 roku: TAURON Polska Energia S.A., TAURON Wytwarzanie S.A., TAURON Dystrybucja S.A., TAURON Ciepło Sp. z o.o., TAURON Sprzedaż Sp. z o.o., TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o., TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TAURON Wydobycie S.A. i Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. W dniu 14 grudnia 2020 roku została zarejestrowana przez Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu Umowa Podatkowej Grupy Kapitałowej na lata 2021 – 2023. Główne spółki tworzące Podatkową Grupę Kapitałową od dnia 1 stycznia 2021 roku: TAURON Polska Energia S.A., TAURON Wytwarzanie S.A., Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., TAURON Dystrybucja S.A., TAURON Sprzedaż Sp. z o.o., TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o., TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o., TEC3 Sp. z o.o. i Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. 34. Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rozrachunki z tytułu pozostałych podatków i opłat prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej obejmują: • Rozrachunki z tytułu VAT i akcyzy; • Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i ubezpieczeń społecznych; • Opłaty środowiskowe i inne rozliczenia publiczno-prawne. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Należności z tytułu podatku VAT 267 191 362 745 Należności z tytułu akcyzy 12 467 10 974 Pozostałe 3 015 10 995 Razem 282 673 384 714 Spadek należności z tytułu podatku VAT wynika głównie z rozliczenia w spółkach segmentu Wytwarzanie w pierwszym kwartale 2020 roku należności z tytułu podatku VAT na dzień 31 grudnia 2019 roku w kwocie 160 528 tysięcy złotych, wynikających z transakcji nabycia przez te spółki uprawnień do emisji CO2 od jednostki dominującej. 35. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują w szczególności środki pieniężne w banku i w kasie oraz lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nieprzekraczającym trzech miesięcy. Środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. W przypadku środków zgromadzonych na rachunkach bankowych wartość nominalna na dzień bilansowy obejmuje doliczone przez bank odsetki lub naliczone we własnym zakresie przez spółkę. Niespłacone kredyty w rachunku bieżącym, stanowiące integralną część zarządzania środkami pieniężnymi dla celów sporządzenia sprawozdania z przepływów pieniężnych są zaliczane do pozycji „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty”. W ramach sprawozdania z sytuacji finansowej kredyty tego rodzaju prezentowane są odpowiednio w zobowiązaniach z tytułu zadłużenia. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Środki pieniężne w banku i w kasie 658 881 1 231 112 Lokaty krótkoterminowe do 3 miesięcy 250 006 4 898 Inne 566 1 942 Razem saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w tym: 909 453 1 237 952 środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, w tym: 210 661 729 450 zabezpieczenie rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. 120 981 599 059 rachunki bankowe związane z otrzymanymi dotacjami 31 899 71 606 środki pieniężne na rachunkach VAT (split payment) 49 111 58 428 Kredyt w rachunku bieżącym (2 261) (23 339) Cash pool (20 864) (10 973) Środki pieniężne reklasyfikowane do aktywów przeznaczonych do sprzedaży 11 892 - Różnice kursowe (2 843) (39) Razem saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 895 377 1 203 601 Spadek salda środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania w stosunku do okresu porównywalnego w łącznej kwocie 518 789 tysięcy złotych dotyczy w głównej mierze rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. (spadek z tego tytułu o kwotę 478 078 tysięcy złotych) i wynika ze zmniejszenia wartości wymaganych depozytów zabezpieczających. Różnica pomiędzy stanem środków pieniężnych wykazywanym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej a stanem wykazywanym w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych wynika z kwoty kredytów w rachunkach bieżących, pożyczek z tytułu cash pool od jednostek nie objętych konsolidacją ze względu na sumaryczną nieistotność oraz różnic kursowych z wyceny środków pieniężnych na rachunkach walutowych. 36. Aktywa przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania związane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, jeśli spełnione są następujące kryteria:  przedstawiciele właściwego organu korporacyjnego Spółki są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży,  aktywa są dostępne do natychmiastowej sprzedaży w obecnym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży,  zainicjowano aktywne poszukiwanie potencjalnego nabywcy,  transakcja sprzedaży jest wysoce prawdopodobna i można ją będzie przeprowadzić w ciągu 12 miesięcy od podjęcia decyzji,  cena sprzedaży jest racjonalna w stosunku do bieżącej wartości godziwej,  istnieje małe prawdopodobieństwo wprowadzenia istotnych zmian do planu zbycia tych aktywów. Aktywa trwałe (lub grupę do zbycia) sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wycenia się w wartości bilansowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, w zależności od tego, która z nich jest niższa, z wyjątkiem aktywów z tytułu podatku odroczonego, aktywów wynikających ze świadczeń pracowniczych oraz aktywów finansowych wchodzących w zakres MSSF 9 Instrumenty finansowe. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa ujmuje odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w momencie początkowego lub późniejszego przeszacowania składnika aktywów (lub grupy do zbycia) do wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Aktywa grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży, w tym: 1 829 617 - Rzeczowe aktywa trwałe 1 433 918 - Prawa do użytkowania aktywów 89 380 - Pozostałe aktywa trwałe 40 954 - Zapasy 97 195 - Należności od odbiorców 110 331 - Pozostałe aktywa obrotowe 57 839 - Pozostałe aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 73 459 22 710 Razem 1 903 076 22 710 Zobowiązania grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży, w tym: 487 617 - Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe długoterminowe 95 295 - Pozostałe zobowiązania długoterminowe 110 370 - Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 136 098 - Pozostałe rezerwy krótkoterminowe 24 153 - Pozostałe zobowiązania krótkoterminowe 121 701 - Pozostałe zobowiązania związane z aktywami trwałymi zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży 8 369 8 936 Razem 495 986 8 936 Aktywa netto spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. Grupę do zbycia zaklasyfikowaną jako przeznaczona do sprzedaży stanowią głównie aktywa netto spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o., co zostało opisane szerzej w nocie 19 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Na dzień bilansowy Grupa oceniła, że w stosunku do aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. zostały spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji powyższych składników majątku jako grupy do zbycia przeznaczonej do sprzedaży, w szczególności aktywa netto są w ocenie Spółki dostępne do natychmiastowej sprzedaży w ich bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży. W związku z powyższym Grupa dokonała reklasyfikacji aktywów i zobowiązań TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupy do zbycia do pozycji odpowiednio: aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży oraz zobowiązań związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży. Grupa na dzień dokonania powyższej reklasyfikacji grupy do zbycia oraz na dzień bilansowy dokonała jej wyceny w wartości godziwej, co zostało opisane szerzej w nocie 19 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wartość godziwa została oszacowana na poziomie 1 342 000 tysięcy złotych. W związku z faktem, iż wartość godziwa jest niższa niż dotychczasowa wartość bilansowa grupy do zbycia wynosząca 2 167 708 tysięcy złotych, Grupa ujęła odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych w kwocie 825 708 tysięcy złotych, który obniżył wartość:  rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 775 885 tysięcy złotych,  praw do użytkowania aktywów w kwocie 48 339 tysięcy złotych,  aktywów niematerialnych w kwocie 1 484 tysiące złotych. Udziały w PGE EJ 1 Sp. z o.o. Pozostałe aktywa zaklasyfikowane do sprzedaży stanowią głównie udziały w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. Na dzień bilansowy Grupa oceniła, że w stosunku do udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o. zostały spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji powyższych składników majątku jako przeznaczonych do sprzedaży, w szczególności udziały te są w ocenie Grupy dostępne do natychmiastowej sprzedaży w ich bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży, w związku z czym Grupa dokonała na dzień 31 grudnia 2020 roku reklasyfikacji udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o. do pozycji aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży. Grupa na dzień bilansowy dokonała wyceny do wartości godziwej udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o., która została oszacowana na poziomie 53 136 tysięcy złotych, w oparciu o informacje zebrane w toku prowadzonego procesu sprzedaży udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o. 37. Kapitał własny WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Kapitał podstawowy Kapitał podstawowy wykazuje się w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i wpisanej w rejestrze sądowym. Kapitał zapasowy Na pokrycie straty Spółki będącej spółką akcyjną tworzony jest kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających wynika z wyceny instrumentów Interest Rate Swap zabezpieczających ryzyko stopy procentowej z tytułu zadłużenia. Ustalony jest w wysokości wartości godziwej instrumentów zabezpieczających w skutecznej części zabezpieczenia przepływów pieniężnych, z uwzględnieniem podatku odroczonego. Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej Pozycje sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych (TAURON Czech Energy s.r.o.) są przeliczane na walutę prezentacji w następujący sposób: • aktywa i zobowiązania zostały przeliczone na walutę prezentacji po kursie średnim Narodowego Banku Polski z dnia bilansowego, • przychody i koszty zostały przeliczone po kursie średnim NBP z dnia transakcji lub średnim z danego okresu, jeżeli nie występowały znaczące wahania kursów w danym okresie. Wynikające z tego przeliczenia różnice kursowe zostały ujęte w pozostałych całkowitych dochodach. Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) obejmują: • niepodzielone wyniki finansowe lat ubiegłych, • kapitały rezerwowe i zapasowe spółek zależnych powstałe po dacie nabycia kontroli, • rozliczenie nabycia/połączenia spółek będących pod wspólną kontrolą przy zastosowaniu metody łączenia udziałów, • zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujmowane poprzez pozostałe całkowite dochody, • wpływ korekt związanych z zastosowaniem MSSF, takie jak m.in. różnice z przeszacowania środków trwałych do wartości godziwej jako zakładanego kosztu na dzień przyjęcia MSSF lub zastosowaniem zwolnień MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości po raz pierwszy. Udziały niekontrolujące Odrębną pozycję kapitału własnego stanowią kapitały (udziały) niekontrolujące. Wartość początkową tych kapitałów ustala się w wysokości odpowiadającej im wartości godziwej aktywów netto lub w wartości godziwej udziałów niekontrolujących, ustalonej na dzień rozpoczęcia sprawowania kontroli i zwiększa się lub zmniejsza odpowiednio o zmiany w aktywach netto spółek zależnych. Decyzje odnośnie początkowej wyceny udziałów niekontrolujących podejmuje się dla każdej transakcji oddzielnie. 37.1. Kapitał podstawowy Kapitał podstawowy na dzień 31 grudnia 2020 roku Seria/ emisja Rodzaj akcji Liczba akcji Wartość nominalna akcji (w złotych) Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej Sposób pokrycia kapitału AA na okaziciela 1 589 438 762 5 7 947 194 gotówka/aport BB imienne 163 110 632 5 815 553 aport Razem 1 752 549 394 8 762 747 Struktura akcjonariatu na dzień 31 grudnia 2020 roku (według najlepszej wiedzy Spółki) Akcjonariusz Liczba akcji Wartość nominalna akcji Udział w kapitale podstawowym (%) Udział w liczbie głosów (%) Skarb Państwa 526 848 384 2 634 242 30,06% 30,06% KGHM Polska Miedź S.A. 182 110 566 910 553 10,39% 10,39% Nationale - Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny 88 742 929 443 715 5,06% 5,06% Pozostali akcjonariusze 954 847 515 4 774 237 54,49% 54,49% Razem 1 752 549 394 8 762 747 100% 100% Na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość kapitału podstawowego, liczba akcji, wartość nominalna akcji oraz struktura akcjonariatu, według najlepszej wiedzy Spółki, nie uległy zmianie w porównaniu do struktury na dzień 31 grudnia 2019 roku. 37.2. Prawa akcjonariuszy Prawo głosu akcjonariuszy dysponujących powyżej 10% ogółu głosów w Spółce zostaje ograniczone w ten sposób, że żaden z nich nie może wykonywać na Walnym Zgromadzeniu więcej niż 10% ogółu głosów w Spółce. Ograniczenie to nie dotyczy Skarbu Państwa i podmiotów zależnych od Skarbu Państwa w okresie, w którym Skarb Państwa wraz z podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa posiada liczbę akcji Spółki uprawniającą do wykonywania co najmniej 25% ogółu głosów w Spółce. Szerzej na temat ograniczeń w wykonywaniu prawa głosu zostało przedstawione w punkcie 9.6. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020. 37.3. Kapitał zapasowy W dniu 15 lipca 2020 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki podjęło uchwałę w sprawie pokrycia straty netto Spółki za rok obrotowy 2019 w wysokości 462 830 tysięcy złotych z kapitału zapasowego Spółki. 37.4. Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy Podziałowi nie podlegają kwoty wyniku z lat ubiegłych powstałe w wyniku rozliczenia połączenia z jednostkami zależnymi, jak również zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujmowane poprzez pozostałe całkowite dochody. Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji nie istnieją inne ograniczenia dotyczące wypłaty dywidendy. Zarząd Spółki rekomenduje pokrycie straty netto Spółki za rok 2020 w wysokości 3 589 655 tysięcy złotych z kapitału zapasowego Spółki. 37.5. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Bilans otwarcia 15 666 3 371 Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających (96 821) 15 074 Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających odniesiona do wyniku finansowego okresu (6 351) 105 Podatek odroczony 19 603 (2 884) Bilans zamknięcia (67 903) 15 666 Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających wynika z wyceny instrumentów Interest Rate Swap (IRS) zabezpieczających ryzyko stopy procentowej z tytułu zadłużenia, co zostało szerzej opisane w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dla zawartych transakcji zabezpieczających objętych polityką zarządzania ryzykiem finansowym, Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Na dzień 31 grudnia 2020 roku w kapitale z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Spółka rozpoznała kwotę (67 903) tysiące złotych. Kwota ta stanowi zobowiązanie z tytułu wyceny instrumentów IRS na dzień bilansowy w kwocie 90 061 tysięcy złotych, skorygowane o część wyceny dotyczącą naliczonych na dzień bilansowy odsetek z tytułu zadłużenia z uwzględnieniem podatku odroczonego 37.6. Udziały niekontrolujące Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Bilans otwarcia 900 434 132 657 Rozliczenie objęcia udziałów przez udziałowców niekontrolujących - 771 157 Udział w wyniku jednostek zależnych (2 762) (775) Dywidendy dla udziałów niekontrolujących (2 075) (1 932) Nabycie i odkup udziałów niekontrolujących przez Grupę Kapitałową (1 724) (442) Udział w zyskach/(stratach) aktuarialnych dotyczących rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia (250) (231) Bilans zamknięcia 893 623 900 434 Udziały niekontrolujące dotyczą w głównej mierze objętych przez Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowy Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych oraz PFR Inwestycje Fundusz Inwestycji Zamkniętych udziałów w kapitale zakładowym spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. za łączną kwotę 880 000 tysięcy złotych. Skrócone informacje finansowe spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. przedstawia poniższa tabela. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Suma aktywów 6 918 576 6 219 329 Suma zobowiązań 628 007 525 173 Strata netto (47 624) (22 670) Zwiększenie/ (zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (150 249) 149 993 38. Dywidendy wypłacone Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Dywidendy wypłacone z zysku przez jednostki zależne (1 880) (1 932) W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku oraz w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku jednostka dominująca nie wypłacała dywidendy. 39. Zobowiązania z tytułu zadłużenia WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zobowiązania z tytułu zadłużenia obejmują: kredyty bankowe, pożyczki, wyemitowane obligacje oraz zobowiązania z tytułu leasingu.  Kredyty bankowe, pożyczki, wyemitowane obligacje W momencie początkowego ujęcia kredyty, pożyczki i wyemitowane obligacje wycenia się w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne oraz dyskonta lub premie. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.  Leasing Umowę lub część umowy najmu, dzierżawy albo inną umowę lub część umowy o podobnym charakterze, na mocy, której przekazuje się prawo do kontroli użytkowania składnika aktywów (bazowego składnika aktywów) przez dany okres w zamian za wynagrodzenie, klasyfikuje się jako leasing. Zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty, zdyskontowanych z zastosowaniem stopy procentowej leasingu określonej w umowie (jeżeli jej ustalenie jest możliwe) lub krańcowej stopy procentowej. Opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania leasingowego obejmują: - stałe opłaty leasingowe pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe, - zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia, - kwoty, których zapłacenia przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarancji wartości końcowej bazowego składnika aktywów, - cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można założyć, że leasingobiorca z niej skorzysta, - kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI W ramach wyceny zobowiązań według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej Grupa dokonuje oszacowania oczekiwanych przepływów pieniężnych, uwzględniając wszystkie warunki umowy instrumentu finansowego, w tym możliwość wcześniejszej spłaty. Na dzień bilansowy wcześniejszy wykup obligacji został uwzględniony w wycenie zobowiązań z tytułu emisji obligacji hybrydowych w ramach umów zawartych z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym oraz Bankiem Gospodarstwa Krajowego, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania. W przypadku umowy kredytowej określającej maksymalny okres ciągnienia poszczególnych transz kredytu do 1 roku lub z terminem spłaty na koniec okresu odsetkowego, gdy finansowanie dostępne w ramach umowy ma charakter odnawialny, a termin dostępności przekracza 1 rok, Grupa klasyfikuje transze zgodnie z zamiarem i możliwością utrzymywania finansowania w ramach umowy, tj. jako zobowiązanie długoterminowe lub krótkoterminowe. Krańcowa stopa procentowa leasingu szacowana jest jako średnioważony koszt długu Grupy TAURON skorygowany o indywidualny rating spółek z uwzględnieniem podziału na okresy trwania leasingu. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Kredyty i pożyczki 5 992 133 7 050 651 Obligacje niepodporządkowane 5 523 842 4 343 595 Obligacje podporządkowane 1 998 367 1 913 427 Zobowiązania z tytułu leasingu 1 072 657 1 006 603 Razem 14 586 999 14 314 276 Długoterminowe 13 108 449 11 830 183 Krótkoterminowe 1 478 550 2 484 093 39.1. Kredyty i pożyczki Zaciągnięte kredyty i pożyczki na dzień 31 grudnia 2020 roku Waluta Stopa oprocentowania Wartość kredytów, pożyczek na dzień bilansowy Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego): w walucie w złotych poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat PLN zmienna 4 942 213 4 942 213 1 021 891 3 222 2 007 473 2 191 1 109 192 798 244 stała 1 035 830 1 035 830 34 694 123 390 108 673 108 673 616 735 43 665 Razem PLN 5 978 043 5 978 043 1 056 585 126 612 2 116 146 110 864 1 725 927 841 909 EUR zmienna 487 2 249 2 249 - - - - - Razem EUR 487 2 249 2 249 - - - - - Razem 5 980 292 1 058 834 126 612 2 116 146 110 864 1 725 927 841 909 Odsetki zwiększające wartość bilansową 11 841 Razem 5 992 133 Zaciągnięte kredyty i pożyczki na dzień 31 grudnia 2019 roku Waluta Stopa oprocentowania Wartość kredytów, pożyczek na dzień bilansowy Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego): w walucie w złotych poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat PLN zmienna 6 313 602 6 313 602 1 617 085 503 014 4 135 3 191 792 99 806 897 770 stała 690 834 690 834 34 590 122 114 156 704 108 082 196 712 72 632 Razem PLN 7 004 436 7 004 436 1 651 675 625 128 160 839 3 299 874 296 518 970 402 EUR zmienna 5 304 22 585 22 585 - - - - - Razem EUR 5 304 22 585 22 585 - - - - - USD zmienna 198 754 754 - - - - - Razem USD 198 754 754 - - - - - Razem 7 027 775 1 675 014 625 128 160 839 3 299 874 296 518 970 402 Odsetki zwiększające wartość bilansową 22 876 Razem 7 050 651 Główne zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek przedstawia tabela poniżej. Kredyt/ pożyczka Kredytodawca/ pożyczkodawca Cel Oprocentowanie Termin spłaty Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Kredyt Konsorcjum banków I 1 Umorzenie obligacji, wydatki inwestycyjne i ogólnokorporacyjne Grupy zmienne 28.06.2020 3 - 1 839 159 02.09.2020 3 - 151 376 10.09.2020 3 - 302 555 01.10.2020 3 - 604 070 14.10.2020 3 - 301 714 31.01.2020 - 502 358 30.04.2020 - 502 330 28.02.2020 - 501 195 13.01.2020 - 600 868 14.04.2021 3 601 673 - 30.04.2021 3 200 429 - 29.06.2021 3 1 099 541 - 10.09.2021 3 100 366 - 25.01.2021 300 100 - 28.01.2021 600 089 - 29.01.2021 100 007 - Kredyt Bank Gospodarstwa Krajowego Wydatki inwestycyjne Grupy oraz refinansowanie części zadłużenia zmienne 20.12.2033 998 232 998 458 Kredyt Europejski Bank Inwestycyjny Budowa kotła opalanego biomasą w Elektrowni Jaworzno III oraz remont turbiny parowej stałe 15.12.2021 20 354 40 047 Budowa i rozruch bloku kogeneracyjnego w EC Bielsko - Biała stałe 15.12.2021 29 105 57 294 Modernizacja i rozbudowa sieci elektroenergetycznych stałe 15.06.2024 137 682 175 298 stałe 15.09.2024 72 151 89 820 stałe 15.09.2024 90 440 112 661 Modernizacja i rozbudowa sieci elektroenergetycznych oraz modernizacja elektrowni wodnych stałe 15.03.2027 190 532 219 415 Kredyt Intesa Sanpaolo S.p.A. Wydatki inwestycyjne Grupy, za wyjątkiem finansowania lub refinansowania projektów związanych z aktywami węglowymi zmienne 19.12.2024 250 832 - 250 758 - 250 526 - Kredyt SMBC BANK EU AG Wydatki ogólnokorporacyjne Grupy, z wyłączeniem finansowania i refinansowania elektrowni węglowych stałe 23.03.2025 498 860 - Kredyt Konsorcjum banków II 2 Wydatki ogólnokorporacyjne Grupy, z wyłączeniem finansowania wszelkich nowych projektów związanych z aktywami węglowymi zmienne 10.03.2021 3 160 610 - Kredyt w rachunku bieżącym Bank Gospodarstwa Krajowego Finansowanie transakcji na uprawnienia do emisji CO2, energię elektryczną i gaz na giełdach europejskich zmienne 30.12.2021 - 20 456 Pożyczka Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Budowa jednostki wytwórczej OZE w Elektrowni Jaworzno III zmienne 15.12.2022 8 000 12 000 Pożyczka Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Budowa farmy fotowoltaicznej zmienne 30.11.2025 8 547 - Pozostałe kredyty i pożyczki 23 299 19 577 Razem 5 992 133 7 050 651 1 Konsorcjum banków I tworzą: Bank Handlowy w Warszawie S.A., Santander Bank Polska S.A., CaixaBank S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce, Industrial and Commercial Bank of China (Europe) S.A. Oddział w Polsce, ING Bank Śląski S.A., mBank S.A., MUFG Bank (Europe) N.V., MUFG Bank (Europe) N.V. S.A. Oddział w Polsce oraz Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. 2 Konsorcjum banków II tworzą: Intesa Sanpaolo S.p.A. działający za pośrednictwem Intesa Sanpaolo S.p.A. S.A. Oddział w Polsce oraz China Construction Bank (Europe) S.A. działający za pośrednictwem China Construction Bank (Europe) S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce 3 Transza klasyfikowana jako zobowiązanie długoterminowe. Zgodnie z zapisami umowy kredytowej z dnia 19 czerwca 2019 roku zawartej z konsorcjum banków (Konsorcjum banków I) maksymalny okres ciągnienia poszczególnych transz kredytu to 12 miesięcy. Finansowanie dostępne w ramach umowy ma jednak charakter odnawialny, a termin jego dostępności to koniec 2022 roku. Ze względu na zamiar i możliwość utrzymywania finansowania w ramach wspomnianej umowy przez okres przekraczający 12 miesięcy od dnia bilansowego, transze o łącznej wartości nominalnej 2 000 000 tysięcy złotych prezentowane są na dzień bilansowy jako zobowiązanie długoterminowe. Jako zobowiązania krótkoterminowe na dzień 31 grudnia 2020 roku klasyfikowane są transze o łącznej wartości nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych. Podobnie kredyt konsorcjalny zaciągnięty w ramach umowy z dnia 25 marca 2020 roku (Konsorcjum banków II) ma charakter odnawialny. Spółka może zaciągać finansowanie w ramach dostępnego finansowania z wybranym okresem odsetkowym. Zgodnie z umową spłata następuje na koniec okresu odsetkowego, przy czym Spółka ma możliwość ponownego zaciągnięcia finansowania. Ze względu na zamiar i możliwość utrzymywania finansowania w ramach wspomnianej umowy przez okres przekraczający 12 miesięcy od dnia bilansowego wykorzystane ciągnienie klasyfikowane jest na dzień bilansowy jako zobowiązanie długoterminowe. Umowa kredytu z bankiem SMBC BANK EU AG TAURON Polska Energia S.A. w dniu 16 marca 2020 roku zawarła z bankiem SMBC BANK EU AG umowę kredytu na kwotę 500 000 tysięcy złotych, z której środki są przeznaczone na finansowanie ogólnych celów korporacyjnych Grupy, z wyłączeniem budowy, nabywania, rozbudowy elektrowni węglowych oraz refinansowania wszelkich zaciągniętych zobowiązań finansowych lub wydatków poniesionych na takie cele. W dniu 23 marca 2020 roku Spółka dokonała ciągnienia środków w ramach przedmiotowej umowy w wysokości 500 000 tysięcy złotych. Umowa kredytu konsorcjalnego (Konsorcjum banków II) TAURON Polska Energia S.A. w dniu 25 marca 2020 roku zawarła umowę kredytu konsorcjalnego na kwotę 500 000 tysięcy złotych z bankiem Banca IMI S.p.A., London Branch, Banca IMI S.p.A., Intesa Sanpaolo S.p.A. działającym za pośrednictwem Intesa Sanpaolo S.p.A. S.A. Oddział w Polsce oraz China Construction Bank (Europe) S.A. działającym za pośrednictwem China Construction Bank (Europe) S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce. Środki z umowy kredytu są przeznaczone na finansowanie ogólnych celów korporacyjnych Spółki i Grupy TAURON, z wyłączeniem finansowania wszelkich nowych projektów związanych z aktywami węglowymi. Zgodnie z umową kredytu okres finansowania to 5 lat od daty zawarcia umowy kredytu z możliwością dwukrotnego przedłużenia o rok, tj. maksymalnie do 7 lat. Oprocentowanie jest obliczane w oparciu o zmienną stopę procentową WIBOR, odpowiednią dla danego okresu odsetkowego, powiększoną o marżę uzależnioną m.in. od stopnia wykorzystania kredytu oraz wypełnienia proekologicznych warunków umownych, tj. redukcji emisyjności oraz zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii w strukturze wytwórczej Grupy TAURON. W dniu 10 września 2020 roku Spółka dokonała ciągnienia środków w ramach przedmiotowej umowy w wysokości 160 000 tysięcy złotych. Zmiana stanu kredytów i pożyczek bez odsetek zwiększających wartość bilansową Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Bilans otwarcia 7 027 775 881 582 Zmiana stanu kredytów w rachunku bieżącym i zobowiązań z tytułu pożyczek cash pool (16 417) 21 453 Zmiana stanu pozostałych kredytów i pożyczek: (1 031 066) 6 124 740 Spłata (9 456 813) (1 367 360) Zaciągnięcie 8 412 255 5 646 173 Zastąpienie programu emisji obligacji umową kredytu - 1 837 822 Zmiana wyceny 13 492 8 105 Bilans zamknięcia 5 980 292 7 027 775 * Zostały uwzględnione koszty zaciągnięcia kredytu. