AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

Santander Bank Polska S.A.

Quarterly Report Jul 28, 2022

5801_rns_2022-07-28_7b92b0d7-5e74-4a9a-86b3-ccb17b31898c.pdf

Quarterly Report

Open in Viewer

Opens in native device viewer

I. Skrócony rachunek zysków i strat 4
II. Skrócone sprawozdanie z całkowitych dochodów 5
III. Skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej 6
IV. Skrócone sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym 8
V. Skrócone sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych 9
VI. Noty objaśniające do skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego 10
1. Informacja ogólna o emitencie 10
2. Zasady sporządzania skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego 11
3. Sprawozdawczość według segmentów działalności 22
4. Zarządzanie ryzykiem 22
5. Zarządzanie kapitałem 22
6. Wynik z tytułu odsetek 23
7. Wynik z tytułu prowizji 24
8. Wynik handlowy i rewaluacja 24
9. Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 25
10. Pozostałe przychody operacyjne 25
11. Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych 26
12. Koszty pracownicze 26
13. Koszty działania 27
14. Pozostałe koszty operacyjne 27
15. Obciążenie z tytułu podatku dochodowego 28
16. Gotówka i operacje z bankami centralnymi 28
17. Należności od banków 29
18. Aktywa, zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 29
19. Pochodne instrumenty zabezpieczające 29
20. Należności od klientów 30
21. Inwestycyjne aktywa finansowe 33
22. Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone 35
23. Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 35
24. Zobowiązania wobec banków 35
25. Zobowiązania wobec klientów 35
26. Zobowiązania podporządkowane 36
27. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 36
28. Rezerwy na zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem kredytowym 37
29. Pozostałe rezerwy 37
30. Pozostałe zobowiązania 38

31. Wartość godziwa 39
32. Zobowiązania warunkowe 43
33. Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF 44
34. Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZA Santander Bank Polska S.A. 50
35. Podmioty powiązane 50
36. Zmiany warunków prowadzenia działalności i sytuacji gospodarczej, które mają wpływ na wartość godziwą
aktywów finansowych i zobowiązań finansowych jednostki, niezależnie od tego, czy te aktywa i zobowiązania
są ujęte w wartości godziwej czy po koszcie zamortyzowanym
53
37. Niespłacenie pożyczki lub naruszenie postanowień umowy pożyczki, w odniesieniu do których nie podjęto
żadnych działań naprawczych do końca okresu sprawozdawczego
53
38. Opis czynników i zdarzeń o charakterze nietypowym 53
39. Informacje o udzieleniu przez emitenta lub jednostkę od niego zależną poręczeń lub gwarancji 54
40. Informacje o odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, rzeczowych aktywów
trwałych, wartości niematerialnych lub innych aktywów oraz odwróceniu takich odpisów
54
41. Informacje o istotnych transakcjach nabycia i sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych oraz istotnym
zobowiązaniu z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych
54
42. Dywidenda na akcję 54
43. Zdarzenia, które wystąpiły po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego 55

I. Skrócony rachunek zysków i strat

1.04.2021- 1.01.2021-
30.06.2021* 30.06.2021*
1.04.2022- 1.01.2022- dane dane
za okres: 30.06.2022 30.06.2022 przekształcone przekształcone
Przychody odsetkowe i o charakterze zbliżonym do odsetek 2 892 715 4 865 582 1 118 050 2 210 938
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych
w zamortyzowanym koszcie
2 371 712 3 954 890 900 725 1 780 635
Przychody odsetkowe od aktywów wycenianych w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
506 645 884 571 213 999 424 401
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
14 358 26 121 3 326 5 902
Koszty odsetkowe (354 923) (485 999) (53 678) (117 306)
Wynik z tytułu odsetek Nota 6 2 537 792 4 379 583 1 064 372 2 093 632
Przychody prowizyjne 666 377 1 339 562 588 924 1 176 962
Koszty prowizyjne (108 445) (196 718) (76 838) (143 913)
Wynik z tytułu prowizji Nota 7 557 932 1 142 844 512 086 1 033 049
Przychody z tytułu dywidend 170 558 170 787 268 878 269 227
Wynik handlowy i rewaluacja Nota 8 (36 826) 18 834 54 261 122 215
Wynik na pozostałych instrumentach finansowych Nota 9 (34 149) (33 005) 36 490 58 182
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów
finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie (22 738) (38 911) 717 1 511
Pozostałe przychody operacyjne Nota 10 13 098 27 006 28 407 38 395
Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych Nota 11 (110 252) (235 904) (187 799) (492 386)
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach
obcych
Nota 33 (720 731) (798 406) (432 521) (597 886)
Koszty operacyjne w tym: (1 175 894) (2 159 686) (743 347) (1 610 144)
- Koszty pracownicze i koszty działania Nota 12 i 13 (1 048 599) (1 904 129) (595 489) (1 311 269)
- Amortyzacja rzeczowego majątku trwałego i wartości
niematerialnych
(80 963) (163 521) (88 962) (180 345)
- Amortyzacja składnika aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
(31 703) (63 275) (37 024) (75 212)
- Pozostałe koszty operacyjne Nota 14 (14 629) (28 761) (21 872) (43 318)
Podatek od instytucji finansowych (183 786) (353 037) (140 161) (284 879)
Zysk przed opodatkowaniem 995 004 2 120 105 461 383 630 916
Obciążenie z tytułu podatku dochodowego Nota 15 (317 008) (643 895) (161 309) (283 831)
Zysk za okres 677 996 1 476 210 300 074 347 085
Zysk na akcję
Podstawowy (zł/akcja) 6,63 14,45 2,94 3,40
Rozwodniony (zł/akcja) 6,63 14,45 2,94 3,40

* szczegóły opisane zostały w nocie 2.5

Noty przedstawione na stronach 10 – 56 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.

II. Skrócone sprawozdanie z całkowitych dochodów

za okres: 1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
1.04.2021-
30.06.2021
1.01.2021-
30.06.2021
Zysk za okres 677 996 1 476 210 300 074 347 085
Pozycje, które mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego: 1 166 238 (23 394) (297 146) (444 819)
Zmiana wyceny i sprzedaż dłużnych aktywów finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto*
1 620 539 278 278 (404 902) (593 759)
Podatek odroczony (307 903) (52 873) 76 931 112 814
Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne brutto (180 738) (307 159) 38 055 44 600
Podatek odroczony 34 340 58 360 (7 230) (8 474)
Pozycje, które nie mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego: (14 737) (14 727) (21 983) 355 935
Zmiana wyceny kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody brutto
(18 193) (18 181) (27 115) 439 450
Podatek odroczony i bieżący 3 456 3 454 5 132 (83 515)
Inne całkowite dochody netto razem 1 151 501 (38 121) (319 129) (88 884)
CAŁKOWITY DOCHÓD ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY 1 829 497 1 438 089 (19 055) 258 201

* w okresie zakończonym 30 czerwca 2022 r. Bank dokonał zmiany klasyfikacji portfela określonych obligacji - szczegóły opisane zostały w nocie 21

III. Skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej

31.12.2021* 01.01.2021*
dane dane
na dzień: 30.06.2022 przekształcone przekształcone
AKTYWA
Gotówka i operacje z bankami centralnymi Nota 16 6 192 926 8 167 900 5 369 638
Należności od banków Nota 17 5 296 085 2 743 994 2 918 962
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Nota 18 8 770 746 4 020 966 3 218 460
Pochodne instrumenty zabezpieczające Nota 19 761 558 163 043 6 901
Należności od klientów, w tym: Nota 20 134 583 116 123 979 402 118 660 194
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie 132 161 453 121 798 998 116 368 885
- wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 2 134 840 1 729 848 1 556 791
- wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 286 823 450 556 734 518
Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 1 286 283 453 372 293 583
Inwestycyjne aktywa finansowe, w tym: Nota 21 59 732 690 68 865 411 64 355 667
- dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez 44 704 468 67 138 415 63 312 701
inne całkowite dochody**
- dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy
114 000 113 733 106 639
- dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym 14 740 412 1 421 272 -
koszcie**
- kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
173 810 191 991 823 633
- kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy - - 112 694
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 190 539 21 462 14 392
Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone Nota 22 2 377 407 2 377 407 2 377 407
Wartości niematerialne 549 170 590 959 628 643
Wartość firmy 1 688 516 1 688 516 1 688 516
Rzeczowy majątek trwały 479 364 545 431 576 975
Aktywa z tytułu praw do użytkowania 478 118 460 682 642 396
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 235 482 212 204 -
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego netto 1 194 577 1 568 080 1 199 689
Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Nota 23 4 308 4 308 4 308
Pozostałe aktywa 1 024 589 852 009 767 587
Aktywa razem 224 845 474 216 715 146 202 723 318

* szczegóły opisane zostały w nocie 2.5

** w okresie zakończonym 30 czerwca 2022 r. Bank dokonał zmiany klasyfikacji portfela określonych obligacji - szczegóły opisane zostały w nocie 21

31.12.2021* 01.01.2021*
dane dane
na dzień: 30.06.2022 przekształcone przekształcone
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
Zobowiązania wobec banków Nota 24 1 770 106 1 337 573 2 993 349
Pochodne instrumenty zabezpieczające Nota 19 1 965 580 1 641 824 1 686 042
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Nota 18 8 313 108 3 880 926 3 053 416
Zobowiązania wobec klientów Nota 25 173 722 678 175 354 581 161 133 491
Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 190 780 21 448 14 387
Zobowiązania podporządkowane Nota 26 2 690 953 2 649 991 2 654 394
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych Nota 27 7 087 480 4 660 882 2 772 351
Zobowiązania z tytułu leasingu 573 469 556 169 712 304
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego - - 138 782
Rezerwy na zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem kredytowym Nota 28 69 853 73 130 74 436
Pozostałe rezerwy Nota 29 433 209 339 907 253 493
Pozostałe zobowiązania Nota 30 3 036 684 2 371 363 1 814 029
Zobowiązania razem 199 853 900 192 887 794 177 300 474
Kapitały
Kapitał akcyjny 1 021 893 1 021 893 1 021 893
Pozostałe kapitały 22 305 509 20 790 808 20 273 125
Kapitał z aktualizacji wyceny (1 349 168) (1 311 047) 1 819 661
Zyski zatrzymane 1 537 130 2 409 820 1 569 753
Wynik roku bieżącego 1 476 210 915 878 738 412
Kapitały razem 24 991 574 23 827 352 25 422 844
Zobowiązania i kapitały razem 224 845 474 216 715 146 202 723 318

* szczegóły opisane zostały w nocie 2.5

IV. Skrócone sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
1.01.2022 r. - 30.06.2022 r.
Kapitał akcyjny Pozostałe
kapitały
Kapitał
z aktualizacji
wyceny
Zyski
zatrzymane
oraz wynik
roku
bieżącego
Razem
Stan na początek okresu 1 021 893 20 790 808 (1 311 047) 3 325 698 23 827 352
Całkowite dochody razem - - (38 121) 1 476 210 1 438 089
Wynik okresu bieżącego - - - 1 476 210 1 476 210
Inne całkowite dochody - - (38 121) - (38 121)
Odpis na pozostałe kapitały - 1 514 701 - (1 514 701) -
Odpis na dywidendy - - - (273 867) (273 867)
Stan na koniec okresu 1 021 893 22 305 509 (1 349 168) 3 013 340 24 991 574

W saldzie kapitału z aktualizacji wyceny w wysokości (1 349 168) tys. zł znajduje się: wycena dłużnych papierów wartościowych w wysokości (1 210 971) tys. zł, wycena kapitałowych papierów wartościowych w wysokości 120 159 tys. zł, wycena z tytułu zabezpieczeń przepływów pieniężnych w wysokości (270 494) tys. zł oraz stan rezerwy na odprawy emerytalne - skumulowany zysk aktuarialny w wysokości 12 138 tys. zł.

Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
1.01.2021 r. - 30.06.2021 r.
Kapitał akcyjny Pozostałe
kapitały
Kapitał
z aktualizacji
wyceny
Zyski
zatrzymane
oraz wynik
roku
bieżącego
Razem
Stan na początek okresu 1 021 893 20 273 125 1 819 661 2 308 165 25 422 844
Całkowite dochody razem - - (88 884) 347 085 258 201
Wynik okresu bieżącego - - - 347 085 347 085
Inne całkowite dochody - - (88 884) - (88 884)
Odpis na pozostałe kapitały - 738 412 - (738 412) -
Przeniesienie przeszacowania kapitałowych aktywów
finansowych wycenianych w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
- - 100 (100) -
Stan na koniec okresu 1 021 893 21 011 537 1 730 877 1 916 738 25 681 045

W saldzie kapitału z aktualizacji wyceny w wysokości 1 730 877 tys. zł znajduje się: wycena dłużnych papierów wartościowych w wysokości 759 997 tys. zł, wycena kapitałowych papierów wartościowych w wysokości 938 209 tys. zł, wycena z tytułu zabezpieczeń przepływów pieniężnych w wysokości 25 277 tys. zł oraz stan rezerwy na odprawy emerytalne - skumulowany zysk aktuarialny w wysokości 7 394 tys. zł.

Noty przedstawione na stronach 10 – 56 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.

V. Skrócone sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych

1.01.2021-
1.01.2022- 30.06.2021*
dane
za okres: 30.06.2022 przekształcone
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem 2 120 105 630 916
Korekty:
Amortyzacja 226 796 255 557
Zysk z działalności inwestycyjnej (163) (37 589)
Odsetki naliczone wyłączane z działalności operacyjnej (841 637) (302 995)
Dywidendy (170 658) (268 612)
Odpisy z tytułu (odwrócenia) utraty wartości 6 449 15 699
Zmiany:
Stanu rezerw 90 025 31 002
Stanu aktywów/zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu (348 963) (556 171)
Stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań (169 077) (78 532)
Stanu pochodnych instrumentów zabezpieczających (263 653) (338 013)
Stanu należności od banków (321 574) 2 789
Stanu należności od klientów (14 162 579) 150 579
Stanu zobowiązań wobec banków 460 730 (1 440 441)
Stanu zobowiązań wobec klientów (1 223 884) 3 574 510
Stanu należności/zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu (312 803) (216 718)
Stanu pozostałych aktywów i zobowiązań 764 820 465 858
Odsetki otrzymane dotyczące działalności operacyjnej 3 781 815 1 789 990
Odsetki zapłacone dotyczące działalności operacyjnej (504 896) (60 929)
Podatek dochodowy zapłacony (284 727) (438 019)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (11 153 874) 3 178 881
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Wpływy 5 015 369 4 811 514
Zbycie / zapadalność inwestycyjnych aktywów finansowych 4 386 410 4 194 742
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowego majątku trwałego 17 747 16 803
Dywidendy otrzymane 62 764 147 230
Odsetki otrzymane 548 448 452 739
Wydatki (2 039 247) (13 694 474)
Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych (1 967 580) (13 590 916)
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowego majątku trwałego (71 667) (103 558)
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 2 976 122 (8 882 960)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wpływy 2 325 350 -
Emisja dłużnych papierów wartościowych 2 325 350 -
Wydatki (429 173) (1 333 279)
Spłaty kredytów i pożyczek (23 954) (1 204 608)
Spłaty zobowiązań z tytułu leasingu (75 568) (82 014)
Dywidendy na rzecz właścicieli (273 867) -
Odsetki zapłacone (55 784) (46 657)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej 1 896 177 (1 333 279)
Przepływy pieniężne netto - razem (6 281 575) (7 037 358)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu 18 029 977 13 411 198
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu 11 748 402 6 373 840

* szczegóły opisane zostały w nocie 2.5

VI. Noty objaśniające do skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego

1. Informacja ogólna o emitencie

Bank działa pod nazwą Santander Bank Polska S.A. z siedzibą w Polsce, 00-854 Warszawa, al. Jana Pawła II 17, pod nr KRS 0000008723, NIP 896-000-56-73, REGON 930041341.

Jednostką dominującą najniższego i najwyższego szczebla dla Santander Bank Polska S.A. jest Banco Santander S.A. z siedzibą w Santander w Hiszpanii.

Santander Bank Polska S.A. oferuje szeroki zakres usług bankowych w obrocie krajowym i na międzybankowych rynkach zagranicznych, dla osób fizycznych i prawnych. Dodatkowo prowadzi również usługi:

  • pośrednictwa obrotu papierami wartościowymi,
  • leasingu,

  • faktoringu,

  • zarządzania aktywami/funduszami,
  • dystrybucji usług ubezpieczeniowych,
  • handlu akcjami i udziałami spółek prawa handlowego,
  • działalności maklerskiej.

2. Zasady sporządzania skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego

2.1. Oświadczenie o zgodności

Niniejsze skrócone śródroczne sprawozdanie finansowe Santander Bank Polska S.A. zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" przyjętym przez Unię Europejską.

Santander Bank Polska S.A. zastosował takie same zasady rachunkowości i metody obliczeniowe , jak przy sporządzaniu jednostkowego sprawozdania finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku z wyjątkiem obciążenia podatkiem dochodowym, które zostało skalkulowane zgodnie z zasadami określonymi w MSR34.30c oraz zmianami w polityce rachunkowości w zakresie ryzyka prawnego dla portfela kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych oraz zmian prezentacyjnych opisanych w nocie 2.5.

2.2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

Prezentowane skrócone śródroczne sprawozdanie finansowe nie obejmuje wszystkich informacji i ujawnień wymaganych w rocznym sprawozdaniu finansowym i należy je czytać łącznie z rocznym jednostkowym sprawozdaniem finansowym Santander Bank Polska S.A. za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku.

Zostało ono sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności gospodarczej przez Santander Bank Polska S.A. w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia, na który sporządzono niniejsze sprawozdanie finansowe.

Zarząd w swojej ocenie rozważył m. in. wpływ obecnej sytuacji na Ukrainie i ustalił, że nie powoduje ona istotnej niepewności w zakresie zdolności Banku do kontynuacji działalności.

Poniższe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w złotych polskich, w zaokrągleniu do tysiąca złotych.

