Seco/Warwick S.A. — Annual Report (ESEF) 2023

Apr 25, 2024

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES OD 1 STYCZNIA DO 31 GRUDNIA 2023 ROKU

SPIS TREŚCI

• SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
• SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
• SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
• SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
• SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
• INFORMACJA DODATKOWA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

I. INFORMACJE OGÓLNE

III. WPŁYW WOJNY W UKRAINIE NA SYTUACJĘ GRUPY

IV. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA

V . ZASADY KONSOLIDACJI

VI. OPIS PRZYJĘTYCH ZASAD (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI, W TYM METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW ORAZ PRZYCHODÓW I KOSZTÓW

VII. ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

VIII. ZMIANY ZASAD (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI ORAZ KOREKTY

IX. STANDARDY ORAZ INTERPRETACJE NIEZASTOSOWANE W NINIEJSZYM SPRAWOZDANIU FINANSOWYM

DODATKOWE NOTY I OBJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Nota 1. PRZYCHODY

Nota 2. SEGMENTY OPERACYJNE

Nota 3. KOSZTY DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ

Nota 4. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE

Nota 5. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE

Nota 6. PODATEK DOCHODOWY I ODROCZONY PODATEK DOCHODOWY

Nota 7. ZYSK PRZYPADAJĄCY NA JEDNĄ AKCJĘ

Nota 8. DYWIDENDY ZAPROPONOWANE LUB UCHWALONE DO DNIA ZATWIERDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Nota 9. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Nota 10. KOSZT WYTWORZENIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH W BUDOWIE ORAZ ŚRODKÓW TRWAŁYCH NA WŁASNE POTRZEBY PONIESIONY W OKRESIE

Nota 11. WARTOŚCI NIEMATERIALNE

Nota 12. WARTOŚĆ FIRMY

Nota 13. INWESTYCJE W JEDNOSTKACH WYCENIANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI

Nota 14. ZAPASY

Nota 15. AKTYWA/ZOBOWIĄZANIA KONTRAKTOWE

Nota 16. NALEŻNOŚCI HANDLOWE ORAZ POZOSTAŁE NALEŻNOŚCI

Nota 17. POZOSTAŁE AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

Nota 18. POZOSTAŁE AKTYWA NIEFINANSOWE

Nota 19. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

Nota 20. KAPITAŁ PODSTAWOWY I POZOSTAŁE KAPITAŁY

Nota 21. KREDYTY I POŻYCZKI

Nota 22. LEASING

Nota 23. ZOBOWIĄZANIA HANDLOWE I USŁUG ORAZ POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA

Nota 24. ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE

Nota 25. POZOSTAŁE REZERWY

Nota 26. OBJAŚNIENIA DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Nota 27. INFORMACJE O PODMIOTACH POWIĄZANYCH

Nota 28. WYNAGRODZENIE KLUCZOWEGO PERSONELU

Nota 29. INSTRUMENTY FINANSOWE

Nota 30. STRUKTURA ZATRUDNIENIA

Nota 31. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

Nota 32. CELE I POLITYKA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Nota 33. PROGRAM MOTYWACYJNY

Nota 34. SPRAWY SĄDOWE

Nota 35. ROZLICZENIA PODATKOWE

Nota 36. ZDARZENIA PO DNIU BILANSOWYM

Nota 37. WYNAGRODZENIE BIEGŁYCH REWIDENTÓW

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

(dane sporządzone w tys. PLN)

	Rok zakończony 31 grudnia 2023	Rok zakończony 31 grudnia 2022
Przychody ze sprzedaży	683 659	622 729
Koszt własny sprzedaży	-530 548	-485 385
Zysk brutto ze sprzedaży	153 111	137 344
Pozostałe przychody operacyjne	4 337	4 837
Koszty sprzedaży	-44 619	-35 130
Koszty ogólnego zarządu	-68 094	-59 641
Utrata wartości należności i aktywów kontraktowych	-761	-2 040
Pozostałe koszty operacyjne	-3 474	-3 317
Zysk z działalności operacyjnej	40 500	42 053
Przychody finansowe	8 730	3 098
Koszty finansowe	-18 725	-11 334
Udział w zyskach (stratach) netto jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności	-234	-480
Zysk brutto	30 271	33 337
Podatek dochodowy	6 233	-1 282
Zysk netto z działalności kontynuowanej	36 504	32 055
Zysk z działalności zaniechanej	-	-
Zysk netto	36 504	32 055
Zysk netto przypadający
Akcjonariuszom jednostki dominującej	35 406	30 619
Akcjonariuszom niekontrolującym	1 098	1 436

Sprawozdanie z całkowitych dochodów należy analizować łącznie z notami i dodatkowymi informacjami.

	Rok zakończony 31 grudnia 2023	Rok zakończony 31 grudnia 2022
Zysk	36 504	32 055
INNE CAŁKOWITE DOCHODY:
Pozycje niepodlegające przeklasyfikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych:
Zyski/straty aktuarialne programu emerytalnego określonych świadczeń	-	-4 743
	-	-4 743
Pozycje, które mogą zostać przeklasyfikowane do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych:	-7 735	4 763
Wycena instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne	2 380	2 530
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych	-10 115	2 233
Inne całkowite dochody, przed opodatkowaniem	-7 735	20
Podatek dochodowy dotyczący innych całkowitych dochodów
Podatek dochodowy związany ze składnikami innych całkowitych dochodów, które zostaną przeklasyfikowane do zysku lub straty	-452	-481
Inne całkowite dochody netto razem	-8 187	-461
Całkowite dochody ogółem	28 317	31 594
Całkowite dochody ogółem przypadające
Akcjonariuszom dominującym	28 051	30 562
Akcjonariuszom niesprawującym kontroli	266	1 032
ZYSK NA JEDNĄ AKCJĘ
podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję	4,23	3,60
rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję	4,14	3,49
podstawowy z zysku z działalności kontynuowanej przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej	4,23	3,60
rozwodniony z zysku z działalności kontynuowanej przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej	4,14	3,49
podstawowy z zysku z działalności niekontynuowanej przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej	-	-
rozwodniony z zysku z działalności niekontynuowanej przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej	-	-

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

(dane sporządzone w tys. PLN)

	31 grudnia 2023	31 grudnia 2022
AKTYWA
Rzeczowe aktywa trwałe	59 575	55 570
Aktywa z tytułu praw do użytkowania	41 362	26 428
Nieruchomości inwestycyjne	255	262
Wartość firmy	31 748	31 748
Wartości niematerialne	52 310	48 474
Należności handlowe oraz pozostałe należności długoterminowe	1 325	1 830
Pozostałe aktywa niefinansowe	63 100
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	3 241	1 786
Aktywa trwałe	189 879	166 198
Zapasy	88 785	89 239
Należności handlowe oraz pozostałe należności krótkoterminowe	132 320	104 811
Należności z tytułu podatku dochodowego	2 138	1 570
Pozostałe aktywa finansowe	4 182	1 214
Pozostałe aktywa niefinansowe	3 925	3 856
Aktywa kontraktowe	126 133	140 874
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	75 736	73 900
Aktywa obrotowe inne niż przeznaczone do sprzedaży	433 219	415 464
Aktywa sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży	3 477	-
Aktywa obrotowe	436 696	415 464
AKTYWA RAZEM	626 575	581 662

Sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami i dodatkowymi informacjami.# SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH (dane sporządzone w tys. PLN)

Nota	Rok zakończony 31 grudnia 2023	Rok zakończony 31 grudnia 2022
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk brutto	30 271	33 337
Korekty razem:	26	33 545
Udział w (zyskach)/stratach netto jednostki współkontrolowanej	12	234
Amortyzacja	3	16 304
(Zyski)/ straty z tytułu różnic kursowych	5	-5 546
Korekty z tytułu przychodów (kosztów) finansowych	6	967
Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej	1 532	-1 123
Inne korekty	-546	-890
Zmiany w pozycjach bilansowych:	26
Zmiana stanu rezerw	1 524	1 133
Zmiana stanu zapasów	-3 469	-25 119
Zmiana stanu należności	-36 317	-5 219
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych z wyjątkiem zobowiązań finansowych	4 621	24 147
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań kontraktowych	49 050	-14 198
Zmiana stanu walutowych instrumentów pochodnych	-2 535	-633
Korekty z tytułu płatności w formie akcji	1 726	1 525
Przychody pieniężne z działalności operacyjnej	63 816	34 017
Podatek dochodowy zapłacony	-5 251	-7 471
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	58 565	26 546
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ	26
Wpływy ze zbycia wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych	286	1 524
Inne wpływy z aktywów finansowych	-	16
Wydatki inwestycyjne na wartości niematerialne oraz rzeczowe aktywa trwałe	-21 909	-13 207
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	-21 623	-11 667
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ
Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału	24	-
Wpływy z tytułu zaciągnięcia kredytów	26	10 456
Otrzymane dotacje	26	-
Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli	8	-8 496
Spłata kredytów	26	-22 571
Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu	26	-6 446
Odsetki	26	-8 107
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	-35 140	4 876
Zwiększenie (zmniejszenie) stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów przed skutkami zmian kursów wymiany	1 802	19 755
Skutki zmian kursów wymiany, które dotyczą środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych	34	-80
Zwiększenie (zmniejszenie) stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	1 836	19 675
Środki pieniężne na początek okresu	73 900	54 225
Środki pieniężne na koniec okresu	75 736	73 900

Sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z notami i dodatkowymi informacjami.

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM (dane sporządzone w tys. PLN)

	Kapitał podstawowy	Kapitał zapasowy z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji	Akcje własne	Pozostałe kapitały rezerwowe	Zyski zatrzymane / niepokryte straty	Kapitał akcjonariuszy jednostki dominującej	Kapitały akcjonariuszy niekontrolujących	Kapitał własny ogółem
Nota	20	20	20	20	20/20	2
Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2023 r.	3 616	78 666	-28 532	70 831	97 081	221 662	2 409	224 071
Zysk za okres	-	-	-	-	35 406	35 406	1 098	36 504
Inne całkowite dochody	-	-	-	-7 355	-	-7 355	-832	-8 187
Razem całkowite dochody za rok obrotowy	-	-	-	-7 355	35 406	28 051	266	28 317
Sprzedaż akcji własnych w ramach programu motywacyjnego	-	-	3 000	-2 976	-	24	-	24
Wypłata dywidendy	-	-	-	-	-8 496	-8 496	-	-8 496
Utworzenie kapitału rezerwowego na realizację odkupu akcji własnych	-	-	-	1 726	-	1 726	-	1 726
Umorzenie akcji własnych	-60	-	5 264	-5 204	-	-	-	-
Zmiany w kapitale własnym	-60	-	8 264	-13 809	26 910	21 305	266	21 571
Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2023 r.	3 556	78 666	-20 268	57 022	123 991	242 967	2 675	245 642
Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2022 r.	3 616	78 666	-28 532	64 620	73 754	192 124	1 377	193 501
Zysk za okres	-	-	-	-	30 619	30 619	1 436	32 055
Inne całkowite dochody	-	-	-	4 686	-4 743	-57	-404	-461
Razem całkowite dochody za rok obrotowy	-	-	-	4 686	25 876	30 562	1 032	31 594
Wypłata dywidendy	-	-	-	-	-2 549	-2 549	-	-2 549
Utworzenie kapitału rezerwowego na realizację odkupu akcji własnych	-	-	-	1 525	-	1 525	-	1 525
Zmiany w kapitale własnym	-	-	-	6 211	23 327	29 538	1 032	30 570
Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2022 r.	3 616	78 666	-28 532	70 831	97 081	221 662	2 409	224 071

Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym należy analizować łącznie z notami i dodatkowymi informacjami.

INFORMACJA DODATKOWA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2023 ROKU

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

I. INFORMACJE OGÓLNE

1. Dane jednostki dominującej

Jednostką dominującą Grupy Kapitałowej SECO/WARWICK (dalej: Grupa Kapitałowa, Grupa Kapitałowa Emitenta, Grupa) jest SECO/WARWICK Spółka Akcyjna z siedzibą w Świebodzinie (dalej: Emitent, Spółka, Spółka dominująca). Spółka została utworzona w dniu 2 stycznia 2007 roku, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Zielonej Górze VIII Wydział Gospodarczy KRS, który wpisał Spółkę do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000271014.

Nazwa Jednostki sprawozdawczej lub inne dane identyfikacyjne:	SECO/WARWICK S.A.
Siedziba jednostki:	Polska, 66-200 Świebodzin , ul. Sobieskiego 8
Forma prawna jednostki:	Spółka akcyjna
Państwo rejestracji:	Polska
Adres zarejestrowanego biura jednostki:	66-200 Świebodzin , ul. Sobieskiego 8
Podstawowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej:	Polska, 66-200 Świebodzin, ul. Sobieskiego 8
Opis charakteru oraz podstawowego zakresu działalności:	działalność Grupy SECO/WARWICK dzieli się na cztery główne grupy produktów: piece próżniowe, linie do obróbki cieplnej aluminium i linie CAB, piece topialne, usługi posprzedażowe.
Numer statystyczny REGON:	970011679
Podstawowy przedmiot działalności według PKD:	28,21,Z Produkcja pieców, palenisk i palników piecowych, 25 Produkcja metalowych wyrobów gotowych, z wyłączeniem maszyn i urządzeń 33 Naprawa, konserwacja i instalowanie maszyn i urządzeń 46 Handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi 49 Transport lądowy oraz transport rurociągowy 52 Magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport 62 Działalność związana z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działalność powiązana 71 Działalność w zakresie architektury i inżynierii; badania i analizy techniczne 72 Badania naukowa i prace rozwojowe 64,20,Z Działalność holdingów finansowych

Grupa SECO/WARWICK to producent urządzeń do procesów cieplnych. Dzięki ośrodkowi badawczo-rozwojowemu, wyposażonemu w piece przemysłowe, a także współpracy z technicznymi ośrodkami akademickimi oferuje innowacyjne rozwiązania dostosowane do potrzeb klienta. Grupa SECO/WARWICK to dziewięć spółek prowadzących działalność gospodarczą mające swoje siedziby na trzech kontynentach. Poszczególne spółki pracują i realizują procesy technologiczne producentów związanych z przemysłem produkcji stali, tytanu i aluminium, jak również w recyklingu aluminium, przemyśle kuziennym, samochodowym, lotniczym, hartowni usługowych, HVAC/R, elektronicznym, energetyki wiatrowej, sprzętu medycznego, przemysłu nuklearnego, i innych.

2. Czas trwania Grupy Kapitałowej

Spółka SECO/WARWICK S.A. i pozostałe jednostki Grupy Kapitałowej zostały utworzone na czas nieoznaczony, poza spółką SECO/WARWICK Retech Thermal Equipment Manufacturing Tianjin Co.,Ltd. utworzoną na czas określony 27 lat tj. do 5 maja 2037 r. Sprawozdania finansowe wszystkich jednostek wchodzących w skład Grupy sporządzone zostały za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, przy zastosowaniu spójnych zasad rachunkowości. Rokiem obrotowym Spółki dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy jest rok kalendarzowy.

3. Okresy prezentowane

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2023 roku.

PASYWA

	31 grudnia 2023	31 grudnia 2022	Nota
Kapitał podstawowy	3 556	3 616	20
Kapitał zapasowy z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji	78 666	78 666	20
Akcje własne	-20 268	-28 532	20
Pozostałe kapitały rezerwowe	57 022	70 831	20
Zyski zatrzymane	123 991	97 081	20
Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	242 967	221 662
Kapitał akcjonariuszy niekontrolujących	2 675	2 409
Kapitał własny	245 642	224 071
Kredyty i pożyczki	8 806	7 948	21
Zobowiązania leasingowe	32 654	18 396	22
Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	6 8 680	15 813
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	1 604	1 421	24
Zobowiązania kontraktowe	1 341	1 357	15
Zobowiązania długoterminowe	53 085	44 935
Kredyty i pożyczki	44 451	58 047	21
Zobowiązania leasingowe	7 043	5 414	22
Pochodne instrumenty finansowe	-	1 984	17
Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania	79 452	84 699	23
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	28 155	26 428	24
Pozostałe rezerwy	10 506	10 017	25
Zobowiązania kontraktowe	156 758	126 067	15
Zobowiązania krótkoterminowe bez związanych z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży	326 365	312 656
Zobowiązania związane bezpośrednio z aktywami trwałymi klasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży	1 483	-
Zobowiązania krótkoterminowe	327 848	312 656
Zobowiązania razem	380 933	357 591
PASYWA RAZEM	626 575	581 662

Sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami i dodatkowymi informacjami.Dane porównawcze prezentowane są:
* według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku dla skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej,
* za okres od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku dla skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych dochodów,
* okres od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku dla skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych,
* okres od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku dla skonsolidowanego sprawozdania ze zmian w kapitale własnym.

4. Skład organów jednostki dominującej SECO/WARWICK S.A.

Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, 31 grudnia 2023 roku oraz na dzień 31 grudnia 2022 roku Zarząd SECO/WARWICK S.A. funkcjonował w składzie:
* Sławomir Woźniak - Prezes Zarządu
* Bartosz Klinowski – Członek Zarządu
* Earl Good – Członek Zarządu
* Piotr Walasek – Członek Zarządu.

Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, 31 grudnia 2023 roku oraz na dzień 31 grudnia 2022 roku Rada Nadzorcza SECO/WARWICK S.A. funkcjonowała w składzie:
* Andrzej Zawistowski - Przewodniczący Rady Nadzorczej
* Maciej Karnicki - Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
* Jeffrey Boswell - Członek Rady Nadzorczej
* Marcin Murawski - Członek Rady Nadzorczej
* Robert Jasiński - Członek Rady Nadzorczej.

Zmiany w składzie Zarządu:
Od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia publikacji niniejszego sprawozdania nie było zmian w składzie Zarządu. W dniu 7 czerwca 2023 roku Rada Nadzorcza Seco Warwick S.A. powołała Zarząd w tym samym składzie na nową, wspólną kadencję.

Zmiany w składzie Rady Nadzorczej:
Od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia publikacji niniejszego sprawozdania nie było zmian w składzie Rady Nadzorczej.

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

5. Firma audytorska

KPMG Audyt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.
ul. Inflancka 4A
00-189 Warszawa

6. Znaczący Akcjonariusze jednostki dominującej

Według stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku akcjonariuszami posiadającymi ponad 5% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy byli:

Akcjonariusze	Liczba akcji	Udział w kapitale zakładowym (%)	Liczba głosów	Udział w ogólnej liczbie głosów na WZA (%)
SW Holding	3 387 139	33,87%	3 387 139	33,87%
Spruce Holding Limited Liability Company (USA)	1 091 952	10,92%	1 091 952	10,92%
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny	600 000	6,00%	600 000	6,00%
Generali Otwarty Fundusz Emerytalny*	640 798	6,41%	640 798	6,41%
PKO BP Bankowy Otwarty Fundusz Emerytalny	506 504	5,07%	506 504	5,07%

* uprzednio: NNLife Otwarty Fundusz Emerytalny

Dane zawarte w tabeli zostały podane na podstawie zawiadomień od akcjonariuszy otrzymanych przez Spółkę w trybie art. 69 Ustawy o ofercie.

Akcje własne
Na dzień 31 grudnia 2023 r. SECO/WARWICK S.A. posiada 1 383 635 akcji własnych stanowiących 13,84% udział w kapitale zakładowym. Spółka nie wykonuje prawa głosu z akcji własnych.

Dnia 20 września 2023 roku Spółka poinformowała raportem bieżącym nr 13/2023 o odebraniu postanowienia Sądu Rejonowego w Zielonej Górze VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 19 września 2023 roku, o dokonaniu w dniu 19 września 2023 roku rejestracji zmian w Statucie Spółki. O uchwalonych przez ZWZ zmianach Statutu Spółka informowała raportem bieżącym nr 7/2023 z dnia 07.06.2023 r. Umorzeniu uległy 298.554 (dwieście dziewięćdziesiąt osiem tysięcy pięćset pięćdziesiąt cztery) akcje na okaziciela Spółki o wartości nominalnej 0,20 groszy każda („Akcje”), które Spółka nabyła na podstawie i w wykonaniu Uchwały nr 5 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 07 października 2021 r. Umorzonym akcjom odpowiadają 298.554 głosy na Walnym Zgromadzeniu Spółki stanowiące 2,90% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Umorzenie akcji Spółki nastąpiło w ramach umorzenia dobrowolnego. Umorzenie akcji było umorzeniem akcji własnych, a zatem nastąpiło bez wynagrodzenia. W związku z umorzeniem akcji wysokość kapitału zakładowego Spółki została obniżona z kwoty 2.059.710,80 zł (dwa miliony pięćdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset dziesięć 80/100 złotych) do kwoty 2.000.000,00 zł (dwa miliony złotych), tj. o kwotę 59.710,80 zł (pięćdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset dziesięć 80/100 złotych). Po dokonaniu zmian ogólna liczba głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki wynosi 10 000 000.

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

7. Spółki zależne

Na dzień 31 grudnia 2023 roku spółka SECO/WARWICK S.A. była podmiotem dominującym bezpośrednio i pośrednio wobec poniższych spółek:
* SECO/WARWICK Corporation,
* SECO/WARWICK Rus,
* Retech Systems LLC,
* SECO/WARWICK Retech Thermal Equipment Manufacturing Tianjin Co. Ltd.,
* SECO/WARWICK Germany GmbH,
* SECO/WARWICK Services Sp. z o.o.,
* SECO/WARWICK of Delaware Inc,
* Retech Tianjin Holdings LLC,
* SECO WARWICK USA HOLDING LLC,
* SECO VACUUM TECHNOLOGIES LLC,
* SECO/WARWICK Systems and Services India PVT. Ltd.
* SECO/WARWICK Technical Services (Tianjin) Co.Ltd.,

Jednostki pozostające pod współkontrolą
* OOO SCT (Sołniecznogorsk) Rosja, w której SECO/WARWICK S.A. posiada 50% udziałów uprawniających do 50% głosów w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki.

Zmiany w składzie Grupy:
W 2023 roku nie było zmian w składzie Grupy. Na dzień publikacji sprawozdania spółka SECO/WARWICK Systems and Services India PVT. Ltd. zmieniła nazwę na SECO/WARWICK INDIA PVT. Ltd.

Skład Grupy na dzień 31.12.2023 r:

Nazwa podmiotu	Siedziba	Przedmiot działalności	Procentowy udział Seco/ Warwick w kapitale podstawowym	Podmiot dominujący
SECO/WARWICK S.A.	Świebodzin	Spółka holdingowa w Grupie SECO/WARWICK. Nadzór właścicielski oraz świadczenie usług zarządzania strategicznego.	Nie dotyczy	-
SECO/WARWICK Corp.	Meadville (USA)	Sprzedaż i działalność serwisowa. Produkcja urządzeń do obróbki cieplnej metali.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO/WARWICK of Delaware, Inc	Wilmington (USA)	Działalność holdingowa i rejestracja znaków towarowych i patentów oraz udzielanie licencji na ich używanie przez SECO/WARWICK Corp.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO/WARWICK Rus	Moskwa (Rosja)	Pośrednictwo w sprzedaży produktów Grupy SECO/WARWICK.	100%	SECO/WARWICK S.A.
Retech Systems LLC	Buffalo (USA)	Działalność handlowo-usługowa oraz produkcja urządzeń metalurgicznych do topienia, odlewania próżniowego metali i stopów specjalnych.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO/WARWICK Retech Thermal Equipment Manufacturing Tianjin Co., Ltd.	Tianjin (Chiny)	Produkcja urządzeń do obróbki cieplnej metali.	93%	SECO/WARWICK S.A.
Retech Tianjin Holdings LLC	(USA)	Działalność holdingowa.	80%	SECO/WARWICK S.A.
OOO SCT	Sołniecznogorsk (Rosja)	Świadczenie usług w dziedzinie termicznej obróbki metali na terenie Rosji.	50%	SECO/WARWICK S.A.
SECO/WARWICK Germany GmbH	Bedburg-Hau (Niemcy)	Sprzedaż i działalność serwisowa.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO/WARWICK Services Sp. z o.o.	Świebodzin	Działalność serwisowa.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO WARWICK USA HOLDING LLC	Wilmington (USA)	Działalność holdingowa.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO VACUUM TECHNOLOGIES LLC	Wilmington (USA)	Sprzedaż i dystrybucja pieców próżniowych.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO/WARWICK Systems and Services India PVT. Ltd.	Mumbai (Indie)	Sprzedaż i działalność serwisowa.	100%	SECO/WARWICK S.A.
SECO/WARWICK Technical Services Tianjin Co.Ltd.	Tianjin (Chiny)	Sprzedaż i działalność serwisowa.	93%	SECO/WARWICK S.A.

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Graficzna prezentacja Grupy Kapitałowej

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

III. WPŁYW WOJNY W UKRAINIE NA SYTUACJĘ GRUPY

WOJNA W UKRAINIE

Na dzień sporządzenia niniejszego raportu konflikt zbrojny w Ukrainie nie ma istotnego negatywnego wpływu na działalność Grupy. Natomiast na podstawie aktualnych obserwacji Grupa identyfikuje następujące główne obszary ewentualnego wpływu wojny w Ukrainie na działalność Spółki oraz Grupy Kapitałowej oraz sytuację finansową:
* wzrost zmienności kursów walutowych,
* osłabienie koniunktury gospodarczej w skali globalnej przy jednoczesnej rosnącej inflacji (zjawiska stagflacyjne),
* wzrost ryzyka geopolitycznego przekładający się na ryzyko ograniczenia aktywności inwestycyjnej w branżach obsługiwanych przez Grupę,
* możliwe zawirowania w łańcuchach dostaw – w tym problemy z dostępnością wybranych komponentów, surowców i materiałów, np. stali oraz z istotnym wzrostem ich cen,
* rosnące koszty energii (energii elektrycznej, paliw i gazu ziemnego),
* wzrost stóp procentowych skutkujący wzrostem kosztów finansowania,
* ryzyka w obszarze IT.

IV. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA

1. Podstawa sporządzenia

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej w kształcie zatwierdzonym przez UE oraz z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim („Rozporządzenie”).

2. Założenie kontynuacji działalności gospodarczej

Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości obejmujący okres nie krótszy, niż 12 miesięcy po ostatnim dniu bilansowym, czyli 31 grudnia 2023 roku. Na dzień 31 grudnia 2023 roku, Zarząd jednostki dominującej przeprowadził analizę możliwości kontynuowania działalności Grupy biorąc pod uwagę wojnę w Ukrainie, a także m.in. bieżący portfel zamówień, prognozowane szacunki przepływów pieniężnych, wartość kapitału obrotowego, aktualny stan zadłużenia oraz dostępne linie kredytowe. W oparciu o przeprowadzoną analizę Zarząd nie stwierdził istnienia istotnych niepewności dla możliwości kontynuowania działalności przez Grupę przez okres co najmniej 12 miesięcy od daty bilansowej.Zarząd Emitenta ocenia również, że rosyjska inwazja na Ukrainę i tocząca się tam wojna ma wpływ na ograniczoną sprzedaż do tych krajów, jednakże zostało to zniwelowane przez sprzedaż pozostałe rynki. Zarząd ma jednak na uwadze fakt, że działania zbrojne w Ukrainie charakteryzują się dużą zmiennością i niepewnością, co może wpłynąć na wyniki finansowe Grupy w przyszłych okresach.

3. Zdarzenia po dacie bilansu

Dnia 16 kwietnia 2024 roku Zarząd SECO/WARWICK S.A. poinformował o podjęciu decyzji o ujęciu w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej SECO/WARWICK za rok 2023 oraz w sprawozdaniu finansowym spółki zależnej Retech Systems LLC za rok 2023 aktywa z tytułu odroczonego podatku 17 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego dochodowego w kwocie ok. 2,2 mln USD (tj. ok. 8,8 mln PLN wg kursu USDPLN na dzień 29 grudnia 2023 roku). Utworzone aktywo zwiększy poziom skonsolidowanego zysku netto Grupy SECO/WARWICK za rok 2023. Decyzja została podjęta w związku z uprawdopodobnieniem się możliwości stopniowego rozliczenia w przyszłych okresach skumulowanych strat podatkowych spółki Retech Systems LLC i została uzgodniona z audytorem Spółki- KPMG Audyt.

V . ZASADY KONSOLIDACJI

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Jednostki dominującej i jej jednostek zależnych.