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa dokonała następujących transakcji odnośnie kredytów i pożyczek (w wartości nominalnej), bez kredytów w rachunku bieżącym: Kredytodawca Opis Rok zakończony 31 grudnia 2020 Ciągnienie Spłata Konsorcjum banków I Ciągnienie nowych transz i spłata transz zgodnie z terminem umownym 7 000 000 (9 289 600) Intesa Sanpaolo S.p.A. Ciągnienie 3 transz po 250 000 tysięcy złotych (całość dostępnego finansowania) 750 000 SMBC BANK EU AG Ciągnienie całości dostępnego finansowania 500 000 Konsorcjum banków II Ciągnienie pierwszej transzy 160 000 Europejski Bank Inwestycyjny Spłata rat kapitałowych zgodnie z harmonogramem (162 318) Pozostałe umowy 8 546 (4 895) Razem, w tym: 8 418 546 (9 456 813) Przepływy pieniężne 3 368 546 (4 406 813) Rozliczenie netto (bez przepływu środków pieniężnych) 5 050 000 (5 050 000) Po dniu bilansowym w ramach umowy z dnia 19 czerwca 2019 roku (Konsorcjum banków I) Spółka zaciągnęła transze o łącznej wartości nominalnej 1 750 000 tysięcy złotych i spłaciła transze zgodnie z terminem spłaty w łącznej wysokości 2 300 000 tysięcy złotych. Kredyty w rachunku bieżącym Na dzień 31 grudnia 2020 roku saldo kredytów w rachunkach bieżących wynosiło 2 261 tysięcy złotych (na dzień 31 grudnia 2019 roku 23 339 tysięcy złotych). 39.2. Wyemitowane obligacje Wyemitowane obligacje na dzień 31 grudnia 2020 roku Emitent Inwestor Oprocen- towanie Waluta Wartość nominalna kapitału w walucie Termin wykupu Stan na dzień bilansowy Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego) Łączna wartość bilansowa Narosłe odsetki Wartość kapitału według zamortyzowanego kosztu poniżej 1 roku od roku do 2 lat od 2 lat do 5 lat powyżej 5 lat TAURON Polska Energia S.A. Bank Gospodarstwa Krajowego zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 800 000 2021-2028 799 393 448 798 945 99 953 99 917 299 607 299 468 630 000 2021-2029 630 105 342 629 763 69 990 69 983 209 924 279 866 Obligacje serii A (TPE1025) zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 1 000 000 30.10.2025 1 000 115 2 760 997 355 - - 997 355 - Euroobligacje stałe EUR 500 000 5.07.2027 2 321 672 27 025 2 294 647 - - - 2 294 647 Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. Inwestorzy zagraniczni stałe EUR 168 000 3.12.2029 772 557 699 771 858 - - - 771 858 Obligacje niepodporządkowane 5 523 842 31 274 5 492 568 169 943 169 900 1 506 886 3 645 839 TAURON Polska Energia S.A. Bank Gospodarstwa Krajowego zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 400 000 29.03.20312 400 026 559 399 467 - - - 399 467 Europejski Bank Inwestycyjny stałe1 EUR 190 000 16.12.20342 864 530 1 767 862 763 - - 862 763 - PLN 400 000 17.12.20302 391 458 1 243 390 215 - - 390 215 - PLN 350 000 19.12.20302 342 353 922 341 431 - - 341 431 - Obligacje podporządkowane 1 998 367 4 491 1 993 876 - - 1 594 409 399 467 Razem wyemitowane obligacje 7 522 209 35 765 7 486 444 169 943 169 900 3 101 295 4 045 306 1 W przypadku finansowania hybrydowego (podporządkowanego) – obligacji objętych przez Europejski Bank Inwestycyjny wyróżnia się dwa okresy. W pierwszym okresie oprocentowanie jest stałe, natomiast w drugim okresie oprocentowanie jest zmienne oparte o stopę bazową (EURIBOR/WIBOR) powiększoną o ustaloną marżę. 2 W przypadku obligacji podporządkowanych termin wykupu uwzględnia dwa okresy finansowania, o czym mowa poniżej. Terminy wykupu zaprezentowane w powyższej tabeli to ostateczne terminy wykupu wynikające z umowy, po dwóch okresach finansowania. Wycena obligacji na dzień bilansowy uwzględnia wcześniejszy wykup, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania. Wiekowanie uwzględnia szacunek spłaty po pierwszym okresie finansowania. Wyemitowane obligacje na dzień 31 grudnia 2019 roku Emitent Inwestor Oprocen- towanie Waluta Wartość nominalna kapitału w walucie Termin wykupu Stan na dzień bilansowy Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego) Łączna wartość bilansowa Narosłe odsetki Wartość kapitału według zamortyzowanego kosztu poniżej 1 roku od roku do 2 lat od 2 lat do 5 lat powyżej 5 lat TAURON Polska Energia S.A. Bank Gospodarstwa Krajowego zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 800 000 2021-2028 799 551 856 798 695 - 99 906 299 568 399 221 630 000 2021-2029 630 368 657 629 711 - 69 980 209 914 349 817 BNP Paribas Bank Polska S.A.1 zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 3 100 25.03.2020 3 123 24 3 099 3 099 - - - 6 300 9.11.2020 6 323 27 6 296 6 296 - - - 51 000 29.12.2020 50 979 13 50 966 50 966 - - - Euroobligacje stałe EUR 500 000 5.07.2027 2 140 700 24 870 2 115 830 - - - 2 115 830 Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. Inwestorzy zagraniczni stałe EUR 168 000 3.12.2029 712 551 2 127 710 424 - - - 710 424 Obligacje niepodporządkowane 4 343 595 28 574 4 315 021 60 361 169 886 509 482 3 575 292 TAURON Polska Energia S.A. Bank Gospodarstwa Krajowego zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 400 000 29.03.20313 400 123 761 399 362 - - - 399 362 Europejski Bank Inwestycyjny stałe2 EUR 190 000 16.12.20343 771 161 1 630 769 531 - - 769 531 - PLN 400 000 17.12.20303 395 901 1 243 394 658 - - - 394 658 PLN 350 000 19.12.20303 346 242 922 345 320 - - - 345 320 Obligacje podporządkowane 1 913 427 4 556 1 908 871 - - 769 531 1 139 340 Razem wyemitowane obligacje 6 257 022 33 130 6 223 892 60 361 169 886 1 279 013 4 714 632 1 Program emisji obligacji z 24.11.2015 r. 2 W przypadku finansowania hybrydowego (podporządkowanego) – obligacji objętych przez Europejski Bank Inwestycyjny wyróżnia się dwa okresy. W pierwszym okresie oprocentowanie jest stałe, natomiast w drugim okresie oprocentowanie jest zmienne oparte o stopę bazową (EURIBOR/WIBOR) powiększoną o ustaloną marżę. 3 W przypadku obligacji podporządkowanych termin wykupu uwzględnia dwa okresy finansowania, o czym mowa poniżej. Terminy wykupu zaprezentowane w powyższej tabeli to ostateczne terminy wykupu wynikające z umowy, po dwóch okresach finansowania. Wycena obligacji na dzień bilansowy uwzględnia wcześniejszy wykup, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania. Wiekowanie uwzględnia szacunek spłaty po pierwszym okresie finansowania. Obligacje wyemitowane przez Spółkę to obligacje kuponowe, niezabezpieczone. Zostały wyemitowane po cenie nominalnej, za wyjątkiem euroobligacji, które zostały wyemitowane po cenie emisyjnej stanowiącej 99,44% wartości nominalnej. Euroobligacje zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym Giełdy Papierów Wartościowych w Londynie (London Stock Exchange). Obligacje objęte przez Europejski Bank Inwestycyjny („EBI”) mają charakter podporządkowany, co oznacza, że w przypadku upadłości lub likwidacji emitenta, zobowiązania wynikające z obligacji będą miały pierwszeństwo zaspokojenia jedynie przed wierzytelnościami akcjonariuszy Spółki. To z kolei pozytywnie wpływa na stabilność finansową Spółki, ponieważ obligacje są wyłączone z kalkulacji wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA, stanowiącego kowenant w części umów finansowania zawartych przez Spółkę. Ponadto 50% kwoty obligacji podporządkowanych zostało zaliczone przez agencję ratingową jako kapitał w modelu ratingowym, co ma korzystny wpływ na ocenę ratingową Grupy TAURON. W przypadku obligacji objętych przez EBI wyróżnia się dwa okresy finansowania. W pierwszym okresie (tzw. non-call) nie jest możliwy wcześniejszy wykup obligacji przez Spółkę oraz nie jest możliwa wcześniejsza sprzedaż obligacji przez EBI na rzecz osób trzecich (w obu przypadkach z zastrzeżeniem wyjątków określonych w umowie subskrypcyjnej). Oprocentowanie w tym okresie jest stałe, natomiast po okresie non-call oprocentowanie jest zmienne oparte o stopę bazową (WIBOR dla obligacji wyemitowanych w PLN oraz EURIBOR dla obligacji wyemitowanych w EUR) powiększoną o ustaloną marżę. W przypadku obligacji wyemitowanych w PLN termin wykupu został określony na 12 lat od daty emisji, tj. na dzień 17 i 19 grudnia 2030 roku, przy czym zgodnie z charakterystyką finansowania hybrydowego zdefiniowano pierwszy okres finansowania na 7 lat, a kolejny na 5 lat. W przypadku obligacji wyemitowanych w EUR termin wykupu został określony na 18 lat od daty emisji, tj. w dniu 16 grudnia 2034 roku, przy czym zgodnie z charakterystyką finansowania hybrydowego zdefiniowano pierwszy okres finansowania na 8 lat, a kolejny na 10 lat. Podporządkowany charakter mają również obligacje wyemitowane w ramach umowy z dnia 6 września 2017 roku zawartej z Bankiem Gospodarstwa Krajowego o wartości nominalnej 400 000 tysięcy złotych. W przypadku tych obligacji również wyróżnia się dwa okresy. W pierwszym 7-letnim okresie (tzw. non-call) nie jest możliwy wcześniejszy wykup obligacji przez Spółkę oraz nie jest możliwa wcześniejsza sprzedaż obligacji przez BGK na rzecz osób trzecich (w obu przypadkach z zastrzeżeniem wyjątków określonych w dokumentacji). Oprocentowanie jest zmienne oparte o WIBOR 6M powiększone o ustaloną marżę, przy czym po 7-letnim okresie finansowania marża jest dodatkowo powiększana. Zmiana stanu obligacji bez odsetek zwiększających wartość bilansową Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Bilans otwarcia 6 223 892 10 034 904 Emisja 997 318 499 312 Wykup (60 400) (2 420 000) Zastąpienie programu emisji obligacji umową kredytu - (1 839 600) Zmiana wyceny 325 634 (50 724) Bilans zamknięcia 7 486 444 6 223 892 * Uwzględnione zostały koszty emisji. Zmiana wyceny obligacji wynika w głównej mierze z wyceny walutowej zobowiązań zaciągniętych w EUR. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Spółka dokonała następujących transakcji emisji i wykupu obligacji: Umowa/ Program Opis Data emisji Data wykupu Rok zakończony 31 grudnia 2020 Emisja w wartości nominalnej Wykup BNP Paribas Bank Polska S.A Wykup obligacji zgodnie z terminem wykupu 25.03.2020 (3 100) 9.11.2020 (6 300) 29.12.2020 (51 000) Obligacje serii A (TPE1025) Emisja obligacji w łącznej kwocie nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych w ramach Umowy programowej z Santander Bank Polska S.A. z dnia 6 lutego 2020 roku 30.10.2020 1 000 000 Razem 1 000 000 (60 400) Ustanowienie programu emisji obligacji (Obligacje serii A – TPE1025) TAURON Polska Energia S.A. w dniu 6 lutego 2020 roku zawarła z Santander Bank Polska S.A. umowę programową, na podstawie której został ustanowiony program emisji obligacji („Program”) do kwoty 2 000 000 tysięcy złotych. Środki z emisji obligacji będą wspierały realizację transformacji energetycznej Grupy, w tym zwiększenie udziału źródeł nisko i zeroemisyjnych w jej strukturze wytwórczej. W dniu 30 października 2020 roku w ramach Programu Spółka wyemitowała obligacje w łącznej kwocie nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych. Obligacje mają formę niezabezpieczonych papierów wartościowych na okaziciela, denominowanych w złotych, z terminem wykupu 5 lat. Obligacje od dnia 19 stycznia 2021 roku są notowane w alternatywnym systemie obrotu Catalyst prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Warunki emisji obligacji zawierają wskaźniki zrównoważonego rozwoju w postaci wskaźnika redukcji emisji CO2 oraz wskaźnika zwiększenia mocy w OZE, których poziom realizacji ma wpływ na poziom marży obligacji. Nowy program emisji obligacji podporządkowanych Po dniu bilansowym, w dniu 11 marca 2021 roku TAURON Polska Energia S.A. zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego program emisji obligacji podporządkowanych do kwoty 450 000 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 60 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 39.3. Kowenanty w umowach dotyczących zadłużenia Podpisane z bankami umowy nakładają na Spółkę zobowiązania natury prawno-finansowej (kowenanty), stosowane standardowo w tego rodzaju transakcjach. Kluczowym kowenantem jest wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA (dla umów kredytów długoterminowych oraz krajowych programów emisji obligacji), który określa poziom zadłużenia pomniejszonego o środki pieniężne w relacji do generowanej EBITDA. Kowenant zadłużenie netto/EBITDA dla banków jest badany na bazie danych skonsolidowanych na dzień 30 czerwca i 31 grudnia, a jego graniczna dopuszczalna wartość wynosi 3,5. Zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 2020 roku wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA wyniósł 2,51 w związku z czym kowenant nie został przekroczony. 39.4. Zobowiązanie z tytułu leasingu Na dzień 31 grudnia 2020 roku Spółka posiadała zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości 1 072 657 tysięcy złotych. Zobowiązanie dotyczy przede wszystkim prawa wieczystego użytkowania gruntu, umów za zajęcie pasa drogowego, umów najmu i dzierżawy gruntów, służebności przesyłu oraz najmu pomieszczeń biurowych i magazynowych. Wiekowanie zobowiązania z tytułu leasingu Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 do 1 roku 120 482 110 893 od 1 do 5 lat 312 553 309 789 od 5 do 10 lat 319 226 298 093 od 10 do 20 lat 547 794 500 368 powyżej 20 lat 770 173 708 324 Wartość niezdyskontowana opłat leasingowych 2 070 228 1 927 467 Dyskonto (997 571) (920 864) Wartość bieżąca opłat leasingowych 1 072 657 1 006 603 Umowy leasingu niespełniające warunków uznania za leasing finansowy zgodnie z definicją zawartą w umowach finansowania 1 072 657 1 006 603 40. Rezerwy na świadczenia pracownicze WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zgodnie z zakładowymi regulaminami wynagradzania pracownicy spółek Grupy mają prawo do następujących świadczeń po okresie zatrudnienia: • odpraw emerytalno-rentowych - wypłacanych jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę lub rentę, • odpraw pośmiertnych, • świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Powyższe rezerwy stanowią program określonych świadczeń po okresie zatrudnienia. Pracownicy spółek Grupy są również uprawnieni do nagród jubileuszowych, które są wypłacane po przepracowaniu określonej liczby lat. Wartość bieżąca rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz rezerw na nagrody jubileuszowe na każdy dzień bilansowy jest obliczana przez niezależnego aktuariusza przy zastosowaniu metod aktuarialnych. Rezerwy obliczane są metodą indywidualną, dla każdego pracownika osobno. Naliczone zobowiązania są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia bilansowego. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są o dane historyczne. Zyski i straty aktuarialne z wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ujmowane są w całości w pozostałych całkowitych dochodach (skumulowana kwota ujmowana jest w zyskach zatrzymanych), natomiast zyski i straty aktuarialne od nagród jubileuszowych odnoszone są do wyniku finansowego. Pozostałe zwiększenia i zmniejszenia stanu rezerw ujmowane są w kosztach operacyjnych w przypadku pracowników, pozostałych kosztach/przychodach operacyjnych w przypadku emerytów i rencistów oraz w ciężar kosztów finansowych w części dotyczącej odsetek stanowiących rozwinięcie dyskonta rezerw. Zgodnie z MSR 19 Świadczenia pracownicze Grupa ujmuje również rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w następstwie programów dobrowolnych odejść. Wycena świadczeń opiera się na przewidywanej liczbie pracowników, którzy przyjmą propozycję rozwiązania stosunku pracy oraz oszacowanej wartości odprawy. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe zostały oszacowane na podstawie metod aktuarialnych. Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień bilansowy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Stopa dyskontowa (%) 1,20% 2,10% Przewidywany wskaźnik inflacji (%) 2,50% 2,50% Wskaźnik rotacji pracowników (%) 0,95% - 8,79% 0,93% - 8,98% Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%) 2,50% 2,50% Przewidywana stopa wzrostu cen energii elektrycznej (%) - 3,50% Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS (%) 3,50% 3,50% Pozostały średni okres zatrudnienia 12,06 – 21,62 12,18 – 22,67 Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe 1 010 885 1 397 489 Rezerwa na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz pozostałe rezerwy pracownicze 22 394 34 409 Razem 1 033 279 1 431 898 Długoterminowe 931 954 1 313 480 Krótkoterminowe 101 325 118 418 40.1. Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne Taryfa pracownicza ZFŚS Nagrody jubileuszowe Rezerwy razem Bilans otwarcia 378 423 450 154 119 410 449 502 1 397 489 Koszty bieżącego zatrudnienia 26 892 6 063 4 587 39 090 76 632 Zyski i straty aktuarialne, w tym: 14 112 79 488 49 705 7 650 150 955 powstałe na skutek zmian założeń finansowych 31 699 76 178 24 494 28 960 161 331 powstałe na skutek zmian założeń demograficznych (555) - 602 650 697 powstałe na skutek innych zmian (17 032) 3 310 24 609 (21 960) (11 073) Wypłacone świadczenia (25 317) (5 970) (4 223) (45 531) (81 041) Koszty przeszłego zatrudnienia (8) (533 319) - - (533 327) Koszty odsetek 6 917 3 584 2 436 8 472 21 409 Reklasyfikacja do zobowiązań związanych z aktywami do zbycia (21 232) - - - (21 232) Bilans zamknięcia 379 787 - 171 915 459 183 1 010 885 Długoterminowe 341 593 - 167 597 413 024 922 214 Krótkoterminowe 38 194 - 4 318 46 159 88 671 Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne Taryfa pracownicza ZFŚS Nagrody jubileuszowe Rezerwy razem Bilans otwarcia 331 270 370 267 91 720 395 572 1 188 829 Koszty bieżącego zatrudnienia 16 501 9 066 2 736 22 734 51 037 Zyski i straty aktuarialne, w tym: 42 973 71 633 25 714 66 773 207 093 powstałe na skutek zmian założeń finansowych 40 623 60 007 16 016 37 262 153 908 powstałe na skutek zmian założeń demograficznych 4 843 7 097 1 892 4 983 18 815 powstałe na skutek innych zmian (2 493) 4 529 7 806 24 528 34 370 Wypłacone świadczenia (21 299) (11 524) (3 325) (46 070) (82 218) Koszty przeszłego zatrudnienia 56 - - - 56 Koszty odsetek 8 922 10 712 2 565 10 493 32 692 Bilans zamknięcia 378 423 450 154 119 410 449 502 1 397 489 Długoterminowe 338 410 436 769 115 928 403 437 1 294 544 Krótkoterminowe 40 013 13 385 3 482 46 065 102 945 Koszty przeszłego zatrudnienia w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wynikają z zawartych w maju 2020 roku pomiędzy zarządami wybranych spółek zależnych a reprezentatywnymi organizacjami związkowymi porozumień i podpisanych protokołów dodatkowych zmieniających zakładowe układy zbiorowe pracy w tych spółkach. Na podstawie protokołów dodatkowych wprowadzono zmiany w zakresie wypłat ekwiwalentu pieniężnego za ulgowe korzystanie z energii elektrycznej przez emerytów, rencistów i innych uprawnionych niebędących pracownikami powyższych spółek, które w świetle regulacji MSR 19 Świadczenia pracownicze stanowiły podstawę rozwiązania rezerw na taryfę pracowniczą. Łączny wpływ powyższych zmian na rozwiązanie rezerw na taryfę pracowniczą w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniósł 533 319 tysięcy złotych, z czego kwota 299 408 tysięcy złotych dotycząca pracowników jako przyszłych emerytów pomniejszyła koszty operacyjne Grupy, natomiast kwota 233 911 tysięcy złotych dotycząca obecnych emerytów wpłynęła na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych Grupy. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku zmiana założeń aktuarialnych, w tym głównie spadek przyjętej do wyliczeń stopy dyskontowej, wpłynęła na zwiększenie rezerw aktuarialnych w kwocie 150 955 tysięcy złotych, z czego 7 650 tysięcy złotych zwiększyło koszty operacyjne Grupy, a 143 305 tysięcy złotych zostało ujęte w pozostałych całkowitych dochodach Grupy. Analiza wrażliwości Na dzień 31 grudnia 2020 roku została przeprowadzona analiza wrażliwości wyników wyceny na zmianę stopy dyskonta finansowego oraz na zmiany planowanych wzrostów podstaw w przedziale -0,5 p.p./+0,5 p.p. Poniższa tabela prezentuje wartość bilansową poszczególnych tytułów rezerw oraz wartości rezerw wyliczone przy zmienionych założeniach oraz jak zmieniłaby się wartość bilansowa przy innych założeniach (odchylenie): Tytuł rezerwy Wartość bilansowa na dzień 31 grudnia 2020 Stopa dyskonta finansowego Planowane wzrosty podstaw -0,5 p.p. +0,5 p.p. -0,5 p.p. +0,5 p.p. saldo odchylenie saldo odchylenie saldo odchylenie saldo odchylenie Odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne 379 787 398 754 18 967 362 238 (17 549) 363 044 (16 743) 397 658 17 871 Koszty odpisu na ZFŚS 171 915 188 238 16 323 157 612 (14 303) 157 835 (14 080) 187 781 15 866 Nagrody jubileuszowe 459 183 476 790 17 607 442 686 (16 497) 446 599 (12 584) 472 464 13 281 Razem 1 010 885 1 063 782 52 897 962 536 (48 349) 967 478 (43 407) 1 057 903 47 018 wpływ na wynik finansowy 17 607 (16 497) (12 584) 13 281 wpływ na pozostałe całkowite dochody 35 290 (31 852) (30 823) 33 737 Podziału rezerw na długo i krótkoterminowe Grupa dokonuje na podstawie szacunków dotyczących rozkładu wypłat w czasie przygotowanego przy pomocy technik aktuarialnych. Okresy zapadalności rezerw na świadczenia pracownicze Rok Odprawy emerytalne, rentowe i podobne ZFŚS Nagrody jubileuszowe Razem rezerwy 2021 38 194 4 318 46 159 88 671 2022 20 454 4 773 39 458 64 685 2023 24 104 4 913 37 891 66 908 2024 19 526 5 047 35 600 60 173 2025 19 128 5 162 32 511 56 801 Pozostałe lata 258 381 147 702 267 564 673 647 Razem 379 787 171 915 459 183 1 010 885 40.2. Rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz pozostałe rezerwy na świadczenia pracownicze Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Programy dobrowolnych odejść Pozostałe rezerwy Razem Programy dobrowolnych odejść Pozostałe rezerwy Razem Bilans otwarcia 21 032 13 377 34 409 31 991 10 658 42 649 Utworzenie 6 292 9 319 15 611 23 044 10 877 33 921 Rozwiązanie (2 921) (810) (3 731) (13 689) - (13 689) Wykorzystanie (9 999) (13 896) (23 895) (6 992) (8 158) (15 150) Pozostałe zmiany - - - (13 322) - (13 322) Bilans zamknięcia 14 404 7 990 22 394 21 032 13 377 34 409 Długoterminowe 9 740 - 9 740 13 128 5 808 18 936 Krótkoterminowe 4 664 7 990 12 654 7 904 7 569 15 473 41. Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa na koszty demontażu środków trwałych i rekultywacji terenu obejmuje głównie rezerwę na koszty likwidacji zakładów górniczych, w odniesieniu do których istnieje obowiązek likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji. Rezerwa ustalana jest w oparciu o szacunki przyszłych kosztów likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji opracowywane przez niezależnych ekspertów z uwzględnieniem dyskonta oraz salda tworzonego zgodnie z odrębnymi przepisami Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych. Podstawą szacowania wielkości rezerwy są opracowania sporządzone w oparciu o prognozy eksploatacji złoża (dla obiektów górniczych) oraz analizy technologiczno-ekonomiczne. W odniesieniu do kopalń węgla kamiennego rezerwa ujmowana jest drugostronnie zgodnie z MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe jako składnik wartości środków trwałych zakładu górniczego, a zmiany szacunków ujmowane są zgodnie z interpretacją KIMSF 1 Zmiany istniejących zobowiązań z tytułu wycofania z eksploatacji, rekultywacji i zobowiązań o podobnym charakterze, tj. jako korekty salda rezerwy oraz skapitalizowanych przyszłych kosztów likwidacji zakładów górniczych. Odwracanie dyskonta ujmowane jest w wyniku finansowym. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Grupa tworzy rezerwę na szacunkowe koszty demontażu, w tym w odniesieniu do farm wiatrowych, w oparciu o szacunki przyszłych kosztów likwidacji opracowywane przez niezależnych ekspertów z uwzględnieniem dyskonta, ale także na likwidację środków trwałych i koszty przeprowadzenia rekultywacji miejsca, w którym środki trwałe się znajdowały, w przypadku, gdy istnieje zobowiązanie wynikające z nabycia lub używania składników rzeczowego majątku trwałego. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa szacuje wysokość tworzonych rezerw w oparciu o przyjęte założenia, metodologię i sposób kalkulacji właściwy dla danego tytułu rezerw, oceniając prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz określając wiarygodny poziom kwoty niezbędnej do spełnienia obowiązku. Grupa tworzy rezerwy, gdy prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest większe niż 50%. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Rezerwy razem Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Rezerwy razem Bilans otwarcia 305 885 194 082 499 967 202 599 135 878 338 477 Odwrócenie dyskonta 6 125 3 561 9 686 6 078 3 651 9 729 Zmiana stopy dyskontowej 62 873 24 488 87 361 97 042 11 303 108 345 Nabycie przedsięwzięcia - - - - 60 817 60 817 Utworzenie/(rozwiązanie) netto 254 (11 740) (11 486) 166 (25 522) (25 356) Wykorzystanie (323) (2 147) (2 470) - (5 367) (5 367) Pozostałe zmiany - - - - 13 322 13 322 Bilans zamknięcia 374 814 208 244 583 058 305 885 194 082 499 967 Długoterminowe 374 732 195 823 570 555 305 493 164 142 469 635 Krótkoterminowe 82 12 421 12 503 392 29 940 30 332 Część długoterminowa pozostałych rezerw 98 651 193 495 Razem 669 206 663 130 41.1. Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa tworzona jest w odniesieniu do zakładów górniczych wchodzących w skład Grupy na bazie szacunku przewidywanych kosztów likwidacji obiektów i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji. W ramach rezerwy na koszty likwidacji zakładów górniczych ujmowane jest saldo Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych („FLZG”), który zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz przepisami wykonawczymi wydanymi do tej ustawy tworzony jest przez przedsiębiorstwa górnicze wchodzące w skład Grupy w określonym stosunku procentowym do wartości podatkowych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, lub w odniesieniu do opłaty eksploatacyjnej, poprzez przekazanie środków pieniężnych w wysokości równowartości odpisów na wyodrębniony rachunek bankowy. Aktywa finansowe FLZG prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako długoterminowe i krótkoterminowe aktywa finansowe, natomiast saldo FLZG ujmowane jest w ramach rezerwy na przyszłe koszty likwidacji obiektów zakładów górniczych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku saldo rezerwy wyniosło 374 814 tysięcy złotych, a zmiana stanu jest związana przede wszystkim z aktualizacją wyceny rezerwy z tytułu zmiany stopy dyskontowej przyjętej do kalkulacji rezerwy – zmniejszenie stopy dyskontowej z 2,1% do 1,2%. Tabele poniżej przedstawiają kwotę odpisu na FLZG, stan aktywów FLZG oraz saldo zobowiązań z tytułu przyszłych kosztów likwidacji obiektów zakładów górniczych. Aktywa finansowe Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Stan środków na 1 stycznia 50 228 47 126 Odprowadzone środki 4 206 4 046 Odsetki 461 888 Wykorzystanie (1 447) (1 832) Stan środków na 31 grudnia 53 448 50 228 Odpisy na FLZG w okresie (4 550) (4 193) Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Fundusz Likwidacji Zakładów Górniczych 57 068 53 962 Nadwyżka zdyskontowanych szacowanych kosztów likwidacji 317 746 251 923 Razem 374 814 305 885 41.2. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów Rezerwa na demontaż farm wiatrowych Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych Rezerwy na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych razem Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów Rezerwa na demontaż farm wiatrowych Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych Rezerwy na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych razem Bilans otwarcia 30 976 132 860 30 246 194 082 42 150 60 033 33 695 135 878 Nabycie przedsięwzięcia - - - - - 60 817 - 60 817 Odwrócenie dyskonta 507 2 516 538 3 561 942 1 801 908 3 651 Zmiana stopy dyskontowej 1 185 22 521 782 24 488 - 10 209 1 094 11 303 Utworzenie/(rozwiązanie) netto (11 625) 551 (666) (11 740) (12 116) - (13 406) (25 522) Wykorzystanie (954) - (1 193) (2 147) - - (5 367) (5 367) Pozostałe zmiany - - - - - - 13 322 13 322 Bilans zamknięcia 20 089 158 448 29 707 208 244 30 976 132 860 30 246 194 082 Długoterminowe 19 810 158 448 17 565 195 823 14 209 132 860 17 073 164 142 Krótkoterminowe 279 - 12 142 12 421 16 767 - 13 173 29 940 Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych dotyczy w głównej mierze likwidacji komina w Elektrowni Jaworzno, chłodni kominowych i bloku w Elektrowni Łagisza, likwidacji chłodni w Elektrowni Siersza oraz przygotowania do likwidacji bloków klasy 120 MW w Łaziskach, Łagiszy, Sierszy i Stalowej Woli. 42. Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2 Grupa tworzy rezerwę na koszty umorzenia uprawień do emisji CO2. Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji gazów objętych systemem uprawnień do emisji jest tworzona wówczas, gdy rzeczywista emisja za dany rok obrotowy wskazuje na przewidywany niedobór uprawnień w odniesieniu do przyznanych nieodpłatnie Grupie uprawnień do emisji, z uwzględnieniem przypisania nieodpłatnych uprawnień do emisji na instalacje przynależne do poszczególnych spółek segmentu Wytwarzanie. Spółki Grupy objęte systemem EU ETS są zobowiązane do 30 kwietnia następnego roku umorzyć uprawnienie za każdą emitowaną w danym roku tonę dwutlenku węgla. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych (podatki i opłaty) w wysokości: • w części pokrytej posiadanymi na dzień bilansowy uprawnieniami: - w wartości zerowej - w przypadku uprawnień otrzymanych nieodpłatnie, - w cenie nabycia - w przypadku zakupionych uprawnień; • w części niepokrytej posiadanymi na dzień bilansowy uprawnieniami: - w pierwszej kolejności w wartościach wynikających z zawartych transakcji terminowych na zakup uprawnień z przeznaczeniem pod spełnienie obowiązku za rok bieżący, - następnie w wartości rynkowej uprawnień brakujących do spełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w wartości ewentualnej kary - zgodnie z zamiarem odnośnie sposobu wypełnienia obowiązku. W dacie umorzenia uprawnień następuje wyksięgowanie uprawnień do emisji zakwalifikowanych jako krótkoterminowe aktywa niematerialne w korespondencji z rezerwą na zobowiązania z tytułu emisji gazów. Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii Przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem energią elektryczną i jej odsprzedażą do odbiorcy finalnego mają obowiązek zakupu i przedstawienia do umorzenia praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii lub uiszczenia opłaty zastępczej. Jeżeli za dany rok obrotowy udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej ze świadectw pochodzenia energii w wykonanej całkowitej rocznej sprzedaży energii odbiorcom końcowym jest zgodny z limitami zawartymi w rozporządzeniach Ministra Gospodarki – obowiązek uznaje się za spełniony. W celu wypełnienia obowiązku przedstawienia do umorzenia praw lub uiszczenia opłaty zastępczej Grupa na koniec okresów sprawozdawczych tworzy rezerwę na koszty wypełnienia tego obowiązku. Rezerwę z tytułu obowiązku przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej ujmuje się: • w części pokrytej posiadanymi na dzień bilansowy świadectwami pochodzenia – w wartości posiadanych świadectw, • w części niepokrytej posiadanymi na dzień bilansowy świadectwami pochodzenia – w pierwszej kolejności w wartościach wynikających z zawartych transakcji terminowych na zakup świadectw z przeznaczeniem pod spełnienie obowiązku za rok bieżący, a następnie w wartości rynkowej świadectw niezbędnych do spełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w wysokości opłaty zastępczej – zgodnie z zamiarem odnośnie sposobu wypełnienia obowiązku. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych. Rozliczenie kwoty rezerwy oraz umorzenie praw majątkowych następuje na dzień umorzenia tych praw przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki lub na dzień poniesienia opłaty zastępczej. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2 Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii Rezerwy razem Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2 Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii Rezerwy razem Bilans otwarcia 772 299 605 934 1 378 233 111 406 384 066 495 472 Utworzenie 920 467 759 722 1 680 189 774 614 599 113 1 373 727 Rozwiązanie - (3 063) (3 063) (75) (3 841) (3 916) Wykorzystanie (776 602) (595 707) (1 372 309) (113 646) (373 404) (487 050) Reklasyfikacja do zobowiązań związanych z aktywami do zbycia (56 473) (3 124) (59 597) - - - Bilans zamknięcia 859 691 763 762 1 623 453 772 299 605 934 1 378 233 Wzrost kosztu utworzenia rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w porównaniu do okresu porównywalnego został opisany w nocie 14 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wykorzystanie rezerwy w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w wysokości 776 602 tysiące złotych dotyczy w całości obowiązku umorzenia za rok 2019 (Grupa całość obowiązku za rok 2019 wypełniła w pierwszym półroczu 2020 roku). W okresie porównywalnym wykorzystanie rezerwy dotyczące obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 za rok 2018 wyniosło 113 646 tysięcy złotych, przy czym pozostały obowiązek umorzenia za rok 2018 został wypełniony już w roku 2018 (498 369 tysięcy złotych). Wzrost kosztów utworzenia rezerwy z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego ma głównie związek ze wzrostem w 2020 roku obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych z poziomu 18,5% do poziomu 19,5% wolumenu sprzedaży energii elektrycznej do odbiorców końcowych. 43. Pozostałe rezerwy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe rezerwy obejmują: • Rezerwę na bezumowne korzystanie z nieruchomości Grupa tworzy rezerwy na wszystkie zgłoszone roszczenia właścicieli nieruchomości, na których usytuowane są obiekty energetyczne lub technologiczne, sieci dystrybucyjne oraz instalacje ciepłownicze, w kwocie prawdopodobnych kosztów (wraz z naliczonymi odsetkami, jeżeli można je oszacować w sposób wiarygodny) odszkodowań z tego tytułu należnych właścicielom nieruchomości do dnia bilansowego. Grupa nie tworzy rezerw na potencjalne niezgłoszone roszczenia właścicieli gruntów o nieuregulowanym stanie korzystania z tych gruntów, w tym na ustanowienie służebności przesyłu lub służebności gruntowych. Utworzenie i rozwiązanie rezerwy odnoszone jest w pozostałe koszty/przychody operacyjne oraz w części dotyczącej naliczonych odsetek do kosztów/przychodów finansowych. • Rezerwę na umowy rodzące obciążenia Jeżeli Grupa jest stroną umowy, na podstawie której nieuniknione koszty wypełnienia obowiązku przeważają nad korzyściami, które będą uzyskane na jej mocy, obecny obowiązek wynikający z umowy Grupa ujmuje i wycenia jako rezerwę. Na nieuniknione koszty wynikające z umowy składają się co najmniej koszty netto zakończenia umowy, odpowiadające kwocie niższej spośród kwot kosztów wypełnienia umowy i kosztów wszelkich odszkodowań lub kar wynikających z jej niewypełnienia. Nieuniknione koszty wypełnienia obowiązku powiększa się o wartość wymaganych odsetek, jeżeli można je oszacować w sposób wiarygodny. • Pozostałe tytuły rezerw, które dotyczą głównie spraw sądowych, roszczeń od kontrahentów lub innych podmiotów, potencjalnych kar wynikających z postępowań administracyjnych Urzędu Regulacji Energetyki i Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz rozliczeń podatkowych. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa szacuje wysokość tworzonych rezerw w oparciu o przyjęte założenia, metodologię i sposób kalkulacji właściwy dla danego tytułu rezerw, oceniając prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz określając wiarygodny poziom kwoty niezbędnej do spełnienia obowiązku. Grupa tworzy rezerwy, gdy prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest większe niż 50%. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Rezerwy na umowy rodzące obciążenia Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy Rezerwy razem Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Rezerwy na umowy rodzące obciążenia Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy Rezerwy razem Bilans otwarcia 88 070 241 796 397 050 726 916 92 110 213 996 311 295 617 401 Odwrócenie dyskonta i zmiana stopy dyskontowej - 106 81 187 - - 2 425 2 425 Utworzenie/(Rozwiązanie) netto 168 37 754 (80 088) (42 166) (3 611) 298 057 82 305 376 751 Wykorzystanie (310) (194 965) (62 555) (257 830) (429) (270 257) (11 608) (282 294) Reklasyfikacja do zobowiązań związanych z aktywami do zbycia (44 442) - (664) (45 106) - - - - Pozostałe zmiany 3 604 - (25 849) (22 245) - - 12 633 12 633 Bilans zamknięcia 47 090 84 691 227 975 359 756 88 070 241 796 397 050 726 916 Długoterminowe - 27 857 70 794 98 651 - 48 815 144 680 193 495 Krótkoterminowe 47 090 56 834 157 181 261 105 88 070 192 981 252 370 533 421 Część krótkoterminowa rezerw na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałych 12 503 30 332 Razem 273 608 563 753 43.1. Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Spółki Grupy tworzą rezerwy na wszystkie zgłoszone roszczenia właścicieli nieruchomości, na których usytuowane są sieci dystrybucyjne oraz instalacje ciepłownicze. Na dzień 31 grudnia 2020 roku rezerwa z tego tytułu wynosiła 47 090 tysięcy złotych i dotyczyła segmentów:  Wytwarzanie – 5 202 tysiące złotych;  Dystrybucja – 34 652 tysiące złotych;  Odnawialne źródła energii – 7 236 tysięcy złotych. Zmniejszenie rezerw związane jest głównie z reklasyfikacją rezerw spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. o.o. do zobowiązań związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży. W 2012 roku podmiot trzeci wystąpił wobec TAURON Ciepło S.A. (obecnie TAURON Ciepło Sp. z o.o.) z roszczeniami z tytułu uregulowania stanów prawnych urządzeń przesyłowych przebiegających przez jego nieruchomości. Spółka kwestionuje zarówno zasadność tych roszczeń, jak i zasadność dokonanych potrąceń z bieżącymi zobowiązaniami wobec spółki z tytułu dostaw ciepła. W konsekwencji spółka wystąpiła na drogę postępowania sądowego celem dochodzenia bieżących należności wobec dłużnika. W dalszym toku postępowania zostanie zweryfikowana kwota ewentualnych roszczeń tego podmiotu z tytułu regulowania stanów prawnych urządzeń przesyłowych spółki. W związku z toczącym się sporem, mając na uwadze przyjętą politykę rachunkowości, rozpoznana została rezerwa na szacowane koszty powyższego roszczenia. Mając na uwadze toczący się spór sądowy, uwzględniając zapisy MSR 37.92 Grupa nie ujawnia wszystkich informacji związanych z ww. kwestią, a wymaganych przez MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. W związku z klasyfikacją na dzień bilansowy spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupy do zbycia powyższa rezerwa została zaprezentowana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży. 43.2. Rezerwy na umowy rodzące obciążenia Rezerwy na umowy rodzące obciążenia w związku z zatwierdzeniem przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki („Prezesa URE”) taryfy na sprzedaż energii elektrycznej Na dzień 31 grudnia 2019 roku została utworzona przez spółki z segmentu Sprzedaż rezerwa na umowy rodzące obciążenia w kwocie 237 445 tysięcy złotych. Rezerwa ta dotyczy przede wszystkim gospodarstw domowych, w tym klientów korzystających z cen taryfowych zatwierdzanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki („taryfa G”) w kwocie 130 287 tysięcy złotych oraz klientów indywidualnych, którzy skorzystali z oferowanych przez Spółkę cenników produktowych („cenniki GD”) w kwocie 99 570 tysięcy złotych. Konieczność utworzenia powyższej rezerwy dla taryfy G wynikała z przyjęcia do kalkulacji ceny sprzedaży dla tych odbiorców na 2020 rok parametrów określonych w wezwaniu Prezesa URE, których zatwierdzenie w grudniu 2019 roku skutkuje brakiem możliwości uzyskania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej w wartości pokrywającej koszty uzasadnione prowadzenia działalności w tym zakresie. Poziom cen zatwierdzony decyzją Prezesa URE dla grupy taryfowej G na rok 2020 był również istotnym powodem strat powstałych na cennikach GD, dla których została utworzona rezerwa. Część umów produktowych w segmencie gospodarstw domowych wiąże stawki za energię elektryczną z ceną taryfy G, stąd również uniemożliwia uzyskanie przychodów ze sprzedaży w wysokości zapewniającej pokrycie pełnych kosztów zmiennych prowadzonej działalności. Jednocześnie spółka zależna TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. złożyła w dniu 7 stycznia 2020 roku wniosek o zatwierdzenie zmiany taryfy dla energii elektrycznej dla odbiorców grup taryfowych G na 2020 rok, która ma na celu przeniesienie wszystkich kosztów uzasadnionych, które nie uzyskały akceptacji we wniosku zatwierdzonym w grudniu 2019 roku. Decyzją z dnia 8 lipca 2020 roku Prezes URE odmówił zatwierdzenia zmiany taryfy dla energii elektrycznej dla tych odbiorców. W dniu 31 lipca 2020 roku Zarząd spółki TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. wniósł odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od Decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 8 lipca 2020 roku. W trakcie 2020 roku na skutek stosowania powyższych cenników i taryf, spółki zrealizowały stratę na sprzedaży energii elektrycznej dla odbiorców, w związku z tym wykorzystały powyżej opisane rezerwy na umowy rodzące obciążenia dotyczące 2020 roku w wysokości 190 414 tysięcy złotych, w tym w całości rezerwę dla taryfy G w wysokości 130 287 tysięcy złotych oraz częściowo rezerwę dotyczącą cenników GD w wysokości 54 957 tysięcy złotych. Jednocześnie na dzień 31 grudnia 2020 roku spółki dokonały aktualizacji rezerwy na umowy rodzące obciążenia do wysokości 76 394 tysiące złotych. Rezerwa ta dotyczy przede wszystkim cenników GD w kwocie 69 051 tysięcy złotych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku nie powstała natomiast konieczność utworzenia rezerwy na umowy rodzące obciążenia w zakresie taryfy G. Na podstawie zatwierdzonej przez Prezesa URE w grudniu 2020 roku taryfy dla gospodarstw domowych na rok 2021 spółki uzyskają przychody ze sprzedaży energii elektrycznej w pełni pokrywające koszty uzasadnione prowadzenia działalności w tym zakresie. Pozostałe rezerwy na umowy rodzące obciążenia Na dzień 31 grudnia 2020 roku została utworzona rezerwa na umowy rodzące obciążenia w kwocie 8 297 tysięcy złotych w związku z częściowym uwzględnieniem przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wniosku o zabezpieczenie poprzez nakazanie spółce zależnej Polska Energia–Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. wykonywania w całości postanowień umów na dotychczasowych warunkach, zgodnie z ich treścią, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z powództwa Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. przeciwko Polska Energia–Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o., co zostało opisane szerzej w nocie 54 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 43.3. Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy Istotne rezerwy ujęte w ramach pozostałych rezerw zostały opisane poniżej. Segment operacyjny Opis Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Rezerwa na roszczenia od kontrahentów Wytwarzanie Rezerwa dotyczy roszczeń zgłoszonych przez wykonawców związanych z realizacją budowy Bloku 910 MW w Jaworznie. Na dodatkowe, zwiększone koszty związane z realizowanymi umowami, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku spółka z segmentu Wytwarzanie utworzyła rezerwę w wysokości 93 539 tysięcy złotych. Zmiana stanu rezerwy, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, dotyczy w głównej mierze utworzenia rezerwy w wysokości 56 590 tysięcy złotych w związku z nowymi roszczeniami oraz częściowego rozwiązania rezerwy w wysokości 128 477 tysięcy złotych w związku z aktualizacją i rozliczeniem szacunków w ciągu roku; wartości odniesiono na nakłady inwestycyjne. 11 895 93 539 Rezerwa na wzrost wynagrodzenia za służebności przesyłu Dystrybucja Rezerwa dotyczy ryzyka zwiększonych opłat okresowych za służebność przesyłu dla infrastruktury energetycznej zlokalizowanej na terenach nadleśnictw podlegających Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu w związku ze zmianą charakteru gruntów z terenów leśnych na grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku spółka z segmentu Dystrybucja wykorzystała rezerwę w wysokości 2 566 tysięcy złotych oraz częściowo rozwiązała rezerwę w wysokości 5 704 tysiące złotych. 59 053 67 323 Rezerwa na karę pieniężną na rzecz Urzędu Regulacji Energetyki ("URE") Dystrybucja Rezerwa dotyczy ryzyka naruszenia ustawy Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 roku poprzez wprowadzenie w błąd Prezesa URE w zakresie przedstawianych na jego żądanie informacji. 6 000 6 000 Rezerwa na podatek od nieruchomości Dystrybucja Rezerwa na ryzyko gospodarcze w zakresie podatku od nieruchomości dotyczące majątku sieciowego. 39 356 39 356 Odnawialne źródła energii Rezerwa dotyczy ryzyka skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lipca 2020 roku w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości elektrowni wiatrowych w roku 2018. 16 776 - Rezerwa na podatek od towarów i usług Sprzedaż W okresie bieżącym oraz porównywalnym Spółka aktualizowała rezerwy na ryzyka podatkowe w związku z postępowaniami kontrolnymi wszczętymi w 2014 oraz 2016 roku przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie („Dyrektor UKS”), w zakresie podatku od towarów i usług. Czas trwania postępowań kontrolnych był wielokrotnie przedłużany przez Dyrektora UKS, a następnie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku oraz w okresie porównywalnym Spółka odpowiednio zwiększała rezerwę w związku z naliczaniem odsetek. W dniu 17 września 2020 roku Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie wydał decyzję kończącą postępowanie kontrolne wszczęte w 2014 roku, która została odebrana w dniu 7 października 2020 roku. W związku z tym, Spółka dokonała odpowiedniej aktualizacji rezerwy:  wykorzystano rezerwę w wysokości 54 734 tysiące złotych w związku z określeniem zobowiązania;  rozwiązano rezerwę w wysokości 24 497 tysięcy złotych w zakresie naliczonych odsetek. Płatność zobowiązania w łącznej kwocie 54 734 tysiące złotych (z czego kwota 51 819 tysięcy złotych stanowiła należność główną a kwota 2 915 tysięcy złotych odsetki należne do dnia wszczęcia postępowania) nastąpiła w październiku 2020 roku. Jednocześnie w dniu 20 października 2020 roku zostało złożone przez Spółkę odwołanie od decyzji Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 17 września 2020 roku. Odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do organu drugiej instancji, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. W dniu 18 grudnia 2020 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wydał postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania odwoławczego. Nowy termin wyznaczono na dzień 15 kwietnia 2021 roku. W zakresie postępowania kontrolnego wszczętego w 2016 roku, Spółka w listopadzie 2020 roku otrzymała wynik kontroli, tj. dokument kończący to postępowanie kontrolne, w którym nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przedmiotu kontroli. Spółka nie tworzyła rezerw na skutki tego postępowania. W zakresie kolejnego postępowania kontrolnego wszczętego w 2016 roku, po dniu bilansowym w dniu 15 stycznia 2021 roku Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie wydał decyzję kończącą postępowanie kontrolne. W dniu 3 lutego 2021 roku Spółka dokonała wpłaty kwoty zobowiązania objętego decyzją wraz odsetkami, w łącznej wysokości 798 tysięcy złotych. 798 77 094 44. Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe W ramach rozliczeń międzyokresowych przychodów i dotacji rządowych Grupa ujmuje głównie otrzymane dotacje i dopłaty na nabycie rzeczowych aktywów trwałych oraz dofinansowania prac rozwojowych. Otrzymane dotacje i dopłaty na nabycie rzeczowych aktywów trwałych ujmowane są w wartości otrzymanych środków pieniężnych i rozpoznawane są jako pozostałe przychody operacyjne w sposób współmierny do odpowiadających im kosztów amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych. Dotyczy to w szczególności umorzonych częściowo pożyczek i kredytów oraz rozliczenia wyceny kredytów preferencyjnych. Rozliczenia międzyokresowe kosztów Rozliczenia międzyokresowe bierne są zobowiązaniami przypadającymi do zapłaty za dobra lub usługi, które zostały otrzymane/wykonane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane, oraz kwoty należne pracownikom w szczególności z tytułu premii i niewykorzystanych urlopów. Mimo, iż czasami konieczne jest oszacowanie kwoty lub terminu zapłaty rozliczeń międzyokresowych biernych, stopień niepewności jest na ogół znacznie mniejszy niż w przypadku rezerw. 44.1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Rozliczenia międzyokresowe przychodów 28 390 48 623 Darowizny, dopłaty na nabycie oraz nieodpłatnie otrzymane środki trwałe 25 656 44 521 Pozostałe 2 734 4 102 Dotacje rządowe 395 137 443 433 Otrzymane dopłaty w ramach funduszy europejskich 331 602 349 335 Umorzenie pożyczek z funduszy środowiskowych 16 164 32 764 Rozliczenie wyceny kredytów preferencyjnych 29 661 32 567 Pozostałe 17 710 28 767 Razem 423 527 492 056 Długoterminowe 398 621 460 003 Krótkoterminowe 24 906 32 053 44.2. Rozliczenia międzyokresowe kosztów Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Rozliczenia międzyokresowe z tytułu premii 59 691 59 827 Rozliczenia międzyokresowe z tytułu niewykorzystanych urlopów 46 177 46 612 Opłaty z tytułu ochrony środowiska 19 523 25 600 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe kosztów 16 859 21 452 Razem 142 250 153 491 Długoterminowe 1 007 - Krótkoterminowe 141 243 153 491 45. Zobowiązania wobec dostawców WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa stosuje uproszczone metody wyceny zobowiązań finansowych, które zwykle wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, jeżeli nie spowoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym, w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu uregulowania zobowiązania nie jest długi. Zobowiązania, w odniesieniu do których stosowane są uproszczenia, wyceniane są w momencie początkowego ujęcia i w okresie późniejszym, w tym na koniec okresu sprawozdawczego, w kwocie wymagającej zapłaty. Zobowiązania wobec dostawców, zobowiązania inwestycyjne (nota 46) oraz wybrane pozostałe zobowiązania finansowe (nota 48) wyceniane są więc w kwocie wymagającej zapłaty, ze względu na nieistotny wpływ dyskonta. Krótkoterminowe zobowiązania wobec dostawców na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku prezentuje tabela poniżej: Segment operacyjny Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Wydobycie 138 064 122 602 Wytwarzanie 106 657 124 057 Odnawialne źródła energii 13 288 13 552 Dystrybucja, w tym: 242 050 223 173 wobec spółki Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. 182 555 172 790 Sprzedaż 372 207 287 827 Pozostałe 92 840 76 015 Razem 965 106 847 226 * Dane segmentu Wytwarzanie za okres porównywalny zawierają zobowiązania spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. klasyfikowanej na dzień 31 grudnia 2020 roku jako grupa do zbycia. 46. Zobowiązania inwestycyjne Krótkoterminowe zobowiązania inwestycyjne na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku prezentuje tabela poniżej: Segment operacyjny Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 (dane przekształcone) Wydobycie 101 901 62 059 Wytwarzanie 353 460 426 419 Odnawialne źródła energii 4 283 2 588 Dystrybucja 253 711 182 150 Sprzedaż i Pozostałe 125 131 84 727 Razem 838 486 757 943 * Dane segmentu Wytwarzanie za okres porównywalny zawierają zobowiązania spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. klasyfikowanej na dzień 31 grudnia 2020 roku jako grupa do zbycia. Zobowiązania inwestycyjne długoterminowe zostały zaprezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji pozostałe zobowiązania finansowe. Na dzień 31 grudnia 2020 roku zobowiązanie z tego tytułu wynosiło 22 983 tysiące złotych (na dzień 31 grudnia 2019 roku  7 414 tysięcy złotych). Zobowiązania do poniesienia nakładów inwestycyjnych Na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku Grupa zobowiązała się ponieść nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne odpowiednio w wysokości 3 104 699 tysięcy złotych oraz 3 981 923 tysiące złotych, z czego największe pozycje przedstawiono w poniższej tabeli: Segment operacyjny Przedmiot umowy / nazwa projektu inwestycyjnego Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Wytwarzanie Budowa Bloku 910 MW w Jaworznie 232 160 598 758 Program dostosowania jednostek wytwórczych do konkluzji BAT (Best Available Techniques) 17 074 313 110 Dystrybucja Budowa nowych przyłączy 1 425 541 1 227 019 Modernizacja i odtworzenie istniejących sieci 708 659 918 317 Wydobycie Budowa szybu Grzegorz wraz z infrastrukturą oraz wyrobiskami towarzyszącymi 126 202 146 380 Budowa poziomu 800 m w Zakładzie Górniczym Janina 3 613 30 681 Program inwestycyjny w Zakładzie Górniczym Brzeszcze 9 501 51 606 Pozostałe Budowa sieci szerokopasmowego internetu w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 153 896 249 798 47. Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych 222 833 215 340 Podatek VAT 89 263 297 343 Podatek dochodowy od osób fizycznych 59 596 53 974 Podatek akcyzowy 12 756 12 063 Pozostałe 8 408 10 281 Razem 392 856 589 001 Spadek zobowiązań z tytułu podatku VAT wynika głównie z rozliczenia w pierwszym kwartale 2020 roku zobowiązania z tytułu podatku VAT na dzień 31 grudnia 2019 roku w kwocie 160 528 tysięcy złotych, wynikającego z transakcji zbycia przez Spółkę uprawnień do emisji CO2 do spółek zależnych z segmentu Wytwarzanie. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z ostatecznych decyzji organów kontroli podatkowej, muszą zostać zapłacone wraz z odsetkami. W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym mogą się zmienić w przyszłości. 