Santander Bank Polska S.A. sporządził śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" przyjętym przez Unię Europejską, zgodnie z zasadami wyceny bilansowej wskazanymi poniżej:

Pozycja Zasady wyceny bilansowej
Instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Wartość godziwa przez wynik finansowy
Należności od klientów niespełniające testu kontraktowych przepływów
pieniężnych
Wartość godziwa przez wynik finansowy
Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
Wartość godziwa przez inne całkowite dochody
Zobowiązania z tytułu rozliczanych w środkach pieniężnych płatności w
formie akcji własnych
Zgodnie z wymogami MSSF 2 "Płatności w formie akcji"
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe Wartość godziwa przez inne całkowite dochody - opcja
Kapitałowe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Wartość godziwa przez wynik finansowy
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy
Wartość godziwa przez wynik finansowy
Składniki aktywów trwałych Cena nabycia lub koszt wytworzenia pomniejszony o łączne odpisy
amortyzacyjne oraz łączne straty z tytułu utraty wartości
Składniki aktywów trwałych przeznaczone do sprzedaży i grupy aktywów
trwałych przeznaczone do sprzedaży
Wykazywane są w kwocie niższej z dwóch, tj. ich wartości bilansowej i
wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia

2.3. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów lub interpretacji, które mogą mieć zastosowanie w Santander Bank Polska S.A., a nie są jeszcze obowiązujące i nie zostały wcześniej wprowadzone

MSSF Charakter zmian Obowiązuje od Wpływ na Santander
Bank Polska S.A.
MSSF 17 Ubezpieczenia MSSF 17 definiuje nowe podejście do rozpoznawania, wyceny,
prezentacji i ujawniania umów ubezpieczeniowych. Głównym
celem MSSF 17 jest zagwarantowanie przejrzystości oraz
porównywalności sprawozdań finansowych ubezpieczycieli. W
tym celu jednostka będzie ujawniała szereg informacji ilościowych
i jakościowych umożliwiających użytkownikom sprawozdania
finansowego ocenę wpływu umów ubezpieczeniowych na sytuację
finansową, wyniki finansowe oraz przepływy pieniężne jednostki.
MSSF 17 wprowadza szereg istotnych zmian w stosunku do
dotychczasowych wymogów MSSF 4. Dotyczą one między innymi:
poziomów agregacji na jakim wykonywane są obliczenia, metody
wyceny zobowiązań ubezpieczeniowych, rozpoznawania zysku lub
straty w czasie, ujmowania reasekuracji, wydzielania komponentu
inwestycyjnego, sposobu prezentacji poszczególnych pozycji
bilansu oraz rachunku zysków i strat jednostek sprawozdawczych,
w tym oddzielnej prezentacji przychodów z ubezpieczeń, kosztów
usług ubezpieczeniowych, a także przychodów lub kosztów
finansowych.
1 stycznia 2023 Standard nie będzie
miał istotnego wpływu
na sprawozdanie
finansowe.
Zmiany do MSR 8 Zasady
rachunkowości,
zmiany
wartości szacunkowych i
błędy
Zmiany do MSR 8 obejmują definicję szacunków księgowych, co
powinno pomóc w odróżnieniu zasad rachunkowości od
szacunków księgowych.
1 stycznia 2023 Zmiana nie będzie miała
istotnego wpływu
na sprawozdanie
finansowe.
Zmiany do MSR 12 Zmiany w zakresie podatku odroczonego dla transakcji leasingu
oraz obowiązków likwidacyjnych.
1 stycznia 2023 Zmiana nie będzie miała
istotnego wpływu
na sprawozdanie
finansowe.*
Zmiana do MSR 1 Zmiany do MSR 1 obejmują dwie zmiany. Pierwsza zmiana dotyczy
prezentacji zobowiązań. W szczególności wyjaśnia ona jedno z
kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe. Druga
ze zmian dotyczy zakresu ujawnień dotyczących polityki
rachunkowości.
1 stycznia 2023 Zmiana nie będzie miała
istotnego wpływu
na sprawozdanie
finansowe.*

* Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE.

2.4. Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów lub interpretacji, które zostały po raz pierwszy zastosowane w roku obrotowym 2022

MSSF Charakter zmian Obowiązujące od Wpływ na Santander
Bank Polska S.A.
Coroczne
poprawki
do
standardów MSSF 2018-
2020
W wyniku corocznego projektu ulepszeń wprowadzono zmiany do
czterech MSSF (MSSF1, MSSF9, MSSF16, MSR 41). Zmiany do MSSF 9
wyjaśniają, jakie opłaty uwzględnia jednostka, gdy przeprowadza
"test 10%" w celu usunięcia z bilansu składnika aktywów
finansowych. W przypadku MSSF 16 zmieniono przykład ilustrujący
sposób traktowania zachęt do leasingu, aby nie wprowadzać
nieporozumień.
1 stycznia 2022 Zmiana nie ma istotnego
wpływu
na sprawozdanie
finansowe.
Zmiany do MSR 37 Rezerwy Zmiany dotyczą doprecyzowania zakresu kosztów jakie należy
uwzględniać w ocenie czy umowa jest umową rodzącą obciążenia.
1 stycznia 2022 Zmiana nie ma istotnego
wpływu
na sprawozdanie
finansowe.
Zmiany
do
MSR
16
Rzeczowe aktywa trwałe
Zmiany wskazują m.in., że przychody z tytułu sprzedaży wyrobów
wytworzonych w trakcie doprowadzania składnika aktywów do
pożądanego miejsca i stanu, nie mogą być odejmowane od kosztów
powiązanych z tym składnikiem. Zamiast tego takie przychody należy
ujmować w rachunku zysków i strat wraz z kosztami wytworzenia
tych wyrobów
1 stycznia 2022 Zmiana nie ma istotnego
wpływu
na sprawozdanie
finansowe.
Zmiany
do
MSSF
3
Połączenia
jednostek
gospodarczych
MSSF 3 "Połączenia jednostek gospodarczych" opisuje podejście
księgowe, gdy jednostka przejmująca przejmuje kontrolę nad
przedsiębiorstwem (np. przejęcie lub fuzja). Takie połączenia
jednostek gospodarczych rozlicza się zgodnie z "metodą nabycia",
która zasadniczo wymaga wyceny nabytych aktywów i przejętych
zobowiązań według ich wartości godziwej na dzień przejęcia.
1 stycznia 2022 Zmiana nie ma istotnego
wpływu
na sprawozdanie
finansowe.

2.5. Porównywalność z wynikami poprzednich okresów

Zmiana (1): Ryzyko prawne związane z portfelem kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych

Ze względu na zmieniającą się sytuację prawną kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych, w związku z materializacją ryzyka braku możliwości odzyskania pełnych harmonogramowych przepływów dla tego portfela, począwszy od 1 stycznia 2022 roku Santander Bank Polska S.A. dokonał zmian zasad rachunkowości dotyczących ich ujęcia.

Ryzyko prawne tego portfela, przed zmianą, było ujmowane zgodnie z MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. Od 1 stycznia 2022 r. Bank zdecydował się zastosować MSSF 9 Instrumenty finansowe.

Bank zdecydował się pomniejszać od 1 stycznia 2022 roku wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych zgodnie z MSSF 9 ( MSSF 9 paragraf B5.4.6) oraz w przypadku braku ekspozycji brutto lub jej niewystarczającej wartości na pokrycie ewidencjonować rezerwę zgodnie z MSR 37.

Ze względu na istotność kosztów z tytułu ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi denominowanymi i indeksowanymi w walutach obcych oraz zgodnie z zapisami paragrafu 29 MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych, Bank zdecydował się zaprezentować oddzielną pozycję w skonsolidowanym rachunku zysków i strat ("Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych), która będzie prezentowała łączny wpływ ryzyka prawnego tego portfela na rachunek wyników.

Zmiana zasad rachunkowości miała na celu zapewnienie użytkownikom sprawozdań finansowych bardziej adekwatnych informacji dotyczących wpływu ryzyka prawnego portfela kredytów denominowanych i indeksowanych w walutach obcych na sytuację finansową, wynik finansowy oraz przepływy pieniężne Banku.

Zmiana pozwoliła również na dostosowanie ujęcia ww. ryzyka prawnego w sprawozdaniach finansowych Banku do obserwowanej w tym zakresie praktyki rynkowej.

Opisane zmiany danych porównawczych zostały uwzględnione w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym we wszystkich notach, których te zmiany dotyczą.

Wprowadzona zmiana zasad rachunkowości nie miała wpływu na wysokość aktywów netto Banku na moment wprowadzenia, tj. na dzień 1 stycznia 2022 r., jak również na wartość aktywów netto w okresie porównawczym, tj. na dzień 1 stycznia 2021 r. oraz 31 grudnia 2021 r.

Zmiana (2): Zmiana prezentacji wybranych pozycji rachunku zysków i strat

W celu przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej Banku , w jak najbardziej przejrzysty sposób, a także zapewnienia najwyższej wartości informacyjnej dla odbiorców sprawozdań finansowych Banku, Bank postanowił wyodrębnić pozycję "Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie" w rachunku zysków i strat.

Rachunek zysków i strat

za okres: 1.01.2021-30.06.2021
przed zmiana (1) zmiana (2) po
Przychody odsetkowe oraz o charakterze zbliżonym do odsetek 2 212 449 - (1 511) 2 210 938
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych
w zamortyzowanym koszcie 1 782 146 - (1 511) 1 780 635
Przychody odsetkowe od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez - -
inne całkowite dochody 424 401 424 401
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów wycenianych w
wartości godziwej przez wynik finansowy 5 902 - - 5 902
Koszty odsetkowe (117 306) - - (117 306)
Wynik z tytułu odsetek 2 095 143 - (1 511) 2 093 632
Przychody prowizyjne 1 176 962 - - 1 176 962
Koszty prowizyjne (143 913) - - (143 913)
Wynik z tytułu prowizji 1 033 049 - - 1 033 049
Przychody z tytułu dywidend 269 227 - - 269 227
Wynik handlowy i rewaluacja 122 215 - - 122 215
Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 58 182 - - 58 182
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
wycenianych w zamortyzowanym koszcie - - 1 511 1 511
Pozostałe przychody operacyjne 51 411 (13 016) - 38 395
Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych (492 386) - - (492 386)
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych - (597 886) - (597 886)
Koszty operacyjne w tym: (2 221 046) 610 902 - (1 610 144)
- Koszty pracownicze i koszty działania (1 311 269) - - (1 311 269)
- Amortyzacja rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych (180 345) - - (180 345)
- Amortyzacja składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania (75 212) - - (75 212)
- Pozostałe koszty operacyjne (654 220) 610 902 - (43 318)
Podatek od instytucji finansowych (284 879) - - (284 879)
Zysk przed opodatkowaniem 630 916 - - 630 916
Obciążenie z tytułu podatku dochodowego (283 831) - - (283 831)
Zysk za okres 347 085 - - 347 085
Zysk na akcję
Podstawowy (zł/akcja) 3,40 - - 3,40
Rozwodniony (zł/akcja) 3,40 - - 3,40

1) zmiany wynikające ze zmian zasad rachunkowości

2) zmiany wynikające ze zmian prezentacji

Sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień: 31.12.2021
przed zmiana (1) po
Należności od klientów w tym: 125 449 130 (1 469 728) 123 979 402
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie 123 268 726 (1 469 728) 121 798 998
Aktywa razem 218 184 874 (1 469 728) 216 715 146
Pozostałe rezerwy 1 809 635 (1 469 728) 339 907
Zobowiązania razem 194 357 522 (1 469 728) 192 887 794

1) zmiany wynikające ze zmian zasad rachunkowości

na dzień: 1.01.2021
przed zmiana (1) po
Należności od klientów w tym: 119 077 346 ( 417 152) 118 660 194
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie 116 786 037 ( 417 152) 116 368 885
Aktywa razem 203 140 470 ( 417 152) 202 723 318
Pozostałe rezerwy 670 645 ( 417 152) 253 493
Zobowiązania razem 177 717 626 ( 417 152) 177 300 474

1) zmiany wynikające ze zmian zasad rachunkowości

Sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych

za okres: 1.01.2021 - 30.06.2021
przed zmiana (1) po
Zmiany:
Stanu rezerw 534 512 (503 510) 31 002
Stanu należności od klientów (352 931) 503 510 150 579

1) zmiany wynikające ze zmian zasad rachunkowości

2.6. Zastosowanie szacunków

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga od kierownictwa dokonania subiektywnych ocen, szacunków i przyjęcia założeń, które wpływają na stosowane zasady rachunkowości oraz na prezentowane kwoty aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów.

Szacunki i założenia dokonywane są w oparciu o dostępne dane historyczne oraz szereg innych czynników, które są uważane za właściwe w danych warunkach. Wyniki tworzą podstawę do dokonywania szacunków odnośnie wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, których nie da się określić w jednoznaczny sposób na podstawie innych źródeł.

Szacunki i założenia podlegają bieżącym przeglądom. Zmiany w szacunkach są rozpoznawane w okresie, w którym ich dokonano pod warunkiem, że dotyczyły one tylko tego okresu lub w okresie, w którym je dokonano i okresach przyszłych, jeśli wpływają one zarówno na bieżący jak i przyszłe okresy.

Najistotniejsze szacunki dokonywane przez Santander Bank Polska S.A.

Najistotniejsze szacunki obejmują:

  • Odpisy na oczekiwane straty kredytowe
  • Wartość godziwą instrumentów finansowych
  • Szacunki dotyczące spraw spornych
  • Szacunki dotyczące ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych

Podejście MSSF 9 do szacowania odpisów z tytułu strat kredytowych bazuje na wyznaczaniu oczekiwanych strat kredytowych (expected credit loss ECL). Odpisy z tytułu ECL odzwierciedlają nieobciążoną i ważoną prawdopodobieństwem kwotę, którą ustala się, oceniając szereg możliwych wyników, wartość pieniądza w czasie oraz racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań na dzień sprawozdawczy, dotyczące przeszłych zdarzeń, obecnych warunków i prognoz dotyczących przyszłych warunków gospodarczych. Odpisy z tytułu ECL są mierzone w kwocie równej ECL w horyzoncie 12-miesięcznym

albo ECL w horyzoncie pozostałego czasu życia instrumentu jeżeli zidentyfikowano dla nich istotny wzrost ryzyka kredytowego od momentu rozpoznania (Koszyk 2) lub utratę wartości (Koszyk 3). W związku z powyższym model ECL wymaga dokonania szeregu ocen i szacunków elementów obarczonych niepewnością, w szczególności w zakresie:

  • pomiaru ECL w horyzoncie 12 miesięcznym albo pozostałego czasu życia instrumentu,
  • określenia, kiedy następuje zdarzenie istotnego wzrostu ryzyka kredytowego,
  • określenia przyszłych zdarzeń (forward looking) oraz ich prawdopodobieństwa, które są odzwierciedlone w oszacowaniu ECL.

W rezultacie odpisy z tytułu ECL są szacowane z wykorzystaniem złożonego modelu stworzonego z wykorzystaniem wielu informacji i wielu technik statystycznych. Struktura modeli wykorzystywanych w celu oszacowania ECL uwzględnia modele dla następujących parametrów:

  • PD Probability of Default, tj. szacunek prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w danym horyzoncie czasowym (12-miesięcznym lub na całe życie);
  • LGD Loss Given Default, tj. część ekspozycji, która nie zostałaby odzyskana w przypadku zmaterializowania się zdarzenia niewykonania zobowiązania;
  • EAD Exposure at Default, tj. oczekiwana wielkość ekspozycji w przypadku zmaterializowana się zdarzenia niewykonania zobowiązania w horyzoncie 12-miesięcy lub całego okresu życia.

Zmiany w powyższych szacunkach i strukturze modeli mogą mieć istotny wpływ na poziom odpisów z tytułu ECL.

MSSF 9 uzależnia sposób rozpoznawania strat oczekiwanych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu rozpoznania ekspozycji. Standard wprowadza trzy podstawowe etapy/koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych:

  • Koszyk 1 w którym są klasyfikowane ekspozycje dla których od momentu rozpoznania nie nastąpiły istotne zmiany ryzyka rozumiane, jako wzrost prawdopodobieństwa przeklasyfikowania do portfela z utratą wartości (Koszyk 3). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy.
  • Koszyk 2 w którym są klasyfikowane ekspozycje, dla których od momentu rozpoznania nastąpił istotny wzrost ryzyka, ale jeszcze nie uprawdopodobniło się zdarzenie niewywiązania się z zobowiązania. Dla takich ekspozycji straty oczekiwane będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji.
  • Koszyk 3 w którym są klasyfikowane ekspozycje, dla których zmaterializowało się zdarzenia niewykonania zobowiązania (zaistniały przesłanki utraty wartości). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji.

Dla celów oceny ECL w podejściu portfelowym, aktywa finansowe są grupowane według podobnych charakterystyk ryzyka kredytowego, które wskazują na zdolność dłużnika do spłaty całości zobowiązania zgodnie z warunkami umowy (np. na podstawie oceny ryzyka kredytowego stosowanego przez Santander Bank Polska S.A lub procesu oceny według przyjętej skali z uwzględnieniem typu składnika aktywów, branży, położenia geograficznego, rodzaju zabezpieczenia, opóźnienia w spłacie i innych istotnych czynników). Wybrane cechy charakterystyczne są istotne z punktu widzenia oceny przyszłych przepływów pieniężnych dla grup takich aktywów, gdyż wskazują, jaka jest zdolność dłużników do spłaty wszystkich wymaganych kwot zgodnie z warunkami umowy dotyczącej składnika aktywów będącego przedmiotem oceny. Systemy klasyfikacji kredytowej zostały opracowane wewnętrznie i są stale ulepszane, np. poprzez zewnętrzną analizę wskaźnikową pozwalającą na lepsze zastosowanie wyżej wymienionych wskaźników do oszacowania odpisu aktualizującego.

Wyliczenie ECL w podejściu indywidualnym odbywa się w oparciu o wyliczenie sumy ważonych prawdopodobieństwem odpisów aktualizujących obliczonych dla wszystkich możliwych scenariuszy odzysku w zależności od aktualnie realizowanej dla danego klienta strategii odzysku.