1) Jednostki zależne

Jednostki zależne to wszelkie jednostki, w odniesieniu do których Grupa:
* sprawuje kontrolę,
* podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych,
* posiada możliwość wykorzystania sprawowanej kontroli nad jednostką do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych.

Jednostka przejmująca ujmuje wartość firmy na dzień przejęcia i wycenia w kwocie nadwyżki wartości A nad wartością B, gdzie:
A) oznacza sumę:
* przekazanej zapłaty,
* kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej, oraz
* w przypadku połączenia jednostek realizowanego etapami, wartości godziwej na dzień przejęcia udziału w kapitale jednostki przejmowanej, należącego poprzednio do jednostki przejmującej.

B) oznacza wartość godziwą netto ustaloną na dzień przejęcia wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów, przejętych zobowiązań i zobowiązań warunkowych.

Po początkowym ujęciu wartość firmy jest wykazywana według cen nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość firmy nie podlega amortyzacji.

Sprzedane w roku obrotowym spółki zależne podlegają konsolidacji od początku roku obrotowego do dnia zbycia. Wyniki finansowe jednostek nabytych w ciągu roku są ujmowane w sprawozdaniu finansowym od momentu ich nabycia.

Przychody i koszty, rozrachunki i niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy są eliminowane. Niezrealizowane straty również podlegają eliminacji, chyba, że transakcja dostarcza dowodów na utratę wartości przez przekazany składnik aktywów.

Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały zmienione, tam gdzie było to konieczne, dla zapewnienia zgodności z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.

2) Kapitały i transakcje dotyczące akcjonariuszy niesprawujących kontroli

Udziały niekontrolujące są wykazywane według przypadającej na nie wartości godziwej aktywów netto. W kolejnych okresach, straty przypadające na udziały niekontrolujące przypisuje się do właścicieli jednostki dominującej oraz udziałów niekontrolujących nawet wtedy, gdy w rezultacie udziały niekontrolujące przybierają wartość ujemną.

Udziały należące do udziałowców niesprawujących kontroli obejmują nie należące do Grupy udziały w spółkach objętych konsolidacją. Kapitał należący do udziałowców niesprawujących kontroli ustala się jako wartość aktywów netto jednostki powiązanej, przypadających na dzień nabycia, akcjonariuszom spoza grupy kapitałowej. Wartość tą zmniejsza/zwiększa się o przypadające na wartość udziałów należących do udziałowców niesprawujących kontroli zwiększenia/zmniejszenia kapitału własnego.

18 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

3) Jednostki stowarzyszone

Jednostki stowarzyszone, na które Grupa wywiera znaczący wpływ, lecz których nie kontroluje samodzielnie, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20 do 50% ogólnej liczby głosów w organach stanowiących. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są rozliczana metodą praw własności, a ujęcie początkowe następuje według kosztu. Udział Grupy w wyniku finansowym jednostki stowarzyszonej od dnia nabycia ujmuje się w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, zaś jej udział w zmianach stanu innych kapitałów od dnia nabycia – w pozostałych kapitałach. O łączne zmiany stanu od dnia nabycia koryguje się wartość bilansową inwestycji.

4) Jednostki pozostające pod wspólną kontrolą

Jednostki pozostające pod wspólną kontrolą to jednostki, na które Grupa wywiera znaczący wpływ, lecz których nie kontroluje samodzielnie, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20 do 50% ogólnej liczby głosów w organach stanowiących. Inwestycje w jednostkach pozostających pod wspólną kontrolą są rozliczana metodą praw własności, a ujęcie początkowe następuje według kosztu. Udział Grupy w wyniku finansowym jednostki pozostającej pod wspólną kontrolą od dnia nabycia ujmuje się w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, zaś jej udział w zmianach stanu innych kapitałów od dnia nabycia – w pozostałych kapitałach. O łączne zmiany stanu od dnia nabycia koryguje się wartość bilansową inwestycji.

5) Spółki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym

Niniejsze skonsolidowane sprawozdania finansowe za okresy kończące się 31 grudnia 2023 roku i 31 grudnia 2022 roku obejmują następujące jednostki wchodzące w skład Grupy:

Wyszczególnienie	Udział w ogólnej liczbie głosów (w %)
	31.12.2023
SECO/WARWICK S.A. Jednostka dominująca
SECO/WARWICK Corp.	100%
SECO/WARWICK Rus	100%
Retech Systems LLC	100%
SECO/WARWICK Retech Thermal Equipment Manufacturing Tianjin Co., Ltd.	93%
SECO/WARWICK Germany GmbH	100%
SECO/WARWICK SYSTEMS AND SERVICES Indie PVT Ltd	100%
SECO/WARWICK Services Sp. z o.o.	100%
SECO/WARWICK of Delaware, Inc	100%
Retech Tianjin Holdings LLC	80%
SECO WARWICK USA HOLDING LLC	100%
SECO VACUUM TECHNOLOGIES LLC	100%
SECO/WARWICK Technical Services (Tianjin) Co.Ltd.,	93%
Jednostka pozostająca pod współkontrolą: OOO SCT	50%

Wyszczególnienie	Udział w ogólnej liczbie głosów (w %)
	31.12.2022
SECO/WARWICK S.A. Jednostka dominująca
SECO/WARWICK Corp.	100%
SECO/WARWICK Rus	100%
Retech Systems LLC	100%
SECO/WARWICK Retech Thermal Equipment Manufacturing Tianjin Co., Ltd.	93%
SECO/WARWICK Germany GmbH	100%
SECO/WARWICK SYSTEMS AND SERVICES Indie PVT Ltd	100%
SECO/WARWICK Services Sp. z o.o.	100%
SECO/WARWICK of Delaware, Inc	100%
Retech Tianjin Holdings LLC	80%
SECO WARWICK USA HOLDING LLC	100%
SECO VACUUM TECHNOLOGIES LLC	100%
SECO/WARWICK Technical Services (Tianjin) Co.Ltd.,	-
Jednostka pozostająca pod współkontrolą: OOO SCT	50%

VI. OPIS PRZYJĘTYCH ZASAD (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI, W TYM METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW ORAZ PRZYCHODÓW I KOSZTÓW

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o zasadę kosztu historycznego za wyjątkiem: pochodnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej. Koszt historyczny ustalany jest co do zasady na bazie wartości godziwej dokonanej zapłaty za dobra lub usługi. Za wartość godziwą uznaje się cenę, którą można uzyskać przy sprzedaży składnika aktywów lub zapłacona w celu przeniesienia zobowiązania w zwyczajowej transakcji w głównym (lub najkorzystniejszym) rynku w dniu wyceny i na obecnych warunkach rynkowych, niezależnie od tego, czy cena jest bezpośrednio obserwowalna czy oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny. W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania, Grupa bierze pod uwagę właściwości danego składnika aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku podejmują te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny.

Niniejsze sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych polskich („PLN”), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach PLN.

19 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Różnice pomiędzy kwotami ogółem, a sumą ich składników, wynikają z zaokrągleń. Różnice kursowe z przeliczenia pozycji bilansowych kalkulowane są jako różnice pomiędzy kursem z bilansu otwarcia i zamknięcia. Pozostałe nowe lub zmienione standardy oraz interpretacje, które mają zastosowanie po raz pierwszy w 2023 roku, nie mają istotnego wpływu na roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy.

Podsumowanie istotnych polityk rachunkowości

Prezentacja sprawozdania z sytuacji finansowej

Zgodnie z MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” aktywa oraz zobowiązania są prezentowane w bilansie, jako krótkoterminowe i długoterminowe.

Prezentacja sprawozdania z całkowitych dochodów

Zgodnie z MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” w sprawozdaniu z całkowitych dochodów koszty są prezentowane w układzie kalkulacyjnym.

Zysk przypadający na jedną akcję

Podstawowy zysk netto przypadający na jedną akcję za każdy okres ustalany jest jako iloraz zysku netto przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej za dany okres i średniej ważonej liczby akcji. Rozwodniony zysk netto przypadający na jedną akcję uwzględnia efekt funkcjonującego w Spółce programu motywacyjnego zakładającego wydanie beneficjentom programu akcji własnych posiadanych przez SECO/WARWICK S.A.

Wartości niematerialne

Jako składniki wartości niematerialnych Grupa ujmuje niepieniężne składniki aktywów, które są możliwe do zidentyfikowania (można je wydzielić lub sprzedać), są kontrolowane przez jednostkę oraz jest prawdopodobne, że przyniosą jednostce korzyści ekonomiczne. Wartości niematerialne zawierają głównie oprogramowanie, koszty prac rozwojowych i są początkowo wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia obejmującymi cenę zakupu, cła importowe, niepodlegające odliczeniu podatki zawarte w cenie, pomniejszone o upusty i rabaty oraz powiększone o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem. W celu ustalenia czy składnik wartości niematerialnych wytworzony we własnym zakresie spełnia kryteria ujmowania jako aktywa, jednostka dokonuje podziału procesu powstawania aktywów na dwa etapy:
* etap prac badawczych,
* etap prac rozwojowych.# Koszty powstałe w fazie badawczej zawsze powiększają bezpośrednio koszty okresu. Grupa ujmuje w bilansie składniki wartości niematerialnych powstałe w wyniku realizacji prac rozwojowych, jedynie w przypadku, jeśli spełniają one następujące warunki:
* istnienie pewności ukończenia składnika wartości niematerialnych,
* możliwość wykazania możliwości wykorzystania lub sprzedaży,
* możliwość wiarygodnego pomiaru poniesionych kosztów.

Szczegółowy sposób ujmowania kosztów na prace rozwojowe został opisany w rozdziale VII podpunktu Ujmowanie kosztów na prace rozwojowe. Grupa ustala, czy okres użytkowania aktywów niematerialnych jest określony, czy nieokreślony. Aktywa niematerialne o określonym okresie użytkowania są amortyzowane przez okres użytkowania oraz poddawane testom na utratę wartości każdorazowo, gdy istnieją przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Do aktywów niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania Grupa zalicza wyłącznie wartość firmy, która nie podlega amortyzacji, lecz jest testowana pod kątem możliwej utraty wartości co roku lub częściej, jeśli zdarzenia bądź zmiany okoliczności wskazują na możliwą utratę wartości. Test na utratę wartości firmy opisano w rozdziale VII w podpunkcie „Utrata wartości firmy”.

Okres i metoda amortyzacji aktywów niematerialnych o określonym okresie użytkowania są weryfikowane przynajmniej na koniec każdego roku obrotowego. Zmiany w oczekiwanym okresie użytkowania lub oczekiwanym sposobie konsumowania korzyści ekonomicznych pochodzących z danego składnika aktywów są ujmowane poprzez zmianę odpowiednio okresu lub metody amortyzacji, i traktowane jak zmiany wartości szacunkowych. Odpis amortyzacyjny składników aktywów niematerialnych o określonym okresie użytkowania ujmuje się w zysku lub stracie w ciężar tej kategorii, która odpowiada funkcji danego składnika aktywów niematerialnych.

Podsumowanie zasad stosowanych w odniesieniu do wartości niematerialnych Grupy przedstawia się następująco:

Wyszczególnienie	Aktywowane koszty prac rozwojowych	Patenty i licencje	Oprogramowanie komputerowe
Okresy użytkowania	5-20 lat	5- 20 lat	5 - 15 lat
Wykorzystana metoda	Amortyzowane metodą liniową po zakończeniu prac	Amortyzowane przez okres umowy - metodą liniową	Amortyzowane metodą liniową
Pochodzenie	Wytworzone	Nabyte	Nabyte
Weryfikacja pod kątem utraty wartości / badanie wartości odzyskiwalnej	Coroczna ocena czy wystąpiły przesłanki świadczące o wystąpieniu utraty wartości oraz test na utratę wartości w odniesieniu do niezakończonych kosztów prac rozwojowych	Coroczna ocena czy wystąpiły przesłanki świadczące o wystąpieniu utraty wartości.	Coroczna ocena czy wystąpiły przesłanki świadczące o wystąpieniu utraty wartości.

Otrzymane dofinasowanie ujmowane są jako pomniejszenie wartości bilansowej składnika aktywów, będącego przedmiotem otrzymanej dotacji, a nie jako odrębna pozycja w pasywach sprawozdania z sytuacji finansowej. Jednocześnie w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, rozliczenie otrzymanych dotacji Grupa prezentuje jako pomniejszenie kosztów odpisów amortyzacyjnych związanych z tymi aktywami.

Wartość firmy

Wartość firmy wyceniana jest w sposób opisany w części V. Zasady konsolidacji punkt 1) jednostki zależne. Wartość firmy z nabycia jednostek zależnych ujmowana jest w wartościach niematerialnych. Wartość firmy nie jest amortyzowana, natomiast jest testowana co roku pod kątem utraty wartości (lub częściej, jeśli wystąpią przesłanki, które wskazują na możliwość wystąpienia utraty wartości), i jest wykazywana w wartości początkowej pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości. Zyski lub straty z tytułu zbycia jednostki obejmują wartość bilansową wartości firmy sprzedanej jednostki.

Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe są wykazywane według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego o odpisy umorzeniowe oraz ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez oszacowanie okresu użytkowego danego aktywa, wynoszącego:

• Budynki i budowle od 10 do 40 lat
• Urządzenia techniczne i maszyny od 5 do 30 lat
• Środki transportu od 5 do 10 lat
• Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe od 5 do 15 lat

Zyski i straty wynikłe ze sprzedaży lub likwidacji są określone, jako różnica pomiędzy przychodami ze sprzedaży a wartością netto tych rzeczowych aktywów trwałych i są ujmowane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

Otrzymane dofinasowanie ujmowane są jako pomniejszenie wartości bilansowej składnika aktywów, będącego przedmiotem otrzymanej dotacji, a nie jako odrębna pozycja w pasywach sprawozdania z sytuacji finansowej. Jednocześnie w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, rozliczenie otrzymanych dotacji Grupa prezentuje jako pomniejszenie kosztów odpisów amortyzacyjnych związanych z tymi aktywami.

Rzeczowe aktywa trwałe w budowie

Rzeczowe aktywa trwałe w budowie obejmują nakłady na rzeczowe aktywa trwałe, które nie są jeszcze zdatne do użytkowania i istnieje duże prawdopodobieństwo, że zostaną one zakończone. Prezentowane są w bilansie według kosztu wytworzenia pomniejszonego o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Rzeczowe aktywa trwałe w budowie nie są amortyzowane.

Nieruchomości inwestycyjne

Za nieruchomości inwestycyjne uznaje się nieruchomości, które traktowane są, jako źródło przychodów z czynszów lub/i utrzymywane są w posiadaniu ze względu na spodziewany przyrost ich wartości. Nieruchomości inwestycyjne są wykazywane według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego o odpisy umorzeniowe oraz ewentualne odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Amortyzację wylicza się przez oszacowany okres ekonomicznej przydatności tych aktywów, używając metody liniowej. Nie amortyzuje się gruntów.

Aktywa finansowe

Klasyfikacja aktywów finansowych

Aktywa finansowe klasyfikowane są do następujących kategorii wyceny:

• wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
• wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
• wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Grupa klasyfikuje składnik aktywów finansowych na podstawie modelu biznesowego Grupy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych (tzw. „kryterium SPPI”). Grupa dokonuje reklasyfikacji inwestycji w instrumenty dłużne wtedy i tylko wtedy, gdy zmianie ulega model zarządzania tymi aktywami.

Wycena na moment początkowego ujęcia

Z wyjątkiem niektórych należności handlowych, w momencie początkowego ujęcia Grupa wycenia składnik aktywów finansowych w jego wartości godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia tych aktywów finansowych.

Zaprzestanie ujmowania

Aktywa finansowe wyłącza się z ksiąg rachunkowych, w sytuacji gdy:

• prawa do uzyskania przepływów pieniężnych z aktywów finansowych wygasły, lub
• prawa do uzyskania przepływów pieniężnych z aktywów finansowych zostały przeniesione, a Grupa dokonała przeniesienia zasadniczo całego ryzyka i wszystkich pożytków z tytułu ich własności.

Wycena po początkowym ujęciu

Dla celów wyceny po początkowym ujęciu, aktywa finansowe klasyfikowane są do jednej z czterech kategorii:

• Instrumenty dłużne wyceniane w zamortyzowanym koszcie,
• Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
• Instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
• Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Instrumenty dłużne – aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie

Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:

• składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, oraz
• warunki umowy dotyczące składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Do kategorii aktywów finansowych wycenianych zamortyzowanym kosztem Grupa klasyfikuje:

• należności handlowe,
• pożyczki spełniające test klasyfikacyjny SPPI, które zgodnie z modelem biznesowym wykazywane są jako utrzymywane w celu uzyskania przepływów pieniężnych,
• środki pieniężne i ekwiwalenty.

Ujmowanie i wycena zobowiązań finansowych

Zobowiązania z tytułu kredytów

Zobowiązania z tytułu kredytów oraz inne zobowiązania finansowe są początkowo ujmowane w wartości godziwej, a następnie są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Koszty transakcji, bezpośrednio związane z nabyciem lub emisją zobowiązania finansowego, powiększają wartość bilansową tego zobowiązania, ponieważ w momencie początkowego ujęcia składnik zobowiązań ujmuje się w wartości godziwej kwot zapłaconych lub otrzymanych w zamian za zobowiązanie. W okresach późniejszych koszty te są amortyzowane przez okres trwania zobowiązania, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.

Zobowiązania handlowe

Krótkoterminowe zobowiązania handlowe wykazywane są w kwocie wymagającej zapłaty.# Rachunkowość zabezpieczeń

Zgodnie z MSSF 9 „Instrumenty finansowe” istnieją trzy rodzaje powiązań zabezpieczających:
a) zabezpieczenie wartości godziwej: zabezpieczenie przed zagrożeniem zmianami wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązania, albo wyodrębnionej części takiego składnika aktywów, zobowiązania lub uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka, i które mogłoby wpływać na sprawozdanie z całkowitych dochodów,
b) zabezpieczenie przepływów pieniężnych: zabezpieczenie przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych, które i) przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka związanym z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem i które ii) mogłoby wpływać na sprawozdanie z całkowitych dochodów,
c) zabezpieczenie w aktywach netto w podmiocie zagranicznym zgodnie z definicją zawartą w MSR 21.

Wycena bilansowa instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne ujmowana jest w kapitałach własnych Grupy. W momencie, gdy transakcja, dla której został zawarty walutowy kontrakt terminowy 23 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego ma wpływ na sprawozdanie z całkowitych dochodów – wycena pierwotnie ujęta w kapitałach własnych reklasyfikowana jest do sprawozdania z całkowitych dochodów.

Ze względu na to, że instrumenty pochodne zawierane są w celu zabezpieczenia przepływów pieniężnych związanych z kontraktami sprzedażowymi, w odniesieniu do których przychody są ujmowane w czasie według stopnia zaawansowania, wycena instrumentów pochodnych wpływa na wynik finansowy proporcjonalnie do zaawansowania procentowego danego kontraktu w pozycji przychodów lub kosztów finansowych w wysokości efektywnej części zabezpieczenia.

Rachunkowość zabezpieczeń stosuje się do powiązania zabezpieczającego wtedy i tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie następujące warunki:
a) W momencie ustanowienia zabezpieczenia formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem przez jednostkę oraz strategie ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja zawiera identyfikacje instrumentu zabezpieczającego, zabezpieczanej pozycji lub transakcji, charakter zabezpieczanego ryzyka, a także sposób, w jaki jednostka będzie oceniała efektywność instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zagrożenia zmianami wartości godziwej pozycji zabezpieczanej lub przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczanym ryzykiem,
b) Oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka, zgodnie z udokumentowaną pierwotnie strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego,
c) W przypadku zabezpieczeń przepływów pieniężnych, planowana transakcja będąca przedmiotem zabezpieczenia musi być wysoce prawdopodobna oraz musi podlegać zagrożeniu zmianami przepływów pieniężnych, które w rezultacie mogą wpływać na sprawozdanie z całkowitych dochodów,
d) Efektywność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, tj. wartość godziwa lub przepływy pieniężne związane z pozycją zabezpieczaną wynikające z zabezpieczanego ryzyka oraz wartość godziwa instrumentu zabezpieczającego mogą być wiarygodnie wycenione,
e) Zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoka efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.

Zapasy

Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia/kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Obniżka wartości zapasów do ceny sprzedaży netto dokonywana jest do wartości netto możliwej do odzyskania. Ponadto na koniec każdego roku obrotowego dokonywana jest aktualizacja wartości zapasów dla zapasów zalegających bądź dla tych, które utraciły swoją przydatność lub ich przydatność została w jakiś sposób ograniczona.

W przypadku ustania okoliczności, które spowodowały obniżenie wartości zapasów, dokonuje się operacji odwrotnej tj. przywrócenia wartości zapasów. Skutki wyceny do ceny sprzedaży netto obciążają pozostałe koszty operacyjne. Odwrócenie odpisu wartości zapasów, wynikające ze zwiększenia ich wartości netto możliwej do uzyskania, ujmuje się jako zmniejszenie kwoty zapasów ujętych jako koszt okresu, w którym odwrócenie odpisu wartości miało miejsce.

Rozchód magazynowy realizowany jest metodą FIFO, polegającą na księgowaniu rozchodu począwszy od tej jednostki materiału, która została przyjęta do magazynu najwcześniej, po cenie nabycia.

Podatek odroczony

Podatek odroczony ujmuje się od różnic przejściowych między wartością bilansową składników aktywów i zobowiązań w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, a ich wartością podatkową. Rezerwy z tytułu podatku odroczonego ujmuje się dla wszystkich dodatnich różnic przejściowych. Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie tych różnic przejściowych.

Tego rodzaju aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie ujmuje się, jeżeli różnice przejściowe wynikają z wartości firmy lub z początkowego ujęcia (poza połączeniem jednostek) innych aktywów i zobowiązań w transakcji, która nie wpływa ani na zysk lub stratę brutto ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową. Dodatkowo, nie rozpoznaje się podatku odroczonego, jeżeli przejściowe różnice wynikają z początkowego ujęcia wartości firmy.

24 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Ujmuje się rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego od dodatnich różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych i stowarzyszonych oraz udziałów we wspólnych przedsięwzięciach, chyba że Grupa jest w stanie kontrolować odwrócenie różnicy przejściowej i jest prawdopodobne, że różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu w dającej się przewidzieć przyszłości.

Grupa jest w stanie kontrolować odwrócenie różnic przejściowych związanych z jej inwestycjami w Spółki zależne oraz stowarzyszone i według najlepszej wiedzy Zarządu na dzień bilansowy: nie istniały różnice przejściowe z tego tytułu i w dającej się przewidzieć przyszłości różnice takie nie zostaną zrealizowane.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikające z ujemnych różnic przejściowych związanych z takimi inwestycjami i udziałami są ujmowane tylko do tego stopnia, że jest prawdopodobne, że będą wystarczające zyski podlegające opodatkowaniu, na podstawie których będzie można wykorzystać korzyści podatkowe wynikające z różnic przejściowych oraz że oczekuje się, iż różnice przejściowe ulegną odwróceniu w dającej się przewidzieć przyszłości.

Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Nieujęty składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlega ponownej ocenie na każdy dzień bilansowy i jest ujmowany do wysokości odzwierciedlającej prawdopodobieństwo osiągnięcia w przyszłości dochodów do opodatkowania, które pozwolą na odzyskanie tego składnika aktywów.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na dzień bilansowy lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na dzień bilansowy.

Grupa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.

Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom. Te zmiany powodują brak odpowiednich punktów odniesienia, niespójne interpretacje oraz nieliczne ustanowione precedensy, które mogłyby mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi, jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami.

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z wysokimi odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest większe, niż w krajach o bardziej dojrzałym systemie podatkowym. W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej.

Z dniem 15 lipca 2016 r. do Ordynacji Podatkowej zostały wprowadzone zmiany w celu uwzględnienia postanowień Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (GAAR). GAAR ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia zapłaty podatku w Polsce. GAAR definiuje unikanie opodatkowania, jako czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej.# Zgodnie z GAAR taka czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny. Wszelkie występowanie (i) nieuzasadnionego dzielenia operacji, (ii) angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, (iii) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących oraz (iv) inne działania o podobnym działaniu do wcześniej wspomnianych, mogą być 25 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego potraktowane jako przesłanka istnienia sztucznych czynności podlegających przepisom GAAR. Nowe regulacje będą wymagać znacznie większego osądu przy ocenie skutków podatkowych poszczególnych transakcji. Klauzulę GAAR należy stosować w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie oraz do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane. Wdrożenie powyższych przepisów umożliwi polskim organom kontroli podatkowej kwestionowanie realizowanych przez podatników prawnych ustaleń i porozumień, takich jak restrukturyzacja i reorganizacja Grupy. Grupa ujmuje i wycenia aktywa lub zobowiązania z tytułu bieżącego i odroczonego podatku dochodowego przy zastosowaniu wymogów MSR 12 „Podatek dochodowy” w oparciu o zysk (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe, uwzględniając ocenę niepewności związanych z rozliczeniami podatkowymi. Gdy istnieje niepewność co do tego, czy i w jakim zakresie organ podatkowy będzie akceptował poszczególne rozliczenia podatkowe transakcji, Grupa ujmuje te rozliczenia uwzględniając ocenę niepewności. Grupa posiada nierozliczone straty podatkowe, ale nie ma istotnych niepewności co do ich rozliczenia w kolejnych latach.

Rezerwy

Rezerwy tworzone są wówczas, gdy na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Jeżeli Grupa spodziewa się, że koszty objęte rezerwą zostaną zwrócone, na przykład na mocy umowy ubezpieczenia, wówczas zwrot ten jest ujmowany, jako odrębny składnik aktywów, ale tylko wtedy, gdy jest rzeczą praktycznie pewną, że zwrot ten rzeczywiście nastąpi. Koszty dotyczące danej rezerwy są wykazane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów po pomniejszeniu o wszelkie zwroty. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie rezerwy w związku z upływem czasu jest ujmowane jako koszty finansowe. Szacunki wyniku oraz skutku finansowego są dokonywane na drodze osądu kierownictwa spółek, wspomaganego dotychczasowymi doświadczeniami dotyczącymi podobnych transakcji oraz – w niektórych przypadkach – raportami niezależnych ekspertów. Stan rezerw weryfikuje się na każdy dzień bilansowy i koryguje w celu odzwierciedlenia bieżącego, najbardziej właściwego szacunku. Jeśli przestało być prawdopodobne, że wystąpienie wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne będzie niezbędne do wypełnienia obowiązku, to rezerwa jest rozwiązywana.

Grupa tworzy następujące rodzaje rezerw:
* na naprawy gwarancyjne – tworzy się na podstawie przyszłych szacowanych kosztów napraw gwarancyjnych proporcjonalnie do stopnia zaawansowania danego kontraktu,
* na sprawy sporne.

Stan założeń do wykonania szacunków oraz wysokość rezerw są weryfikowane są na każdy dzień bilansowy.

Świadczenia pracownicze

Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych obejmują zobowiązania z tytułu bieżących wynagrodzeń, szacowanych premii pracowniczych oraz niewykorzystanych urlopów w równowartości ilości pozostałych do wykorzystania dni urlopowych przemnożonych przez średnią stawkę dzienną wynagrodzenia brutto. Grupa ponosi również koszty związane z funkcjonowaniem Pracowniczych Planów Kapitałowych („PPK”) poprzez dokonywanie wpłat do funduszu inwestycyjnego. Stanowią one świadczenia po okresie zatrudnienia w formie programu określonych składek. Grupa rozpoznaje koszty wpłat na PPK w tej samej pozycji kosztów, w której ujmuje koszty wynagrodzeń, od których są naliczane. Zobowiązania z tytułu PPK są prezentowane w ramach innych zobowiązań.

Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych obejmują także zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń. W przypadku takich programów, Grupa opłaca stałe składki na rzecz odrębnego podmiotu (funduszu), w rezultacie ryzyko aktuarialne (świadczenia będą niższe od przewidywanych) oraz ryzyko inwestycyjne (zainwestowane aktywa będą niewystarczające) do zrealizowania przewidywanych świadczeń obciążają Grupę.

