AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

Santander Bank Polska S.A.

Quarterly Report Jul 26, 2023

5801_rns_2023-07-26_4ec54d25-ac77-4212-bd70-54ed4f74b812.pdf

Quarterly Report

Open in Viewer

Opens in native device viewer

I. Skrócony rachunek zysków i strat 4
II. Skrócone sprawozdanie z całkowitych dochodów 5
III. Skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej 6
IV. Skrócone sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym 7
V. Skrócone sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych 8
VI. Noty objaśniające do skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego 9
1. Informacja ogólna o emitencie 9
2. Zasady sporządzania skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego 10
3. Sprawozdawczość według segmentów działalności 19
4. Zarządzanie ryzykiem 19
5. Zarządzanie kapitałem 19
6. Wynik z tytułu odsetek 20
7. Wynik z tytułu prowizji 21
8. Wynik handlowy i rewaluacja 21
9. Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 22
10. Pozostałe przychody operacyjne 22
11. Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych 23
12. Koszty pracownicze 23
13. Koszty działania 24
14. Pozostałe koszty operacyjne 24
15. Obciążenie z tytułu podatku dochodowego 25
16. Gotówka i operacje z bankami centralnymi 25
17. Należności od banków 26
18. Aktywa, zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 26
19. Pochodne instrumenty zabezpieczające 26
20. Należności od klientów 27
21. Inwestycyjne aktywa finansowe 30
22. Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone 31
23. Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 31
24. Zobowiązania wobec banków 31
25. Zobowiązania wobec klientów 31
26. Zobowiązania podporządkowane 32
27. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 32
28. Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 33
29. Pozostałe rezerwy 33

30. Pozostałe zobowiązania 34
31. Wartość godziwa 35
32. Zobowiązania warunkowe 39
33. Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF 41
34. Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZA Santander Bank Polska S.A. 47
35. Podmioty powiązane 47
36. Zmiany warunków prowadzenia działalności i sytuacji gospodarczej, które mają wpływ na wartość godziwą
aktywów finansowych i zobowiązań finansowych jednostki, niezależnie od tego, czy te aktywa i zobowiązania
są ujęte w wartości godziwej czy po koszcie zamortyzowanym
50
37. Niespłacenie pożyczki lub naruszenie postanowień umowy pożyczki, w odniesieniu do których nie podjęto
żadnych działań naprawczych do końca okresu sprawozdawczego
50
38. Opis czynników i zdarzeń o charakterze nietypowym 50
39. Informacje o udzieleniu przez emitenta lub jednostkę od niego zależną poręczeń lub gwarancji 50
40. Informacje o odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, rzeczowych aktywów
trwałych, wartości niematerialnych lub innych aktywów oraz odwróceniu takich odpisów
50
41. Informacje o istotnych transakcjach nabycia i sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych oraz istotnym
zobowiązaniu z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych
51
42. Program motywacyjny w formie akcji 51
43. Dywidenda na akcję 52
44. Zdarzenia, które wystąpiły po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego 53

I. Skrócony rachunek zysków i strat

za okres: 1.04.2023-
30.06.2023
1.01.2023-
30.06.2023
1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
Przychody odsetkowe i o charakterze zbliżonym do odsetek 3 848 423 7 529 889 2 892 715 4 865 582
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych
w zamortyzowanym koszcie
3 307 528 6 474 211 2 371 712 3 954 890
Przychody odsetkowe od aktywów wycenianych w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
523 914 1 011 632 506 645 884 571
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
16 981 44 046 14 358 26 121
Koszty odsetkowe (1 054 544) (2 034 119) (354 923) (485 999)
Wynik z tytułu odsetek Nota 6 2 793 879 5 495 770 2 537 792 4 379 583
Przychody prowizyjne 729 751 1 401 934 666 377 1 339 562
Koszty prowizyjne (133 086) (206 278) (108 445) (196 718)
Wynik z tytułu prowizji Nota 7 596 665 1 195 656 557 932 1 142 844
Przychody z tytułu dywidend 240 223 240 378 170 558 170 787
Wynik handlowy i rewaluacja Nota 8 14 710 140 804 (36 826) 18 834
Wynik na pozostałych instrumentach finansowych Nota 9 (2 324) 921 (34 149) (33 005)
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów
finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
(77 589) (261 565) (22 738) (38 911)
Pozostałe przychody operacyjne Nota 10 17 608 28 168 13 098 27 006
Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych Nota 11 (267 975) (446 251) (110 252) (235 904)
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach
obcych
Nota 33 (559 375) (907 623) (720 731) (798 406)
Koszty operacyjne w tym: (888 762) (1 927 295) (1 175 894) (2 159 686)
- Koszty pracownicze i koszty działania Nota 12 i 13 (745 780) (1 661 355) (1 048 599) (1 904 129)
- Amortyzacja rzeczowego majątku trwałego i wartości
niematerialnych
(87 307) (169 925) (80 963) (163 521)
- Amortyzacja składnika aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
(31 953) (62 380) (31 703) (63 275)
- Pozostałe koszty operacyjne Nota 14 (23 722) (33 635) (14 629) (28 761)
Podatek od instytucji finansowych (184 557) (373 049) (183 786) (353 037)
Zysk przed opodatkowaniem 1 682 503 3 185 914 995 004 2 120 105
Obciążenie z tytułu podatku dochodowego Nota 15 (412 332) (812 544) (317 008) (643 895)
Zysk netto za okres 1 270 171 2 373 370 677 996 1 476 210
Zysk netto na akcję
Podstawowy (zł/akcja) 12,43 23,23 6,63 14,45
Rozwodniony (zł/akcja) 12,43 23,23 6,63 14,45

Noty przedstawione na stronach 9 – 53 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.

III. Skrócone sprawozdanie z całkowitych dochodów

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
za okres: 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Zysk netto za okres 1 270 171 2 373 370 677 996 1 476 210
Pozycje, które mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego: 285 212 756 319 1 166 238 (23 394)
Zmiana wyceny i sprzedaż dłużnych aktywów finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto
116 908 487 708 1 620 539 278 278
Podatek odroczony (22 212) (92 664) (307 903) (52 873)
Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne brutto 235 205 446 019 (180 738) (307 159)
Podatek odroczony (44 689) (84 744) 34 340 58 360
Pozycje, które nie mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego: 18 170 18 167 (14 737) (14 727)
Zmiana wyceny kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody brutto
22 433 22 429 (18 193) (18 181)
Podatek odroczony i bieżący (4 263) (4 262) 3 456 3 454
Inne całkowite dochody netto razem 303 382 774 486 1 151 501 (38 121)
CAŁKOWITY DOCHÓD ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY 1 573 553 3 147 856 1 829 497 1 438 089

Noty przedstawione na stronach 9 – 53 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.

IV. Skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień: 31.12.2022
AKTYWA
Gotówka i operacje z bankami centralnymi Nota 16 10 334 041 10 135 099
Należności od banków Nota 17 10 049 877 9 709 800
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Nota 18 8 473 772 6 879 751
Pochodne instrumenty zabezpieczające Nota 19 825 582 537 924
Należności od klientów w tym: Nota 20 137 712 913 134 842 828
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie 135 037 750 132 062 037
- wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 2 650 562 2 628 660
- wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 24 601 152 131
Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 9 373 287 13 824 606
Inwestycyjne aktywa finansowe w tym: Nota 21 56 281 771 52 123 963
- dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody 37 879 799 36 303 503
- dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik 66 991 62 907
finansowy
- dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 18 112 382 15 499 348
- kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne 222 599 200 170
całkowite dochody
- kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik - 58 035
finansowy
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań - 2 157 372
Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone Nota 22 2 377 407 2 377 407
Wartości niematerialne 612 696 625 519
Wartość firmy 1 688 516 1 688 516
Rzeczowy majątek trwały 443 274 497 686
Aktywa z tytułu praw do użytkowania 450 615 437 342
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego netto 1 056 709 1 331 258
Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Nota 23 4 308 4 308
Pozostałe aktywa 1 073 326 924 662
Aktywa razem 240 758 094 238 098 041
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
Zobowiązania wobec banków Nota 24 2 286 790 2 245 128
Pochodne instrumenty zabezpieczające Nota 19 1 159 348 1 872 039
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Nota 18 7 646 196 7 117 867
Zobowiązania wobec klientów Nota 25 188 047 093 185 655 260
Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu - 2 158 520
Zobowiązania podporządkowane Nota 26 2 622 475 2 705 885
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych Nota 27 5 285 050 5 899 300
Zobowiązania z tytułu leasingu 502 637 516 881
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 521 612 85 412
Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne Nota 28 76 780 74 012
Pozostałe rezerwy Nota 29 560 119 463 657
Pozostałe zobowiązania Nota 30 2 502 375 3 008 820
Zobowiązania razem 211 210 475 211 802 781
Kapitały
Kapitał akcyjny 1 021 893 1 021 893
Pozostałe kapitały 25 699 941 22 305 509
Kapitał z aktualizacji wyceny (243 829) (1 018 315)
Zyski zatrzymane 696 244 1 537 130
Wynik roku bieżącego 2 373 370 2 449 043
Kapitały razem 29 547 619 26 295 260
Zobowiązania i kapitały razem 240 758 094 238 098 041

Noty przedstawione na stronach 9 – 53 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.

V. Skrócone sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
1.01.2023 r. - 30.06.2023 r.
Kapitał
akcyjny
Akcje własne Pozostałe
kapitały
Kapitał
z aktualizacji
wyceny
Zyski
zatrzymane
oraz wynik
roku
bieżącego
Razem
Stan na początek okresu 1 021 893 - 22 305 509 (1 018 315) 3 986 173 26 295 260
Całkowite dochody razem - - - 774 486 2 373 370 3 147 856
Wynik okresu bieżącego - - - - 2 373 370 2 373 370
Inne całkowite dochody - - - 774 486 - 774 486
Ujęcie programu motywacyjnego w formie akcji - - 153 403 - - 153 403
Nabycie akcji własnych - (48 884) - - - (48 884)
Rozliczenie nabycia akcji własnych w ramach
programu motywacyjnego w formie akcji
- 48 884 (48 249) - - 635
Odpis na pozostałe kapitały - - 3 289 929 - (3 289 929) -
Pozostałe - - (651) - - (651)
Stan na koniec okresu 1 021 893 - 25 699 941 (243 829) 3 069 614 29 547 619

Szczegóły dotyczące programu motywacyjnego w formie akcji zostały opisane w nocie 42.

W saldzie kapitału z aktualizacji wyceny w wysokości (243 829) tys. zł znajduje się: zmiana wyceny dłużnych papierów wartościowych w wysokości (470 800) tys. zł, wycena kapitałowych papierów wartościowych w wysokości 159 574 tys. zł, wycena z tytułu zabezpieczeń przepływów pieniężnych w wysokości 55 642 tys. zł oraz stan rezerwy na odprawy emerytalne - skumulowany zysk aktuarialny w wysokości 11 755 tys. zł.

Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Kapitał Pozostałe Kapitał
z aktualizacji
Zyski
zatrzymane
oraz wynik
roku
1.01.2022 r. - 30.06.2022 r. akcyjny Akcje własne kapitały wyceny bieżącego Razem
Stan na początek okresu 1 021 893 - 20 790 808 (1 311 047) 3 325 698 23 827 352
Całkowite dochody razem - - - (38 121) 1 476 210 1 438 089
Wynik okresu bieżącego - - - - 1 476 210 1 476 210
Inne całkowite dochody - - - (38 121) - (38 121)
Odpis na pozostałe kapitały - - 1 514 701 - (1 514 701) -
Odpis na dywidendy - - - - (273 867) (273 867)
Stan na koniec okresu 1 021 893 - 22 305 509 (1 349 168) 3 013 340 24 991 574

W saldzie kapitału z aktualizacji wyceny w wysokości (1 349 168) tys. zł znajduje się: wycena dłużnych papierów wartościowych w wysokości (1 210 971) tys. zł, wycena kapitałowych papierów wartościowych w wysokości 120 159 tys. zł, wycena z tytułu zabezpieczeń przepływów pieniężnych w wysokości (270 494) tys. zł oraz stan rezerwy na odprawy emerytalne - skumulowany zysk aktuarialny w wysokości 12 138 tys. zł.

Noty przedstawione na stronach 9 – 53 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.

VI. Skrócone sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych

1.01.2023- 1.01.2022-
za okres: 30.06.2023 30.06.2022
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem 3 185 914 2 120 105
Korekty:
Amortyzacja 232 305 226 796
Wynik z działalności inwestycyjnej 3 293 (163)
Odsetki naliczone wyłączane z działalności operacyjnej (983 372) (841 637)
Dywidendy (240 130) (170 658)
Odpisy z tytułu (odwrócenia) utraty wartości 3 813 6 449
Zmiany:
Stanu rezerw 99 230 90 025
Stanu aktywów/zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu (1 123 882) (348 963)
Stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań - (169 077)
Stanu pochodnych instrumentów zabezpieczających (743 219) (263 653)
Stanu należności od banków 2 231 754 (321 574)
Stanu należności od klientów (8 615 196) (14 162 579)
Stanu zobowiązań wobec banków 85 154 460 730
Stanu zobowiązań wobec klientów 4 330 105 (1 223 884)
Stanu należności/zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu (2 763 390) (312 803)
Stanu pozostałych aktywów i zobowiązań (396 524) 764 820
Odsetki otrzymane dotyczące działalności operacyjnej 6 271 257 3 781 815
Odsetki zapłacone dotyczące działalności operacyjnej (2 158 942) (504 896)
Podatek dochodowy zapłacony (283 464) (284 727)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (865 294) (11 153 874)
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Wpływy 7 642 514 5 015 369
Zbycie / zapadalność inwestycyjnych aktywów finansowych 6 362 178 4 386 410
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowego majątku trwałego 7 623 17 747
Dywidendy otrzymane 155 400 62 764
Odsetki otrzymane 1 117 313 548 448
Wydatki (6 208 694) (2 039 247)
Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych (6 100 801) (1 967 580)
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowego majątku trwałego (107 893) (71 667)
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 1 433 820 2 976 122
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wpływy 1 900 000 2 325 350
Emisja dłużnych papierów wartościowych 1 900 000 2 325 350
Wydatki (2 610 363) (429 173)
Wykup dłużnych papierów wartościowych (2 340 050) -
Spłaty kredytów i pożyczek - (23 954)
Spłaty zobowiązań z tytułu leasingu (76 021) (75 568)
Dywidendy na rzecz właścicieli - (273 867)
Nabycie akcji własnych (48 884) -
Odsetki zapłacone (145 408) (55 784)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (710 363) 1 896 177
Przepływy pieniężne netto - razem (141 837) (6 281 575)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu 34 490 824 18 029 977
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu 34 348 987 11 748 402

Noty przedstawione na stronach 9 – 53 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.

VII. Noty objaśniające do skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego

1. Informacja ogólna o emitencie

Bank działa pod nazwą Santander Bank Polska S.A. z siedzibą w Polsce, 00-854 Warszawa, al. Jana Pawła II 17, pod nr KRS 0000008723, NIP 896-000-56-73, REGON 930041341.

Jednostką dominującą najniższego i najwyższego szczebla dla Santander Bank Polska S.A. jest Banco Santander S.A. z siedzibą w Santander w Hiszpanii.

Santander Bank Polska S.A. oferuje szeroki zakres usług bankowych w obrocie krajowym i na międzybankowych rynkach zagranicznych, dla osób fizycznych i prawnych. Dodatkowo prowadzi również usługi:

  • pośrednictwa obrotu papierami wartościowymi,
  • leasingu,
  • faktoringu,

  • zarządzania aktywami/funduszami,

  • dystrybucji usług ubezpieczeniowych,
  • handlu akcjami i udziałami spółek prawa handlowego,
  • działalności maklerskiej.

2. Zasady sporządzania skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego

2.1. Oświadczenie o zgodności

Niniejsze skrócone śródroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe Santander Bank Polska S.A. zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" przyjętym przez Unię Europejską.

Santander Bank Polska S.A. zastosował takie same zasady rachunkowości i metody obliczeniowe, jak przy sporządzaniu jednostkowego sprawozdania finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku z wyjątkiem obciążenia podatkiem dochodowym, które zostało skalkulowane zgodnie z zasadami określonymi w MSR34.30c i zmian w standardach opisanych w nocie 2.4.

2.2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

Prezentowane skrócone śródroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe nie obejmuje wszystkich informacji i ujawnień wymaganych w rocznym sprawozdaniu finansowym i należy je czytać łącznie z rocznym jednostkowym sprawozdaniem finansowym Santander Bank Polska S.A. za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku.

Zostało ono sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności gospodarczej przez Santander Bank Polska S.A. w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia, na który sporządzono niniejsze sprawozdanie finansowe.

Zarząd w swojej ocenie rozważył m. in. wpływ obecnej sytuacji na Ukrainie i ustalił, że nie powoduje ona istotnej niepewności w zakresie zdolności Banku do kontynuacji działalności.

Poniższe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w złotych polskich, w zaokrągleniu do tysiąca złotych.

Santander Bank Polska S.A. sporządził śródroczne skrócone jednostkowe sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" przyjętym przez Unię Europejską, zgodnie z zasadami wyceny bilansowej wskazanymi poniżej:

Pozycja Zasady wyceny bilansowej
Instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Wartość godziwa przez wynik finansowy
Należności od klientów spełniające test kontraktowych przepływów
pieniężnych
Zamortyzowany koszt
Należności od klientów niespełniające testu kontraktowych przepływów
pieniężnych
Wartość godziwa przez wynik finansowy
Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
Wartość godziwa przez inne całkowite dochody
Zobowiązania z tytułu rozliczanych w środkach pieniężnych lub
instrumentach kapitałowych płatności w formie akcji własnych
Zgodnie z wymogami MSSF 2 "Płatności w formie akcji"
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe Wartość godziwa przez inne całkowite dochody - opcja
Kapitałowe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Wartość godziwa przez wynik finansowy
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy
Wartość godziwa przez wynik finansowy
Składniki aktywów trwałych Cena nabycia lub koszt wytworzenia pomniejszony o łączne odpisy
amortyzacyjne oraz łączne straty z tytułu utraty wartości
Prawa do użytkowania ( MSSF 16) Początkowa wycena według kosztu pomniejszana o odpisy
amortyzacyjne oraz łączne straty z tytułu utraty wartości
Składniki aktywów trwałych przeznaczone do sprzedaży i grupy aktywów
trwałych przeznaczone do sprzedaży
Wykazywane są w kwocie niższej z dwóch, tj. ich wartości bilansowej
i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia

2.3. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów lub interpretacji, które mogą mieć zastosowanie w Santander Bank Polska S.A., a nie są jeszcze obowiązujące i nie zostały wcześniej wprowadzone

MSSF Charakter zmian Obowiązuje od Wpływ na Santander
Bank Polska S.A.
Zmiana do MSR 1 Zmiana dotyczy prezentacji zobowiązań. W szczególności
wyjaśnia ona jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako
długoterminowe.
1 stycznia 2024 Zmiana nie będzie miała
istotnego wpływu
na jednostkowe
sprawozdanie finansowe *.
Zmiana do MSSF 16 Zmiana w zakresie kalkulacji zobowiązania leasingowego
w transakcjach sprzedaży i leasingu zwrotnego.
1 stycznia 2024 Zmiana nie będzie miała
istotnego wpływu
na jednostkowe
sprawozdanie finansowe.*

* Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE.