W ramach analizy scenariuszowej wykorzystywane są przede wszystkim następujące strategie/scenariusze:

  • Odzysk z prowadzonej działalności operacyjnej / refinansowania / wsparcia kapitałowego;
  • Odzysk ze sprzedaży zabezpieczenia w trybie dobrowolnym;
  • Odzysk w procesie egzekucji;
  • Odzysk w ramach upadłości układowej / postępowania naprawczego / upadłości likwidacyjnej;
  • Odzysk w ramach przejęcia zadłużenia / aktywa / sprzedaży wierzytelności
  • Odzysk w ramach restrukturyzacji prawnej

Ponadto dla ekspozycji klasyfikowanych, jako POCI (purchased or originated credit impaired) – czyli zakupionych lub powstałych składników aktywów finansowych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe – oczekiwane straty są rozpoznane w horyzoncie pozostałego czasu życia. Do utworzenia takiego aktywa dochodzi w sytuacji rozpoznania aktywa z utratą wartości, a klasyfikacja POCI utrzymywana jest w całym okresie życia aktywa.

Aktywa kredytowe z utratą wartości

Aktywa kredytowe z utratą wartości są to aktywa z Koszyka 3 lub POCI. Składnik aktywów finansowych lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość wtedy i tylko wtedy, gdy istnieją obiektywne dowody utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów, a zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące utratę wartości ma wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wynikające ze składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe.

Wskazanie pojedynczego zdarzenia, powodującego utratę wartości może nie być możliwe, utratę wartości może raczej spowodować złożony efekt kilku zdarzeń. Do obiektywnych dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów zalicza się uzyskane informacje dotyczące następujących zdarzeń:

  • znaczące trudności finansowe emitenta lub dłużnika;
  • niedotrzymanie warunków umowy,; np. opóźnienie w spłacie odsetek lub należności głównej powyżej 90 dni w kwocie przekraczającej: progi bezwzględne materialności (400 zł dla w przypadku ekspozycji indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw oraz 2000 zł dla klientów biznesowych i korporacyjnych) oraz jednocześnie progi względne (powyżej 1% kwoty przeterminowanej w stosunku do kwoty bilansowej);
  • przyznanie dłużnikowi przez Santander Bank Polska S.A., ze względów ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych dłużnika, udogodnienia, którego w innym wypadku Santander Bank Polska S.A. by nie udzielił, które spełniają kryteria:
    • (1) Transakcje restrukturyzowane w okresie warunkowym, które spełniają kryteria przeklasyfikowania do kategorii Koszyk 3 (ilościowe i/lub jakościowe)
    • (2) Transakcje restrukturyzowane w okresie warunkowym poprzednio klasyfikowane jako niepracujące, które zostały zrefinansowane lub zrestrukturyzowane lub są przeterminowane o więcej niż 30 dni z powodu zaobserwowanych trudności finansowych klienta.
    • (3) Transakcje restrukturyzowane, w ramach których zastosowano klauzule umowne powodujące odroczenie płatności poprzez karencję w spłacie kapitału przez okres dłuższy niż dwa lata.
    • (4) Transakcje restrukturyzowane obejmujące umorzenie zobowiązań, okresy karencji w spłacie odsetek lub spłacane w ratach bez odsetek umownych.
    • (5) Transakcje restrukturyzowane, w ramach których nastąpiła zmiana wartości bieżącej netto przepływów pieniężnych (NPV) o co najmniej 1% w stosunku do wartości NPV przed zastosowaniem działań restrukturyzacyjnych
    • (6) Transakcje, w ramach których zastosowano:
      • o nieadekwatne harmonogramy spłat (początkowe albo późniejsze, gdy je stosowano), z czym wiążą się m.in. powtarzające się sytuacje nieprzestrzegania harmonogramu, zmiany harmonogramu spłat w celu uniknięcia sytuacji nieprzestrzegania go, lub
      • o harmonogram spłat opierający się na oczekiwaniach, niepopartych prognozami makroekonomicznymi lub wiarygodnymi założeniami co do kredytobiorcy pod względem jego zdolności lub gotowości do spłaty.
    • (7) Transakcje, w przypadku których Bank posiada uzasadnione wątpliwości co do prawdopodobieństwa dokonania płatności przez klienta
  • wysoce prawdopodobna upadłość dłużnika, postępowanie sanacyjne, układowe lub inna reorganizacja finansowa dłużnika;
  • zanik aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych ze względu na trudności finansowe;
  • ekspozycje objęte moratorium ustawowym tzw. Tarcza 4.0 ( Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym COVID-19) – zastosowanie moratorium na podstawie deklaracji o utracie źródła dochodu.

W przypadku ekspozycji z utratą wartości (Koszyk 3) istnieje możliwość przeklasyfikowania ekspozycji do Koszyka 2 lub 1, gdy ustąpiły przesłanki powodujące klasyfikację do Koszyka 3 (w szczególności nastąpiła poprawa sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy) oraz dodatkowo po upłynięciu okresu kwarantanny (prawidłowej obsługi rozumianej jako brak opóźnień w spłacie powyżej 30 dni), przy czym:

  • W przypadku ekspozycji klientów indywidualnych okres kwarantanny wynosi 180 dni.
  • W przypadku klientów małych i średnich przedsiębiorstw okres kwarantanny wynosi 180 dni, dodatkowo dla części klientów wymagana jest ocena sytuacji finansowej i zdolności kredytowej klienta. Brak możliwości ponownej klasyfikacji do Koszyka 1 lub 2 następuje jednak w przypadku identyfikacji: oszustwa, śmierci kredytobiorcy, zaprzestania działalności, upadłości, likwidacji, wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego.

  • W przypadku klientów biznesowych i korporacyjnych okres kwarantanny wynosi 92 dni, wymagana jest również pozytywna ocena kondycji finansowej (Bank uznaje wszystkie pozostałe płatności za możliwe do odzyskania w terminie wynikającym z umowy). Brak możliwości powrotu do Koszyka 1 lub 2 w przypadku identyfikacji oszustwa, zaprzestania prowadzenia działalności, wszczęcia postępowań prawnych: restrukturyzacyjnego, upadłościowego, likwidacyjnego.
  • Dodatkowo w przypadku podejmowania przez Bank działań restrukturyzacyjnych (w tym ekspozycje objęte moratorium ustawowym tzw. Tarcza 4.0) i klasyfikacji Klienta do Koszyka 3, przeklasyfikowanie do Koszyka 2 następuje po co najmniej 365 dniach (licząc od późniejszej z dat: restrukturyzacji bądź przeklasyfikowania do portfela niepracującego) regularnych płatności, spłacenia przez klienta kwoty wcześniej przeterminowanej/spisanej (o ile wystąpiła) oraz po stwierdzeniu iż nie ma obaw co do dalszej spłaty całości zadłużenia zgodnie z ustalonymi warunkami restrukturyzacji.

Zmiany w klasyfikacji wynikające z Rekomendacji R

Santander Bank Polska S.A. od stycznia 2022 roku dostosował zasady klasyfikacji ekspozycji do nowych wytycznych wynikających z rekomendacji R KNF. Główne zmiany w klasyfikacji ekspozycji dotyczą sytuacji gdy:

  • Bank posiada wobec dłużnika ekspozycje bilansowe, które są przeterminowane o ponad 90 dni i które stanowią ponad 20% wszystkich ekspozycji bilansowych wobec tego dłużnika, wszystkie ekspozycje bilansowe i pozabilansowe wobec tego dłużnika uznaje się za niepracujące
  • opóźnienie w spłacie dla danej ekspozycji przekraczające 90 dni w sytuacji gdy dla danej ekspozycji nie zostało spełnione kryterium istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego skutkuje klasyfikacją do koszyka 2

Istotny wzrost ryzyka kredytowego

Jednym z kluczowych elementów MSSF 9 jest identyfikacja istotnego wzrostu ryzyka kredytowego decydującego o klasyfikacji do Koszyka 2. Santander Bank Polska S.A. wypracował szczegółowe kryteria definicji istotnego wzrostu poziomu ryzyka bazujące na następujących głównych założeniach:

  • Jakościowych:
    • Objęcie klienta dedykowanymi strategiami monitoringu będącymi konsekwencją zidentyfikowania sygnałów wczesnego ostrzegania świadczących o istotnym wzroście ryzyka kredytowego
    • Działania restrukturyzacyjne związane z udzieleniem klientom udogodnień wymuszonych ich trudną sytuacją finansową
    • Opóźnienie w spłacie zgodnie z kryteriami standardu tj. 30 dni przeterminowania połączone z progiem materialności
  • Ilościowych:
    • Metoda bufora ryzyka bazująca na porównaniu krzywych prawdopodobieństwa niewypłacalności w horyzoncie aktualnego pozostałego czasu życia ekspozycji według oceny poziomu ryzyka na moment rozpoznania ekspozycji i na datę raportową. Bufor ryzyka ustalany jest, jako wartość względna dla każdej ekspozycji w oparciu o ocenę ryzyka wynikającą z modeli wewnętrznych i pozostałych parametrów ekspozycji wpływających na ocenę Banku, czy znaczący wzrost ryzyka mógł wystąpić w odniesieniu do momentu początkowego rozpoznania ekspozycji (parametry te biorą pod uwagę typy produktu, strukturę terminową jak również rentowność). Metodologia bufora ryzyka została przygotowana wewnętrznie i opiera się na informacjach zebranych w trakcie procesów decyzyjnego oraz ustalania transakcji.

Fakt objęcia ekspozycji wsparciem Funduszu Wsparcia Kredytobiorców jest traktowany jako działanie restrukturyzacyjne i stanowi przesłankę istotnego wzrostu ryzyka kredytowego (Koszyk 2), a w uzasadnionych przypadkach (wcześniej zidentyfikowana utrata wartości, opóźnienie w spłacie powyżej 30 dni, kolejne działanie restrukturyzacyjne, brak możliwości obsługi zadłużenia wg bieżącego harmonogramu) stanowi przesłankę utarty wartości (Koszyk 3).

W przypadku ekspozycji znajdujących się w Koszyku 2 istnieje możliwość przeklasyfikowania do Koszyka 1, bez dodatkowego okresu kwarantanny, wówczas gdy ustały przesłanki wskazujące na istotny wzrost ryzyka w odniesieniu do momentu początkowego ujęcia aktywa, tzn. gdy zachodzą równocześnie warunki: sytuacja klienta nie wymaga intensywnego monitoringu ze strony Banku, Bank nie prowadzi działań restrukturyzacyjnych wobec ekspozycji, ekspozycja nie posiada opóźnień w spłacie ponad 30 dni na istotną kwotę, brak karencji z tytułu Tarczy 4.0, oraz brak wzrostu ryzyka wg metody buforu ryzyka.

Santander Bank Polska S.A. nie identyfikuje ekspozycji o niskim ryzyku kredytowym zgodnie z regułami wynikającymi z standardu MSSF 9, który pozwala na rozpoznanie oczekiwanych 12-miesięcznych strat nawet przy znacznym wzroście ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia.

Pomiar ECL

Drugim kluczowym elementem MSSF 9 jest podejście do szacowania parametrów ryzyka. Santander Bank Polska S.A. na potrzeby szacowania odpisów z tytułu strat oczekiwanych wykorzystuje własne oszacowania parametrów ryzyka bazujące na modelach

wewnętrznych. Oczekiwane straty kredytowe stanowią sumę iloczynów indywidualnych dla każdej ekspozycji oszacowanych wartości parametrów PD, LGD i EAD w poszczególnych okresach (w zależności od koszyka w horyzoncie 12 miesięcy lub czasu życia) zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Oszacowane parametry zgodnie z założeniami MSSF 9 podlegają korekcie z tytułu scenariuszy makroekonomicznych, w tym celu Bank określa czynniki wpływające na poszczególne klasy aktywów, aby oszacować odpowiednią ewolucję parametrów ryzyka. Bank wykorzystuje scenariusze opracowywane wewnętrznie przez zespół analityczny, które podlegają aktualizacji w cyklu nie rzadszym niż półroczny. Modele i parametry stworzone na potrzeby MSSF 9 podlegają procesowi zarządzania modelami oraz podlegają kalibracji i walidacji. Narzędzia te są również wykorzystywane do procesu planowania finansowego.

Określenie przyszłych zdarzeń i ich prawdopodobieństwa

Przyszłe zdarzenia są odzwierciedlone zarówno w procesie szacowania strat z tytułu ECL jak i określenia istotnego wzrostu poziomu ryzyka kredytowego poprzez opracowanie odpowiednich scenariuszy makroekonomicznych, a następnie odzwierciedleniu ich w oszacowaniach parametrów dla każdego ze scenariusza. Finalna wartości parametrów jak i ECL powstaje, jako średnioważona wartość parametrów ważona prawdopodobieństwem każdego ze scenariuszy. Bank wykorzystuje trzy rodzaje wewnętrznie przygotowywanych scenariuszy tzw. bazowy oraz dwa alternatywne, które odzwierciedlają prawdopodobne warianty scenariusza bazowego, przy czym jeden jest określany, jako optymistyczny, a drugi pesymistyczny.

Scenariusz bazowy

Rok 2022 wykazywał wciąż dużą dynamikę z bardzo wysoką inflacją i rosnącymi stopami procentowymi, kiedy dotknął go nowy szok: wojna w Ukrainie obciążająca polski eksport i pogłębiająca problemy po stronie podażowej, w tym rosnące ceny surowców i całkowite ograniczenie importu gazu ziemnego z Rosji. Szok wojenny i szok polityki pieniężnej spowodują obniżenie wzrostu gospodarczego, prawdopodobnie powodując recesję w drugiej połowie 2022 r., po której nastąpi umiarkowane odbicie. Jednak inflacja prawdopodobnie utrzyma się na wysokim poziomie przez dłuższy czas. W scenariuszu bazowym w 2022 r. oczekuje się wzrostu gospodarczego o 5%, głównie dzięki silnemu wzrostowi gospodarczemu w pierwszej połowie roku. W drugiej połowie 2022 r. gospodarka prawdopodobnie wejdzie w techniczną recesję, a następnie odbije się, wspierana również przez unijne fundusze odbudowy, których transfery będą jednak wymagały spełnienia pewnych warunków. Oczekuje się, że w 2023 r. wzrost PKB wyniesie 1,2%. CPI ma pozostać na wysokim poziomie, ze średnim wzrostem o 13,3% w 2022 i 9,2% w 2023 r.

Rząd odpowiedział na rosnącą inflację większą ilością bodźców fiskalnych (obniżki podatków, nowe świadczenia) i jest to jeden z czynników zwiększających trwałość inflacji. Środowisko wysokiej inflacji będzie sprzyjało wpływom budżetowym, więc po chwilowym wzroście deficytu w 2022 r. oczekiwana jest konsolidacja. NBP będzie kontynuował podwyżki stóp procentowych, sprowadzając główną stopę z 1,75% na koniec 2021 r. do 7,25% w I kw.2023 r. W dalszej kolejności NBP obniży stopy procentowe do 5,25%, ale utrzyma je na podwyższonym poziomie ze względu na podwyższoną inflację. Kurs EUR był pod wpływem negatywnych wstrząsów i dodatniego spreadu inflacji między Polską, a strefą euro. Przejściowo EUR osiągnął kurs 5,00 PLN w reakcji na wojnę w Ukrainie. Oczekuje się, że złoty nieco się umocni, ale generalnie pozostanie historycznie słaby powyżej 4,50 PLN za euro. Tendencja wzrostowa stóp procentowych osłabi popyt na kredyty, zwłaszcza na rynku hipotecznym i konsumenckim, podczas gdy popyt firm pozostanie w popandemicznym ożywieniu. Generalnie jednak oczekuje się, że dynamika kredytów pozostanie niska, co przełoży się również na słabszy wzrost depozytów. Jednak zmiana stóp procentowych spowoduje zasadniczą zmianę struktury depozytów, z silną tendencją wzrostową depozytów terminowych.

Scenariusz negatywny

Scenariusz spadkowy został zbudowany przy założeniu, że mimo zacieśnienia polityki pieniężnej inflacja będzie dalej rosła, co wywoła silniejszą reakcję NBP i osłabi gospodarkę mocniej niż oczekiwano w scenariuszu bazowym. Oczekuje się, że w 2023 r. gospodarka skurczy się o 1,0%, a następnie odbije o 2,0% w 2024 r. CPI pozostanie na poziomie dwucyfrowym w 2022 i 2023 r., a następnie spadnie do 8,2% w 2024 r.

Wysoka inflacja skłoni NBP do kontynuowania cyklu podwyżek, sprowadzając stopę referencyjną NBP do 9,0% w IV kw.22 r. Później NBP zareaguje na spowolnienie wzrostu gospodarczego, sprowadzając stopę do 4,0% w III kw.24 r. Słabsze wyniki gospodarcze i wysoka inflacja będą osłabiać złotego, średnio 4,60 za euro w 2023 i 2024 r. Niższa aktywność gospodarcza negatywnie wpłynie na popyt na kredyty w systemie bankowym, zwłaszcza w sektorze gospodarstw domowych, ponieważ firmy mogą dalej potrzebować płynności. Tempo wzrostu depozytów będzie malało.

Scenariusz pozytywny

Scenariusz wzrostowy został zbudowany przy założeniu, że szok podażowy ulegnie zanikowi w drugiej połowie 2022 r., zmniejszając prawdopodobieństwo wystąpienia nowych szoków inflacyjnych po stronie podażowej, co pozwoli na szybszy wzrost gospodarczy i mniej restrykcyjną politykę pieniężną. Oczekuje się, że w 2023 r. gospodarka wzrośnie o 3,2%, a następnie o 5,3% w 2024 r. CPI pozostanie na poziomie dwucyfrowym w 2022 i 2023 r., a następnie spadnie do 9,4% w 2024 r.

Wysoka inflacja skłoni NBP do kontynuowania cyklu podwyżek, sprowadzając stopę referencyjną NBP do 7,25% w IV kw.22 r. Później NBP dostosuje swoje stopy do 5,75% w III kw.2024 r. Lepsze wyniki gospodarcze będą wspierać złotego, jednak kurs EUR pozostanie

relatywnie wysoki ze względu na podwyższoną inflację, średnio 4,49 PLN za EUR w 2023 i 2024 r. Większa aktywność ekonomiczna pozytywnie wpłynie na popyt na kredyty, jednocześnie wysokie stopy zadziałają w przeciwnym kierunku powodując, że wzrost kredytów ogółem pozostanie umiarkowany, co przełoży się również na umiarkowany wzrost depozytów.