26 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Płatności w formie akcji

Pracownicy (w tym członkowie zarządu) Grupy otrzymują nagrody w formie akcji. Świadczenie to klasyfikowane jest jako program płatności opartych na akcjach rozliczany w instrumentach kapitałowych. Wartość godziwa akcji przyznawanych na podstawie Programu Motywacyjnego wykazywana jest jako koszt świadczeń pracowniczych. Równocześnie ujmowane jest odpowiednie zwiększenie kapitałów własnych. Koszt transakcji rozliczanych z pracownikami w instrumentach kapitałowych jest wyceniany przez odniesienie do wartości godziwej na dzień przyznania praw. Wartość godziwa ustalana jest przez niezależnego rzeczoznawcę w oparciu o model dwumianowy. Przy wycenie transakcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych uwzględniane są rynkowe warunki nabycia uprawnień (związane z ceną akcji Grupy) oraz warunki inne niż warunki nabycia uprawnień. Koszt transakcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych jest ujmowany wraz z odpowiadającym mu wzrostem wartości kapitału własnego w okresie, w którym spełnione zostały warunki dotyczące efektywności/ wyników lub/ i świadczenia pracy bądź usług, kończącym się w dniu, w którym określeni pracownicy zdobędą pełne uprawnienia do świadczeń („dzień nabycia praw”). Skumulowany koszt ujęty z tytułu transakcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych na każdy dzień bilansowy do dnia nabycia praw odzwierciedla stopień upływu okresu nabywania praw oraz liczbę nagród, do których prawa – w opinii Zarządu Grupy na ten dzień, opartej na możliwie najlepszych szacunkach liczby instrumentów kapitałowych – zostaną ostatecznie nabyte. Żadne koszty nie są ujmowane z tytułu nagród, do których prawa nie zostaną ostatecznie nabyte, z wyjątkiem nagród, w przypadku których nabycie praw zależy od warunków rynkowych lub warunków innych niż warunki nabycia uprawnień, które są traktowane jako nabyte bez względu na fakt spełnienia warunków rynkowych lub warunków innych niż warunki nabycia uprawnień, pod warunkiem spełnienia wszystkich innych warunków dotyczących efektywności/ wyników lub/ i świadczenia pracy bądź usług. W przypadku modyfikacji warunków przyznawania nagród rozliczanych w instrumentach kapitałowych, w ramach spełnienia wymogu minimum ujmuje się koszty, jak w przypadku, gdyby warunki te nie uległy zmianie. Ponadto, ujmowane są koszty z tytułu każdego wzrostu wartości transakcji w wyniku modyfikacji, wycenione na dzień zmiany. W przypadku anulowania nagrody rozliczanej w instrumentach kapitałowych, jest ona traktowana w taki sposób, jakby prawa do niej zostały nabyte w dniu anulowania, a wszelkie jeszcze nieujęte koszty z tytułu nagrody są niezwłocznie ujmowane. Dotyczy to również nagród w przypadku, których warunki inne niż warunki nabycia uprawnień będące pod kontrolą Grupy lub pracownika nie są spełnione. Jednakże w przypadku zastąpienia anulowanej nagrody nową nagrodą – określoną jako nagroda zastępcza w dniu jej przyznania, nagroda anulowana i nowa nagroda są traktowane tak, jakby stanowiły modyfikację pierwotnej nagrody, tj. w sposób opisany w paragrafie powyżej.

Akcje własne

Jednostka dominująca nabywa akcje własne na rynku w dacie ich przyznania i utrzymuje jako akcje własne do czasu nabycia uprawnień do nich. Akcje własne są wyceniane w wartości godziwej na dzień ujęcia, a następnie wykazywane w koszcie nabycia jako pozycja pomniejszająca kapitały własne.

Aktywa kontraktowe

Aktywa kontraktowe obejmują nadwyżkę szacunkowych przychodów wynikających z zaawansowania realizacji kontraktów długoterminowych mierzonych stopniem spełnienia zobowiązania opisanym poniżej nad otrzymanymi zaliczkami i nad wysokością zafakturowania kontraktu.

Zobowiązania kontraktowe

Zobowiązania kontraktowe odzwierciedlają zobowiązania Grupy do wyświadczenia usługi lub dostarczenia sprzętu klientowi, za które Grupa otrzymała już wynagrodzenie w postaci zaliczki lub jest ono należne w oparciu o wystawioną fakturę. Zobowiązania kontraktowe powiększane są również o koszty kooperacji, w sytuacji gdy koszty te są istotne i tym samym rozpoznawane procentem zaawansowania prac.

Koszty kontraktowe

Koszty kontraktowe obejmują dodatkowe koszty doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem, czyli takie, których jednostka nie poniosłaby, jeżeli umowa nie zostałaby zawarta.

27 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego# Koszty kontraktowe
Grupa identyfikuje w ramach prowadzonej działalności operacyjnej koszty kontraktowe spełniające poniższe kryteria:
* koszty te są bezpośrednio powiązane z umową lub przewidywaną umową, którą jednostka może wyraźnie zidentyfikować;
* koszty te prowadzą do wytworzenia lub ulepszenia zasobów Grupy, które będą wykorzystywane do spełnienia (lub do dalszego spełniania) zobowiązań do wykonania świadczenia w przyszłości.

Dodatkowe koszty doprowadzenia do zawarcia umowy obejmują prowizje od sprzedaży. Koszty kontraktowe są ujmowane w aktywach kontraktowych i systematycznie amortyzowane, z uwzględnieniem stopnia zaawansowania realizacji kontraktu, z którymi są powiązane w przypadku jeżeli dotyczą kontraktu, od którego przychody ujmowane są w czasie lub jednorazowo w momencie ujęcia przychodów w przypadku kontraktu, od którego przychody ujmowane są w punkcie czasu.

Dotacje projektów rozwojowych

Obejmują w szczególności dotacje rządowe na sfinansowanie aktywów. Otrzymane dofinasowanie na prace rozwojowe w wartości uzyskanych środków pomniejszają wartość bilansową składnika aktywów. W sprawozdaniu z całkowitych dochodów, rozliczenie otrzymanych dotacji Grupa prezentuje jako pomniejszenie kosztów odpisów amortyzacyjnych związanych z tymi aktywami. Dotacje nie zwiększają bezpośrednio kapitału własnego.

Przychody

Przychody ze sprzedaży ujmuje się w kwocie wynagrodzenia, którego Grupa oczekuje w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub wykonanie przyrzeczonych usług. Głównymi źródłami przychodów Grupy jest sprzedaż:
* pieców próżniowych,
* pieców aluminiowych,
* pieców topialnych,
* usług posprzedażowych m.in. serwis urządzeń.

Grupa stosuje MSSF 15 Przychody z umów z klientami do wszystkich umów z klientami, z wyjątkiem umów leasingowych objętych zakresem MSSF 16 Leasing, instrumentów finansowych i innych praw lub zobowiązań umownych objętych zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe, MSSF 11 Wspólne ustalenia umowne, MSR 27 Jednostkowe sprawozdania finansowe i MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach.

Podstawową zasadą MSSF 15 jest ujmowanie przychodów w momencie transferu dóbr i usług do klienta, w wartości odzwierciedlającej cenę oczekiwaną przez Grupę, w zamian za przekazanie tych dóbr i usług. MSSF 15 nakazuje, aby wszystkie umowy sprzedaży były rozpoznawane przy wykorzystaniu tzw. modelu pięciu kroków, obejmującego następujące etapy:
* identyfikacja umowy z klientem,
* identyfikacja zobowiązania do wykonania świadczenia w ramach umowy z klientem,
* określenie ceny transakcji,
* alokacja ceny transakcji do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia,
* ujęcie przychodów w momencie realizacji zobowiązania wynikającego z umowy.

Identyfikacja umowy z klientem

Grupa ujmuje umowę z klientem tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria:
* Strony umowy zawarły umowę (w formie pisemnej, ustnej lub zgodnie z innymi zwyczajowymi praktykami handlowymi) i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków;
* Grupa jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane;
* Grupa jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane;
* umowa ma treść ekonomiczną (tzn. można oczekiwać, że w wyniku umowy ulegnie zmianie ryzyko, rozkład w czasie lub kwota przyszłych przepływów pieniężnych Grupy); oraz
* jest prawdopodobne, że Grupa otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi.

Identyfikacja zobowiązań do wykonania świadczenia

W momencie zawarcia umowy Grupa dokonuje oceny dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie z klientem i identyfikuje jako zobowiązanie do wykonania świadczenia każde przyrzeczenie do przekazania na rzecz klienta dobra lub usługi (lub pakietu dóbr lub usług), które można wyodrębnić lub grupy odrębnych dóbr lub usług, które są zasadniczo takie same i w przypadku których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter. Usługi przyrzeczone klientowi są odrębne, jeżeli spełnione są obydwa następujące warunki:
* klient może odnosić z nich korzyści bezpośrednio, albo poprzez powiązanie z innymi zasobami, które są dla niego łatwo dostępne, oraz
* zobowiązanie Grupy do wykonania usługi na rzecz klienta można zidentyfikować jako odrębne w stosunku do innych zobowiązań określonych w umowie.

Cena transakcyjna

W celu ustalenia ceny transakcyjnej Grupa uwzględnia warunki umowy oraz stosowane przez nią zwyczajowe praktyki handlowe. Cena transakcyjna to kwota wynagrodzenia, które – zgodnie z oczekiwaniem Grupy – będzie jej przysługiwać w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta, z wyłączeniem kwot pobranych w imieniu osób trzecich (na przykład niektórych podatków od sprzedaży). Wynagrodzenie określone w umowie z klientem może obejmować kwoty stałe, kwoty zmienne lub oba te rodzaje kwot. Podczas ustalania ceny transakcyjnej Grupa rozważa występowanie wynagrodzenia zmiennego (rabaty, premie i kary umowne), jednak co do zasady tego typu komponenty w umowach nie występują.

Przypisanie ceny transakcyjnej do zobowiązań do wykonania świadczenia

Grupa przypisuje cenę transakcyjną do każdego zobowiązania do wykonania świadczenia (lub do odrębnego dobra lub odrębnej usługi) w kwocie, która odzwierciedla kwotę wynagrodzenia, które – zgodnie z oczekiwaniem Grupy – przysługuje jej w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług klientowi.

Spełnianie zobowiązań do wykonania świadczenia

Grupa ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi. Grupa ujmuje przyrzeczone dobra oraz usługi montażu jako jedno zobowiązanie do wykonania świadczenia, ze względu na fakt, iż są to świadczenia nierozłączne.

Przekazanie kontroli w miarę upływu czasu

W przypadku gdy spełniony jest jeden z poniższych kryteriów MSSF 15.35:
* klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia jednostki, w miarę wykonywania przez jednostkę tego świadczenia; lub
* w wyniku wykonania świadczenia przez jednostkę powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów (na przykład produkcja w toku), a kontrolę nad tym składnikiem aktywów – w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje; lub
* w wyniku wykonania świadczenia przez jednostkę nie powstaje składnik aktywów o alternatywnym zastosowaniu dla jednostki, a jednostce przysługuje egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie.

Grupa przenosi kontrolę nad dobrem lub usługą w miarę upływu czasu i tym samym spełnia zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz ujmuje przychody w miarę upływu czasu. Przychodami podlegającymi rozliczaniu w czasie są przychody udokumentowane. Za przychody udokumentowane uznaje się przychody zagwarantowane na podstawie umów pierwotnych skorygowanych o wszelkie następne zmiany umowy (aneksy). Zmiany w przychodach z umowy są uwzględniane w przypadku, gdy istnieje pewność (podpisana umowa bądź aneksy do umowy) lub co najmniej wysokie prawdopodobieństwo (parafowane aneksy do umowy, bądź umowy wstępne), że odbiorca zaakceptuje zmiany i kwoty przychodów wynikające z tych zmian, oraz wartość tych przychodów może być wiarygodnie wyceniona. Grupa ujmuje również w czasie istotne koszty kooperacji (podwykonawstwa). Koszty te są rozpoznawane procentem zaawansowania prac, gdy przekraczają kwotę 50 tysięcy złotych. Procent zaawansowania prac podawany jest Grupie przez kooperanta.

Przekazanie kontroli w określonym momencie

Jeżeli zobowiązanie do wykonania świadczenia nie jest spełniane w czasie, wówczas jest ono spełniane w określonym momencie i w tym momencie ujmowany jest przychód ze sprzedaży. W celu określenia momentu spełnienia zobowiązania i ujęcia przychodu uwzględniane są wymogi dotyczące przeniesienia na klienta kontroli nad przyrzeczonym składnikiem aktywów. Następujące okoliczności mogą wskazywać na przeniesienie kontroli:
* jednostka ma bieżące prawo do zapłaty za składnik aktywów,
* klient posiada tytuł prawny do składnika aktywów,
* składnik aktywów został fizycznie przekazany klientowi,
* klient ponosi istotne ryzyko i uzyskuje istotne korzyści wynikające z własności składnika aktywów,
* klient przyjął składnik aktywów.

Grupa ujmuje również przychód w określonym momencie biorąc pod uwagę istotność kontraktu. Poniżej kwoty 200 tysięcy złotych lub 50 tysięcy euro lub 40 tysięcy funtów lub 60 tysięcy dolarów przychód ujmowany jest w punkcie czasu.

Metody pomiaru spełnienia zobowiązania

Metodą pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania jest metoda oparta o nakłady. Jest to miara stopnia zaawansowania polegająca na odniesieniu poniesionych rzeczywistych kosztów do ogółu szacowanych kosztów planowanych wykonania danego kontraktu. Na koszty rzeczywiste składają się koszty poniesione przez Grupę oraz koszty kooperacji (podwykonawców).

Zaliczki na poczet umowy

Zaliczki (przedpłaty) uzyskane na poczet umowy w kwocie przekraczającej poziom oszacowanych przychodów przypadających na dany okres sprawozdawczy wykazywane są w pozycji zobowiązań jako zobowiązania kontraktowe. Natomiast zaliczki do kwoty oszacowanych przychodów na kontrakcie pomniejszają należności wynikające z rozliczenia kontraktów długoterminowych.

Ujęcie przychodów na dzień bilansowy

Nadwyżka zafakturowanych przychodów nad rozpoznanymi przychodami w okresie sprawozdawczym jest wykazywana w pozycji zobowiązań kontraktowych.Przychód na koniec okresu sprawozdawczego ustala się proporcjonalnie do stopnia zaawansowania realizacji kontraktu, po odliczeniu przychodów, które wpłynęły na wynik finansowy w poprzednich okresach sprawozdawczych. Dla kontraktów, dla których cena ustalona jest w walucie innej niż funkcjonalna, do kalkulacji przychodu na koniec okresu sprawozdawczego uwzględnia się w pierwszej kolejności do poziomu stopnia zaawansowania realizacji kontraktu kurs waluty z fakturowania częściowego. W celu ustalenia kursu wymiany zaliczek datą transakcji jest data początkowego ujęcia zaliczki jako składnika aktywów lub zobowiązania. Jeżeli istnieje wiele płatności lub wpływów zaliczkowych, ustala się datę transakcji w odniesieniu do każdej płatności lub wpływu. Oszacowane przychody na kontrakcie przypadające w danym okresie sprawozdawczym ujmuje się w przychodach okresu, jako przychody ze sprzedaży produktów i usług natomiast w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa kontraktowe. Wynagrodzenie z tytułu zawartych przez Grupę umów jest stałe i nie ma zmiennych elementów. Zawierane umowy mają jedno zobowiązanie do świadczenia usług, ponieważ charakter dokonywanej dostawy wymusza świadczenie usługi kompleksowej tj. dostawy z montażem. Z uwagi na poziom skomplikowania instalacji urządzenia, przedmiotem świadczenia nie jest wyłącznie nabycie samego urządzenia, ale również nadzoru nad jego montażem oraz szkolenia, niezbędnego z punktu widzenia prawidłowego uruchomienia i obsługi urządzenia.

Leasing

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania

Grupa rozpoznaje aktywa z tytułu prawa do użytkowania w dacie rozpoczęcia leasingu (tj. dzień, kiedy bazowy składnik aktywów jest dostępny do użytkowania). Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wyceniane są według kosztu, pomniejszone o łączne odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości, skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązań z tytułu leasingu. Koszt aktywów z tytułu prawa do użytkowania obejmuje kwotę ujętych zobowiązań z tytułu leasingu, poniesionych początkowych kosztów bezpośrednich oraz wszelkich opłat leasingowych zapłaconych w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe. O ile Grupa nie ma wystarczającej pewności, że na koniec okresu leasingu uzyska tytuł własności przedmiotu leasingu, ujęte aktywa z tytułu prawa do użytkowania są amortyzowane metodą liniową przez krótszy z dwóch okresów: szacowany okres użytkowania lub okres leasingu. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania podlegają analizie pod kątem utraty wartości w razie zaistnienia przesłanek wskazujących na utratę wartości.

Zobowiązania z tytułu leasingu

W dacie rozpoczęcia leasingu, Grupa wycenia zobowiązania z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe obejmują opłaty stałe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe, zmienne opłaty, które zależą od indeksu lub stawki oraz kwoty, których zapłaty oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej. Opłaty leasingowe obejmują również cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć jej wykonanie przez Grupę oraz płatności kar pieniężnych za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano możliwość wypowiedzenia leasingu przez Grupę. Zmienne opłaty leasingowe, które nie zależą od indeksu lub stopy, są ujmowane jako koszty w okresie, w którym następuje zdarzenie lub warunek powodujący płatność. Przy obliczaniu wartości bieżącej opłat leasingowych Grupa stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy w dniu rozpoczęcia leasingu, jeżeli stopy procentowej leasingu nie można z łatwością ustalić. Po dacie rozpoczęcia kwota zobowiązań z tytułu leasingu zostaje zwiększona w celu odzwierciedlenia odsetek i zmniejszona o dokonane płatności leasingowe.

31 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Ponadto wartość bilansowa zobowiązań z tytułu leasingu podlega ponownej wycenie w przypadku zmiany okresu leasingu, zmiany zasadniczo stałych opłat leasingowych lub zmiany osądu odnośnie zakupu aktywów bazowych.

Leasing krótkoterminowy i leasing aktywów o niskiej wartości

Grupa stosuje zwolnienie z ujmowania leasingu krótkoterminowego do swoich krótkoterminowych umów leasingu (tj. umów, których okres leasingu wynosi 12 miesięcy lub krócej od daty rozpoczęcia i nie zawiera opcji kupna). Grupa stosuje również zwolnienie w zakresie ujmowania leasingu aktywów o niskiej wartości. Niska wartość w przypadku leasingu samochodów i maszyn wynosi 5 tysięcy złotych, natomiast w przypadku budynków- 5 tysięcy dolarów. Opłaty leasingowe z tytułu leasingu krótkoterminowego i leasingu aktywów o niskiej wartości ujmowane są jako koszty metodą liniową przez okres trwania leasingu.

Grupa jako leasingodawca

Umowy leasingowe, zgodnie z którymi Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie pożytki wynikające z posiadania przedmiotu leasingu, zaliczane są do umów leasingu operacyjnego. Początkowe koszty bezpośrednie poniesione w toku negocjowania umów leasingu operacyjnego dodaje się do wartości bilansowej środka stanowiącego przedmiot leasingu i ujmuje przez okres trwania leasingu na tej samej podstawie, co przychody z tytułu wynajmu. Warunkowe opłaty leasingowe są ujmowane jako przychód w okresie, w którym staną się należne.

Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

Skonsolidowane sprawozdania finansowe Grupy zostały przedstawione w PLN, które są również walutą funkcjonalną jednostki dominującej. Dla każdej z jednostek zależnych ustalana jest waluta funkcjonalna i aktywa oraz zobowiązania danej jednostki są mierzone w tej walucie funkcjonalnej. Grupa stosuje metodę konsolidacji bezpośredniej i wybrała sposób rozliczania zysków lub strat z przeliczenia, który jest zgodny z tą metodą.

Transakcje i salda

Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną według średniego kursu NBP obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień transakcji. Na koniec okresu sprawozdawczego wyrażone w walucie obcej pozycje pieniężne przelicza się przy zastosowaniu średniego kursu NBP obowiązującego na dzień wyceny dla danej waluty. Pozycje niepieniężne wyrażone w walutach obcych i wyceniane w wartości godziwej wykazywane są według kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej, tj. średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień. Zyski i straty z tytułu różnic kursowych powstałe w wyniku rozliczenia transakcji w walucie obcej oraz wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu.

VII. ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH

Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy wymaga od Zarządu jednostki dominującej osądów, szacunków oraz założeń, które mają wpływ na prezentowane przychody, koszty, aktywa i zobowiązania i powiązane z nimi noty oraz ujawnienia dotyczące zobowiązań warunkowych. Niepewność co do tych założeń i szacunków może spowodować istotne korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w przyszłości.

Stawki amortyzacyjne

Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalana jest na podstawie przewidywanego okresu użytkowania składników rzeczowego majątku trwałego oraz wartości niematerialnych. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

32 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Stawki amortyzacyjne dla aktywów z tytułu praw do użytkowania na podstawie umów leasingu

W przypadku jeżeli umowa leasingu zawiera opcję wykupu przedmiotu leasingu, za której zapłata została zaliczona w poczet minimalnych opłat leasingowych jako okres amortyzacji przyjmuje się okres użytkowania równy okresowi ekonomicznej użyteczności bazowego składnika aktywów. W przypadku, gdy wartość opcji zakupu nie została zaliczona do minimalnych opłat leasingowych – okresem amortyzacji jest okres trwania umowy leasingowej.

Istotne osądy i szacunki dotyczące okresu leasingu oraz stopy dyskonta

Grupa posiada umowy leasingu nieruchomości, samochodów, maszyn, oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów.

Okres leasingu wynosi:

• Nieruchomości od 2 do 4 lat
• Samochody od 4 do 5 lat
• Maszyny od 4 do 5 lat
• Prawo wieczystego użytkowania gruntów od 68 do 82 lat

Niektóre umowy leasingowe zawierają opcje przedłużenia lub wypowiedzenia leasingu. Grupa posiada również umowy leasingu urządzeń czy samochodów, których okres leasingu wynosi 12 miesięcy lub krócej oraz umowy leasingowe o niskiej wartości. Grupa korzysta ze zwolnienia dla leasingów krótkoterminowych i leasingów, w przypadku których bazowy składnik aktywów ma niską wartość. Zobowiązania Grupy z tytułu leasingu zabezpieczone są tytułem własności leasingodawcy do przedmiotu leasingu. Zasadniczo Grupa nie jest uprawniona do przekazania leasingowanych aktywów w subleasing, ani też do cesji praw przysługujących jej na podstawie umów leasingu. Niektóre umowy zawierają wymagania dotyczące poziomów określonych wskaźników finansowych. Grupa nie dysponuje stopami procentowymi leasingu wynikającymi z umów i stosuje krańcowe stopy oprocentowania długu. Krańcowa stopa procentowa to stopa, którą Grupa musiałaby zapłacić, aby na podobny okres i przy podobnych zabezpieczeniach pożyczyć środki niezbędne do zakupu składnika aktywów o podobnej wartości, co składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podobnym środowisku gospodarczym.| Waluta płatności | Stopa dyskonta |
|---|---|
| PLN | 7-12% |
| USD | 7-10% |
| CNY | 7-12% |

Istotne osądy i szacunki przy określaniu okresu leasingu umów z opcjami przedłużenia

Grupa ustala okres leasingu jako nieodwołalny okres leasingu, łącznie z okresami objętymi opcją przedłużenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że opcja zostanie zrealizowana, oraz okresami objętymi opcją wypowiedzenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że opcja nie zostanie wykonana. Grupa ma możliwość, w ramach niektórych umów leasingu, wydłużyć okres trwania leasingu aktywów. Grupa stosuje osąd przy ocenie, czy istnieje wystarczająca pewność skorzystania z opcji przedłużenia. Oznacza to, że uwzględnia wszystkie istotne fakty i okoliczności, które stanowią zachętę ekonomiczną do jej przedłużenia lub karę ekonomiczną za jej nieprzedłużenie.

Po dacie rozpoczęcia Grupa ponownie ocenia okres leasingu, jeśli wystąpi znaczące zdarzenie lub zmiana okoliczności pozostających pod jej kontrolą i wpływa na jej zdolność do wykonywania (lub niewykonywania) opcji przedłużenia (np. zmiana strategii biznesowej).

Ujmowanie kosztów na prace rozwojowe

Grupa ujmuje koszty na pracę rozwojowe wtedy i tylko wtedy, gdy jest w stanie wykazać:
* możliwość, z technicznego punktu widzenia, ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby nadawał się on do użytkowania lub sprzedaży;
* zamiar ukończenia składnika wartości niematerialnych;
* zdolność do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych;
* sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne;
* dostępność odpowiednich środków technicznych, finansowych i innych, które mają służyć ukończeniu prac rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych;
* możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych.

Analizując powyższe Grupa ocenia, czy składnik wartości niematerialnych wytworzony przez jednostkę spełnia kryteria dotyczące ujmowania, ponadto proces powstawania aktywów dzielony jest na:
a) etap prac badawczych oraz
b) etap prac rozwojowych

W przypadku, gdy Grupa nie jest w stanie oddzielić etapu prac badawczych od etapu prac rozwojowych przedsięwzięcia prowadzącego do wytworzenia składnika wartości niematerialnych, traktuje nakłady na to przedsięwzięcie, jak gdyby zostały poniesione wyłącznie na etapie prac badawczych.

Utrata wartości poniesionych kosztów na prace rozwojowe

Grupa przeprowadza coroczne testy na utratę wartości poniesionych kosztów na niezakończone prace rozwojowe, w przypadku wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania oraz w przypadku istnienia wartości niematerialnych, które nie są użytkowane. Testy tych wartości niematerialnych przeprowadzane są na odpowiednim poziomie wynikającym z przypisania aktywów Grupy do Ośrodków Wypracowujących Środki Pieniężne. Wartości niematerialne w postaci nakładów na prace rozwojowe są testowane na poziomie grupy ośrodków wraz z aktywami korporacyjnymi.

Utrata wartości firmy

Wartość firmy i wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania nie podlegają amortyzacji, lecz są testowane pod kątem możliwej utraty wartości co roku lub częściej, jeśli zdarzenia bądź zmiany okoliczności wskazują na możliwą utratę wartości.

Grupa przeprowadza testy na utratę wartości firmy. Wymaga to przypisania wartości firmy do poszczególnych ośrodków wypracowujących środki pieniężne a następnie oszacowania wartości odzyskiwalnej każdego ośrodka wypracowującego środki pieniężne. Wartość odzyskiwalna stanowi wyższa z dwóch kwot: wartość godziwą aktywów, pomniejszona o koszty zbycia, lub wartość użytkowa. Dla potrzeb analizy utraty wartości pozycji wartość firmy Grupa dokonuje oszacowania jej wartości użytkowej. Oszacowanie wartości użytkowej polega na ustaleniu przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez ośrodek wypracowujący środki pieniężne i wymaga ustalenia stopy dyskontowej oraz jej zastosowania w celu obliczenia bieżącej wartości tych przepływów. Przyjęte w tym celu założenia zostały przedstawione w nocie 12.

Utrata wartości innych aktywów trwałych

Inne aktywa, poza wartościami niematerialnymi o nieokreślonym okresie użytkowania i wartością firmy, analizuje się pod kątem utraty wartości, ilekroć jakieś zdarzenia lub zmiany okoliczności wskazują, że wartość bilansowa może nie być odzyskiwalna. Odpis z tytułu utraty wartości ujmuje się w wysokości kwoty, o jaką wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna stanowi wyższa z dwóch kwot: wartość godziwa aktywów, pomniejszona o koszty zbycia, lub wartość użytkowa.

Dla potrzeb analizy utraty wartości, aktywa grupuje się identyfikując najmniejsze, możliwe do określenia zespoły aktywów generujące wpływy pieniężne, w znacznym stopniu niezależne od wpływów pieniężnych pochodzących z innych aktywów lub grup aktywów (ośrodki wypracowujące środki pieniężne). Wcześniej stwierdzona utrata wartości aktywów niefinansowych (innych niż wartość firmy) oceniana jest na każdy dzień bilansowy pod kątem występowania przesłanek wskazujących na możliwość odwrócenia dokonanego odpisu.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Grupa ujmuje aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do wszystkich różnic przejściowych w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że zostanie osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na ich wykorzystanie.

Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i rentowych

Odprawy emerytalne i rentowe, w spółkach Grupy będących spółkami podlegającymi polskim uregulowaniom prawnym, wypłacane są zgodnie z zapisami art. 92 Kodeksu Pracy. Natomiast odprawy emerytalne i rentowe w spółkach zagranicznych wypłacane są zgodnie z lokalnymi uregulowaniami prawnymi lub porozumieniami z grupami pracowniczymi. Wycena aktuarialna świadczeń długo – i krótkoterminowych dokonywana jest na koniec każdego roku obrotowego.