2.4. Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów lub interpretacji, które zostały po raz pierwszy zastosowane w roku obrotowym 2023

MSSF Charakter zmian Obowiązujące od Wpływ na Santander
Bank Polska S.A.
MSSF 17 Ubezpieczenia MSSF 17 definiuje nowe podejście do rozpoznawania, wyceny,
prezentacji i ujawniania umów ubezpieczeniowych. Głównym celem
MSSF 17 jest zagwarantowanie przejrzystości oraz porównywalności
sprawozdań finansowych ubezpieczycieli. W tym celu jednostka
będzie ujawniała szereg informacji ilościowych i jakościowych
umożliwiających użytkownikom sprawozdania finansowego ocenę
wpływu umów ubezpieczeniowych na sytuację finansową, wyniki
finansowe oraz przepływy pieniężne jednostki. MSSF 17 wprowadza
szereg istotnych zmian w stosunku do dotychczasowych wymogów
MSSF 4. Dotyczą one miedzy innymi: poziomów agregacji na jakim
wykonywane

obliczenia,
metody
wyceny
zobowiązań
ubezpieczeniowych, rozpoznawania zysku lub straty w czasie,
ujmowania reasekuracji, wydzielania komponentu inwestycyjnego,
sposobu prezentacji poszczególnych pozycji bilansu oraz rachunku
zysków i strat jednostek sprawozdawczych, w tym oddzielnej
prezentacji
przychodów
z
ubezpieczeń,
kosztów
usług
ubezpieczeniowych, a także przychodów lub kosztów finansowych.
1 stycznia 2023 Bank rozważył wpływ
standardu na wycenę
inwestycji w jednostki
stowarzyszone oraz
gwarancje dobrego
wykonania. Bank ocenia
ten wpływ na
jednostkowe
sprawozdanie finansowe
jako nieistotny.
Zmiany do MSR 8 Zasady
rachunkowości,
zmiany
wartości szacunkowych i
błędy
Zmiany do MSR 8 obejmują definicję szacunków księgowych, co
powinno pomóc w odróżnieniu zasad rachunkowości od szacunków
księgowych.
1 stycznia 2023 Zmiana nie ma istotnego
wpływu
na jednostkowe
sprawozdanie
finansowe.
Zmiany do MSR 12 Zmiany w zakresie podatku odroczonego dla transakcji leasingu oraz
obowiązków likwidacyjnych.
1 stycznia 2023 Zmiana nie ma istotnego
wpływu
na jednostkowe
sprawozdanie
finansowe.
Zmiana do MSR 1 Rozszerzenie i zmiana zakresu ujawnień dotyczących polityki
rachunkowości.
1 stycznia 2023 Zmiana nie ma istotnego
wpływu na jednostkowe
sprawozdanie
finansowe.

2.5. Zastosowanie szacunków

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga od kierownictwa dokonania subiektywnych ocen, szacunków i przyjęcia założeń, które wpływają na stosowane zasady rachunkowości oraz na prezentowane kwoty aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów.

Szacunki i założenia dokonywane są w oparciu o dostępne dane historyczne oraz szereg innych czynników, które są uważane za właściwe w danych warunkach. Wyniki tworzą podstawę do dokonywania szacunków odnośnie wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, których nie da się określić w jednoznaczny sposób na podstawie innych źródeł.

Szacunki i założenia podlegają bieżącym przeglądom. Zmiany w szacunkach są rozpoznawane w okresie, w którym ich dokonano pod warunkiem, że dotyczyły one tylko tego okresu lub w okresie, w którym je dokonano i okresach przyszłych, jeśli wpływają one zarówno na bieżący jak i przyszłe okresy.

Najistotniejsze szacunki dokonywane przez Santander Bank Polska S.A.

Najistotniejsze szacunki obejmują:

  • Odpisy na oczekiwane straty kredytowe
  • Szacunki dotyczące spraw spornych
  • Szacunki dotyczące ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
  • Szacunki dotyczące wpływu wakacji kredytowych wynikających z Ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych

Podejście MSSF 9 do szacowania odpisów z tytułu strat kredytowych bazuje na wyznaczaniu oczekiwanych strat kredytowych (expected credit loss ECL). Odpisy z tytułu ECL odzwierciedlają nieobciążoną i ważoną prawdopodobieństwem kwotę, którą ustala się, oceniając szereg możliwych wyników, wartość pieniądza w czasie oraz racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań na dzień sprawozdawczy, dotyczące przeszłych zdarzeń, obecnych warunków i prognoz dotyczących przyszłych warunków gospodarczych. Odpisy z tytułu ECL są mierzone w kwocie równej ECL w horyzoncie 12-miesięcznym albo ECL w horyzoncie pozostałego czasu życia instrumentu jeżeli zidentyfikowano dla nich istotny wzrost ryzyka kredytowego od momentu rozpoznania (Koszyk 2) lub utratę wartości (Koszyk 3). W związku z powyższym model ECL wymaga dokonania szeregu ocen i szacunków elementów obarczonych niepewnością, w szczególności w zakresie:

  • pomiaru ECL w horyzoncie 12 miesięcznym albo pozostałego czasu życia instrumentu,
  • określenia, kiedy następuje zdarzenie istotnego wzrostu ryzyka kredytowego,
  • określenia przyszłych zdarzeń (forward looking) oraz ich prawdopodobieństwa, które są odzwierciedlone w oszacowaniu ECL.

W rezultacie odpisy z tytułu ECL są szacowane z wykorzystaniem złożonego modelu stworzonego z wykorzystaniem wielu informacji i wielu technik statystycznych. Struktura modeli wykorzystywanych w celu oszacowania ECL uwzględnia modele dla następujących parametrów:

  • PD Probability of Default, tj. szacunek prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w danym horyzoncie czasowym (12-miesięcznym lub na całe życie);
  • LGD Loss Given Default, tj. część ekspozycji, która nie zostałaby odzyskana w przypadku zmaterializowania się zdarzenia niewykonania zobowiązania;
  • EAD Exposure at Default, tj. oczekiwana wielkość ekspozycji w przypadku zmaterializowana się zdarzenia niewykonania zobowiązania w horyzoncie 12-miesięcy lub całego okresu życia.

Zmiany w powyższych szacunkach i strukturze modeli mogą mieć istotny wpływ na poziom odpisów z tytułu ECL.

MSSF 9 uzależnia sposób rozpoznawania strat oczekiwanych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu rozpoznania ekspozycji. Standard wprowadza trzy podstawowe etapy/koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych:

  • Koszyk 1 w którym są klasyfikowane ekspozycje dla których od momentu rozpoznania nie nastąpiły istotne zmiany ryzyka rozumiane, jako wzrost prawdopodobieństwa przeklasyfikowania do portfela z utratą wartości (Koszyk 3). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy.
  • Koszyk 2 w którym są klasyfikowane ekspozycje, dla których od momentu rozpoznania nastąpił istotny wzrost ryzyka, ale jeszcze nie uprawdopodobniło się zdarzenie niewywiązania się z zobowiązania. Dla takich ekspozycji straty oczekiwane będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji.
  • Koszyk 3 w którym są klasyfikowane ekspozycje, dla których zmaterializowało się zdarzenia niewykonania zobowiązania (zaistniały przesłanki utraty wartości). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji.

Dla celów oceny ECL w podejściu portfelowym, aktywa finansowe są grupowane według podobnych charakterystyk ryzyka kredytowego, które wskazują na zdolność dłużnika do spłaty całości zobowiązania zgodnie z warunkami umowy (np. na podstawie oceny ryzyka kredytowego stosowanego przez Santander Bank Polska S.A lub procesu oceny według przyjętej skali z uwzględnieniem typu składnika aktywów, branży, położenia geograficznego, rodzaju zabezpieczenia, opóźnienia w spłacie i innych istotnych czynników). Wybrane cechy charakterystyczne są istotne z punktu widzenia oceny przyszłych przepływów pieniężnych dla grup takich aktywów, gdyż wskazują, jaka jest zdolność dłużników do spłaty wszystkich wymaganych kwot zgodnie z warunkami umowy dotyczącej składnika aktywów będącego przedmiotem oceny. Systemy klasyfikacji kredytowej zostały opracowane wewnętrznie i są stale ulepszane, np. poprzez zewnętrzną analizę wskaźnikową pozwalającą na lepsze zastosowanie wyżej wymienionych wskaźników do oszacowania odpisu aktualizującego.

Wyliczenie ECL w podejściu indywidualnym odbywa się w oparciu o wyliczenie sumy ważonych prawdopodobieństwem odpisów aktualizujących obliczonych dla wszystkich możliwych scenariuszy odzysku w zależności od aktualnie realizowanej dla danego klienta strategii odzysku.

W ramach analizy scenariuszowej wykorzystywane są przede wszystkim następujące strategie/scenariusze:

  • Odzysk z prowadzonej działalności operacyjnej / refinansowania / wsparcia kapitałowego;
  • Odzysk ze sprzedaży zabezpieczenia w trybie dobrowolnym;
  • Odzysk w procesie egzekucji;
  • Odzysk w ramach upadłości układowej / postępowania naprawczego / upadłości likwidacyjnej;
  • Odzysk w ramach przejęcia zadłużenia / aktywa / sprzedaży wierzytelności
  • Odzysk w ramach restrukturyzacji prawnej

Ponadto dla ekspozycji klasyfikowanych, jako POCI (purchased or originated credit impaired) – czyli zakupionych lub powstałych składników aktywów finansowych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe – oczekiwane straty są rozpoznane w horyzoncie pozostałego czasu życia. Do utworzenia takiego aktywa dochodzi w sytuacji rozpoznania aktywa z utratą wartości, a klasyfikacja POCI utrzymywana jest w całym okresie życia aktywa.

Aktywa kredytowe z utratą wartości

Aktywa kredytowe z utratą wartości są to aktywa z Koszyka 3 lub POCI. Składnik aktywów finansowych lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość wtedy i tylko wtedy, gdy istnieją obiektywne dowody utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów, a zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące utratę wartości ma wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wynikające ze składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe.

Wskazanie pojedynczego zdarzenia, powodującego utratę wartości może nie być możliwe, utratę wartości może raczej spowodować złożony efekt kilku zdarzeń. Do obiektywnych dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów zalicza się uzyskane informacje dotyczące następujących zdarzeń:

  • znaczące trudności finansowe emitenta lub dłużnika;
  • niedotrzymanie warunków umowy, np. opóźnienie w spłacie odsetek lub należności głównej powyżej 90 dni w kwocie przekraczającej: progi bezwzględne materialności (400 zł dla w przypadku ekspozycji indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw oraz 2000 zł dla klientów biznesowych i korporacyjnych) oraz jednocześnie progi względne (powyżej 1% kwoty przeterminowanej w stosunku do kwoty bilansowej);
  • przyznanie dłużnikowi przez Santander Bank Polska S.A., ze względów ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych dłużnika, udogodnienia, którego w innym wypadku Santander Bank Polska S.A. by nie udzielił, które spełniają kryteria:
    • (1) Transakcje restrukturyzowane klasyfikowane do kategorii Koszyk 3 (przed decyzją restrukturyzacyjną).
    • (2) Transakcje restrukturyzowane w okresie warunkowym, które spełniają kryteria przeklasyfikowania do kategorii Koszyk 3 (ilościowe i/lub jakościowe).
    • (3) Transakcje restrukturyzowane w okresie warunkowym poprzednio klasyfikowane jako niepracujące, które z powodu zaobserwowanych trudności finansowych klienta, które zostały ponownie zrestrukturyzowane lub są przeterminowane o więcej niż 30 dni.
    • (4) Transakcje restrukturyzowane, w ramach których zastosowano klauzule umowne powodujące odroczenie płatności poprzez karencję w spłacie kapitału przez okres dłuższy niż dwa lata.
    • (5) Transakcje restrukturyzowane obejmujące umorzenie zobowiązań, okresy karencji w spłacie odsetek lub spłacane w ratach bez odsetek umownych.
    • (6) Transakcje restrukturyzowane, w ramach których nastąpiło zmniejszenie wartości bieżącej netto przepływów pieniężnych (NPV) o co najmniej 1% w stosunku do wartości NPV przed zastosowaniem działań restrukturyzacyjnych.
    • (7) Transakcje, w przypadku których występują powtarzające się uchybienia w przestrzeganiu ustalonego harmonogramu spłat, które doprowadziły do kolejnych restrukturyzacji tej samej ekspozycji (transakcji).
    • (8) Transakcje, w ramach których zastosowano:
      • o nieadekwatne harmonogramy spłat, z czym wiążą się m.in. powtarzające się sytuacje nieprzestrzegania harmonogramu, zmiany harmonogramu spłat w celu uniknięcia sytuacji nieprzestrzegania go, lub

  • o harmonogram spłat opierający się na oczekiwaniach, niepopartych prognozami makroekonomicznymi lub wiarygodnymi założeniami co do kredytobiorcy pod względem jego zdolności lub gotowości do spłaty.
  • (9) Transakcje, w przypadku których Bank posiada uzasadnione wątpliwości co do prawdopodobieństwa dokonania płatności przez klienta.
  • wysoce prawdopodobna upadłość dłużnika, postępowanie sanacyjne, układowe lub inna reorganizacja finansowa dłużnika;
  • zanik aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych ze względu na trudności finansowe;
  • ekspozycje objęte moratorium ustawowym tzw. Tarcza 4.0 ( Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym COVID-19) – zastosowanie moratorium na podstawie deklaracji o utracie źródła dochodu.

W przypadku ekspozycji z utratą wartości (Koszyk 3) istnieje możliwość przeklasyfikowania ekspozycji do Koszyka 2 lub 1, gdy ustąpiły przesłanki powodujące klasyfikację do Koszyka 3 (w szczególności nastąpiła poprawa sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy) oraz dodatkowo po upłynięciu okresu kwarantanny (prawidłowej obsługi rozumianej jako brak opóźnień w spłacie powyżej 30 dni), przy czym:

  • W przypadku ekspozycji klientów indywidualnych okres kwarantanny wynosi 180 dni.
  • W przypadku klientów małych i średnich przedsiębiorstw okres kwarantanny wynosi 180 dni, dodatkowo dla części klientów wymagana jest ocena sytuacji finansowej i zdolności kredytowej klienta. Brak możliwości ponownej klasyfikacji do Koszyka 1 lub 2 następuje jednak w przypadku identyfikacji: oszustwa, śmierci kredytobiorcy, zaprzestania działalności, upadłości, likwidacji, wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego.
  • W przypadku klientów biznesowych i korporacyjnych okres kwarantanny wynosi 92 dni, wymagana jest również pozytywna ocena kondycji finansowej (Bank uznaje wszystkie pozostałe płatności za możliwe do odzyskania w terminie wynikającym z umowy). Brak możliwości powrotu do Koszyka 1 lub 2 w przypadku identyfikacji oszustwa, zaprzestania prowadzenia działalności, wszczęcia postępowań prawnych: restrukturyzacyjnego, upadłościowego, likwidacyjnego.
  • Dodatkowo w przypadku podejmowania przez Bank działań restrukturyzacyjnych (w tym ekspozycje objęte moratorium ustawowym tzw. Tarcza 4.0) i klasyfikacji Klienta do Koszyka 3, przeklasyfikowanie do Koszyka 2 następuje po co najmniej 365 dniach (licząc od późniejszej z dat: restrukturyzacji bądź przeklasyfikowania do portfela niepracującego) regularnych płatności, spłacenia przez klienta kwoty wcześniej przeterminowanej/spisanej (o ile wystąpiła) oraz po stwierdzeniu iż nie ma obaw co do dalszej spłaty całości zadłużenia zgodnie z ustalonymi warunkami restrukturyzacji.

Istotny wzrost ryzyka kredytowego

Jednym z kluczowych elementów MSSF 9 jest identyfikacja istotnego wzrostu ryzyka kredytowego decydującego o klasyfikacji do Koszyka 2. Santander Bank Polska S.A. wypracował szczegółowe kryteria definicji istotnego wzrostu poziomu ryzyka bazujące na następujących głównych założeniach:

Jakościowych:

  • Objęcie klienta dedykowanymi strategiami monitoringu będącymi konsekwencją zidentyfikowania sygnałów wczesnego ostrzegania świadczących o istotnym wzroście ryzyka kredytowego
  • Działania restrukturyzacyjne związane z udzieleniem klientom udogodnień wymuszonych ich trudną sytuacją finansową
  • Opóźnienie w spłacie zgodnie z kryteriami standardu tj. 30 dni przeterminowania połączone z progiem materialności
  • Ilościowych:
    • Metoda bufora ryzyka bazująca na porównaniu krzywych prawdopodobieństwa niewypłacalności w horyzoncie aktualnego pozostałego czasu życia ekspozycji według oceny poziomu ryzyka na moment rozpoznania ekspozycji i na datę raportową. Bufor ryzyka ustalany jest, jako wartość względna dla każdej ekspozycji w oparciu o ocenę ryzyka wynikającą z modeli wewnętrznych i pozostałych parametrów ekspozycji wpływających na ocenę Banku, czy znaczący wzrost ryzyka mógł wystąpić w odniesieniu do momentu początkowego rozpoznania ekspozycji (parametry te biorą pod uwagę typy produktu, strukturę terminową jak również rentowność). Metodologia bufora ryzyka została przygotowana wewnętrznie i opiera się na informacjach zebranych w trakcie procesów decyzyjnego oraz ustalania transakcji.

Fakt objęcia ekspozycji wsparciem Funduszu Wsparcia Kredytobiorców jest traktowany jako działanie restrukturyzacyjne i stanowi przesłankę istotnego wzrostu ryzyka kredytowego (Koszyk 2), a w uzasadnionych przypadkach (wcześniej zidentyfikowana utrata wartości, opóźnienie w spłacie powyżej 30 dni, kolejne działanie restrukturyzacyjne, brak możliwości obsługi zadłużenia wg. bieżącego harmonogramu) stanowi przesłankę utarty wartości (Koszyk 3).

W przypadku ekspozycji znajdujących się w Koszyku 2 istnieje możliwość przeklasyfikowania do Koszyka 1, bez dodatkowego okresu kwarantanny, wówczas gdy ustały przesłanki wskazujące na istotny wzrost ryzyka w odniesieniu do momentu początkowego ujęcia

aktywa, tzn. gdy zachodzą równocześnie warunki: sytuacja klienta nie wymaga intensywnego monitoringu ze strony Banku, Bank nie prowadzi działań restrukturyzacyjnych wobec ekspozycji, ekspozycja nie posiada opóźnień w spłacie ponad 30 dni na istotną kwotę, brak karencji z tytułu Tarczy 4.0, oraz brak wzrostu ryzyka wg metody buforu ryzyka.

Santander Bank Polska S.A. nie identyfikuje ekspozycji o niskim ryzyku kredytowym zgodnie z regułami wynikającymi z standardu MSSF 9, który pozwala na rozpoznanie oczekiwanych 12-miesięcznych strat nawet przy znacznym wzroście ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia.

Pomiar ECL

Drugim kluczowym elementem MSSF 9 jest podejście do szacowania parametrów ryzyka. Santander Bank Polska S.A. na potrzeby szacowania odpisów z tytułu strat oczekiwanych wykorzystuje własne oszacowania parametrów ryzyka bazujące na modelach wewnętrznych. Oczekiwane straty kredytowe stanowią sumę iloczynów indywidualnych dla każdej ekspozycji oszacowanych wartości parametrów PD, LGD i EAD w poszczególnych okresach (w zależności od koszyka w horyzoncie 12 miesięcy lub czasu życia) zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Oszacowane parametry zgodnie z założeniami MSSF 9 podlegają korekcie z tytułu scenariuszy makroekonomicznych, w tym celu Bank określa czynniki wpływające na poszczególne klasy aktywów, aby oszacować odpowiednią ewolucję parametrów ryzyka. Bank wykorzystuje scenariusze opracowywane wewnętrznie przez zespół analityczny, które podlegają aktualizacji w cyklu nie rzadszym niż półroczny. Modele i parametry stworzone na potrzeby MSSF 9 podlegają procesowi zarządzania modelami oraz podlegają kalibracji i walidacji. Narzędzia te są również wykorzystywane do procesu planowania finansowego.