Scenariusz zastosowany na 2022.06.30 bazowy optymistyczny pesymistyczny
prawdopodobieństwo 60% 20% 20%
2022 średnia
kolejne
3 lata
2022 średnia
kolejne
3 lata
2022 średnia
kolejne
3 lata
PKB r/r 5,0% 2,8% 5,8% 4,4% 4,6% 1,2%
WIBOR 3M średnia 6,5% 6,2% 7,2% 7,0% 7,6% 5,7%
stopa bezrobocia % aktywnych 2,9% 3,2% 2,9% 2,8% 2,9% 3,4%
CPI r/r 13,3% 7,4% 13,3% 8,3% 14,2% 7,9%
EURPLN koniec okresu 4,55 4,53 4,52 4,49 4,59 4,59

Korekta zarządcza poziomu odpisów

Na koniec pierwszego półrocza 2022 roku oprócz odpisów z tytułu ECL będących wynikiem zaimplementowanego w systemie złożonego modelu kalkulacji, Santander Bank Polska S.A. utworzył również korekty zarządcze, aktualizujące poziom ryzyka o bieżące i spodziewane wydarzenia w przyszłości:

  • Rezerwa zarządcza dla portfeli detalicznych i portfela objętego ratingiem SME w kwocie 35 400 tys. zł związana z planowanym wprowadzeniem nowych modeli LGD w trzecim kwartale 2022 r (modele w trakcie walidacji).
  • Rezerwa zarządcza dla portfela kredytów hipotecznych PLN w kwocie 6 400 tys. zł z tytułu wysokiej niepewności co do przyszłego poziomu stóp procentowych.
  • Rezerwa zarządcza dla portfela kredytów gotówkowych w kwocie 14 400 tys. zł związanej z obserwowanym wzrostem udziału klientów Banku w firmach pożyczkowych (PSN).
  • Rezerwa zarządcza dla portfela SME w kwocie 11 400 tys. zł. z tytułu obserwowanego wzrostu zaległości w sektorze budowlanym i transportowym.
  • Rezerwa zarządcza dla portfela korporacyjnego w kwocie 20 000 tys. zł z tytułu szacowanego wpływu rosnących kosztów kredytobiorców na profil ryzyka portfela.

W drugim kwartale 2022 roku Bank dokonał przeglądu stosowanych parametrów ryzyka używanych do kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych, w szczególności zaktualizował stosowane systemowo scenariusze makroekonomiczne, w konsekwencji wycofano dotychczasową korektę zarządczą w wysokości 59 400 tys. zł, utworzoną w celu odzwierciedlenia wpływu pogorszenia perspektywy makroekonomicznej. Dokonano także przeglądu pozostałych korekt zarządczych. Łączna kwota wycofanych korekt wynosi 134 785 tys. zł.

Potencjalna zmienność poziomu oczekiwanych strat kredytowych

Istotną zmienność dla rachunku wyników mogą stanowić przeklasyfikowania do Koszyka 2 z Koszyka 1. Teoretyczne przeklasyfikowanie zadanego udziału ekspozycji z Koszyka 1 o najwyższym poziomie ryzyka do Koszyka 2 dla każdego typu ekspozycji skutkowałoby wzrostem odpisów o kwotę przedstawioną w poniższej tabeli wg stanu portfela na 30 czerwca 2022 roku.

zmiana poziomu odpisu (m PLN)
z tytułu
kredytów
przeklasyfikowania z Koszyka 1 do Koszyka 2 indywidualnych hipotecznych korporacyjnych Razem
1% 4,9 11,6 5,6 22,1
5% 29,5 40,6 28,4 98,5
10% 56,3 61,1 53,9 171,3

Powyższe szacunki oznaczają spodziewaną zmienność kwoty odpisów wynikającą ze zmian klasyfikacji ekspozycji pomiędzy Koszykiem 1 i 2, a skutkującej materialnymi zmianami pokrycia ekspozycji odpisami z tytułu różnych horyzontów rozpoznawania strat oczekiwanych. Zmiany prognoz wskaźników makroekonomicznych mogą skutkować istotnymi jednorazowymi efektami wpływającymi

na poziom utworzonych odpisów. Przyjęcie szacunków parametrów makroekonomicznych jedynie na poziomie jednego scenariusza (pesymistycznego lub optymistycznego) będzie skutkowało jednorazową zmianą odpisów na poziomie przedstawionym poniżej.

w mln zł zmiana poziomu odpisu
scenariusz 30.06.2022 31.12.2021
indywidualnych hipotecznych korporacyjnych Razem Razem
pesymistyczny 10,5 3,6 17,8 31,9 18,9
optymistyczny (19,3) (2,2) (18,1) (39,6) (18,7)

Szacunki dotyczące spraw spornych

Bank tworzy rezerwy na sprawy sporne zgodnie z wymogami MSR 37. Rezerwy na sprawy sporne są tworzone na podstawie oceny prawdopodobieństwa określonego wyroku sądowego oraz kwoty do zapłaty. Wynik z tytułu rezerw na sprawy sporne prezentowany jest w pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych.

Szczegóły przedstawiające wartość rezerw znajdują się w notach 29,32 oraz 33.

Szacunki dotyczące ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych

W związku ze zmieniającą się sytuacją prawną kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych i materializacją ryzyka braku możliwości odzyskania pełnych harmonogramowych przepływów dla tego portfela, Santander Bank Polska szacuje wpływ ww. ryzyka prawnego na przyszłe przepływy pieniężne.

Ryzyko prawne szacowane jest w oparciu o szereg założeń, z uwzględnieniem: specyficznego horyzontu czasowego, szeregu prawdopodobieństw takich jak prawdopodobieństwa możliwych rozstrzygnięć oraz prawdopodobieństwo zgłoszenia roszczeń przez kredytobiorców.

Ryzyko prawne jest szacowane indywidualnie dla każdej ekspozycji w przypadku istnienia sporu sądowego oraz portfelowo w przypadku jego braku.

Santander Bank Polska od początku 2022 roku uwzględnia wpływ ryzyka prawnego portfela kredytów hipotecznych w walutach obcych jako korektę w wartości bilansowej brutto tego portfela. W przypadku braku ekspozycji lub jej niewystarczającej wartości wpływ ryzyka prawnego prezentowany jest jako rezerwa na sprawy sporne kalkulowana zgodnie z MSR 37.

Wynik z tytułu ryzyka prawnego prezentowany jest w osobnej pozycji w rachunku zysków i strat " Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych"

W drugim kwartale 2022 roku, Bank rozpoznał 720 731 tys. zł kosztu z tytułu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych.

Bank będzie kontynuował monitorowanie tego ryzyka w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Szczegóły przedstawiające wpływ ww. ryzyka na poszczególne pozycje sprawozdania oraz przyjęte założenia do ich kalkulacji znajdują się odpowiednio w nocie 29 oraz 33.

2.7. Osądy mogące istotnie wpłynąć na kwoty ujęte w sprawozdaniu finansowym

W trakcie stosowania zasad rachunkowości kierownictwo Santander Bank Polska S.A. dokonuje różnych ocen i osądów, mogących istotnie wpłynąć na kwoty ujęte w sprawozdaniach finansowych.

W dniu 14 lipca 2022 r. Prezydent RP podpisał Ustawę o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, mającą na celu m.in. pomoc dla osób spłacających kredyty hipoteczne w postaci tzw. "wakacji kredytowych".

Na dzień bilansowy, tj. 30 czerwca 2022 r., nie istniała ostateczna i precyzyjna wersja przepisów regulujących aspekt wakacji kredytowych, co jest warunkiem koniecznym umożliwiającym rzetelne oszacowanie wpływu przepisów na sytuację finansową Banku. Z związku z powyższym Bank zastosował osąd i postanowił rozpoznać wpływ wakacji kredytowych w dniu ustanowienia przepisów prawa w lipcu 2022 r. W lipcu 2022 r. wpływ zostanie rozpoznany jako jednorazowa korekta wartości bilansowej brutto kredytów hipotecznych w korespondencji z pomniejszeniem przychodu odsetkowego. Po uchwaleniu, przepisy regulują terminy i/lub kwoty umownych przepływów pieniężnych, które kredytodawca jest w stanie prawnie wyegzekwować, co skutkuje zmianą wartości bilansowej brutto kredytów.

Szczegóły opisane zostały w nocie 43.

2.8. Zmiany zasad rachunkowości

Santander Bank Polska S.A. spójnie stosował przyjęte zasady rachunkowości zarówno za okres sprawozdawczy, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe, jak i za okres porównawczy poza zmianami wynikającymi ze zmiany polityki rachunkowości w zakresie ryzyka prawnego kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych oraz zmian prezentacyjnych opisanych w nocie 2.5.

3. Sprawozdawczość według segmentów działalności

Sprawozdawczość według segmentów działalności została zaprezentowana w "Skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2022 r." opublikowanym dnia 28 lipca 2022 r.

4. Zarządzanie ryzykiem

Informacje dotyczące zarządzania ryzykiem, które zostały przedstawione w "Skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2022 r." zawierają wszystkie istotne informacje stanowiące jednocześnie dane objaśniające do niniejszego skróconego śródrocznego jednostkowego sprawozdania finansowego Banku.

5. Zarządzanie kapitałem

Informacje dotyczące zarządzania kapitałem zostały przedstawione w "Informacji w zakresie adekwatności kapitałowej Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. na dzień 30 czerwca 2022 r."

6. Wynik z tytułu odsetek

Przychody odsetkowe i o charakterze zbliżonym 1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
do odsetek z tytułu: 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych
w zamortyzowanym koszcie
2 371 712 3 954 890 900 725 1 780 635
Należności od podmiotów gospodarczych 814 119 1 356 083 323 295 641 272
Należności od klientów indywidualnych, w tym: 1 350 457 2 319 516 577 895 1 139 201
Należności z tytułu kredytów hipotecznych 840 909 1 382 407 271 182 534 585
Należności od banków 87 440 115 109 (1 710) (2 771)
Należności sektora budżetowego 6 369 9 281 1 134 2 491
Należności z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu 42 574 64 986 111 442
Dłużnych papierów wartościowych 70 650 87 442 - -
Odsetki od IRS -zabezpieczających 103 2 473 - -
Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
506 645 884 571 213 999 424 401
Należności od podmiotów gospodarczych 30 134 45 741 12 832 24 149
Dłużnych papierów wartościowych 476 511 838 830 201 167 400 252
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy
14 358 26 121 3 326 5 902
Należności od podmiotów gospodarczych 1 354 2 019 207 414
Należności od klientów indywidualnych 8 728 16 611 2 611 5 370
Dłużnych papierów wartościowych 4 276 7 491 508 118
Razem przychody 2 892 715 4 865 582 1 118 050 2 210 938
Koszty odsetkowe z tytułu: 1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
1.04.2021-
30.06.2021
1.01.2021-
30.06.2021
Koszty odsetkowe od zobowiązań finansowych wycenianych
w zamortyzowanym koszcie
(354 923) (485 999) (53 678) (117 306)
Zobowiązań wobec klientów indywidualnych (76 901) (95 085) (9 978) (25 937)
Zobowiązań wobec podmiotów gospodarczych (128 647) (172 083) (2 385) (6 338)
Zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych
z udzielonym przyrzeczeniem odkupu
(45 079) (64 890) 383 486
Zobowiązań wobec sektora budżetowego (36 589) (52 175) (56) (769)
Zobowiązań wobec banków (13 968) (18 859) (909) (2 171)
Zobowiązań leasingowych (3 995) (7 573) (4 051) (8 499)
Zobowiązań podporządkowanych i emisji papierów wartościowych (49 744) (75 334) (21 171) (43 230)
Odsetki od IRS -zabezpieczających - - (15 511) (30 848)
Razem koszty (354 923) (485 999) (53 678) (117 306)
Wynik z tytułu odsetek 2 537 792 4 379 583 1 064 372 2 093 632

7. Wynik z tytułu prowizji

1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
Przychody prowizyjne 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Usługi elektroniczne i płatnicze 66 956 130 184 60 473 118 974
Obsługa rachunków i obrót pieniężny 106 624 224 142 94 268 191 889
Prowizje walutowe 177 671 360 426 136 633 256 447
Prowizje od kredytów: w tym prowizje od faktoringu i pozostałe 94 686 177 908 72 634 163 053
Prowizje ubezpieczeniowe 28 701 57 137 22 133 42 340
Prowizje z działalności maklerskiej 27 872 72 475 29 891 74 693
Karty kredytowe 22 096 42 224 21 054 40 321
Prowizje kartowe (karty debetowe) 98 751 183 314 87 007 172 242
Gwarancje i poręczenia 24 776 51 673 26 826 53 047
Organizowanie emisji 2 651 5 490 15 645 21 363
Opłaty dystrybucyjne 15 593 34 589 22 360 42 593
Razem 666 377 1 339 562 588 924 1 176 962
1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
Koszty prowizyjne 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Usługi elektroniczne i płatnicze
Prowizje z działalności maklerskiej
(18 363)
(3 174)
(32 674)
(8 157)
(13 696)
(3 595)
(26 215)
(8 917)
Karty kredytowe (1 729) (3 223) (1 869) (3 372)
Prowizje kartowe (karty debetowe) (30 510) (50 845) (24 504) (45 602)
Prowizje za pośrednictwo w udzielaniu kredytów (8 046) (23 105) (14 168) (22 695)
Prowizje ubezpieczeniowe (4 408) (8 786) (4 420) (8 494)
Prowizje od umów leasingowych (245) (383) (151) (229)
Pozostałe (41 970) (69 545) (14 435) (28 389)
Razem (108 445) (196 718) (76 838) (143 913)

8. Wynik handlowy i rewaluacja

Wynik handlowy i rewaluacja 1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
1.04.2021-
30.06.2021
1.01.2021-
30.06.2021
Pochodne instrumenty finansowe (140 363) (122 668) 220 156 328 808
Walutowe operacje międzybankowe 89 395 115 168 (165 127) (218 694)
Wynik na sprzedaży kapitałowych inwestycyjnych aktywów finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
(13 132) (6 908) 17 746 28 847
Wynik na sprzedaży dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości
godziwej przez wynik finansowy
20 504 29 831 (17 421) (14 284)
Zmiana wartości godziwej należności kredytowych obowiązkowo wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy
6 770 3 411 (1 093) (2 462)
Razem (36 826) 18 834 54 261 122 215

Powyższe kwoty zawierają w sobie korektę z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta (CVA,DVA) w kwocie 11 198 tys. zł za pierwsze półrocze 2022 r., 8 724 tys. zł. za drugi kwartał 2022 r. oraz w kwocie 5 126 tys. zł za pierwsze półrocze 2021 r., 2 251 tys. zł za drugi kwartał 2021 r .

9. Wynik na pozostałych instrumentach finansowych

Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
1.04.2021-
30.06.2021
1.01.2021-
30.06.2021
Wynik na sprzedaży dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
- - 10 005 34 656
Wynik na sprzedaży kapitałowych inwestycyjnych aktywów finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy
- - 8 148 8 148
Zmiana wartości godziwej inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy
(14 389) (11 756) 18 294 11 150
Odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych (1 066) (1 066) (4 015) (4 015)
Razem wynik na instrumentach finansowych (15 455) (12 822) 32 432 49 939
Zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających 415 785 578 645 40 250 162 971
Zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczanych (434 479) (598 828) (36 192) (154 728)
Razem wynik na instrumentach zabezpieczających i zabezpieczanych (18 694) (20 183) 4 058 8 243
Razem (34 149) (33 005) 36 490 58 182

10. Pozostałe przychody operacyjne

Pozostałe przychody operacyjne 1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
1.04.2021-
30.06.2021
1.01.2021-
30.06.2021
Przychody z tytułu sprzedaży usług 6 569 15 388 4 210 7 776
Rozwiązania rezerw na zobowiązania sporne oraz inne aktywa 1 137 2 499 3 729 4 686
Przychody z tytułu odzyskanych należności (przedawnionych, umorzonych
i nieściągalnych)
20 26 27 48
Wynik z tytułu sprzedaży lub likwidacji składników majątku trwałego i aktywów
do zbycia
- - 4 183 2 933
Rozliczenie umów leasingowych - - 74 1 213
Otrzymane odszkodowania, kary i grzywny 338 741 282 479
Przychody z tytułu modyfikacji umów leasingu 1 882 1 882 10 783 11 901
Przychody z tytułu otrzymanych odszkodowań od ubezpieczyciela 4 1 000 342 956
Pozostałe 3 148 5 470 4 777 8 403
Razem 13 098 27 006 28 407 38 395

* szczegóły opisane zostały w nocie 29

11. Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych

Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności 1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
wycenianych w zamortyzowanym koszcie 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Odpis na należności od banków 3 (18) 7 8
Koszyk 1 3 (18) 7 8
Koszyk 2 - - - -
Koszyk 3 - - - -
POCI - - - -
Odpis na należności od klientów (100 994) (234 973) (186 242) (497 781)
Koszyk 1 (15 941) (76 918) (34 569) (33 866)
Koszyk 2 (20 348) (58 655) 66 682 41 773
Koszyk 3 (78 932) (136 894) (218 712) (515 577)
POCI 14 227 37 494 357 9 889
Przychód z tytułu należności odzyskanych (3 071) (4 508) (2 724) (1 460)
Koszyk 1 - - - -
Koszyk 2 - - - -
Koszyk 3 (3 071) (4 508) (2 724) (1 460)
POCI - - - -
Odpis na kredytowe zobowiązania pozabilansowe (6 190) 3 595 1 160 6 847
Koszyk 1 (2 421) 3 983 (1 026) (2 831)
Koszyk 2 (1 209) 1 331 684 2 126
Koszyk 3 (2 560) (1 719) 1 502 7 552
POCI - - - -
Razem (110 252) (235 904) (187 799) (492 386)

12. Koszty pracownicze

1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
Koszty pracownicze 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Wynagrodzenia i premie (303 111) (591 081) (267 511) (540 558)
Narzuty na wynagrodzenia (55 152) (110 778) (48 555) (100 671)
Koszty składek z tytułu Pracowniczych Planów Kapitałowych (1 964) (3 778) (1 787) (3 516)
Koszty świadczeń socjalnych (6 641) (13 626) (6 500) (12 656)
Koszty szkoleń (1 890) (3 289) (1 612) (2 913)
Razem (368 758) (722 552) (325 965) (660 314)