48. Pozostałe zobowiązania finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe zobowiązania finansowe klasyfikowane do zobowiązań wycenianych według zamortyzowanego kosztu ujmuje się początkowo według wartości godziwej, skorygowanej o koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są w wysokości zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. W przypadku nieistotnego wpływu dyskonta pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. Instrumenty pochodne stanowią zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Na każdy dzień bilansowy Grupa szacuje wartość godziwą zobowiązań wycenianych w wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 226 473 223 679 Instrumenty pochodne 175 584 124 527 Wadia, kaucje, zabezpieczenia otrzymane 84 188 94 340 Depozyty uzupełniające z tytułu rozliczeń giełdowych 73 221 104 Zobowiązanie do zwrotu odbiorcom nadpłaconych kwot w związku z wejściem w życie znowelizowanej Ustawy - 41 720 Pozostałe 127 060 155 502 Razem 686 526 639 872 Długoterminowe 136 855 79 417 Krótkoterminowe 549 671 560 455 * Ustawa z dnia 28 grudnia 2019 roku o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. Na dzień 31 grudnia 2020 roku zobowiązanie z tytułu ujemnej wyceny instrumentów pochodnych dotyczy towarowych instrumentów pochodnych (w tym w znacznej części instrumentów terminowych z tytułu transakcji, dla których towarem bazowym są uprawnienia do emisji CO2) oraz instrumentów IRS i CCIRS. W związku z sytuacją rynkową w bieżącym okresie sprawozdawczym związaną głównie z COVID-19, wystąpieniem istotnych zmian cen towarowych instrumentów pochodnych oraz osłabieniem złotówki i spadkiem stóp procentowych nastąpił wzrost zobowiązań z tytułu wyceny powyższych instrumentów pochodnych w stosunku do końca 2019 roku. Instrumenty pochodne zostały szerzej opisane w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wartość depozytów uzupełniających związana jest w głównej mierze z terminowymi transakcjami na uprawnienia do emisji CO2 zawieranymi na zagranicznych rynkach giełdowych. Zmiana wartości depozytów w stosunku do okresu porównywalnego wynika w głównej mierze ze znacznego wzrostu cen uprawnień, przy jednoczesnym uwzględnieniu ilości kontraktów giełdowych otwartych na dzień bilansowy. Depozyty uzupełniające stanowiły środki otrzymane przez Spółkę z tytułu bieżących rozliczeń giełdowych, w związku ze zmianą wyceny zawartych kontraktów terminowych typu futures otwartych na dzień bilansowy. Zobowiązanie do zwrotu odbiorcom nadpłaconych kwot dotyczące ujętych przez Grupę korekt zmniejszających przychody od klientów za pierwsze półrocze 2019 roku, co wynikało z konieczności dostosowania cen w tym okresie do zapisów znowelizowanej Ustawy z dnia 28 grudnia 2018 roku o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, zostało w całości uregulowane w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku. 49. Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe zobowiązania niefinansowe obejmują w szczególności nadpłaty otrzymane od klientów oraz zobowiązania z tytułu otrzymanych zaliczek, które będą rozliczone poprzez dostawę towarów, usług lub środków trwałych. Pozostałe zobowiązania niefinansowe ujmowane są w kwocie wymagającej zapłaty. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Wpłaty kontrahentów dotyczące przyszłych okresów 418 358 360 602 Nadpłaty od klientów 336 608 299 558 Przedpłaty na poczet opłaty przyłączeniowej 43 964 21 085 Inne 37 786 39 959 Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe 4 733 3 774 Razem 423 091 364 376 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 50. Istotne pozycje skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzane jest metodą pośrednią. 50.1. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej Zmiana stanu kapitału obrotowego Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Zmiana stanu należności 199 930 (298 156) Bilansowa zmiana stanu należności od odbiorców (72 339) (61 346) Zmiana stanu należności z tytułu rekompensat 89 757 - Zmiana stanu innych należności finansowych 232 716 (243 715) Reklasyfikacja do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży (57 946) - Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia - 3 802 Pozostałe korekty 7 742 3 103 Zmiana stanu zapasów (181 433) (175 408) Bilansowa zmiana stanu zapasów (93 063) (174 351) Reklasyfikacja do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży (81 859) - Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia - 10 579 Korekta o przesunięcie zapasów do/z rzeczowych aktywów trwałych (6 511) (11 636) Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek 4 942 (213 341) Bilansowa zmiana stanu zobowiązań wobec dostawców 115 174 (277 110) Zmiana stanu zobowiązań z tytułu wynagrodzeń, ubezpieczeń i pozostałych zobowiązań finansowych (17 266) (135 831) Bilansowa zmiana stanu zobowiązań niefinansowych 54 485 27 597 Zmiana stanu zobowiązań podatkowych za wyjątkiem podatku dochodowego (196 145) 183 347 Korekta o zmianę stanu podatku od towarów i usług dotycząca zobowiązań inwestycyjnych 13 639 (8 732) Reklasyfikacja do zobowiązań bezpośrednio związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży 57 080 - Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia - 7 472 Pozostałe korekty (22 025) (10 084) Zmiana stanu pozostałych aktywów długo- i krótkoterminowych 369 501 (1 121 021) Bilansowa zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych długo i krótkoterminowych 110 042 (28 883) Zmiana stanu należności podatkowych za wyjątkiem podatku dochodowego 102 041 (174 968) Zmiana stanu praw do emisji CO2 długo i krótkoterminowych 280 723 (287 787) Zmiana stanu świadectw pochodzenia energii długo i krótkoterminowych (36 477) (602 337) Korekta o zmianę stanu zaliczek na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych (63 950) (22 460) Reklasyfikacja do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży (23 822) - Korekta o odpisy z tytułu utraty wartości pozostałych aktywów niefinansowych 2 845 (5 577) Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia - 7 089 Pozostałe korekty (1 901) (6 098) Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych (47 852) (70 938) Bilansowa zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych (79 770) 5 141 Korekta o nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne (12 583) (19 460) Korekta o otrzymane dotacje i zwrócone dotacje (59 669) (56 069) Reklasyfikacja rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży 108 895 - Pozostałe korekty (4 725) (550) Zmiana stanu rezerw (456 426) 955 263 Bilansowa zmiana stanu rezerw długo i krótkoterminowych (437 468) 1 354 186 Korekta o zyski/straty aktuarialne od rezerw po okresie zatrudnienia ujmowane w pozostałe całkowite dochody (140 992) (140 320) Korekta o rezerwy ujmowane w korespondencji z rzeczowymi aktywami trwałymi (8 771) (196 823) Reklasyfikacja rezerw do zobowiązań bezpośrednio związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży 123 832 - Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia - (60 875) Pozostałe korekty 6 973 (905) Razem (111 338) (923 601) Podatek dochodowy zapłacony W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku podatek dochodowy zapłacony wyniósł 60 146 tysięcy złotych. Podatkowa Grupa Kapitałowa zapłaciła zaliczki podatku dochodowego za 2020 rok w kwocie 287 300 tysięcy złotych oraz otrzymała wpływ netto z tytułu rozliczeń podatku dochodowego za lata poprzednie w kwocie 244 314 tysięcy złotych, co łącznie spowodowało wypływ netto z tytułu podatku dochodowego zapłaconego przez Podatkową Grupę Kapitałową w kwocie 42 986 tysięcy złotych. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku podatek dochodowy zapłacony wyniósł 423 736 tysięcy złotych. Podatkowa Grupa Kapitałowa zapłaciła 424 096 tysięcy złotych podatku dochodowego, co wynika z zapłaty zaliczek podatku dochodowego za 2019 rok w kwocie 442 525 tysięcy złotych oraz rozliczeń podatku dochodowego za lata poprzednie skutkujących wpływem netto w kwocie 18 429 tysięcy złotych. Istotny wpływ na spadek zapłaconego podatku dochodowego w 2020 roku w stosunku do roku ubiegłego ma fakt uiszczania przez Podatkową Grupę Kapitałową w roku 2020 stałych miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy ustalonych na podstawie rozliczenia podatkowego za rok 2018, podczas gdy w roku 2019 Podatkowa Grupa Kapitałowa uiszczała zaliczki miesięczne ustalane na podstawie miesięcznego rozliczenia podatku dochodowego. 50.2. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych (3 370 927) (3 436 312) Wydatki na nabycie aktywów niematerialnych (167 028) (120 034) Zmiana stanu zobowiązań inwestycyjnych skorygowanych o VAT 82 473 (20 887) Zmiana stanu zaliczek 63 950 22 460 Koszty remontów oraz wytworzenie we własnym zakresie (513 917) (478 006) Pozostałe (2 159) (2 353) Razem (3 907 608) (4 035 132) Udzielenie pożyczek Wydatki związane z udzieleniem pożyczek w kwocie 105 275 tysięcy złotych związane są z udzieleniem przez Spółkę:  transz pożyczki dla spółki współzależnej Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. w łącznej kwocie 94 775 tysięcy złotych;  pożyczki dla spółki PGE EJ 1 Sp. z o.o. w kwocie 10 500 tysięcy złotych. Nabycie aktywów finansowych Wydatki na nabycie aktywów finansowych w kwocie 32 812 tysięcy złotych związane są głównie z przekazaniem przez Spółkę środków na podwyższenie kapitału poniższych spółek:  PGE EJ 1 Sp. z o.o. w kwocie 18 858 tysięcy złotych;  EEC Magenta Sp. z o.o. 2 ASI spółka komandytowo–akcyjna w kwocie 8 166 tysięcy złotych;  EEC Magenta Sp. z o.o. ASI spółka komandytowo–akcyjna w kwocie 773 tysiące złotych. 50.3. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Spłata pożyczek/kredytów Wydatki z tytułu spłaty pożyczek i kredytów wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych w kwocie 4 406 813 tysięcy złotych wynikają w głównej mierze ze spłaty przez jednostkę dominującą w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku:  transz kredytów wobec konsorcjum banków (Konsorcjum banków I) w kwocie 4 239 600 tysięcy złotych;  rat kredytu do Europejskiego Banku Inwestycyjnego w kwocie 162 318 tysiące złotych. Odsetki zapłacone Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Odsetki zapłacone od dłużnych papierów wartościowych (200 099) (315 954) Odsetki zapłacone od kredytów (178 281) (75 685) Odsetki zapłacone od leasingu i pozostałe (7 095) (5 129) Razem (385 475) (396 768) stanowiące wydatek inwestycyjny (169 529) (184 212) stanowiące wydatek finansowy (215 946) (212 556) Grupa prezentuje w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych poniesione koszty finansowania zewnętrznego aktywowane w bieżącym okresie na składniki aktywów jako wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych w przepływach z działalności inwestycyjnej. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku odsetki stanowiące koszty finansowania zewnętrznego, które podlegały kapitalizacji w wartości rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych wyniosły 169 529 tysięcy złotych. Spłata zobowiązań leasingowych Spłata zobowiązań leasingowych ujętych przez Grupę zgodnie z MSSF 16 Leasing wyniosła 102 085 tysięcy złotych. Łączny całkowity wypływ w tytułu leasingu (w tym leasingów krótkoterminowych i leasingów aktywów niskocennych, w stosunku do których Grupa zastosowała praktyczne rozwiązanie nie ujmując ich na dzień 1 stycznia 2020 roku zgodnie z MSSF 16 Leasing) wyniósł 119 826 tysięcy złotych. Emisja dłużnych papierów wartościowych Wpływy z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych w kwocie 1 000 000 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 39.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, dotyczyły emisji obligacji w ramach Umowy programowej z Santander Bank Polska S.A. z dnia 6 lutego 2020 roku. Zaciągnięte kredyty Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 3 368 546 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 39.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, dotyczyły przede wszystkim uruchomienia:  transz kredytu na podstawie umowy zawartej z konsorcjum banków (Konsorcjum banków I) w kwocie 1 950 000 tysięcy złotych;  całości dostępnego finansowania na podstawie umowy kredytu zawartej z bankiem Intesa Sanpaolo S.p.A., działającym za pośrednictwem Intesa Sanpaolo S.p.A. S.A. Oddział w Polsce, w kwocie 750 000 tysięcy złotych;  całości dostępnego finansowania na podstawie umowy kredytu zawartej z bankiem SMBC BANK EU AG w kwocie 500 000 tysięcy złotych;  transzy kredytu w kwocie 160 000 tysięcy złotych na podstawie umowy kredytu konsorcjalnego z dnia 25 marca 2020 roku (Konsorcjum banków II), o czym szerzej w nocie 39.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 50.4. Przepływy środków pieniężnych z działalności zaniechanej W skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych Grupa prezentuje łącznie przepływy środków pieniężnych z działalności kontynuowanej i zaniechanej. Przepływy środków pieniężnych netto, które można przyporządkować do działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej działalności zaniechanej przedstawia poniższa tabela. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 180 456 217 164 Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (95 996) (75 882) Środki pieniężne netto z działalności finansowej (1 525) (4 734) Zwiększenie netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów z działalności zaniechanej 82 935 136 548 INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 51. Instrumenty finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Aktywa finansowe posiadane przez Grupę zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe klasyfikowane są do następujących kategorii instrumentów finansowych: • aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie; • aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Na dzień bilansowy Grupa nie posiadała żadnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Aktywa finansowe zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe klasyfikowane są na moment początkowego ujęcia w oparciu o charakterystykę przepływów pieniężnych (test SPPI) oraz model biznesowy, w oparciu o który dane aktywo finansowe jest zarządzane. Grupa wycenia instrumenty kapitałowe zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy. Grupa TAURON dzieli zobowiązania finansowe na następujące kategorie: • zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, • pozostałe zobowiązania finansowe, wyceniane na kolejne dni bilansowe według zamortyzowanego kosztu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa dokonuje osądu w zakresie klasyfikacji instrumentów finansowych. Na każdy dzień bilansowy Grupa wycenia do wartości godziwej aktywa i zobowiązania zaklasyfikowane do aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej oraz ujawnia wartość godziwą pozostałych instrumentów finansowych. Metodologia wyceny wartości godziwej została przedstawiona poniżej. Grupa dokonuje odpisu z tytułu oczekiwanej utraty wartości w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów finansowych, a następnie aktualizuje wartość odpisu na każdy dzień sprawozdawczy. Grupa ujmuje odpis na oczekiwane straty kredytowe na składnikach aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym głównie na należności od odbiorców i udzielone pożyczki. Metodologia wyceny została opisana w notach 32 i 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 51.1. Wartość bilansowa i wartość godziwa kategorii i klas instrumentów finansowych Kategorie i klasy aktywów finansowych Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Wartość bilansowa Wartość godziwa Wartość bilansowa Wartość godziwa 1 Aktywa finansowe wycenianie według zamortyzowanego kosztu 2 662 298 2 582 793 Należności od odbiorców 2 473 416 2 473 416 2 290 746 2 290 746 Lokaty i depozyty 53 448 53 448 50 228 50 228 Pożyczki udzielone 26 190 26 190 39 467 39 467 Inne należności finansowe 109 244 109 244 202 352 202 352 2 Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 1 397 075 2 004 034 Instrumenty pochodne 158 846 158 846 86 067 86 067 Udziały i akcje 85 454 85 454 140 508 140 508 Udziały zaklasyfikowane jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży 91 227 91 227 - - Pożyczki udzielone 72 523 72 523 216 018 216 018 Inne należności finansowe 67 680 67 680 296 867 296 867 Jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych - - 26 622 26 622 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 921 345 921 345 1 237 952 1 237 952 3 Instrumenty pochodne zabezpieczające - - 19 462 19 462 4 Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe 586 559 559 144 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 586 559 559 144 Razem aktywa finansowe, w tym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej: 4 645 932 5 165 433 Aktywa trwałe 890 915 1 032 701 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 586 559 559 144 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 96 293 238 035 Pozostałe aktywa finansowe 208 063 235 522 Aktywa obrotowe 3 755 017 4 132 732 Należności od odbiorców 2 363 085 2 290 746 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 2 420 4 999 Pozostałe aktywa finansowe 266 431 599 035 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 909 453 1 237 952 Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 213 628 - W powyższej nocie uwzględnione zostały instrumenty finansowe spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. o.o. ujmowane przez Grupę na dzień bilansowy jako aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży. Na podstawie przeprowadzonej analizy zabezpieczenia przekazane, których wartość na dzień 31 grudnia 2020 roku wyniosła 67 680 tysięcy złotych, zostały zaklasyfikowane do innych należności finansowych wycenianych w wartościach godziwych przez wynik finansowy ze względu na to, że taka klasyfikacja najbardziej odzwierciedla charakter tych aktywów finansowych. Pozostała część innych należności finansowych została zaklasyfikowana jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Grupa klasyfikuje również jako aktywo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy pożyczkę udzieloną Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. na podstawie porozumienia z dnia 28 lutego 2019 roku, która została szerzej opisana w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Kategorie i klasy zobowiązań finansowych Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Wartość bilansowa Wartość godziwa Wartość bilansowa Wartość godziwa 1 Zobowiązania finansowe wycenianie według zamortyzowanego kosztu 15 913 883 15 428 187 Kredyty i pożyczki preferencyjne 16 717 16 717 12 488 12 488 Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych 5 973 155 6 004 972 7 014 824 7 030 597 Kredyty w rachunku bieżącym 2 261 2 261 23 339 23 339 Wyemitowane obligacje 7 522 209 7 939 153 6 257 022 6 537 537 Zobowiązania wobec dostawców 1 021 364 1 021 364 850 628 850 628 Pozostałe zobowiązania finansowe 245 623 245 623 223 920 223 920 Zobowiązania inwestycyjne 880 373 880 373 765 357 765 357 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 232 274 232 274 223 679 223 679 Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia 19 907 19 907 56 930 56 930 2 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 85 523 124 527 Instrumenty pochodne 85 523 85 523 124 527 124 527 3 Instrumenty pochodne zabezpieczające 90 061 90 061 - - 4 Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe 1 146 094 1 006 603 Zobowiązania z tytułu leasingu 1 146 094 1 006 603 Razem zobowiązania finansowe, w tym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej: 17 235 561 16 559 317 Zobowiązania długoterminowe 13 245 304 11 909 600 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 13 108 449 11 830 183 Pozostałe zobowiązania finansowe 136 855 79 417 Zobowiązania krótkoterminowe 3 990 257 4 649 717 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 478 550 2 484 093 Zobowiązania wobec dostawców 965 106 847 226 Zobowiązania inwestycyjne 838 486 757 943 Pozostałe zobowiązania finansowe 549 671 560 455 Zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży 158 444 - W powyższej nocie uwzględnione zostały instrumenty finansowe spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. o.o. ujmowane przez Grupę na dzień bilansowy jako zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży. Opis metodologii wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych oraz przypisanie poziomu hierarchii wartości godziwej został przedstawiony w tabelach poniżej. Klasy aktywów/zobowiązań finansowych Poziom wyceny wartości godziwej Metodologia ustalania wartości godziwej Aktywa / zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej Instrumenty pochodne, w tym: Pochodne instrumenty finansowe zostały wycenione zgodnie z metodologią opisaną w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. IRS i CCIRS 2 Kontrakty walutowe forward 2 Kontrakty towarowe (forward, futures) 1 Udziały i akcje 3 Grupa dokonała szacunku wartości godziwej posiadanych udziałów w spółkach nienotowanych metodą skorygowanych aktywów netto, biorąc pod uwagę posiadany udział w aktywach netto, korygując wartość o istotne czynniki wpływające na wycenę takie jak dyskonto z tytułu braku kontroli oraz dyskonto z tytułu ograniczonej płynności powyższych instrumentów, oraz przy wykorzystaniu podejścia mieszanego. W przypadku pozostałych instrumentów ze względu na fakt, że kluczowe czynniki wpływające na wartość objętych udziałów, nie zmieniły się na dzień bilansowy w stosunku do momentu początkowego ujęcia, Grupa przyjmuje koszt historyczny jako akceptowalne przybliżenie wartości godziwej. Pożyczki udzielone 3 Wycena wartości godziwej pożyczki dokonana została jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego pożyczkobiorcy. Zobowiązania finansowe, dla których wartość godziwa jest ujawniana Kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje 2 Zobowiązania z tytułu zadłużenia o stałej stopie procentowej zostały wycenione w wartości godziwej. Wycena wartości godziwej dokonana została jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych aktualnie obowiązującą stopą procentową dla danych obligacji czy kredytów, tzn. przy zastosowaniu rynkowych stóp procentowych. Wartość godziwa pozostałych instrumentów finansowych na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku (poza wyłączonymi z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe) nie odbiegała istotnie od wartości prezentowanych w sprawozdaniach finansowych za poszczególne okresy z następujących powodów: - w odniesieniu do instrumentów krótkoterminowych ewentualny efekt dyskonta nie jest istotny; - instrumenty te dotyczą transakcji zawieranych na warunkach rynkowych. Udziały i akcje w jednostkach współzależnych wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe wyceniane są metodą praw własności. Zmiana stanu aktywów finansowych, których wycena do wartości godziwej klasyfikowana jest na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Nienotowane udziały i akcje Pożyczki udzielone Nienotowane udziały i akcje Pożyczki udzielone Bilans otwarcia 140 508 216 018 138 492 199 256 Zyski/ (straty) za okres ujęte w przychodach/kosztach finansowych (1 376) (143 495) (10 044) 16 762 Zakup 47 049 - 12 072 - Sprzedaż (likwidacja)/spłata - - (12) - Pozostałe zmiany (9 500) - - - Bilans zamknięcia 176 681 72 523 140 508 216 018 W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, ani też w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku, nie miały miejsca przesunięcia między poziomem 1 a poziomem 2 hierarchii wartości godziwej, ani też żaden z instrumentów nie został przesunięty z lub do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej. 51.2. Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w podziale na kategorie instrumentów finansowych Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Aktywa / zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Instrumenty zabezpieczające Aktywa / zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem Dywidendy i udziały w zyskach 6 176 - - - - 6 176 Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek 4 158 20 669 (206 080) (29 465) (46 792) (257 510) Różnice kursowe (4 713) 7 864 (249 503) - - (246 352) Odpisy aktualizujące/ aktualizacja wartości 111 441 (223 200) (12 919) (34) - (124 712) Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi - - (18 162) - - (18 162) Zysk/(strata) ze zbycia inwestycji 2 074 (4 547) - - - (2 473) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych 11 838 - - - - 11 838 Przychody/(koszty) finansowe netto 130 974 (199 214) (486 664) (29 499) (46 792) (631 195) Aktualizacja wartości (1 926) (57 697) - - - (59 623) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych (136 382) - - - - (136 382) Przychody/(koszty) operacyjne netto (138 308) (57 697) - - - (196 005) Zmiana wyceny - - - (103 172) - (103 172) Pozostałe całkowite dochody - - - (103 172) - (103 172) * Grupa ujmuje przychody i koszty z tytułu instrumentów pochodnych towarowych w działalności operacyjnej. Przychody i koszty z tytułu pozostałych instrumentów pochodnych ujmowane są w przychodach/kosztach finansowych. Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone) Aktywa / zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Instrumenty zabezpieczające Aktywa / zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem Dywidendy i udziały w zyskach 4 254 - - - - 4 254 Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek 7 414 20 902 (205 674) 743 (41 901) (218 516) Różnice kursowe 4 007 (3 128) 29 200 - - 30 079 Odpisy aktualizujące/ aktualizacja wartości (26 952) (602) (3 271) 34 - (30 791) Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi - - (20 338) - - (20 338) Zysk/(strata) ze zbycia inwestycji 17 (1 974) - - - (1 957) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych (18 144) - - - - (18 144) Przychody/(koszty) finansowe netto (29 404) 15 198 (200 083) 777 (41 901) (255 413) Aktualizacja wartości 21 386 (27 818) - - - (6 432) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych (34 054) - - - - (34 054) Przychody/(koszty) operacyjne netto (12 668) (27 818) - - - (40 486) Zmiana wyceny - - - 15 179 - 15 179 Pozostałe całkowite dochody - - - 15 179 - 15 179 * Grupa ujmuje przychody i koszty z tytułu instrumentów pochodnych towarowych w działalności operacyjnej. Przychody i koszty z tytułu pozostałych instrumentów pochodnych ujmowane są w przychodach/kosztach finansowych. 51.3. Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pochodne instrumenty finansowe objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe zalicza się do aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, z wyjątkiem instrumentów pochodnych stanowiących instrumenty zabezpieczające i objętych rachunkowością zabezpieczeń. Instrumenty pochodne na zakup i sprzedaż aktywów niefinansowych nabywane i utrzymywane w celu zabezpieczenia własnych potrzeb jako wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe nie podlegają wycenie na dzień bilansowy. Instrumenty pochodne objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania – gdy ich wartość jest ujemna. Na dzień bilansowy Grupa posiada następujące instrumenty pochodne objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe: Klasyfikacja Rodzaj instrumentów Ujęcie w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów Instrumenty pochodne w rachunkowości zabezpieczeń Swapy procentowe (Interest Rate Swap-IRS) zawarte w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych z tytułu zadłużenia. Podlegają rachunkowości zabezpieczeń. - wycena (efektywna część zabezpieczenia) w pozostałych całkowitych dochodach, przeniesienie do wyniku finansowego w momencie, gdy pozycja zabezpieczana wpływa na zysk lub stratę okresu, - wycena (nieefektywna część zabezpieczenia) w zysku lub stracie okresu Instrumenty pochodne poza rachunkowością zabezpieczeń-zaklasyfikowane do "aktywów/zobowiązań wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy" • kontrakty walutowe forward zawierane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami kursów walut; - przychody/(koszty) finansowe • kontrakty forward i futures na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2, energii i innych towarów zawierane i utrzymywane w celach spekulacyjnych; - przychody/(koszty) operacyjne • swapy procentowo-walutowe (Coupon Only Cross Currency Swap fixed-fixed-CCIRS) zawierane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami kursów walutowych. - przychody/(koszty) finansowe Rachunkowość zabezpieczeń W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych Grupa korzysta z finansowych instrumentów pochodnych typu swap procentowy (Interest Rate Swap). Instrumenty te zabezpieczają przepływy środków pieniężnych związane z zadłużeniem. Transakcje te są objęte rachunkowością zabezpieczeń. W momencie ustanowienia zabezpieczenia Grupa formalnie wyznacza i dokumentuje powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje się w następujący sposób: • część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, które stanowią efektywne zabezpieczenie ujmuje się bezpośrednio w pozostałych całkowitych dochodach oraz • nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w wyniku finansowym jako zysk lub stratę bieżącego okresu. Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach zyski/straty z przeszacowania instrumentu zabezpieczającego ujmuje się bezpośrednio jako zysk lub stratę bieżącego okresu w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na zysk lub stratę bieżącego okresu. W przypadku IRS korygowane są odpowiednio koszty odsetkowe z tytułu zadłużenia. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa dokonuje oszacowania wartości godziwej na każdy dzień bilansowy. Metodologia została przedstawiona poniżej. Na każdy dzień bilansowy Grupa bada efektywność zabezpieczenia. Instrument pochodny Metodologia ustalania wartości godziwej IRS Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych opartych o zmienną stopę procentową oraz o stałą stopę procentową. Dane wejściowe stanowi krzywa stóp procentowych z serwisu Reuters. CCIRS Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych strumienia płaconego i strumienia otrzymywanego, w dwóch różnych walutach, wyrażona w walucie wyceny. Dane wejściowe stanowią krzywe stóp procentowych, basis spready oraz fixing NBP dla odpowiednich walut z serwisu Reuters. Kontrakty walutowe forward Różnica zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych pomiędzy ceną terminową na dzień wyceny a ceną transakcyjną, przemnożona przez wartość nominalną kontraktu w walucie obcej. Dane wejściowe stanowią fixing NBP i krzywa stóp procentowych implikowana z transakcji fx swap dla odpowiedniej waluty z serwisu Reuters. Kontrakty towarowe (forward, futures) Wartość godziwa transakcji terminowych na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2, energii elektrycznej oraz innych towarów ustalana jest w oparciu o ceny notowane na aktywnym rynku lub w oparciu o przepływy pieniężne stanowiące różnicę pomiędzy indeksem referencji cenowej (krzywą forward) i ceną kontraktu. W związku z opóźnieniem oddania do eksploatacji bloku energetycznego w Jaworznie, na dzień bilansowy Grupa posiadała istotną nadwyżkę uprawnień do emisji CO2 zakontraktowanych do nabycia celem umorzenia przez spółkę zależną w związku z emisją za rok 2020. Na dzień bilansowy Grupa zamierzała nabyć uprawnienia do emisji CO2 w terminie zapadalności, dlatego też kontrakty te ujmowane były jako wyłączone z MSSF 9 Instrumenty finansowe i tym samym nie były wyceniane do wartości godziwej na dzień bilansowy. Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa posiada następujące instrumenty pochodne: Instrument Opis Instrumenty pochodne objęte rachunkowością zabezpieczeń IRS Instrumenty IRS (Interest Rate Swap) służą zabezpieczeniu części ryzyka stopy procentowej w stosunku do przepływów pieniężnych związanych z ekspozycją na WIBOR 6M wyznaczonych w ramach dynamicznej strategii zarządzania ryzykiem, tj.: • odsetek od kredytu o wartości nominalnej 750 000 tysięcy złotych, na okresy rozpoczynające się odpowiednio od lipca 2020 roku, wygasające w grudniu 2024 roku; • odsetek od obligacji o łącznej wartości nominalnej 3 090 000 tysięcy złotych, na okresy rozpoczynające się w grudniu 2019 roku, wygasające kolejno od 2023 do 2029 roku. Zgodnie z warunkami transakcji, Spółka płaci odsetki naliczone na podstawie stałej stopy procentowej w złotych, równocześnie otrzymując płatności według zmiennej stopy procentowej w złotych. Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy nieobjęte rachunkowością zabezpieczeń CCIRS Instrumenty pochodne CCIRS (Coupon Only Cross Currency Swap fixed-fixed) polegają na wymianie płatności odsetkowych od łącznej kwoty nominalnej 500 000 tysięcy euro. Termin zapadalności transakcji upływa w lipcu 2027 roku. Zgodnie z warunkami transakcji, Spółka płaci odsetki naliczone na podstawie stałej stopy procentowej w złotych, równocześnie otrzymując płatności według stałej stopy procentowej w euro. Instrumenty pochodne CCIRS mające na celu zabezpieczenie przepływów walutowych wygenerowanych przez płatności odsetkowe od wyemitowanych euroobligacji. Forward/futures towarowy Instrumenty pochodne (futures, forward) towarowe obejmują transakcje terminowe na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2 i innych towarów. Forward walutowy Instrumenty pochodne typu forward walutowy mające na celu zabezpieczenie przepływów walutowych wygenerowanych z tytułu prowadzonej działalności. Wycenę instrumentów pochodnych na poszczególne dni bilansowe prezentuje poniższa tabela. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Odniesiono w wynik finansowy Odniesiono w pozostałe całkowite dochody Ogółem Odniesiono w wynik finansowy Odniesiono w pozostałe całkowite dochody Ogółem Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Instrumenty pochodne objęte rachunkowością zabezpieczeń IRS (6 230) (83 831) - (90 061) 121 19 341 19 462 - Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy CCIRS 3 268 - 5 023 (1 755) (12 885) - - (12 885) Forward/futures towarowy 2 321 - 86 089 (83 768) 4 248 - 86 067 (81 819) Forward walutowy 67 734 - 67 734 - (29 823) - - (29 823) Razem 158 846 (175 584) 105 529 (124 527) Długoterminowe 36 041 (73 739) 20 352 (16 848) Krótkoterminowe 122 805 (101 845) 85 177 (107 679) Hierarchia wartości godziwej w odniesieniu do pochodnych instrumentów finansowych przedstawiała się następująco: Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 1 Poziom 2 Aktywa Instrumenty pochodne-towarowe 86 089 - 86 067 - Instrumenty pochodne-walutowe - 67 734 - - Instrumenty pochodne-IRS - - - 19 462 Instrumenty pochodne-CCIRS - 5 023 - - Razem 86 089 72 757 86 067 19 462 Zobowiązania Instrumenty pochodne-towarowe 83 768 - 81 819 - Instrumenty pochodne-walutowe - - - 29 823 Instrumenty pochodne-IRS - 90 061 - - Instrumenty pochodne-CCIRS - 1 755 - 12 885 Razem 83 768 91 816 81 819 42 708 52. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym Rodzaje ryzyk związanych z instrumentami finansowymi, na jakie narażona jest Grupa TAURON wraz z opisem ekspozycji na ryzyko i sposobu zarządzania ryzykiem prezentuje poniższa tabela. Ekspozycja na ryzyko Zarządzanie ryzykiem Regulacja Ryzyko kredytowe Możliwość poniesienia straty z tytułu niewywiązania się partnerów handlowych z zobowiązań kontraktowych. Ekspozycja kredytowa dzieli się na ekspozycję z tytułu płatności (kwota jaka może zostać utracona w wyniku braku zapłaty za towar lub usługę) i ekspozycję zastąpienia (kwota jaka może zostać utracona w wyniku niezrealizowania dostawy towaru lub wykonania usługi). Zarządzanie ryzykiem kredytowym ma na celu ograniczanie strat wynikających z pogorszenia sytuacji finansowej kontrahentów Grupy TAURON oraz minimalizację ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości. Transakcje handlowe o istotnej wartości poprzedza ocena wiarygodności kredytowej kontrahenta, obejmująca analizę ekonomiczno-finansową podmiotu. Na podstawie przeprowadzonej oceny kontrahentowi przyznaje się limit kredytowy, stanowiący ograniczenie maksymalnej ekspozycji kredytowej rozumianej jako kwota, która może zostać utracona, jeśli kontrahent nie wywiąże się ze swoich zobowiązań umownych w określonym czasie (z uwzględnieniem wartości wniesionych zabezpieczeń). Ekspozycję kredytową wylicza się na aktualny dzień i dzieli się ją na ekspozycję z tytułu płatności i ekspozycję zastąpienia. Grupa TAURON posiada zdecentralizowany system zarządzania ryzykiem kredytowym, co oznacza, iż każdy właściciel ryzyka w sposób aktywny odpowiada za zarządzanie ryzykiem kredytowym, jakie powstaje w obrębie jego zakresu działalności, jednak kontrola, monitorowanie oraz raportowanie odbywa się na poziomie Spółki. Funkcjonująca Polityka Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON określa zasady zarządzania mające skutecznie zminimalizować wpływ tego ryzyka na realizację celów strategicznych Grupy. Na podstawie wartości ekspozycji oraz oceny kondycji finansowej poszczególnych klientów wartość ryzyka kredytowego, na jakie narażona jest Grupa TAURON, jest wyliczana z wykorzystaniem metod statystycznych, według których oblicza się wartość narażoną na ryzyko na podstawie rozkładu prawdopodobieństwa straty całkowitej. Polityka zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie TAURON Ryzyko płynności Możliwość utraty lub ograniczenia zdolności do regulowania bieżących wydatków ze względu na nieadekwatną wielkość lub strukturę płynnych aktywów w stosunku do zobowiązań krótkoterminowych lub niedostateczny poziom rzeczywistych wpływów netto z działalności operacyjnej. Sytuacja płynnościowa Grupy TAURON jest na bieżąco monitorowana pod kątem ewentualnych odchyleń od zakładanych planów, a dostępność zewnętrznych źródeł finansowania, których kwota istotnie przewyższa oczekiwane zapotrzebowanie w krótkim okresie, mityguje ryzyko utraty płynności. W tym celu Spółka stosuje określone zasady wyznaczania pozycji płynnościowej zarówno poszczególnych spółek, jak i całej Grupy TAURON, co pozwala zabezpieczyć środki na pokrycie ewentualnej luki płynnościowej, zarówno poprzez alokację środków pomiędzy spółkami (mechanizm cash pool), jak również z wykorzystaniem finansowania zewnętrznego. Spółka zarządza również ryzykiem finansowania rozumianym jako brak możliwości pozyskania nowego finansowania, wzrost kosztów finansowania oraz ryzyko wypowiedzenia dotychczasowych umów finansowania. W ramach minimalizacji ryzyka finansowania Spółka prowadzi politykę pozyskiwania finansowania dla Grupy TAURON z odpowiednim wyprzedzeniem w stosunku do planowanej daty jego wykorzystania, tj. do 24 miesięcy przed planowanym zapotrzebowaniem. Taka polityka ma na celu przede wszystkim zapewnienie elastycznego doboru źródeł finansowania i wykorzystania sprzyjających warunków rynkowych, a także zmniejszenie ryzyka konieczności zaciągnięcia nowych zobowiązań na niekorzystnych warunkach finansowych. Polityka zarządzania płynnością finansową Grupy TAURON Ryzyko rynkowe - ryzyko zmian stóp procentowych i kursów walutowych Możliwość negatywnego wpływu na wyniki Grupy poprzez wahania wartości godziwej instrumentów finansowych lub zmianę przyszłych przepływów pieniężnych z nimi związanych na skutek zmian stóp procentowych lub kursów walutowych. Grupa TAURON zarządza ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w oparciu o opracowaną i przyjętą do stosowania Politykę zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON oraz zatwierdzoną przez Zarząd Tolerancję na ryzyko, Limit globalny na ryzyko finansowe wraz z jego dekompozycją na poszczególne rodzaje ryzyka finansowego. Głównym celem zarządzania tymi ryzykami jest minimalizacja wrażliwości przepływów pieniężnych Grupy TAURON na czynniki ryzyka finansowego oraz minimalizacja kosztów finansowych i kosztów zabezpieczenia w ramach transakcji z wykorzystaniem instrumentów pochodnych. Grupa w przypadkach, w których jest to możliwe i ekonomicznie uzasadnione, wykorzystuje instrumenty pochodne, których charakterystyka pozwala na zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń. Polityka zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON wprowadza zasady rachunkowości zabezpieczeń, które określają zasady i rodzaje rachunkowości zabezpieczeń oraz ujęcie księgowe instrumentów zabezpieczających i pozycji zabezpieczanych w ramach rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSSF. Polityka zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON Ryzyko rynkowe - ryzyko zmian cen Nieplanowana zmienność wyniku operacyjnego Grupy TAURON wynikająca z fluktuacji cen rynków towarowych w poszczególnych obszarach działalności handlowej Grupy TAURON. W celu efektywnego zarządzania stworzono system zarządzania ryzykiem handlowym powiązany organizacyjnie i informacyjnie z funkcjonującą na poziomie Grupy TAURON strategią zabezpieczenia pozycji handlowej. Polityka wprowadza system wczesnego ostrzegania oraz system limitowania ekspozycji na ryzyko w poszczególnych obszarach handlowych. Podstawową miarę operacyjną ryzyka rynkowego w Grupie TAURON stanowi miara wartości narażonej na ryzyko (Value at Risk) określająca maksymalną dopuszczalną zmianę wartości pozycji w zadanym horyzoncie czasowym i na określonym poziomie prawdopodobieństwa. Polityka zarządzania ryzykiem handlowym w Grupie TAURON W poniższych notach uwzględnione zostały składniki aktywów i zobowiązań finansowych spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. ujmowane przez Grupę na dzień bilansowy jako aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania związane z tymi aktywami. 52.1. Ryzyko kredytowe Poniższa tabela przedstawia główne klasy instrumentów finansowych, w których powstaje ekspozycja na ryzyko kredytowe. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe wynikająca z aktywów finansowych Grupy TAURON jest równa ich wartościom bilansowym. Klasy instrumentów finansowych Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Należności od odbiorców 2 473 416 2 290 746 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 921 345 1 237 952 Pożyczki udzielone 98 713 255 485 Instrumenty pochodne 158 846 105 529 Lokaty i depozyty 53 448 50 228 Inne należności finansowe 176 924 499 219 52.1.1 Ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców Grupa posiada należności od dwóch grup odbiorców: odbiorcy instytucjonalni oraz odbiorcy indywidualni. Poniższa tabela przedstawia procentowy udział poszczególnych grup w łącznej kwocie należności od odbiorców. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Odbiorcy instytucjonalni 64,45% 76,65% Odbiorcy indywidualni 35,55% 23,35% Razem 100% 100% W Grupie nie występują istotne koncentracje ryzyka kredytowego związanego z działalnością podstawową. Największą pozycję należności od odbiorców stanowi należność od PSE S.A., a udział w saldzie należności od odbiorców wynosi odpowiednio na dzień 31 grudnia 2020 roku – 8,06% oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku – 6,69%. Grupa na bieżąco monitoruje ryzyko kredytowe generowane w ramach prowadzonej działalności zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON. W wyniku przeprowadzanej analizy wiarygodności kredytowej kontrahentów o istotnej ekspozycji kredytowej, zawieranie transakcji handlowych skutkujących wzrostem ekspozycji kredytowej powyżej przyznanego limitu ekspozycji, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia. W warunkach niepewności oraz dynamicznych zmian wywołanych pandemią COVID-19 działania w zakresie ryzyka kredytowego w Grupie TAURON są skoncentrowane na wczesnej identyfikacji potencjalnych kontrahentów narażonych na wzrost poziomu ryzyka kredytowego. Działania te obejmują m.in. zaostrzenie zasad oceny kondycji finansowej kontrahentów, stały monitoring należności, monitoring informacji branżowych oraz otoczenia makroekonomicznego. Wiekowanie należności od odbiorców oraz informacje odnośnie odpisów aktualizujących należności od odbiorców zaprezentowano w nocie 32 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 52.1.2 Ryzyko kredytowe związane z innymi należnościami finansowymi Inne należności finansowe Grupy na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku dotyczą w głównej mierze odbiorców instytucjonalnych (udział odpowiednio 99,69% i 99,94%). Na dzień 31 grudnia 2020 roku istotną pozycję innych należności finansowych stanowią depozyty początkowe oraz inne wniesione zabezpieczenia wynikające z transakcji zawieranych na giełdach. Mechanizmy funkcjonowania giełdy i stosowane zabezpieczenia w ocenie Spółki zasadniczo eliminują ryzyko kredytowe. Poza zabezpieczeniami giełdowymi nie występuje istotna koncentracja ryzyka kredytowego związanego z innymi należnościami finansowymi. Odnośnie innych należności finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie na dzień bilansowy Grupa szacuje odpis aktualizujący. Wiekowanie innych należności finansowych na dzień 31 grudnia 2020 roku wycenianych w zamortyzowanym koszcie Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 114 190 2 717 9 440 8 284 6 473 79 925 221 029 Odpis aktualizujący (6 706) (1 190) (9 327) (8 277) (6 380) (79 905) (111 785) Wartość netto 107 484 1 527 113 7 93 20 109 244 Wiekowanie innych należności finansowych na dzień 31 grudnia 2019 roku wycenianych w zamortyzowanym koszcie Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 206 721 5 526 5 055 1 428 2 124 97 633 318 487 Odpis aktualizujący (9 330) (3 317) (2 576) (1 391) (2 113) (97 408) (116 135) Wartość netto 197 391 2 209 2 479 37 11 225 202 352 Zmiana stanu odpisów aktualizujących inne należności finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Bilans otwarcia (116 135) (119 302) Utworzenie (2 349) (3 143) Wykorzystanie 222 560 Rozwiązanie 6 477 5 750 Bilans zamknięcia (111 785) (116 135) 52.1.3 Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami oraz z instrumentami pochodnymi Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Zarządzanie ryzykiem kredytowym związanym ze środkami pieniężnymi Grupa realizuje poprzez dywersyfikacje banków, w których mogą być deponowane nadwyżki środków pieniężnych, jednocześnie ograniczając koszty utrzymywania gotówki na rachunkach. Są to banki posiadające oceny ratingowe na poziomie inwestycyjnym. Udział trzech banków, w których Grupa posiada największe salda środków pieniężnych, na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił 76%. Instrumenty pochodne Podmioty, z którymi Spółka zawiera transakcje pochodne w celu zabezpieczenia przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów walutowych, działają w sektorze finansowym. Są to banki posiadające oceny ratingowe na poziomie inwestycyjnym. Spółka dywersyfikuje banki, z którymi zawiera transakcje pochodne. Instrumenty pochodne, dla których aktywem bazowym są aktywa niefinansowe, objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe, dotyczą transakcji typu futures (rynek giełdowy) i forward (rynek pozagiełdowy). Zgodnie z regulacjami giełdowymi funkcjonują odpowiednie mechanizmy zabezpieczające – depozyty początkowe i uzupełniające. W ramach depozytów uzupełniających Spółka na bieżąco przekazuje i otrzymuje środki pieniężne z tytułu zmiany wyceny instrumentów, co oznacza, że na dzień bilansowy w przypadku transakcji futures ryzyko kredytowe zasadniczo nie występuje. W przypadku instrumentów pozagiełdowych występuje ryzyko kredytowe związane z możliwością niewypłacalności drugiej strony umowy. W związku z tym, transakcje handlowe o istotnej wartości poprzedza ocena wiarygodności kredytowej kontrahenta, obejmująca analizę ekonomiczno-finansową podmiotu. Na podstawie przeprowadzonej oceny kontrahentowi przyznaje się limit kredytowy, stanowiący ograniczenie maksymalnej ekspozycji kredytowej. Zawieranie transakcji handlowych skutkujących wzrostem ekspozycji kredytowej powyżej przyznanego limitu ekspozycji, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON. 52.1.4 Ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami Pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu W odniesieniu do udzielonych pożyczek, wycenianych według zamortyzowanego kosztu, Grupa szacuje ryzyko niewypłacalności pożyczkobiorców w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, Poszczególnym ratingom przypisywane jest prawdopodobieństwo niewypłacalności kontrahenta (Probability of Default), implikowane z notowań instrumentów CDS (odzwierciedlające rynkowe otoczenie makroekonomiczne), w odpowiednim horyzoncie czasu i uśrednione dla kontrahentów ocenionych w ramach danego ratingu. Oczekiwana strata kredytowa kalkulowana jest przy uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie. W ramach stosowanego modelu Grupa na bieżąco analizuje poziom ryzyka kredytowego aktywów finansowych oraz ewentualne zmiany poziomu tego ryzyka. Na potrzeby identyfikacji znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego, Grupa grupuje aktywa finansowe posiadające zbliżoną charakterystykę. Na podstawie zmian ryzyka kredytowego aktywów finansowych od momentu ich początkowego ujęcia, aktywa finansowe przyporządkowywane są do jednego z następujących stopni:  stopień 1 – aktywa finansowe, w przypadku których nie stwierdzono znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego oraz aktywa posiadające niski poziom ryzyka kredytowego na dzień bilansowy,  stopień 2 – aktywa finansowe, w przypadku których stwierdzono znaczący wzrost ryzyka kredytowego,  stopień 3 – aktywa finansowe, w przypadku których stwierdzono wystąpienie utraty wartości. W przypadku aktywów przyporządkowanych do stopnia 1, odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych szacowane są w horyzoncie najbliższych 12-miesięcy. W przypadku aktywów przyporządkowanych do stopni 2 i 3, odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych szacowane są w całym okresie życia danego aktywa. Na każdą datę sprawozdawczą Grupa dokonuje analizy wystąpienia przesłanek skutkujących zaklasyfikowaniem aktywów finansowych do poszczególnych stopni, o których mowa powyżej. Jeśli na dzień sprawozdawczy kontrahent charakteryzuję się ratingiem inwestycyjnym, zakłada się, że ryzyko kredytowe kontrahenta nie wzrosło w sposób znaczny. Na potrzeby określenia horyzontu kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych, weryfikowany jest fakt znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego związanego z danym aktywem finansowym od momentu początkowego ujęcia tego aktywa finansowego. Przy analizie wystąpienia znacznego wzrostu ryzyka kredytowego związanego z danym aktywem Grupa bierze pod uwagę między innymi następujące przesłanki:  wewnętrzny lub zewnętrzny rating kontrahenta na dzień sprawozdawczy jest o ponad dwa stopnie ratingowe niższy (gorszy) od ratingu kontrahenta w momencie początkowego ujęcia;  prawdopodobieństwo niewypłacalności kontrahenta na dzień sprawozdawczy w horyzoncie 1 roku jest co najmniej dwukrotnie większe od prawdopodobieństwa niewypłacalności na datę początkowego ujęcia;  przeterminowanie należności z tytułu danego aktywa przekraczają 30 dni. W przypadku, w którym należność od danego kontrahenta znajduje się w przedziale przeterminowania przekraczającym 90 dni, przyjmowane jest założenie o niewykonaniu zobowiązania przez kontrahenta, tj. prawdopodobieństwo niewypłacalności przypisane do kontrahenta wynosi 100%. Pożyczki udzielone przez Grupę na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku nie były przeterminowane. Pożyczki wyceniane w wartości godziwej Wycena pożyczki udzielonej wspólnemu przedsięwzięciu Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. klasyfikowanej w aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy o wartości bilansowej 72 523 tysiące złotych uwzględnia wpływ ryzyka kredytowego. Pożyczka została zabezpieczona poprzez weksel in blanco z porozumieniem wekslowym. 52.2. Ryzyko związane z płynnością Grupa utrzymuje równowagę pomiędzy ciągłością, elastycznością i kosztem finansowania poprzez korzystanie z różnych źródeł finansowania, które pozwalają na zarządzanie ryzykiem płynności i skutecznie minimalizują negatywne skutki jego materializacji. Spółka prowadzi politykę dywersyfikacji instrumentów finansowania, ale przede wszystkim dąży do zabezpieczenia finansowania i utrzymania zdolności spółek Grupy do wywiązywania się z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań w okresie krótko i długoterminowym. Zarządzanie ryzykiem płynności jest powiązane z planowaniem i monitorowaniem przepływów pieniężnych w krótkim i długim okresie i podejmowaniu czynności dla zapewnienia środków finansowych na prowadzenie działalności spółek Grupy. Grupa TAURON prowadzi scentralizowaną politykę w zakresie zarządzania finansami, dzięki czemu możliwe jest efektywne zarządzanie obszarem w ramach całej Grupy. W Grupie została wdrożona między innymi Polityka zarządzania płynnością finansową Grupy TAURON, dzięki której następuje optymalizacja zarządzania pozycją płynnościową Grupy i tym samym zmniejsza się ryzyko utraty płynności przez Grupę, jak i każdą ze spółek wchodzących w skład Grupy TAURON oraz zmniejsza się koszty finansowe. Poprzez wdrożenie odpowiednich standardów prognozowania możliwe staje się ustalenie precyzyjnej pozycji płynnościowej Grupy TAURON pozwalającej na optymalizację doboru momentu pozyskania finansowania oraz terminu zapadalności i rodzajów instrumentów lokacyjnych, a także odpowiedniego poziomu rezerwy płynnościowej. Dodatkowo, w celu zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności Grupa TAURON stosuje mechanizm cash pool. Dzięki funkcjonowaniu struktury cash pool spółki Grupy TAURON, posiadające krótkotrwałe niedobory środków, mogą korzystać ze środków spółek wykazujących nadwyżki finansowe, bez konieczności pozyskiwania finansowania zewnętrznego. Spółka posiada również dostępne finansowanie w ramach zawartej umowy kredytu w rachunku bieżącym do kwoty 45 000 tysięcy euro z przeznaczeniem na finansowanie transakcji na giełdach europejskich. Zawarcie umowy kredytu walutowego ma na celu mitygację ryzyka kursowego związanego z zawieranymi w euro transakcjami handlowymi. Na dzień 31 grudnia 2020 roku Spółka nie posiadała zobowiązania z powyższego kredytu. Ponadto, Spółka posiada przede wszystkim dostępne finansowanie w ramach umów kredytów konsorcjalnych, które mogą być wykorzystywane na cele ogólnokorporacyjne, w tym na zabezpieczenie bieżącej sytuacji płynnościowej Grupy. Prowadzona polityka w zakresie pozyskiwania źródeł finansowania umożliwia przede wszystkim zwiększenie możliwości otrzymania finansowania na ogólne cele korporacyjne i wydatki inwestycyjne, obniżenie kosztu kapitału zewnętrznego, ograniczenie ustanawiania ilości i form zabezpieczeń na majątku Grupy TAURON oraz kowenantów wymaganych przez instytucje finansowe, a także wpływa na zmniejszenie kosztów administracyjnych. Model finansowania korporacyjnego umożliwia również pozyskiwanie źródeł finansowania niedostępnych dla pojedynczych spółek. W aspekcie płynnościowym Spółka zobowiązana była, wskutek dużej zmienności cen na rynku energii elektrycznej oraz produktów powiązanych, na którą wpływ miała pandemia COVID-19, do wnoszenia (zwłaszcza w pierwszym półroczu 2020 roku) wysokich kwot wymaganych depozytów uzupełniających zarówno do IRGiT, jak i na giełdę ICE, co przekładało się w konsekwencji na poziom angażowanych w tym celu środków pieniężnych. W celu ograniczenia wpływu pandemii na sytuację płynnością Spółka podjęła szereg działań obejmujących m.in. zawarcie dodatkowych umów pozwalających wnosić do IRGiT wymagane zabezpieczenia w formie niepieniężnej, co zostało opisane szerzej w nocie 59 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W 2020 roku Grupa posiadała pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności. Tabele poniżej przedstawiają wiekowanie wymagalności zobowiązań finansowych Grupy według niezdyskontowanych umownych płatności. Zobowiązania finansowe na dzień 31 grudnia 2020 roku Klasy instrumentów finansowych Wartość bilansowa Umowne niezdyskontowane płatności Z tego umowne niezdyskontowane płatności o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego) poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi Oprocentowane kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje 13 514 342 (15 318 768) (1 075 424) (561 180) (2 542 068) (590 074) (5 318 932) (5 231 090) Zobowiązania wobec dostawców 1 021 364 (1 021 364) (1 019 911) (757) (696) - - - Zobowiązania inwestycyjne 880 373 (880 373) (832 511) (24 879) (22 824) (159) - - Inne zobowiązania finansowe 497 804 (497 804) (428 360) (29 303) (19 708) (6 161) (7 628) (6 644) Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego 1 146 094 (2 263 186) (77 145) (48 968) (98 745) (84 251) (148 751) (1 805 326) Pochodne zobowiązania finansowe Instrumenty pochodne-towarowe 83 768 (17 920) (288) (12 956) (4 676) - - - Instrumenty pochodne-IRS 90 061 (90 412) (1 746) (30 979) (31 305) (21 793) (3 646) (943) Instrumenty pochodne-CCIRS 1 755 (13 448) - (1 962) (1 888) (1 888) (3 932) (3 778) Razem 17 235 561 (20 103 275) (3 435 385) (710 984) (2 721 910) (704 326) (5 482 889) (7 047 781) Zobowiązania finansowe na dzień 31 grudnia 2019 roku Klasy instrumentów finansowych Wartość bilansowa Umowne niezdyskontowane płatności Z tego umowne niezdyskontowane płatności o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego) poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi Oprocentowane kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje 13 307 673 (15 536 815) (1 693 417) (977 598) (650 705) (3 882 401) (1 981 047) (6 351 647) Zobowiązania wobec dostawców 850 628 (850 628) (847 226) - (1 706) (1 696) - - Zobowiązania inwestycyjne 765 357 (765 357) (757 850) (93) (3 708) (3 706) - - Inne zobowiązania finansowe 504 529 (504 529) (362 412) (90 370) (32 194) (5 081) (7 376) (7 096) Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego 1 006 603 (1 927 467) (66 996) (43 897) (94 969) (77 448) (137 372) (1 506 785) Pochodne zobowiązania finansowe Instrumenty pochodne-towarowe 81 819 (29 676) (24 602) (4 950) (124) - - - Instrumenty pochodne-walutowe 29 823 (29 823) (2 505) (19 911) (7 407) - - - Instrumenty pochodne-CCIRS 12 885 (49 267) - (6 207) (6 188) (6 120) (12 326) (18 426) Razem 16 559 317 (19 693 562) (3 755 008) (1 143 026) (797 001) (3 976 452) (2 138 121) (7 883 954) 52.3. Ryzyko rynkowe Grupa identyfikuje następujące rodzaje ryzyka rynkowego, na które jest narażona:  ryzyko stopy procentowej;  ryzyko walutowe;  ryzyko cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych. 52.3.1 Ryzyko stopy procentowej Pozycje oprocentowane według stopy zmiennej narażają Grupę na zmianę przepływów pieniężnych w wyniku zmiany stóp procentowych. Pozycje oprocentowane według stopy stałej narażają Grupę na zmianę wartości godziwej w przypadku pozycji wycenianych w wartości godziwej. Ryzyko zmiany wartości godziwej w wyniku zmiany stóp procentowych dotyczy instrumentów pochodnych IRS i CCIRS oraz pożyczki udzielonej na rzecz Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. Grupa jest również narażona na materializację ryzyka związanego z utraconymi korzyściami w związku ze spadkiem stóp procentowych w przypadku zadłużenia o stałym oprocentowaniu lub ze wzrostem stóp procentowych w przypadku posiadanych aktywów o stałym oprocentowaniu, jednak zmiany te nie są ujmowane w sprawozdaniu finansowym. Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczenie do poziomu akceptowalnego przez Grupę niekorzystnego wpływu zmian rynkowych stóp procentowych na przepływy pieniężne oraz minimalizacja kosztów finansowych. W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem stopy procentowej związanej z zadłużeniem o zmiennej stopie procentowej Grupa zawarła transakcje typu swap procentowy (IRS), o czym szerzej w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Transakcje IRS zawierane w celu zabezpieczenia ryzyka stopy procentowej są objęte rachunkowością zabezpieczeń. W poniższych tabelach przedstawione zostały wartości bilansowe instrumentów finansowych Grupy narażonych na ryzyko stopy procentowej. Ze względu na stosowaną przez Spółkę dynamiczną strategią zarządzania ryzykiem finansowym, w której pozycję zabezpieczaną stanowią przepływy związane z ekspozycją na zmienną stopę procentową WIBOR 6M ryzyko zmiany stóp procentowych dla części przepływów odsetkowych zostało ograniczone poprzez zawarte transakcje zabezpieczające IRS. W związku z tym, część wartości bilansowej zadłużenia o zmiennym oprocentowaniu, których zmienność przepływów odsetkowych została zabezpieczona poprzez swap procentowy, w tabelach poniżej została zaprezentowana łącznie z wyceną tych instrumentów zabezpieczających w ramach pozycji o oprocentowaniu stałym. Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania Instrumenty finansowe Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Oprocentowane wg stałej stopy Oprocentowane wg zmiennej stopy Razem Oprocentowane wg stałej stopy Oprocentowane wg zmiennej stopy Razem Aktywa finansowe Lokaty i depozyty 53 448 - 53 448 50 228 - 50 228 Pożyczki udzielone 96 293 2 420 98 713 246 243 9 242 255 485 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 788 277 788 277 - 1 143 598 1 143 598 Instrumenty pochodne -CCIRS 5 023 - 5 023 - - - Instrumenty pochodne-IRS - - - 19 462 - 19 462 Zobowiązania finansowe Kredyty w rachunku bieżącym - 2 261 2 261 - 23 339 23 339 Kredyty i pożyczki preferencyjne - 16 717 16 717 - 12 488 12 488 Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych 2 789 476 3 183 679 5 973 155 2 892 708 4 122 116 7 014 824 Wyemitowane obligacje 6 782 151 740 058 7 522 209 5 756 491 500 531 6 257 022 Zobowiązania z tytułu leasingu 1 146 094 - 1 146 094 1 006 603 - 1 006 603 Instrumenty pochodne -CCIRS 1 755 - 1 755 12 885 - 12 885 Instrumenty pochodne-IRS 90 061 - 90 061 - - - Pozostałe instrumenty finansowe Grupy, które nie zostały ujęte w powyższych tabelach, nie są oprocentowane i w związku z tym nie podlegają ryzyku stopy procentowej. Analiza wrażliwości Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Grupa wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej. Grupa wykorzystuje scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę Grupy odnośnie kształtowania się pojedynczych czynników ryzyka rynkowego w przyszłości. Przedmiotem analizy zostały objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych zgodnie z MSSF. W analizie wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Grupa stosuje równoległe przesunięcie krzywej stóp procentowych o potencjalną możliwą zmianę referencyjnych stóp procentowych w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego. Dla celów analizy wrażliwości na ryzyko zmian stóp procentowych wykorzystano średnie poziomy referencyjnych stóp procentowych w danym roku. Skala potencjalnych zmian stóp procentowych została oszacowana na podstawie zmienności implikowanych opcji na stopę procentową kwotowanych na rynku międzybankowym dla walut, dla których Grupa posiada ekspozycję na ryzyko stóp procentowych na datę bilansową. Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych WIBOR, EURIBOR, ESTRON oraz LIBOR USD, przy czym na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku narażenie na zmianę stopy EURIBOR, ESTRON i LIBOR USD było nieistotne. Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto oraz pozostałych całkowitych dochodów brutto Grupy na racjonalne możliwe do zaistnienia zmiany stóp procentowych w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka. Klasy instrumentów finansowych 31 grudnia 2020 Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej na 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej na 31 grudnia 2019 roku Wartość bilansowa Wartość narażona na ryzyko WIBOR +225 pb WIBOR -225 pb Wartość bilansowa Wartość narażona na ryzyko WIBOR +38 pb WIBOR -38 pb Wynik finansowy / Pozostałe całkowite dochody Wynik finansowy / Pozostałe całkowite dochody Pożyczki udzielone 98 713 74 943 (15 002) 19 352 255 485 225 260 (9 883) 10 398 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 921 345 788 277 14 790 (7 787) 1 237 952 1 143 598 4 237 (4 237) Instrumenty pochodne (aktywa) 158 846 5 023 29 458 (29 458) 105 529 19 462 37 204 (37 204) Kredyty i pożyczki preferencyjne 16 717 16 717 (376) 376 12 488 12 488 (47) 47 Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych 5 973 155 4 934 027 (111 016) 111 016 7 014 824 6 320 285 (24 017) 24 017 Wyemitowane obligacje 7 522 209 2 829 640 (63 667) 63 667 6 257 022 1 890 467 (7 184) 7 184 Instrumenty pochodne (zobowiązania) 175 584 91 816 415 964 (415 964) 124 527 12 885 6 098 (6 098) Razem 270 151 (258 798) 6 408 (5 893) Dotyczy finansowych instrumentów pochodnych typu swap procentowy (Interest Rate Swap) objętych rachunkowością zabezpieczeń, o czym szerzej w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Na dzień 31 grudnia 2020 roku analiza wrażliwości na ryzyko spadku stopy procentowej nie uwzględnia środków pieniężnych na rachunkach bankowych, dla których zgodnie z zapisami umownymi banki nie będą naliczały ujemnego oprocentowania. Ekspozycja na ryzyko na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku jest reprezentatywna dla ekspozycji Grupy na ryzyko w trakcie poprzedzającego tą datę okresu rocznego. 52.3.2 Ryzyko walutowe W spółkach Grupy TAURON występuje ekspozycja na ryzyko walutowe transakcyjne i translacyjne. Spółki Grupy narażone są głównie na zmiany kursów walutowych EUR/PLN, CZK/PLN, USD/PLN i GBP/PLN w związku z ich działalnością operacyjną i finansową. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Grupy na ryzyko walutowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych. Istotna ekspozycja dotyczy zmiany kursu EUR/PLN oraz CZK/PLN. Ekspozycja Grupy na zmiany kursu pozostałych walut nie jest istotna. Klasy instrumentów finansowych Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Łączna wartość bilansowa w PLN EUR CZK Łączna wartość bilansowa w PLN EUR CZK w walucie w PLN w walucie w PLN w walucie w PLN w walucie w PLN Aktywa finansowe Należności od odbiorców 2 473 416 2 022 9 330 61 124 10 715 2 290 746 2 170 9 251 50 029 8 384 Inne należności finansowe 176 924 11 153 51 470 20 342 3 566 499 219 49 784 212 005 20 346 3 410 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 921 345 26 767 123 524 29 458 5 164 1 237 952 4 187 17 832 48 443 8 119 Instrumenty pochodne (aktywa) 158 846 17 529 80 894 - - 105 529 14 214 60 531 - - Razem 57 471 265 218 110 924 19 445 70 355 299 619 118 818 19 913 Zobowiązania finansowe Kredyt w rachunku bieżącym 2 261 487 2 249 - - 23 339 5 304 22 585 - - Wyemitowane obligacje 7 522 209 857 840 3 958 759 - - 6 257 022 851 101 3 624 412 - - Zobowiązania wobec dostawców 1 021 364 12 363 57 053 8 340 1 462 850 628 5 770 24 572 8 884 1 489 Zobowiązania inwestycyjne 880 373 14 985 63 813 - - 765 357 - - - - Pozostałe zobowiązania finansowe 245 623 15 867 73 221 - - 223 920 2 530 10 774 - - Instrumenty pochodne (zobowiązania) 175 584 17 026 78 573 - - 124 527 13 206 56 238 - - Razem 918 568 4 233 668 8 340 1 462 877 911 3 738 581 8 884 1 489 Pozycja walutowa netto (861 097) (3 968 450) 102 584 17 983 (807 556) (3 438 962) 109 934 18 424 Grupa TAURON wykorzystuje w ramach zarządzania ryzykiem walutowym kontrakty terminowe typu forward. Celem zawieranych transakcji było zabezpieczenie Grupy przed ryzykiem walutowym powstającym w toku prowadzonej działalności handlowej, przede wszystkim z tytułu zakupu uprawnień do emisji CO2 oraz zabezpieczanie ekspozycji walutowej generowanej przez płatności odsetkowe od pozyskanego finansowania w euro. Wycena w wartości godziwej walutowych kontraktów terminowych typu forward oraz kontraktów CCIRS narażona jest na ryzyko zmian kursu EUR/PLN. Transakcje zawierane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem walutowym nie są objęte rachunkowością zabezpieczeń. Analiza wrażliwości Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Grupa wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej. Grupa wykorzystuje scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę Grupy odnośnie kształtowania się pojedynczych czynników ryzyka rynkowego w przyszłości. Przedmiotem analizy zostały objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych zgodnie z MSSF. Potencjalne możliwe zmiany kursów walutowych są określone w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego i zostały obliczone na podstawie rocznych zmienności implikowanych dla opcji walutowych kwotowanych na rynku międzybankowym dla danej pary walut z daty bilansowej lub w przypadku braku dostępnych kwotowań rynkowych na podstawie zmienności historycznych za okres jednego roku przed datą bilansową. Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian kursów walutowych EUR/PLN, CZK/PLN, USD/PLN, GBP/PLN. Istotne narażenie na ryzyko występuje w przypadku EUR, głównie ze względu na finansowanie zewnętrzne zaciągnięte w EUR. Pozostałe waluty nie generują istotnego ryzyka dla Grupy. Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto oraz pozostałych całkowitych dochodów brutto Grupy na racjonalne możliwe do zaistnienia zmiany kursu walutowego EUR/PLN w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka. Klasy instrumentów finansowych 31 grudnia 2020 Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2019 roku Wartość bilansowa EUR/PLN Wartość bilansowa EUR/PLN Wartość narażona na ryzyko kurs EUR/PLN +5,78% kurs EUR/PLN -5,78% Wartość narażona na ryzyko kurs EUR/PLN +4,24% kurs EUR/PLN -4,24% Należności od odbiorców 2 473 416 9 330 539 (539) 2 290 746 9 251 392 (392) Inne należności finansowe 176 924 51 470 2 975 (2 975) 499 219 212 005 8 989 (8 989) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 921 345 123 524 7 140 (7 140) 1 237 952 17 832 756 (756) Instrumenty pochodne (aktywa) 158 846 153 651 160 819 (160 819) 105 529 60 531 2 567 (2 567) Kredyty w rachunku bieżącym 2 261 2 249 (130) 130 23 339 22 585 (958) 958 Wyemitowane obligacje 7 522 209 3 958 759 (228 816) 228 816 6 257 022 3 624 412 (153 675) 153 675 Zobowiązania wobec dostawców 1 021 364 57 053 (3 298) 3 298 850 628 24 572 (1 042) 1 042 Zobowiązania inwestycyjne 880 373 63 813 (3 688) 3 688 765 357 - - - Pozostałe zobowiązania finansowe 245 623 73 221 (4 232) 4 232 223 920 10 774 (457) 457 Instrumenty pochodne (zobowiązania) 175 584 80 328 (1 370) 1 370 124 527 98 946 79 408 (79 408) Razem (70 061) 70 061 (64 020) 64 020 Ekspozycja na ryzyko na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku jest reprezentatywna dla ekspozycji Grupy na ryzyko w trakcie poprzedzającego tą datę okresu rocznego. 52.3.3 Ryzyko zmian cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych Grupa zawiera transakcje pochodne, dla których instrumentem bazowym są towary lub surowce. Narażenie Grupy na ryzyko cenowe w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych wiąże się z ryzykiem wahań wartości godziwej tych instrumentów na skutek zmian cen surowców/towarów, na których te instrumenty są oparte. Grupa ogranicza ryzyko cenowe związane z towarowymi instrumentami pochodnymi poprzez zawieranie transakcji przeciwstawnych. Ryzyko ogranicza się do otwartych transakcji na zakup lub sprzedaż danego towaru lub surowca, tzn. dotyczy niezbilansowanej pozycji w portfelu. Na dzień 31 grudnia 2020 roku portfel zawartych kontraktów jest w całości zbilansowany. Minimalizuje to ryzyko rynkowe w portfelu towarowych instrumentów pochodnych. Potwierdziły to wyniki przeprowadzonej analizy wrażliwości, które wskazały na nieistotny wpływ potencjalnych możliwych zmian cen uprawnień do emisji na wynik finansowy brutto Grupy. 53. Ryzyko operacyjne Ryzyko operacyjne handlowe zarządzane jest na poziomie Grupy TAURON, co zostało opisane w punkcie 3.3. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020. Grupa zarządza ryzykiem handlowym w oparciu o opracowaną i przyjętą do stosowania Politykę zarządzania ryzykiem handlowym w Grupie TAURON, która wprowadza system wczesnego ostrzegania oraz system limitowania ekspozycji na ryzyko w poszczególnych obszarach handlowych. Spółki Grupy narażone są na działanie i niekorzystny wpływ czynników ryzyka związanego ze zmiennością przepływów pieniężnych oraz wyników finansowych wyrażonych w walucie krajowej z tytułu zmian cen towarów. Ekspozycję Grupy na ryzyko cen towarów odzwierciedla wolumen zakupów podstawowych surowców i towarów, do których zalicza się węgiel kamienny, gaz oraz energię. Wolumen oraz koszty zakupów podstawowych surowców od dostawców spoza Grupy przedstawia poniższa tabela. Rodzaj paliwa Jednostka miary 2020 2019 Wolumen Koszty zakupu Wolumen Koszty zakupu Węgiel tona 2 814 471 702 943 3 809 329 1 002 443 Gaz MWh 3 965 153 331 111 3 498 481 345 742 Energia elektryczna MWh 32 036 767 8 092 668 32 326 975 7 906 677 Energia cieplna GJ 4 769 991 209 438 5 718 634 226 430 Razem 9 336 160 9 481 292 INNE INFORMACJE 54. Zobowiązania warunkowe Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko spółce zależnej Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. W 2015 roku spółki należące do grup: in.ventus, Polenergia oraz Wind Invest wytoczyły przeciwko spółce Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. powództwa o stwierdzenie bezskuteczności złożonych przez Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. oświadczeń o wypowiedzeniu umów zawartych z ww. spółkami na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych. W toku postępowań sądowych spółki powodowe rozszerzają powództwa poprzez zgłaszanie roszczeń odszkodowawczych i roszczeń z kar umownych związanych z wypowiedzeniem umów bądź składają odrębne pozwy o zapłatę odszkodowań. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wysokość żądanych w pozwach odszkodowań wynosi: spółki grupy Polenergia – 115 566 tysięcy złotych (w tym Amon Sp. z o.o. – 69 488 tysięcy złotych, Talia Sp. z o.o. – 46 078 tysięcy złotych); spółki grupy Wind Invest – 322 313 tysięcy złotych. W sprawie z powództw spółek Amon Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. zostały wydane wyroki częściowe i wstępne (wyrok z dnia 25 lipca 2019 roku w sprawie z powództwa Amon Sp. o.o. oraz wyrok z dnia 6 marca 2020 roku, uzupełniony przez sąd w dniu 8 września 2020 roku w sprawie z powództwa Talia Sp. o.o.), w których sądy ustaliły, że oświadczenia Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. o wypowiedzeniu umów długoterminowych zawartych pomiędzy Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. i Amon Sp. z o.o. oraz zawartych pomiędzy Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia są bezskuteczne i nie wywołują skutku prawnego w postaci rozwiązania obu umów, skutkiem czego umowy te po okresie wypowiedzenia, tj. po dniu 30 kwietnia 2015 roku pozostają w mocy co do wszystkich postanowień i wiążą strony. Sądy uznały ponadto, żądania Amon Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. zapłaty odszkodowania za usprawiedliwione co do zasady, przy czym nie przesądziły o wysokości ewentualnego odszkodowania. Wyroki są nieprawomocne. Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. złożyła apelacje od wyroków. Powyższe częściowe i wstępne wyroki, nie zmieniają oceny Grupy, zgodnie z którą szanse przegrania sprawy nie są wyższe od szansy jej wygrania. W sprawie z wniosku spółki Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. o udzielenie zabezpieczenia roszczeń o ustalenie, że wypowiedzenia umów długoterminowych złożonych przez Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. są bezskuteczne, Sąd Apelacyjny w Warszawie w dniu 6 listopada 2019 roku częściowo uwzględnił wniosek o zabezpieczenie poprzez nakazanie Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. wykonywania w całości postanowień umów na dotychczasowych warunkach, zgodnie z ich treścią, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z powództwa Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. przeciwko Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o., toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia jest prawomocne. Postanowienie to nie przesądza merytorycznie o zasadności powództwa, co może nastąpić dopiero w prawomocnym wyroku, a jedynie tymczasowo reguluje stosunki stron na czas trwania postępowania. Mając na uwadze konieczność realizowania postanowienia o zabezpieczeniu, o którym mowa powyżej Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. utworzyła rezerwę na umowy rodzące obciążenia, której wartość na dzień bilansowy wynosi 8 297 tysięcy złotych. Pozostałe postępowania toczą się przed sądami pierwszej instancji (w tym jedno postępowanie, które zostało skierowane mocą wyroku sądu drugiej instancji do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji). Uwzględniając aktualny stan spraw sądowych i okoliczności im towarzyszące, Grupa ocenia, iż szanse przegrania pozostałych spraw sądowych związanych z powództwami zarówno w zakresie stwierdzenia bezskuteczności oświadczeń o wypowiedzeniu oraz zabezpieczenie roszczeń niepieniężnych, jak i roszczeń odszkodowawczych nie są wyższe od szans wygrania przedmiotowych spraw, w związku z czym nie tworzy rezerwy na koszty z nimi związane (za wyjątkiem rezerwy utworzonej na postępowanie z powództwa spółki Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. o czym mowa powyżej). W związku z transakcją zakupu w dniu 3 września 2019 roku przez spółki zależne od TAURON Polska Energia S.A., tj. TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o. oraz TEC3 Sp. z o.o. pięciu farm wiatrowych należących do grupy in.ventus i wierzytelności finansowych przysługujących Hamburg Commercial Bank AG wobec spółek operujących farmami wiatrowymi, sprawy z powództw spółek z grupy in.ventus wszczętych przeciwko spółce Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. zostały przez sąd zawieszone, na zgodny wniosek stron. W marcu 2020 roku strony złożyły wniosek o podjęcie postępowania, w celu cofnięcia przez stronę powodową pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. W czerwcu 2020 roku sąd podjął postępowanie, a spółki złożyły oświadczenia o cofnięciu pozwów ze zrzeczeniem się roszczeń. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2020 roku sąd umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie sądu jest prawomocne. Powództwo związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko TAURON Polska Energia S.A. W latach 2017 i 2018 spółki należące do grup: in.ventus, Polenergia oraz Wind Invest wytoczyły przeciwko spółce TAURON Polska Energia S.A. pozwy o zapłatę odszkodowania oraz o ustalenie odpowiedzialności za szkody, które mogą wyniknąć w przyszłości z czynów niedozwolonych, w tym z czynów nieuczciwej konkurencji. Podstawą faktyczną żądań pozwów, według twierdzeń stron powodowych, jest wypowiedzenie przez spółkę zależną Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. umów długoterminowych na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia oraz rzekome kierowanie przez TAURON Polska Energia S.A. tym procesem. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wysokość żądanych w pozwach odszkodowań wynosi: spółki grupy Polenergia – 78 855 tysięcy złotych, spółki grupy Wind Invest – 272 450 tysięcy złotych. Ponadto, spółki powodowe wskazują w swych pozwach na następujące wartości szacowanych szkód, które mogą powstać w przyszłości: spółki grupy Polenergia – 265 227 tysięcy złotych, spółki grupy Wind Invest – 1 119 363 tysiące złotych. Sądem właściwym dla rozpoznania pozwów jest Sąd Okręgowy w Katowicach. Wszystkie postępowania toczą się przed sądami pierwszej instancji. Postępowania toczone z powództw grupy Wind Invest toczą się przy drzwiach zamkniętych. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji szanse Spółki na uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia w sporach należy ocenić pozytywnie, tj. szanse przegranej nie są wyższe niż szanse wygranej. W związku z transakcją zakupu w dniu 3 września 2019 roku przez spółki zależne od TAURON Polska Energia S.A., tj. TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o. oraz TEC3 Sp. z o.o. pięciu farm wiatrowych należących do grupy in.ventus i wierzytelności finansowych przysługujących Hamburg Commercial Bank AG wobec spółek operujących farmami wiatrowymi, sprawy z powództw spółek z grupy in.ventus wszczętych przeciwko TAURON Polska Energia S.A. zostały przez sąd zawieszone, na zgodny wniosek stron. W pierwszym kwartale 2020 roku strony złożyły wniosek o podjęcie postępowania, w celu cofnięcia przez stronę powodową pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Na zgodny wniosek stron sąd podjął postępowanie. Pismem z dnia 5 czerwca 2020 roku strona powodowa dokonała cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2020 roku sąd umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie sądu jest prawomocne. Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko spółce zależnej TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. W 2018 roku do spółki zależnej TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. wpłynęły zawiadomienia w sprawach z wniosków dwóch spółek z grupy Polenergia przeciwko TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. o zawezwanie do próby ugodowej co do łącznej kwoty 78 855 tysięcy złotych, tytułem odszkodowania za rzekomą szkodę wyrządzoną spółkom z grupy Polenergia, w skutek bezpodstawnego zerwania długoterminowej umowy zawartej pomiędzy tymi spółkami a Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. Spółki wskazały we wnioskach, że Spółka, Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. oraz likwidatorzy spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. wyrządzili i nadal wyrządzają szkodę spółkom z grupy Polenergia, a TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. z tej szkody świadomie skorzystała i - według spółek z grupy Polenergia - ponosi za nią odpowiedzialność. TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. uznała żądania spółek z grupy Polenergia jako bezzasadne, w związku z czym nie doszło do zawarcia ugód. Na podstawie przeprowadzonej analizy sytuacji prawnej w ocenie Zarządu TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. brak jest podstaw do utworzenia rezerwy z tytułu powyższej sprawy. Sprawa nie jest objęta postępowaniem sądowym. Roszczenie wobec PGE EJ 1 Sp. z o.o. W dniu 13 marca 2015 roku konsorcjum w składzie WorleyParsons Nuclear Services JSC, WorleyParsons International Inc, WorleyParsons Group Inc (dalej: „konsorcjum WorleyParsons"), będące wykonawcą badań w ramach procesu inwestycyjnego związanego z budową elektrowni jądrowej przez PGE EJ 1 Sp. z o.o. (dalej: „umowa”), zgłosiło w związku z umową - w wezwaniu do zapłaty względem PGE EJ 1 Sp. z o.o. - roszczenia na łączną kwotę 92 315 tysięcy złotych. W następstwie tego, w dniu 15 kwietnia 2015 roku Spółka (jako wspólnik posiadający 10% udziałów w kapitale zakładowym PGE EJ 1 Sp. z o.o.) zawarła porozumienie z PGE EJ 1 Sp. z o.o. oraz pozostałymi jej udziałowcami (tj. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., KGHM Polska Miedź S.A. oraz ENEA S.A.), które reguluje wzajemne relacje stron tego porozumienia związane z tymi roszczeniami, w tym zasady zapewnienia ewentualnych dodatkowych środków dla PGE EJ 1 Sp. z o.o. przez jej udziałowców. Spółka ocenia, że wynikające z tego porozumienia potencjalne dodatkowe zaangażowanie finansowe Spółki w PGE EJ 1 Sp. z o.o. nie będzie wyższe niż procentowe zaangażowanie kapitałowe Spółki w PGE EJ1 Sp. z o.o. W listopadzie 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie doręczył PGE EJ 1 Sp. z o.o. pozew konsorcjum WorleyParsons na kwotę około 59 mln złotych, rozszerzony następnie w 2017 i 2019 roku do kwoty około 128 mln złotych. PGE EJ 1 Sp. z o.o. nie uznało zgłoszonych w stosunku do niej roszczeń, a ewentualne ich zasądzenie przez sąd uważa za mało prawdopodobne. Spółka nie tworzy rezerwy w związku z powyższymi zdarzeniami. Roszczenia od Huty Łaziska S.A. W związku z połączeniem Spółki z Górnośląskim Zakładem Elektroenergetycznym S.A. („GZE”) – TAURON Polska Energia S.A. została stroną sporu sądowego z Hutą Łaziska S.A. („Huta”) przeciwko GZE i Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa URE. Aktualnie proces toczy się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Pozwem z dnia 12 marca 2007 roku Huta domaga się od GZE i Skarbu Państwa - Prezesa URE (in solidum) zasądzenia kwoty 182 060 tysięcy złotych z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za rzekome szkody wywołane niewykonaniem przez GZE postanowienia Prezesa URE z dnia 12 października 2001 roku dotyczącego wznowienia przez GZE dostaw energii elektrycznej do Huty. W sprawie tej zapadły korzystne dla GZE wyroki sądu pierwszej i drugiej instancji, jednakże wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. W dniu 5 czerwca 2012 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Wyrokiem z dnia 28 maja 2019 roku Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił w całości powództwo Huty oraz orzekł o zwrocie przez Hutę na rzecz każdego z pozwanych kosztów postępowania. Wyrok nie jest prawomocny. Huta wniosła apelację (datowaną na 25 lipca 2019 roku), zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanych na rzecz Huty kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na apelację z dnia 9 sierpnia 2019 roku Spółka wniosła o oddalenie apelacji w całości jako oczywiście bezpodstawnej oraz zasądzenie od Huty na rzecz Spółki kosztów postępowania apelacyjnego. Na podstawie przeprowadzonej analizy prawnej roszczeń, jak również biorąc pod uwagę powyższy wyrok, Spółka uważa, że są one bezzasadne, a ryzyko konieczności ich zaspokojenia nikłe. W rezultacie Spółka nie utworzyła rezerwy na koszty związane z tymi roszczeniami. Sprawa z powództwa ENEA S.A. Sprawa z powództwa ENEA S.A. („ENEA”) przeciwko TAURON Polska Energia S.A., zawisła od 2016 roku przed Sądem Okręgowym w Katowicach, dotyczy zapłaty kwoty 17 086 tysięcy złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 30 czerwca 2015 roku do dnia zapłaty. Podstawą faktyczną roszczenia ENEA są zarzuty dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia Spółki w związku z możliwymi błędami w zakresie wyznaczenia danych pomiarowo – rozliczeniowych przez ENEA Operator Sp. z o.o., stanowiących podstawę rozliczeń ENEA i Spółki ze spółką Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z tytułu niezbilansowania na rynku bilansującym w okresie od stycznia do grudnia 2012 roku. W toku postępowania na wniosek ENEA nastąpiło dopozwanie sprzedawców, dla których TAURON Polska Energia S.A. pełniła funkcję podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie handlowe w tym spółek zależnych Spółki tj.: TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. Roszczenie o zapłatę przez powyższe spółki zależne, wynoszące łącznie 8 414 tysięcy złotych, wraz z ustawowymi odsetkami zostało zgłoszone przez stronę powodową na wypadek oddalenia powództwa przeciwko TAURON Polska Energia S.A. Po dniu bilansowym, w dniu 22 marca 2021 roku Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił w całości powództwo ENEA oraz orzekł o obowiązku zwrotu przez ENEA na rzecz Spółki kosztów postępowania. Wyrok nie jest prawomocny. Spółka nie utworzyła rezerwy, ponieważ uważa, że ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy dla Spółki wynosi poniżej 50%. Rezerwy w ciężar kosztów utworzyły spółki zależne od TAURON Polska Energia S.A., w łącznej kwocie 5 928 tysięcy złotych w przypadku TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz w łącznej kwocie 4 214 tysięcy złotych w przypadku TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. Postępowania wszczęte przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki („URE”) Wobec spółek z segmentu Sprzedaż toczą się postępowania administracyjne wszczęte przez Prezesa URE. Spółki na bieżąco składają wyjaśnienia w sprawach. Spółki nie tworzą rezerw na potencjalne kary związane z wszczętymi postępowaniami, ponieważ w ocenie Zarządów spółek ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia spraw i nałożenia kary jest niskie. W zakresie postępowań wszczętych w sprawie wymierzenia kar pieniężnych wobec spółki z segmentu Dystrybucja oraz spółki z segmentu Sprzedaż, dla których Prezes URE wydał decyzje nakładające kary pieniężne, spółki utworzyły rezerwy na toczące się postępowania. Od decyzji Prezesa URE o nałożeniu kary, spółki złożyły odwołania do SOKiK w sprawach. Postępowania wszczęte przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) Wobec spółek z segmentu Sprzedaż toczą się postępowania administracyjne i wyjaśniające wszczęte przez Prezesa UOKiK. Spółki na bieżąco składają wyjaśnienia w sprawach i podejmują działania naprawcze. Spółki nie tworzą rezerw na potencjalne kary związane z wszczętymi postępowaniami, ponieważ w ocenie Zarządów spółek ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia spraw i nałożenia kary jest niskie. Bezumowne korzystanie z nieruchomości Spółki należące do Grupy nie posiadają tytułów prawnych do wszystkich gruntów, na których usytuowane są sieci dystrybucyjne, instalacje ciepłownicze oraz związane z nimi urządzenia. W przyszłości Grupa może być zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, jednak należy zaznaczyć, iż ryzyko utraty majątku jest znikome. Grupa tworzy rezerwę na wszystkie zgłoszone spory sądowe w tym zakresie. Nie jest tworzona rezerwa na potencjalne nie zgłoszone roszczenia właścicieli gruntów o nieuregulowanym statusie ze względu na brak szczegółowej ewidencji nieuregulowanych gruntów i w konsekwencji brak możliwości wiarygodnego oszacowania kwoty potencjalnych roszczeń. Biorąc jednak pod uwagę dotychczasową historię zgłoszonych roszczeń i koszty ponoszone z tego tytułu w latach ubiegłych, ryzyko związane z koniecznością poniesienia istotnych kosztów z tego tytułu można uznać za niewielkie. Na zgłoszone spory sądowe na dzień bilansowy zostały utworzone rezerwy w wysokości 47 090 tysięcy złotych ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w ramach pozostałych rezerw (nota 43.1) oraz 29 589 tysięcy złotych ujmowane w ramach zobowiązań związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży (utworzone przez spółkę zależną klasyfikowaną na dzień bilansowy jako grupa do zbycia). Roszczenie dotyczące zwrotu wydatków na zabezpieczenie obiektu przed wpływami eksploatacji górniczej W grudniu 2017 roku spółka zależna TAURON Wydobycie S.A. otrzymała od spółki Galeria Galena Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach pozew o zapłatę kwoty 22 785 tysięcy złotych tytułem zwrotu wydatków na zabezpieczenie obiektu położonego w Jaworznie przed wpływami eksploatacji górniczej. Dodatkowo, w dniu 5 kwietnia 2018 roku spółka otrzymała pozew o zapłatę wniesiony przez spółkę Galeria Galena Sp. z o.o. przeciwko następcom prawnym Kompanii Węglowej S.A. wraz z wnioskiem o połączenie przedmiotowej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą prowadzoną przeciwko TAURON Wydobycie S.A. Sprawa została połączona do wspólnego rozpoznania przeciwko pozwanym przez spółkę Galeria Galena Sp. z o.o., tj. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Okręgowego Urzędu Górniczego w Katowicach oraz następcom prawnym Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach. Strony na bieżąco składają stosowne wyjaśnienia oraz pisma procesowe. Sprawa toczy się w pierwszej instancji przed Sądem Okręgowym w Katowicach. W toku postępowania sporządzona została opinia przez biegłego sądowego, co do której wniesiono zastrzeżenia. W lutym 2020 roku złożono wniosek o wydanie opinii uzupełniającej. Z uwagi na rozszerzenie powództwa o dodatkowych pozwanych w osobach następców prawnych byłej Kompanii Węglowej S.A. oraz na wątpliwości natury faktycznej i prawnej uniemożliwiające jednoznaczne przesądzenie kierunku rozpoznania sprawy przez Sąd, jak również wysokości zasądzonego roszczenia, spółka nie tworzy rezerwy na powyższe zdarzenie. Ujęcie zaangażowania Funduszy w spółkę zależną Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. W umowie inwestycyjnej podpisanej przez Spółkę z Funduszami Inwestycji Zamkniętych („Fundusze”) zarządzanych przez Polski Fundusz Rozwoju przewidziano szereg sytuacji, których wystąpienie stanowi istotne naruszenie umowy ze strony Spółki. Powyższe sytuacje, z których część pozostaje poza bezpośrednią kontrolą Spółki, obejmują m.in. wystąpienie zdarzeń o charakterze prawnym, zdarzeń odnoszących się do sytuacji finansowej i majątkowej Grupy TAURON, podejmowanych przez Grupę decyzji o charakterze inwestycyjnym i operacyjnym w zakresie finansowania i budowy bloku 910 MW, jak również zdarzeń dotyczących przyszłej eksploatacji bloku. Ewentualne istotne naruszenie umowy ze strony spółek Grupy może prowadzić do potencjalnego uruchomienia procedury, której efektem może być zażądanie (uruchomienie opcji) przez Fundusze Inwestycji Zamkniętych odkupu udziałów w spółce zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., w kwocie zainwestowanej przez Fundusze w udziały powiększonej o uzgodniony zwrot oraz premię za istotne naruszenie i pomniejszonej o dokonane dystrybucje środków przez Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. do Funduszy. W dniu 27 marca 2020 roku zawarty został aneks do umowy inwestycyjnej, usuwający z katalogu istotnych naruszeń umowy ze strony Spółki naruszenia odwołujące się do wskaźników zadłużenia w połączeniu z jednoczesną zmianą umowy wspólników, polegającą na przyznaniu Funduszom szczególnych uprawnień w przypadku przekroczenia uzgodnionych poziomów tych wskaźników. W dniu 4 maja 2020 roku spółka zależna Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz wykonawca podpisały porozumienie związane z realizacją umowy na budowę Bloku 910 MW, w którym szacowany termin oddania Bloku 910 MW do eksploatacji został przesunięty na dzień 15 listopada 2020 roku, co zostało opisane szerzej w nocie 54 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W dniu 5 sierpnia 2020 roku zawarte zostały pomiędzy Spółką, spółką zależną Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz Funduszami aneksy do umowy inwestycyjnej jak również zawarty został przez Spółkę z Funduszami aneks do warunkowej umowy sprzedaży udziałów Funduszy w spółce Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. Na podstawie powyższych aneksów w szczególności przesunięciu o sześć miesięcy uległa data graniczna oddania bloku do eksploatacji określona w umowie inwestycyjnej. W dniu 13 listopada 2020 roku Blok 910 MW został oddany do eksploatacji, co w kontekście podpisanych aneksów do umowy inwestycyjnej oznacza, iż data graniczna oddania bloku do eksploatacji nie została przekroczona, a co za tym idzie nie doszło do naruszenia umowy inwestycyjnej. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji Spółka nie identyfikuje po swojej stronie ryzyka istotnego naruszenia umowy pozostającego poza bezpośrednią kontrolą Spółki i stoi na stanowisku, iż nie ma realnych możliwości, w tym w przyszłości wystąpienia takich naruszeń. W związku z powyższym Grupa, mając na uwadze zapisy MSR 32 Instrumenty finansowe: prezentacja, nie rozpoznaje zaangażowania Funduszy jako zobowiązania lecz jako udziały niekontrolujące. Na dzień bilansowy Fundusze Inwestycji Zamkniętych posiadają udziały spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. w kwocie 880 000 tysięcy złotych. Roszczenie dotyczące zmiany umowy na budowę Szybu Grzegorz w TAURON Wydobycie S.A. Generalny wykonawca prowadzonego przez spółkę TAURON Wydobycie S.A. zadania inwestycyjnego pn. ”Roboty budowlane wykonywane przez Generalnego Wykonawcę Etapu I budowy Szybu Grzegorz wraz z budową infrastruktury powierzchniowej dla TAURON Wydobycie S.A.” wstrzymał prace wskazując jako powód zagrożenie bezpieczeństwa spowodowane ujawnieniem zmiany warunków hydrogeologicznych w rejonie prac i wystąpił do spółki o zmianę umowy będącej podstawą ich prowadzenia, w tym zmiany w zakresie wysokości wynagrodzenia. Spółka TAURON Wydobycie S.A. po przeanalizowaniu materiałów związanych z roszczeniami zmiany umowy przez wykonawcę i uzyskaniu ekspertyzy w zakresie prawidłowości wykonania dokumentacji hydrogeologicznej i geologiczno-inżynierskiej dla potrzeb głębienia Szybu Grzegorz, która nie potwierdziła tezy generalnego wykonawcy, jak również na podstawie opinii rzeczoznawcy, która wskazała istotne błędy w projekcie obudowy szybowej, uniemożliwiające dalszą realizację umowy z Generalnym Wykonawcą, zwróciła się do projektanta dokumentacji projektowej z wezwaniem do usunięcia istotnych wad w projekcie technicznym obudowy szybowej Szybu Grzegorz. W opinii spółki, w celu zrealizowania inwestycji w sposób zgodny z umową zawartą z Generalnym Wykonawcą konieczne jest poprawienie projektu obudowy szybowej i usunięcie błędów projektowych. W odpowiedzi na zgłoszone przez wykonawcę żądanie udzielenia gwarancji zapłaty za roboty budowlane TAURON Wydobycie S.A. udzielił wykonawcy gwarancji zapłaty w formie akredytywy bankowej ważnej do dnia 18 stycznia 2021 roku. Akredytywa bankowa nie została przedłużona. Grupa ocenia, że brak jest na dzień bilansowy podstaw do tworzenia rezerw na skutki powyższych zdarzeń. Sprawa nie jest objęta postępowaniem sądowym. Po dniu bilansowym, w lutym 2021 roku spółka złożyła w Sądzie Polubownym przy Prokuratorii Generalnej RP wniosek o przeprowadzenie mediacji. 55. Zabezpieczenie spłaty zobowiązań Wśród ustanowionych i obowiązujących na dzień 31 grudnia 2020 roku zabezpieczeń spłaty zobowiązań w Grupie, najistotniejsze pozycje, przedstawione w poniższej tabeli, stanowią zabezpieczenia umów zawartych przez jednostkę dominującą. Rodzaj zabezpieczenia Wartość zabezpieczenia Data obowiązywania Umowa/transakcja Waluta PLN Oświadczenia o poddaniu się egzekucji 7 284 000 31.12.2025 Umowa kredytu bankowego z konsorcjum banków z dnia 19 czerwca 2019 roku 2 550 000 20.12.2032 Program Emisji Obligacji Długoterminowych w BGK z dnia 31 lipca 2013 roku 1 500 000 31.12.2036 Umowa kredytu bankowego w BGK z dnia 19 grudnia 2018 roku 900 000 31.12.2027 Umowy kredytu bankowego z Intesa Sanpaolo S.p.A. z dnia 19 grudnia 2019 roku 621 000 31.10.2021 Umowa z dnia 28 stycznia 2020 roku o limit gwarancyjny zawarta z MUFG Bank, Ltd.1 600 000 30.06.2034 Program Emisji Obligacji Podporządkowanych w BGK z dnia 6 września 2017 roku 600 000 17.12.2021 Umowa rachunku bankowego (limit intraday) w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2 600 000 31.12.2028 Umowa kredytu bankowego z SMBC Bank EU AG z dnia 16 marca 2020 roku 600 000 31.12.2030 Umowa kredytu bankowego z konsorcjum banków z dnia 25 marca 2020 roku 600 000 14.03.2023 Umowa zawarta z BGK na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 13 marca 2020 roku 600 000 31.03.2021 Umowa o członkostwo w Giełdowej Izbie Rozrachunkowej prowadzonej przez Izbę Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A.2 360 000 29.12.2021 Umowa kredytu w rachunku bieżącym w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2 300 000 24.04.2024 Umowa zawarta z Santander Bank Polska S.A. na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 24 kwietnia 2020 roku 384 000 31.12.2027 Umowa zawarta z Santander Bank Polska S.A. o kredyt śróddzienny w rachunku pomocniczym Intra Day z dnia 8 grudnia 2020 roku 240 000 31.12.2023 Program Emisji Obligacji z dnia 24 listopada 2015 roku 2 180 000 25.05.2024 Warunkowa umowa zawarta z Intesa Sanpaolo S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 25 maja 2020 roku EUR 24 000 110 755 31.12.2021 Umowa kredytu w rachunku bieżącym w Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia 30 grudnia 2015 roku 2 50 000 230 740 67 500 311 499 31.12.2022 96 000 27.05.2024 Umowy ramowe zawarte z CaixaBank S.A. na gwarancje bankowe z dnia 27 maja 2019 roku 24 000 27.05.2029 Pełnomocnictwa do rachunków bankowych 500 000 13.03.2022 Umowa zawarta z BGK na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 13 marca 2020 roku 300 000 22.02.2021 Umowa rachunku bankowego (limit intraday) w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2 300 000 Umowa kredytu w rachunku bieżącym w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2 EUR 45 000 207 666 30.12.2021 Umowa kredytu w rachunku bieżącym w BGK z dnia 30 grudnia 2015 roku 80 000 26.05.2023 Umowy ramowe zawarte z CaixaBank S.A. na gwarancje bankowe z dnia 27 maja 2019 roku 20 000 26.05.2028 Gwarancje bankowe 100 000 15.01.2021 Gwarancje bankowe wystawione przez Intesa Sanpaolo S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce, Santander Bank Polska S.A. oraz BGK na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. jako zabezpieczenie transakcji zawieranych na Towarowej Giełdzie Energii S.A. 50 000 30 000 18.02.2021 10 000 30.06.2021 Gwarancje bankowe wystawione przez CaixaBank S.A. na rzecz PSE S.A. jako zabezpieczenie należytego wykonania umowy o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej oraz na rzecz GAZ-SYSTEM S.A. jako zabezpieczenie dobrego wykonania umowy przesyłowej 1 000 31.03.2021 500 31.12.2021 1 Zabezpieczenie w postaci oświadczenia o poddaniu się egzekucji złożonego do Umowy z dnia 28 stycznia 2020 roku o limit gwarancyjny dotyczy aneksu do gwarancji bankowej wystawionej na podstawie wcześniejszej umowy o limit gwarancyjny zawartej z MUFG Bank, Ltd. w lutym 2019 roku, który wydłużył termin jej obowiązywania do dnia 11 kwietnia 2021 roku. Zabezpieczenie w postaci oświadczenia o poddaniu się egzekucji złożonego do umowy o limit gwarancyjny zawartej w lutym 2019 roku w wysokości 621 000 tysięcy złotych wygasło w dniu 31 lipca 2020 roku. 2 Zabezpieczenie dotyczy umowy, dla której na dzień bilansowy zobowiązania wygasły, zostały spłacone lub zastąpione innymi (w przypadku umowy kredytu w rachunku bieżącym w BGK z dnia 30 grudnia 2015 roku dotyczy oświadczeń o poddaniu się egzekucji w kwocie 24 000 tysiące i 50 000 tysięcy euro). Po dniu bilansowym:  na rzecz IRGiT wystawione zostały gwarancje bankowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji obowiązują dwie gwarancje w łącznej wysokości 80 000 tysięcy złotych, z terminami ważności do dnia 16 kwietnia i 18 czerwca 2021 roku;  w dniu 12 marca 2021 roku zawarto aneks do umowy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego na gwarancje bankowe na rzecz IRGiT, na podstawie którego wystawiono oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 300 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 14 marca 2024 roku. Nowe oświadczenie zastępuje oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 600 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 14 marca 2023 roku. Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań Grupy Wartość bilansową składników majątku stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań na poszczególne dni bilansowe przedstawia poniższa tabela. Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Inne należności finansowe 48 663 184 353 Nieruchomości 7 935 10 482 Środki pieniężne 8 363 45 Razem 64 961 194 880 Główną pozycję stanowią zabezpieczenia transakcji terminowych – pochodnych instrumentów finansowych zawieranych przez Spółkę na zagranicznych rynkach giełdowych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku zabezpieczenia z tego tytułu wynosiły odpowiednio 48 663 tysiące złotych oraz 184 353 tysiące złotych. Przewłaszczenia uprawnień do emisji CO2 oraz praw majątkowych świadectw pochodzenia W roku 2019 oraz w lutym 2020 roku pomiędzy Spółką a IRGiT oraz pomiędzy Spółką, spółką zależną TAURON Wytwarzanie S.A. a IRGiT, zawarte zostały umowy przewłaszczenia uprawnień do emisji CO2 na rzecz IRGiT. Na dzień 31 grudnia 2020 roku przewłaszczono na rzecz IRGiT uprawnienia do emisji CO2 w łącznej ilości 3 021 799 ton, w tym: - Spółka zdeponowała na rachunku w Rejestrze Unii posiadane uprawnienia w ilości 2 205 000 ton oraz - spółka zależna TAURON Wytwarzanie S.A. dokonała przewłaszczenia na rzecz IRGiT uprawnień będące jej własnością w łącznej ilości 816 799 ton. Po dniu bilansowym, w dniu 16 lutego 2021 roku wszystkie uprawnienia będące własnością spółki zależnej zostały zwrócone na rachunek TAURON Wytwarzanie S.A. i nie stanowią już przedmiotu przewłaszczenia. Dodatkowo, w dniu 17 marca 2021 roku część uprawnień w ilości 1 660 000 ton została zwrócona do Spółki. W dniu 10 lutego 2020 roku pomiędzy Spółką, spółką zależną TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. a IRGiT oraz pomiędzy Spółką, spółką zależną TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. a IRGiT zawarto dwie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie dotyczące praw majątkowych świadectw pochodzenia. Na dzień 31 grudnia 2020 roku na mocy zawartych umów spółki zależne złożyły w Rejestrze Świadectw Pochodzenia prowadzonym przez Towarową Giełdę Energii S.A. dyspozycję blokady posiadanych praw majątkowych w łącznej liczbie 1 930 594,92 MWh. Po dniu bilansowym, w dniu 18 stycznia 2021 roku wszystkie prawa majątkowe ze świadectw pochodzenia zostały odblokowane i nie stanowią już przedmiotu przewłaszczenia. Pozostałe zabezpieczenia spłaty zobowiązań Grupy oraz wspólnych przedsięwzięć Pozostałe istotne zabezpieczenia spłaty zobowiązań Grupy oraz wspólnych przedsięwzięć na dzień 31 grudnia 2020 roku opisano poniżej.  Zastawy rejestrowe i zastaw finansowy na udziałach TAMEH HOLDING Sp. z o.o. Na mocy umowy z dnia 15 maja 2015 roku, jednostka dominująca ustanowiła na posiadanych udziałach w kapitale zakładowym spółki TAMEH HOLDING Sp. z o.o., o łącznej wartości nominalnej 329 340 tysięcy złotych, stanowiących około 50% udziałów w kapitale zakładowym zastaw finansowy, zastaw rejestrowy o najwyższym pierwszeństwie zaspokojenia na udziałach do najwyższej sumy zabezpieczenia w wysokości 3 950 000 tysięcy koron czeskich oraz zastaw rejestrowy o najwyższym pierwszeństwie zaspokojenia na udziałach do najwyższej sumy zabezpieczenia w wysokości 1 370 000 tysięcy złotych na rzecz RAIFFEISEN BANK INTERNATIONAL AG. Spółka zobowiązała się również, że po nabyciu lub objęciu nowych udziałów, ustanowi zastaw finansowy i zastawy rejestrowe na nowych udziałach. Ponadto, dokonano cesji praw do dywidendy i innych płatności. Umowa o ustanowienie zastawów rejestrowych i zastawu finansowego została zawarta w celu zabezpieczenia transakcji obejmującej umowę kredytów terminowych i obrotowych, która została zawarta pomiędzy spółkami Grupy TAMEH oraz RAIFFEISEN BANK INTERNATIONAL AG jako agentem oraz agentem zabezpieczenia. Zastawy rejestrowe obowiązują przez okres zabezpieczenia, tzn. do całkowitej spłaty zabezpieczonych wierzytelności lub do momentu zwolnienia przez zastawnika. Zastaw finansowy obowiązuje przez okres zabezpieczenia lub do momentu zwolnienia przez zastawnika, nie później jednak niż w dniu 31 grudnia 2028 roku. Na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość bilansowa inwestycji we wspólne przedsięwzięcie ujmowanej według metody praw własności w grupie kapitałowej TAMEH HOLDING Sp. z o.o. wynosiła 585 863 tysiące złotych.  Weksle in blanco Umowa/transakcja zabezpieczona wekslem in blanco Wystawca weksla in blanco Stan na 31 grudnia 2020 Umowy pożyczek udzielonych spółkom zależnym TAURON Wytwarzanie S.A. i TAURON Ciepło Sp. z o.o. przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Celem zabezpieczenia tych pożyczek spółki złożyły również oświadczenia o poddaniu się egzekucji. TAURON Polska Energia S.A. 70 000 Zabezpieczenia należytego wykonania kontraktów oraz zawartych umów przez spółkę, w tym na dofinansowania prowadzonych projektów. TAURON Dystrybucja S.A. 200 167 Zabezpieczenie należytego wykonania zobowiązań i zwrotu środków wynikających z umów o dofinansowanie zawartych z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie oraz Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. TAURON Ciepło Sp. z o.o. 109 851 Zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązań wobec Centrum Projektów Polska Cyfrowa w Warszawie wynikających z umów o dofinansowanie projektów. TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o. 187 841 Umowa z PSE S.A. o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej, umowa z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie o częściowe umorzenie pożyczki oraz umowa z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju w Warszawie o dofinansowanie projektów. TAURON Wytwarzanie S.A. 63 708 * Na dzień 31 grudnia 2020 roku kwota pozostała do spłaty z tytułu pożyczek, których zabezpieczeniem są przedmiotowe weksle wynosi 8 000 tysięcy złotych.  Gwarancje korporacyjne i bankowe  Gwarancja korporacyjna udzielona przez Spółkę Gwarancja korporacyjna udzielona została w 2014 roku celem zabezpieczenia obligacji (tzw. NSV) Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. Gwarancja obowiązuje do dnia 3 grudnia 2029 roku, tj. dnia wykupu obligacji i opiewa na kwotę 168 000 tysięcy euro (775 286 tysięcy złotych), a beneficjentami gwarancji są inwestorzy private placement, którzy nabyli wyemitowane obligacje.  Gwarancja korporacyjna udzielona w segmencie Odnawialne źródła energii W dniu 15 grudnia 2020 roku TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. udzieliła gwarancji korporacyjnej za zobowiązania spółki WIND T1 Sp. z o.o. na rzecz podmiotu trzeciego do wysokości 24 600 tysięcy euro (113 524 tysiące złotych). Gwarancja obowiązuje do dnia wykonania przez WIND T1 Sp. z o.o. wszystkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy. Po dniu bilansowym, w dniu 20 stycznia 2021 roku wartość zabezpieczenia została zwiększona do kwoty 30 258 tysięcy euro.  Zobowiązanie wobec MUFG Bank, Ltd. Na zlecenie Spółki, MUFG Bank, Ltd. wystawił gwarancję bankową, będącą zabezpieczeniem wierzytelności Banku Gospodarstwa Krajowego, wynikających z umowy pożyczki zawartej w dniu 8 marca 2018 roku, pomiędzy pożyczkobiorcą Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. a Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A. Na dzień bilansowy kwota udzielonego zabezpieczenia wynosi 517 500 tysięcy złotych, z terminem obowiązywania do dnia 11 kwietnia 2021 roku. Gwarancja została wystawiona na podstawie umowy o limit gwarancyjny zawartej w styczniu 2020 roku z MUFG Bank, Ltd., a zabezpieczeniem wierzytelności MUFG Bank, Ltd. wobec Spółki jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 621 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 31 października 2021 roku. Po dniu bilansowym, w dniu 2 lutego 2021 roku zawarta została umowa o limit gwarancyjny, na mocy której wystawiono aneks do gwarancji bankowej do wysokości 517 500 tysięcy złotych z okresem obowiązywania do dnia 11 kwietnia 2022 roku. Zabezpieczeniem wierzytelności MUFG Bank, Ltd. wobec Spółki jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 621 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 31 października 2022 roku. W związku z wystawioną gwarancją Spółka ujęła zobowiązanie w kwocie oczekiwanych strat kredytowych, którego wartość na dzień 31 grudnia 2020 roku wyniosła 28 184 tysiące złotych (na dzień 31 grudnia 2019 roku 15 265 tysięcy złotych). W celu zabezpieczenia środków na pokrycie przyszłych kosztów likwidacji wchodzące w skład Grupy spółki zależne TAURON Wydobycie S.A. oraz Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. tworzą Fundusz Likwidacji Zakładów Górniczych. 56. Informacja o podmiotach powiązanych 56.1. Transakcje ze wspólnymi przedsięwzięciami Grupa posiada wspólne przedsięwzięcia: Elektrociepłownię Stalowa Wola S.A. oraz grupę kapitałową TAMEH HOLDING Sp. z o.o., które zostały szerzej opisane w nocie 26 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Łączna wartość transakcji ze spółkami będącymi pod wspólną kontrolą została przedstawiona w tabeli poniżej. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Przychody 295 641 123 504 Koszty (117 555) (63 354) Główną pozycję rozrachunków ze spółkami będącymi pod wspólną kontrolą stanowią pożyczki udzielone Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., o czym szerzej w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Spółka udzieliła również zabezpieczeń wspólnym przedsięwzięciom poprzez zastaw na udziałach TAMEH HOLDING Sp. z o.o. oraz wystawioną na zlecenie Spółki gwarancję bankową na zabezpieczenie zobowiązania Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. z tytułu pożyczki, o czym szerzej w nocie 55 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 56.2. Transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa Głównym akcjonariuszem Grupy jest Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z tym spółki Skarbu Państwa są traktowane jako podmioty powiązane. Łączna wartość transakcji ze spółkami Skarbu Państwa została przedstawiona w tabeli poniżej. Przychody i koszty Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Przychody 2 472 555 2 354 188 Koszty (2 747 239) (2 815 591) Należności i zobowiązania Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2019 Należności 319 612 277 032 Zobowiązania 387 636 290 373 Na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku pozycja należności w powyższej tabeli obejmuje zaliczki na zakup środków trwałych, odpowiednio w wysokości 2 996 tysięcy złotych i 2 439 tysięcy złotych. Spośród spółek Skarbu Państwa największymi klientami Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku byli KGHM Polska Miedź S.A., PSE S.A., Polska Grupa Górnicza S.A. oraz Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. Łącznie sprzedaż do powyższych kontrahentów wyniosła 89% wielkości przychodów zrealizowanych w transakcjach ze spółkami Skarbu Państwa. Największe transakcje zakupu Grupa dokonała od PSE S.A., Polskiej Grupy Górniczej S.A. oraz Węglokoksu S.A. Zakupy od powyższych kontrahentów stanowiły 87% wartości zakupów od spółek Skarbu Państwa w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku. Spośród spółek Skarbu Państwa największymi klientami Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku byli KGHM Polska Miedź S.A., PSE S.A., Polska Grupa Górnicza S.A. Łącznie sprzedaż do powyższych kontrahentów wyniosła 82% wielkości przychodów zrealizowanych w transakcjach ze spółkami Skarbu Państwa. Największe transakcje zakupu Grupa dokonała od PSE S.A., Polskiej Grupy Górniczej S.A. oraz Węglokoksu S.A. Zakupy od powyższych kontrahentów stanowiły 89% wartości zakupów od spółek Skarbu Państwa w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku. Grupa Kapitałowa dokonuje istotnych transakcji na rynkach energii za pośrednictwem Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. Z uwagi na fakt, iż jednostka ta zajmuje się jedynie organizacją obrotu giełdowego, zdecydowano aby nie traktować dokonywanych za jej pośrednictwem transakcji zakupu i sprzedaży jako transakcji z podmiotem powiązanym. Transakcje ze spółkami Skarbu Państwa dotyczą głównie działalności operacyjnej Grupy i dokonywane są na warunkach rynkowych. 56.3. Wynagrodzenie kadry kierowniczej Wysokość wynagrodzeń oraz innych świadczeń członków Zarządu, Rad Nadzorczych i pozostałych członków głównej kadry kierowniczej jednostki dominującej oraz spółek zależnych, wypłaconych i należnych do wypłaty w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku oraz w okresie porównywalnym przedstawia poniższa tabela. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Jednostka dominująca Jednostki zależne Jednostka dominująca Jednostki zależne Zarząd jednostki 4 679 23 513 5 209 19 801 Krótkoterminowe świadczenia (wraz z narzutami) 3 699 22 835 4 650 18 220 Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 829 658 541 1 577 Inne 151 20 18 4 Rada nadzorcza jednostki 648 1 274 898 1 062 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (płace i narzuty) 648 1 168 898 952 Inne - 106 - 110 Pozostali członkowie głównej kadry kierowniczej 16 853 45 446 17 805 42 419 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (płace i narzuty) 14 910 43 750 15 707 40 762 Nagrody jubileuszowe - 109 - 94 Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 959 197 933 110 Inne 984 1 390 1 165 1 453 Razem 22 180 70 233 23 912 63 282 Zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości Grupa tworzy rezerwy na świadczenia przysługujące z tytułu rozwiązania umów o zarządzanie członkom Zarządu i stosunku pracy pozostałym członkom głównej kadry kierowniczej, które mogą być wypłacone lub należne do wypłaty w kolejnych okresach sprawozdawczych. Powyższa tabela uwzględnia kwoty wypłacone i należne do wypłaty do dnia 31 grudnia 2020 roku. 57. Zarządzanie kapitałem i finansami Spółka prowadzi scentralizowaną politykę w zakresie zarządzania finansami, dzięki czemu możliwe jest efektywne zarządzanie niniejszym obszarem w ramach całej Grupy TAURON. Głównymi narzędziami umożliwiającymi skuteczne zarządzanie są odpowiednie regulacje wewnątrzkorporacyjne, a także funkcjonująca w Grupie TAURON usługa cash pool oraz pożyczki wewnątrzgrupowe. Dodatkowo system zarządzania finansami jest wspomagany centralną polityką w zakresie zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON oraz centralną polityką ubezpieczeniową Grupy TAURON. W tych obszarach Spółka pełni funkcję zarządzającego oraz decydującego o kierunkach podejmowanych działań, umożliwiając ustanawianie odpowiednich limitów ekspozycji na ryzyko. Szczegółowe informacje dotyczące zarządzania finansami opisano w punkcie 7.3. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020. W 2020 roku Spółka i Grupa TAURON posiadała pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności. Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększały wartość dla jej akcjonariuszy. Grupa monitoruje przede wszystkim wskaźnik zadłużenia definiowany jako relacja zadłużenia finansowego netto do EBITDA. Zadłużenie finansowe netto Grupy TAURON jest definiowane w poszczególnych umowach finansowania i zasadniczo oznacza zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu pieniędzy z tytułu kredytów, pożyczek i dłużnych papierów wartościowych oraz z tytułu leasingu finansowego, z wyłączeniem: zobowiązań z tytułu obligacji podporządkowanych oraz zobowiązań z tytułu leasingu ujętych zgodnie z MSSF 16 Leasing, które w rozumieniu zapisów standardu MSR 17 Leasing nie spełniałyby warunków klasyfikacji jako zobowiązania leasingowe, pomniejszone o środki pieniężne oraz inwestycje krótkoterminowe o okresie zapadalności do 1 roku. EBITDA oznacza zysk lub stratę z działalności operacyjnej Grupy TAURON powiększony o amortyzację oraz odpisy na aktywa niefinansowe. Wartość wskaźnika jest monitorowana przez instytucje finansujące Grupę oraz agencje ratingowe i ma wpływ na możliwość oraz koszt pozyskania finansowania, a także ocenę wiarygodności kredytowej Spółki. Na dzień bilansowy wartość wskaźnika zadłużenia kształtowała się na poziomie 2,51, co jest akceptowalne przez instytucje finansowe. Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Kredyty i pożyczki 4 794 846 4 727 633 Obligacje 1 5 322 625 4 254 660 Leasing finansowy 2 - - Zobowiązania z tytułu zadłużenia długoterminowe 10 117 471 8 982 293 Kredyty i pożyczki 1 197 287 2 323 018 Obligacje 1 201 217 88 935 Leasing finansowy 2 - - Zobowiązania z tytułu zadłużenia krótkoterminowe 1 398 504 2 411 953 Razem zadłużenie 11 515 975 11 394 246 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3 921 345 1 237 952 Inwestycje krótkoterminowe o terminie zapadalności do 1 roku 100 26 722 Zadłużenie netto 10 594 530 10 129 572 EBITDA 4 222 717 3 599 367 Zysk (strata) z działalności operacyjnej (1 731 977) 295 454 Amortyzacja (1 954 142) (1 991 733) Odpisy aktualizujące (4 000 552) (1 312 180) Dług netto / EBITDA 2,51 2,81 1 Zadłużenie nie wlicza zobowiązania z tytułu obligacji podporządkowanych 2 Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego zgodnie z MSR 17 Leasing 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wliczają środki pieniężne spółki TAURON Ciepło Sp. z.o.o. klasyfikowanej na dzień bilansowy jako grupa do zbycia. Zmianę stanu zobowiązań z tytułu zadłużenia prezentuje poniższa tabela. Zobowiązania z tytułu zadłużenia Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2019 Bilans otwarcia 14 314 276 10 963 377 obligacje podporządkowane (1 913 427) (1 541 659) zadłużenie z tytułu leasingu (poza spełniającym warunki MSR 17 Leasing) (1 006 603) - Bilans otwarcia - zadłużenie w kalkulacji wskaźnika zadłużenia 11 394 246 9 421 718 Wpływ zastosowania nowych MSSF - 918 115 Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia 4 359 573 5 645 485 otrzymane finansowanie 4 368 546 5 650 000 koszty transakcyjne (8 973) (4 515) Naliczenie odsetek 427 015 450 716 odniesione do rachunku wyników 257 486 266 504 kapitalizacja na rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne 169 529 184 212 Płatności z tytułu zadłużenia (4 954 773) (3 759 175) wykup dłużnych papierów wartościowych (60 400) (2 420 000) spłaty kapitału (4 406 813) (867 360) zapłacone raty leasingowe (102 085) (75 047) odsetki zapłacone (215 946) (212 556) odsetki zapłacone aktywowane na zadania inwestycyjne (169 529) (184 212) Zmiana stanu zadłużenia w rachunku bieżącym oraz cash pool (16 417) 21 453 Ujęcie nowych umów leasingowych oraz zmian umów leasingowych 186 932 84 474 Nabycie przedsięwzięcia - ujęcie nabytych zobowiązań z tytułu leasingu - 35 215 Zmiana wyceny zadłużenia 339 126 (42 619) Reklasyfikacja Grupy do zbycia jako przeznaczonej do sprzedaży (64 625) - Pozostałe zmiany niepieniężne (4 108) (2 765) Bilans zamknięcia 14 586 999 14 314 276 obligacje podporządkowane (1 998 367) (1 913 427) zadłużenie z tytułu leasingu (poza spełniającym warunki MSR 17 Leasing) (1 072 657) (1 006 603) Bilans zamknięcia - zadłużenie w kalkulacji wskaźnika zadłużenia 11 515 975 11 394 246 58. Wynagrodzenie biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego Informacja na temat wynagrodzenia biegłego rewidenta została zaprezentowana w punkcie 6. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020. 59. Pozostałe istotne informacje Oddanie do eksploatacji bloku energetycznego o mocy 910 MW W związku z powstałym podczas ostatniej fazy testów bloku energetycznego o mocy 910 MW („Blok”) w Jaworznie uszkodzeniem jednego z elementów kotła, Konsorcjum RAFAKO S.A. - MOSTOSTAL WARSZAWA S.A. („Konsorcjum”) będące wykonawcą Bloku, projektantem kotła oraz podmiotem odpowiedzialnym za uruchomienie kotła wskazało, że zaistniała konieczność przesunięcia terminu oddania Bloku do eksploatacji. W dniu 6 marca 2020 roku spółka zależna Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. otrzymała od wykonawcy informację, zgodnie z którą szacowane przekazanie Bloku do eksploatacji miało nastąpić do końca lipca 2020 roku. W dniu 4 maja 2020 roku spółka zależna Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz wykonawca podpisały porozumienie związane z realizacją umowy na budowę Bloku. W podpisanym porozumieniu strony ustaliły przyczyny uszkodzenia jednego z elementów kotła, o którym mowa powyżej. Zgodnie z wnioskami przedstawionymi przez komisję awaryjną składającą się z przedstawicieli stron, awaria była następstwem niekorzystnego splotu zjawisk podczas rozruchu Bloku. Ponadto, komisja awaryjna uzgodniła sposób naprawy uszkodzonych elementów kotła, który pozwoli na uniknięcie podobnych awarii w przyszłości. W ramach porozumienia ustalono także harmonogram działań uwzględniający procedury zabezpieczające przed ryzykiem ponownego wystąpienia awarii oraz procedury strojenia i prac rozruchowych Bloku. Następstwem porozumienia było zawarcie między stronami aneksu do kontraktu głównego, w którym Wykonawca zobowiązał się do oddania Bloku do eksploatacji do dnia 15 listopada 2020 roku. Termin ten uwzględniał dodatkowy czas niezbędny do usunięcia skutków awarii, o której mowa powyżej. W dniu 13 listopada 2020 roku Blok został oddany do eksploatacji. W dniu oddania Bloku 910 MW do eksploatacji Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., E003B7 Sp. z o.o. (spółka w 100 % kontrolowana przez RAFAKO S.A. w restrukturyzacji) i Konsorcjum (działając za zgodą nadzorcy układu w uproszczonym postępowaniu restrukturyzacyjnym) podpisały ugodę, która jest wynikiem mediacji prowadzonych przed Sądem Polubownym przy Prokuratorii Generalnej RP i która reguluje w szczególności następujące kwestie:  Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. i Konsorcjum zrzekły się wzajemnych ekwiwalentnych roszczeń, które wystąpiły do dnia podpisania Ugody, z wyjątkiem m.in. roszczeń Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. z tytułu rękojmi bądź gwarancji oraz roszczeń regresowych wobec Konsorcjum z tytułu zapłaty roszczeń dalszych podwykonawców oraz roszczeń Konsorcjum za prace wykonane zgodnie z kontraktem,  Konsorcjum wykona na rzecz Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. dodatkowe świadczenia, w tym wykona prace optymalizujące działanie Bloku, których efektem będzie między innymi zmniejszenie minimum technicznego Bloku z 40% do 37%. Dodatkowo zostanie wydłużona gwarancja techniczna na część wysokociśnieniową kotła o sześć miesięcy (do 36 miesięcy), dla której Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. otrzyma dodatkowe zabezpieczenie udzielone przez gwarantów. Ugoda weszła w życie po dniu bilansowym, w dniu 6 stycznia 2021 roku, w związku ze spełnieniem wszystkich warunków zawieszających, wśród których kluczowymi było oddanie Bloku do eksploatacji do dnia 15 listopada 2020 roku, przedstawienie przez Konsorcjum porozumienia w formie promesy z instytucjami finansowymi dotyczących sposobu pozyskania środków finansowych niezbędnych do zakończenia projektu oraz zatwierdzenie Ugody przez sąd powszechny. W związku z zawarciem ugody Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. i Konsorcjum zawarły w dniu 13 listopada 2020 roku aneks do umowy na budowę Bloku, który w sposób szczegółowy reguluje określone Ugodą uzgodnienia stron w zakresie dodatkowych świadczeń Konsorcjum, w tym m.in. terminy ich wykonania oraz powiązane z nimi terminy płatności. Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku zaobserwowano w Polsce rozwój zachorowań na COVID-19. W związku z tym, w kraju wprowadzono liczne ograniczenia mające na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 wywołującego chorobę COVID-19. Sytuacja ta spowodowała zaburzenia w systemie gospodarczym i administracyjnym w Polsce i na świecie. W efekcie pandemia znacząco ograniczyła aktywność gospodarczą, wpływając na pracę zakładów przemysłowych oraz firm z segmentu małych i średnich przedsiębiorstw. W konsekwencji w średniej i długiej perspektywie należy oczekiwać, iż pandemia będzie w dalszym ciągu wpływać na stan krajowej, europejskiej, jak również globalnej koniunktury, odbijając się negatywnie na wzroście gospodarczym w Polsce w roku 2021 i latach kolejnych. Istotne kwestie związane z wpływem pandemii na Grupę TAURON zostały przedstawione poniżej.  Sytuacja związana z pandemią COVID-19 w roku 2020 istotnie wpływała na poziom zapotrzebowania na energię elektryczną w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym i w konsekwencji na wolumeny dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej w Grupie TAURON. W drugim półroczu 2020 roku wpływ pandemii COVID-19 na krajowe zapotrzebowanie był łagodniejszy, niż to miało miejsce w pierwszym półroczu roku 2020. Największy spadek zużycia energii elektrycznej w Polsce miał miejsce w drugim kwartale roku 2020 i wyniósł aż 8,5%, natomiast roczne zużycie energii elektrycznej w kraju spadło o około 2,3% w odniesieniu do analogicznego okresu roku 2019. Zmiany w zapotrzebowaniu na energię elektryczną spowodowały spadek przychodów głównie w obszarze dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej. Grupa szacuje, iż w zakresie segmentu Dystrybucja negatywny wpływ pandemii na EBITDA wyniósł 47 876 tysięcy złotych, co wynika z utraty części wolumenu sprzedaży do odbiorców poza gospodarstwami domowymi. W zakresie segmentu Sprzedaż szacowany negatywny wpływ pandemii na EBITDA wyniósł 77 179 tysięcy złotych, co wynika z utraty marży związanej ze spadkiem sprzedaży energii elektrycznej oraz koniecznością bilansowania pozycji zakupowej. Obserwowana sytuacja pandemiczna ponadto spowodowała obniżenie produkcji w obszarze wytwarzania konwencjonalnego, a w konsekwencji spadek zapotrzebowania na węgiel kamienny oraz wzrost jego zapasów. W związku z zaistniałą sytuacją podjęto z dostawcami węgla renegocjacje warunków cenowych oraz ilościowych dotyczących jego zakupu. Celem ograniczenia negatywnego wpływu pandemii na Grupę TAURON w spółce TAURON Wydobycie S.A. podpisane zostało porozumienie Zarządu spółki ze stroną społeczną ograniczające czas pracy oraz obniżające wynagrodzenia Zarządu i pracowników spółki o 20% w okresie trzech miesięcy, począwszy od dnia 1 maja 2020 roku. Z kolei w spółce TAURON Wytwarzanie S.A. porozumienie podpisane pomiędzy Zarządem spółki a stroną społeczną ograniczyło czas pracy i obniżyło wynagrodzenie Zarządu i pracowników spółki o 10% w analogicznym okresie czasu. Powyższe porozumienia pozwoliły zmniejszyć koszty oraz uzyskać środki w ramach rozwiązań zawartych w tarczy antykryzysowej z tytułu obniżonego wymiaru czasu pracy pracowników.  Zaburzenia w aktywności gospodarczej w Polsce spowodowały trudności finansowe u klientów i kontrahentów Grupy TAURON. Sytuację łagodziły działania regulacyjne w zakresie wprowadzenia kolejnych tarcz antykryzysowych, które ukierunkowane były na utrzymanie płynności oraz ochronę miejsc pracy u polskich przedsiębiorców. W okresie od marca do grudnia 2020 roku zmiany poziomu należności przeterminowanych obserwowano w pierwszych tygodniach rozwoju pandemii. W dalszej części roku należności przeterminowane kształtowały się na zasadniczo stałym poziomie, przy czym obserwowana była zwiększona migracja salda należności do kolejnych okresów przeterminowania. Celem ograniczenia potencjalnych strat kredytowych stosowane są rozszerzone kryteria zarządzania ryzykiem kredytowym, zintensyfikowany został monitoring należności oraz nastąpiła intensyfikacja działań windykacyjnych. Pandemia COVID-19 wpłynęła ponadto na konieczność utworzenia dodatkowych odpisów aktualizujących z tytułu oczekiwanych strat kredytowych instrumentów finansowych oraz zmiany wyceny do wartości godziwej udzielonych pożyczek. Wpłynęło to na zwiększenie kosztów operacyjnych Spółki o kwotę 19 628 tysięcy złotych oraz kosztów finansowych o kwotę 14 497 tysięcy złotych.  W zakresie otoczenia rynkowego obserwowana była zwiększona zmienność cen instrumentów towarowych, a w szczególności energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji CO2, co przekładało się na wzrost wymaganych depozytów zabezpieczających, i w konsekwencji na poziom angażowanych w tym celu środków pieniężnych. W celu poprawy sytuacji płynnościowej Spółka zawarła umowy o limity gwarancyjne pozwalające wnosić do IRGiT wymagane zabezpieczenia w formie niepieniężnej. Spółka skorzystała również z rozwiązania tarczy antykryzysowej poprzez złożenie w IRGiT oświadczenia o poddaniu się egzekucji, obniżając w ten sposób poziom wnoszonych depozytów zarówno w formie pieniężnej jak i w ustanowionych gwarancjach bankowych (rozwiązanie to, zgodnie z ustawą, wygasło z dniem 30 września 2020 roku). Celem dalszego ograniczenia ryzyka płynności, Spółka dokonała dopasowania terminów dostaw zawartych kontraktów terminowych na uprawnienia do emisji CO2 do terminów ich umorzenia oraz podjęła decyzję o zawieraniu nowych kontraktów wyłącznie na rynku pozagiełdowym. Wprowadzono również system limitowania wydatków TAURON.  W zakresie instrumentów finansowych obserwowano osłabienie złotówki oraz spadek stóp procentowych, w tym interwencyjne obniżenie referencyjnej stopy procentowej NBP. Zmiana kursów walutowych wpływa na ponoszone koszty zakupu uprawnień do emisji CO2, a także wycenę zadłużenia Spółki denominowanego w walutach obcych. Z kolei zmiany wysokości stóp procentowych wpływać mogą na koszty wynikające z zawartych umów finansowania opartych o zmienną stopę procentową.  W wyniku pandemii COVID-19 wystąpiły również pewne utrudnienia w realizacji strategicznych projektów inwestycyjnych Grupy TAURON. W przypadku inwestycji budowy bloku o mocy 910 MW w Jaworznie oraz budowy bloku w EC Stalowa Wola występowały one w początkowym okresie pandemii w efekcie wprowadzenia ścisłej kontroli dostępu do infrastruktury i dodatkowych procedur bezpieczeństwa. W odniesieniu do budowy bloku o mocy 910 MW pandemia COVID-19 była jedną z przyczyn zmiany umowy z Konsorcjum Rafako S.A. i Mostostal Warszawa S.A. (zmiana terminu oddania do eksploatacji bloku energetycznego o mocy 910 MW została opisana powyżej w niniejszej nocie). W celu zminimalizowania konsekwencji zaistniałych zakłóceń w projektach wszyscy wykonawcy realizujący inwestycje ściśle i na bieżąco współpracują ze spółkami Grupy TAURON odpowiedzialnymi za inwestycje, które monitorują sytuację w projektach i reagują adekwatnie do sytuacji wykorzystując dostępne narzędzia.  Sytuacja związana z pandemią wpływała również na działalność operacyjną poszczególnych obszarów biznesowych poprzez zwiększoną absencję pracowników oraz wzrost kosztów funkcjonowania wynikających z konieczności spełnienia warunków epidemiologicznych. W tym zakresie Grupa TAURON podjęła szereg działań zapobiegawczych w zakresie organizacyjnym i materialnym mających na celu ochronę pracowników poszczególnych spółek Grupy TAURON oraz utrzymanie ciągłości działania infrastruktury krytycznej. Celem koordynacji prac związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa związanego z zagrożeniem wynikającym z możliwością zachorowania na COVID-19 powołany zostały dedykowane Zespoły kryzysowe na poziomie Spółki dominującej, jak również poszczególnych Spółek zależnych. Podsumowując, Grupa TAURON mając świadomość zagrożeń związanych z sytuacją epidemiologiczną, podejmowała w 2020 roku oraz nadal podejmuje aktywne działania mające na celu minimalizację wpływu bieżącej i spodziewanej sytuacji gospodarczej, jak również zabezpieczenie się przed zdarzeniami o charakterze ekstremalnym. Należy jednak podkreślić, iż sytuacja związana z pandemią COVID-19 jest bardzo zmienna, a przyszłe skutki oraz skala pandemii na chwilę obecną są trudne do precyzyjnego oszacowania. Istotny będzie czas trwania pandemii, jej nasilenie i zasięg, a także wpływ na wzrost gospodarczy w Polsce w krótkim, średnim i długim terminie. Zarząd Spółki, mając świadomość zagrożeń wynikających z pandemii, na bieżąco monitoruje wpływ oraz podejmuje wszelkie możliwe kroki, aby złagodzić wszelkie negatywne skutki oddziaływania pandemii COVID-19 na Grupę TAURON. 60. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym Zakończenie negocjacji w procesie sprzedaży udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. w dniu 29 stycznia 2021 roku wyraziła wolę niekontynuowania negocjacji zmierzających do nabycia udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. W związku z niedojściem transakcji do skutku Zarząd Spółki podjął decyzję o rozpoczęciu analiz dotyczących Obszaru Ciepło z uwzględnieniem prognozowanych zmian w otoczeniu zewnętrznym, w tym regulacyjnym i rynkowym oraz uwzględniających perspektywy polskiego sektora ciepłowniczego, które mogą mieć wpływ na dalsze decyzje dotyczące sprzedaży udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. lub pozostawienia spółki w Grupie. Nowy program emisji obligacji podporządkowanych TAURON Polska Energia S.A. w dniu 11 marca 2021 roku zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego nowy program emisji obligacji podporządkowanych do kwoty 450 000 tysięcy złotych. Program emisji obligacji podporządkowanych przewiduje możliwość przeprowadzenia emisji w okresie dwóch lat od momentu podpisania dokumentacji. Okres finansowania wynosi 12 lat od daty emisji. W okresie pierwszych siedmiu lat od emisji, nie jest możliwy wcześniejszy wykup obligacji przez Spółkę oraz nie jest możliwa wcześniejsza sprzedaż obligacji przez BGK na rzecz osób trzecich. Oprocentowanie jest zmienne oparte o WIBOR 6M powiększone o ustaloną marżę, przy czym po 7-letnim okresie finansowania marża jest dodatkowo powiększana. W przypadku emisji obligacje będą obejmowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rynku pierwotnym. Środki z emisji mogą zostać przeznaczone na finansowanie potrzeb bieżących i inwestycyjnych Grupy, w tym na przedsięwzięcia związane z Zielonym Zwrotem TAURONA. Do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji emisja obligacji nie została przeprowadzona. Dopłaty do kapitałów spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. W dniu 17 marca 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. podjęło uchwała o wniesieniu dopłat do kapitałów spółki w kwocie 10 800 tysięcy złotych przez jedynego wspólnika TAURON Polska Energia S.A. Środki pieniężne w ramach dopłat zostały wniesione przez Spółkę w dniu 24 marca 2021 roku. Restrukturyzacja portfela uprawnień do emisji CO2 spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. Po dniu bilansowym, w marcu 2021 roku Grupa dokonała restrukturyzacji portfela uprawnień do emisji CO2 spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., w odniesieniu do wolumenu 3 258 000 uprawnień do emisji CO2 z terminem odbioru w marcu 2021 roku. W związku z opóźnieniem oddania bloku 910 MW do eksploatacji i w konsekwencji niższą produkcją, w portfelu spółki powstała istotna nadwyżka uprawnień zakontraktowanych na potrzeby spełnienia obowiązku umorzenia za 2020 rok ponad faktyczne zapotrzebowanie. Na dzień bilansowy Grupa zamierzała nabyć uprawnienia do emisji CO2 w terminie zapadalności przypadającym w marcu 2021 roku, dlatego też kontrakty te ujmowane są jako wyłączone z MSSF 9 Instrumenty finansowe i tym samym nie podlegają wycenie do wartości godziwej na dzień bilansowy. W pierwszym kwartale 2021 roku, w wyniku dokonanej analizy nowych przesłanek i okoliczności, które pojawiły się po dniu bilansowym, Grupa dokonała zmiany intencji odnośnie powyższych uprawnień do emisji CO2 i podjęła decyzję o dokonaniu ich rolowania z zawarciem nowych kontraktów z terminami dostawy w marcu 2022, 2023 i 2024. W związku z powyższym, pierwotne kontrakty nie zostały rozliczone przez fizyczną dostawę, w związku z czym Grupa ujęła kontrakty zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej pod datą zmiany osądu, tj. w marcu 2021 roku, a następnie ujęła wynik z rozliczenia instrumentów, co spowodowało zwiększenie jej wyniku operacyjnego w kwocie 65 893 tysiące euro. Nowe zakontraktowane transakcje z datą realizacji w latach 2022-2024, podlegają wyłączeniu z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe i nie są wyceniane do wartości godziwej. Jednocześnie te transakcje dokonane zostały po cenach wyższych niż zakup pierwotnie zakontraktowany, przez co wpłyną na zwiększenie kosztów utworzenia przez Grupę rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 za 2021 rok i kolejne lata obrotowe. W wyniku powyższego Grupa ocenia, iż łączny wpływ restrukturyzacji na jej wyniki operacyjne w latach 2021-2023 nie będzie znaczący. Podpisanie umowy sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. na rzecz Skarbu Państwa Po dniu bilansowym, w dniu 26 marca 2021 roku Spółka podpisała ze Skarbem Państwa umowę sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. („Umowa”). Umowa została podpisana przez wszystkie podmioty posiadające udziały w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. Oprócz Spółki są to: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A. oraz KGHM Polska Miedź S.A., łącznie („Wspólnicy”). Spółka PGE EJ 1 Sp. z o.o. jest odpowiedzialna za przygotowanie i realizację inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Zgodnie z Umową Spółka sprzedała Skarbowi Państwa 532 523 udziały PGE EJ 1 Sp. z o.o. stanowiące 10 % kapitału zakładowego oraz reprezentujące 10 % głosów na zgromadzeniu wspólników PGE EJ 1 Sp. z o.o. Po zamknięciu transakcji Spółka nie będzie posiadała udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. Cena sprzedaży za 100 % udziałów wynosi 531 362 tysiące złotych, z czego na Spółkę przypada 53 136 tysięcy złotych. Płatność za udziały w PGE EJ 1 Sp. z o.o. nastąpi nie później niż w dniu 31 marca 2021 roku. Cena sprzedaży będzie podlegać korekcie na bazie wyceny PGE EJ 1 Sp. z o.o. zaktualizowanej na dzień zamknięcia transakcji. W ocenie Spółki ewentualna korekta nie będzie miała znaczącego wpływu na ostateczną cenę sprzedaży. Ponadto Wspólnicy zawarli z PGE EJ 1 Sp. z o.o. aneks do porozumienia z 15 kwietnia 2015 roku w sprawie WorleyParsons, zgodnie z którym Wspólnicy proporcjonalnie odpowiadają za zobowiązania lub proporcjonalnie przysługują im świadczenia potencjalnie powstałe w wyniku rozstrzygnięcia sporu z WorleyParsons do poziomu roszczeń wraz z odsetkami na dzień 26 marca 2021 roku. Zarząd Spółki Katowice, dnia 29 marca 2021 roku Marek Wadowski – pełniący obowiązki Prezesa Zarządu / Wiceprezes Zarządu podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Jerzy Topolski - Wiceprezes Zarządu podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Oliwia Tokarczyk – Dyrektor Wykonawczy ds. Rachunkowości i Podatków podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

AI Terminal

More from Tauron Polska Energia S.A.

Talk to a Data Expert