Określenie przyszłych zdarzeń i ich prawdopodobieństwa

Przyszłe zdarzenia są odzwierciedlone zarówno w procesie szacowania strat z tytułu ECL jak i określenia istotnego wzrostu poziomu ryzyka kredytowego poprzez opracowanie odpowiednich scenariuszy makroekonomicznych, a następnie odzwierciedleniu ich w oszacowaniach parametrów dla każdego ze scenariusza. Finalna wartości parametrów jak i ECL powstaje, jako średnio ważona wartość parametrów ważona prawdopodobieństwem każdego ze scenariuszy. Bank wykorzystuje 3 rodzaje wewnętrznie przygotowywanych scenariuszy tzw. bazowy oraz dwa alternatywne, które odzwierciedlają prawdopodobne alternatywne warianty scenariusza bazowego, przy czym jeden jest określany, jako optymistyczny, a drugi pesymistyczny. Wagi scenariuszy określane są z wykorzystaniem oczekiwanej ścieżki przebiegu PKB i przedziałów ufności dla tej prognozy w taki sposób, aby wagi odzwierciedlały niepewność co do przyszłego kształtowania się tego czynnika.

Modele Banku najczęściej wskazują na zależności jakości portfeli kredytowych od wskaźnika PKB.

Scenariusz bazowy

W 2022 roku polski PKB wzrósł o 5,1%, ale aktywność gospodarcza zwalniała w wyniku szoku związanego z rosyjską inwazją na Ukrainę i znacznego zaostrzenia polityki pieniężnej. Odbicie popytu po pandemii, w połączeniu z wciąż obniżoną podażą, dodatkowo osłabioną przez mocny wzrost cen nośników energii, spowodowały bardzo wysoką inflację. Gospodarka weszła w 2023 rok z niskim impetem, bardzo wysoką inflacją i wysokimi stopami procentowymi. Spodziewamy się, że gospodarka będzie stopniowo otrząsać się z negatywnych skutków wstrząsów doznanych w 2022 roku i ożywiać się. Oczekuje się, że inflacja będzie spadać, ale pozostanie podwyższona przez dłuższy czas.

W scenariuszu bazowym w 2023 r. oczekuje się wzrostu gospodarczego o 1,0%. W I kw. 2023 r. oczekiwany jest spadek PKB o 0,2% r/r, a następnie stopniowa poprawa. Oczekuje się, że wzrost PKB w 2024 r. wyniesie 3,3%. CPI ma pozostać na podwyższonym poziomie, średnio o 13,2% w 2023 i 7,4% w 2024.

Rząd zareagował na rosnącą inflację większą stymulacją fiskalną (obniżki podatków, nowe świadczenia) i jest to jeden z czynników zwiększających uporczywość inflacji. Rok 2023 jest w Polsce rokiem wyborczym, co również może sprzyjać akomodacyjnej polityce fiskalnej. Spadek inflacji zachęci NBP do obniżenia stóp procentowych w III i IV kw. 2023 o 25 punktów bazowych, a następnie do kontynuacji i sprowadzenia stopy referencyjnej NBP do poziomu 4,50% w II kw. 2025.

Kurs EURPLN był w 2022 roku pod wpływem negatywnych szoków i dodatniej różnicy między inflacją w Polsce i strefie euro. W 2023 roku złotemu sprzyjało jednak malejące ryzyko kryzysu energetycznego, szybka poprawa bilansu płatniczego oraz wolniejsze podwyżki stóp procentowych w USA . Oczekuje się, że wciąż wysoka inflacja w Polsce względem strefy euro nieco osłabi złotego, wysyłając kurs EURPLN powyżej 4,60.

Wysokie stopy procentowe osłabiły popyt na kredyty w 2022 roku, zwłaszcza na rynku hipotecznym i konsumenckim. Ogólnie jednak oczekuje się, że wzrost kredytów będzie stopniowo przyspieszał wraz z ożywieniem gospodarczym. Wzrost depozytów odnotował dużą dynamikę, napędzany wzrostem aktywów zagranicznych netto sektora bankowego, ale oczekuje się, że będzie zmierzał w kierunku tempa wzrostu kredytów.

Scenariusz optymistyczny

Scenariusz optymistyczny został zbudowany przy założeniu, że wpływ szoku związanego z rosyjską inwazją na Ukrainę ustąpi szybciej, co zachęci firmy do większych inwestycji, a konsumentów do większych wydatków Będzie to również pozytywnie oddziaływać na globalną koniunkturę, wspierając polski eksport. Oczekuje się, że w 2023 r. gospodarka wzrośnie o 2,3%, a w 2024 r. o 5,2%. CPI ma pozostać na podwyższonym poziomie, przy średnim poziomie 14,0% w 2023 i 9,6% w 2024.

Silniejszy popyt będzie napędzał szybszy wzrost cen, co zachęci RPP do utrzymania stóp procentowych na niezmienionym poziomie w latach 2023-2024. Poprawa koniunktury gospodarczej i stabilne stopy procentowe NBP będą wspierać złotego, a kurs EURPLN wyniesie średnio 4,66 w latach 2023-24. Niższa aktywność gospodarcza pozytywnie wpłynie na popyt na kredyt w systemie bankowym. Poprawa udzielania kredytów przyczyni się do wzrostu depozytów, który będzie bliski dwucyfrowej wartości.

Scenariusz pesymistyczny

Scenariusz pesymistyczny został zbudowany przy założeniu, że wpływ szoku związanego z rosyjską inwazją na Ukrainę okaże się bardziej długotrwały, wpływając zwłaszcza na perspektywy konsumpcji i inwestycji. Oczekuje się, że w 2023 r. gospodarka skurczy się o 0,9%. Niewielka poprawa aktywności gospodarczej pojawi się w I kw. 2024 r., przy oczekiwanym wzroście PKB w 2024 r. na poziomie 1,6%. CPI ma pozostać na podwyższonym poziomie, ze średnim wzrostem 12,7% w 2023 i 5,6% w 2024. Wolniejszy wzrost spowoduje wzrost stopy bezrobocia w kierunku 4%.

RPP zareaguje na słabszy wzrost obniżkami stóp procentowych, sprowadzając stopę referencyjną NBP do poziomu 5,75% na koniec 2023 r. i 3,75% na koniec 2024 r. Słabsza koniunktura gospodarcza i niskie stopy procentowe NBP będą osłabiać złotego, do średnio 4,75 za euro w latach 2023-24. Niższa aktywność gospodarcza wpłynie negatywnie na popyt na kredyt w systemie bankowym. Depozyty również będą hamować, ale pozostaną wyższe niż dynamika kredytów dzięki silniejszemu wsparciu ze strony polityki fiskalnej.

W poniższych tabelach przedstawiono kluczowe wskaźniki ekonomiczne wynikające z poszczególnych scenariuszy.

Scenariusz zastosowany na
2023.06.30
prawdopodobieństwo
bazowy pesymistyczny
60% optymistyczny
20%
20%
2023 średnia kolejne
3 lata
2023 średnia kolejne
3 lata
2023 średnia kolejne
3 lata
PKB r/r 0.7% 3.4% 2.3% 5.2% -0.9% 1.5%
WIBOR 3M średnia 6.3% 4.7% 7.2% 6.4% 6.2% 2.9%
stopa bezrobocia % aktywnych 3.2% 3.4% 3.1% 3.1% 3.3% 4.0%
CPI r/r 13.3% 4.9% 14.0% 6.8% 12.7% 3.4%
EURPLN koniec okresu 4.69 4.63 4.66 4.54 4.77 4.73

Korekta zarządcza poziomu odpisów

Na koniec drugiego kwartału 2023 roku, oprócz odpisów z tytułu ECL będących wynikiem zaimplementowanego w systemie złożonego modelu kalkulacji, utworzono również korekty zarządcze, aktualizujące poziom ryzyka o bieżące i spodziewane wydarzenia w przyszłości, które nie są objęte obecnym modelem. W drugim kwartale 2023:

  • Wycofano korektę zarządczą w kwocie 30 000 tys. zł na portfelu kredytów SME utworzoną ze względu na zwiększony udział Klientów zewnętrznych o wyższym ryzyku w sprzedaży. Oczekiwany wzrost ryzyka został już odzwierciedlony w parametrach wykorzystywanych do wyznaczania ECL od 30 czerwca 2023.
  • Utworzono korektę zarządczą w kwocie 46 300 tys. zł na portfelu pracujących kredytów korporacyjnych ze względu na zaobserwowane niedoszacowanie LGD. Obecnie trwają prace nad uwzględnieniem tej obserwacji w modelu.
  • Wycofano korektę zarządczą w kwocie 20 000 tys. zł na portfelu kredytów korporacyjnych utworzoną z uwagi na zwiększony wpływ czynników kosztowych (inflacja, ceny energii) oraz w celu pokrycia zwiększonego ryzyka w sektorze produkcji i sprzedaży dóbr trwałych
  • Utworzono korektę zarządczą w kwocie 20 250 tys. zł na portfelu kredytów korporacyjnych obejmującej portfel Property z tytułu podwyższonych stóp procentowych EBC
  • Utworzono korektę zarządczą w kwocie 10 690 tys. zł na portfelu kredytów korporacyjnych ze względu na ryzyko przeszacowania założonych odzysków z zabezpieczeń w formie gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego w modelu LGD

Pozostałe korekty zarządcze pozostały na poziomie z czwartego kwartału 2022 tj.

  • przedłużenie terminu obowiązywania korekty zarządczej w kwocie 15 000 tys. PLN w związku z negatywnym wpływem czynników makroekonomicznych i pogorszeniem sytuacji finansowej podmiotów zarządzanych w Modelu Relacji Globalnych działających w sektorze produkcji/dystrybucji i sprzedaży artykułów dla gospodarstw domowych
  • Korekta zarządcza w kwocie 19 600 tys. zł na portfelu kredytów detalicznych zabezpieczonych hipotecznie, którego ryzyko może wzrosnąć po ustaniu działań pomocowych - wakacji kredytowych

Potencjalna zmienność poziomu oczekiwanych strat kredytowych

Istotną zmienność dla rachunku wyników mogą stanowić przeklasyfikowania do Koszyka 2 z Koszyka 1. Teoretyczne przeklasyfikowanie zadanego udziału ekspozycji z Koszyka 1 o najwyższym poziomie ryzyka do Koszyka 2 dla każdego typu ekspozycji skutkowałoby wzrostem odpisów o kwotę przedstawioną w poniższej tabeli wg stanu portfela na 30 czerwca 2023 roku.

zmiana poziomu odpisu (mPLN) z tytułu
kredytów Razem Razem
przeklasyfikowania z Koszyka 1 do Koszyka 2 indywidualnych hipotecznych korporacyjnych 30.06.2023 31.12.2022
1% 5,8 7,2 4,5 17,6 16,8
5% 31,1 34,1 24,7 90,0 91,0
10% 61,2 52,3 48,4 161,9 159,9

Powyższe szacunki oznaczają spodziewaną zmienność kwoty odpisów wynikającą ze zmian klasyfikacji ekspozycji pomiędzy Koszykiem 1 i 2, a skutkującej materialnymi zmianami pokrycia ekspozycji odpisami z tytułu różnych horyzontów rozpoznawania strat oczekiwanych. Zmiany prognoz wskaźników makroekonomicznych mogą skutkować istotnymi jednorazowymi efektami wpływającymi na poziom utworzonych odpisów. Przyjęcie szacunków parametrów makroekonomicznych jedynie na poziomie jednego scenariusza (pesymistycznego lub optymistycznego) skutkowałoby jednorazową zmianą odpisów na poziomie przedstawionym poniżej.

w mln zł zmiana poziomu odpisu dla kredytów
scenariusz 30.06.2023 31.12.2022
indywidualnych hipotecznych korporacyjnych Razem Razem
pesymistyczny 36,1 2,8 21,6 60,6 72,1
optymistyczny -37,1 -2,6 -24,1 -63,8 -67,9

Szacunki dotyczące spraw spornych

Bank tworzy rezerwy na sprawy sporne zgodnie z wymogami MSR 37. Rezerwy na sprawy sporne są tworzone na podstawie oceny prawdopodobieństwa określonego wyroku sądowego oraz kwoty do zapłaty. Wynik z tytułu rezerw na sprawy sporne prezentowany jest w pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych.

Szczegóły przedstawiające wartość rezerw znajdują się w nocie 29.

Ze względu na specyfikę, szacunki dotyczące spraw spornych dla portfela kredytów hipotecznych w walutach obcych są opisane poniżej.

Szacunki dotyczące ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych

W związku ze zmieniającą się sytuacją prawną kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych i materializacją ryzyka braku możliwości odzyskania pełnych harmonogramowych przepływów dla tego portfela, Santander Bank Polska szacuje wpływ ww. ryzyka prawnego na przyszłe przepływy pieniężne.

Ryzyko prawne szacowane jest w oparciu o szereg założeń, z uwzględnieniem: specyficznego horyzontu czasowego, szeregu prawdopodobieństw takich jak:

  • prawdopodobieństwa możliwych rozstrzygnięć,
  • prawdopodobieństwo zgłoszenia roszczeń przez kredytobiorców, oraz
  • prawdopodobieństwa w zakresie ilości sporów,

które są szerzej opisane w nocie 33.

W 2022 roku Bank wyodrębnił scenariusz ugodowy, który odzwierciedla poziom straty dla przyszłych ugód.

Ryzyko prawne jest szacowane indywidualnie dla każdej ekspozycji w przypadku istnienia sporu sądowego oraz portfelowo w przypadku jego braku.

Santander Bank Polska S.A. uwzględnia wpływ ryzyka prawnego portfela kredytów hipotecznych w walutach obcych jako korektę wartości bilansowej brutto tego portfela. W przypadku braku ekspozycji lub jej niewystarczającej wartości wpływ ryzyka prawnego prezentowany jest jako rezerwa na sprawy sporne kalkulowana zgodnie z MSR 37.

Wynik z tytułu ryzyka prawnego prezentowany jest w osobnej pozycji w rachunku zysków i strat "Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych" oraz pozycji "Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie".

W drugim kwartale 2023 roku, Bank poniósł koszt w wysokości 559 375 tys. zł z tytułu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych oraz ujemny wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych na skutek zawartych ugód w wysokości 80 009 tys. zł.

Bank będzie kontynuował monitorowanie tego ryzyka w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Szczegóły przedstawiające wpływ ww. ryzyka na poszczególne pozycje sprawozdania oraz przyjęte założenia do ich kalkulacji znajdują się odpowiednio w nocie 29 oraz 33.

Szacunki dotyczące wpływu wakacji kredytowych wynikających z Ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom

W związku ze wzrostem zakładanego poziomu partycypacji (w ujęciu wolumenowym) rat możliwych do odroczenia w 2023 r. z 63,8% na koniec 2022 roku do 64,7% na koniec drugiego kwartału 2023, Bank dokonał aktualizacji szacunku wpływu wakacji kredytowych. Bank rozpoznał 44 000 tys. zł jako pomniejszenie wartości bilansowej portfela kredytów hipotecznych i pomniejszenie przychodu odsetkowego.

Średni poziom partycypacji zakładany przez Bank w całym okresie obowiązywania wakacji wynosi 62,9% ( 62,5% na koniec 2022 roku).

2.6. Zmiany zasad rachunkowości

Santander Bank Polska S.A. spójnie stosował przyjęte zasady rachunkowości dla wszystkich okresów sprawozdawczych przedstawionych w niniejszym sprawozdaniu finansowym.

3. Sprawozdawczość według segmentów działalności

Sprawozdawczość według segmentów działalności została zaprezentowana w "Skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2023 r." opublikowanym dnia 26 lipca 2023 r.

4. Zarządzanie ryzykiem

Informacje dotyczące zarządzania ryzykiem, które zostały przedstawione w "Skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2023 r." zawierają wszystkie istotne informacje stanowiące jednocześnie dane objaśniające do niniejszego skróconego śródrocznego jednostkowego sprawozdania finansowego Banku.

5. Zarządzanie kapitałem

Informacje dotyczące zarządzania kapitałem zostały przedstawione w "Informacji w zakresie adekwatności kapitałowej Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. na dzień 30 czerwca 2023 r."

6. Wynik z tytułu odsetek

Przychody odsetkowe i o charakterze zbliżonym
do odsetek z tytułu:
1.04.2023-
30.06.2023
1.01.2023-
30.06.2023
1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych
w zamortyzowanym koszcie
3 307 528 6 474 211 2 371 712 3 954 890
Należności od podmiotów gospodarczych 1 266 865 2 423 083 814 119 1 356 083
Należności od klientów indywidualnych, w tym: 1 573 121 3 159 221 1 350 457 2 319 516
Należności z tytułu kredytów hipotecznych 945 837 1 922 132 840 909 1 382 407
Należności od banków 200 260 381 808 87 440 115 109
Należności sektora budżetowego 20 553 42 469 6 369 9 281
Należności z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu 131 481 257 126 42 574 64 986
Dłużnych papierów wartościowych 115 683 217 507 70 650 87 442
Odsetki od IRS -zabezpieczających (435) (7 003) 103 2 473
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody 523 914 1 011 632 506 645 884 571
Należności od podmiotów gospodarczych 32 309 91 913 30 134 45 741
Należności sektora budżetowego 6 614 13 096 - -
Dłużnych papierów wartościowych 484 991 906 623 476 511 838 830
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy
16 981 44 046 14 358 26 121
Należności od podmiotów gospodarczych 342 1 420 1 354 2 019
Należności od klientów indywidualnych 1 923 5 802 8 728 16 611
Dłużnych papierów wartościowych 14 716 36 824 4 276 7 491
Razem przychody 3 848 423 7 529 889 2 892 715 4 865 582
1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Koszty odsetkowe z tytułu: 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Koszty odsetkowe od zobowiązań finansowych wycenianych
w zamortyzowanym koszcie
(1 054 544) (2 034 119) (354 923) (485 999)
Zobowiązań wobec klientów indywidualnych (479 692) (861 690) (76 901) (95 085)
Zobowiązań wobec podmiotów gospodarczych (338 548) (693 246) (128 647) (172 083)
Zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych
z udzielonym przyrzeczeniem odkupu
(44 378) (127 519) (45 079) (64 890)
Zobowiązań wobec sektora budżetowego (75 229) (150 900) (36 589) (52 175)
Zobowiązań wobec banków (23 207) (44 240) (13 968) (18 859)
Zobowiązań leasingowych (4 447) (8 702) (3 995) (7 573)
Zobowiązań podporządkowanych i emisji papierów wartościowych (89 043) (147 822) (49 744) (75 334)
Razem koszty (1 054 544) (2 034 119) (354 923) (485 999)
Wynik z tytułu odsetek 2 793 879 5 495 770 2 537 792 4 379 583

7. Wynik z tytułu prowizji

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Przychody prowizyjne 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Usługi elektroniczne i płatnicze 70 812 139 382 66 956 130 184
Obsługa rachunków i obrót pieniężny 95 906 189 012 106 624 224 142
Prowizje walutowe 189 949 371 475 177 671 360 426
Prowizje od kredytów: w tym prowizje od faktoringu i pozostałe 99 037 193 227 94 686 177 908
Prowizje ubezpieczeniowe 34 103 64 898 28 701 57 137
Prowizje z działalności maklerskiej 31 920 68 172 27 872 72 475
Karty kredytowe 24 475 46 746 22 096 42 224
Prowizje kartowe (karty debetowe) 128 883 223 319 98 751 183 314
Gwarancje i poręczenia 36 357 64 238 24 776 51 673
Organizowanie emisji 2 058 10 172 2 651 5 490
Opłaty dystrybucyjne 16 251 31 293 15 593 34 589
Razem 729 751 1 401 934 666 377 1 339 562
1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Koszty prowizyjne 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Usługi elektroniczne i płatnicze (19 875) (37 592) (18 363) (32 674)
Prowizje z działalności maklerskiej (3 014) (6 743) (3 174) (8 157)
Karty kredytowe (3 872) (3 553) (1 729) (3 223)
Prowizje kartowe (karty debetowe) (49 241) (56 717) (30 510) (50 845)
Prowizje za pośrednictwo w udzielaniu kredytów (10 841) (17 215) (8 046) (23 105)
Prowizje ubezpieczeniowe (3 554) (4 408) (8 786)
(7 119)
Prowizje od umów leasingowych (172) (288) (245) (383)
Gwarancje i poręczenia (10 115) (19 496) - -
Pozostałe (32 402) (57 555) (41 970) (69 545)
Razem (133 086) (206 278) (108 445) (196 718)

8. Wynik handlowy i rewaluacja

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Wynik handlowy i rewaluacja 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Pochodne instrumenty finansowe (36 923) 92 185 (140 363) (122 668)
Walutowe operacje międzybankowe 28 457 12 100 89 395 115 168
Wynik na sprzedaży kapitałowych inwestycyjnych aktywów finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
7 510 16 355 (13 132) (6 908)
Wynik na sprzedaży dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości
godziwej przez wynik finansowy
7 719 8 017 20 504 29 831
Zmiana wartości godziwej należności kredytowych obowiązkowo wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy
7 947 12 147 6 770 3 411
Razem 14 710 140 804 (36 826) 18 834

Powyższe kwoty zawierają w sobie korektę z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta (CVA,DVA) w kwocie (1 730) tys. zł za pierwsze półrocze 2023 r. , (2 177) tys. zł za drugi kwartał 2023 r. oraz w kwocie 11 198 tys. zł za pierwsze półrocze 2022r. i 8 724 tys. zł. za drugi kwartał 2022 r .