13. Koszty działania

1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
Koszty działania 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Koszty utrzymania budynków (26 399) (50 600) (23 749) (47 871)
Koszty z tytułu leasingów krótkoterminowych (1 998) (3 974) (2 096) (4 461)
Koszty z tytułu leasingów aktywów o niskiej wartości (295) (607) (361) (661)
Koszty związane ze zmiennymi opłatami leasingowymi nieujętymi w wycenie
zobowiązań z tytułu leasingu
(162) (676) (38) (126)
Koszty z tytułu podatku VAT nie podlegającego odliczeniu (8 208) (16 986) (9 903) (19 828)
Marketing i reprezentacja (27 377) (46 264) (24 261) (38 538)
Eksploatacja systemów informacyjnych (91 705) (181 064) (76 047) (150 524)
Koszty ponoszone na rzecz BFG, KNF i KDPW (3 703) (259 922) (32 540) (199 844)
Koszty ponoszone na rzecz systemu ochrony (IPS)* (407 263) (407 263) - -
Opłaty pocztowe i telekomunikacyjne (13 956) (27 916) (10 747) (21 482)
Koszty konsultacji i doradztwa (13 186) (26 500) (19 066) (28 762)
Samochody i usługi transportowe oraz transport wartości (14 593) (26 964) (13 029) (25 324)
Koszty pozostałych usług obcych (36 266) (66 911) (27 931) (55 291)
Materiały eksploatacyjne, druki, czeki, karty (3 936) (7 769) (2 726) (5 874)
Pozostałe podatki i opłaty (9 830) (18 581) (9 066) (17 016)
Transmisja danych (4 827) (8 282) (2 065) (4 442)
Rozliczenia KIR, SWIFT (6 653) (13 010) (5 654) (11 803)
Koszty zabezpieczenia (5 086) (10 335) (5 641) (11 253)
Koszty remontów maszyn (866) (1 655) (1 601) (3 150)
Pozostałe (3 532) (6 298) (3 003) (4 705)
Razem (679 841) (1 181 577) (269 524) (650 955)

* szczegóły opisane zostały w nocie 38

14. Pozostałe koszty operacyjne

1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
Pozostałe koszty operacyjne 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Zawiązania rezerw na zobowiązania sporne i inne aktywa* (6 009) (8 955) (9 309) (13 396)
Odpisy z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości
niematerialnych objętych umowami leasingu oraz innych aktywów trwałych
(2 913) (5 383) (2 901) (11 684)
Wynik z tytułu sprzedaży lub likwidacji składników majątku trwałego i aktywów
do zbycia
3 375 162 - -
Koszty zakupu usług (4 311) (5 378) (1 114) (1 985)
Składki na rzecz organizacji o charakterze dobrowolnym (278) (593) (289) (473)
Zapłacone odszkodowania, kary i grzywny (20) (165) (8) (19)
Przekazane darowizny (1 000) (1 490) (3 500) (3 500)
Pozostałe (3 473) (6 959) (4 751) (12 261)
Razem (14 629) (28 761) (21 872) (43 318)

* szczegóły opisane zostały w nocie 29

15. Obciążenie z tytułu podatku dochodowego

1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
Obciążenie z tytułu podatku dochodowego 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Część bieżąca odnoszona do wyniku finansowego (200 354) (254 581) (118 168) (173 404)
Część odroczona odnoszona do wyniku finansowego (109 786) (382 446) (45 945) (113 232)
Korekta lat ubiegłych dotycząca części bieżącej i odroczonej (6 868) (6 868) 2 804 2 805
Ogółem obciążenie wyniku brutto (317 008) (643 895) (161 309) (283 831)
Uzgodnienie obciążenia wyniku finansowego przed opodatkowaniem 1.04.2022-
30.06.2022
1.01.2022-
30.06.2022
1.04.2021-
30.06.2021
1.01.2021-
30.06.2021
Zysk przed opodatkowaniem 995 004 2 120 105 461 383 630 916
Stawka podatku 19% 19% 19% 19%
Obciążenie podatkowe od zysku przed opodatkowaniem (189 051) (402 820) (87 663) (119 874)
Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu (6 951) (11 910) (4 121) (6 893)
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych (110 414) (134 489) (75 401) (104 528)
Opłaty na rzecz BFG 728 (46 524) (4 898) (35 404)
Podatek od instytucji finansowych (34 919) (67 077) (26 631) (54 127)
Przychody niepodatkowe 32 360 32 360 51 038 51 038
Koszty rezerw kredytowych niestanowiących kosztów uzyskania przychodu (2 862) (4 658) (3 911) (5 102)
Korekta podatku lat ubiegłych (6 868) (6 868) 2 806 2 806
Pozostałe 969 (1 909) (12 528) (11 747)
Ogółem obciążenie wyniku brutto (317 008) (643 895) (161 309) (283 831)
Podatek odroczony ujęty w innych całkowitych dochodach 30.06.2022 31.12.2021
Związany z wyceną inwestycyjnych dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
284 055 336 928
Związany z wyceną inwestycyjnych kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
(28 187) (31 641)
Związany z rachunkowością zabezpieczeń przepływów pieniężnych 63 449 5 089
Związany z wyceną programów określonych świadczeń (2 849) (2 849)
Razem 316 468 307 527

16. Gotówka i operacje z bankami centralnymi

Gotówka i operacje z bankami centralnymi 30.06.2022 31.12.2021
Gotówka 3 212 207 2 657 668
Rachunki bieżące w bankach centralnych 2 980 719 5 510 232
Razem 6 192 926 8 167 900

Santander Bank Polska S.A. utrzymuje na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim rezerwę obowiązkową naliczoną na podstawie wartości miesięcznego średniego stanu depozytów otrzymanych przez Banki i stopy rezerwy obowiązkowej, która do 29.11.2021 r. wynosiła 0,5 %.

W związku z decyzją Rady Polityki Pieniężnej z dnia 6.10.2021 r. stopa rezerwy obowiązkowej uległa podwyższeniu z 0,5% do 2,0% , miała ona zastosowanie począwszy od rezerwy obowiązkowej utrzymywanej od dnia 30.11.2021 r. naliczonej na podstawie danych z października 2021 r.

W dniu 8.02.2022 r. Rada Polityki podjęła decyzję o podwyższeniu stopy rezerwy obowiązkowej z 2,0% do 3,5% ma ona zastosowanie począwszy od rezerwy obowiązkowej utrzymywanej od dnia 31.03.2022 r.

Zgodnie z określonymi przepisami kwota naliczonej rezerwy pomniejszona jest o równowartość 500 tys. EUR.

17. Należności od banków

Należności od banków 30.06.2022 31.12.2021
Lokaty i kredyty 1 835 436 300 606
Rachunki bieżące 3 460 739 2 443 460
Należności brutto 5 296 175 2 744 066
Odpis na oczekiwane straty kredytowe (90) (72)
Razem 5 296 085 2 743 994

18. Aktywa, zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu

30.06.2022 31.12.2021
Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania
Pochodne instrumenty finansowe o charakterze handlowym 7 998 285 7 639 801 3 659 287 3 495 341
Transakcje stopy procentowej 5 603 934 5 469 578 2 275 127 2 269 494
Transakcje walutowe 2 394 351 2 170 223 1 384 160 1 225 847
Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe 772 461 - 361 679 -
Dłużne papiery wartościowe 749 383 - 313 350 -
Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 735 451 - 299 046 -
- obligacje 735 451 - 299 046 -
Pozostałe papiery wartościowe: 13 932 - 14 304 -
- obligacje 13 932 - 14 304 -
Kapitałowe papiery wartościowe 23 078 - 48 329 -
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży - 673 307 - 385 585
Razem 8 770 746 8 313 108 4 020 966 3 880 926

W pozycji aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu - pochodne instrumenty finansowe o charakterze handlowym zawarta jest zmiana wyceny z tytułu ryzyka kontrahenta w kwocie 1 089 tys. zł na 30.06.2022 r. oraz (8 097) tys. zł na 31.12.2021 r.

19. Pochodne instrumenty zabezpieczające

30.06.2022 31.12.2021
Pochodne instrumenty zabezpieczające Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania
Instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą 736 713 13 072 163 043 29 105
Instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne 24 845 1 952 508 - 1 612 719
Razem 761 558 1 965 580 163 043 1 641 824

Na dzień 30.06.2022 r. w pozycji pochodne instrumenty zabezpieczające – instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne zawarta jest korekta wyceny dnia pierwszego dla transakcji start forward CIRS w kwocie (4 883) tys. zł oraz (5 404) tys. zł. na 31.12.2021 r.

20. Należności od klientów

30.06.2022
Wyceniane
w wartości Wyceniane
godziwej w wartości
Wyceniane w przez inne godziwej
zamortyzowanym całkowite przez wynik
Należności od klientów koszcie dochody finansowy Razem
Należności od podmiotów gospodarczych 65 052 479 2 140 368 47 234 67 240 081
Należności od klientów indywidualnych, w tym: 70 162 739 - 239 589 70 402 328
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości* 52 480 852 - - 52 480 852
Należności od podmiotów sektora publicznego 631 109 - - 631 109
Pozostałe należności 73 540 - - 73 540
Należności brutto 135 919 867 2 140 368 286 823 138 347 058
Odpis na oczekiwane straty kredytowe (3 758 414) (5 528) - (3 763 942)
Razem 132 161 453 2 134 840 286 823 134 583 116

*Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 33 Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF

31.12.2021
Wyceniane w
zamortyzowanym
Wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
Wyceniane
w wartości
godziwej
przez wynik
Należności od klientów koszcie dochody finansowy Razem
Należności od podmiotów gospodarczych 55 967 496 1 732 895 49 199 57 749 590
Należności od klientów indywidualnych, w tym: 69 245 409 - 401 357 69 646 766
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości* 51 816 096 - - 51 816 096
Należności od podmiotów sektora publicznego 277 067 - - 277 067
Pozostałe należności 49 224 - - 49 224
Należności brutto 125 539 196 1 732 895 450 556 127 722 647
Odpis na oczekiwane straty kredytowe (3 740 198) (3 047) - (3 743 245)
Razem 121 798 998 1 729 848 450 556 123 979 402

*Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 33 Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF

Wartość bilansowa brutto
należności z tytułu
kredytów na nieruchomości
w walutach obcych przed
Wpływ ryzyka
prawnego dotyczącego
Wartość bilansowa brutto
należności z tytułu
kredytów na nieruchomości
w walutach obcych po
Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów uwzględnieniem kosztów kredytów hipotecznych uwzględnieniu kosztów
hipotecznych w walutach obcych ryzyka prawnego w walutach obcych ryzyka prawnego
30.06.2022
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach
obcych - korekta pomniejszająca wartość bilansową
należności
7 123 407 2 124 195 4 999 212
Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego
kredytów hipotecznych w walutach obcych
235 296
Razem 2 359 491
31.12.2021
Należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach
obcych - korekta pomniejszająca wartość bilansową
należności
7 277 559 1 469 728 5 807 831
Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego
kredytów hipotecznych w walutach obcych
128 043
Razem 1 597 771
Należności od podmiotów gospodarczych Odpis na
oczekiwane
straty
30.06.2022 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 57 558 113 (161 461) 57 396 652
Koszyk 2 4 393 915 (287 541) 4 106 374
Koszyk 3 2 833 714 (1 727 805) 1 105 909
POCI 266 737 (49 006) 217 731
Razem 65 052 479 (2 225 813) 62 826 666
Odpis na
oczekiwane
Należności od klientów indywidualnych straty
30.06.2022 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 65 717 171 (237 120) 65 480 051
Koszyk 2 2 293 644 (140 435) 2 153 209
Koszyk 3 1 827 137 (1 087 051) 740 086
POCI 324 787 (67 995) 256 792
Razem 70 162 739 (1 532 601) 68 630 138
Należności od podmiotów gospodarczych Odpis na
oczekiwane
straty
31.12.2021 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 48 895 196 (148 053) 48 747 143
Koszyk 2 3 901 379 (255 216) 3 646 163
Koszyk 3 2 951 940 (1 759 676) 1 192 264
POCI 218 981 (47 948) 171 033
Razem 55 967 496 (2 210 893) 53 756 603

Należności od klientów indywidualnych Odpis na
oczekiwane
straty
31.12.2021 Brutto kredytowe Netto
Koszyk 1 65 418 748 (210 974) 65 207 774
Koszyk 2 1 612 340 (146 467) 1 465 873
Koszyk 3 1 911 322 (1 099 884) 811 438
POCI 302 999 (71 980) 231 019
Razem 69 245 409 (1 529 305) 67 716 104
Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów wycenianych 1.01.2022- 1.01.2021-
w zamortyzowanym koszcie w okresie 30.06.2022 30.06.2021
Saldo odpisów na początek okresu (3 740 198) (4 106 731)
Odpisy/rozwiązania bieżącego okresu (268 093) (397 350)
Koszyk 1 (75 165) (32 299)
Koszyk 2 (58 655) 41 773
Koszyk 3 (136 895) (395 624)
POCI 2 622 (11 200)
Spisanie należności w ciężar rezerw/sprzedaż wierzytelności 195 616 389 039
Koszyk 1 - -
Koszyk 2 - -
Koszyk 3 195 616 389 039
POCI - -
Transfer 68 717 41 754
Koszyk 1 36 430 23 866
Koszyk 2 34 336 64 395
Koszyk 3 (2 879) (46 439)
POCI 830 (68)
Różnice kursowe (14 456) 10 364
Koszyk 1 (821) 611
Koszyk 2 (1 973) 1 428
Koszyk 3 (11 137) 7 916
POCI (525) 409
Stan na koniec okresu (3 758 414) (4 062 924)

21. Inwestycyjne aktywa finansowe

Inwestycyjne aktywa finansowe 30.06.2022 31.12.2021
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 44 704 468 67 138 415
Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 42 042 044 46 299 133
- obligacje 42 042 044 46 299 133
Papiery wartościowe banku centralnego: - 6 997 960
- bony - 6 997 960
Pozostałe papiery wartościowe: 2 662 424 13 841 322
- obligacje 2 662 424 13 841 322
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 114 000 113 733
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 14 740 412 1 421 272
Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 2 473 509 1 421 272
- obligacje 2 473 509 1 421 272
Pozostałe papiery wartościowe: 12 266 903 -
- obligacje 12 266 903 -
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 173 810 191 991
- nienotowane 173 810 191 991
Razem 59 732 690 68 865 411

Zmiana klasyfikacji portfela określonych obligacji

W I kwartale 2022 r. Zarząd Banku przeprowadził przegląd polityki zarządzania aktywami i pasywami.

Biorąc pod uwagę następujące zewnętrzne czynniki obserwowane w gospodarce i na rynkach, stanowiące istotną zmianę scenariusza dotyczącego inflacji i stóp procentowych w Polsce:

  • Bezprecedensowy wzrost oczekiwań inflacyjnych w ujęciu globalnym i lokalnym;
  • Znaczące przyspieszenie podwyżek stóp procentowych i oczekiwane dalsze podwyżki;
  • Rosyjską inwazję na Ukrainę mającą negatywny wpływ na wzrost gospodarczy oraz zwiększającą globalną presję inflacyjną;
  • Znacząco wyższą zmienność polskiej waluty i stóp procentowych;
  • Istotne podwyższenie prognoz inflacji w Polsce w dłuższym okresie;

Zarząd zidentyfikował konieczność weryfikacji istniejącej strategii i powiązanego modelu biznesowego dotyczącego zarządzania depozytami klientowskimi.

Dotychczasowa strategia modelu biznesowego Banku w zakresie środków deponowanych w Banku przez klientów zakładała, że wszelkie depozyty, w tym rachunki bieżące, bez względu na obecne warunki cenowe, mogą podlegać ryzyku zmiany ceny, a ich cena jest powiązana z obowiązującymi stopami rynkowymi uzależnionymi od warunków rynkowych oraz/lub pozycji płynnościowej Banku. To z kolei ma bezpośredni wpływ na model biznesowy w zakresie zarządzania aktywami i pasywami, który w przeszłości przewidywał jedynie inwestycje w aktywa klasyfikowane jako utrzymywane w celu uzyskiwania umownych przepływów pieniężnych oraz w celu sprzedaży (Held To Collect and for Sale, HTC&S). Opcja sprzedaży i reinwestycji powyższych aktywów umożliwiała Bankowi zarządzanie i ochronę marży odsetkowej netto w przypadku konieczności oprocentowania depozytów.

Z przeprowadzonych przez Zarząd analiz wynikają poniższe wnioski: Stabilna część rachunków bieżących, w tym rachunki bieżące klientów detalicznych, a w szczególności Konto Jakie Chcę (KJC), była i jest nadal głównym źródłem ryzyka stopy procentowej po stronie pasywnej bilansu (długoterminowe pozycje o stałym oprocentowaniu modelowane przez Bank). W związku z powyższym, w celu zarządzania ryzykiem bilansu (ochrony bilansu, tj. rynkowej/ekonomicznej wartości kapitału – MVE) konieczne jest zapewnienie analogicznej pozycji o stałym oprocentowaniu po stronie aktywów. Można to uzyskać dzięki bezpośredniej inwestycji w aktywa o stałym oprocentowaniu lub poprzez zabezpieczenie przed ryzykiem za pomocą instrumentów pochodnych (swapów stopy procentowej). Z uwagi na historyczną nadpłynność Banku, obserwowaną w szczególności od początku 2020 r., tj. od uruchomienia programów pomocowych w związku z pandemią Covid-19, skutkujących nadwyżką płynności na całym rynku, strategia Banku przewidywała przeznaczenie nadwyżki płynności na zakup aktywów o stałym oprocentowaniu do portfela ALCo. Po tym jak polski rząd zdecydował, że BGK i PFR wyemitują długoterminowe obligacje w celu finansowania programów pomocowych, Bank postanowił nabyć te instrumenty w ramach ww. strategii – co miało swoje odzwierciedlenie w uprawnieniach przyznanych ALCo do zakupu tych papierów wartościowych, z datą obowiązywania od kwietnia 2020 r. Zmiany wrażliwości ekonomicznej wartości kapitału wykazały, że wraz ze wzrostem sald rachunków bieżących stale rosła ekspozycja na ryzyko i pomimo kalibracji modelu w celu uwzględnienia potencjalnej

niepewności dotyczącej oprocentowania takich depozytów, decyzja o zakupie obligacji covidowych była bezpośrednio powiązana z zarządzaniem ryzykiem (w związku z rosnącą wrażliwością ekonomicznej wartości kapitału) wynikającym ze wzrostu stabilnej części rachunków bieżących w PLN, w tym KJC.