Rezerwy na koszty gwarancyjne

Grupa udziela gwarancji na sprzedane produkty, które stanowią zapewnienie klienta, że dany produkt jest zgodny z ustaloną przez strony specyfikacją. Ponieważ nie stanowią one odrębnej usługi pod kątem MSSF 15 Grupa ujmuje takie gwarancje zgodnie z MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. Rezerwę na naprawy gwarancyjne szacuje się na bazie danych historycznych dotyczących kosztów wytworzenia sprzedanych urządzeń oraz kosztów napraw gwarancyjnych poniesionych w latach poprzednich.

Rezerwa na sprawy sporne dotyczące ekspozycji na azbest

Zgodnie z osądem Zarządu Grupy, postępowania sporne w zakresie ekspozycji na azbest nie spełniają wymagań do rozpoznania rezerwy i są ujmowane jako zobowiązanie warunkowe. Ujawnienia w tym zakresie zostały przedstawione w sprawozdaniu finansowym w nocie 34. Wypływ środków pieniężnych nie jest wystarczająco prawdopodobny, gdyż historycznie wszystkie płatności z tytułu ugód były realizowane bezpośrednio przez ubezpieczycieli.

Kontrakty długoterminowe

W przypadku kontraktów rozliczanych w czasie przychody rozpoznawane są zgodnie ze stopniem zaawansowania spełnienia świadczenia, natomiast w pozostałych przypadkach przychody rozpoznawane są w momencie przekazania kontroli nad produktem do klienta zewnętrznego. Miarą stopnia zaawansowania jest relacja poniesionych rzeczywistych kosztów do ogółu szacowanych według najlepszej wiedzy Grupy kosztów planowanych wykonania danego kontraktu (metoda oparta o nakłady).

Grupa na koniec każdego okresu sprawozdawczego dokonuje szacunków wyniku na każdym kontrakcie. W przypadku możliwości wystąpienia straty na kontrakcie, jest ona niezwłocznie ujmowana w rachunku zysków i strat w postaci rezerwy na przyszłe koszty realizacji kontraktu. Na nieuniknione koszty wynikające z umowy składają się m.in. koszty netto zakończenia umowy, odpowiadające niższej spośród kwot kosztów wypełnienia umowy i kosztów wszelkich odszkodowań lub kar wynikających z jej niewypełnienia. Wysokość straty określa się niezależnie od: faktu rozpoczęcia prac wynikających z umowy, stanu zaawansowania prac wynikających z umowy oraz wysokości przewidywanych zysków z tytułu innych umów.

Przychodami podlegającymi rozliczaniu w czasie są przychody zagwarantowane na podstawie umów pierwotnych skorygowanych o wszelkie następne zmiany umowy (aneksy). Zmiany w przychodach z umowy są uwzględniane w przypadku, gdy obie strony umowy zaakceptują zmiany i kwoty przychodów wynikające z tych zmian, oraz wartość tych przychodów może być wiarygodnie wyceniona.

Pochodne instrumenty finansowe

Instrumenty pochodne ujmuje się początkowo w wartości godziwej umów momencie, gdy Grupa staje się stroną umowy, a następnie przeszacowuje do wartości godziwej na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Zmiany wartości godziwej ujmuje się bezpośrednio w wynik, chyba że dany instrument wykorzystywany jest jako instrument zabezpieczający. W takim przypadku moment ujęcia w wynik zależy od charakteru powiązania zabezpieczającego.

VIII. ZMIANY ZASAD (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI ORAZ KOREKTY

Za wyjątkiem zmian wynikających z wprowadzenia nowych lub zmiany standardów obowiązujących dla okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później, Grupa przygotowując sprawozdanie finansowe zastosowała te same zasady rachunkowości, co opisane w sprawozdaniu finansowym sporządzonym na dzień i za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku.# IX. STANDARDY ORAZ INTERPRETACJE NIEZASTOSOWANE W NINIEJSZYM SPRAWOZDANIU FINANSOWYM

Standardy i Interpretacje

Standardy i Interpretacje	Rodzaj przewidywanej zmiany w zasadach rachunkowości
Zmiany do MSR 21 „Skutki zmian kursów wymiany walut obcych”: Brak wymienialności	(Obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2025 r. i później, wcześniejsze zastosowanie jest dozwolone) Zgodnie z MSR 21 „Skutki zmian kursów walut obcych” przy przeliczaniu transakcji w walutach obcych spółka stosuje natychmiastowy kurs wymiany walut. W niektórych jurysdykcjach natychmiastowy kurs wymiany nie jest dostępny, ponieważ waluty nie można wymienić na inną walutę. MSR 21 został zmieniony w celu wyjaśnienia: - kiedy waluta jest wymienialna na inną walutę; oraz - jak spółka szacuje natychmiastowy kurs wymiany, gdy waluta nie jest wymienialna. Zmiany zawierają także dodatkowe wymogi ujawnień, które mają pomóc użytkownikom ocenić wpływ zastosowania oszacowanego kursu wymiany na sprawozdanie finansowe.
Zmiany do MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych oraz MSSF 7 Instrumenty finansowe: Ujawnianie informacji: -Umowy finansowania zobowiązań wobec dostawców	(Obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 r. lub później. Nie jest wymagane ujawnianie danych porównawczych za poprzednie okresy sprawozdawcze oraz informacji na początek rocznego okresu sprawozdawczego, w którym jednostka zastosowała zmiany po raz pierwszy. Ponadto, jednostka nie ma obowiązku ujawniania informacji wymaganych przez zmiany do MSR 7 oraz MSSF 7 za jakikolwiek okres śródroczny prezentowany w ramach rocznego okresu sprawozdawczym, w którym jednostka stosuje te zmiany po raz pierwszy. Wcześniejsze zastosowanie jest dozwolone). Zmiany wprowadzają dodatkowe wymogi dotyczące ujawniania przez spółkę informacji o umowach finansowania zobowiązań wobec dostawców, które umożliwią użytkownikom (inwestorom) ocenę wpływu tych umów na zobowiązania i przepływy pieniężne spółki oraz ekspozycję spółki na ryzyko płynności. Zmiany mają zastosowanie do umów finansowania zobowiązań wobec dostawców (nazywanych również umowami finansowania łańcucha dostaw, finansowania zobowiązań lub faktoringu odwrotnego), które mają wszystkie poniższe cechy: - podmiot finansujący (zwany również faktorem) płaci kwoty, które firma (kupujący) jest winna swoim dostawcom; - firma zgadza się zapłacić zgodnie z warunkami umów w tym samym dniu lub w późniejszym terminie niż jej dostawcy otrzymują zapłatę; - firma otrzymuje wydłużone terminy płatności lub dostawcy korzystają z wcześniejszych terminów płatności w porównaniu z terminem płatności faktury. Zmiany te nie dotyczą jednak umów o finansowanie należności lub zapasów.
Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem	(Data wejścia w życie odroczona na czas nieokreślony. Dostępne do opcjonalnego przyjęcia w pełnych sprawozdaniach finansowych MSSF. Komisja Europejska postanowiła odroczyć zatwierdzenie na czas nieokreślony; jest mało prawdopodobne, że zostanie ono zatwierdzone przez UE w przewidywalnej przyszłości) Zmiany doprecyzowują, że w przypadku transakcji dotyczącej jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia, zakres rozpoznania zysku lub straty zależy od tego, czy sprzedane lub wniesione aktywa stanowią przedsięwzięcie, w taki sposób, że: - pełny zysk lub stratę ujmuje się, gdy transakcja pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem obejmuje przeniesienie składnika aktywów lub aktywów stanowiących działalność gospodarczą (niezależnie od tego, czy są one zlokalizowane w jednostce zależnej, czy nie), podczas gdy częściowy zysk lub stratę ujmuje się, gdy transakcja pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem obejmuje aktywa, które nie stanowią działalności gospodarczej, nawet jeśli aktywa te znajdują się w jednostce zależnej.
Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Zobowiązania krótkoterminowe lub długoterminowe zawierające warunki dotyczące wskaźników finansowych określone w umowie kredytowej (kowenantów)	(Obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 r. i później, powinny być stosowane retrospektywnie. Wcześniejsze zastosowanie jest dozwolone. W przypadku jednostek, które wcześniej przyjęły poprzednio wydane, ale jeszcze nieobowiązujące zmiany z 2020 r., mają zastosowanie szczególne wymogi przejściowe.) Zgodnie z obowiązującymi wymogami MSR 1, jednostki klasyfikują zobowiązanie jako krótkoterminowe, gdy nie posiadają bezwarunkowego prawa do odroczenia uregulowania zobowiązania o co najmniej 12 miesięcy od dnia bilansowego. Zmiany wprowadzone w 2020 r. usunęły wymóg, aby prawo było bezwarunkowe, a zamiast tego wymagają, aby prawo do odroczenia płatności istniało na dzień sprawozdawczy i posiadało uzasadnienie (na klasyfikację zobowiązań nie mają wpływu intencje lub oczekiwania kierownictwa co do tego, czy spółka skorzysta z prawa do odroczenia uregulowania zobowiązania lub zdecyduje się na wcześniejsze rozliczenie). Zmiany wprowadzone w 2022 r. precyzują ponadto, że w przypadku gdy prawo do odroczenia uregulowania zobowiązania jest uzależnione od spełnienia przez spółkę warunków dotyczących wskaźników określonych w umowie kredytowej (kowenantów), na prezentację zobowiązania jako krótkoterminowe lub długoterminowe. Umowy, których spółka musi przestrzegać po dacie bilansowej, nie wpływają na klasyfikację zobowiązania na ten dzień. Jednak zmiany wymagają od jednostek ujawnienia informacji o tych przyszłych umowach, aby pomóc użytkownikom zrozumieć ryzyko, że zobowiązania te mogą stać się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. Zmiany doprecyzowują również, w jaki sposób jednostka klasyfikuje zobowiązanie, które może być uregulowane w zamian za akcje własne (np. dług zamienny).
Zmiany do MSSF 16 Leasing: Zobowiązanie leasingowe w ramach transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego	(Obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 r. i później, wcześniejsze zastosowanie jest dozwolone) Zmiany do MSSF 16 Leasing wpływają na sposób rozliczania przez sprzedawcę-leasingodawcę zmiennych opłat leasingowych w ramach transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego. Zmiany wprowadzają nowy model księgowania płatności zmiennych i będą wymagać od sprzedających-leasingobiorców ponownej oceny i ewentualnego przekształcenia transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego zawieranych od 2019 r.

Nowe standardy, interpretacje i zmiany do istniejących standardów, które obowiązują w roku 2023.

• Nowy MSSF 17 „Umowy ubezpieczenia” Nowy standard regulujący ujęcie, wycenę, prezentację i ujawnienia dotyczące umów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych. Standard zastępuje dotychczasowy MSSF 4. Zastosowanie standardu nie miało istotnego wpływu na jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki.

• Zmiana MSSF 4 „Umowy ubezpieczenia” Zmiana wydłużyła zwolnienia ze stosowania MSSF 9 do 2023 roku. Zmiana ta nie miała wpływu na jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki.

• Zmiana MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” Rada MSR doprecyzowała, które informacje dotyczące polityki rachunkowości stosowanej przez jednostkę są istotne i wymagają ujawnienia w sprawozdaniu finansowym. Zasady skupiają się na dostosowaniu ujawnień do indywidualnych okoliczności jednostki. Rada przestrzega przed stosowaniem wystandaryzowanych zapisów skopiowanych z MSSF oraz oczekuje, że podstawa wyceny instrumentów finansowych jest istotną informacją. Powyższe zmiany nie miały znaczącego wpływu na jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki.

• Zmiany do MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów: Definicja wartości szacunkowych Rada wprowadziła do standardu definicję szacunku księgowego: Szacunki księgowe to kwoty pieniężne w sprawozdaniu finansowym, które podlegają niepewności wyceny. Powyższe zmiany nie miały znaczącego wpływu na jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki.

• Zmiany do MSR 12 Podatek dochodowy: Podatek odroczony dotyczący aktywa oraz zobowiązania ujętego w wyniku pojedynczej transakcji Rada wprowadziła zasadę, iż jeśli w wyniku transakcji powstają równocześnie dodatnie i ujemne różnice przejściowe w tej samej kwocie, należy ująć aktywa i rezerwy na odroczony podatek dochodowy nawet wówczas, gdy transakcja nie wynika z połączenia, ani nie ma wpływu na wynik księgowy lub podatkowy. Oznacza to konieczność ujmowania aktywów i rezerwy na podatek odroczony np. gdy różnice przejściowe w równych kwotach występują w przypadku leasingu (odrębna różnica przejściowa od zobowiązania i od prawa do użytkowania) lub w przypadku zobowiązań z tytułu rekultywacji. Nie została zmieniona zasada mówiąca o tym, że aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego kompensuje się, jeśli 36 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego kompensacie podlegają aktywa i zobowiązania z tytułu podatku bieżącego. Powyższe zmiany nie miały wpływu na jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki.

• Zmiana do MSSF 17 „Umowy ubezpieczenia” Rada ustanowiła przepisy przejściowe dotyczące danych porównawczych dla podmiotów, które równocześnie wdrażają MSSF 17 i MSSF 9, aby zmniejszyć potencjalne niedopasowania księgowe wynikające z różnic między tymi standardami. Powyższe zmiany nie miały wpływu na jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki.# Zmiany potwierdzają, co następuje:

• w momencie początkowego ujęcia sprzedawca-leasingobiorca uwzględnia zmienne opłaty leasingowe, gdy wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu wynikające z transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego;
• po początkowym ujęciu sprzedawca-leasingobiorca stosuje ogólne wymogi dotyczące późniejszego ujmowania zobowiązania z tytułu leasingu w taki sposób, że nie ujmuje żadnych zysków ani strat związanych z zachowanym prawem użytkowania.

Sprzedawca-leasingobiorca może przyjąć różne podejścia, które spełniają nowe wymagania dotyczące późniejszej wyceny. Zmiany te nie zmieniają rachunkowości leasingów innych niż te, które wynikają z transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego.

38 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie. Zarząd Grupy nie oczekuje istotnego wpływu zastosowania powyższych nowych standardów oraz interpretacji na sprawozdanie finansowe.

39 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

DODATKOWE NOTY I OBJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2023 ROKU

40 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nota 1. PRZYCHODY

Przedmiotem umów zawartych z klientami jest zaprojektowanie, produkcja oraz instalacja urządzeń do obróbki cieplnej metali, a także sprzedaż części zamiennych oraz usług utrzymania tych urządzeń. Tego typu urządzenia często są zależne od infrastruktury klienta takiej jak obecne instalacje i fundamenty. Ponadto proces projektowania urządzenia jest wysoce skomplikowany ze względu na konieczność parametryzacji urządzenia do oczekiwań klienta. Polityka rachunkowości w zakresie przychodów została szerzej opisana w rozdziale VI podrozdział Przychody.

Przychody ze sprzedaży i przychody ogółem Grupy prezentują się następująco:

Wyszczególnienie	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Sprzedaż produktów i usług	674 320	614 884
w tym przychody rozpoznawane w czasie	589 454	530 485
Sprzedaż towarów i materiałów	9 338	7 845
SUMA przychodów ze sprzedaży	683 659	622 729
Pozostałe przychody operacyjne	4 337	4 837
Przychody finansowe	8 730	3 098
SUMA przychodów ogółem	696 726	630 664

Przychody ze sprzedaży w podziale na rynki geograficzne:

Wyszczególnienie	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Unia Europejska	251 059	184 600
Rosja	11 061	6 424
USA	249 791	230 655
Azja	128 372	176 833
Pozostałe	43 377	24 218
SUMA przychodów	683 659	622 729

Wszystkie przychody ze sprzedaży rozpoznane przez Grupę są ujmowane zgodnie z MSSF 15.

41 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

GŁÓWNE PRODUKTY 2023

GŁÓWNE PRODUKTY	01.01.2023- 31.12.2023	Działalność ogółem	Piece Próżniowe Aluminium Process	Piece Topialne	Aftersales- usługi serwisowe	Razem
Przychody ogółem	184 260	138 046	207 540	153 783	683 659	29 683
Sprzedaż dla klientów stanowiąca co najmniej 10% przychodów	-	-	-	-	-	-
Koszt własny sprzedaży	-142 326	-99 787	-184 296	-103 113	-530 548	-1 026
Zysk (strata) brutto ze sprzedaży	41 934	38 259	23 244	50 670	154 107	-997

GŁÓWNE PRODUKTY 2022

GŁÓWNE PRODUKTY	01.01.2022- 31.12.2022	Działalność ogółem	Piece Próżniowe Aluminium Process	Piece Topialne	Aftersales- usługi serwisowe	Razem
Przychody ogółem	190 549	154 259	151 868	123 976	620 652	2 077
Sprzedaż dla klientów stanowiąca co najmniej 10% przychodów	-	-	-	-	-	-
Koszt własny sprzedaży	-146 919	-116 745	-135 876	-84 098	-483 638	-1 747
Zysk (strata) brutto ze sprzedaży	43 630	37 514	15 992	39 878	137 014	330

42 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nota 2. SEGMENTY OPERACYJNE

Grupa prowadzi działalność na wielu rynkach na świecie sprzedając urządzenia do obróbki cieplnej metali produkowane w 3 głównych technologiach. Na dzień bilansowy główne centra produkcyjne Grupy znajdują się w Polsce i Chinach. Sprzedażą zajmują się poszczególne spółki z Grupy Kapitałowej. Sprzedaż dokonywana jest przez nie na rynkach światowych, zwykle związanych z miejscem ich zarejestrowania, choć w praktyce zdarzają się często odstępstwa od tego przyporządkowania – w szczególności, gdy dana spółka posiada klientów również spoza kraju swojego zarejestrowania. Do głównych rynków zbytu Grupy Kapitałowej SECO/WARWICK należy zaliczyć rynki europejski, amerykański oraz chiński.

Zgodnie z kryterium geograficznym Grupa wyróżnia dwa główne segmenty operacyjne: Chiny oraz ”Reszta Świata”. Rynek chiński stanowi istotną część przychodów generowanych przez Grupę Kapitałową SECO/WARWICK. Dodatkowo rynek ten stanowi osobny punkt odniesienia dla działalności Grupy i możliwe jest przypisanie wpływów pieniężnych do aktywów na tym rynku. W tej strukturze co do zasady osobne przepływy generowane są z tytułu dostaw na rynek chiński (związane z produkcją przez fabrykę w Chinach i niezależne aktywa w Chinach). ”Reszta świata” obejmuje przychody głównie w Europie oraz USA. Poza Chinami produkcja i sprzedaż mają charakter globalny i są realizowane na tych samych aktywach – aktywach wszystkich pozostałych spółek z Grupy Kapitałowej. Z tych względów drugim ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest „Produkcja i dystrybucja – reszta świata”. W „reszcie świata” istotne pozycje stanowiły Polska oraz USA, których przychody wynosiły odpowiednio 341 587 tys. PLN oraz 266 603 tys. PLN. Aktywa trwałe Polski wynosiły 175 976 tys. PLN, natomiast USA 62 291 tys. PLN.

2023

	Produkcja i dystrybucja – reszta świata	Produkcja i dystrybucja – Chiny	Razem
Przychody ogółem	586 704	96 955	683 659
Sprzedaż dla klientów stanowiąca co najmniej 10% przychodów	-	-	-
Koszt własny sprzedaży	-464 091	-66 458	-530 548
Zysk brutto ze sprzedaży	122 613	30 498	153 111
Utworzenie odpisów na rzeczowe aktywa trwałe
Rozwiązanie odpisów na rzeczowe aktywa trwałe
Pozostałe
Zysk z działalności operacyjnej	22 695	17 803	40 499
Zysk netto
Zysk netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	19 436	15 970	35 406
Aktywa trwałe	181 257	8 621	189 877

2022

	Produkcja i dystrybucja – reszta świata	Produkcja i dystrybucja – Chiny	Razem
Przychody ogółem	509 290	113 439	622 729
Sprzedaż dla klientów stanowiąca co najmniej 10% przychodów	-	-	-
Koszt własny sprzedaży	-406 126	-79 258	-485 385
Zysk brutto ze sprzedaży	103 163	34 181	137 344
Utworzenie odpisów na rzeczowe aktywa trwałe
Rozwiązanie odpisów na rzeczowe aktywa trwałe
Pozostałe
Zysk z działalności operacyjnej	18 935	23 118	42 053
Zysk netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	10 537	20 082	30 619
Aktywa trwałe	155 239	10 959	166 198

43 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nota 3. KOSZTY DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ

KOSZTY WYTWORZENIA SPRZEDANYCH PRODUKTÓW I USŁUG

KOSZTY WEDŁUG RODZAJU

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Amortyzacja	16 304	15 008
Zużycie materiałów i energii	346 167	321 080
Usługi obce	86 537	68 833
Podatki i opłaty	2 275	3 338
Wynagrodzenia	134 991	114 743
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia	31 326	26 758
Pozostałe koszty rodzajowe	38 994	35 303
Koszty według rodzajów ogółem, w tym:	656 594	585 063
Koszty sprzedaży	-44 619	-35 130
Koszty ogólnego zarządu	-68 094	-59 641
Zmiana stanu produktów	-1 815	5 762
Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby	-11 517	-10 669
Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług	530 548	485 385

KOSZTY AMORTYZACJI I ODPISÓW AKTUALIZUJĄCYCH UJĘTE W SPRAWOZDANIU Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży	11 976	11 000
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	4 848	4 536
Amortyzacja aktywa z tytułu praw do użytkowania	3 721	2 766
Amortyzacja wartości niematerialnych	3 406	3 698
Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży	1 049	980
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	455	446
Amortyzacja aktywa z tytułu praw do użytkowania	320	205
Amortyzacja wartości niematerialnych	274	329
Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu	3 279	3 028
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	769	671
Amortyzacja aktywa z tytułu praw do użytkowania	2 312	2 131
Amortyzacja wartości niematerialnych	197	226

44 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Pozycje ujęte w pozostałych kosztach operacyjnych	-	-
Amortyzacja nieruchomości inwestycyjnych	-	-

KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH

KOSZTY ZATRUDNIENIA

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Wynagrodzenia	134 991	114 743
Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń	31 326	26 758
Koszty świadczeń pracowniczych ogółem, w tym:	166 317	141 501
Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży	101 571	79 914
Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży	24 971	22 321
Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu	39 775	39 265

KOSZTY SPRZEDAŻY I OGÓLNEGO ZARZĄDU

Koszty sprzedaży

	01.01.2023- 31.12.2023	01.01.2022- 31.12.2022
Amortyzacja	1 049	980
Zużycie materiałów i energii	271	198
Usługi	3 837	3 007
Podatki i opłaty	636	477
Wynagrodzenia	20 708	18 630
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia	3 578	2 876
Podróże służbowe	2 228	1 543
Koszty reklamy	4 044	2 741
Pozostałe koszty	8 268	4 678
Razem	44 619	35 130

Koszty ogólnego zarządu

	01.01.2023- 31.12.2023	01.01.2022- 31.12.2022
Amortyzacja	3 279	4 362
Zużycie materiałów i energii	2 164	1 597
Usługi	10 378	9 129
Podatki i opłaty	411	355
Wynagrodzenia	31 080	27 805
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia	7 354	5 655
Podróże służbowe	1 475	1 122
Ubezpieczenia majątkowe	3 432	2 576
Pozostałe koszty	8 520	7 040
Razem	68 094	59 641

45 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12# Nota 4. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE

POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Rozwiązanie odpisu na zapasy	170	-
Zysk na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych	738	2 194
Otrzymane odszkodowania i kary	1 374	360
Przychody z tytułu wynajmu rzeczowych aktywów trwałych i nieruchomości inwestycyjnych	811	922
Rozliczenie leasingu w związku z nieskorzystaniem z prawa wykupu przedmiotu leasingu	-	186
Inne	1 244	1 175
Pozostałe przychody operacyjne ogółem	4 337	4 837

POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Utworzenie odpisu na zapasy	997	1 907
Koszty sądowe, odszkodowania, kary	122	52
Odpis aktualizujący rzeczowe aktywo trwałe	293	-
Koszty związane z przychodami z tytułu wynajmu rzeczowych aktywów trwałych	937	764
Koszty produkcji zaniechanej	357	-
Darowizny	40	27
Dofinansowanie do samochodów elektrycznych	70	-
Inne	659	567
Pozostałe koszty operacyjne ogółem	3 474	3 317

Utrata wartości należności i aktywów kontraktowych

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Utrata wartości należności	761	2 040
Utrata wartości aktywów kontraktowych	-	-
Utrata wartości należności i aktywów kontraktowych	761	2 040

Nota 5. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE

PRZYCHODY FINANSOWE

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Przychody z tytułu odsetek	591	415
Zysk na zapadłych instrumentach pochodnych	6 876	-
Nadwyżka dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi	-	2 549
Pozostałe	1 169	134
Przychody finansowe ogółem	8 730	3 098

KOSZTY FINANSOWE

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Odsetki	6 489	5 112
Odsetki od leasingów	2 201	1 079
Strata na zapadłych instrumentach pochodnych	-	4 418
Nadwyżka ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi	9 284	-71
Pozostałe	750	796
Koszty finansowe ogółem	18 725	11 334

Nota 6. PODATEK DOCHODOWY I ODROCZONY PODATEK DOCHODOWY

Główne składniki obciążenia podatkowego za lata zakończone 31 grudnia 2023 roku i 31 grudnia 2022 roku przedstawiają się następująco:

PODATEK DOCHODOWY WYKAZANY W SPRAWOZDANIU Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

	01.01.2023 - 31.12.2023	01.01.2022 - 31.12.2022
Bieżący podatek dochodowy	3 207	4 995
Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego	3 207	4 995
Odroczony podatek dochodowy	-9 441	-3 713
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	-9 441	-3 713
Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat	-6 233	1 282

Wykazany w sprawozdaniu z całkowitych dochodów podatek odroczony stanowi różnicę między stanem rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec i początek okresów sprawozdawczych bez uwzględnienia pozycji odnoszonych z kapitałem własnym.

Wyszczególnienie	2023	2022
Zysk brutto w PLN	30 271	33 337
Stawka podatku obowiązująca w Polsce	19%	19%
Podatek dochodowy obliczony według obowiązującej w Polsce stawki podatkowej	5 751	6 334
Podatek dochodowy obliczony według obowiązującej stawki	5 562	6 301
Różnice stawek podatkowych	-189	-33
USA	405	861
Chiny	-717	-960
Niemcy	147	110
Indie	-42	22
Rosja	17	-65
Efekt podatkowy wydatków, które nie podlegają odliczeniu przy ustalaniu dochodu do opodatkowania	1 683	-392
Przychody niepodatkowe	-507	221
Wykorzystanie strat podatkowych	-2 576	-2 284
Rozpoznanie aktywa z tytułu straty podatkowej z poprzednich lat	-9 339	-1 293
Ulgi prac rozwojowych	-852	-1 297
Inne	-204	25
Koszt podatkowy	-6 233	1 281
Efektywna stawka podatkowa	-21%	4%

Wykorzystanie strat podatkowych dotyczy głównie rozliczania zysków ze stratami z lat ubiegłych, na które nie były utworzone aktywa z tytułu podatku odroczonego.

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
	podatek odroczony	pozostałe dochody całkowite
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego
Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne	9 264	-
Aktywa kontraktowe	10 284	-
Dodatnie różnice kursowe	-	-
Wycena kontraktów forward	806	334
Aktywa z tytułu praw do użytkowania	593	-
Wartość firmy podatkowa dotycząca nabycia RETECH	7 794	-
Pozostałe	15	-
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	29 415	334
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
Rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe	189	-
Rezerwa na nagrody jubileuszowe i premie	2 820	-
Rezerwa na niewykorzystane urlopy	430	-
Rezerwa na straty na kontraktach	538	-
Rezerwa na gwarancje	1 517	-
Pozostałe rezerwy	10	-
Straty podatkowe do rozliczenia	9 286	-
Zobowiązania kontraktowe	-707	-
Ujemne różnice kursowe	12	-
Wynagrodzenia i ubezpieczenia społeczne płatne w następnych okresach	63	-
Odpis aktualizujący zapasy	1 871	-
Zobowiązania z tytułu leasingu	1 817	-
Odpis aktualizujący należności	1 314	-
Ulga B+R	2 430	-
Wycena kontraktów forward	-	-118
Pozostałe	1 726	-
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych	-	-
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	23 316	-118
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego (netto)	5 439	452

Po zaprezentowaniu odpowiednich tytułów w szyku zwartym wartość netto aktywów z tytułu podatku odroczonego wynosi 1 470 tys. PLN, natomiast rezerwy z tytułu odroczonego 16 806 tys. PLN zgodnie z pozycjami w skonsolidowanym sprawozdaniem z sytuacji finansowej.