9. Wynik na pozostałych instrumentach finansowych

Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 1.04.2023-
30.06.2023
1.01.2023-
30.06.2023
1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
Wynik na sprzedaży dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
- (4 660) - -
Wynik na sprzedaży kapitałowych inwestycyjnych aktywów finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
- 2 887 - -
Zmiana wartości godziwej inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy
3 217 14 605 (14 389) (11 756)
Odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych (2 016) (2 016) (1 066) (1 066)
Razem wynik na instrumentach finansowych 1 201 10 816 (15 455) (12 822)
Zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających (101 066) (254 799) 415 785 578 645
Zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczanych 97 541 244 904 (434 479) (598 828)
Razem wynik na instrumentach zabezpieczających i zabezpieczanych (3 525) (9 895) (18 694) (20 183)
Razem (2 324) 921 (34 149) (33 005)

10. Pozostałe przychody operacyjne

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Pozostałe przychody operacyjne 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Przychody z tytułu sprzedaży usług 4 641 8 979 6 569 15 388
Rozwiązania rezerw na zobowiązania sporne oraz inne aktywa 1 296 1 825 1 137 2 499
Przychody z tytułu odzyskanych należności (przedawnionych, umorzonych
i nieściągalnych)
86 92 20 26
Wynik z tytułu sprzedaży lub likwidacji składników majątku trwałego i aktywów
do zbycia
1 367 1 367 - -
Rozliczenie umów leasingowych / Przychody z tytułu otrzymanych odszkodowań
od ubezpieczyciela
18 34 4 1 000
Otrzymane odszkodowania, kary i grzywny 591 1 321 338 741
Przychody z tytułu modyfikacji umów leasingu 6 053 6 967 1 882 1 882
Pozostałe 3 556 7 583 3 148 5 470
Razem 17 608 28 168 13 098 27 006

11. Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych

Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności 1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
wycenianych w zamortyzowanym koszcie 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Odpis na należności od banków (1 522) (1 490) 3 (18)
Koszyk 1 (1 522) (1 490) 3 (18)
Koszyk 2 - - - -
Koszyk 3 - - - -
POCI - - - -
Odpis na należności od klientów (263 203) (440 145) (100 994) (234 973)
Koszyk 1 (52 147) (81 842) (15 941) (76 918)
Koszyk 2 (96 443) (159 299) (20 348) (58 655)
Koszyk 3 (140 137) (243 773) (78 932) (136 894)
POCI 25 524 44 769 14 227 37 494
Przychód z tytułu należności odzyskanych (1 920) (999) (3 071) (4 508)
Koszyk 1 - - - -
Koszyk 2 - - - -
Koszyk 3 (1 920) (999) (3 071) (4 508)
POCI - - - -
Odpis na kredytowe zobowiązania pozabilansowe (1 330) (3 617) (6 190) 3 595
Koszyk 1 (223) (3 375) (2 421) 3 983
Koszyk 2 (3 092) (3 540) (1 209) 1 331
Koszyk 3 1 985 3 298 (2 560) (1 719)
POCI - - - -
Razem (267 975) (446 251) (110 252) (235 904)

12. Koszty pracownicze

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Koszty pracownicze 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Wynagrodzenia i premie (371 944) (743 300) (303 111) (591 081)
Narzuty na wynagrodzenia (65 474) (126 817) (55 152) (110 778)
Koszty składek z tytułu Pracowniczych Planów Kapitałowych (2 945) (5 343) (1 964) (3 778)
Koszty świadczeń socjalnych (7 236) (14 690) (6 641) (13 626)
Koszty szkoleń (1 714) (3 464) (1 890) (3 289)
Razem (449 313) (893 614) (368 758) (722 552)

13. Koszty działania

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Koszty działania 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Koszty utrzymania budynków (27 806) (58 019) (26 399) (50 600)
Koszty z tytułu leasingów krótkoterminowych (2 258) (4 461) (1 998) (3 974)
Koszty z tytułu leasingów aktywów o niskiej wartości (295) (592) (295) (607)
Koszty związane ze zmiennymi opłatami leasingowymi nieujętymi w wycenie
zobowiązań z tytułu leasingu
30 (400) (162) (676)
Koszty z tytułu podatku VAT nie podlegającego odliczeniu (8 986) (17 642) (8 208) (16 986)
Marketing i reprezentacja (29 044) (54 879) (27 377) (46 264)
Eksploatacja systemów informacyjnych (100 722) (209 402) (91 705) (181 064)
Koszty ponoszone na rzecz BFG, KNF i KDPW (1 757) (175 636) (3 703) (259 922)
Koszty ponoszone na rzecz systemu ochrony (IPS)* (238) (238) (407 263) (407 263)
Opłaty pocztowe i telekomunikacyjne (14 424) (27 353) (13 956) (27 916)
Koszty konsultacji i doradztwa (10 257) (18 533) (13 186) (26 500)
Samochody i usługi transportowe oraz transport wartości (15 798) (31 277) (14 593) (26 964)
Koszty pozostałych usług obcych (47 508) (94 958) (36 266) (66 911)
Materiały eksploatacyjne, druki, czeki, karty (4 469) (9 349) (3 936) (7 769)
Pozostałe podatki i opłaty (8 737) (17 337) (9 830) (18 581)
Transmisja danych (6 501) (11 290) (4 827) (8 282)
Rozliczenia KIR, SWIFT (7 142) (15 477) (6 653) (13 010)
Koszty zabezpieczenia (4 289) (8 788) (5 086) (10 335)
Koszty remontów maszyn (1 072) (1 874) (866) (1 655)
Pozostałe (5 194) (10 236) (3 532) (6 298)
Razem (296 467) (767 741) (679 841) (1 181 577)

14. Pozostałe koszty operacyjne

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Pozostałe koszty operacyjne 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Zawiązania rezerw na zobowiązania sporne i inne aktywa (15 640) (18 741) (6 009) (8 955)
Odpisy z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości
niematerialnych objętych umowami leasingu oraz innych aktywów trwałych
(2 144) (3 219) (2 913) (5 383)
Koszty zakupu usług (602) (1 253) (4 311) (5 378)
Składki na rzecz organizacji o charakterze dobrowolnym (488) (726) (278) (593)
Zapłacone odszkodowania, kary i grzywny (12) (21) (20) (165)
Przekazane darowizny (2 700) (2 700) (1 000) (1 490)
Pozostałe (2 136) (6 975) (98) (6 797)
Razem (23 722) (33 635) (14 629) (28 761)

15. Obciążenie z tytułu podatku dochodowego

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Obciążenie z tytułu podatku dochodowego 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Część bieżąca odnoszona do wyniku finansowego (455 941) (737 826) (200 354) (254 581)
Część odroczona odnoszona do wyniku finansowego 28 800 (92 879) (109 786) (382 446)
Korekta lat ubiegłych dotycząca części bieżącej i odroczonej 14 809 18 161 (6 868) (6 868)
Ogółem obciążenie wyniku brutto (412 332) (812 544) (317 008) (643 895)
Uzgodnienie obciążenia wyniku finansowego przed opodatkowaniem 1.04.2023-
30.06.2023
1.01.2023-
30.06.2023
1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
Zysk przed opodatkowaniem 1 682 503 3 185 914 995 004 2 120 105
Stawka podatku 19% 19% 19% 19%
Obciążenie podatkowe od zysku przed opodatkowaniem (319 676) (605 324) (189 051) (402 820)
Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu (6 620) (9 051) (6 951) (11 910)
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych (104 133) (149 326) (110 414) (134 489)
Opłaty na rzecz BFG 1 247 (30 210) 728 (46 524)
Podatek od instytucji finansowych (35 066) (70 879) (34 919) (67 077)
Przychody niepodatkowe 45 606 45 606 32 360 32 360
Koszty rezerw kredytowych niestanowiących kosztów uzyskania przychodu (3 562) (4 036) (2 862) (4 658)
Korekta podatku lat ubiegłych 14 810 18 162 (6 868) (6 868)
Pozostałe (4 938) (7 486) 969 (1 909)
Ogółem obciążenie wyniku brutto (412 332) (812 544) (317 008) (643 895)
Podatek odroczony ujęty w innych całkowitych dochodach 30.06.2023 31.12.2022
Związany z wyceną inwestycyjnych dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
110 435 203 099
Związany z wyceną inwestycyjnych kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
(37 432) (33 170)
Związany z rachunkowością zabezpieczeń przepływów pieniężnych (13 052) 71 692
Związany z wyceną programów określonych świadczeń (2 759) (2 759)
Razem 57 192 238 862

16. Gotówka i operacje z bankami centralnymi

Gotówka i operacje z bankami centralnymi 30.06.2023 31.12.2022
Gotówka 2 601 336 3 191 056
Rachunki bieżące w bankach centralnych 7 732 705 6 846 009
Lokaty - 98 034
Razem 10 334 041 10 135 099

Santander Bank Polska S.A. utrzymuje na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim rezerwę obowiązkową naliczoną na podstawie wartości miesięcznego średniego stanu depozytów otrzymanych przez Banki i stopy rezerwy obowiązkowej, która na 30.06.2023 r. oraz na 31.12.2022 r. wynosiła 3,5%.

Zgodnie z określonymi przepisami kwota naliczonej rezerwy pomniejszona jest o równowartość 500 tys. EUR.

17. Należności od banków

Należności od banków 30.06.2023 31.12.2022
Lokaty i kredyty 7 159 972 6 556 202
Rachunki bieżące 2 891 490 3 153 694
Należności brutto 10 051 462 9 709 896
Odpis na oczekiwane straty kredytowe (1 585) (96)
Razem 10 049 877 9 709 800

18. Aktywa, zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu

Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania
Pochodne instrumenty finansowe o charakterze handlowym 7 010 329 7 210 663 6 635 204 6 922 307
Transakcje stopy procentowej 4 333 482 4 402 125 4 675 684 4 634 007
Transakcje walutowe 2 676 847 2 808 538 1 959 520 2 288 300
Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe 1 463 443 - 244 547 -
Dłużne papiery wartościowe 1 434 941 - 229 290 -
Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 1 420 944 - 213 206 -
- obligacje 1 420 944 - 213 206 -
Pozostałe papiery wartościowe: 13 997 - 16 084 -
- obligacje 13 997 - 16 084 -
Kapitałowe papiery wartościowe 28 502 - 15 257 -
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży - 435 533 - 195 560
Razem 8 473 772 7 646 196 6 879 751 7 117 867

W pozycji aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu - pochodne instrumenty finansowe o charakterze handlowym zawarta jest zmiana wyceny z tytułu ryzyka kontrahenta w kwocie 2 564 tys. zł na 30.06.2023 r. oraz 1 242 tys. zł na 31.12.2022 r.

19. Pochodne instrumenty zabezpieczające

30.06.2023 31.12.2022
Pochodne instrumenty zabezpieczające Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania
Instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą 396 930 87 485 487 292 25 508
Instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne 428 652 1 071 863 50 632 1 846 531
Razem 825 582 1 159 348 537 924 1 872 039

Na dzień 30.06.2023 r. w pozycji pochodne instrumenty zabezpieczające – instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne zawarta jest zmiana wyceny dnia pierwszego dla transakcji start forward CIRS w kwocie (2 666) tys. zł oraz (4 353) tys. zł. na 31.12.2022 r.

20. Należności od klientów

30.06.2023
Wyceniane
w wartości Wyceniane
godziwej w wartości
Wyceniane w przez inne godziwej
zamortyzowanym całkowite przez wynik
Należności od klientów koszcie dochody finansowy Razem
Należności od podmiotów gospodarczych 69 907 128 2 337 708 242 72 245 078
Należności od klientów indywidualnych, w tym: 68 216 587 - 24 359 68 240 946
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości* 49 285 727 - - 49 285 727
Należności od podmiotów sektora publicznego 949 143 328 319 - 1 277 462
Pozostałe należności 64 296 - - 64 296
Należności brutto 139 137 154 2 666 027 24 601 141 827 782
Odpis na oczekiwane straty kredytowe (4 099 404) (15 465) - (4 114 869)
Razem 135 037 750 2 650 562 24 601 137 712 913

*Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 33 Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF oraz wpływ wakacji kredytowych – szczegóły opisane w nocie 2.5.

31.12.2022
Wyceniane w
zamortyzowanym
Wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
Wyceniane
w wartości
godziwej
przez wynik
Należności od klientów koszcie dochody finansowy Razem
Należności od podmiotów gospodarczych 66 481 615 2 306 972 39 205 68 827 792
Należności od klientów indywidualnych, w tym: 68 560 682 - 112 926 68 673 608
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości* 50 611 667 - - 50 611 667
Należności od podmiotów sektora publicznego 950 694 328 428 - 1 279 122
Pozostałe należności 69 739 - - 69 739
Należności brutto 136 062 730 2 635 400 152 131 138 850 261
Odpis na oczekiwane straty kredytowe (4 000 693) (6 740) - (4 007 433)
Razem 132 062 037 2 628 660 152 131 134 842 828

*Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 33 Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF oraz wpływ wakacji kredytowych – szczegóły opisane w nocie 2.5.

Wartość bilansowa brutto
należności z tytułu
kredytów na nieruchomości
Wpływ ryzyka Wartość bilansowa brutto
należności z tytułu
kredytów na nieruchomości
w walutach obcych przed prawnego dotyczącego w walutach obcych po
Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów uwzględnieniem kosztów kredytów hipotecznych uwzględnieniu kosztów
hipotecznych w walutach obcych ryzyka prawnego w walutach obcych ryzyka prawnego
30.06.2023
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach
obcych - korekta pomniejszająca wartość bilansową 5 196 365 2 747 721 2 448 644
należności
Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego
kredytów hipotecznych w walutach obcych 415 117
Razem 3 162 838
31.12.2022
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach
obcych - korekta pomniejszająca wartość bilansową 6 524 486 2 491 692 4 032 794
należności
Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego
kredytów hipotecznych w walutach obcych 318 683
Razem 2 810 375
Należności od podmiotów gospodarczych Odpis na
oczekiwane
straty
30.06.2023 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 62 847 634 (188 963) 62 658 671
Koszyk 2 3 844 140 (372 793) 3 471 347
Koszyk 3 2 769 890 (1 760 452) 1 009 438
POCI 445 464 (65 805) 379 659
Razem 69 907 128 (2 388 013) 67 519 115
Odpis na
oczekiwane
Należności od klientów indywidualnych straty
30.06.2023 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 63 233 137 (255 668) 62 977 469
Koszyk 2 2 496 195 (237 605) 2 258 590
Koszyk 3 2 184 892 (1 150 877) 1 034 015
POCI 302 363 (67 241) 235 122
Razem 68 216 587 (1 711 391) 66 505 196
Należności od podmiotów gospodarczych Odpis na
oczekiwane
straty
31.12.2022 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 59 186 499 (164 317) 59 022 182
Koszyk 2 3 936 740 (339 764) 3 596 976
Koszyk 3 2 946 387 (1 780 563) 1 165 824
POCI 411 989 (59 175) 352 814
Razem 66 481 615 (2 343 819) 64 137 796

Należności od klientów indywidualnych Odpis na
oczekiwane
straty
31.12.2022 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 64 031 301 (268 801) 63 762 500
Koszyk 2 2 203 917 (194 535) 2 009 382
Koszyk 3 1 999 544 (1 117 699) 881 845
POCI 325 920 (75 839) 250 081
Razem 68 560 682 (1 656 874) 66 903 808
Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów wycenianych 1.01.2023- 1.01.2022-
w zamortyzowanym koszcie w okresie 30.06.2023 30.06.2022
Saldo odpisów na początek okresu (4 000 693) (3 740 198)
Odpisy/rozwiązania bieżącego okresu (475 213) (268 093)
Koszyk 1 (73 195) (75 165)
Koszyk 2 (159 373) (58 655)
Koszyk 3 (243 774) (136 895)
POCI 1 129 2 622
Spisanie należności w ciężar rezerw/sprzedaż wierzytelności 287 985 195 616
Koszyk 1 - -
Koszyk 2 - -
Koszyk 3 287 985 195 616
POCI - -
Transfer 71 418 68 717
Koszyk 1 59 554 36 430
Koszyk 2 80 300 34 336
Koszyk 3 (68 765) (2 879)
POCI 329 830
Różnice kursowe 17 099 (14 456)
Koszyk 1 2 271 (821)
Koszyk 2 2 829 (1 973)
Koszyk 3 11 489 (11 137)
POCI 510 (525)
Stan na koniec okresu (4 099 404) (3 758 414)

21. Inwestycyjne aktywa finansowe

Inwestycyjne aktywa finansowe 30.06.2023 31.12.2022
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 37 879 799 36 303 503
Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 30 209 453 30 891 181
- obligacje 30 209 453 30 891 181
Papiery wartościowe banku centralnego: 5 493 818 3 898 145
- bony 5 493 818 3 898 145
Pozostałe papiery wartościowe: 2 176 528 1 514 177
- obligacje 2 176 528 1 514 177
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 66 991 62 907
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 18 112 382 15 499 348
Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 5 839 860 3 156 010
- obligacje 5 839 860 3 156 010
Pozostałe papiery wartościowe: 12 272 522 12 343 338
- obligacje 12 272 522 12 343 338
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 222 599 200 170
- nienotowane 222 599 200 170
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - 58 035
- nienotowane - 58 035
Razem 56 281 771 52 123 963

Zmiana klasyfikacji portfela określonych obligacji

W I kwartale 2022 r. Zarząd Banku przeprowadził przegląd polityki zarządzania aktywami i pasywami i dokonał zmiany klasyfikacji portfela określonych obligacji.