W związku z podwyższonym ryzykiem zmiany ceny bazy depozytowej ogółem wynikającym ze zmiany warunków ekonomicznych, o której mowa powyżej, Bank postanowił zaprzestać prowadzenia części istotnej działalności biznesowej, tj. zrezygnować z możliwości oprocentowania KJC w przyszłości. Zostało to potwierdzone formalnymi decyzjami ALCo oraz Zarządu Banku w marcu 2022 r.

Zmiana strategii dotyczącej powyższych rachunków bieżących wymagająca innego podejścia do zarządzania nimi w przyszłych okresach przekłada się bezpośrednio na zmianę strategii inwestycyjnej dotyczącej aktywów bazowych. Strategia ochrony musi ulec zmianie, ponieważ aktywa o stałym oprocentowaniu, które zabezpieczają ekspozycję na ryzyko stopy procentowej portfela KJC, należy uwzględnić w nowym modelu biznesowym zakładającym utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania umownych przepływów pieniężnych (Held To Collect; HTC). Zgodnie z powyższą strategią Bank inwestuje w aktywa o stałym oprocentowaniu, które będą utrzymywane do terminu wymagalności w celu zabezpieczenia ryzyka stopy procentowej tego portfela.

Z uwagi na fakt, że opcja sprzedaży nie ma już zastosowania na potrzeby realizacji zmienionej strategii, istnieje konieczność przeklasyfikowania portfela obligacji o stałym oprocentowaniu, o którym mowa powyżej, do modelu HTC. Inwestycje dotyczące obligacji są realizowane przy założeniu, że główna część bazy depozytowej (w szczególności KJC) jest stabilna, w związku z czym opcja reinwestowania nie jest konieczna. Wszystkie obligacje o wymaganej specyfikacji zostały uwzględnione w zmienionym modelu biznesowym.

Wszystkie kryteria wskazane w MSSF 9 jako niezbędne do wdrożenia zmiany w modelu biznesowym zostały spełnione. Zmiana jest sporadyczna, wynika z czynników zewnętrznych, ma istotny wpływ na działalność i można ją wykazać stronom trzecim. Ponadto decyzja o zmianie modelu biznesowego (a w rezultacie o zmianie klasyfikacji instrumentów finansowych) została podjęta zgodnie z obowiązującą strukturą ładu korporacyjnego, tj. przez Komitet ALCO oraz Zarząd.

Z uwagi na fakt, że zmiana modelu biznesowego nastąpiła w pierwszym kwartale 2022 r., a Bank publikuje śródroczne sprawozdania finansowe w okresach kwartalnych, zgodnie z postanowieniami MSSF 9 przeklasyfikowanie zostało uwzględnione w kolejnym śródrocznym sprawozdaniu finansowym, tj. niniejszym sprawozdaniu za pierwsze półrocze 2022 r., z datą obowiązywania przypadającą na 1.04.2022 r.

Poniżej przedstawiono wpływ przeklasyfikowania określonych instrumentów finansowych na sytuację finansową Banku oraz strukturę jego aktywów według stanu na 1.04.2022 r. Przeklasyfikowano dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w wys. 10 521,72 mln zł oraz odwrócono powiązaną korektę wartości godziwej. Ponadto zlikwidowano składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wys. 353,11 mln PLN. Rozpoznano dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu w wys. 12 380,19 mln PLN. Zmiany spowodowały wzrost innych całkowitych dochodów netto o 1 505,36 mln PLN.

Po zmianie klasyfikacji z kategorii HTC&S na HTC zgodnie z MSSF 9 Bank jest zobowiązany do dokonania odpowiednich zapisów księgowych na potrzeby wyceny portfela obligacji na dzień przeklasyfikowania, tak jakby zawsze był wyceniany w zamortyzowanym koszcie. Portfel został przeklasyfikowany według wartości godziwej i na dzień przeklasyfikowania skumulowana strata ujęta uprzednio w innych całkowitych dochodach została usunięta z pozycji kapitału własnego i skorygowana w oparciu o wartość godziwą portfela obligacji. Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego powiązany ze skumulowaną stratą ujętą uprzednio w innych całkowitych dochodach uległ odwróceniu. Nie ujęto istotnych oczekiwanych strat kredytowych w związku z powyższymi obligacjami.

Poniższa tabela przedstawia wartość zysku/straty z tytułu zmiany wartości godziwej dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych, który zostałby ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny, gdyby aktywa finansowe nie uległy reklasyfikacji.

Reklasyfikacja aktywów finansowych z wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody do

wycenianych w zamortyzowanym koszcie 30.06.2022 1.04.2022
Data reklasyfikacji - 1.04.2022 r.
Wycena dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
9 925 017 10 521 724
Zysk/strata z tytułu zmiany wartości godziwej dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych, który zostałby
ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny, gdyby aktywa finansowe nie uległy reklasyfikacji (po uwzględnieniu efektu
podatkowego)
(483 332) nd.

22. Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone

Inwestycje w podmioty zależne i stowarzyszone 30.06.2022 31.12.2021
Podmioty zależne 2 340 801 2 340 801
Podmioty stowarzyszone 36 606 36 606
Razem 2 377 407 2 377 407

23. Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży

Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 30.06.2022 31.12.2021
Nieruchomości 4 308 4 308
Razem 4 308 4 308

24. Zobowiązania wobec banków

Zobowiązania wobec banków 30.06.2022 31.12.2021
Lokaty 298 663 123 052
Rachunki bieżące 1 471 443 1 208 421
Kredyty otrzymane od banków - 6 100
Razem 1 770 106 1 337 573

25. Zobowiązania wobec klientów

Zobowiązania wobec klientów 30.06.2022 31.12.2021
Zobowiązania wobec klientów indywidualnych 99 616 915 101 137 806
depozyty terminowe 15 574 765 9 417 860
w rachunku bieżącym 83 977 796 91 650 943
pozostałe 64 354 69 003
Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych 67 403 723 66 806 591
depozyty terminowe 9 039 423 6 403 857
w rachunku bieżącym 54 852 124 58 556 403
kredyty i pożyczki od instytucji finansowych 143 541 161 388
pozostałe 3 368 635 1 684 943
Zobowiązania wobec podmiotów sektora publicznego 6 702 040 7 410 184
depozyty terminowe 448 428 238 804
w rachunku bieżącym 6 247 353 7 171 126
pozostałe 6 259 254
Razem 173 722 678 175 354 581

26. Zobowiązania podporządkowane

Termin Wartość
Zobowiązania podporządkowane wymagalności Waluta nominalna
Emisja 1 05.08.2025 EUR 100 000
Emisja 2 03.12.2026 EUR 120 000
Emisja 3 22.05.2027 EUR 137 100
Emisja 4 05.04.2028 PLN 1 000 000
30.06.2022
30.06.2021
Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych
Stan na początek okresu
2 649 991
2 654 394
Zwiększenia z tytułu:
74 976
32 951
-odsetki od pożyczek podporządkowanych
45 526
32 951
-różnice kursowe
29 450
-
Zmniejszenia z tytułu:
(34 014)
(66 371)
-spłata odsetek
(34 014)
(33 452)
-różnice kursowe
-
(32 919)
Stan na koniec okresu
2 690 953
2 620 974
Krótkoterminowe
24 499
12 512
Długoterminowe (powyżej 1 roku)
2 666 454
2 608 462
1.01.2022- 1.01.2021-

27. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na 30.06.2022 r.

Wartość
Nazwa podmiotu emitującego papiery Rodzaj papierów Wartość Termin bilansowa
wartościowe wartościowych nominalna Waluta Data emisji wymagalności (w tys. zł)
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 100 000 EUR 18.12.2020 18.12.2023 468 466
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 750 000 EUR 29.11.2021 29.11.2024 3 515 163
Santander Bank Polska S.A. Bankowe papiery
wartościowe
750 000 PLN 22.12.2021 22.12.2023 751 422
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 500 000 EUR 30.03.2022 30.03.2024 2 352 429
Razem 7 087 480

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na 31.12.2021 r.

Wartość
Nazwa podmiotu emitującego papiery Rodzaj papierów Wartość Termin bilansowa
wartościowe wartościowych nominalna Waluta Data emisji wymagalności (w tys. zł)
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 100 000 EUR 18.12.2020 18.12.2023 459 969
Santander Bank Polska S.A. Obligacje 750 000 EUR 29.11.2021 29.11.2024 3 450 264
Santander Bank Polska S.A. Bankowe papiery
wartościowe
750 000 PLN 22.12.2021 22.12.2023 750 649
Razem 4 660 882

1.01.2022- 1.01.2021-
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 30.06.2022 30.06.2021
Stan na początek okresu 4 660 882 2 772 351
Zwiększenia z tytułu: 2 438 416 9 392
- emisja dłużnych papierów wartościowych 2 325 350 -
- odsetki od emisji dłużnych papierów wartościowych 29 096 8 952
- różnice kursowe 83 970 -
- inne zmiany - 440
Zmniejszenia z tytułu: (11 818) (56 115)
- spłata odsetek (11 818) -
- różnice kursowe - (56 115)
Stan na koniec okresu 7 087 480 2 725 628

28. Rezerwy na zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem kredytowym

Rezerwy na zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem kredytowym 31.12.2021
Rezerwy dot. zobowiązań finansowych do udzielenia kredytów oraz linii kredytowych 52 254 39 442
Rezerwy dot. umów gwarancji i poręczeń finansowych 16 887 15 155
Pozostałe rezerwy 712 18 533
Razem 69 853 73 130
Zmiana stanu rezerw na zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem kredytowym 30.06.2022
Stan na początek okresu 73 130
Utworzenie rezerw 56 266
Rozwiązanie rezerw (59 860)
Inne zmiany 318
Stan na koniec okresu 69 854
Krótkoterminowe 47 098
Długoterminowe 22 755
Zmiana stanu rezerw na zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem kredytowym 30.06.2021
Stan na początek okresu 74 436
Utworzenie rezerw 59 767
Rozwiązanie rezerw (66 613)
Inne zmiany (255)
Stan na koniec okresu 67 335
Krótkoterminowe 51 776
Długoterminowe 15 559

29. Pozostałe rezerwy

Pozostałe rezerwy 30.06.2022 31.12.2021
Rezerwy wynikające z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 235 296 128 042
Rezerwy na zwrot kosztów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich 33 976 38 392
Rezerwy na sprawy sporne i inne 102 311 100 447
Rezerwy na restrukturyzacje 61 626 73 026
Razem 433 209 339 907
Rezerwa
wynikająca z
ryzyka prawnego
dotyczącego
kredytów
Rezerwy na zwrot
kosztów z tytułu
przedterminowej
Rezerwy na
Zmiana stanu pozostałych rezerw hipotecznych w spłaty kredytów sprawy sporne i Rezerwy na
za okres 1.01.2022 r. - 30.06.2022 r. walutach obcych konsumenckich inne restrukturyzacje Razem
Stan rezerw na początek okresu 128 042 38 392 100 447 73 026 339 907
Utworzenie/rozwiązanie rezerw 99 037 (4 416) 32 333 (15) 126 939
Wykorzystanie rezerw (6 051) - (30 469) (11 385) (47 905)
Inne 14 268 - - - 14 268
Stan na koniec okresu 235 296 33 976 102 311 61 626 433 209
Zmiana stanu pozostałych rezerw
za okres 1.01.2021 r. - 30.06.2021 r.
Rezerwa
wynikająca z
ryzyka prawnego
dotyczącego
kredytów
hipotecznych w
walutach obcych
Rezerwy na zwrot
kosztów z tytułu
przedterminowej
spłaty kredytów
konsumenckich
Rezerwy na
sprawy sporne i
inne
Rezerwy na
restrukturyzacje
Razem
Stan rezerw na początek okresu 40 649 117 722 83 628 147 662 389 661
Utworzenie/rozwiązanie rezerw 28 766 - 7 591 (14 986) 21 371
Wykorzystanie rezerw - (10 519) (2 878) (7 561) (20 958)
Inne 270 (174) (51) - 45
Stan na koniec okresu 69 685 107 029 88 290 125 115 390 119

30. Pozostałe zobowiązania

Pozostałe zobowiązania 30.06.2022 31.12.2021
Rozrachunki z tytułu transakcji giełdowych 39 320 64 259
Rozrachunki międzybankowe i międzyoddziałowe 894 656 319 297
Rezerwy pracownicze 243 518 312 052
Wierzyciele różni 643 713 1 144 204
Zobowiązania z tytułu umów z klientami 122 233 132 132
Rozliczenia publiczno-prawne 118 584 107 092
Rozliczenia międzyokresowe bierne 974 660 292 327
Razem 3 036 684 2 371 363
w tym zobowiązania finansowe * 2 795 867 2 132 139

* do zobowiązań finansowych zaliczono wszystkie pozycje Pozostałych zobowiązań z wyłączeniem: Rozliczeń publiczno-prawnych i Zobowiązań z tytułu umów z klientami

Zmiana stanu rezerw pracowniczych
1.01.2022 r. - 30.06.2022 r.
w tym:
Rezerwa na
odprawy
emerytalne
Stan na początek okresu 312 052 36 628
Utworzenie rezerw 133 009 -
Wykorzystanie rezerw (201 543) -
Stan na koniec okresu 243 518 36 628
Krótkoterminowe 206 891 -
Długoterminowe 36 627 36 628

w tym:
Rezerwa na
Zmiana stanu rezerw pracowniczych odprawy
1.01.2021 r. - 30.06.2021 r. emerytalne
Stan na początek okresu 201 834 41 205
Utworzenie rezerw 114 718 305
Wykorzystanie rezerw (110 610) -
Inne zmiany 156 -
Stan na koniec okresu 206 098 41 510
Krótkoterminowe 164 588 -
Długoterminowe 41 510 41 510

31. Wartość godziwa

Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w przeprowadzonej na zwykłych warunkach transakcji między uczestnikami rynku na dzień wyceny.

Poniżej znajduje się podsumowanie wartości bilansowych i godziwych dla poszczególnych grup aktywów i zobowiązań niewycenianych do wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym.

30.06.2022 31.12.2021
AKTYWA Wartość
bilansowa
Wartość
godziwa
Wartość
bilansowa
Wartość
godziwa
Gotówka i operacje z bankami centralnymi 6 192 926 6 192 926 8 167 900 8 167 900
Należności od banków 5 296 085 5 296 085 2 743 994 2 743 994
Należności od klientów wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym: 132 161 453 133 301 582 121 798 998 124 857 528
-z tytułu kredytów dla klientów indywidualnych 16 668 020 17 111 228 14 976 845 15 206 717
-z tytułu kredytów hipotecznych * 51 962 118 52 567 029 52 739 259 55 447 229
-z tytułu kredytów korporacyjnych 62 826 666 62 918 676 53 756 603 53 877 291
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym
koszcie
14 740 412 12 186 702 1 421 272 1 411 022
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków 1 770 106 1 770 106 1 337 573 1 337 573
Zobowiązania wobec klientów 173 722 678 173 707 567 175 354 581 175 343 081
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 7 087 480 7 068 810 4 660 882 4 659 490
Zobowiązania podporządkowane 2 690 953 2 666 762 2 649 991 2 637 846

*wycena do wartości godziwej uwzględnia efekt wakacji kredytowych opisanych w nocie 43

Poniżej znajduje się podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania wartości godziwych instrumentów finansowych z powyższej tabeli.

Aktywa i zobowiązania finansowe niewyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej

W Banku znajdują się instrumenty finansowe, które zgodnie z MSSF w sprawozdaniu nie są prezentowane w wartości godziwej. Dla oszacowania wartości godziwej tych instrumentów zastosowano następujące metody i założenia.

Należności od banków: Wartość godziwa lokat i depozytów jest szacowana w oparciu o zdyskontowane przepływy przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych rynku pieniężnego pozostającym w terminie do wykupu dla należności o podobnym ryzyku kredytowym i w danej walucie. W przypadku depozytów wypłacanych na żądanie, bez ustalonej daty wymagalności lub o terminie wymagalności do 6 miesięcy, zakłada się, że ich wartość godziwa nie różni się istotnie od wartości bilansowej. Znaczenie długoterminowej współpracy z depozytariuszami nie jest brane pod uwagę w procesie szacowania wartości godziwej tych instrumentów. Należności od banków zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowalnymi danymi wejściowymi.

Należności od klientów: Są wykazywane w wartości netto po uwzględnieniu odpisów aktualizujących z tytułu rezerw. Wartość godziwa zostaje wyliczona jako zdyskontowana wartość oczekiwanych przyszłych płatności kapitału i odsetek. Zakłada się, że spłaty kredytów i pożyczek następować będą w terminach uzgodnionych w umowach. Oszacowana wartość godziwa kredytów i pożyczek odzwierciedla

zmianę w poziomie ryzyka kredytowego (marż) od momentu udzielenia kredytu oraz zmiany poziomu stóp procentowych. Należności od klientów zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowalnymi danymi wejściowymi, czyli bieżącymi marżami osiąganymi na nowo udzielanych kredytach.

Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie: wartość godziwa szacowana w oparciu o kwotowania rynkowe. Instrumenty zaklasyfikowane do kategorii I hierarchii wartości godziwej.

Zobowiązania wobec banków i zobowiązania wobec klientów: Wartość godziwą depozytów o terminie wymagalności powyżej 6 miesięcy oszacowano na podstawie przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami procentowymi właściwymi dla depozytów o zbliżonych terminach wymagalności. W przypadku depozytów wypłacanych na żądanie, bez ustalonej daty wymagalności lub o terminie wymagalności do 6 miesięcy, zakłada się, że ich wartość godziwa nie różni się istotnie od wartości bilansowej. Znaczenie długoterminowej współpracy z depozytariuszami nie jest brane pod uwagę w procesie szacowania wartości godziwej tych instrumentów. Zobowiązania wobec banków i zobowiązania wobec klientów zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi.

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz zobowiązania podporządkowane: Grupa przyjęła założenie, że wartość godziwa tych instrumentów opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp procentowych. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz zobowiązania podporządkowane zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi.

Dla pozostałych zobowiązań, niewycenianych do wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym, m.in., zobowiązań z tytułu leasingu, zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu oraz pozostałych zobowiązań- wartość godziwa nie różni się istotnie w stosunku do prezentowanej ich wartości bilansowej.

Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej

W prezentowanych okresach sprawozdawczych Bank dokonał następującego zaklasyfikowania instrumentów finansowych wycenianych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej do odpowiednich kategorii:

Kategoria I (kwotowania aktywnego rynku): dłużne, kapitałowe i pochodne instrumenty finansowe, które na dzień bilansowy zostały wycenione na podstawie cen kwotowanych na aktywnym rynku. Do tej kategorii Bank klasyfikuje obligacje Skarbu Państwa, bony skarbowe, akcje spółek notowanych na giełdzie oraz kontrakty terminowe na indeks WIG 20.

Kategoria II (techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku): Zaliczone do niej są instrumenty pochodne, które są wyceniane w oparciu o model zdyskontowanych przepływów bazujący na krzywej dochodowości z rynku międzybankowego.

Kategoria III (techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku): Do kategorii tej należą nie kwotowane na aktywnym rynku kapitałowe papiery wartościowe, wycenione przez Bank na podstawie eksperckiego modelu wyceny; certyfikaty inwestycyjne wycenione na dzień bilansowy na podstawie ceny ogłaszanej przez fundusz; dłużne papiery wartościowe oraz część należności od klientów z tytułu kart kredytowych oraz kredyty i pożyczki objęte procesem underwritingu, czyli części ekspozycji kredytowych, w odniesieniu do których istnieje zamiar sprzedaży przed terminem wymagalności z przyczyn innych niż wzrost ryzyka kredytowego.

Celem stosowania technik wyceny jest ustalenie wartości godziwej, tj. ceny, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny.

Analiza wrażliwości wartości godziwej należności z tytułu kart kredytowych oraz kredytów typu underwritting

Analiza została przeprowadzona na populacji kart kredytowych wykazywanych w pozycji "Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy" oraz kredytów objętych procesem underwrittingu wg stanu na koniec czerwca 2022 r. oraz w okresie porównawczym, na zmiany poziomu stóp procentowych.

Wartość godziwa w scenariuszach
spadek stóp wzrost stóp
w mln PLN bazowy procentowych o 1p.p. procentowych o 1p.p.
30.06.2022 portfel kart kredytowych 239,6 239,6 239,6
portfel kredytów underwritting 2 134,8 2 078,6 2 191,0
31.12.2021 portfel kart kredytowych 401, 4 400, 8 401,5
portfel kredytów underwritting 1 729,8 1 670,0 1 789,6

Dla powyższych wariantów przeliczono wartość godziwą portfela kart kredytowych oraz kredytów underwritting, uwzględniając odpowiednio zmodyfikowane projekcje stóp używanych zarówno do naliczania odsetek jak i dyskontowania przepływów.

Pozostałe techniki wyceny dla kategorii 3

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowane). Do tej kategorii Bank zaklasyfikował instrumenty finansowe, które są wyceniane według wewnętrznych modeli wyceny:

KATEGORIA 3 METODA (TECHNIKA) WYCENY CZYNNIK NIEOBSERWOWALNY
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM Metoda zdyskontowanych przepływów
pieniężnych
Efektywna marża kredytowa
AKCJE VISA INC. SERII C UPRZYWILEJOWANE Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o
obecną wartość rynkową notowanych akcji
zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem dyskont
biorących pod uwagę ograniczoną płynność
akcji uprzywilejowanych
Dyskonto uwzględniające ograniczoną płynność
akcji uprzywilejowanych
AKCJE BIURA INFORMACJI KREDYTOWEJ SA Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o
obecną wartość przyszłych, zdyskontowanych
dochodów z dywidendy (metoda uproszczona)
Prognozowane wyniki spółki
UDZIAŁY W POLSKIM STANDARDZIE PŁATNOŚCI
SP. Z O.O.
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o:
prognozowane wyniki spółki oraz wyceny
rynkowej podobnych aktywów (metoda
porównawcza)
Prognozowane wyniki spółki; selekcja grupy
porównawczej
UDZIAŁY W SOCIETY FOR WORLDWIDE
INTERBANK FINANCIAL TELECOMMUNICATION
Oszacowanie wartości godziwej na bazie
aktywów netto spółki i średni kurs waluty
Wartość aktywów netto spółki
AKCJE KRAJOWEJ IZBY ROZLICZENIOWEJ SA
UDZIAŁY W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE
EKONOMICZNEJ "INVEST-PARK" SP Z O.O.
Oszacowanie wartości godziwej na bazie
aktywów netto spółki
Wartość aktywów netto spółki

Na dzień 30.06.2022 r. oraz w okresach porównawczych Bank zaklasyfikował instrumenty finansowe do następujących kategorii wartości godziwej:

30.06.2022 Kategoria I Kategoria II Kategoria III Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 772 461 7 985 134 13 151 8 770 746
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 761 558 - 761 558
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody - - 2 134 840 2 134 840
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy - - 286 823 286 823
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody 44 540 900 161 158 2 410 44 704 468
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy - - 114 000 114 000
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy - - - -
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody - - 173 810 173 810
Razem 45 313 361 8 907 850 2 725 034 56 946 245
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 673 307 7 628 128 11 673 8 313 108
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 1 965 580 - 1 965 580
Razem 673 307 9 593 708 11 673 10 278 688
31.12.2021 Kategoria I Kategoria II Kategoria III Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 361 679 3 655 402 3 885 4 020 966
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 163 043 - 163 043
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
- - 1 729 848 1 729 848
Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
- - 450 556 450 556
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
55 878 852 11 256 088 3 475 67 138 415
Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy
- - 113 733 113 733
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy
- - - -
Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
- - 191 991 191 991
Razem 56 240 531 15 074 533 2 493 488 73 808 552
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 385 585 3 492 725 2 616 3 880 926
Pochodne instrumenty zabezpieczające - 1 641 824 - 1 641 824
Razem 385 585 5 134 549 2 616 5 522 750

Poniższe tabele prezentują uzgodnienie zmiany stanu instrumentów finansowych, których wartość godziwa ustalana jest na podstawie technik wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku.

Kategoria III Aktywa finansowe
30.06.2022 Aktywa
finansowe
przeznaczone
do obrotu
Należności
od klientów
wyceniane
w wartości
godziwej
przez wynik
finansowy
Należności od
klientów
wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
Dłużne
inwestycyjne
aktywa
finansowe
wyceniane
w wartości
godziwej
przez wynik
finansowy
Dłużne
inwestycyjne
aktywa
finansowe
wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
Kapitałowe
inwestycyjne
aktywa
finansowe
wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
Zobowiązania
finansowe
przeznaczone
do obrotu
Stan na początek okresu 3 885 450 556 1 729 848 113 733 3 475 191 991 2 616
Zyski lub straty
rozpoznane w rachunku zysków i strat 7 940 26 135 - 267 - - 8 820
rozpoznane w kapitałach własnych -
OCI
- - 45 741 - - (18 181) -
Zakupy/udzielenie 2 358 82 953 671 204 - - - 915
Sprzedaże - (7 453) (300 000) - - - -
Spłaty/zapadalność - (265 368) (17 907) - - - -
Przeklasyfikowanie (1 032) - - - - - (678)
Inne (odpis, różnice kursowe) - - 5 954 - (1 065) - -
Stan na koniec okresu 13 151 286 823 2 134 840 114 000 2 410 173 810 11 673
Kategoria III Aktywa finansowe
31.12.2021 Aktywa
finansowe
przeznaczone
do obrotu
Należności
od klientów
wyceniane
w wartości
godziwej
przez wynik
finansowy
Należności
od klientów
wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
Dłużne
inwestycyj
ne aktywa
finansowe
wyceniane
w wartości
godziwej przez
wynik
finansowy
Dłużne
inwestycyj
ne aktywa
finansowe
wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
Kapitałowe
inwestycyj
ne aktywa
finansowe
wyceniane
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
Kapitałowe
inwestycyj
ne aktywa
finansowe
wyceniane
w wartości
godziwej przez
wynik
finansowy
Zobowiązania
finansowe
przeznaczone
do obrotu
Stan na początek
okresu 2 064 734 518 1 556 791 106 639 7 492 823 633 112 694 -
Zyski lub straty
rozpoznane w
rachunku zysków i
strat
164 14 815 - (1 745) - - 4 009 1 782
rozpoznane w
kapitałach
własnych - OCI
- - 45 769 - - 484 653 - -
Zakupy/udzielenie 2 011 312 207 1 738 526 - - 428 700
Sprzedaże - (1 978) (845 276) - - (1 116 723) (116 422) -
Spłaty/zapadalność - (609 006) (661 980) - - - - -
Przeklasyfikowanie (354) - - - - - - 134
Inne (odpis, różnice
kursowe)
- - (103 982) 8 839 (4 017) - (281) -
Stan na koniec
okresu
3 885 450 556 1 729 848 113 733 3 475 191 991 - 2 616

32. Zobowiązania warunkowe

Informacje o wszczętych postępowaniach sądowych

Na dzień 30.06.2022 r. łącznie wartość wszystkich prowadzonych spraw sądowych wynosiła 3 493 795 tys. zł. W kwocie tej 860 103 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach z powództwa (wniosku) Banku 2 633 692 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach, w których Bank jest pozwanym.

Wartość wszystkich zakończonych postępowań sądowych w okresie od 1.01.2022 r. do 30.06. 2022 r. wynosiła 73 150 tys. zł.

Na dzień 31.12.2021 r. łącznie wartość wszystkich prowadzonych spraw sądowych wynosiła 2 958 469 tys. zł. W kwocie tej 847 955 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach z powództwa (wniosku) Banku, 2 110 514 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach, w których Bank jest pozwanym.

Na dzień 31.12.2021 r. wartość wszystkich zakończonych postępowań sądowych wynosiła 122 671 tys. zł.

Na dzień 31.12.2021 r. wartość rezerw na sprawy sporne wynosiła 1 075 114 tys. zł. Dla 684 spraw o znacznej wartości przedmiotu sporu (co najmniej 500 tys. zł), w których Santander Bank Polska S.A. był pozwanym, utworzono rezerwy w wysokości 326 868 tys. zł.

Zobowiązania pozabilansowe

Wartości zobowiązań warunkowych oraz transakcji pozabilansowych zostały zaprezentowane poniżej. Kwoty zobowiązań warunkowych udzielonych oraz rezerw na zobowiązania pozabilansowe zostały wykazane również w podziale na kategorie. Wartości gwarancji i akredytyw pokazane w poniższej tabeli odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka byłaby ujawniona na dzień bilansowy, gdyby klienci w całości nie wywiązali się ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich.

30.06.2022
Zobowiązania warunkowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem
Zobowiązania udzielone 40 492 736 884 863 28 418 41 406 017
- finansowe: 30 056 739 657 386 33 858 30 747 983
- linie kredytowe 25 963 089 610 759 21 333 26 595 181
- kredyty z tyt. kart płatniczych 3 064 995 39 520 9 018 3 113 533
- akredytywy importowe 898 878 7 107 3 507 909 492
- depozyty terminowe z przyszłym terminem
rozpoczęcia okresu depozytu
129 777 - - 129 777
- gwarancyjne 10 463 885 234 701 29 301 10 727 887
Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe (27 888) (7 224) (34 741) (69 853)
Zobowiązania otrzymane 48 051 601
- finansowe 100 000
- gwarancyjne 47 951 601
Razem 40 492 736 884 863 28 418 89 457 618
31.12.2021
Zobowiązania warunkowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem
Zobowiązania udzielone 45 056 861 787 370 29 864 45 874 095
- finansowe: 31 673 438 596 093 40 536 32 310 067
- linie kredytowe 27 130 042 538 933 32 474 27 701 449
- kredyty z tyt. kart płatniczych 3 228 533 50 807 6 701 3 286 041
- akredytywy importowe 1 314 863 6 353 1 361 1 322 577
- gwarancyjne 13 415 109 199 951 22 098 13 637 158
Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe (31 686) (8 674) (32 770) (73 130)
Zobowiązania otrzymane 48 506 129
- finansowe 26 439
- gwarancyjne 48 479 690
Razem 45 056 861 787 370 29 864 94 380 224

Postępowania sądowe dotyczące zwrotu części prowizji za udzielenie kredytu konsumenckiego

Według stanu na 30.06.2022 r. Santander Bank Polska S.A. jest pozwany w 735 sprawach dotyczących zwrotu części prowizji za udzielenie kredytu konsumenckiego. Na te postępowania Santander Bank Polska S.A. utworzył rezerwy w łącznej kwocie 96 tys. zł.

W dniu 11.09.2019 r. TSUE wydał orzeczenie w sprawie C 383/18 w którym wskazał, iż wykładnia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23.04.2008 r. wskazuje, iż konsumentowi w przypadku przedterminowej spłaty kredytu konsumenckiego przysługiwać powinna odpowiednia obniżka wszystkich kosztów poniesionych w związku z tym kredytem niezależnie od tego czy koszty te związane są z okresem kredytowania.

W dniu 12.12.2019 r. Sąd Najwyższy wydał orzeczenie w sprawie III CZP 45/19, w którym wskazał, iż wykładnia art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim wskazuje, iż prowizja przygotowawcza powinna ulec zwrotowi w przypadku przedterminowej spłaty kredytu. Jednocześnie Sąd Najwyższy nie wskazał w jaki sposób prowizja związana jest z okresem, o który skrócono czas obowiązywania umowy i jaka jej część przypada na okres, o który skrócono czas obowiązywania umowy. Istotnym jest dokonanie wyczerpującej wykładni prawa krajowego, wskazującego na metodę i horyzont czasowy dokonywania rozliczeń.

Przy ocenie ryzyka prawnego wynikającego z pozwów sądowych na tle art. 49 u.k.k. Santander Bank Polska tworzy rezerwy na ryzyka prawne związane ze sporami na tle art. 49 u.k.k., biorąc pod uwagę rozbieżności interpretacyjne.

33. Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF

Na dzień 30.06.2022 r. Bank posiadała ekspozycje detaliczne kredytów hipotecznych oparte na walucie CHF w kwocie 7 123 407 tys. zł (przed korektą do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 w wysokości 2 124 195 tys. zł) (na 31.12.2021 r. - 7 277 559 tys. zł- przed korektą do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 w wysokości 1 469 728 tys. zł), zarówno w formule kredytów denominowanych, jak i kredytów indeksowanych.

Z uwagi na różnice w konstrukcji prawnej i wzorcach stosowanych umów dla obu wskazanych rodzajów kredytów stosowana jest zróżnicowana ocena ryzyka prawnego.

W zakresie sporów sądowych powstałych na tle kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych występują rozbieżności w orzecznictwie sądowym:

  • linie orzecznicze niekorzystne dla banków, które dzielą się zasadniczo na dwie główne kategorie: (1) nieważność umowy kredytu jako skutek abuzywności zawartych w umowie norm przewidujących indeksację kredytu oraz normy kursowej odsyłającej do tabeli banku (linia dominująca); (2) wyroki, których skutkiem jest tzw. "odfrankowienie" kredytu – tj. uznanie, że skutkiem abuzywności ww. norm jest usunięcie mechanizmu indeksacji i traktowanie zobowiązania kredytobiorcy jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR CHF właściwej dla waluty CHF;

  • orzeczenia częściowo korzystne dla banków, opierające się na uznaniu samej indeksacji kredytu jako dopuszczalnej i zgodnej z prawem, przy jednoczesnym uznaniu abuzywności i eliminacji normy kursowej (postanowień odsyłających do tabeli bankowej) i zastąpienia jej alternatywnym, obiektywnym miernikiem indeksacji, tj. kursem średnim NBP. Może ona skutkować uznaniem określonych roszczeń kredytobiorcy, jednak w wysokości wyłącznie różnic kursowych zbliżonych do wielkości spreadu walutowego;

  • orzeczenia korzystne dla banków oparte na uznaniu braku abuzywności klauzul przeliczeniowych, co skutkuje oddaleniem powództwa wobec banku.

Ponadto, z uwagi na opisaną dalej niepewność prawną związaną z brakiem kompleksowego stanowiska Sądu Najwyższego oraz pozostającymi jeszcze do rozstrzygnięcia pytaniami prejudycjalnymi skierowanymi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) – w orzecznictwie sądów powszechnych, zwłaszcza pierwszo-instancyjnych, mogą się pojawiać także innego rodzaju orzeczenia, w tym wskazujące na bezwzględną nieważność umowy kredytu z powodu sprzeczności z prawem określonych postanowień umownych. Rozstrzygnięcia takie aktualnie w ocenie Banku nie mają jednak materialnego wpływu na ocenę ryzyka prawnego spraw sądowych dotyczących kredytów hipotecznych opartych na walucie CHF – z uwagi na rzadkość występowania, brak potwierdzenia w orzecznictwie sądów wyższych instancji, jak i brak ugruntowanych różnic co do praktycznych konsekwencji takich rozstrzygnięć w porównaniu z dominującą linią orzeczniczą opartą na koncepcji nieważności umowy wskutek występowania w niej klauzul abuzywnych (z uwagi na to nie znajdują odzwierciedlenia w szacunkach rezerw na ryzyko prawne utworzonych na dzień 30 czerwca 2022 r.).

Opisane powyżej rozbieżności wynikają z kilku kluczowych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Sądu Najwyższego (SN), które pozostawiły margines interpretacyjny.

Dnia 3.10.2019 r. TSUE wydał kluczowe dla aktualnego stanu orzecznictwa sądowego orzeczenie (sygn. C-260/18), odnośnie skutków ewentualnej abuzywności postanowień umowy kredytu indeksowanego do CHF. TSUE uznał, że w przypadku stwierdzenia abuzywności klauzuli indeksacyjnej sąd krajowy może stwierdzić nieważność umowy – po uprzednim przedstawieniu kredytobiorcy skutków takiego rozwiązania i za jego zgodą, jeśli eliminacja całego mechanizmu indeksacji i ryzyka walutowego spowodowałaby zdaniem sądu zmianę głównego przedmiotu umowy. TSUE jednocześnie nie wykluczył możliwości uznania przez sąd krajowy możliwości dalszego funkcjonowania umowy bez mechanizmu indeksacji (co sprowadzałoby się do traktowania kredytu jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR), niemniej w ocenie TSUE rozwiązanie to uznano za niepewne. TSUE wykluczył możliwość uzupełniania treści umowy po eliminacji klauzul abuzywnych regułami wynikającymi z przepisów ogólnych prawa krajowego. TSUE potwierdził jednak możliwość uzupełnienia luk w umowie regułami wynikającymi z wyraźnego przepisu dyspozytywnego albo innymi regułami ustalonymi przez strony.