Nota 7. ZYSK PRZYPADAJĄCY NA JEDNĄ AKCJĘ

Zysk podstawowy przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy jednostki dominującej przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu po pomniejszeniu o akcje własne.

Zysk rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy (po korektach o koszty generowane przez instrumenty zamienne w przyszłości na rozwadniające akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu skorygowaną o wpływ potencjalnych akcji wynikających z instrumentów finansowych wyemitowanych przez jednostkę dominującą, które mogą w przyszłości skutkować emisjami akcji jednostki dominującej poniżej ich wartości rynkowej.

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Zysk/strata netto z działalności kontynuowanej przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	35 406	30 618
Zysk/strata netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	35 406	30 619
Zysk netto przypadający na zwykłych akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia zysku na jedną akcję	35 406	30 619
Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia podstawowego zysku na jedną akcję	8 367 921	8 496 365
Zysk na jedną akcje	4,23	3,60
Wpływ rozwodnienia:
Ilość potencjalnych wydanych akcji w ramach Programu Motywacyjnego*	315 000	315 000
Ilość potencjalnych akcji wyemitowanych po cenie rynkowej	-29 373	-29 373
Skorygowana średnia ważona liczba akcji zwykłych zastosowana do obliczenia rozwodnionego zysku na jedną akcję	8 552 033	8 781 992
Rozwodniony zysk na jedną akcję	4,14	3,49

*Program motywacyjny opisany został w Nocie 33

Średnioważona liczba akcji to liczba akcji pomniejszona o akcje własne. Zgodnie z MSR 33 Grupa sporządza kalkulację rozwodnionego zysku na jedną akcję, uwzględniając akcje emitowane warunkowo w ramach Programu Motywacyjnego opisanego w Nocie 33. W kalkulacjach nie uwzględniono tych elementów programów motywacyjnych, które miały działanie antyrozwadniające w prezentowanych okresach sprawozdawczych, a które w przyszłości potencjalnie mogą wpłynąć na rozwodnienie zysku na akcję.

Nota 8. DYWIDENDY ZAPROPONOWANE LUB UCHWALONE DO DNIA ZATWIERDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Dnia 7 czerwca 2023 r., zgodnie z podjętą Uchwałą nr 22 Zwyczajne Walne Zgromadzenie postanowiło część zysku netto za rok 2022 w kwocie 8.496.365,00 zł (słownie: osiem milionów czterysta dziewięćdziesiąt sześć tysięcy trzysta sześćdziesiąt pięć złotych 00/100) przeznaczyć na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy Spółki. Kwota dywidendy przypadająca na jedną akcję wyniosła 1 zł. Dniem ustalenia prawa do dywidendy (dzień D) był 15 czerwca 2023 roku, a wypłata dywidendy (dzień W) nastąpiła w dniu 29 czerwca 2023 roku.

Wyszczególnienie	Rok bieżący	Rok poprzedni
Dywidendy ujęte jako wypłaty na rzecz właścicieli na jedną akcję [w PLN]	1,00	0,30
Dywidendy zaproponowane lub uchwalone do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego do publikacji, ale nie ujęte jako przekazane posiadaczom akcji	-	-
Dywidendy zaproponowane lub uchwalone do dnia zatwierdzenia sprawozdań finansowych do publikacji, ale nie ujęte jako przekazane posiadaczom akcji, na jedną akcję	-	-

Nota 9. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Zmiany rzeczowych aktywów trwałych (wg grup rodzajowych) – za okres 01.01.2023- 31.12.2023 r.

Wyszczególnienie	Grunty	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 01.01.2023 r.

Wyszczególnienie	Grunty	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 01.01.2023 r.	8 37 816	44 821	4 244	15 475	102 362
Zwiększenia, z tytułu:	-	1 415	1 477	622	1 721	5 235
nabycia	-	1 415	1 477	622	1 721	5 235
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	23	401	104	528
sprzedaży	-	-	15	401	97	513
likwidacji	-	-	8	-	7	14
inne	-	-	-	-	-	-
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2023 roku	8 39 231	46 275	4 465	17 093	107 070
Umorzenie na dzień 01.01.2023 r.	-	10 962	30 388	3 718	8 727	53 795
Zwiększenia, z tytułu:	-	1 066	2 810	286	1 490	5 652
amortyzacji	-	1 066	2 810	286	1 490	5 652
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	19	99	88	206
sprzedaży	-	-	12	99	88	199
likwidacji	-	-	8	-	-	8
wydzielone prawa do użytkowania	-	-	-	-	-	-
Umorzenie na dzień 31.12.2023 r.	-	12 028	33 179	3 905	10 129	59 241
Odpisy aktualizujące na 01.01.2023 r.	-	-	-	3	-	3
Zwiększenia, z tytułu:	-	-	-	-	-	-
utrata wartości	-	-	-	-	-	-
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	-	-	-
wykorzystanie	-	-	-	-	-	-
odwrócenie	-	-	-	-	-	-
Odpisy aktualizujące na 31.12.2023 r.	-	-	-	3	-	3
Różnice kursowe BO	24 935	1 238	288	1 047	3 533
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji	-	-60	-462	-58	-608	-1 188
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji łącznie	24 875	776	230	440	2 345
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2023 roku	8 29 918	15 341	738	7 496	53 525

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego.

Zmiany rzeczowych aktywów trwałych (wg grup rodzajowych) – za okres 01.01.2022- 31.12.2022 r.

Wyszczególnienie	Grunty	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 01.01.2022 r.	8 37 816	44 821	4 244	15 475	102 362
Zwiększenia, z tytułu:	-	1 415	1 477	622	1 721	5 235
nabycia	-	1 415	1 477	622	1 721	5 235
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	23	401	104	528
sprzedaży	-	-	15	401	97	513
likwidacji	-	-	8	-	7	14
inne	-	-	-	-	-	-
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2022 roku	8 39 231	46 275	4 465	17 093	107 070
Umorzenie na dzień 01.01.2022 r.	-	10 962	30 388	3 718	8 727	53 795
Zwiększenia, z tytułu:	-	1 066	2 810	286	1 490	5 652
amortyzacji	-	1 066	2 810	286	1 490	5 652
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	19	99	88	206
sprzedaży	-	-	12	99	88	199
likwidacji	-	-	8	-	-	8
wydzielone prawa do użytkowania	-	-	-	-	-	-
Umorzenie na dzień 31.12.2022 r.	-	12 028	33 179	3 905	10 129	59 241
Odpisy aktualizujące na 01.01.2022 r.	-	-	-	3	-	3
Zwiększenia, z tytułu:	-	-	-	-	-	-
utrata wartości	-	-	-	-	-	-
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	-	-	-
wykorzystanie	-	-	-	-	-	-
odwrócenie	-	-	-	-	-	-
Odpisy aktualizujące na 31.12.2022 r.	-	-	-	3	-	3
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji	24 935	1 238	288	1 047	3 533
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2022 roku	32 28 137	14 335	846	8 011	51 360

Grupa ujmuje odpisy rzeczowych aktywów trwałych w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji pozostałych kosztów operacyjnych. W bieżącym roku, ani w poprzednim odpisy rzeczowych aktywów trwałych nie wystąpiły.

AKTYWA Z TYTUŁU PRAW DO UŻYTKOWANIA

Grupa na dzień 31 grudnia 2023 r. posiada umowy leasingowe, które dotyczą przede wszystkim biur oraz hal produkcyjnych w USA i Chinach. Zawierały one opcje przedłużenia oraz opcje wypowiedzenia. Grupa posiada umowy leasingowe zawierające gwarantowane wartości końcowe, zostały one jednak uwzględnione w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu.

Zmiany wartości rzeczowych aktywów trwałych z tytułu praw do użytkowania (wg grup rodzajowych) – za okres 01.01.2023 - 31.12.2023 r.

Wyszczególnienie	Grunty	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 01.01.2023 r.	2 625	25 005	4 823	8 352	40 804
Zwiększenia, z tytułu:	-	21 586	-	2 704	24 290
nowych umów leasingu	-	21 586	-	2 704	24 290
Zmniejszenia, z tytułu:	-	625	-	1 428	2 052
likwidacji	-	625	-	1 428	2 052
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2023 r.	2 625	45 966	4 823	9 628	63 042
Umorzenie na dzień 01.01.2023 r.	136	8 911	709	3 783	13 543
Zwiększenia, z tytułu:	37	4 117	193	2 007	6 353
amortyzacji	37	4 117	193	2 007	6 353
Zmniejszenia, z tytułu:	-	481	-	533	1 015
likwidacji	-	481	-	533	1 015
Umorzenie na dzień 31.12.2023 r.	173	12 546	902	5 257	18 882
Różnice kursowe	-	-2 798	-	-	-2 798
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2023 r.	2 451	30 622	3 921	4 371	41 362

Zmiany wartości rzeczowych aktywów trwałych z tytułu praw do użytkowania (wg grup rodzajowych) – za okres 01.01.2022 - 31.12.2022 r.

Wyszczególnienie	Grunty	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 01.01.2022 r.	2 625	18 861	4 144	7 047	32 676
Zwiększenia, z tytułu:	-	6 682	678	2 435	9 795
nowych umów leasingu	-	6 682	678	2 435	9 795
modyfikacji umów	-	-	-	-	-
Zmniejszenia, z tytułu:	-	537	-	1 129	1 667
likwidacji	-	537	-	1 129	1 667
modyfikacji umów	-	-	-	-	-
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2022 r.	2 625	25 005	4 823	8 352	40 804
Zwiększenia, z tytułu:	40	3 240	225	1 595	5 101
amortyzacji	40	3 240	225	1 595	5 101
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	1 252	1 789
modyfikacji umów	-	-	-	243	243
Umorzenie na dzień 31.12.2022 r.	136	8 911	709	3 783	13 543
Różnice kursowe	-	-833	-	-	-833
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2022 r.	2 488	15 261	4 114	4 569	26 428

Nota 10. KOSZT WYTWORZENIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH W BUDOWIE ORAZ ŚRODKÓW TRWAŁYCH NA WŁASNE POTRZEBY PONIESIONY W OKRESIE

Rzeczowe aktywa trwałe w budowie:

	Stan na 01.01.2023	Poniesione nakłady w roku obrotowym	Rozliczenie nakładów	Stan na 31.12.2023
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	4 210	11 959	-693	6 050
Urządzenia techniczne i maszyny	3 421	-	6 050
Środki transportu
Inne rzeczowe aktywa trwałe

	Stan na 01.01.2022	Poniesione nakłady w roku obrotowym	Rozliczenie nakładów	Stan na 31.12.2022
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	1 612	5 251	-567	4 210
Urządzenia techniczne i maszyny	336	-	4 210
Środki transportu	1 748
Inne rzeczowe aktywa trwałe

Nota 11. WARTOŚCI NIEMATERIALNE

Zmiany wartości niematerialnych (wg grup rodzajowych) – za okres 01.01.2023 - 31.12.2023 r.

Wyszczególnienie	Patenty, koncesje, licencje, oprogramowanie	Koszty prac rozwojowych	Inne wartości niematerialne	Ogółem
Wartość bilansowa brutto na dzień 01.01.2023 r.	18 398	52 710	5 093	76 201
Zwiększenia, z tytułu:	161	8 127	-	8 288
nabycia	161	8 127	-	8 288
Zmniejszenia, z tytułu:	1 064	-	-	1 064
likwidacja	982	-	-	982
zbycia	82	-	-	82
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2023 r.	17 496	60 837	5 093	83 426
Umorzenie na dzień 01.01.2023 r.	12 290	10 897	4 683	27 870
Zwiększenia, z tytułu:	140	2 711	226	3 078
amortyzacji	941	2 711	226	3 878
inne	-801	-	-	-801
Zmniejszenia, z tytułu:	82	-	-	82
sprzedaży	82	-	-	82
Umorzenie na dzień 31.12.2023 r.	12 349	13 608	4 909	30 866
Odpisy aktualizujące na 01.01.2023 r.	-	-	-	-
Odpisy aktualizujące na 31.12.2023 r.	-	-	-	-
Różnice kursowe bilans otwarcia	59	84	-	143
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji	-107	-143	-	-250
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2023 roku	5 040	47 085	184	52 310

Zmiany wartości niematerialnych (wg grup rodzajowych) – za okres 01.01.2022 - 31.12.2022 r.

Wyszczególnienie	Patenty, koncesje, licencje, oprogramowanie	Koszty prac rozwojowych	Inne wartości niematerialne	Ogółem
Wartość bilansowa brutto na dzień 01.01.2022 r.	17 140	48 683	5 093	70 917
Zwiększenia, z tytułu:	1 279	4 027	-	5 305
nabycia	1 279	4 012	-	5 290
inne	-	15	-	15
Zmniejszenia, z tytułu:	21	-	-	21
likwidacja	-	-	-	-
reklasyfikacja	21	-	-	21
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2022 r.	18 398	52 710	5 093	76 202
Umorzenie na dzień 01.01.2022 r.	10 760	8 440	4 418	23 617
Zwiększenia, z tytułu:	1 530	2 457	265	4 252
amortyzacji	1 530	2 457	265	4 252
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	-
likwidacji	-	-	-	-
inne	-	-	-	-
Umorzenie na dzień 31.12.2022 r.	12 290	10 897	4 683	27 869
Odpisy aktualizujące na 01.01.2022 r.	-	-	-	-
Odpisy aktualizujące na 31.12.2022 r.	-	-	-	-
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji	59	84	-	143
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2022 roku	6 167	41 897	410	48 475

Na wartościach niematerialnych nie istnieją żadne zabezpieczenia z tytułu zobowiązań.

Na dzień 31 grudnia 2023 roku oraz 31 grudnia 2022 roku Grupa nie posiadała wartości niematerialnych przeznaczonych do sprzedaży.

Koszty badawcze rozpoznane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w roku 2023 roku wyniosły 7 680 tys. PLN, natomiast w 2022 roku 4 113 tys. PLN.

Na dzień 31 grudnia 2023 roku występuje 33 370 tys. PLN kosztów prac rozwojowych zakończonych oraz 13 715 tys. PLN kosztów prac rozwojowych w toku wytwarzania.

Koszty obejmują rozwój innowacyjnych urządzeń obróbki cieplnej metali i metalurgii próżniowej.

W kosztach prac rozwojowych zakończonych występuje:
* 24 686 tys. PLN przypisanych do technologii pieców próżniowych;
* 3 745 tys. PLN przypisanych do technologii pieców aluminiowych;
* 4 208 tys. PLN przypisanych do technologii pieców topialnych;
* 731 tys. PLN pozostałych.

W kosztach prac rozwojowych w toku wytwarzania występuje:
* 7 885 tys. PLN przypisanych do technologii pieców próżniowych;
* 1 015 tys. PLN przypisanych do technologii pieców aluminiowych;
* 4 128 tys. PLN przypisanych do technologii pieców topialnych;
* 687 tys. PLN pozostałych.

Grupa dokonuje rozróżnienia pomiędzy pracami badawczymi, a pracami rozwojowymi w ramach prowadzonych projektów niezależnie od rodzaju segmentu, w którym prace są prowadzone, zgodnie z wewnętrznymi ustaleniami już na etapie rozpoczęcia prac nad nowym zabudżetowanym projektem. Każdy projekt, który nie spełnia kryteriów ujęcia jako wartość niematerialna jest traktowany jako projekt realizowany w ramach prac badawczych.# Kryteria Grupy, które pozwalają na kapitalizację nakładów projektów rozwojowych są zgodne z MSR 38 a wszystkie nakłady, na prace badawcze i rozwojowe, które nie spełniają ustalonych kryteriów są wykazywane jako koszt w momencie poniesienia. Koszty prac rozwojowych, które były uprzednio ujmowane jako koszt, nie są w kolejnym okresie wykazywane w aktywach.

Nota 12. WARTOŚĆ FIRMY

Wartość firmy z konsolidacji	31.12.2023	31.12.2022
Retech Systems LLC	30 081	30 081
SW Germany	1 667	1 667
Razem wartość firmy na koniec okresu	31 748	31 748

W 2023 roku nie dokonano zmniejszenia / zwiększenia wartości firmy. Zarząd Jednostki dominującej dokonuje analizy wyników działalności gospodarczej w podziale na ośrodki zintegrowane pionowo w ramach Grupy. Grupa prowadzi działalność na wielu rynkach na świecie sprzedając piece do obróbki cieplnej produkowane w 3 technologiach. Główne centra produkcyjne Grupy znajdują się w Polsce, USA i Chinach. Sprzedażą zajmują się poszczególne spółki z Grupy Kapitałowej. Sprzedaż dokonywana jest przez nie na rynkach światowych, zwykle związanych z miejscem ich zarejestrowania, choć w praktyce zdarzają się często odstępstwa od tego przyporządkowania – w szczególności, gdy dana spółka posiada klientów również z poza kraju swojego zarejestrowania.

Ośrodki wypracowujące środki pieniężne zostały rozpoznane w Grupie zgodnie z kryterium geograficznym, gdyż identyfikacja wpływów pieniężnych może być dokonana według rynków zbytu produktów Grupy. W tej strukturze co do zasady osobne przepływy generowane są z tytułu dostaw na rynek chiński (związane z produkcją przez fabrykę w Chinach i niezależne aktywa w Chinach). Rynek ten stanowi osobny punkt odniesienia dla działalności Grupy i możliwe jest przypisanie wpływów pieniężnych do aktywów na tym rynku. Z tego względu pierwszym ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest „Produkcja i dystrybucja – Chiny”. Wykazana wartość firmy nie odnosi się do tego ośrodka wypracowującego środki pieniężne. Aktywa tego ośrodka stanowią wszystkie aktywa produkcyjne i dystrybucyjne w spółkach chińskich. Najmniejszą grupą aktywów, dla której możliwe jest przypisanie pozostałych wpływów są wszystkie pozostałe aktywa produkcyjne i dystrybucyjne Grupy. Poza Chinami produkcja i sprzedaż mają charakter globalny i są realizowane na tych samych aktywach – aktywach wszystkich pozostałych spółek z Grupy Kapitałowej. Z tych względów drugim ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest „Produkcja i dystrybucja – reszta świata”. Do tego ośrodka odnosi się wykazana wartość firmy z konsolidacji wynikająca z historycznych akwizycji jednostek operacyjnych wchodzących w skład ośrodka.

Na dzień raportowy Grupa nie zidentyfikowała przesłanek odnośnie utraty wartości wyżej wymienionych ośrodków. Jednakże test w zakresie ośrodka „Reszta świata” wymagany był ze względu na ujmowanie wartości firmy jako jednego ze składników aktywów tego ośrodka. Wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne „Produkcja i dystrybucja- reszta świata” ustalono na podstawie wyliczeń wartości użytkowej. Wyliczenia te wykorzystują projekcje przepływów pieniężnych po opodatkowaniu przyjęte w modelach finansowych zatwierdzonych przez Zarząd w perspektywie 5 lat. Przepływy pieniężne wykraczające poza okres 5 lat ekstrapoluje się przy użyciu oszacowanych stóp wzrostu przedstawionych poniżej. Stopa wzrostu po okresie prognozy stanowi średnią ważoną spodziewanych stóp wzrostu do końca okresu objętego modelem finansowym oraz oczekiwanych stóp inflacji po tym okresie.

Główne założenia zastosowane w wyliczeniach wartości użytkowej na 31 grudnia 2023 r. są następujące:

Produkcja i dystrybucja – reszta świata

• Średni roczny wzrost przychodów w okresie prognozy: 12,7%
• Długoterminowa stopa wzrostu po okresie prognozy: 2%
• Stopa dyskonta: 13,45%
• Wartość odzyskiwalna ośrodka: 210 915
• Wartość bilansowa ośrodka: 129 298
• Nadwyżka wartości odzyskiwalnej nad wartością bilansową ośrodka: 81 617

Stopa dyskonta została określona na podstawie średnioważonego kosztu kapitału reprezentatywnego dla rynku i branży, w której działają jednostki tworzące ośrodek wypracowujący środki pieniężne.

Główne założenia zastosowane w wyliczeniach wartości użytkowej na 31 grudnia 2022 r. są następujące:

Produkcja i dystrybucja – reszta świata

• Średni roczny wzrost przychodów w okresie prognozy: 6,1%
• Długoterminowa stopa wzrostu po okresie prognozy: 2%
• Stopa dyskonta: 15,93%
• Wartość odzyskiwalna ośrodka: 181 659
• Wartość bilansowa ośrodka: 108 125
• Nadwyżka wartości odzyskiwalnej nad wartością bilansową ośrodka: 73 535

Wrażliwość na zmiany założeń: Wykonano analizę wrażliwości na zmianę kluczowych założeń przyjętych do sporządzenia testu:

Wpływ na szacowaną wartość użytkową zmiany kluczowych założeń testu	2023	2022
zmiana stopy dyskonta o +1/-1%	-20 568	25 487
zmiana średniej stopy wzrostu przychodów +10/-10%	83 263	-31 086
zmiana stopy wzrostu po okresie prognozowym +1/-1%	16 863	-14 153

Jako kluczowe założenie, dla testowanego ośrodka wypracowującego środki pieniężne, Zarząd Jednostki dominującej przyjął prognozowane wskaźniki przychodów wynikające z planu finansowego Grupy na okres prognozy oraz długoterminową stopę wzrostu tego wskaźnika po okresie prognozy. Wielkość sprzedaży oraz cena sprzedaży produktów dla każdego okresu stanowi główny czynnik wpływający na wielkość przychodów. Założenia kosztowe wynikają z szacowanych poziomów kosztów materiałów oraz pracy dla wolumenów warunkujących uzyskanie przychodów. Skumulowany roczny wskaźnik wzrostu wolumenu jest oparty na oczekiwaniach Zarządu, co do rozwoju rynku oraz ograniczony przez maksymalną zdolność produkcyjną zakładów. Zastosowane długoterminowe stopy wzrostu zgodne są z prognozami przedstawionymi w raportach branżowych. Stopa dyskontowa – w testach na utratę wartości jako stopy dyskontowe zastosowano średnioważony koszt kapitału, korygowany w poszczególnych przypadkach o premie i dyskonta z tytułu ryzyk specyficznych dla danego testowanego aktywa. Na poziomie testowanego ośrodka „Produkcja i dystrybucja- reszta świata”, którego dotyczy wskazana wartość firmy nie stwierdzono utraty wartości.

Nota 13. INWESTYCJE W JEDNOSTKACH WYCENIANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI

OOO SCT Grupa posiada 50% udziałów zwykłych w kapitale OOO SCT co uprawnia do wykonywania 50% głosów na zgromadzeniu wspólników OOO SCT - spółki prawa rosyjskiego. Pozostałe 50% głosów należy do partnera rosyjskiego. Inwestycja w OOO SCT jest wyceniana zgodnie z MSR 28 metodą praw własności. Spółka OOO SCT świadczy usługi obróbki cieplnej metali na terenie Rosji, a jej działania nie mają istotnego znaczenia dla działalności Grupy SECO/WARWICK.

Skrócone informacje finansowe dotyczące jednostki stowarzyszonej

Pozycja Bilansowa	31.12.2023	31.12.2022
Aktywa trwałe	1 127	2 012
Aktywa obrotowe	798	2 689
Zobowiązania długoterminowe	-	-
Zobowiązania krótkoterminowe	377	816
Przychody	3 296	3 667
Wynik finansowy z działalności kontynuowanej	-467	-959

Wartość inwestycji:

• Stan na 31.12.2022 r.: -
• Udział w stracie jednostki współkontrolowanej 2023: -234
• Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej: -935
• Odpis wartości: 1 169
• Stan na 31.12.2023 r.: -

Nota 14. ZAPASY

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Materiały	55 444	53 114
Półprodukty i produkty w toku	31 281	29 702
Produkty gotowe	1 809	6 141
Towary	252	282
Zapasy, razem (wartość bilansowa)	88 785	89 239
Odpis wartości zapasów	13 638	12 831
Zapasy brutto	102 424	102 070

ZMIANA STANU ODPISU ODPISY	materiały	półprodukty i produkty w toku	produkty gotowe	towary	Razem
01.01.2022	3 462	6 656	733	5	10 856
Zwiększenia w tym:	1 349	558	-	-	1 907
- utworzenie odpisów z tytułu utraty wartości w korespondencji z pozostałymi kosztami operacyjnymi	1 349	558	-	-	1 907
Zmniejszenia w tym:	-68	-	-	-	-68
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji	-68	-	-	-	-68
31.12.2022	4 811	7 282	733	5	12 831
Zwiększenia w tym:	719	278	-	-	997
- utworzenie odpisów z tytułu utraty wartości w korespondencji z pozostałymi kosztami operacyjnymi	719	278	-	-	997
Zmniejszenia w tym:	-	189	-	-	189
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji	-	189	-	-	189
31.12.2023	5 530	7 370	733	5	13 638

Na podstawie przeprowadzonej analizy wartości zapasów na dzień 31.12.2023 roku i 31.12.2022 roku dokonano aktualizacji ich wartości poprzez utworzenie odpisów z tytułu utraty wartości zapasów, które zostały uszkodzone, utraciły całkowicie lub częściowo swoją przydatność, spadły ich ceny sprzedaży, wzrosły szacowane koszty przygotowania sprzedaży, wzrosły koszty niezbędne do doprowadzenia do sprzedaży do skutku. W związku z wykorzystaniem w ramach Grupy zapasów, których wartość była uprzednio objęta odpisem, w okresie, którym miało miejsce wykorzystanie, dokonano odwrócenia odpisu z tytułu utraty wartości zapasów w korespondencji z kontem pozostałe koszty operacyjne.

Nota 15. AKTYWA/ZOBOWIĄZANIA KONTRAKTOWE

Aktywa kontraktowe

Aktywa kontraktowe ujmuje się, gdy Grupa spełniła zobowiązanie w stosunku do klienta, przekazując mu dobra lub usługi, a płatność za te usługi czy dobra jeszcze nie nastąpiła i nie została wystawiona faktura. W sytuacji, gdy prawo do otrzymania wynagrodzenia jest bezwarunkowe, tj. gdy Grupa spełniła swoje zobowiązanie wobec klienta i wystawiła fakturę za dostarczone dobra/usługi, prawo do otrzymania wynagrodzenia ujmuje się jako należności handlowe.Z uwagi na realizacją dużych kontraktów dla poszczególnych klientów, w ocenie Grupy w odniesieniu do aktywów kontraktowych oraz należności, występuje koncentracja ryzyka kredytowego, w związku z powyższym przy ustalaniu odpisów aktualizujących Grupy przeprowadza indywidualną analizę poszczególnych sald. Maksymalną ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego odzwierciedla wartość bilansowa tych aktywów. Zmiany stanu aktywów kontraktowych w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2023 roku przedstawiały się następująco:

	2023	2022
Saldo początkowe	140 873	78 434
Zwiększenia	450 244	482 891
Zafakturowane kwoty przeniesione do należności handlowych	-458 498	-419 472
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów kontraktowych	-393	-973
Różnice kursowe	-6 094	-6
Saldo zamknięcia	126 133	140 873

Zobowiązania kontraktowe Około 86 226 tys. PLN salda zobowiązań kontraktowych na dzień 1 stycznia 2023 roku zostało rozpoznane jako przychody w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2023 roku. Znaczące kwoty w pozycji aktywa i zobowiązania kontraktowe wynikają z harmonogramów płatności ustalonych z klientami i są ujmowane na poziomie poszczególnych umów. Na dzień 31 grudnia 2023 roku, cena transakcyjna przypisana do niespełnionych zobowiązań do wykonania świadczenia wynikających z umów z klientami wyniosła 158 099 tys. PLN. Poniższa tabela przedstawia przedziały czasowe, w których Grupa oczekuje, że spełni te zobowiązania do wykonania świadczenia i rozpozna przychody z nimi związane.

	31.12.2023	31.12.2022
Do 1 roku	156 757	126 065
Od 1 roku do 2 lat	1 342	1 357
Od 2 lat do 3 lat	-	-
Od 3 lat do 4 lat	-	-
Od 4 lat do 5 lat	-	-
Powyżej 5 lat	-	-
Niespełnione zobowiązania do wykonania świadczenia razem	158 099	127 423

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego.