W dniu 1.04.2022 r. przeklasyfikowano dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w wys. 10 521,72 mln zł oraz odwrócono powiązaną korektę wartości godziwej. Ponadto zlikwidowano składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wys. 353,11 mln zł. Rozpoznano dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu w wys. 12 380,19 mln zł. Zmiany spowodowały wzrost innych całkowitych dochodów netto o 1 505,36 mln zł.

Poniższa tabela przedstawia wartość zysku/straty z tytułu zmiany wartości godziwej dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych w okresie od 1.01.2023 r. do 30.06.2023 r., który zostałby ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny, gdyby aktywa finansowe nie uległy reklasyfikacji.

Reklasyfikacja aktywów finansowych z wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody do wycenianych w zamortyzowanym koszcie

Wartość godziwa dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych, które podlegały reklasyfikacji wg stanu na 30 czerwca 2023 r. 10 923 270
Zysk/strata z tytułu zmiany wartości godziwej dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych, który zostałby ujęty w innych
całkowitych dochodach w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2023 r., gdyby aktywa finansowe nie podlegały reklasyfikacji (po 325 253
uwzględnieniu efektu podatkowego)

22. Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone

Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone 30.06.2023 31.12.2022
Podmioty zależne 2 340 801 2 340 801
Podmioty stowarzyszone 36 606 36 606
Razem 2 377 407 2 377 407

23. Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży

Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 30.06.2023 31.12.2022
Nieruchomości 4 308 4 308
Razem 4 308 4 308

24. Zobowiązania wobec banków

Zobowiązania wobec banków 30.06.2023 31.12.2022
Lokaty 46 668 162 325
Rachunki bieżące 2 240 122 2 082 803
Razem 2 286 790 2 245 128

25. Zobowiązania wobec klientów

Zobowiązania wobec klientów 30.06.2023 31.12.2022
Zobowiązania wobec klientów indywidualnych 104 526 295 102 383 221
depozyty terminowe 31 403 114 29 908 512
w rachunku bieżącym 73 013 529 72 347 764
pozostałe 109 652 126 945
Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych 75 565 210 74 735 188
depozyty terminowe 18 732 647 16 840 729
w rachunku bieżącym 54 337 907 55 078 144
kredyty i pożyczki od instytucji finansowych 163 413 92 078
pozostałe 2 331 243 2 724 237
Zobowiązania wobec podmiotów sektora publicznego 7 955 588 8 536 851
depozyty terminowe 874 474 506 753
w rachunku bieżącym 7 072 629 8 021 258
pozostałe 8 485 8 840
Razem 188 047 093 185 655 260

26. Zobowiązania podporządkowane

Termin Wartość
Zobowiązania podporządkowane wymagalności Waluta nominalna
Emisja 1 05.08.2025 EUR 100 000
Emisja 2 03.12.2026 EUR 120 000
Emisja 3 22.05.2027 EUR 137 100
Emisja 4 05.04.2028 PLN 1 000 000
1.01.2023- 1.01.2022-
Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych 30.06.2023 30.06.2022
Stan na początek okresu 2 705 885 2 649 991
Zwiększenia z tytułu: 4 382 74 976
-odsetki od pożyczek podporządkowanych 89 226 45 526
-różnice kursowe (84 844) 29 450
Zmniejszenia z tytułu: (87 792) (34 014)
-spłata odsetek (87 792) (34 014)
Stan na koniec okresu 2 622 475 2 690 953
Krótkoterminowe 37 022 24 499
Długoterminowe (powyżej 1 roku) 2 585 453 2 666 454

27. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na 30.06.2023 r.

Wartość
Nazwa podmiotu emitującego papiery Rodzaj papierów Wartość Termin bilansowa
wartościowe wartościowych nominalna Waluta Data emisji wymagalności (w tys. zł)
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 750 000 EUR 29.11.2021 29.11.2024 3 342 206
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 1 900 000 PLN 30.03.2023 30.03.2025 1 942 844
Razem 5 285 050

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na 31.12.2022 r.

Nazwa podmiotu emitującego papiery
wartościowe
Rodzaj papierów
wartościowych
Wartość
nominalna
Waluta Data emisji Termin
wymagalności
Wartość
bilansowa
(w tys. zł)
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 750 000 EUR 29.11.2021 29.11.2024 3 518 153
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 500 000 EUR 30.03.2022 30.03.2024 2 381 147
Razem 5 899 300

1.01.2023- 1.01.2022-
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 30.06.2023 30.06.2022
Stan na początek okresu 5 899 300 4 660 882
Zwiększenia z tytułu: 1 957 996 2 438 416
- emisja dłużnych papierów wartościowych 1 900 000 2 325 350
- odsetki od emisji dłużnych papierów wartościowych 57 996 29 096
- różnice kursowe - 83 970
Zmniejszenia z tytułu: (2 572 246) (11 818)
- wykup dłużnych papierów wartościowych (2 340 050) -
- spłata odsetek (47 596) (11 818)
- różnice kursowe (184 600) -
Stan na koniec okresu 5 285 050 7 087 480

28. Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 31.12.2022
Rezerwy dot. zobowiązań finansowych do udzielenia kredytów oraz linii kredytowych 61 702 56 914
Rezerwy dot. umów gwarancji i poręczeń finansowych 14 399 16 038
Pozostałe rezerwy 679 1 060
Razem 76 780 74 012
Zmiana stanu rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 30.06.2023
Stan na początek okresu 74 012
Utworzenie rezerw 64 912
Rozwiązanie rezerw (61 295)
Inne zmiany (849)
Stan na koniec okresu 76 780
Krótkoterminowe 50 754
Długoterminowe 26 026
Zmiana stanu rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 30.06.2022
Stan na początek okresu 73 130
Utworzenie rezerw 56 266
Rozwiązanie rezerw (59 860)
Inne zmiany 318
Stan na koniec okresu 69 854
Krótkoterminowe 47 099
Długoterminowe 22 755

29. Pozostałe rezerwy

Pozostałe rezerwy 31.12.2022
Rezerwy wynikające z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 415 117 318 683
Rezerwy na zwrot kosztów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych 28 643 31 321
Rezerwy na sprawy sporne i inne 105 865 98 190
Rezerwy na restrukturyzacje 10 494 15 463
Razem 560 119 463 657
Rezerwa
wynikająca z Rezerwy na
ryzyka prawnego zwrot kosztów
dotyczącego z tytułu
kredytów przedterminowej Rezerwy na
Zmiana stanu pozostałych rezerw hipotecznych w spłaty kredytów sprawy sporne Rezerwy na
1.01.2023 r.-30.06.2023 r. walutach obcych* konsumenckich i inne restrukturyzacje Razem
Stan rezerw na początek okresu 318 683 31 321 98 190 15 463 463 657
Utworzenie/rozwiązanie rezerw 116 314 69 635 - 185 949
Wykorzystanie rezerw (11 206) (2 678) (61 960) (4 969) (80 813)
Inne (8 674) - - (8 674)
Stan na koniec okresu 415 117 28 643 105 865 10 494 560 119

*szczegóły opisane zostały w nocie 33

Rezerwa
wynikająca z
Rezerwy na
ryzyka prawnego zwrot kosztów
dotyczącego z tytułu
kredytów przedterminowej Rezerwy na
Zmiana stanu pozostałych rezerw hipotecznych w spłaty kredytów sprawy sporne Rezerwy na
1.01.2022 r.-30.06.2022 r. walutach obcych konsumenckich i inne restrukturyzacje Razem
Stan rezerw na początek okresu 128 042 38 392 100 447 73 026 339 907
Utworzenie/rozwiązanie rezerw 99 037 (4 416) 32 333 (15) 126 939
Wykorzystanie rezerw (6 051) - (30 469) (11 385) (47 905)
Inne 14 268 - - - 14 268
Stan na koniec okresu 235 296 33 976 102 311 61 626 433 209

30. Pozostałe zobowiązania

Pozostałe zobowiązania 30.06.2023 31.12.2022
Rozrachunki z tytułu transakcji giełdowych 41 621 43 417
Rozrachunki międzybankowe i międzyoddziałowe 588 108 1 105 216
Rezerwy pracownicze 232 883 374 374
Wierzyciele różni 815 108 949 457
Zobowiązania z tytułu umów z klientami 134 343 122 391
Rozliczenia publiczno-prawne 147 224 149 249
Rozliczenia międzyokresowe bierne 384 090 264 716
Pozostałe 158 998 -
Razem 2 502 375 3 008 820
w tym zobowiązania finansowe * 2 061 810 2 737 180

* do zobowiązań finansowych zaliczono wszystkie pozycje Pozostałych zobowiązań z wyłączeniem: Rozliczeń publiczno-prawnych, Zobowiązań z tytułu umów z klientami oraz pozycji Pozostałe

w tym:
Rezerwa na
Zmiana stanu rezerw pracowniczych odprawy
1.01.2023 r. - 30.06.2023 r. emerytalne
Stan na początek okresu 374 374 38 529
Utworzenie rezerw 129 202 1 127
Wykorzystanie rezerw (198 354) -
Rozwiązanie rezerw (229) -
Inne zmiany (72 110) -
Stan na koniec okresu 232 883 39 656
Krótkoterminowe 193 228 -
Długoterminowe 39 655 39 656
w tym:
Rezerwa na
Zmiana stanu rezerw pracowniczych odprawy
1.01.2022 r. - 30.06.2022 r. emerytalne
Stan na początek okresu
312 052
36 628
Utworzenie rezerw
133 009
-
Wykorzystanie rezerw
(201 543)
-
Stan na koniec okresu
243 518
36 628
Krótkoterminowe
206 891
-
Długoterminowe
36 627
36 628

31. Wartość godziwa

Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w przeprowadzonej na zwykłych warunkach transakcji między uczestnikami rynku na dzień wyceny.

Poniżej znajduje się podsumowanie wartości bilansowych i godziwych dla poszczególnych grup aktywów i zobowiązań niewycenianych do wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym.

30.06.2023 31.12.2022
AKTYWA Wartość
bilansowa
Wartość
godziwa
Wartość
bilansowa
Wartość
godziwa
Gotówka i operacje z bankami centralnymi 10 334 041 10 334 041 10 135 099 10 135 099
Należności od banków 10 049 877 10 049 877 9 709 800 9 709 800
Należności od klientów wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym: 135 037 750 134 639 184 132 062 037 133 255 464
-z tytułu kredytów dla klientów indywidualnych 17 746 916 18 150 796 16 919 845 17 687 157
-z tytułu kredytów hipotecznych 48 758 280 47 266 917 50 059 801 50 259 196
-z tytułu kredytów korporacyjnych 67 519 115 68 208 032 64 196 970 64 423 690
Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 9 373 287 9 373 287 13 824 606 13 824 606
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym
koszcie
18 112 382 16 716 528 15 499 348 13 332 182
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków 2 286 790 2 286 790 2 245 128 1 337 573
Zobowiązania wobec klientów 188 047 093 188 051 397 185 655 260 185 643 760
Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu - - 2 158 520 2 158 520
Zobowiązania podporządkowane 2 622 475 2 584 752 2 705 885 2 637 846

Poniżej znajduje się podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania wartości godziwych instrumentów finansowych z powyższej tabeli.

Aktywa i zobowiązania finansowe niewyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej

W Banku znajdują się instrumenty finansowe, które zgodnie z MSSF w sprawozdaniu nie są prezentowane w wartości godziwej. Dla oszacowania wartości godziwej tych instrumentów zastosowano następujące metody i założenia.

Należności od banków: Wartość godziwa lokat i depozytów jest szacowana w oparciu o zdyskontowane przepływy przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych rynku pieniężnego pozostającym w terminie do wykupu dla należności o podobnym ryzyku kredytowym i w danej walucie. W przypadku depozytów wypłacanych na żądanie, bez ustalonej daty wymagalności lub o terminie wymagalności do 6 miesięcy, zakłada się, że ich wartość godziwa nie różni się istotnie od wartości bilansowej. Znaczenie długoterminowej współpracy z depozytariuszami nie jest brane pod uwagę w procesie szacowania wartości godziwej tych instrumentów. Należności od banków zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowalnymi danymi wejściowymi.

Należności od klientów: Są wykazywane w wartości netto po uwzględnieniu odpisów aktualizujących z tytułu rezerw. Wartość godziwa zostaje wyliczona jako zdyskontowana wartość oczekiwanych przyszłych płatności kapitału i odsetek. Zakłada się, że spłaty kredytów i pożyczek następować będą w terminach uzgodnionych w umowach. Oszacowana wartość godziwa kredytów i pożyczek odzwierciedla zmianę w poziomie ryzyka kredytowego (marż) od momentu udzielenia kredytu oraz zmiany poziomu stóp procentowych. Należności od klientów zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowalnymi danymi wejściowymi, czyli bieżącymi marżami osiąganymi na nowo udzielanych kredytach.

Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie: wartość godziwa szacowana w oparciu o kwotowania rynkowe. Instrumenty zaklasyfikowane do kategorii I hierarchii wartości godziwej.

Zobowiązania wobec banków i zobowiązania wobec klientów: Wartość godziwą depozytów o terminie wymagalności powyżej 6 miesięcy oszacowano na podstawie przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami procentowymi właściwymi dla depozytów o zbliżonych terminach wymagalności. W przypadku depozytów wypłacanych na żądanie, bez ustalonej daty wymagalności lub o terminie wymagalności do 6 miesięcy, zakłada się, że ich wartość godziwa nie różni się istotnie od wartości bilansowej. Znaczenie długoterminowej współpracy z depozytariuszami nie jest brane pod uwagę w procesie szacowania wartości godziwej tych instrumentów. Zobowiązania wobec banków i zobowiązania wobec klientów zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi.

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz zobowiązania podporządkowane: Grupa przyjęła założenie, że wartość godziwa tych instrumentów opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp procentowych. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz zobowiązania podporządkowane zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi.

Dla pozostałych zobowiązań, niewycenianych do wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym, m.in., zobowiązań z tytułu leasingu, zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu oraz pozostałych zobowiązań- wartość godziwa nie różni się istotnie w stosunku do prezentowanej ich wartości bilansowej.

Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej

W prezentowanych okresach sprawozdawczych Bank dokonał następującego zaklasyfikowania instrumentów finansowych wycenianych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej do odpowiednich kategorii:

Kategoria I (kwotowania aktywnego rynku): dłużne, kapitałowe i pochodne instrumenty finansowe, które na dzień bilansowy zostały wycenione na podstawie cen kwotowanych na aktywnym rynku. Do tej kategorii Bank klasyfikuje obligacje Skarbu Państwa, bony skarbowe, akcje spółek notowanych na giełdzie oraz kontrakty terminowe na indeks WIG 20.

Kategoria II (techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku): Zaliczone do niej są instrumenty pochodne, które są wyceniane w oparciu o model zdyskontowanych przepływów bazujący na krzywej dochodowości z rynku międzybankowego.

Kategoria III (techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku): Do kategorii tej należą nie kwotowane na aktywnym rynku kapitałowe papiery wartościowe, wycenione przez Bank na podstawie eksperckiego modelu wyceny; certyfikaty inwestycyjne wycenione na dzień bilansowy na podstawie ceny ogłaszanej przez fundusz; dłużne papiery wartościowe oraz część należności od klientów z tytułu kart kredytowych oraz kredyty i pożyczki objęte procesem underwritingu, czyli części ekspozycji kredytowych, w odniesieniu do których istnieje zamiar sprzedaży przed terminem wymagalności z przyczyn innych niż wzrost ryzyka kredytowego.

Celem stosowania technik wyceny jest ustalenie wartości godziwej, tj. ceny, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny.

Analiza wrażliwości wartości godziwej należności z tytułu kredytów typu underwriting.

Analiza została przeprowadzona dla portfela kredytów objętych procesem underwritingu wg stanu na koniec czerwca 2023 roku oraz w okresie porównawczym, na zmiany poziomu stóp procentowych.

Wartość godziwa w scenariuszach
spadek stóp
spadek stóp
wzrost stóp
wzrost stóp
procentowych o procentowych o procentowych o procentowych o
w mln PLN bazowy 1p.p. 2p.p. 1p.p. 2p.p.
30.06.2023 Należności od klientów (underwriting) 2 650,6 2 643,8 2 637,1 2 657,3 2 664,0
31.12.2022 Należności od klientów (underwriting) 2 628,7 2 620,9 2 613,1 2 636,4 2 644,2

Dla powyższych wariantów przeliczono wartość godziwą portfela kredytów typu underwriting, uwzględniając odpowiednio zmodyfikowane projekcje stóp używanych zarówno do naliczania odsetek jak i dyskontowania przepływów.

Pozostałe techniki wyceny dla kategorii 3

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowane). Do tej kategorii Bank zaklasyfikował instrumenty finansowe, które są wyceniane według wewnętrznych modeli wyceny:

KATEGORIA 3 METODA (TECHNIKA) WYCENY CZYNNIK NIEOBSERWOWALNY
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych Efektywna marża kredytowa
AKCJE VISA INC. SERII C UPRZYWILEJOWANE Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną
wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc.
z uwzględnieniem dyskont biorących pod uwagę
ograniczoną płynność akcji uprzywilejowanych
Dyskonto uwzględniające ograniczoną
płynność akcji uprzywilejowanych
AKCJE BIURA INFORMACJI KREDYTOWEJ SA Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną
wartość przyszłych, zdyskontowanych dochodów z
dywidendy (metoda uproszczona)
Prognozowane wyniki spółki
UDZIAŁY
W
POLSKIM
STANDARDZIE
PŁATNOŚCI SP. Z O.O.
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o:
prognozowane wyniki spółki oraz wyceny rynkowej
podobnych aktywów (metoda porównawcza)
Prognozowane wyniki spółki; selekcja
grupy porównanwczej.
UDZIAŁY
W
SOCIETY
FOR
WORLDWIDE
INTERBANK FINANCIAL TELECOMMUNICATION
Oszacowanie wartości godziwej na bazie aktywów
netto spółki i średni kurs waluty
Wartość aktywów netto spółki
AKCJE
SYSTEMU
OCHRONY
BANKÓW
KOMERCYJNYCH S.A.
AKCJE KRAJOWEJ IZBY ROZLICZENIOWEJ SA
UDZIAŁY
W
WAŁBRZYSKIEJ
SPECJALNEJ
STREFIE EKONOMICZNEJ "INVEST-PARK" SP Z
O.O.
Oszacowanie wartości godziwej na bazie aktywów
netto spółki
Wartość aktywów netto spółki

Na dzień 30.06.2023 r. oraz w okresach porównawczych Bank zaklasyfikował instrumenty finansowe do następujących kategorii wartości godziwej:

30.06.2023 Kategoria I Kategoria II Kategoria III Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 1 463 443 7 001 293 9 036 8 473 772
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 825 582 - 825 582
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
- - 2 650 562 2 650 562
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
- - 24 601 24 601
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
32 385 587 5 493 818 394 37 879 799
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez wynik finansowy
- - 66 991 66 991
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez wynik finansowy
- - - -
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
- - 222 599 222 599
Razem 33 849 030 13 320 693 2 974 183 50 143 906
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 435 533 7 205 645 5 018 7 646 196
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 1 159 348 - 1 159 348
Razem 435 533 8 364 993 5 018 8 805 544
31.12.2022 Kategoria I Kategoria II Kategoria III Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 244 547 6 623 196 12 008 6 879 751
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 537 924 - 537 924
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
- - 2 628 660 2 628 660
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
- - 152 131 152 131
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
32 199 894 4 101 199 2 410 36 303 503
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez wynik finansowy
- - 62 907 62 907
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez wynik finansowy
- - 58 035 58 035
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
- - 200 170 200 170
Razem 32 444 441 11 262 319 3 116 321 46 823 081
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 195 560 6 913 952 8 355 7 117 867
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 1 872 039 - 1 872 039
Razem 195 560 8 785 991 8 355 8 989 906

Poniższe tabele prezentują uzgodnienie zmiany stanu instrumentów finansowych, których wartość godziwa ustalana jest na podstawie technik wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku.

Kategoria III

Dłużne Kapitałowe
inwestycyjne Dłużne Kapitałowe inwestycyjne
Należności od aktywa inwestycyjne inwestycyjne aktywa
Należności od klientów finansowe aktywa aktywa finansowe
klientów wyceniane wg wyceniane w finansowe finansowe wyceniane w
wyceniane w wartości wartości wyceniane w wyceniane w wartości
Aktywa wartości godziwej godziwej wartości wartości godziwej Zobowiązania
finansowe godziwej przez inne przez inne godziwej godziwej przez inne finansowe
przeznaczone przez wynik całkowite całkowite przez wynik przez wynik całkowite przeznaczone
30.06.2023 do obrotu finansowy dochody dochody finansowy finansowy dochody do obrotu
Stan na początek okresu 12 008 152 131 2 628 660 2 410 62 907 58 035 200 170 8 355
Zyski lub straty
rozpoznane w rachunku zysków i
strat
(2 670) 21 979 - - 8 506 6 185 - (2 968)
rozpoznane w kapitałach
własnych - OCI
- - 105 009 - - - 22 429 -
Zakupy/ udzielenie 1 012 10 341 1 172 631 - - - - 279
Sprzedaże - - (50 728) - - (64 122) - -
Spłaty/zapadalność - (159 850) (1 168 247) - - - - -
Przeklasyfikowanie (1 314) - - - - - - (648)
Inne (odpis, różnice kursowe) - - (36 763) (2 016) (4 422) (98) - -
Stan na koniec okresu 9 036 24 601 2 650 562 394 66 991 - 222 599 5 018
Kategoria III
Należności od
klientów
wyceniane w
Należności od
klientów
wyceniane wg
wartości
Dłużne
inwestycyjne
aktywa
finansowe
wyceniane w
wartości
Dłużne
inwestycyjne
aktywa
finansowe
wyceniane w
Kapitałowe
inwestycyjne
aktywa
finansowe
wyceniane w
Kapitałowe
inwestycyjne
aktywa
finansowe
wyceniane w
wartości
Aktywa wartości godziwej godziwej wartości wartości godziwej Zobowiązania
finansowe godziwej przez inne przez inne godziwej godziwej przez inne finansowe
31.12.2022 przeznaczone
do obrotu
przez wynik
finansowy
całkowite
dochody
całkowite
dochody
przez wynik
finansowy
przez wynik
finansowy
całkowite
dochody
przeznaczone
do obrotu
Stan na początek okresu 3 885 450 556 1 729 848 3 475 113 733 - 191 991 2 616
Zyski lub straty
rozpoznane w rachunku zysków i strat 5 517 55 714 - - (4 515) 1 705 - 6 131
rozpoznane w kapitałach własnych - OCI - - 150 167 - - - 8 050 -
Zakupy/ udzielenie 4 695 126 915 1 330 740 - - 59 179 129 1 139
Sprzedaże - (24 145) (430 000) - (59 179) - - -
Spłaty/zapadalność - (456 909) (154 869) - - - - -
Przeklasyfikowanie (2 089) - - - - - - (1 531)
Inne (odpis, różnice kursowe) - - 2 774 (1 065) 12 868 (2 849) - -
Stan na koniec okresu 12 008 152 131 2 628 660 2 410 62 907 58 035 200 170 8 355

32. Zobowiązania warunkowe

Informacje o wszczętych postępowaniach sądowych

Na dzień 30.06.2023 r. łącznie wartość wszystkich prowadzonych spraw sądowych wynosiła 5 292 156 tys. zł. W kwocie tej 979 893 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach z powództwa (wniosku) Banku 4 312 263 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach, w których Bank jest pozwanym.

Wartość wszystkich zakończonych postępowań sądowych w okresie od 1.01.2023 r. do 30.06.2023 r. wynosiła 159 538 tys. zł.

Na dzień 30.06.2023 r. wartość rezerw na wszczęte sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR 37 wynosiła 329 710 tys. zł oraz korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 dotyczącej wszczętych spraw spornych wynosiła 2 038 947 tys. zł. Dla 2 029 spraw o znacznej wartości przedmiotu sporu (co najmniej 500 tys. zł), w których Santander Bank Polska S.A. był pozwanym, łączna wartość rezerw na sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR37 oraz korekty do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF9 dotyczącej spraw spornych wyniosła 849 465 tys. zł

Na dzień 31.12. 2022 r. łącznie wartość wszystkich prowadzonych spraw sądowych wynosiła 4 201 281 tys. zł. W kwocie tej 927 871 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach z powództwa (wniosku) Banku, 3 273 410 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach, w których Bank jest pozwanym.

Na dzień 31.12.2022 r. wartość wszystkich zakończonych postępowań sądowych wynosiła 142 781tys. zł.

Na dzień 31.12.2022 r. wartość rezerw na wszczęte sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR 37 wynosiła 173 097 tys. zł oraz korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 dotyczącej wszczętych spraw spornych wynosiła 1 746 075 tys. zł. Dla 1 403 spraw o znacznej wartości przedmiotu sporu (co najmniej 500 tys. zł), w których Santander Bank Polska S.A. był pozwanym, łączna wartość rezerw na sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR37 oraz korekty do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF9 dotyczącej spraw spornych wyniosła 656 613 tys. zł

Zobowiązania pozabilansowe

Wartości zobowiązań warunkowych oraz transakcji pozabilansowych zostały zaprezentowane poniżej. Kwoty zobowiązań warunkowych udzielonych oraz rezerw na zobowiązania pozabilansowe zostały wykazane również w podziale na kategorie. Wartości gwarancji i akredytyw pokazane w poniższej tabeli odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka byłaby ujawniona na dzień bilansowy, gdyby klienci w całości nie wywiązali się ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich.

30.06.2023
Zobowiązania warunkowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem
Zobowiązania udzielone 49 767 851 756 579 15 462 50 539 892
- finansowe: 31 698 067 482 321 28 092 32 208 480
- linie kredytowe 27 831 363 428 214 18 932 28 278 509
- kredyty z tyt. kart płatniczych 3 013 239 41 685 8 558 3 063 482
- akredytywy importowe 744 758 12 422 602 757 782
- depozyty terminowe z przyszłym terminem
rozpoczęcia okresu depozytu
108 707 - - 108 707
- gwarancyjne 18 100 353 287 582 20 257 18 408 192
Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe (30 569) (13 324) (32 887) (76 780)
Zobowiązania otrzymane 50 064 746
- finansowe 33 244
- gwarancyjne 50 031 502
Razem 49 767 851 756 579 15 462 100 604 638
31.12.2022
Zobowiązania warunkowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem
Zobowiązania udzielone 40 277 456 748 904 13 179 41 039 539
- finansowe: 28 347 974 527 576 22 852 28 898 402
- linie kredytowe 24 470 038 482 387 12 454 24 964 879
- kredyty z tyt. kart płatniczych 3 047 030 35 540 8 833 3 091 403
- akredytywy importowe 809 145 9 649 1 565 820 359
- depozyty terminowe z przyszłym terminem
rozpoczęcia okresu depozytu
21 761 - - 21 761
- gwarancyjne 11 957 360 230 929 26 860 12 215 149
Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe (27 878) (9 601) (36 533) (74 012)
Zobowiązania otrzymane 47 832 305
- finansowe -
- gwarancyjne 47 832 305
Razem 40 277 456 748 904 13 179 88 871 844

Postępowanie UOKiK w sprawie zwrotu kosztów przy przedterminowej spłacie kredytu hipotecznego

Postanowieniem z dnia 26.09.2022 r. UOKiK wszczął przeciwko Bankowi postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. UOKiK zarzuca Bankowi, iż w przypadku przedterminowej spłaty kredytu hipotecznego udzielonego pod rządami ustawy o kredycie hipotecznym oraz nadzór nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami z dnia 23.03.2017 r. Bank nie dokonuje proporcjonalnego obniżenia jednorazowych kosztów kredytu z tytułu prowizji za udzielenie kredytu oraz kosztów wyceny nieruchomości.

Bank szczegółowo odniósł się do zarzutów UOKiK wyrażonych w postanowieniu. W toku postępowania Bank poinformował UOKiK o zmianie praktyki, wskazując, iż w przypadku przedterminowej spłaty kredytów hipotecznych udzielonych na podstawie wskazanej wyżej ustawy o kredycie hipotecznym, bank dokonuje proporcjonalnego obniżenia prowizji za udzielenie kredytu Na stanowisko Banku wpłynęło aktualne orzecznictwo sądowe, w tym w szczególności Orzeczenie TSUE z 9 lutego 2023 r. w sprawie C-555/21, w którym Trybunał wskazał, iż prawo do obniżki kosztów nie może obejmować tych, które – niezależnie od okresu obowiązywania umowy – są ponoszone przez konsumenta na rzecz kredytodawcy albo osoby trzeciej z tytułu świadczeń, które w momencie przedterminowej spłaty były już w całości spełnione. Bank oczekuje na uzasadnienie do wyroku Sądu Najwyższy z dnia 31.05.2023 w sprawie III CZP 144/22, w którym to Sąd Najwyższy orzekł, iż prowizja za udzielenie kredytu hipotecznego ulega obniżeniu na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, jeżeli jej wysokość jest zależna od okresu obowiązywania umowy. Powyższe orzeczenia, tak TSUE jak i Sądu Najwyższego potwierdziło argumentację prawną Banku podnoszoną w postępowaniu wszczętym przez UOKiK.

33. Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF

Na dzień 30.06.2023 r. Bank posiadał portfel 22,1 tys. kredytów denominowanych i indeksowanych do CHF w kwocie brutto 5 196 365 tys. zł przed korektą wartości bilansowej brutto wynoszącą 2 747 721 tys. zł , stanowiącą pomniejszenie umownych przepływów z tytułu ryzyka prawnego.

Na dzień 31.12.2022 r. Bank posiadał portfel 27,2 tys. kredytów denominowanych i indeksowanych do CHF w kwocie brutto 6 524 486 tys. zł przed korektą wartości bilansowej brutto wynoszącą 2 491 692 tys. zł, stanowiącą pomniejszenie umownych przepływów z tytułu ryzyka prawnego.

W zakresie sporów sądowych powstałych na tle kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych nadal utrzymuje się stan braku pełnej jednolitości orzecznictwa sądowego, zarówno na poziomie sądownictwa powszechnego, jak i Sądu Najwyższego.

Dominującą linią orzeczniczą jest stwierdzanie przez sądy nieważności umowy kredytu wskutek uznania abuzywności zawartych w niej klauzul: indeksacyjnej oraz kursowej odsyłającej do tabeli banku. Pojawiają się również wyroki, których skutkiem jest tzw. "odfrankowienie" kredytu – tj. eliminacja abuzywnego mechanizmu indeksacji i traktowanie zobowiązania kredytobiorcy jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki właściwej dla waluty CHF. Występują także orzeczenia częściowo korzystne dla banku, opierające się na uznaniu abuzywności jedynie normy kursowej (postanowień odsyłających do tabeli bankowej) i zastąpienia jej obiektywnym miernikiem indeksacji, tj. kursem średnim NBP, jak i prowadzące do eliminacji indeksacji kredytu ze skutkiem polegającym na traktowaniu zobowiązania kredytobiorcy jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki WIBOR. Ponadto sporadycznie zdarzają się wyroki wskazujące na bezwzględną nieważność umowy kredytu z powodu sprzeczności z prawem określonych postanowień umownych. Rozstrzygnięcia takie z uwagi na incydentalny charakter w ocenie Banku nie mają istotnego wpływu na ocenę ryzyka prawnego spraw sądowych dotyczących kredytów hipotecznych opartych na walucie CHF.

W dalszym ciągu wydawane są także orzeczenia korzystne, oparte na uznaniu braku abuzywności klauzul przeliczeniowych, co skutkuje oddaleniem powództwa kredytobiorcy.

Opisane powyżej zróżnicowanie stanowisk judykatury wynika z wciąż niejednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (SN) oraz orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), z natury swojej wskazujących jedynie kierunki wykładni, a nie konstytuujących szczegółowe reguły rozstrzygania konkretnych sporów i rozliczania roszczeń.

Sąd Najwyższy miał zająć kompleksowe stanowisko w przedmiocie tzw. kredytów frankowych, odpowiadając na budzące wątpliwości prawne pytania sformułowane przez Pierwszą Prezes SN w 2021 r. (sygn. akt III CZP 11/21), jednak z powodów ustrojowych termin udzielenia odpowiedzi został zawieszony i oczekuje na podjęcie po wydaniu przez TSUE rozstrzygnięcia w zakresie zadanych w tej samej sprawie pytań prejudycjalnych.

Wobec braku jednolitego stanowiska, SN w wyrokach wydawanych w poszczególnych, rozpoznawanych w toku kontroli kasacyjnej sprawach, wyraża rozbieżne stanowiska, co do skutków potencjalnej abuzywności klauzul przeliczeniowych – od nieważności umowy do możliwości jej dalszego wykonywania po usunięciu niedozwolonych postanowień.

W wydanej w 2021 r. uchwale (sygn. akt. III CZP 6/21) SN wyraził stanowisko w kilku istotnych dla spraw frankowych kwestiach związanych z rozliczeniami stron na wypadek unieważnienia umowy. Uznał, że w przypadku stwierdzenia nieważności umowy strony mają zwrócić sobie wzajemnie wszystkie spełnione na swoją rzecz świadczenia, zgodnie z teorią dwóch kondykcji, odrzucając tym samym teorię salda (konieczność wzajemnej kompensaty roszczeń w toku postępowania – z urzędu). Jednocześnie wskazał, że istnieją instrumenty prawne umożliwiające jednoczesne uwzględnienie obustronnych rozliczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia po unieważnieniu umowy, takie jak potrącenie i prawo zatrzymania. Aktualnie w orzecznictwie pojawiły się odmienne poglądy w zakresie możliwości skorzystania z zarzutu zatrzymania w przypadku roszczeń z umowy kredytu, co skutkowało zadaniem kilku pytań prawnych do SN dotyczących charakteru prawnego umowy kredytu.

SN wskazał także, że przedawnienie roszczeń banku o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia nie może rozpocząć biegu, zanim umowa zostanie uznana za trwale bezskuteczną, tj. do czasu świadomej decyzji konsumenta co do nieważności umowy, podjętej po należytym poinformowaniu go o abuzywności postanowień umownych i jej skutkach. Stanowisko to koreluje z wyrażonym przez TSUE poglądem wyrażonym w kwestii przedawnienia roszczeń konsumenta z tytułu upadku umowy, tj. o zwrot wpłacanych rat, według którego niezasadne byłoby liczenie jego biegu począwszy od daty każdej spłaty z uwagi na to, że konsument mógł wówczas nie mieć wiedzy co do istnienia lub charakterze nieuczciwych warunków w umowie.

SN nie zajął dotąd jednoznacznego stanowiska w przedmiocie roszczeń banku wykraczających ponad zwrot nominalnej kwoty kapitału kredytu, choć w jednym z wydanych wyroków dopuścił taką możliwość, wskazując, że orzecznictwo TSUE nie wyklucza takiej konsekwencji nieważności umowy kredytu (sygn. akt V CSK 382/18).

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swym orzecznictwie zasadniczo nadaje priorytet ochronie interesu konsumenta, naruszonego niedozwolonymi postanowieniami umownymi. Konsekwentnie podkreśla przy tym, że głównym celem dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich jest przywrócenie pomiędzy stronami równowagi, sprowadzającej się do powrotu konsumenta do sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej byłby zawierając umowę bez nieuczciwego warunku, przy jednoczesnym zapewnieniu realizacji zamierzonego w dyrektywie efektu sankcyjnego, tj. odstraszającego przedsiębiorcę od stosowania niedozwolonych postanowień. W pierwszej kolejności sąd winien zatem zmierzać do utrzymania umowy w mocy bez nieuczciwego warunku, jeśli jest to możliwe, tj. nie doprowadzi do zmiany głównego przedmiotu umowy. Trybunał uznaje przy tym za możliwe uzupełnienie umowy krajowym przepisem dyspozytywnym (nawet takim, który wszedł w życie po zawarciu umowy) lub mającym zastosowanie za zgodą stron, a ostatnio poddaje pod rozwagę stosunkowo nowy pomysł: negocjacji stron w przedmiocie uregulowania stosunku prawnego w sposób przywracający równowagę – czynionych w ramach określonych przez sąd, tak, aby uchronić konsumenta przed szkodliwymi skutkami upadku umowy, szczególnie konieczności natychmiastowego rozliczenia się z bankiem. Unieważnienie umowy Trybunał ocenia jako rozwiązanie ostateczne, stosowane po uprzednim przedstawieniu kredytobiorcy przez sąd skutków takiego rozwiązania i za jego zgodą. Przy czym TSUE stwierdza, że w celu utrzymania ważności umowy sąd powinien zastosować wszelkie dostępne środki, w tym analizę możliwości usunięcia jedynie części klauzul uznanych za nieuczciwe w taki sposób, aby nie zmieniać treści zobowiązania umownego. W krajowym orzecznictwie dominuje jednak trend unieważnienia umowy jako skutek usunięcia z niej niedozwolonych postanowień.

TSUE konsekwentnie stawał także na stanowisku, że to prawo krajowe jest prawem właściwym do rozstrzygania w zakresie rozliczeń stron po upadku umowy (z zastrzeżeniem poszanowania celów dyrektywy 93/13/EWG), a zatem to sądy krajowe są wyłącznie uprawnione do orzekania w przedmiocie roszczeń restytucyjnych, podkreślając jednak, że podział strat z nieważnej umowy nie powinien być jednakowy, tj. konsument nie powinien ponieść połowy lub więcej związanych z tym kosztów (m.in. C-6/22, C-349/18 do C-351/18).

Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście skierował do TSUE pytania prejudycjalne dotyczące roszczeń stron o rozliczenie z tytułu bezumownego korzystania z cudzego kapitału w razie unieważnienia umowy w kontekście zgodności z dyrektywą 93/13/EWG. Jedna ze spraw dotyczyła roszczeń kredytobiorcy wobec banku o zwrot korzyści z tytułu korzystania przez bank ze środków wpłacanych przez kredytobiorcę (C-520/21), druga – roszczeń banku o rozliczenie z tytułu udostępnienia kredytobiorcy środków w ramach wypłaty kredytu (C-756/22).