Nota 16. NALEŻNOŚCI HANDLOWE ORAZ POZOSTAŁE NALEŻNOŚCI

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Należności handlowe	1 325	1 830
od jednostek pozostałych	1 325	1 830
Pozostałe należności od jednostek pozostałych	-	-
Należności handlowe oraz pozostałe należności długoterminowe ogółem	1 325	1 830

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Należności handlowe	112 937	85 788
a) handlowe, o okresie spłaty do 12 miesięcy	112 937	85 788
- wypłacone zaliczki i kaucje	-	-
b) od jednostek pozostałych	-	-
Pozostałe należności krótkoterminowe ogółem	19 383	19 023
- z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń	4 268	5 171
- z tytułu zaliczek	10 082	9 210
- pozostałe należności	5 033	4 642
Należności handlowe oraz pozostałe należności netto ogółem	132 320	104 811
Odpisy aktualizujące	18 302	17 540
Należności handlowe oraz pozostałe należności brutto ogółem	150 622	122 351

Na 31 grudnia 2023 roku należności handlowe w kwocie 18 302 tys. PLN (2022: 17 540 tys. PLN) zostały objęte odpisem aktualizującym. Metoda kalkulacji szacunku oczekiwanych strat kredytowych została szerzej opisana w punkcie 33.4. Zmiany odpisu aktualizującego należności były następujące:

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Na początek okresu	17 540	15 501
Zwiększenie	1 511	2 825
Rozwiązanie (-)	-1 214	-138
Wykorzystanie (-)	-	-
Wydzielenie aktywów do sprzedaży	-	-
Różnice kursowe netto z przeliczenia sprawozdania finansowego na walutę prezentacji	464	-647
Na koniec okresu	18 302	17 540

Poniższe tabele prezentują wartości należności brutto i wartość odpisu z tytułu oczekiwanych strat dla należności handlowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie w podziale na termin przeterminowania.

31 grudnia 2023

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego.

	Średnioważona stopa straty	Odpis z tytułu oczekiwanej straty kredytowej za okres od 01.01.2023 do 31.12.2023
Przed terminem wymagalności	3%	1 840
Przeterminowane od 1 do 90 dni	2%	513
Przeterminowane od 91 do 180 dni	37%	287
Przeterminowane ponad 180 dni	70%	800
Wynikające z indywidualnej analizy sald		14 860
Razem		18 302

31 grudnia 2022

	Średnioważona stopa straty	Odpis z tytułu oczekiwanej straty kredytowej za okres od 01.01.2022 do 31.12.2022
Przed terminem wymagalności	2%	1 596
Przeterminowane od 1 do 90 dni	4%	490
Przeterminowane od 91 do 180 dni	22%	350
Przeterminowane ponad 180 dni	57%	104
Wynikające z indywidualnej analizy sald		14 999
Razem		17 540

Należności handlowe (brutto) o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty:

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
do 1 miesiąca	70 966	47 590
powyżej 1 miesiąca do 6 miesięcy	26 940	24 161
powyżej 6 miesięcy do 1 roku	4 338	8 095
powyżej 1 roku	5 304	5 159
należności przeterminowane	6 713	2 613
Należności z tytułu dostaw i usług, razem (netto)	114 262	87 618
Należności długoterminowe	1 325	1 830
Należności krótkoterminowe	112 937	85 788
Odpisy aktualizujące wartość należności handlowe	18 302	17 540
Należności z tytułu dostaw i usług, razem (brutto)	132 564	105 159

Należności z tytułu podatku dochodowego Na dzień 31 grudnia 2023 roku należności z tytułu podatku dochodowego wynosiły 2 138 tys. PLN, a na dzień 31.12.2022 roku 1 570 tys. PLN.

Nota 17. POZOSTAŁE AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

Pozostałe aktywa finansowe

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Akcje i udziały w pozostałych jednostkach	3	3
Pochodne instrumenty finansowe	4 242	1 311
Razem aktywa finansowe, w tym:	4 245	1 314
- długoterminowe	63	100
- krótkoterminowe	4 182	1 214

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego.

Zobowiązania finansowe

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Kredyty	53 257	65 995
Pozostałe zobowiązania finansowe:	39 697	25 794
- Pochodne instrumenty finansowe	-	1 984
- zobowiązania leasingowe	39 697	23 810
Razem zobowiązania finansowe, w tym:	92 954	91 789
- długoterminowe	41 459	26 344
- krótkoterminowe	51 495	65 446

	31.12.2023	31.12.2022
	Aktywa	Zobowiązania
Pochodne instrumenty finansowe	4 242	-
Razem instrumenty zabezpieczające
- długoterminowe	60	-
- krótkoterminowe	4 182	-

Ujawnienia dotyczące instrumentów pochodnych spełniających kryteria rachunkowości zabezpieczeń

Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych w odniesieniu do ryzyka walutowego wynikającego z przyszłych, wysoce prawdopodobnych przepływów pieniężnych związanych z wyrażonymi w walutach obcych przychodami Grupy, wynikającymi ze sprzedaży towarów w walutach obcych.

Zabezpieczenie ryzyka walutowego

W ramach realizacji strategii zarządzania ryzykiem polegającej w szczególności na zarządzaniu ryzykiem walutowym przychodów denominowanych w walutach obcych wynikających ze sprzedaży eksportowej produktów realizowanej przez Grupę, Grupa zawiera odpowiednie walutowe kontrakty terminowe zabezpieczające prognozowane przepływy pieniężne. Celem podejmowanych przez Grupę działań zabezpieczających przed ryzykiem zmiany kursu walutowego (Grupa zabezpiecza waluty EUR i USD) jest ograniczenie zmienności poziomu przychodów denominowanych w walucie obcej z tytułu sprzedaży towarów. Grupa zawiera instrumenty zabezpieczające FX Forward o terminach rozliczenia dopasowanych do oczekiwanych terminów realizacji zabezpieczanych przychodów ze sprzedaży. Grupa zabezpiecza maksymalnie do 80% przychodów w horyzoncie maksymalnie 2 lat kalendarzowych. W związku z możliwymi przesunięciami terminów występowania i wysokości przepływów pieniężnych, Grupa zakłada możliwość odpowiedniego dostosowywania kontraktów terminowych stanowiących instrument zabezpieczający, w szczególności poprzez zawieranie kontraktów FX Swap o odpowiednich parametrach. Instrumentami zabezpieczającymi są:
* kontrakty FX Forward na sprzedaż waluty obcej (EUR , USD lub GBP),
* kontrakty FX Swap przesuwające terminy płatności, w tych samych walutach, co pierwotne kontrakty FX Forward.

Grupa ustala, czy między pozycją zabezpieczaną, a instrumentem zabezpieczającym istnieje powiązanie ekonomiczne poprzez porównanie kluczowych warunków pozycji zabezpieczanej oraz instrumentu

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego.

zabezpieczającego, w szczególności daty zapadalności, waluty przepływu oraz wysokości przepływu w walucie obcej. Grupa wyznaczyła wskaźnik zabezpieczenia na poziomie 1 : 1, poprzez porównanie wartości nominalnych przepływu w walucie obcej z instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej. W zakresie ryzyka walutowego w powiązaniach zabezpieczających przepływy pieniężne głównymi zidentyfikowanymi przez Grupę źródłami nieefektywności są:
* nieliniowość punktów Swap wpływająca na inne kursy terminowe wynikające z rolowania instrumentu pochodnego niż kursy terminowe uzyskane na ten sam termin zapadalności bez uwzględnienia rolowania (za pomocą jednego instrumentu FX Forward),
* wpływ ryzyka kredytowego na wartość godziwą walutowych kontraktów terminowych.

Grupa nie identyfikuje innych niż powyżej wskazane źródeł nieefektywności w zakresie stosowanych powiązań zabezpieczających ryzyko walutowe.

Ujawnienia liczbowe dotyczące łącznie wszystkich stosowanych powiązań zabezpieczających:

Kwota, rozkład w czasie oraz niepewność przyszłych przepływów pieniężnych

W poniższej tabeli prezentujemy wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i ich rozkład w czasie wg stanu na 31.12.2023:

POZOSTAŁY CZAS DO ZAPADALNOŚCI	RAZEM	DO 1 MIESIĄCA	OD 1 DO 3 MIESIĘCY	OD 3 MIESIĘCY DO 1 ROKU	OD 1 DO 5 LAT	POWYŻEJ 5 LAT
ZABEZPIECZENIE PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
RYZYKO WALUTOWE
Kontrakty FX Forward EUR / PLN (w tym FX Swap)
Wartość nominalna (tys. EUR)	17 861	-	2 181	15 080	600	-
Średni kurs transakcyjny	4,65	-	4,78	4,63	4,58	-
Kontrakty FX Forward USD / PLN (w tym FX Swap)
Wartość nominalna (tys. USD)	400	400	-	-	-	-
Średni kurs transakcyjny	4,27	4,2725	-	-	-	-
Kontrakty FX Forward GBP / PLN (w tym FX Swap)
Wartość nominalna (tys.	# Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Skutki rachunkowości zabezpieczeń dla sytuacji finansowej i wyników:

Poniższa tabela prezentuje wpływ zastosowania zabezpieczenia przepływów pieniężnych na bilans i wynik finansowy w odniesieniu do instrumentów zabezpieczających wg stanu na 31.12.2023:

Typ instrumentu	Jednostka miary	Wartość nominalna	Aktywa	Zobowiązania	Nazwa pozycji w bilansie, która zawiera instrument zabezpieczający	Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej (jako podstawa do ustalenia części nieefektywnej w danym okresie)	Zyski lub straty z tytułu zabezpieczenia dla okresu sprawozdawczego, które zostały ujęte w innych całkowitych dochodach	Kwota nieefektywności zabezpieczenia ujęta w rachunku zysków i strat	Pozycja zestawienia całkowitych dochodów (rachunku zysków i strat), w której ujęto kwotę nieefektywności	Kwota przeklasyfikowana z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do wyniku finansowego jako korekta z tytułu przeklasyfikowania	Pozycja w sprawozdaniu z całkowitych dochodów (rachunku zysków i strat), która zawiera korektę z tytułu przeklasyfikowania
31.12.2023	31.12.2023	31.12.2023
Forward sprzedaż waluty EUR		77 660	4 108		Pochodne instrumenty finansowe	4 108	6 386		Przychody / koszty finansowe	4 966	Przychody / koszty finansowe
Forward sprzedaż waluty USD		1 574	134		Pochodne instrumenty finansowe	134	377		Przychody / koszty finansowe	-131	Przychody / koszty finansowe
Forward sprzedaż waluty GBP		-	-	-	Pochodne instrumenty finansowe	-	-		Przychody / koszty finansowe	-	Przychody / koszty finansowe
RAZEM		79 234	4 242	-		4 242	6 763			4 835

Oraz według stanu na 31.12.2022:

Typ instrumentu	Jednostka miary	Wartość nominalna	Aktywa	Zobowiązania	Nazwa pozycji w bilansie, która zawiera instrument zabezpieczający	Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej (jako podstawa do ustalenia części nieefektywnej w danym okresie)	Zyski lub straty z tytułu zabezpieczenia dla okresu sprawozdawczego, które zostały ujęte w innych całkowitych dochodach	Kwota nieefektywności zabezpieczenia ujęta w rachunku zysków i strat	Pozycja zestawienia całkowitych dochodów (rachunku zysków i strat), w której ujęto kwotę nieefektywności	Kwota przeklasyfikowana z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do wyniku finansowego jako korekta z tytułu przeklasyfikowania	Pozycja w sprawozdaniu z całkowitych dochodów (rachunku zysków i strat), która zawiera korektę z tytułu przeklasyfikowania
31.12.2022	31.12.2022	31.12.2022
Forward sprzedaż waluty EUR		52 239	1 246	78	Pochodne instrumenty finansowe	1 168	345	-	Przychody / koszty finansowe	-907	Przychody / koszty finansowe
Forward sprzedaż waluty USD		30 074	65	1 906	Pochodne instrumenty finansowe	-1 841	-3 152	-	Przychody / koszty finansowe	-3 926	Przychody / koszty finansowe
Forward sprzedaż waluty GBP		-	-	-	Pochodne instrumenty finansowe	-	31	-	Przychody / koszty finansowe	8	Przychody / koszty finansowe
RAZEM		82 313	1 311	1 984		-673	-2 776			-4 825

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Poniższa tabela prezentuje wpływ zastosowania zabezpieczenia przepływów pieniężnych na bilans i wynik finansowy w odniesieniu do pozycji zabezpieczanych wg stanu na 31.12.2023:

	Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie	Saldo rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych dla kontynuowanych zabezpieczeń	Saldo pozostające w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych z tytułu wszelkich powiązań zabezpieczających, dla których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń , tys. PLN
ZABEZPIECZENIE PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH RYZYKO WALUTOWE
Przychody w EUR wynikające ze sprzedaży towarów	-4 108	2 596	-
Przychody w USD wynikające ze sprzedaży towarów	-134	17	-
Przychody w GBP wynikające ze sprzedaży towarów	-	-	-
RAZEM	-4 242	2 613	-

Poniższa tabela prezentuje zmianę stanu rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych w ciągu okresu sprawozdawczego:

	2023	2022
STAN NA POCZĄTEK OKRESU	189	-1 861
ZABEZPIECZENIE PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH RYZYKO WALUTOWE
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia, ujęte w pozostałych całkowitych dochodach w ciągu okresu sprawozdawczego	6 763	-2 776
Część straty przeniesiona do rachunku zysków i strat w związku z brakiem oczekiwania wystąpienia pozycji zabezpieczanej	nd	nd
Kwota przeklasyfikowana z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do rachunku zysków i strat (przychodów ze sprzedaży) jako korekta z tytułu przeklasyfikowania	4 835	-4 825
STAN NA KONIEC OKRESU	2 116	189

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nota 18. POZOSTAŁE AKTYWA NIEFINANSOWE

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Rozliczenia międzyokresowe czynne	3 925	3 856
Pozostałe aktywa niefinansowe ogółem	3 925	3 856

Główne pozycje rozliczeń międzyokresowych czynnych to ubezpieczenia oraz dzierżawa oprogramowania.

Nota 19. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Środki pieniężne w banku i w kasie	74 997	73 505
Lokaty krótkoterminowe	738	395
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ogółem	75 736	73 900

Nota 20. KAPITAŁ PODSTAWOWY I POZOSTAŁE KAPITAŁY

Kapitał podstawowy

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Liczba akcji	10 000 000	10 298 554
Wartość nominalna akcji	0,2	0,2
Kapitał podstawowy	2 000	2 059
Przeszacowanie z tytułu hiperinflacji	1 556	1 557
Kapitał podstawowy na koniec okresu	3 556	3 616

Kapitał z przeszacowania wskaźnikami hiperinflacji jest prezentowany jako część kapitału podstawowego.

Struktura kapitału podstawowego:

Akcjonariusze na 31.12.2023

Rodzaj uprzywilejowania akcji	Rodzaj ograniczenia praw do akcji	Liczba akcji	Udział procentowy
SW Holding	brak	-	3 387 139
Spruce Holding Limited Liability Company (USA)	brak	-	1 091 952
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny	brak	-	600 000
SECO/WARWICK S.A.	brak	-	1 383 635
Generali Otwarty Fundusz Emerytalny	brak	-	640 798
PKO BP Bankowy Otwarty Fundusz Emerytalny	brak	-	506 504
Pozostali	brak	-	2 389 972
RAZEM		10 000 000	100%

Akcjonariusze na 31.12.2022

Rodzaj uprzywilejowania akcji	Rodzaj ograniczenia praw do akcji	Liczba akcji	Udział procentowy
SW Holding	brak	-	3 387 139
Spruce Holding Limited Liability Company (USA)	brak	-	1 091 952
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny	brak	-	600 000
SECO/WARWICK S.A.	brak	-	1 802 189
NNLife Otwarty Fundusz Emerytalny*	brak	-	577 470
Pozostali	brak	-	2 839 804
RAZEM		10 298 554	100%

• uprzednio: MetLife OFE

Pozostałe kapitały

Pozostałe kapitały:

	Kapitał z wyceny programu płatności w formie akcji	Kapitał na nabycie akcji własnych	Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających	Zyski/straty aktuarialne	Różnice kursowe z przeliczenia	Pozostałe kapitały ogółem
Pozostałe kapitały na dzień 1 stycznia 2023 r.	7 744	42 765	189	-142	20 275	70 830
Wycena programu opcji menadżerskich	1 726	-	-	-	-	1 726
Sprzedaż akcji własnych w ramach programu motywacyjnego	24	-	-	-	-	24
Wartość akcji własnych sprzedanych w ramach programu motywującego	-3 000	-	-	-	-	-3 000
Umorzenie akcji własnych	-	-5 204	-	-	-	-5 204
Różnice kursowe z przeliczenia	-	-	-	-	-9 281	-9 281
Inne całkowite dochody	-	-	1 928	-	-	1 928
Pozostałe kapitały na dzień 31 grudnia 2023 r.	6 494	37 561	2 116	-142	10 993	57 022
Pozostałe kapitały na dzień 1 stycznia 2022 r.	6 219	42 765	-1 861	-142	17 640	64 621
Wycena programu opcji menadżerskich	1 526	-	-	-	-	1 526
Różnice kursowe z przeliczenia	-	-	-	-	2 635	2 635
Inne całkowite dochody	-	-	2 049	-	-	2 049
Pozostałe kapitały na dzień 31 grudnia 2022 r.	7 744	42 765	189	-142	20 275	70 831

Kapitał na nabycie akcji własnych został przeniesiony z kwot kapitału zapasowego uchwałą NWZ w dniu 30 października 2014 roku, w celu nabycia akcji własnych.

Kapitał z wyceny instrumentów zabezpieczających

Kapitał z wyceny instrumentów zabezpieczających:

	Rezerwa z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych - wartość godziwa kontraktu forward
Stan na 01.01.2022 r.	-1 861
Plus Zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczających ujęta w innych całkowitych dochodach	68
Minus: reklasyfikacja z innych całkowitych dochodów do wyniku finansowego	2 462
Minus: Podatek odroczony	-481
Stan na 31.12.2022 r.	189
Plus Zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczających ujęta w innych całkowitych dochodach	1 642
Minus: reklasyfikacja z innych całkowitych dochodów do wyniku finansowego	-285
Stan na 31.12.2023 r.	2 116

Kapitał na nabycie akcji własnych i akcje własne

Fakt i cel nabycia przez Grupę akcji własnych zostało ujawnione w części I. Informacje ogólne punkt 6. Znaczący Akcjonariusze. Grupa posiadała na dzień 31.12.2023 – 1 383 635 sztuk akcji własnych stanowiących 13,84 % udział w kapitale zakładowym, na dzień 31.12.2022 – 1 802 189 sztuk akcji własnych stanowiących 17,50 % udział w kapitale zakładowym. W 2023 roku umorzono 298 554 sztuk akcji własnych, co stanowi 5 264 tys. PLN, wydano w ramach programu motywacyjnego 120 000 sztuk akcji własnych, co stanowi 3 000 tys. PLN. Grupa nabyte akcje własne prezentuje zgodnie z MSR 1 jako odrębna pozycję w kapitale odejmując ich wartość od kapitału własnego. Na dzień 31.12.2023 wartość ta wynosiła -20 268 tys. PLN, na dzień 31.12.2022 -28 532 tys. PLN. Nabycie, sprzedaż, emisja lub umorzenie własnych akcji nie powoduje ujęcia w wyniku finansowym jednostki żadnych zysków lub strat.# Wpływy ze sprzedaży lub emisji akcji własnych w 2023 wyniosły 24 tys. PLN i wynikały z warunków przystąpienia do Programu Motywacyjnego zawartych w regulaminie. Akcje własne stanowią akcje SECO/WARWICK S.A. utrzymywane przez Biuro Maklerskie mBanku na potrzeby emisji akcji w ramach umowy nabycia akcji własnych z osobami objętymi Programem Motywacyjnym, o którym szerzej mowa w nocie 33. Program Motywacyjny. Kapitał na nabycie akcji własnych służy do ujmowania wartości godziwej na datę przyznania akcji wyemitowanych w związku z Programem Motywacyjnym.

Udziały (akcje) własne

Dane sporządzone w PLN

Wyszczególnienie	Liczba udziałów (akcji)	Wartość nominalna udziałów (akcji)	Wartość księgowa udziałów (akcji)	Równowartość nabytych lub sprzedanych odpłatnie udziałów (akcji)	Część kapitału podstawowego, którą udziały (akcje) reprezentują
Udziały (akcje) na dzień 01.01.2023	1 802 189	0,20	360 438	28 532	101 17,50%
Zwiększenia (z tytułu) - nabycie akcji na potrzeby Programu Motywacyjnego
Zmniejszenia (z tytułu):
- rozliczenie Programu Motywacyjnego	120 000	0,20	24 000	-3 000 000	1,17%
- umorzenia	298 554	0,20	59 711	-5 263 757	2,49%
Udziały (akcje) na 31.12.2023	1 383 635	0,20	276 727	20 268 344	13,84%

Wyszczególnienie	Liczba udziałów (akcji)	Wartość nominalna udziałów (akcji)	Wartość księgowa udziałów (akcji)	Równowartość nabytych lub sprzedanych odpłatnie udziałów (akcji)	Część kapitału podstawowego, którą udziały (akcje) reprezentują
Udziały (akcje) na dzień 01.01.2022	1 802 189	0,20	360 438	28 532	101 17,50%
Zwiększenia (z tytułu) - nabycie akcji w tym na potrzeby Programu Motywacyjnego
Zmniejszenia (z tytułu):
- umorzenia
- zbycie akcji w ramach realizacji Programu Motywacyjnego
Udziały (akcje) na 31.12.2022	1 802 189	0,20	360 438	28 532	101 17,50%

Kapitał zapasowy z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji Na dzień 31.12.2023 r. oraz 31.12.2022 r. wartość kapitału wynosi 78 666 tys. PLN, kapitał ten powstał w wyniku emisji akcji Jednostki dominującej.

Nota 21. KREDYTY I POŻYCZKI

Dnia 12 marca 2020 roku Spółka SECO/WARWICK S.A. podpisała umowę kredytową o kredyt inwestycyjny z mBank S.A. w Warszawie na kwotę 15 000 tys. PLN. Kredyt został udzielony na sfinansowanie zakupu maksymalnie 1.000.000 akcji własnych Spółki na podstawie uchwały nr 5 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 12 lutego 2020 roku. Wykorzystanie kredytu na dzień podpisania Aneksu nr 3, czyli 10 listopada 2020 roku wynosiło 14 500 tys. PLN. Na dzień 31 grudnia 2023 roku wykorzystanie kredytu wynosiło 4 028 tys. PLN. Na dzień 31 grudnia 2022 roku wykorzystanie kredytu wynosiło 7 250 tys. PLN.

Dnia 5 października 2021 roku Spółka SECO/WARWICK S.A. podpisała umowę kredytową o kredyt inwestycyjny z mBank S.A. w Warszawie na kwotę 10 400 tys. PLN. Kredyt został udzielony na sfinansowanie zakupu maksymalnie 850.000 akcji własnych Spółki, zgodnie z programem ustanowionym na podstawie uchwały nr 5 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 7 października 2021 roku. Wykorzystanie kredytu na dzień podpisania Aneksu nr 1, czyli 26 listopada 2021 roku wynosiło 6 908 tys. PLN. Na dzień 31 grudnia 2023 roku wykorzystanie kredytu wynosiło 3 799 tys. PLN. Na dzień 31 grudnia 2022 roku wykorzystanie kredytu wynosiło 5 181 tys. PLN.

Zabezpieczenie spłaty kredytów stanowi hipoteka umowna na nieruchomości składającej się z działek użytkowanych wieczyście o numerach:
* 195/94, położonej w Świebodzinie przy ul. Zachodniej 76,
* 195/80, położonej w Świebodzinie przy ul. Zachodniej 76.

Dnia 30 listopada 2023 roku Spółka Retech Systems LLC podpisała umowę kredytową o kredyt inwestycyjny z Funduszem Ekspansji Zagranicznej 2 FIZ AN zarządzanym przez PFR TFI S.A. na kwotę 10 000 tys. USD. Pożyczka została udzielona na finansowanie części nakładów związanych z realizacją Strategii Grupy SECO/WARWICK na lata 2023-2026, ogłoszonej raportem bieżącym nr 17/2023 z dnia 26 września 2023 r. W szczególności Pożyczka zostanie przeznaczona na projekt rozwoju technologii produkcji proszków metali, w tym skonstruowanie i zainstalowanie pieców typu Plasma Gas Atomizer (w dużej i małej skali), wykorzystujących własną technologię Retech PAM (Plasma Arc Melting - topienia łukiem plazmowym) oraz rozbudowę i wyposażenie hali produkcyjno-montażowej. Inwestycja prowadzona jest w zakładach Retech Systems LLC w Buffalo w Stanie Nowy Jork w USA i jej łączna wartość oszacowana jest na około 45 mln PLN, do poniesienia w latach 2023-2025. Rozwój technologii proszków przyczyni się dalszego wzmacniania pozycji Grupy SECO/WARWICK na globalnym rynku obróbki termicznej i metalurgii, w tym w perspektywicznym segmencie druku 3D metali (drukowania addytywnego). Na dzień 31 grudnia 2023 roku wykorzystanie kredytu wynosiło 1 402 tys. USD tj. 5 519 tys. PLN.

Kredyty na 31.12.2023 roku:

Nazwa jednostki	Kwota kredytu / pożyczki	Limit kredytu wg Umowy	Termin spłaty	Zabezpieczenia	Stopa procentowa	Rodzaj
	PLN (tys.)	Wartość w walucie (tys.)	Waluta kredytu
Huntington National Bank	58	15	USD	36	31.01.2026	stała-7%
Volkswagen Credit	49	12	USD	27	30.09.2026	stała
SANTANDER	-	-	PLN	2 000	28.02.2024	weksel WIBOR 1 M + 1,0 % p.p.
mBank	52	-	PLN	-	-	weksel -
mBank	29	7	EUR	-	-	weksel -
mBank	60	-	PLN	-	-	weksel -
mBank	6	1,6	USD	-	-	weksel -
mBank	183	42	EUR	-	-	weksel -
HSBC Bank	4 329	1 100	USD	1 300	31.12.2024	stała-11%
Fundusz Ekspansji Zagranicznej 2 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych	5 519	1 402	USD	10 000		hipoteka, poręczenie SWSA, Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC stała-7%
BNP Paribas	14 549	-	PLN	40 000	08.11.2024	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1 M + 1,1 % p.a
PEKAO	7 246	-	PLN	35 000	31.08.2024	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1M + 1,25 % p.a
mBank	-	-	PLN	5 000	28.06.2024	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1M + 1,1 % p.a
mBank	4 028	PLN	14 500	31.03.2025	hipoteka, blokada pap.wart. WIBOR 1 M + 1,35% p.a.	Kredyt inwestycyjny w rachunku bankowym
mBank	3 799	-	PLN	6 908	30.09.2026	hipoteka, blokada pap.wart. WIBOR 1 M + 1,35% p.a.
Santander	13 351	-	PLN	19 000	28.02.2024	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1 M + 0,9% p.a.
Razem:	53 257

Kredyty na 31.12.2022 roku:

Nazwa jednostki	Kwota kredytu / pożyczki	Limit kredytu wg Umowy	Termin spłaty	Zabezpieczenia	Stopa procentowa	Rodzaj
	PLN (tys.)	Wartość w walucie (tys.)	Waluta kredytu
Huntington National Bank	92	21	USD	36	31.01.2026	stała- 7%
Volkswagen Credit	74	17	USD	27	30.09.2026	stała
SANTANDER	-	-	PLN	2 000	28.02.2024	weksel WIBOR 1 M + 1,0 % p.p.
mBank	41	-	PLN	-	-	weksel -
mBank	103	22	EUR	-	-	weksel -
mBank	76	-	PLN	-	-	weksel -
mBank	39	9	USD	-	-	weksel -
mBank	81	17	EUR	-	-	weksel -
BNP Paribas	21 622	-	PLN	30 000	25.10.2023	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1 M + 1,1 % p.a
PEKAO	23 356	-	PLN	35 000	31.08.2023	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1M + 1,25 % p.a
mBank	-	-	PLN	5 000	28.06.2024	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1M + 1,1 % p.a
mBank	7 250	-	PLN	14 500	31.03.2025	hipoteka, poręczenie SWE, blokada pap.wart. WIBOR 1 M + 1,35% p.a.
mBank	5 181	-	PLN	6 908	30.09.2026	hipoteka, poręczenie SWE, blokada pap.wart. WIBOR 1 M + 1,35% p.a.
Santander	8 080	-	PLN	19 000	28.02.2023	Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wg art. 777.1 KPC WIBOR 1 M + 1,0% p.a.
Razem:	65 995

Struktura zapadalności kredytów:

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Kredyty i pożyczki krótkoterminowe	44 451	58 047
Kredyty i pożyczki długoterminowe	8 806	7 948
- płatne powyżej 1 roku do 3 lat	4 838	6 912
- płatne powyżej 3 lat do 5 lat	3 968	1 036
Kredyty i pożyczki razem	53 257	65 995

Kredyty i pożyczki struktura walutowa:

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
	wartość w walucie	wartość w PLN
	PLN	43 085
EUR	49	212
USD	2 531	9
Kredyty i pożyczki razem	53 257

Nota 22. LEASING

Grupa jako leasingobiorca

Poniżej przedstawiono wartości bilansowe zobowiązań z tytułu leasingu oraz ich zmiany w okresie sprawozdawczym.# Wyszczególnienie 2023 2022
Na dzień 1 stycznia | 23 809 | 18 540
Zwiększenia (nowe leasingi) | 21 656 | 10 081
Zmiany umów leasingu | -246 | -378
Odsetki | 2 201 | 1 079
Płatności | -8 647 | -5 513
Na dzień 31 grudnia | 38 773 | 23 809
Krótkoterminowe | 7 043 | 5 414
Długoterminowe | 32 654 | 18 396

Największą pozycję zwiększającą stan zobowiązań leasingowych na koniec roku 2023 tj. 17 827 tys. PLN stanowi hala produkcyjna firmy Retech Systems LLC. Natomiast na koniec roku 2022 tj. 3 064 tys. PLN była to hala produkcyjna spółki SECO/WARWICK Retech w Chinach oraz 1 937 tys. PLN nowy kompleks biurowo produkcyjny spółki SVT w Meadville w stanie Pensylwania (USA). Analiza wymagalności zobowiązań z tytułu leasingu została przedstawiona w nocie 32.3. „Ryzyko związane z płynnością”.