Wyrok w sprawie C-520/21 zapadł 15 czerwca 2023 r. W jego sentencji wskazano, że "w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że:

– nie stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą konsument ma prawo żądać od instytucji kredytowej rekompensaty wykraczającej poza zwrot miesięcznych rat i kosztów zapłaconych z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności, oraz

– stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty."

W wyroku tym TSUE potwierdził, że to prawo krajowe jest właściwe do określania skutków unieważnienia umowy - z poszanowaniem zasad wynikających z dyrektywy 93/13/EWG. Oceny zgłoszonych przez strony roszczeń restytucyjnych będzie więc dokonywał sąd krajowy po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zdaniem TSUE roszczenia banku wykraczające ponad zwrot kapitału kredytu sprzeciwiają się celom dyrektywy 93/13/EWG, jeśli miałyby prowadzić do uzyskania zysku analogicznego do tego, jaki zamierzał osiągnąć z wykonywania umowy i tym samym do wyeliminowania skutku odstraszającego. W ocenie Banku ze wstępnej analizy uzasadnienia wyroku można wnioskować, że w świetle tak określonych przez TSUE warunków za dopuszczalne może być uznane roszczenie banku o zwrot urealnionej wartości kapitału, tj. uwzględniającej zmiany wartości pieniądza w okresie kilkunastu lat od udostępnienia kapitału. W praktyce sądowej odnotowano pierwsze stanowiska zgodne z taką interpretacją.

TSUE orzekł jednocześnie, że w świetle prawa europejskiego nie ma przeszkód, aby konsument mógł żądać od banku rekompensaty wykraczającej poza zwrot uiszczonych rat. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku TSUE zastrzegł, że takie roszczenie powinno być oceniane w świetle wszystkich okoliczności sprawy, tak, aby ewentualne korzyści konsumenta z unieważnienia umowy nie wykraczały poza to, co jest konieczne do przywrócenia sytuacji faktycznej i prawnej, w której byłby nie zawierając wadliwej umowy i nie stanowiły dla przedsiębiorcy nadmiernej sankcji (zasada proporcjonalności). Przy tym, mając na uwadze fakt, że roszczenie to będzie oceniane przez pryzmat przepisów krajowych o bezpodstawnym wzbogaceniu, możliwość uznania jego zasadności budzi dodatkowe wątpliwości, wobec braku wystąpienia faktycznego wzbogacenia po stronie banku wskutek korzystania z wpłaconych rat (kredytobiorca jedynie zwraca bankowi to, co od niego uzyskał na podstawie umowy uznanej za nieważną).

Sprawa krajowa, na tle której został wydany wyrok TSUE 15.06.2023 r. (sygn. C-520/21), dotyczyła formalnie jedynie dodatkowych roszczeń konsumenta po unieważnieniu umowy kredytu. Do rozstrzygnięcia przez TSUE pozostaje sprawa sygn. C-756/22, w której pytania prejudycjalne zadano w sprawie krajowej dotyczącej bezpośrednio roszczeń banku.

Istotne znaczenie dla ostatecznej oceny ryzyka prawnego dotyczącego roszczeń stron o rozliczenie z tytułu bezumownego korzystania z cudzego kapitału w razie unieważnienia umowy będzie mieć praktyka sądów krajowych w zakresie wykonywania orzeczeń TSUE i ewentualne stanowisko SN.

Z uwagi na brak jednolitej linii orzeczniczej, a także - w ocenie Zarządu - brak możliwości przewidzenia kształtu rozstrzygnięcia poszczególnych kwestii przez Sąd Najwyższy oraz pozostające do rozstrzygnięcia przez TSUE pytania prejudycjalne, na moment sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego Bank w modelu kwantyfikacji ryzyka prawnego dotyczącego portfela kredytów indeksowanych oraz denominowanych do waluty obcej uwzględnia (w formie korekty wartości bilansowej brutto dla ekspozycji aktywnych lub rezerw na ekspozycje nieaktywne) różne scenariusze rozstrzygnięć sądowych, w tym również te, które są przedmiotem wniosku o wydanie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN. Na model ten mogą mieć wpływ także kolejne rozstrzygnięcia TSUE w zakresie pytań prejudycjalnych zadanych przez polskie sądy oraz stanowisko Sądu Najwyższego i praktyka sądów krajowych. Bank monitoruje na bieżąco stan orzecznictwa sądowego w sprawach kredytów walutowych pod kątem kształtowania się i ewentualnych zmian linii orzeczniczych. Na przyszłe zmiany w modelu mogłaby także wpłynąć ewentualna ingerencja prawodawcy podjęta w celu przywrócenia równowagi stron po usunięciu z kontraktu klauzuli abuzywnej, aby umożliwić ochronę obrotu prawnego przed masowym upadkiem umów kredytu hipotecznego.

W związku z powyżej opisaną sytuacją, Bank zidentyfikował ryzyko, iż planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych do walut obcych zarówno dla już otrzymanych pozwów jak i tych spodziewanych na podstawie modeli mogą być nie w pełni odzyskiwalne i / lub też powstanie zobowiązanie skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych. Bank rozpoznaje wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych zgodnie z wymogami :

  • MSSF 9 "Instrumenty finansowe" w przypadku kredytów aktywnych oraz
  • MSR 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" w przypadku kredytów całkowicie spłaconych oraz w sytuacji, gdy wartość bilansowa brutto aktywnego kredytu jest niższa niż wartość rozpoznanego ryzyka.

Wartość korekty wartości bilansowej brutto (zgodnie z MSSF 9) oraz rezerw (zgodnie z MSR 37) została oszacowana z uwzględnieniem szeregu założeń, które istotnie wpływają na kwotę szacunku ujętą w sprawozdaniu finansowym Banku.

Według stanu na 30.06.2023 r. Bank został pozwany w 10 498 postępowaniach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty CHF o wartości przedmiotu sporu 3 737 742 tys. zł, w tym znajduje się 1 pozew zbiorowy objęty ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, złożony przeciw Santander Bank Polska S.A. dotyczący 354 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 50 983 tys. zł.

Według stanu na 31.12.2022 r. Bank był pozwany w 8 637 postępowaniach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty CHF o wartości przedmiotu sporu 2 812 580 tys. zł, w tym znajduje się 1 pozew zbiorowy objęte ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, złożony przeciw Santander Bank Polska S.A. dotyczący 559 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 50 983 tys. zł.

Na dzień 30.06.2023 r. łączny skumulowany wpływ w bilansie ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych w Banku wyniosła 3 162 838 tys. zł , w tym:

  • korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 w kwocie 2 747 721 tys. zł
  • rezerwa ujęta zgodnie z MSR 37 w kwocie 415 117 tys. zł

Na dzień 31.12.2022 r. łączny skumulowany wpływ w bilansie ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych w Banku wyniosła 2 810 375 tys. zł , w tym:

  • korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 w kwocie 2 491 692 tys. zł
  • rezerwa ujęta zgodnie z MSR 37 w kwocie 318 683 tys. zł .

Poniższe tabele przedstawiają łączny koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych uwzględniony w rachunku zysków i strat oraz w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku , w tym m.in. w zakresie zawieranych ugód omówionych szczegółowo w sekcji poniżej.

1.04.2023- 1.01.2023- 1.04.2022- 1.01.2022-
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 30.06.2023 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2022
Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w
walutach obcych ujęty jako korekta wartości bilansowej brutto
(392 970) (638 823) (575 284) (622 200)
Wpływ ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
ujęty jako rezerwa
(93 917) (116 314) (101 890) (99 037)
Pozostałe koszty* (72 488) (152 486) (43 557) (77 169)
Razem - koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach
obcych
(559 375) (907 623) (720 731) (798 406)
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
wycenianych w zamortyzowanym koszcie
(77 589) (261 565) (22 738) (38 911)
w tym: zawarte ugody (80 009) (265 763) (20 738) (40 825)
Razem - koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach
obcych oraz zawarte ugody
(639 384) (1 173 386) (741 469) (839 231)

*Pozostałe koszty zawierają m.in.: koszty prowadzenia postępowań oraz koszty realizacji wyroków sądowych

30.06.2023 31.12.2022
Korekta wartości bilansowej brutto wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych
w walutach obcych
2 747 721 2 491 692
Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 415 117 318 683
Razem skumulowany wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 3 162 838 2 810 375

Na dzień 30.06.2023 r. całkowita korekta wartości bilansowej brutto oraz utworzone rezerwy wynikające z ryzyka prawnego oraz rezerwy prawne (na sprawy sporne oraz na część portfelową) stanowią 60,9% aktywnego portfela kredytów walutowych CHF brutto (przed korektą do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9).

Wzrost kosztów ryzyka prawnego w okresie od stycznia do czerwca 2023 r. wynikał m.in z aktualizacji poziomu spodziewanych ugód, spodziewanych pozwów oraz zmiany łącznego poziomu straty w przypadku przegrania sprawy przez Bank wynikającej ze zmiany

spodziewanych rozstrzygnięć oraz zmian w poziomie przyjętych do szacunków prawdopodobieństw negatywnych dla Banku rozstrzygnięć. W 2022 roku oraz w pierwszej połowie 2023 r. zaobserwowano również zwiększoną liczbę orzeczeń sądowych.

Bank oszacował prawdopodobieństwo zgłoszenia roszczeń przez kredytobiorców zarówno kredytów aktywnych, jak i spłaconych w oparciu o liczbę aktualnie złożonych pozwów przeciwko Bankowi oraz estymowaną dynamikę wzrostu liczby tych pozwów w oparciu o zbudowany model statystyczny. Model ocenia ryzyko w tzw. horyzoncie lifetime i jest oparty o szereg charakterystyk behawioralnych związanych z kredytem i klientem. Bank zakłada, że dla ok 27,5% kredytów (aktywnych oraz spłaconych) już został lub będzie złożony pozew przeciwko Bankowi. Przyjęte założenia są mocno wrażliwe na szereg czynników z otoczenia, takich jak: kształtowanie się linii orzeczniczej w polskich sądach, intensywność nagłośnienia poszczególnych rozstrzygnięć sądowych, aktywność kancelarii pośredniczących, poziom kosztów postępowania itp. Istotnym aspektem mającym wpływ na szacunki jest także zainteresowanie klientów proponowanymi ugodami, a także praktyka sądów krajowych w zakresie wykonywania orzeczeń TSUE. Bank zakłada, że zdecydowana większość prognozowanych spraw zostanie wniesiona do końca 2024 roku, a następnie liczba nowych pozwów zacznie spadać w związku z oczekiwanym uporządkowaniem otoczenia prawnego.

W opinii Banku poziom spodziewanych spraw oszacowany na bazie modelu statystycznego charakteryzuje się również niepewnością ze względu na takie czynniki jak : czas prowadzenia postępowań sądowych (również oszacowany w oparciu o relatywnie krótką, nie spełniającą warunków stosowania metod ilościowych, statystykę) oraz rosnące koszty niezbędne dla rozpoczęcia postępowania sądowego i wsparcia procesowego.

Na potrzeby ustalenia kosztów ryzyka prawnego Bank oszacował również prawdopodobieństwa w zakresie liczby sporów, jak i możliwych scenariuszy ich zakończenia. Prawdopodobieństwa te różnią się odpowiednio dla kredytów indeksowanych oraz denominowanych – Bank uwzględnia wyższe ryzyko przegrania sporu dla portfela kredytów indeksowanych, a niższe dla denominowanych. Bank wziął także pod uwagę wydłużający się czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sporu w niektórych sądach. Według stanu na 30.06.2023 r. Bank otrzymał 1 204 prawomocnych rozstrzygnięć sądowych w sprawach prowadzonych przeciw Bankowi (mając na uwadze rozstrzygnięcia wydane po wyroku TSUE z 3.10.2019 r.) – w tym 1 150 to rozstrzygnięcia niekorzystne dla Banku, a pozostałe 54 to rozstrzygnięcia w całości albo w części korzystne (według stanu na 31.12.2022 r. odpowiednio – 705 rozstrzygnięć, w tym 658 niekorzystnych i 47 w całości albo w części korzystnych). Przy ocenie tych prawdopodobieństw Bank korzystał ze wsparcia kancelarii prawnych oraz z pogłębionej analizy orzecznictwa sądowego w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych oraz denominowanych.

Ponieważ obecnie nadal nie ma jednolitej linii orzecznictwa Bank uwzględnia następujące scenariusze możliwych rozstrzygnięć sporu sądowego mogących skutkować poniesieniem straty finansowej (w tym jeden nowy scenariusz wprowadzony w II kwartale 2023):

  • Unieważnienie całej umowy kredytowej w związku z identyfikacją klauzul niedozwolonych ze zwrotem przez kredytobiorcę wyłącznie nominalnej wartości kapitału;
  • Unieważnienie klauzul zawartych w umowie kredytowej zidentyfikowanych jako niedozwolone skutkujące przewalutowaniem kredytu na PLN oraz pozostawieniem oprocentowania w oparciu o stawkę właściwą dla waluty CHF;
  • Konwersja kredytu na kredyt w PLN z oprocentowaniem w oparciu o stawkę WIBOR;
  • Rozstrzygnięcia prowadzące do rozliczenia się przez kredytobiorcę z uzyskanego kapitału z uwzględnieniem zmian wartości pieniądza w czasie.
  • Unieważnienie klauzul zawartych w umowie kredytowej zidentyfikowanych jako niedozwolone w zakresie mechanizmu ustalania różnic kursowych prowadzące do zastosowania kursu średniego NBP.

Powyższe scenariusze charakteryzują się również różnym poziomem prawdopodobieństwa w zależności od rodzaju umowy oraz zostały oszacowane przy wsparciu zewnętrznych, niezależnych od Banku, kancelarii prawnych, jak i też różnym poziomem straty w przypadku ich wystąpienia. Dla każdego ze scenariuszy został oszacowany oczekiwany poziom straty na bazie dostępnych danych historycznych.

Ponadto Bank uwzględnia dodatkowy scenariusz mogący skutkować poniesieniem straty finansowej z tytułu uzyskania przez kredytobiorcę dodatkowych roszczeń wykraczających ponad zwrot nominalnej wartości spłaconych rat.

Ugody

W grudniu 2020 r. przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego przedstawił propozycję zawierania przez banki z kredytobiorcami dobrowolnych ugód, na mocy których kredyty oparte na walucie CHF podlegałyby retrospektywnemu rozliczeniu tak jak kredyty złotowe z oprocentowaniem według stawki WIBOR oraz odpowiedniej marży. Bank opracował propozycje zawierania ugód, zarówno w kształcie uwzględniającym główne elementy konwersji kredytów mieszkaniowych indeksowanych do CHF zawarte w propozycji Przewodniczącego KNF, jak i na warunkach własnych Banku oraz przedstawia je kolejnym grupom klientów, co zostało uwzględnione w aktualnie stosowanym modelu kalkulacji rezerw na ryzyko prawne zarówno w odniesieniu wpływu proponowanych ugód na skłonność klientów do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, jak i w zakresie potencjalnych rozstrzygnięć sądowych. Do 30.06.2023 Bank zawarł 6 722 ugód zarówno przedsądowych jak i tych po sprawach spornych, w tym 4 125 w całym pierwszym półroczu oraz 1 212 w drugim kwartale 2023 r.

W połowie 2022 Bank wyodrębnił scenariusz ugodowy, który odzwierciedla poziom straty dla przyszłych ugód. Scenariusz bazuje na poziomach akceptacji i stratach dla kredytów w ramach procesu oferowania ugód opisanego powyżej. Na poziom akceptacji przyszłych ugód ma wpływ szereg czynników, m.in. oprocentowanie kredytów w PLN, kurs przewalutowania CHF/PLN, rozwój orzecznictwa sądowego oraz czas trwania postępowań.

Analiza wrażliwości

Z uwagi na wysoki poziom niepewności, zarówno dla każdego z poszczególnych założeń, jak i ich wpływu łącznie, Bank przeprowadził następującą analizę wrażliwości oszacowanego wpływu ryzyka prawnego, poprzez oszacowanie wpływu zmienności poszczególnych parametrów na poziom tego ryzyka.

Oszacowania mają charakter jednoczynnikowej analizy wrażliwości poziomu rezerwy.

Przy założeniu zmienności parametrów jak poniżej wpływ na szacowany portfelowo wpływ ryzyka prawnego na dzień 30.06.2023 r. oraz w okresie porównawczym kształtuje się następująco:

Scenariusz (w mln zł) Zmiana rezerwy
portfelowej na dzień
30.06.2023
Zmiana rezerwy
portfelowej na dzień
31.12.2022
Potrojenie liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową 1 637 1 543
Podwojenie liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową 819 772
Zmniejszenie o połowę liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową (409) (386)
Zwiększenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej 41 37
Zmniejszenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej (41) (36)

Dla każdego z parametrów przedział zmienności przyjęty do analizy wrażliwości został oszacowany przy uwzględnieniu obecnie panujących warunków rynkowych. Przyjęte przedziały zmienności mogą ulegać zmianie w zależności od zmian sytuacji na rynku i tym samym wyniki analizy wrażliwości mogą się istotnie zmienić.

Przy założeniu zmienności parametrów jak poniżej wpływ na rezerwę na indywidualne sprawy sporne na dzień 30.06.2023 r. oraz w okresie porównawczym kształtuje się następująco:

Scenariusz (w mln zł) Zmiana rezerwy
indywidualnej na dzień
30.06.2023
Zmiana rezerwy
indywidualnej
na dzień 31.12.2022
Zwiększenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej 114 91
Zmniejszenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej (114) (89)

34. Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZA Santander Bank Polska S.A.

Właściciel akcji Udział akcji w kapitale
Liczba posiadanych akcji
zakładowym
Liczba głosów na WZA
Udział w ogólnej liczbie
głosów na WZA
26.07.2023 25.04.2023 26.07.2023 25.04.2023 26.07.2023 25.04.2023 26.07.2023 25.04.2023
Banco Santander S.A. 68 880 774 68 880 774 67,41% 67,41% 68 880 774 68 880 774 67,41% 67,41%
Nationale-Nederlanden
OFE *
5 123 581 5 123 581 5,01% 5,01% 5 123 581 5 123 581 5,01% 5,01%
Pozostali 28 184 959 28 184 959 27,58% 27,58% 28 184 959 28 184 959 27,58% 27,58%
Razem 102 189 314 102 189 314 100% 100% 102 189 314 102 189 314 100% 100%

*Nationale-Nederlanden OFE jest zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.

Według danych posiadanych przez Zarząd Banku, akcjonariuszami posiadającymi co najmniej 5 % ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Santander Bank Polska na dzień publikacji skonsolidowanego raportu za I półrocze 2023 r. (26.07.2023 r.) jest Banco Santander S.A. oraz Fundusze zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.

35. Podmioty powiązane

Poniżej zostały zaprezentowane informacje o transakcjach Santander Bank Polska S.A. z podmiotami powiązanymi. Transakcje zawarte przez Santander Bank Polska S.A. z podmiotami powiązanymi dotyczą operacji bankowych zawieranych na warunkach rynkowych w ramach typowej działalności biznesowej, głównie kredytów, rachunków bankowych, depozytów, gwarancji i operacji leasingowych. W przypadku transakcji wewnątrzgrupowych sporządzana jest dokumentacja zgodnie z wymogami przepisów podatkowych dla dokumentacji cen transferowych.

Transakcje z jednostkami zależnymi 30.06.2023 31.12.2022
Aktywa 19 587 122 17 549 723
Należności od banków 370 956 267 794
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 315 201
Należności od klientów 19 109 990 17 239 186
Pozostałe aktywa 105 861 42 542
Zobowiązania 461 244 590 583
Zobowiązania wobec banków 34 594 70 197
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 7 506 9 041
Zobowiązania wobec klientów 241 589 331 439
Zobowiązania z tytułu leasingu 177 544 179 890
Pozostałe zobowiązania 11 16
Zobowiązania warunkowe 6 305 419 6 300 736
Udzielone: 5 005 419 5 000 736
finansowe 1 434 358 1 719 730
gwarancyjne 3 571 061 3 281 006
Otrzymane: 1 300 000 1 300 000
gwarancyjne 1 300 000 1 300 000

1.01.2023- 1.01.2022-
Transakcje z jednostkami zależnymi 30.06.2023 30.06.2022
Przychody 506 181 228 388
Przychody odsetkowe 476 607 196 267
Przychody prowizyjne 26 003 28 007
Pozostałe przychody operacyjne 3 571 4 114
Wynik handlowy i rewaluacja - -
Koszty 9 336 14 379
Koszty odsetkowe 8 856 5 614
Koszty prowizyjne 133 92
Wynik handlowy i rewaluacja 174 8 505
Koszty operacyjne w tym: 173 168
koszty pracownicze i koszty działania banku 161 158
pozostałe 12 10
Transakcje z jednostkami stowarzyszonymi 30.06.2023 31.12.2022
Zobowiązania 78 141 56 243
Zobowiązania wobec klientów 78 141 56 243
1.01.2023- 1.01.2022-
Transakcje z jednostkami stowarzyszonymi 30.06.2023 30.06.2022
Przychody 34 784 29 159
Przychody prowizyjne 34 784 29 159
Koszty 1 030 618
Koszty odsetkowe 1 030 618
z podmiotem dominującym z pozostałymi podmiotami
Transakcje z Grupą Santander 30.06.2023 31.12.2022 30.06.2023 31.12.2022
Aktywa 10 678 389 10 301 473 2 124 1 749
Należności od banków, w tym: 5 985 875 6 202 306 2 124 1 749
rachunki bieżące 542 693 566 447 2 124 1 749
lokaty i kredyty 5 443 182 5 635 859 - -
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 4 690 407 4 098 301 - -
Pozostałe aktywa 2 107 866 - -
Zobowiązania 8 156 299 10 294 407 137 837 107 941
Zobowiązania wobec banków, w tym: 1 189 020 594 353 8 447 17 142
rachunki bieżące 1 189 020 594 353 8 447 17 142
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 3 587 254 3 796 232 83 -
Zobowiązania wobec klientów - - 61 405 70 288
Zobowiązania z tytułu leasingu - - 25 25
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 3 342 206 5 899 300 - -
Pozostałe zobowiązania 37 819 4 522 67 877 20 486
Zobowiązania warunkowe 7 860 106 2 795 875 12 544 5 320
Udzielone: 1 326 514 - 2 316 3 827
gwarancyjne 1 326 514 - 2 316 3 827
Otrzymane: 6 533 592 2 795 875 10 228 1 493
gwarancyjne 6 533 592 2 795 875 10 228 1 493

z podmiotem dominującym z pozostałymi podmiotami
1.01.2023- 1.01.2022- 1.01.2023- 1.01.2022-
Transakcje z Grupą Santander 30.06.2023 30.06.2022 30.06.2023 30.06.2022
Przychody 917 221 540 258 1 277 5 198
Przychody odsetkowe 116 984 (317) 5 3
Przychody prowizyjne 10 516 5 934 51 458
Pozostałe przychody operacyjne - 84 723 4 377
Wynik handlowy i rewaluacja 789 721 534 557 498 360
Koszty 95 202 51 317 79 506 63 207
Koszty odsetkowe 55 708 25 752 548 1 899
Koszty prowizyjne 3 669 2 870 69 236
Koszty operacyjne w tym: 35 825 22 695 78 889 61 072
koszty pracownicze i koszty działania 35 771 22 693 78 833 61 072
pozostałe koszty operacyjne 54 2 56 -

Transakcje z personelem zarządczym

Wynagrodzenia Członków Zarządu, Członków Rady Nadzorczej i kluczowej kadry kierowniczej Santander Bank Polska S.A. oraz kredyty i pożyczki udzielone osobom zarządzającym.

Na dzień 30.06.2023 r., 31.12.2022 r. i 30.06.2022 r. Członkowie Zarządu mieli zawarte umowy o zakazie konkurencji po zaprzestaniu pełnienia funkcji w Zarządzie Banku. W przypadku nie powołania na nową kadencję lub odwołania Członkom Zarządu przysługuje jednorazowa odprawa. Odprawa nie przysługuje w przypadku przyjęcia propozycji dalszego zatrudnienia w strukturach Banku.

Kredyty i pożyczki zostały udzielone na warunkach ogólnie obowiązujących.

Transakcje z członkami Zarządu Zarząd Kluczowa kadra kierownicza
i kluczową kadrą kierowniczą 1.01.2023- 1.01.2022- 1.01.2023- 1.01.2022-
30.06.2023 30.06.2022 30.06.2023 30.06.2022
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze 7 863 8 535 15 358 13 993
Świadczenia po okresie zatrudnienia - - 200 -
Świadczenia długoterminowe 17 650 13 575 20 470 14 329
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy - - 663 -
Płatności w formie akcji - - 2 860 -
Razem 25 513 22 110 39 551 28 322
Zarząd Kluczowa kadra kierownicza
30.06.2023 31.12.2022 30.06.2023 31.12.2022
Kredyty i pożyczki udzielone osobom zarządzającym oraz ich krewnym 4 235 4 799 16 037 19 661
Depozyty złożone przez osoby zarządzające oraz ich krewnych 13 765 10 197 15 517 16 541

Do kategorii "Kluczowa kadra kierownicza" zalicza się osoby objęte zasadami określonymi w "Polityce Wynagrodzeń Grupy Santander Bank Polska S.A.", a w przypadku spółek zależnych zasadami odrębnie określonymi w spółkach.

W Santander Bank Polska obowiązuje Polityka Wynagrodzeń Grupy Santander Bank Polska S.A, zatwierdzona i zaakceptowana przez Zarząd Banku i Radę Nadzorczą. Polityka podlega przeglądom, które są dokonywane w okresach rocznych lub częściej w przypadku istotnych zmian organizacyjnych.

Wypłata wynagrodzenia zmiennego dla osób zajmujących stanowiska z grupy kluczowej kadry kierowniczej następuje raz w roku po zakończeniu okresu rozliczeniowego i ogłoszeniu wyników Banku. Wynagrodzenie zmienne przyznane na podstawie regulaminów premiowych oraz Pięcioletniego Programu Motywacyjnego VII, wypłacane jest w formie gotówkowej oraz w formie akcji Banku lub powiązanych z nimi instrumentów finansowych tzw. akcji fantomowych, przy czym część wynagrodzenia zmiennego w formie akcji lub instrumentu finansowego nie może być niższa niż 50% całkowitej wartości wynagrodzenia zmiennego. Wypłata nie mniej niż 40% wartości wynagrodzenia zmiennego określonego powyżej jest warunkowa i jest odraczana na okres 4 lub 5 lat i następuje w trakcie tego okresu w równych rocznych ratach płatnych z dołu, uzależnionych od efektów pracy danego pracownika za okres podlegający ocenie oraz wartości akcji lub powiązanych z nimi instrumentów finansowych.

Łączny koszt długoterminowego Programu Motywacyjnego VII dla Zarządu Banku oraz Kluczowej Kadry Kierowniczej za I półrocze 2023r. wyniósł 80 832 tys. zł. Szczegóły opisane zostały w nocie 42.

W I półroczu 2023 r. łączna kwota wynagrodzeń wypłaconych przez Santander Bank Polska S.A. Członkom Rady Nadzorczej wyniosła 1 020,1 tys. zł (1 091,9 tys. zł w I półroczu 2022 r.). Pan John Power otrzymał wynagrodzenie w wysokości 78,8 tys. zł z tytułu funkcji pełnionej w Radach Nadzorczych spółek zależnych Banku (54,4 tys. zł w I półroczu 2022 r.).

36. Zmiany warunków prowadzenia działalności i sytuacji gospodarczej, które mają wpływ na wartość godziwą aktywów finansowych i zobowiązań finansowych jednostki, niezależnie od tego, czy te aktywa i zobowiązania są ujęte w wartości godziwej czy po koszcie zamortyzowanym

Nie wystąpiły zmiany warunków prowadzenia działalności i sytuacji gospodarczej, które miałyby wpłynąć na wartość godziwą aktywów finansowych i zobowiązań finansowych jednostki, niezależnie od tego, czy te aktywa i zobowiązania są ujęte w wartości godziwej, czy po koszcie zamortyzowanym. Szczegóły zostały opisane w nocie 31.

37. Niespłacenie pożyczki lub naruszenie postanowień umowy pożyczki, w odniesieniu do których nie podjęto żadnych działań naprawczych do końca okresu sprawozdawczego

W okresie sprawozdawczym nie wystąpiło naruszenie postanowień umowy pożyczki.

38. Opis czynników i zdarzeń o charakterze nietypowym

W okresie sprawozdawczym nie wystąpiły zdarzenia o charakterze nietypowym.

39. Informacje o udzieleniu przez emitenta lub jednostkę od niego zależną poręczeń lub gwarancji

Na dzień 30.06.2023 r. i 31.12.2022 r. ani Santander Bank Polska S.A., ani jednostki od niego zależne nie udzieliły poręczeń kredytu, pożyczki lub gwarancji, których łączna wartość stanowiłaby równowartość co najmniej 10% kapitałów własnych emitenta, jednemu podmiotowi lub jednostce od niego zależnej.

40. Informacje o odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych lub innych aktywów oraz odwróceniu takich odpisów

Szczegółowe informacje zostały zaprezentowane w notach 10 i 14.

41. Informacje o istotnych transakcjach nabycia i sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych oraz istotnym zobowiązaniu z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych

Na dzień 30.06.2023 r. i 31.12.2022 r. ani Santander Bank Polska S.A. ani jednostki od niego zależne nie dokonały istotnych sprzedaży oraz zakupów rzeczowych aktywów trwałych. Nie wystąpiły też istotne zobowiązania z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych.

42. Program motywacyjny w formie akcji

W 2022 roku został uruchomiony długoterminowy Program Motywacyjny VII (dalej "Program"). Jednym z głównych celów Programu jest dbanie o najlepsze doświadczenie pracowników oraz motywowanie ich do zwiększania wartości Santander Bank Polska. Program ten skierowany jest do pracowników, którzy w sposób istotny przyczyniają się do wzrostu wartości organizacji. Celem Programu jest motywacja uczestników do realizacji celów biznesowych oraz celów jakościowych zgodnych z długoterminową strategią Grupy Banku poprzez stworzenie instrumentu zapewniającego ich silniejsze powiązanie z Grupą, a także zachęcającego do szczególnej dbałości o jej długoterminowe dobro.

Uczestnikami Programu są wszystkie osoby ze statusem Zidentyfikowanych Pracowników w Grupie Santander Bank Polska. Ponadto Zarząd Banku stworzył listę pozostałych, kluczowych uczestników, która została zatwierdzona przez Radę Nadzorczą. Uczestnictwo pozostałych pracowników w Programie jest dobrowolne.

W ramach Programu, po spełnieniu opisanych w Umowie Uczestnictwa oraz w Uchwale warunków, uczestnikom zostanie przyznane prawo otrzymania nagrody stanowiącej składnik wynagrodzenia zmiennego w postaci akcji własnych Banku i zgodnie z MSSF 2 stanowi program płatności na bazie akcji, rozliczany w akcjach. W tym celu Santander Bank Polska nabędzie do 2 331 000 akcji własnych w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2033 r.

Program został wprowadzony na okres pięciu lat (2022–2026), przy czym ze względu na odroczenia płatności wynagrodzeń zmiennych skup akcji własnych oraz przekazywanie ich uczestnikom będzie realizowane do 2033 roku.

Łącznymi przesłankami do uzyskania każdorazowo prawa do nagrody w danym roku będą:

  • 1) Realizacja PAT Santander Bank Polska SA (dalej "SAN PL") na poziomie co najmniej 50% budżetu na dany rok,
  • 2) Realizacja zespołowych celów biznesowych na dany rok na poziomie SAN PL, Pionu lub jednostki na poziomie co najmniej 80%, z zastrzeżeniem, że poziom realizacji celów wyliczany jest jako średni ważony poziom realizacji co najmniej 3 celów biznesowych SAN PL, Pionu lub jednostki, w której zatrudniony jest uczestnik, w ramach planu finansowego zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą na dany rok, w szczególności:
    • a) PAT (zysk netto z działalności biznesowej Grupy SAN PL (z wyłączeniem Santander Consumer Bank),
    • b) ROTE (stopa zwrotu z kapitału stałego w wartości procentowej obliczona wg metodologii raportowania SAN PL),
    • c) NPS (Wskaźnik Satysfakcji Klientów obliczony zgodnie z metodologią raportowania SAN PL),
    • d) RORWA (stopa zwrotu aktywów ważonych ryzykiem obliczona wg metodologii raportowania SAN PL),
    • e) liczba klientów,
    • f) liczba klientów cyfrowych.
  • 3) Brak otrzymania przez uczestnika za dany rok oceny rocznej na poziomie niższym niż 1,5 w skali oceny od 1 do 4.

Dodatkowo na wniosek Zarządu Rada Nadzorcza postanowi o przyznaniu uczestnikowi nagrody retencyjnej, o ile zostaną spełnione następujące przesłanki:

  • 1) uzyskanie przez uczestnika średniorocznej oceny realizacji celów indywidualnych co najmniej na poziomie 2.0 w skali oceny od 1 do 4 w okresie uczestnictwa w Programie Motywacyjnym VII,
  • 2) średnioroczna ważona realizacja celów przez Bank za lata 2022–2026 na poziomie nie niższym niż 80% z uwzględnieniem następujących wag:
    • a) średnioroczna realizacja PAT (waga 40%),
    • b) średnioroczna realizacja RORWA (waga 40%),

c) średnioroczna realizacja ESG (środowisko, społeczeństwo, ład korporacyjny (waga 20%).

W celu realizacji Programu Santander Bank Polska nabył w I kwartale 2023 r. 165 406 akcji własnych (z 207 000 możliwych do nabycia) o równowartości 48 884 192 zł (z 55 300 000 zł kapitału przeznaczonego na realizację Programu za rok 2022 ).

Wszystkie skupione akcje własne zostały przekazane na indywidualne rachunki maklerskie uczestników. W związku z nabyciem akcji własnych Banku w liczbie wystarczającej do wypłaty nagród uczestnikom Programu Motywacyjnego VII za rok 2022, Zarząd Banku podjął w dniu 16.03.2023 r. uchwałę kończącą odkup akcji własnych Banku w roku 2023.

Na dzień 30.06.2023 r. łączna kwota rozpoznana zgodnie z MSSF2 (Płatności w Formie Akcji) w kapitałach własnych Banku wyniosła 153 403 tys. zł, z czego kwota 80 832 tys. zł obciążyła koszty pracownicze w I półroczu 2023 r. Na 30.06.2023 wydano akcje własne pracownikom w wysokości 48 249 tys. zł.

43. Dywidenda na akcję

Rekomendacja Zarządu w zakresie podziału zysku za rok 2022 oraz niepodzielonego zysku z transakcji sprzedaży udziałów w spółkach AVIVA.

W dniu 22.03.2023 r. Zarząd Santander Bank Polska S.A. wydał rekomendację dotyczącą podziału zysku osiągniętego w 2022 r. oraz zysku osiągniętego w związku z transakcją sprzedaży udziałów w spółkach AVIVA. Rekomendacja ta uzyskała pozytywną opinię Rady Nadzorczej Banku.

Zgodnie z powyższą decyzją, Zarząd Banku rekomenduje:

    1. Podzielić zysk osiągnięty w 2022 r. w kwocie 2 449 042 525,50 zł w następujący sposób:
    2. na kapitał rezerwowy przeznaczyć kwotę 72 357 000,00 zł,
    3. na kapitał dywidendowy utworzony przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku uchwałą nr 6 z dnia 22.03.2021 r. w sprawie podziału zysku oraz utworzenia kapitału rezerwowego ("Kapitał dywidendowy") przeznaczyć kwotę 2 376 685 525,50 zł.
    1. na kapitał dywidendowy przeznaczyć kwotę 840 886 574,78 zł stanowiącą zysk osiągnięty w związku z transakcją sprzedaży udziałów w spółkach ubezpieczeniowych AVIVA zaksięgowany w kategorii Inne całkowite dochody.

Podejmując decyzję, Zarząd wziął pod uwagę obecną sytuację makroekonomiczną oraz zalecenia i aktualne stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego (dalej jako "KNF"), w tym wynikające z pisma z dnia 16.03.2023 r., o którym Bank informował w raporcie bieżącym nr 13/2023 w dniu 17.03.2023 r.

Rekomendowany sposób podziału zysku przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie nie wykluczy możliwości podjęcia ewentualnej decyzji przez Zarząd o wypłacie zysku dla akcjonariuszy w postaci zaliczek na poczet dywidendy i wykorzystaniu w tym celu Kapitału dywidendowego, na podstawie upoważnienia dla Zarządu wynikającego z § 50 ust. 4 Statutu Banku.

Będzie to uwarunkowane w szczególności uzyskaniem przez Bank pozytywnego stanowiska KNF po wydaniu rozstrzygnięcia TSUE w sprawie C-520/21 oraz aktualną sytuacją gospodarczą i rynkową.

Ewentualna decyzja Zarządu o wypłacie zaliczek na poczet dywidendy będzie także wymagała zgody Rady Nadzorczej Banku.

Podział zysku netto osiągniętego przez Bank za rok 2022 oraz decyzja odnośnie kapitału rezerwowego.

W dniu 19.04.2023 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku, przyjęło uchwałę w sprawie podziału zysku oraz decyzji odnośnie kapitału rezerwowego utworzonego na podstawie uchwały nr 6 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 22.03.2021 r.

  1. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku dokonało podziału zysku netto osiągniętego przez Bank za rok obrotowy od dnia 1.01.2022 roku do dnia 31.12.2022 roku w kwocie 2 449 042 525,50 zł w następujący sposób:

na kapitał rezerwowy przeznaczono kwotę 72 357 000,00 zł,

na kapitał dywidendowy utworzony przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku uchwałą nr 6 z dnia 22.03.2021 r. w sprawie podziału zysku oraz utworzenia kapitału rezerwowego przeznaczono kwotę 2 376 685 525,50 zł.

  1. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku przeznaczyło na kapitał dywidendowy kwotę 840 886 574,78 zł stanowiącą niepodzielony zysk osiągnięty w związku z transakcją sprzedaży udziałów w spółkach ubezpieczeniowych AVIVA zaksięgowanego w kategorii Inne całkowite dochody.

44. Zdarzenia, które wystąpiły po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego

Nie wystąpiły żadne istotne zdarzenia po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego.

Podpisy wszystkich wymaganych osób

Data Imię i nazwisko Stanowisko/Funkcja Podpis
25.07.2023 Michał Gajewski Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Andrzej Burliga Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Juan de Porras Aguirre Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Arkadiusz Przybył Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Lech Gałkowski Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 María Elena Lanciego Pérez Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Patryk Nowakowski Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Magdalena Proga-Stępień Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Maciej Reluga Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
25.07.2023 Dorota Strojkowska Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym

Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych

Data Imię i nazwisko Stanowisko/Funkcja Podpis
25.07.2023 Wojciech Skalski Dyrektor Obszaru Rachunkowości
Finansowej
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.