Poniżej przedstawiono kwoty przychodów, kosztów, zysków i strat wynikających z leasingu ujęte w sprawozdaniu z całkowitych dochodów:

72 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Wyszczególnienie 2023 2022

Koszt amortyzacji aktywów z tytułu prawa do użytkowania | 6 353 | 5 064
Koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu | 2 201 | 1 079
Koszty leasingów krótkoterminowych (uwzględnione w kosztach wytworzenia sprzedanych produktów i usług) | 496 | 378
Koszty leasingu aktywów o niskiej wartości (uwzględnione w kosztach ogólnego zarządu) | 110 | 103
Łączna kwota ujęta w sprawozdaniu z całkowitych dochodów/ sprawozdaniu z całkowitych dochodów | 9 160 | 6 624

Niedyskontowane kwoty przyszłych płatności z tytułu leasingu operacyjnego – Grupa jako leasingodawca

Dochód z tytułu leasingu ujęty przez Grupę w pozostałych przychodach operacyjnych w roku 2023 wyniósł 811 tys. PLN. Na dzień 31 grudnia 2023 roku oraz na dzień 31 grudnia 2022 roku analiza terminów zapadalności opłat leasingowych w wartościach niezdyskontowanych przedstawiała się następująco:

Wyszczególnienie 31 grudnia 2023 31 grudnia 2022

W 1 roku | 268 | 920
W 2 roku | - | 610
W 3 roku | - | 598
W 4 roku | - | 598
W 5 roku | - | 598
Powyżej 5 lat | - | 299
Razem: | 268 | 3 623

Grupa leasinguje głównie własne pomieszczenia dla podmiotów, z którymi warunki współpracy wymagają bliskiej lokalizacji.

Nota 23. ZOBOWIĄZANIA HANDLOWE I USŁUG ORAZ POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
zobowiązania krótkoterminowe	79 452	84 699
zobowiązania długoterminowe	-	-
Razem	79 452	84 699

ZOBOWIĄZANIA HANDLOWE ORAZ POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Zobowiązania handlowe Wobec jednostek pozostałych	66 514	70 156
Razem	66 514	70 156
73 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego
Zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i innych	9 830	10 792
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego	1 235	2 178
Inne zobowiązania	1 873	1 574
Razem pozostałe	12 938	14 543
Razem zobowiązania handlowe oraz pozostałe	79 452	84 699

Zobowiązania inwestycyjne

Na dzień 31 grudnia 2023 roku Grupa zobowiązała się do poniesienia nakładów na rzeczowe aktywa trwałe w wysokości 698 tys. PLN.

Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS (Spółki polskie)

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych z późniejszymi zmianami stanowi, że Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych („Fundusz”) tworzą pracodawcy zatrudniający powyżej 50 pracowników na pełne etaty. Grupa tworzy taki fundusz i dokonuje okresowych odpisów w wysokości odpisu podstawowego /kwot uzgodnionych ze związkami zawodowymi. Ponadto Fundusz posiada rzeczowe aktywa trwałe. Celem Funduszu jest subsydiowanie działalności socjalnej Spółki, pożyczek udzielonych jej pracownikom oraz pozostałych kosztów socjalnych. Grupa skompensowała aktywa Funduszu ze swoimi zobowiązaniami wobec Funduszu ponieważ aktywa te nie stanowią oddzielnych aktywów Grupy. Tabela poniżej przedstawia analitykę aktywów, zobowiązań, kosztów Funduszu oraz saldo netto.

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Pożyczki udzielone pracownikom	16	49
Środki pieniężne	837	696
Zobowiązania z tytułu Funduszu	796	582
Saldo po skompensowaniu	57	163
Odpisy na Fundusz w okresie obrotowym	929	858

ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

Zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń na koniec 2023 roku wynosiły 21 966 tys. PLN, natomiast na koniec 2022 roku wynosiły 8 460 tys. PLN. Gwarancje zostały udzielone tytułem:

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
dobrego wykonania kontraktu	14 798	6 349
wadialna	7 168	2 110
Razem	21 966	8 460

Na dzień 31.12.2023 oczekiwane straty kredytowe z tytułu udzielonych gwarancji finansowych nie były istotne.

Nota 24. ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE

Świadczenia emerytalne oraz inne świadczenia po okresie zatrudnienia

Spółki polskie w Grupie wypłacały pracownikom przechodzącym na emerytury kwoty odpraw emerytalnych w wysokości określonej przez Kodeks pracy. W związku z tym w Grupie na podstawie wyceny dokonanej przez

74 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

profesjonalną firmę aktuarialną tworzona jest rezerwa na wartość bieżącą zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych. Kwotę tej rezerwy oraz uzgodnienie przedstawiające zmiany stanu w ciągu okresu obrotowego przedstawiono w poniższej tabeli:

DŁUGOTERMINOWA REZERWA NA ZOBOWIĄZANIE Z TYTUŁU ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH

	od 01-01-2023 do 31-12-2023	od 01-01-2022 do 31-12-2022
stan na początek okresu	1 421	1 143
zwiększenia	496	750
- utworzenie rezerwy	496	750
- wykorzystanie	312	273
- rozwiązanie	-	200
stan na koniec okresu	1 605	1 421

Główne założenia przyjęte na dzień bilansowy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące:

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Stopa dyskontowa (%)	5,20%	6,80%
Przewidywany wskaźnik inflacji (%)	7%	10%
Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%)	5%	5%

KRÓTKOTERMINOWA REZERWA NA ZOBOWIĄZANIE Z TYTUŁU ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH / ZOBOWIĄZANIE Z TYTUŁU NIEWYKORZYSTANYCH URLOPÓW ITP.

	od 01-01-2023 do 31-12-2023	od 01-01-2022 do 31-12-2022
1. Zobowiązania z tytułu niewykorzystanych urlopów
stan na początek okresu	4 231	3 679
- utworzenie	6 756	6 832
- wykorzystanie	6 324	6 280
stan na koniec okresu	4 663	4 231
2. Zobowiązania z tytułu premii
stan na początek okresu	13 108	8 423
- utworzenie	12 771	12 196
- wykorzystanie	10 278	7 512
stan na koniec okresu	15 601	13 108
3. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
stan na początek okresu	35	44
- utworzenie	-	-
- wykorzystanie	25	10
stan na koniec okresu	9	35
4. Bieżące zobowiązania z tytułu wynagrodzeń	7 882	9 056
Zobowiązania z tytuły świadczeń pracowniczych razem	28 155	26 429

Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień bilansowy do wyliczenia kwoty zobowiązania z tytułu programu świadczeń emerytalnych w spółce SECO/WARWICK Corp.:

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Stopa dyskontowa (%)	-	-
Oczekiwana stopa zwrotu z aktywów (%)	-	6,00%

PROGRAMY ŚWIADCZEŃ EMERYTALNYCH (SECO/WARWICK CORP.)

75 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Wyszczególnienie	2023	2022
Zmiana zobowiązania programu
Wartość zobowiązania początek okresu	-	15 726
Koszt obsługi	-	-
Koszt odsetek	-	204
(Zysk) / strata aktuarialna	-	-1 518
Zapłacone składki	-	-627
Sprzedaż programu	-	-15 363
Wpływ przeliczenia na walutę prezentacji	-	1 578
Wartość zobowiązania koniec okresu	-	-
Zmiana aktywów programu
Wartość godziwa aktywów programu początek okresu	-	19 361
Odsetkowy zysk/(strata) z aktywów programu	-	204
Dodatkowy zysk/(strata) z aktywów programu	-	-2 523
Wypłacone świadczenia	-	-627
Sprzedaż programu	-	-18 361
Wpływ przeliczenia na walutę prezentacji	-	1 946
Wartość godziwa aktywów programu koniec okresu	-	-

Przyszłe pomiary aktuarialne mogą znacznie różnić się od bieżących pomiarów przyjętych przez aktuariusza do wyliczenia zobowiązania z tytułu programu świadczeń emerytalnych w spółce SECO/WARWICK Corp. ze względu na takie czynniki jak:
* zmiany przewidywanych założeń ekonomicznych lub demograficznych;
* zmiany gospodarcze;
* wzrosty lub spadki spodziewane w ramach naturalnego działania metodologii zastosowanej do tych pomiarów, np. zmiany szacowanego okresu amortyzacji aktywów, zmiany postanowień programu czy obowiązującego prawa lub przepisów.

W 2022 roku wszelkie zobowiązania oraz aktywa wynikające z programu świadczeń emerytalnych w spółce SECO/WARWICK Corp. zostały przeniesione na podmiot trzeci.Transakcja skutkowała rozpoznaniem wyniku na poziomie 995 tys. PLN.

Nota 25. POZOSTAŁE REZERWY

Wyszczególnienie	Rezerwy na naprawy gwarancyjne oraz zwroty	Rezerwa na karę	Rezerwy na kontrakty ze stratą	Inne rezerwy - zobowiązanie warunkowe	Ogółem
Na dzień 1 stycznia 2022 roku	8 957	298	511	-	9 766
Utworzone w ciągu roku obrotowego	3 619	-	851	-	4 469
Zwiększenia	3 619	-	851	-	4 469
Wykorzystane	-3 900	-	-	-	-3 900
Rozwiązane	-	-	-318	-	-318
Zmniejszenia	-3 900	-	-318	-	-4 218
Na dzień 31 grudnia 2022 roku	8 676	298	1 044	-	10 018
Utworzone w ciągu roku obrotowego	8 476	-	663	-	9 139
Zwiększenia	8 476	-	663	-	9 139
Wykorzystane	-7 477	-	-1 004	-	-8 481
Rozwiązane	-	-170	-	-	-170
Zmniejszenia	-7 477	-170	-1 004	-	-8 651
Na dzień 31 grudnia 2023 roku	9 675	128	703	-	10 506
76 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Grupa weryfikuje stan rezerw na koniec każdego okresu sprawozdawczego i koryguje w celu odzwierciedlenia bieżącego, najbardziej właściwego szacunku. Jeśli przestało być prawdopodobne, że wystąpienie wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne będzie niezbędne do wypełnienia obowiązku, to rezerwa jest rozwiązywana. W związku z powyższym wszystkie pozostałe rezerwy zawiązane są jako rezerwy krótkoterminowe, gdyż w każdym przypadku zostaną wykorzystane lub rozliczone w ciągu następnych 12 miesięcy.# Grupa nie widzi przesłanek do utworzenia rezerw na demontaż rzeczowych aktywów trwałych i rekultywację terenu oraz likwidację rzeczowych aktywów trwałych, a także do utworzenia rezerwy na usuwanie azbestu.

Rezerwy na naprawy gwarancyjne

Rezerwa na naprawy gwarancyjne jest ustalana indywidualnie dla każdego kontraktu i uwzględnia wynikające z kontraktu zobowiązania wobec Klienta podczas okresu gwarancji. Wartość rezerwy jest planowana według wewnętrznych wytycznych poszczególnych technologii. Średnio około 1,5% - 2% wartości kontraktu. Założenia przyjmowane w odniesieniu do bieżącego okresu są spójne z zastosowanymi w poprzednim roku.

Grupa kalkuluje rezerwę na naprawy gwarancyjne na podstawie kosztów planowanych zaktualizowanych dla celów wyliczenia rezerw gwarancyjnych pomniejszając je o koszty poniesione na gwarancje z uwzględnieniem zaawansowania kosztowego kontraktu. Grupa tworząc rezerwę na gwarancję uwzględnia % zaawansowania kontraktu (proporcjonalnie do rozpoznawania przychodu) planując koszty reklamacji do momentu osiągnięcia 100% zaawansowania kontraktu (podpisania protokołu odbioru końcowego).

W momencie pojawiania się kosztów gwarancyjnych, lub w momencie rozpoczęcia okresu gwarancji rezerwa zostaje stopniowo pomniejszana o koszty poniesionych napraw gwarancyjnych lub o kwoty podane przez jednostkę realizującą kontrakt w przypadku, gdy uzna ona, że roszczenia, na które zawiązano rezerwę nie wystąpią w przyszłości. Rezerwa jest w 100% rozwiązywana w momencie zakończenia okresu gwarancji, lub po wykonaniu wszystkich zaległych, rozpoczętych napraw gwarancyjnych.

Na dzień 31 grudnia 2023 roku wartość bilansowa rezerwy wynosiła 9 675 tys. PLN (na dzień 31.12.2022 roku.: 8 676 tys. PLN). Różnica kosztów roszczeń gwarancyjnych o 10% w stosunku do szacunków kierownictwa spowodowałaby wzrost lub spadek rezerwy na koszty gwarancji o około 948,3 tys. PLN (na dzień 31.12.2022 roku - wzrost lub spadek o 867,6 tys. PLN).

Rezerwa na kary

Rezerwa na kary tworzona jest w przypadku wystąpienia dużego prawdopodobieństwa wypłaty w przyszłości kar umownych wynikających z realizowanych kontraktów. Na dzień 31 grudnia 2023 roku wartość bilansowa odnośnej rezerwy wynosiła 128 tys. PLN (na dzień 31.12.2022 roku: 298 tys. PLN).

Rezerwa na kontrakty ze stratą

Rezerwa na kontrakty ze stratą ustalana jest indywidualnie dla każdego kontraktu. Tworzona jest wtedy, gdy różnica planowanych przychodów i planowanych kosztów na kontrakcie jest mniejsza od różnicy przychodów i kosztów rozpoznanych w okresie. Na dzień 31 grudnia 2023 r. wartość bilansowa odnośnej rezerwy wynosiła 703 tys. PLN (na dzień 31.12.2022 roku: 1 044 tys. PLN).

77 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nota 26. OBJAŚNIENIA DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Wyszczególnienie	31 grudnia 2023	31 grudnia 2022
Środki pieniężne w bilansie	75 736	73 900
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ogółem wykazane w rachunku przepływów pieniężnych	75 736	73 900

Wyszczególnienie	31 grudnia 2023	31 grudnia 2022
Amortyzacja:	16 304	15 008
Amortyzacja wartości niematerialnych	3 878	4 252
Amortyzacja aktywa z tytułu praw do użytkowania	6 353	5 103
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	6 072	5 653
Zmiana stanu rezerw wynika z następujących pozycji wraz z wyłączeniem zmiany stanu rezerw z tytułu podatku dochodowego:	1 524	1 133
Bilansowa zmiana stanu rezerw	-4 734	5 446
Wyłączenie zmiany stanu rezerw z tytułu podatku dochodowego	7 134	2 381
Różnice kursowe	-875	-1 835
Rezerwy na świadczenia pracownicze	-	-4 859
Zmiana stanu zapasów wynika z następujących pozycji:	-3 469	-25 119
Bilansowa zmiana stanu zapasów	454	-26 449
Różnice kursowe	-3 922	1 330
Zmiana należności wynika z następujących pozycji, z wyjątkiem wyłączenia należności z tytułu podatku dochodowego:	-36 317	-5 219
Zmiana stanu należności wynikająca z bilansu	-27 572	-4 586
Wyłączenie należności z tytułu podatku dochodowego	568	1 290
Różnice kursowe	-9 313	-1 923
Zmiana stanu zobowiązań, z wyjątkiem zobowiązań finansowych, wynika z następujących pozycji:	4 621	24 147
Zmiana stanu zobowiązań wynikająca z bilansu	8 656	25 698
Zmiana stanu zobowiązań inwestycyjnych	11	-409
Różnice kursowe	9 857	2 239
Zmiana stanu zobowiązań leasingowych	-15 888	-5 269
Wycena instrumentów pochodnych	1 984	1 887
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań kontraktowych wynika z następujących pozycji:	49 050	-14 198
Bilansowa zmiana stanu aktywów i zobowiązań kontraktowych	45 414	-15 290
Różnice kursowe	3 635	1 092
Zmiana stanu walutowych instrumentów pochodnych wynika z:	-2 535	-633
bilansowa zmiana stanu aktywów	-2 930	-1 276
kapitał z aktualizacji wyceny	2 380	2 530
bilansowa zmiana stanu zobowiązań	-1 984	-1 887

Wpływy z tytułu dotacji w bieżącym roku obrotowym wyniosły 0 PLN, a w roku poprzednim 523 tys. PLN złotych.

PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ

	2023	2022
78 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego
Wpływy ze zbycia wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych	286	1 524
Sprzedaż środka trwałego nr AOO/00419	-	1 331
Sprzedaż środka trwałego nr 452/01130	198	52
Sprzedaż środków trwałych pracownikom	-	65
Pozostałe	88	76
Inne wpływy z aktywów finansowych	-	51
Inne wpływy z aktywów finansowych	-	51
Inne wydatki z aktywów finansowych	-	-35
Inne wydatki z aktywów finansowych	-	-35
Wydatki inwestycyjne na wartości niematerialne i rzeczowe aktywa trwałe	-21 909	-13 207
Prace rozwojowe	-8 107	-4 012
Komputery i licencje	-1 251	-1 586
Fotowoltaika	-374	-1 077
Budowa i modernizacja hal i budynków administracyjnych	-6 561	-2 538
Maszyny i urządzenia	-3 396	-1 765
Samochody	-	-126
Pozostałe aktywa trwałe	-2 219	-2 103
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	-21 623	-11 667

Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia do przepływów z działalności finansowej według stanu na 31.12.2023 roku:

	Kredyty	Zobowiązania z tytułu leasingów	Inne	Razem
01.01.2023
Zmiany przepływów pieniężnych z działalności finansowej
Spłaty zobowiązań z tytułu:	-22 571	-6 446	-	-29 017
Spłaty odsetek z tytułu:	-5 906	-2 201	-	-8 107
Wpływy z tytułu kredytów:	10 456	-	-	10 456
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	-18 021	-8 647	-	-26 668
Inne zmiany
Dywidendy	-	-	-8 496	-8 496
Inne	24	24
Razem inne zmiany	-	-	-8 472	-8 472
Razem wg stanu na dzień 31.12.2023	-18 021	-8 647	-8 472	-35 140

Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia do przepływów z działalności finansowej według stanu na 31.12.2022 roku:

	Kredyty	Zobowiązania z tytułu leasingów	Inne	Razem
01.01.2022
Zmiany przepływów pieniężnych z działalności finansowej
Spłaty zobowiązań z tytułu:	-8 558	-4 435	-	-12 993
Spłaty odsetek z tytułu:	-3 514	-1 079	-	-4 593
Wpływy z tytułu kredytów:	24 488	-	-	24 488
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	12 416	-5 514	-	6 901
Inne zmiany
Dywidendy	-	-	-2 549	-2 549
Inne	-	-	523	523
Razem inne zmiany	-	-	-2 026	-2 026
Razem wg stanu na dzień 31.12.2022	12 416	-5 514	-2 026	4 876

79 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nota 27. INFORMACJE O PODMIOTACH POWIĄZANYCH

Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi związane były z działalnością bieżącą spółek, nie odbiegały od warunków rynkowych.

Nota 28. WYNAGRODZENIE KLUCZOWEGO PERSONELU

Do głównej kadry kierowniczej Grupy SECO\WARWICK zaliczamy członków Zarządu oraz członków Rady Nadzorczej.

Wynagrodzenia ZARZĄDU:

Imię i nazwisko	Wynagrodzenie danego okresu (w tys. PLN)	Inne świadczenia (w tys. PLN)	Naliczone koszty programu motywacyjnego (w tys. PLN)	Łączne wynagrodzenie danego okresu (w tys. PLN)
31.12.2023
Sławomir Woźniak	570	1 129	651	2 350
Piotr Walasek	396	549	325	1 270
Earl Good	1 129	204	-	1 333
Bartosz Klinowski	396	549	325	1 270
Razem	2 491	2 431	1 301	6 223
31.12.2022
Sławomir Woźniak	548	549	444	1 541
Piotr Walasek	387	255	218	859
Earl Good	1 104	250	223	1 578
Bartosz Klinowski	387	311	218	916
Razem	2 426	1 365	1 103	4 894

Wynagrodzenie Rady Nadzorczej:

Imię i nazwisko	Razem wynagrodzenie	31.12.2023	31.12.2022
Andrzej Zawistowski, w tym:	332	332
- z tytułu pełnienia funkcji Przewodniczącego Rady Nadzorczej	212	212
- z tytułu umowy o świadczenie usług doradczych (1)	120	120
Jeffrey Boswell, w tym:	181	196
- z tytułu umowy o pracę (2)	181	196
Henryk Pilarski	-	22
Marcin Murawski	43	43
Jacek Tucharz	-	17
Robert Jasiński	42	25
Maciej Karnicki	62	38
Razem	660	673

(1) Z tytułu Umowy o współpracy zawartej pomiędzy spółką SECO/WARWICK S.A. a Panem Andrzejem Zawistowskim prowadzącym działalność gospodarczą USŁUGI DORADCZE Andrzej Zawistowski. Przedmiotem umowy z dnia 2 stycznia 2020 roku jest współpraca w zakresie świadczenia usług doradztwa technicznego i rozwoju produktów.

(2) Z tytułu umowy o pracę pomiędzy spółką SECO/WARWICK Corp. a Panem Jeffrey’em Boswell.

80 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nota 29. INSTRUMENTY FINANSOWE

Wyszczególnienie	Kategoria zgodnie z MSSF 9	Wartość bilansowa	Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe w 2023 r.
81 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat/ sprawozdaniu z całkowitych dochodów w podziale na kategorie instrumentów finansowych

Rok 2023

	Pozostałe przychody/ (koszty) z tytułu odsetek	Zyski/ (straty) z tytułu różnic kursowych	Rozwiązanie/ (utworzenie) odpisów aktualizujących	Zyski/ (straty) z tytułu wyceny	Zyski/ (straty) z rozliczenia instrumentów finansowych	Zyski/ (straty) z zaprzestania ujmowania aktywów finansowych
Aktywa finansowe
Pożyczki udzielone	28	-	-	-	-	-
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	225	-6 378	-	-2 857	-	-
Należności długoterminowe	-	-	-	-	-	-
Pochodne instrumenty finansowe	-	-	-	1 170	5 242	-
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	336	-1 330	-	-34	-	-
RAZEM	589	-7 708	-	-1 721	5 242	-

	Pozostałe przychody/ (koszty) z tytułu odsetek	Zyski/ (straty) z tytułu różnic kursowych	Rozwiązanie/ (utworzenie) odpisów aktualizujących	Zyski/ (straty) z tytułu wyceny	Zyski/ (straty) z rozliczenia instrumentów finansowych
Zobowiązania finansowe krótkoterminowe
Krótkoterminowe kredyty bankowe	-6 334	9	-	-1	-
Zobowiązania z tytułu leasingu	-2 165	-	-	-	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	-188	18	-	1 384	-
Instrumenty zabezpieczające	-	-	-	1 365	-901
długoterminowe	-	-	-	-	-
Długoterminowe kredyty bankowe	-	-	-	-	-
Zobowiązania z tytułu leasingu	-	-	-	-	-
Instrumenty zabezpieczające	-	-	-	-	-
RAZEM	-8 687	27	-	2 749	-901

Rok 2022

	Pozostałe przychody/ (koszty) z tytułu odsetek	Zyski/ (straty) z tytułu różnic kursowych	Rozwiązanie/ (utworzenie) odpisów aktualizujących	Zyski/ (straty) z tytułu wyceny	Zyski/ (straty) z rozliczenia instrumentów finansowych	Zyski/ (straty) z zaprzestania ujmowania aktywów finansowych
Aktywa finansowe
Pożyczki udzielone	41	-	-	-	-	-
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	206	1 022	-	-805	-	-
Należności długoterminowe	-	-	-	-	-	-
Pochodne instrumenty finansowe	-	-	-	444	270	-
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	165	2 439	-	80	-	-
RAZEM	413	3 461	-	-281	270	-

	Pozostałe przychody/ (koszty) z tytułu odsetek	Zyski/ (straty) z tytułu różnic kursowych	Rozwiązanie/ (utworzenie) odpisów aktualizujących	Zyski/ (straty) z tytułu wyceny	Zyski/ (straty) z rozliczenia instrumentów finansowych
Zobowiązania finansowe krótkoterminowe
Krótkoterminowe kredyty bankowe	-4 980	7	-	-4	-
Zobowiązania z tytułu leasingu	-1 054	-	-	-	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	-155	-426	-	237	-
Instrumenty zabezpieczające	-	-	-	141	-5 321
długoterminowe	-	-	-	-	-
Długoterminowe kredyty bankowe	-	-	-	-	-
Zobowiązania z tytułu leasingu	-	-	-	-	-
Instrumenty zabezpieczające	-	-	-	48	-
RAZEM	-6 189	-420	-	426	-5 321

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Zmiany zobowiązań wynikających z działalności finansowej

Rok 2023

	1 stycznia 2023	zmiany wynikające z przepływów pieniężnych z działalności finansowej	zwiększenia z tytułu leasingu	skutki zmian kursów walutowych	skutki wyceny instrumentów zabezpieczających	31 grudnia 2023
Oprocentowane kredyty i pożyczki (długoterminowe)	7 948	961	-	-103	-	8 806
Zobowiązania z tytułu leasingu (długoterminowe)	18 396	-3 608	17 912	-46	-	32 654
Oprocentowane kredyty i pożyczki (krótkoterminowe)	58 047	-13 076	-	-520	-	44 451
Zobowiązania z tytułu leasingu (krótkoterminowe)	5 414	-2 104	3 744	-10	-	7 043
Pochodne instrumenty finansowe	1 984	-	-	-	-1 984	-
Razem zobowiązania wynikające z działalności finansowej	91 789	-17 827	21 656	-679	-1 984	92 954

Rok 2022

	1 stycznia 2022	zmiany wynikające z przepływów pieniężnych z działalności finansowej	zwiększenia z tytułu leasingu	skutki zmian kursów walutowych	skutki wyceny instrumentów zabezpieczających	31 grudnia 2022
Oprocentowane kredyty i pożyczki (długoterminowe)	12 585	-4 638	-	-	-	7 948
Zobowiązania z tytułu leasingu (długoterminowe)	13 950	-1 363	6 184	-375	-	18 396
Oprocentowane kredyty i pożyczki (krótkoterminowe)	33 370	24 591	-	86	-	58 047
Zobowiązania z tytułu leasingu (krótkoterminowe)	4 589	-3 072	3 897	-	-	5 414
Pochodne instrumenty finansowe	3 782	-	-	-	-1 797	1 984
Razem zobowiązania wynikające z działalności finansowej	68 276	15 518	10 082	-289	-1 797	91 790

Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Ujawnienia dotyczące hierarchii pomiaru wartości godziwej, która odzwierciedla znaczenie danych wejściowych wykorzystywanych przy pomiarze wartości godziwej zawarte są w tabeli. Niniejsza nota zawiera objaśnienia osądów i szacunków dokonywanych przy określaniu wartości godziwej aktywów finansowych ujmowanych i wycenianych w wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym. W celu wyjaśnienia wiarygodności danych wejściowych zastosowanych do ustalenia wartości godziwej Grupa zaliczyła swoje aktywa i zobowiązania finansowe do trzech poziomów określonych w standardach rachunkowości. Objaśnienie każdego poziomu znajduje się pod tabelą.

2023

	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
PLN’000	PLN’000	PLN’000	PLN’000
Aktywa finansowe
Pochodne instrumenty finansowe	-	4 242	-
Walutowe kontrakty terminowe typu forward	-	4 242	-
Razem	-	4 242	-
Zobowiązania finansowe krótkoterminowe
Walutowe kontrakty terminowe typu forward	-	-	-
Razem	-	-	-

2022

	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
PLN’000	PLN’000	PLN’000	PLN’000
Aktywa finansowe
Pochodne instrumenty finansowe	-	1 214	-
Walutowe kontrakty terminowe typu forward	-	1 214	-
Razem	-	1 214	-
Zobowiązania finansowe krótkoterminowe
Walutowe kontrakty terminowe typu forward	-	1 984	-
Razem	-	1 984	-

W ciągu roku obrotowego nie wystąpiły jakiekolwiek przeniesienia pomiędzy 1, 2 i 3 poziomem wartości godziwej w odniesieniu do powtarzalnych pomiarów wartości godziwej. Grupa stosuje zasadę ujmowania przeniesień pomiędzy poziomami hierarchii wartości godziwej na koniec okresu sprawozdawczego.

Poziom 1: Wartość godziwa instrumentów finansowych stanowiących przedmiot obrotu na aktywnych rynkach (takich jak notowane pochodne instrumenty finansowe i kapitałowe papiery wartościowe) wynika z ich notowań na koniec okresu sprawozdawczego. Ceną notowań rynkowych wykorzystywaną dla wyceny aktywów finansowych posiadanych przez Grupę jest bieżący kurs kupna. Instrumenty takie zalicza się do poziomu 1

Poziom 2: Wartość godziwą instrumentów finansowych niestanowiących przedmiotu obrotu na aktywnym rynku (na przykład instrumenty pochodne na rynku pozagiełdowym) określa się przy zastosowaniu odpowiednich technik wyceny, które w najszerszym możliwym zakresie wykorzystują obserwowalne dane rynkowe i w jak najmniejszym stopniu polegają na szacunkach w zakresie jednostki. Jeżeli wszystkie istotne dane wejściowe niezbędne dla godziwej wyceny instrumentu można faktycznie zaobserwować, instrument jest zaliczany do poziomu 2.

Poziom 3: Jeżeli co najmniej jeden rodzaj znaczących danych wejściowych nie stanowi obserwowalnych danych rynkowych, instrument zalicza się do poziomu 3. Takimi instrumentami są nienotowane kapitałowe papiery wartościowe. Techniki stosowane do wyceny instrumentów finansowych obejmują:

• korzystanie z notowań rynkowych lub notowań maklerskich dla podobnych instrumentów,
• w przypadku swapów procentowych – wartość bieżąca szacunkowych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o możliwe do zaobserwowania krzywe dochodowości,
• w przypadku terminowych transakcji walutowych (forward) – wartość bieżąca przyszłych przepływów pieniężnych na podstawie terminowych kursów wymiany walut na dzień bilansowy,
• w przypadku opcji walutowych – modele wyceny opcji (np. model Blacka-Scholesa),
• w przypadku innych instrumentów finansowych – analiza zdyskontowanych przepływów pieniężnych.

Wszystkie w ten sposób określone szacunki wartości godziwej są zaliczane do poziomu 2, za wyjątkiem nienotowanych kapitałowych papierów wartościowych, należności z tytułu zapłaty warunkowej oraz pewnych kontraktów pochodnych, których wartość godziwa została ustalona na podstawie wartości bieżącej, a stopy dyskonta zostały skorygowane o ryzyko kontrahenta i własne ryzyko kredytowe.

Nota 30.# STRUKTURA ZATRUDNIENIA

Wyszczególnienie	31.12.2023	31.12.2022
Pracownicy produkcyjni i zakładów produktowych	681	629
Pracownicy administracyjni	204	199
Pracownicy przebywający na urlopach wychowawczych	1	2
Razem	886	830

Nota 31. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

Głównym celem zarządzania kapitałem w Grupie jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększały wartość dla jej akcjonariuszy. Grupa zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Spółka może zmienić wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, zwrócić kapitał akcjonariuszom lub wyemitować nowe akcje. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2023 roku nie wprowadzono żadnych zmian do celów, zasad i procesów obowiązujących w tym obszarze. Grupa monitoruje stan kapitałów stosując wskaźnik dźwigni, który jest liczony jako stosunek zadłużenia netto do sumy kapitałów powiększonych o zadłużenie netto. Do zadłużenia netto Grupa wlicza oprocentowane kredyty i pożyczki oraz zobowiązania z tytułu leasingu finansowego, pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych. Wskaźnik dźwigni finansowej na koniec roku kształtuje się następująco:

87 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

	Stan na 31.12.2023	Stan na 31.12.2022
	PLN’000	PLN’000
Zadłużenie	92 954	89 805
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	-75 736	-73 900
Zadłużenie netto	17 218	15 905
Kapitał własny	245 642	224 071
Stosunek zadłużenia netto do kapitału własnego	7,01%	7,10%

Poziom wskaźnika zadłużenia netto do kapitału własnego wynika z konserwatywnego podejścia Zarządu Grupy do zadłużenia. Zgromadzone środki pieniężne wykorzystywane są do działalności operacyjnej Grupy. Wartość wskaźnika jest na poziomie oczekiwanym przez Grupę. Poziom wskaźnika, w którym Grupa chce pozostać obejmuje przedział 5-15%.

Nota 32. CELE I POLITYKA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Grupa Kapitałowa SECO/WARWICK w ramach działalności operacyjnej i finansowej jest narażona na ryzyka związane przede wszystkim z posiadanymi instrumentami finansowymi. Ryzyko to można określić jako ryzyko rynkowe w skład, którego wchodzi ryzyko walutowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko płynności oraz ryzyko kredytowe. Grupa zarządza ryzykiem finansowym w celu ograniczenia niekorzystnego wpływu zmian kursów walutowych i stóp procentowych, jak również stabilizacji przepływów pieniężnych oraz zapewnienia odpowiedniego poziomu płynności i elastyczności finansowej. Zasady zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie są ustalane przez Zarząd jednostki dominującej. W ramach procesu zarządzania ryzykiem opracowano oraz wdrożono system ekspercki do rachunkowości zarządczej. Na bazie miesięcznych raportów monitorowane są kluczowe parametry ryzyka na poziomie operacyjnym oraz finansowym dla spółek grupy.

32.1. Ryzyko walutowe

Grupa ze względu na aktywną i szeroką obecność na rynkach zagranicznych zawierają określone transakcje dotyczące sprzedaży, zakupu denominowane w walutach obcych.Grupa zawiera transakcje terminowe typu forward, zabezpieczając kursy budżetowe kontraktów. Grupa posiada również kredyty i inne zobowiązania finansowe denominowane w walucie obcej. W związku z tym pojawia się ryzyko wahań kursów walut. Aktywa oraz zobowiązania finansowe wyrażone w walutach obcych, przeliczone na PLN kursem zamknięcia obowiązującym na dzień bilansowy przedstawiają się następująco: Grupa jest przede wszystkim narażona na ryzyko związane z walutą EUR oraz USD.

	Stan na 31.12.2023	Stan na 31.12.2023	Stan na 31.12.2022	Stan na 31.12.2022
	w walucie	w PLN	w walucie	w PLN
Zobowiązania
EUR	5 123	22 273	5 608	26 302
USD	19 358	76 175	13 189	58 057
Aktywa
EUR	25 007	108 730	25 217	118 263
USD	41 078	161 644	29 640	130 468
Nominał instrumentu zabezpieczającego - dotyczy transakcji sprzedaży waluty
EUR	17 861	77 660	11 122	52 161
USD	400	1 574	6 823	30 033

88 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Poniżej przedstawiono analizę wrażliwości wyniku finansowego oraz innych całkowitych dochodów w odniesieniu do aktywów oraz zobowiązań finansowych oraz wahań kursu EUR do PLN, USD do PLN. Analiza zakłada:
- kurs na dzień bilansowy 31.12.2023
- wzrost kursu walutowego + 10%
- spadek kursu walutowego - 10%

Kurs waluty na dzień 31.12.2023	kurs wymiany	wzrost kursu walutowego +10%	spadek kursu walutowego -10%
USD	3,9350	0,3935	-0,3935
EUR	4,3480	0,4348	-0,4348

Kurs waluty na dzień 31.12.2022	kurs wymiany	wzrost kursu walutowego +10%	spadek kursu walutowego -10%
USD	4,4018	0,4402	-0,4402
EUR	4,6899	0,4690	-0,4690

Ekspozycja na ryzyko walutowe ulega zmianom w ciągu roku w zależności od wolumenu transakcji przeprowadzanych w walucie. Niemniej poniższą analizę wrażliwości można uznać za reprezentatywną dla określenia ekspozycji na ryzyko walutowe.

Wpływ na kapitał własny

	Wpływ waluty USD	Wpływ waluty USD	Wpływ waluty EUR	Wpływ waluty EUR
Okres zakończony	31.12.2023	31.12.2022	31.12.2023	31.12.2022
AKTYWA
Wzrost kursu walutowego 10%	20 167	17 050	11 060	12 013
Spadek kursu walutowego -10%	-20 167	-17 050	-11 060	-12 013
ZOBOWIĄZANIA I KREDYTY
Wzrost kursu walutowego 10%	-7 775	-8 809	-9 993	-7 846
Spadek kursu walutowego -10%	7 775	8 809	9 993	7 846
RAZEM
Wzrost kursu walutowego 10%	12 393	8 241	1 067	4 167
Spadek kursu walutowego -10%	-12 393	-8 241	-1 067	-4 167

Wpływ na wynik finansowy

	Wpływ waluty USD	Wpływ waluty USD	Wpływ waluty EUR	Wpływ waluty EUR
Okres zakończony	31.12.2023	31.12.2022	31.12.2023	31.12.2022
AKTYWA
Wzrost kursu walutowego 10%	16 164	13 047	10 873	11 826
Spadek kursu walutowego -10%	-16 164	-13 047	-10 873	-11 826
ZOBOWIĄZANIA I KREDYTY
Wzrost kursu walutowego 10%	-7 775	-8 809	-9 993	-7 846
Spadek kursu walutowego -10%	7 775	8 809	9 993	7 846
RAZEM
Wzrost kursu walutowego 10%	8 389	4 238	880	3 980
Spadek kursu walutowego -10%	-8 389	-4 238	-880	-3 980

89 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

32.2. Ryzyko stóp procentowych

Spółki Grupy Kapitałowej korzystają z oprocentowanych kredytów. Kredyty w równowartości 47 738 tys. PLN oraz zobowiązania leasingowe w kwocie 6 797 tys. PLN są oprocentowane wg zmiennych stóp procentowych, podczas gdy 32 900tys. PLN zobowiązań leasingowych oraz 5 519 tys. PLN kredytów jest oprocentowanych wg stałej stopy procentowej. W związku z powyższym narażona jest na ryzyko stopy procentowej. Szacunek ryzyka przedstawiono na bazie wzrostu/spadku stopy procentowej odsetek o 1%.

	Rok zakończony 31 grudnia 2023	Rok zakończony 31 grudnia 2022
	Wpływ na wynik finansowy brutto	Wpływ na wynik finansowy brutto
	+ 1%/- 1%	+ 1%/- 1%
Zobowiązania leasingowe	+/- 68	+/- 88
Pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (kredyty)	+/- 477	+/- 660

Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczenie do poziomu akceptowalnego przez Grupę niekorzystnego wpływu zmian rynkowych stóp procentowych na przepływy pieniężne.

32.3. Ryzyko związane z płynnością

Ryzyko płynności jest to ryzyko napotkania trudności w realizacji zobowiązań finansowych. Proces zarządzania ryzykiem płynności w Grupie polega na prognozowaniu przyszłych przepływów pieniężnych, analizie poziomu aktywów płynnych w relacji do przepływów pieniężnych, monitorowaniu wskaźników płynności opartych na pozycjach bilansowych oraz utrzymywaniu dostępu do różnych źródeł finansowania na poziomie poszczególnych spółek Grupy. Grupa zarządza ryzykiem płynności również przez utrzymywanie otwartych i niewykorzystanych linii kredytowych. Tworzą one rezerwę płynności i zabezpieczają wypłacalność i elastyczność finansową. Grupa uznaje kredyty bankowe jako instrumenty finansowe, które mogą potencjalnie powodować koncentrację ryzyka płynności ponieważ Grupa współpracuje z wybranymi instytucjami finansowymi. Kredyty bankowe stanowią na dzień 31 grudnia 2023 roku 14% pozycji zobowiązania krótkoterminowe (na dzień 31 grudnia 2022 roku: 19%). Tabela poniżej przedstawia zobowiązania finansowe Grupy na dzień 31 grudnia 2023 roku oraz na dzień 31 grudnia 2022 roku wg daty zapadalności na podstawie umownych płatności. Spółka posiada niewykorzystane linie kredytowe w wysokości 79 777 tys. PLN, które podsumowano w nocie nr 21 niniejszego sprawozdania.

31.12.2023

	Do 1 roku	1-2 lata	2-3 lata	3-4 lata	4-5 lat	powyżej 5 lat	Razem (bez dyskonta)	Wartość bilansowa
Zobowiązania handlowe	79 452	-	-	-	-	-	79 452	79 452
Leasing	7 043	10 426	8 654	4 997	4 159	26 780	62 060	62 060
Instrumenty pochodne	-	-	-	-	-	-	-	-
Oprocentowane kredyty i pożyczki	44 451	7 769	1 036	-	-	-	53 257	53 257
Pozostałe zobowiązania	-	-	-	-	-	-	-	-
RAZEM	130 947	18 196	9 690	4 997	4 159	26 780	194 769	194 769

90 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

31.12.2022

	Do 1 roku	1-2 lata	2-3 lata	3-4 lata	4-5 lat	powyżej 5 lat	Razem (bez dyskonta)	Wartość bilansowa
Zobowiązania handlowe	84 699	-	-	-	-	-	84 699	84 699
Leasing	5 414	7 641	4 107	2 410	1 569	9 032	30 173	18 539
Instrumenty pochodne	1 984	-	-	-	-	-	1 984	1 984
Oprocentowane kredyty i pożyczki	58 047	4 724	2 187	1 036	-	-	65 995	65 995
Pozostałe zobowiązania	-	-	-	-	-	-	-	-
RAZEM	150 145	12 365	6 294	3 446	1 569	9 032	182 851	134 674

32.4. Ryzyko kredytowe

Grupa zawiera transakcje wyłącznie z renomowanymi firmami o dobrej zdolności kredytowej. Wszyscy klienci, którzy pragną korzystać z kredytów kupieckich, poddawani są procedurom wstępnej weryfikacji. Ponadto, dzięki bieżącemu monitorowaniu stanów należności, narażenie Grupy na ryzyko nieściągalnych należności jest nieznaczne.W odniesieniu do innych aktywów finansowych Grupy, takich jak instrumenty pochodne, ryzyko kredytowe Grupy powstaje w wyniku niemożności dokonania zapłaty przez drugą stronę umowy, a maksymalna ekspozycja na to ryzyko równa jest wartości bilansowej tych instrumentów. Grupa monitoruje ryzyko utraty wartości innych aktywów finansowych poprzez wykonywanie testów na utratę wartości zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Natomiast w przypadku aktywów kontraktowych dokonuje się analizy indywidualnej oraz odpisu w ramach uproszczonego modelu opisanego w kolejnym akapicie. Grupa stosuje model uproszczony kalkulacji odpisów z tytułu utraty wartości dla należności handlowych (bez względu na termin zapadalności). Oczekiwana strata kredytowa jest kalkulowana w momencie ujęcia należności w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz jest aktualizowana na każdy kolejny dzień kończący okres sprawozdawczy, w zależności od ilości dni przeterminowania danej należności. Dla celów oszacowania oczekiwanej straty kredytowej dla należności od odbiorców Grupa wykorzystuje macierz rezerw oszacowaną w oparciu o historyczne poziomy spłacalności należności od kontrahentów. Grupa uwzględnia informacje dotyczące przyszłości w stosowanych parametrach modelu szacowania strat oczekiwanych, poprzez korektę bazowych współczynników prawdopodobieństwa niewypłacalności. Oczekiwana strata kredytowa dla należności od odbiorców jest kalkulowana w momencie ujęcia należności w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz jest aktualizowana na każdy kolejny dzień kończący okres sprawozdawczy, w zależności od ilości dni przeterminowania danej należności. Struktura wiekowa należności została przedstawiona w nocie 16. Wyliczenie współczynników odpisów aktualizujących dla poszczególnych kategorii przeterminowań należności handlowych zostało dokonane na bazie dwuletniego historycznego okresu referencyjnego. Stworzona została matryca obejmująca kwartalne współczynniki przejść należności między kategoriami przeterminowania dla 8 kolejnych kwartałów historycznych. Dla najdłuższego rozpatrywanego okresu przeterminowania (powyżej 180 dni) wzięto również pod uwagę współczynnik naprawy (tzw. cure) odzwierciedlający odzyski z należności uznanych uprzednio za nieodzyskiwalne. Współczynniki te zostały następnie uśrednione i na tej podstawie wyliczono ostateczne parametry odpisów aktualizujących dla poszczególnych kwartalnych kategorii przeterminowania, których wartości rosną od 2,29% dla należności nieprzeterminowanych do 56,78% dla należności przeterminowanych powyżej 180 dni. Znaczący wzrost ryzyka występuje w przypadku przeterminowania należności powyżej 180 dni. Wynika to ze specyfiki działalności Grupy oraz branży, w której działa - charakteryzującej się dłuższymi terminami płatności. Jednakże, wydłużenie terminu przeterminowania płatności nie wpływa na zdolność Grupy do spłacania zobowiązań i nie zwiększa ryzyka kredytowego. Grupa na bieżąco monitoruje ryzyka związane z możliwymi konsekwencjami dłuższych terminów płatności. W bieżącym okresie Grupa nie dokonywała korekt wyliczonych współczynników o oczekiwane przyszłe zmiany w zakresie ściągalności należności (tzw. forward looking adjustments), gdyż w ocenie zarządu wyliczenie na bazie 91 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego ostatnich 8 kwartałów w odpowiednim stopniu odzwierciedla spodziewane poziomy strat kredytowych posiadanego portfela należności.

Nota 33. PROGRAM MOTYWACYJNY

Uchwalenie Programu Motywacyjnego dla członków kadry kierowniczej Grupy Kapitałowej SECO/WARWICK na lata 2022-2024. Program Motywacyjny SECO/WARWICK S.A.

W dniu 16 grudnia 2021 roku Rada Nadzorcza uchwałą nr 1/2021 określiła cele jednostkowe na rok 2022 dla uczestników Programu Motywacyjnego, o czym Spółka informowała w raporcie bieżącym nr 21/2021 z dnia 17 grudnia 2021 roku. Osiągnięcie celów jednostkowych warunkuje przyznanie uczestnikom Programu uprawnień wynikających z Programu, przy jednoczesnym warunku pozostaniu przez nich w stosunku pracy ze Spółką w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku.

W dniu 15 grudnia 2022 roku Rada Nadzorcza uchwałą nr 2/2022 określiła cele jednostkowe na rok 2023 dla uczestników Programu Motywacyjnego, o czym Spółka informowała w raporcie bieżącym nr 11/2022 z dnia 15 grudnia 2022 roku. Osiągnięcie celów jednostkowych warunkuje przyznanie uczestnikom Programu uprawnień wynikających z Programu, przy jednoczesnym warunku pozostaniu przez nich w stosunku pracy ze Spółką w okresie od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku. Cele te zostały zatwierdzone przez WZ uchwałą nr 23 w dniu 7 czerwca 2023.

Zarówno w przypadku Programu Motywacyjnego na rok 2022, jak i 2023, cele dotyczą wskaźników finansowo-operacyjnych poszczególnych spółek zależnych, jednostek organizacyjnych związanych z poszczególnymi technologiami lub całej Grupy Kapitałowej, w zależności od funkcji pełnionej przez danego uczestnika Programu. Realizacja celów z rok 2022 została zatwierdzona przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie uchwałą nr 24 z dnia 7 czerwca 2023 roku.

Koszty poniesione w 2023 roku w związku z Programem Motywacyjnym za lata 2022-2024 wyniosły 1 726 tys. PLN.
Koszty poniesione w 2022 roku w związku z Programem Motywacyjnym za lata 2022-2024 wyniosły 1 525 tys. PLN.

Nota 34. SPRAWY SĄDOWE

Firma Seco/Warwick Corporation (SWC) z siedzibą w Pensylwanii w Stanach Zjednoczonych wraz z Podmiotem Trzecim, który nie jest powiązany z SECO/WARWICK (Podmiot Trzeci), są stronami sporu sądowego z firmą Liberty Mutual Insurance (LMI), w ramach którego żądają od LMI dodatkowych limitów ubezpieczeniowych tytułem kontynuacji polis ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za produkty wystawianych na rzecz Podmiotu Trzeciego w latach 1982–1986. SWC i Podmiot Trzeci żądają pokrycia roszczeń zgłaszanych przeciwko nim w związku z procesami sądowymi o szkody osobowe spowodowane przez produkt, wszczętymi przez osoby prywatne, które twierdzą, że doznały uszczerbku na zdrowiu spowodowanego przez azbest w wyniku ekspozycji na produkty Podmiotu Trzeciego wytwarzane przez poprzedników SWC i Podmiotu Trzeciego w latach 1958–1984 (Roszczenia Związane z Azbestem). Spółka SWC została zawiązana dopiero w 1984 r. Do 2006 roku spółka SWC nie należała do grupy kapitałowej SECO/WARWICK. SWC i Podmiot Trzeci zeznały przed sądem, że umowa ubezpieczenia zawarta z LMI przewiduje dodatkową ochronę obejmującą Roszczenia Związane z Azbestem, w tym także koszty ugód zawartych ze stronami poszkodowanymi i koszty obsługi prawnej związane z weryfikacją zasadności roszczeń i negocjowaniem warunków ugody. LMI stoi na stanowisku, że limity ubezpieczenia zostały wyczerpane z uwagi na szczególne postanowienia zawarte w polisie. SWC i Podmiot Trzeci nie zgadzają się z interpretacją treści umowy ubezpieczenia przedstawioną przez LMI. Według najlepszej wiedzy Grupy, do dnia sporządzenia niniejszego raportu liczba Roszczeń Związanych z Azbestem wniesionych przeciwko SWC wynosi 1 001, z czego 337 zostało oddalonych, 58 zakończyło się 92 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego zawarciem ugody z ubezpieczycielami na łączną kwotę 5 305 tys. USD, a w wypadku 606 aktualnie trwa proces weryfikacji lub prowadzone są negocjacje warunków ewentualnej ugody z poszkodowanymi stronami. W razie braku porozumienia z LMI w kwestii kontynuacji ochrony ubezpieczeniowej dla SWC lub w wypadku oddalenia sprawy przeciwko LMI, SWC może być zmuszona ponieść koszty Roszczeń Związanych z Azbestem, podczas gdy SWC i Podmiot Trzeci będą podejmować działania, w celu przejęcia roszczeń z tytułu odpowiedzialności cywilnej za produkty zawierające azbest przez ubezpieczycieli, którzy wystawili dodatkowe polisy w odniesieniu do odpowiedzialności nieobjętej podstawowym ubezpieczeniem. Według najlepszej wiedzy Grupy, ryzyko że spółka SWC będzie zmuszona ponieść dalsze koszty Roszczeń Związanych z Azbestem nie jest znaczące, a Podmiot Trzeci posiada dodatkowe polisy ubezpieczeniowe zawarte z innymi ubezpieczycielami, które – według informacji otrzymanych od SWC – mogą zapewniać pokrycie Roszczeń Związanych z Azbestem. Na dzień sporządzenia niniejszego raportu, Zarząd Grupy nie jest w stanie dokonać wiarygodnego oszacowania łącznej kwoty zobowiązania warunkowego Grupy, związanego z opisanymi powyżej roszczeniami. Grupa będzie przekazywał do publicznej wiadomości dalsze istotne informacje dotyczące niniejszego zdarzenia.

Nota 35. ROZLICZENIA PODATKOWE

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności podlegające regulacjom (na przykład sprawy celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów administracyjnych, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i sankcji. Rozliczenia podatkowe mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku. W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Grupy mogą zostać powiększone o dodatkowe zobowiązania podatkowe. Zdaniem Zarządu na dzień 31 grudnia 2023 roku nie istniała potrzeba utworzenia odpowiednich rezerw na rozpoznane i policzalne ryzyko podatkowe. Spółka reguluje zobowiązania podatkowe na bieżąco.

Nota 36. ZDARZENIA PO DNIU BILANSOWYM

Dnia 16 kwietnia 2024 roku Zarząd SECO/WARWICK S.A. poinformował o podjęciu decyzji o ujęciu w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej SECO/WARWICK za rok 2023 oraz w sprawozdaniu finansowym spółki zależnej Retech Systems LLC za rok 2023 aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w kwocie ok. 2,2 mln USD (tj. ok. 8,8 mln PLN wg kursu USDPLN na dzień 29 grudnia 2023 roku). Utworzone aktywo zwiększy poziom skonsolidowanego zysku netto Grupy SECO/WARWICK za rok 2023.Decyzja została podjęta w związku z uprawdopodobnieniem się możliwości stopniowego rozliczenia w przyszłych okresach skumulowanych strat podatkowych spółki Retech Systems LLC i została uzgodniona z audytorem Spółki- KPMG Audyt. W dniu 14 lutego 2023 roku podpisano Aneks do Umowy o Kredyt z Santander Bank Polska Spółka Akcyjna, z terminem spłaty kredytu do dnia 28 lutego 2025 roku. Kwota przyznanego Kredytu w Rachunku Bieżącym wynosi 19 mln PLN z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej.

Nota 37. WYNAGRODZENIE BIEGŁYCH REWIDENTÓW

W roku 2023 Spółka korzystała z wybranych usług firmy audytorskiej takich jak: badanie rocznego jednostkowego sprawozdania finansowego SECO/WARWICK S.A., skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej SECO/WARWICK, przeglądu półrocznego jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego, a także z oceny sprawozdania o wynagrodzeniach Rady Nadzorczej oraz Zarządu. Ponadto, firma audytorska przeprowadziła również badanie sprawozdań finansowych trzech spółek zależnych- SWS, SWR i Retech. Listę podmiotów uprawnionych do przeglądu półrocznych oraz badania rocznych pakietów konsolidacyjnych spółek Grupy SECO/WARWICK na potrzeby konsolidacji przedstawia poniższa tabela.

93 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Nazwa spółki z Grupy SECO/WARWICK	Nazwa podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego
SECO/WARWICK S.A.	KPMG Audyt Sp. z o.o. sp. k.
Retech Systems LLC	KPMG Audyt Sp. z o.o. sp. k.
SECO/WARWICK Retech	KPMG Huazhen LLP Branch
SECO/WARWICK Services	KPMG Audyt Sp. z o.o. sp. k.

Łączną wysokość wynagrodzenia podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych za lata 2023 i 2022 przedstawia poniższa tabela.

Wynagrodzenie podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych za lata 2023 i 2022.

Rodzaj usługi	Wynagrodzenie za rok 2023 w tys. PLN	Wynagrodzenie za rok 2022 w tys. PLN
Badanie rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego	707	598
Przegląd skonsolidowanego sprawozdania finansowego	245	217
Pozostałe usługi	25	23
Razem	977	838

94 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego

Data: 24 kwietnia 2024 roku

Prezes Zarządu- Sławomir Woźniak
Członek Zarządu- Bartosz Klinowski
Członek Zarządu- Earl Good
Członek Zarządu- Piotr Walasek

95 Informacje ogólne oraz noty objaśniające na stronach od 12 do 100 stanowią integralną cześć sprawozdania finansowego