Przed omawianym wyżej wyrokiem TSUE Sąd Najwyższy w zakresie skutków abuzywności normy kursowej prezentował stanowisko opierające się na uznaniu, że umowy kredytu indeksowane są ważne i zgodne z prawem, a umowa kredytu po wyeliminowaniu klauzuli kursowej nadal ma charakter umowy o kredyt indeksowany. W 2019 r. Sąd Najwyższy w niektórych wyrokach orzekł o usunięciu mechanizmu indeksacji i uznaniu, że umowę można uznać za kredyt w PLN oprocentowany według stawki LIBOR, co stanowiło odstępstwo od wcześniejszej linii orzeczniczej SN.

W wyroku z 11.12.2019 r. (sygn. V CSK 382/18, uzasadnienie opublikowane w kwietniu 2020 r.) wydanym w sprawie Santander Bank Polska S.A. SN uznał natomiast, że upadek indeksacji i utrzymanie umowy jako kredytu w PLN oprocentowanego według stawki LIBOR nie jest dopuszczalne, gdyż klauzule indeksacyjne stanowią element głównych świadczeń stron, a zatem ich abuzywność i wyeliminowanie z umowy prowadzi do stwierdzenia nieważności umowy kredytu. To powoduje konsekwencje w postaci konieczności dokonania przez strony wzajemnych rozliczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia; jednocześnie SN wskazał, iż dotychczasowe orzecznictwo TSUE nie wyklucza, iż jedną z konsekwencji nieważności umowy kredytu może być żądanie przez bank wynagrodzenia za bezpodstawne (bezumowne) korzystanie z udostępnionego kapitału kredytu.

W orzeczeniu z 16.02.2021 r. (sygn. III CZP 11/20) SN wskazał, że w razie unieważnienia umowy kredytu kredytobiorca może żądać od banku zwrotu spełnionych świadczeń niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie pozostaje dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu (teoria dwóch kondykcji). Jednocześnie SN wskazał, że istnieją instrumenty prawne umożliwiające jednoczesne uwzględnienie obustronnych rozliczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia po unieważnieniu umowy, takie jak potrącenie i prawo zatrzymania.

W ocenie Banku istotnym wyrokiem wpływającym na oczekiwane kształtowanie się linii orzeczniczej jest wyrok TSUE z dnia 29.04.2021 r. (sygn. C-19/20), w którym TSUE wskazał, że celem dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich nie jest unieważnienie umów kredytowych, lecz przywrócenie równowagi kontraktowej, a przy ocenie skutków abuzywności umowy sąd powinien brać pod uwagę obiektywne kryteria, a nie tylko sytuację konsumenta. Ponadto TSUE stwierdził, że w celu utrzymania ważności umowy sąd powinien zastosować wszelkie dostępne środki, w tym analizę możliwości usunięcia jedynie części klauzul uznanych za nieuczciwe; jednocześnie sąd krajowy nie powinien zmieniać treści zobowiązania umownego. Co istotne, TSUE potwierdził, że sąd powinien zawsze informować konsumenta o wszystkich potencjalnych roszczeniach banku z tytułu ewentualnej nieważności umowy (praktyka większości sądów powszechnych nie realizuje tego wymogu). Jednocześnie sąd ten nie udzielił odpowiedzi na pytania w zakresie ewentualnych roszczeń banku wobec kredytobiorcy, co może wskazywać na to, że roszczenia te są poza zainteresowaniem TSUE, a ich ocena podlega wyłącznie prawu krajowemu.

W uchwale SN z 7 maja 2021 r. (sygn. III CZP 6/21) podjętej w składzie 7 sędziów (i mającej moc zasady prawnej) SN wskazał, że stronom przysługują roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia w sytuacji unieważnienia umowy kredytu, a rozliczenie następuje zgodnie z teorią dwóch kondykcji (potwierdzając stanowisko wyrażone w orzeczeniu z 16.02.2021 r.). SN potwierdził przy tym możliwości domagania się przez bank swoich roszczeń od kredytobiorców w ramach postępowań wytoczonych przez klientów banków w oparciu o zarzut potrącenia albo zatrzymania. SN wskazał także, że przedawnienie roszczeń banku o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia nie może rozpocząć biegu, zanim umowa zostanie uznana za trwale bezskuteczną, tj. do czasu świadomej decyzji konsumenta co do nieważności umowy, podjętej po należytym poinformowaniu go o abuzywności postanowień umownych i jej skutkach.

Pomimo wydania przez Sąd Najwyższy wskazanej uchwały mającej mocy zasady prawnej w orzecznictwie cały czas pozostają wątpliwości dotyczące sporów powstałych na tle kredytów powiązanych z walutą obcą.

Niezależnie od wskazanej wyżej uchwały z 7 maja 2021 r., Sąd Najwyższy, na wniosek Pierwszej Prezes SN (sygn. sprawy III CZP 11/21), miał w 2021 r. zająć kompleksowe stanowisko w składzie całej Izby Cywilnej odnośnie kluczowych kwestii dotyczących omawianych sporów (tj. możliwości utrzymania umowy kredytu po usunięciu z niej nieuczciwych klauzul, a także następstw ewentualnego unieważnienia całej umowy, w tym podstawowych zasad rozliczeń kredytobiorcy z bankiem z tego tytułu). Zapowiedziane stanowisko Sądu Najwyższego miało na celu wyjaśnienie rozbieżności i ujednolicenie orzecznictwa sądowego w sprawach kredytów opartych na walucie obcej. W celu wydania rozstrzygnięcia SN obradował kilkukrotnie, a ostatnie posiedzenie SN odbyło się w dniu 2.09.2021 r., jednak oczekiwana uchwała nie została podjęta, a SN zwrócił się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi kwestii ustrojowych. Aktualnie nie jest znany termin podjęcia tej uchwały.

W dniu 2.09.2021 r. TSUE wydał kolejne orzeczenie (sygn. C-932/19) dotyczące kredytów opartych o waluty obce (sprawa banku węgierskiego), w którym potwierdził, że w świetle dyrektywy 93/13/EWG prymatem jest utrzymanie ważności umowy i przywrócenie równowagi kontraktowej stron, a sytuacja tylko jednej ze stron nie może być dla sądu kryterium rozstrzygającym o losie umowy. Orzeczenie to jednocześnie potwierdza, że w celu utrzymania umowy w mocy wskazane jest sięganie do przepisów krajowych, które pozwolą na prawidłową realizację umowy (przepisy dyspozytywne), nawet jeżeli sprzeciwia się temu kredytobiorca albo też jeżeli przepisy te nie obowiązywały w momencie zawarcia umowy.

Ponadto w dniu 18.11.2021 r. TSUE wydał kolejne orzeczenie dotyczące kredytu indeksowanego do waluty obcej (sygn. C-212/20), w którym wskazał, że umowa kredytu powinna precyzyjnie opisywać kryteria ustalania kursów wymiany walut, tak aby konsument mógł ocenić konsekwencje ekonomiczne zawieranej umowy. TSUE wskazał także, że utrzymanie umowy w mocy na podstawie przepisu dyspozytywnego jest możliwe, gdyby jej unieważnienie było niekorzystne dla konsumenta, potwierdzając przy tym (w ślad za wskazanym wcześniej wyrokiem z 3.10.2019 r.), że nie ma możliwości uzupełniania umowy na podstawie przepisów ogólnych, odwołujących się do zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów. Co istotne, TSUE po raz kolejny wskazał na możliwość stosowania w takiej sytuacji przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku gdy strony umowy wyrażą na to zgodę.

Pomimo iż w orzeczeniach TSUE wskazuje się na prymat utrzymania ważności umowy i przywrócenia równowagi kontraktowej stron, większość wyroków sądów nie jest korzystna dla Banku.

Należy także zwrócić uwagę, że na rozstrzygnięcie TSUE oczekują dalsze zagadnienia istotne dla rozstrzygania sporów na tle kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty obcej. W sierpniu 2021 r. Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście skierował do TSUE pytania prejudycjalne dotyczące rozliczenia korzyści wynikających z bezumownego korzystania z cudzego kapitału w razie unieważnienia umowy w kontekście zgodności z dyrektywą 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Z kolei Sąd Okręgowy w Warszawie w listopadzie 2021 r. zwrócił się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi kwestii początku biegu przedawnienia roszczeń o rozliczenie zwrotu otrzymanych świadczeń w związku z unieważnieniem umowy oraz możliwości stosowania przez przedsiębiorcę w takiej sytuacji prawa zatrzymania (uzależnienia zwrotu świadczeń otrzymanych od konsumenta od równoczesnego zaoferowania lub zabezpieczenia przez konsumenta zwrotu świadczeń otrzymanych od przedsiębiorcy). W styczniu 2022 r. zostały skierowane do TSUE kolejne pytania prejudycjalne: przez Sąd Okręgowy w Krakowie (dotyczące możliwości stosowania prawa zatrzymania w ramach rozliczeń wynikających z unieważnienia umowy) oraz przez Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście (dotyczące podstaw prawnych unieważnienia umowy kredytu i związanych z tym rozliczeń stron oraz

kwestii skutków wpisu postanowienia umownego do rejestru klauzul niedozwolonych w toku kontroli abstrakcyjnej w kontekście indywidualnych postępowań sądowych). Ponadto w marcu 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym stosowania przez sąd środka tymczasowego (zabezpieczenia powództwa) polegającego na zawieszeniu wykonywania umowy na czas trwania postępowania.

Poza tym na rozstrzygnięcie TSUE oczekują pytania prejudycjalne sformułowane w maju 2021 r. przez Sąd Rejonowy Warszawa-Wola, dotyczące tego, czy zakres stosowania dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich obejmuje również kwestie rozliczania nieważnej umowy, a także kwestii znaczenia woli konsumenta przy rozstrzyganiu przez sąd o unieważnieniu umowy. Na rozstrzygnięcie TSUE oczekują również pytania prejudycjalne skierowane w październiku 2020 r. przez Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście, dotyczące kilku zagadnień – możliwości zastosowania przez sąd przepisów dyspozytywnych prawa krajowego w celu uzupełnienia umowy po usunięciu z niej klauzul abuzywnych, początku biegu przedawnienia roszczeń konsumenta o zwrot świadczeń w związku z unieważnieniem umowy, możliwości usunięcia tylko części klauzuli umownej uznanej za nieuczciwą oraz modyfikacji w drodze wykładni tej części umowy, która nie została uznana za nieuczciwą (w celu utrzymania umowy w mocy).

W obecnej chwili nadal trudno jest ocenić ostateczny wpływ orzeczeń TSUE na linie orzecznicze sądów polskich w sprawach dotyczących kredytów opartych o walutę obcą. Nie ma także kompleksowego stanowiska Sądu Najwyższego, które usuwałoby istniejące rozbieżności i zapewniało ujednolicenie orzecznictwa sądowego w sprawach kredytów opartych na walucie obcej.

Z uwagi na brak jednolitej linii orzeczniczej, a także - w ocenie Zarządu - brak możliwości przewidzenia kształtu rozstrzygnięcia poszczególnych kwestii przez Sąd Najwyższy, na moment sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego Bank w modelu kwantyfikacji ryzyka prawnego dotyczącego portfela kredytów indeksowanych oraz denominowanych do waluty obcej uwzględnia (w formie korekty wartości bilansowej brutto dla ekspozycji aktywnych lub rezerw na ekspozycje nieaktywne) różne scenariusze rozstrzygnięć sądowych, w tym również te, które są przedmiotem wniosku o wydanie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN. Bank monitoruje na bieżąco stan orzecznictwa sądowego w sprawach kredytów walutowych pod kątem kształtowania się i ewentualnych zmian linii orzeczniczych.

W grudniu 2020 r. przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego przedstawił propozycję zawierania przez banki z kredytobiorcami dobrowolnych ugód, na mocy których kredyty oparte na walucie CHF podlegałyby retrospektywnemu rozliczeniu tak jak kredyty złotowe z oprocentowaniem według stawki WIBOR oraz odpowiedniej marży. Bank kontynuuje testy zawierania tego rodzaju ugód na kolejnych grupach klientów, równocześnie prowadząc testy rozwiązań ugodowych na warunkach własnych Banku. Na ten moment, ze względu na wciąż dużą niepewność prawną oraz w zmieniającym się otoczeniu ekonomicznym wynikającym ze wzrostu poziomu stóp procentowych, Bank widzi konieczność kontynuowania testów. Wyniki obecnie prowadzonych testów zostały uwzględnione w aktualnie stosowanym modelu kalkulacji rezerw na ryzyko prawne zarówno w odniesieniu wpływu proponowanych ugód na skłonność klientów do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, jak i w zakresie potencjalnych rozstrzygnięć sądowych.

W związku z powyżej opisaną sytuacją, Bank zidentyfikował ryzyko, iż planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych do walut obcych mogą być nie w pełni odzyskiwalne i / lub też powstanie zobowiązanie skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych. Bank rozpoznaje wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych zgodnie z wymogami :

  • MSSF 9 "Instrumenty finansowe" w przypadku kredytów aktywnych oraz
  • MSR 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" w przypadku kredytów całkowicie spłaconych oraz w sytuacji, gdy wartość bilansowa brutto aktywnego kredytu jest niższa niż wartość rozpoznanego ryzyka.

Wartość korekty wartości bilansowej brutto (zgodnie z MSSF 9) oraz rezerw (zgodnie z MSR37) została oszacowana z uwzględnieniem szeregu założeń, które istotnie wpływają na kwotę szacunku ujętą w sprawozdaniu finansowym Banku.

Według stanu na 30.06.2022 r. Bank został pozwany w 7 447 postępowaniach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty CHF o wartości przedmiotu sporu 2 212 094 tys. zł, w tym znajduje się 1 pozew zbiorowy objęty ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, złożony przeciw Santander Bank Polska S.A. dotyczący 534 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 50 983 tys. zł.

Według stanu na 31.12.2021 r. Bank został pozwany w 6 182 postępowaniach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty CHF o wartości przedmiotu sporu 1 692 963 tys. zł, w tym znajduje się 1 pozew zbiorowy objęty ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, dotyczący 534 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 50 983 tys. zł.

Na dzień 30.06.2022 r. łączny wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych w Banku wyniósł 2 359 492 tys. zł , w tym :

  • korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF9 w kwocie 2 124 195 tys. zł
  • rezerwa ujęta zgodnie z MSR37 w kwocie 235 297 tys. zł

Na dzień 31.12.2021 r. łączny wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych w Banku wyniósł 1 597 771 tys. zł , w tym :

  • korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF9 w kwocie 1 469 728 tys. zł
  • rezerwa ujęta zgodnie z MSR37 w kwocie 128 043 tys. zł

Łączny koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych uwzględniony w rachunku zysków i strat oraz w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku przedstawiają poniższe tabele:

1.04.2022- 1.01.2022- 1.04.2021- 1.01.2021-
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 30.06.2022 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2021
Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych
w walutach obcych ujęty jako korekta wartości bilansowej brutto
(575 284) (622 200) (379 175) (511 190)
Wpływ ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
ujęty jako rezerwa
(101 890) (99 037) (43 815) (65 647)
Pozostałe koszty (43 557) (77 169) (9 531) (21 049)
Razem - koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach
obcych
(720 731) (798 406) (432 521) (597 886)
30.06.2022 31.12.2021
Korekta wartości bilansowej brutto wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych
w walutach obcych
2 124 195 1 469 728
Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 235 297 128 043
Razem skumulowany wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 2 359 492 1 597 771

Całkowita korekta wartości bilansowej brutto oraz utworzone rezerwy wynikające z ryzyka prawnego oraz rezerwy prawne (na sprawy sporne oraz na część portfelową) stanowią 33,1% aktywnego portfela kredytów walutowych CHF.

Zmiana powyższych rezerw w pierwszym półroczu 2022 roku wynikała m.in z napływu nowych spraw sądowych (zmiana o 1265 spraw w porównaniu do grudnia 2021 r.) oraz zmiany łącznego poziomu straty w przypadku przegrania sprawy przez Bank wynikającego ze zmian w poziomie przyjętych do szacunków prawdopodobieństw negatywnych dla Banku rozstrzygnięć.

W pierwszej połowie 2022 roku zaobserwowano również zwiększoną ilość orzeczeń sądowych (w ramach których, jak wskazano na wstępie, dominuje linia orzecznicza wskazująca na nieważność umowy kredytu jako skutek abuzywności zawartych w umowie norm), choć liczba prawomocnie zakończonych spraw jest nadal relatywnie niewielka.

Bank oszacował prawdopodobieństwo zgłoszenia roszczeń przez kredytobiorców zarówno kredytów aktywnych, jak i spłaconych w oparciu o liczbę aktualnie złożonych pozwów przeciwko Bankowi oraz estymowaną dynamikę wzrostu liczby tych pozwów w oparciu o zbudowany model statystyczny. Model ocenia ryzyko w horyzoncie lifetime i jest oparty o szereg charakterystyk behawioralnych związanych z kredytem i klientem. Bank zakłada, że dla ok 20,6% kredytów (aktywnych oraz spłaconych) już został lub będzie złożony pozew przeciwko Bankowi. Przyjęte założenia są mocno wrażliwe na szereg czynników z otoczenia, takich jak: kształtowanie się linii orzeczniczej w polskich sądach, intensywność nagłośnienia poszczególnych rozstrzygnięć sądowych, aktywność kancelarii pośredniczących, poziom kosztów postępowania itp. Bank zakłada, że zdecydowana większość prognozowanych spraw zostanie wniesiona do połowy 2023 roku, a następnie liczba nowych pozwów zacznie spadać w związku z oczekiwanym uporządkowaniem otoczenia prawnego.

Na potrzeby ustalenia poziomu rezerw Bank oszacował również prawdopodobieństwa w zakresie ilości sporów, jak i możliwych scenariuszy ich zakończenia. Prawdopodobieństwa te różnią się odpowiednio dla kredytów indeksowanych oraz denominowanych – Bank uwzględnia wyższe ryzyko przegrania sporu dla portfela kredytów indeksowanych, a niższe dla denominowanych. Bank wziął także pod uwagę dysproporcje w orzecznictwie sądów pierwszej i drugiej instancji, relatywnie niewielką liczbę prawomocnych wyroków oraz wydłużający się czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sporu w niektórych sądach. Według stanu na 30.06.2022 r. Bank otrzymał 350 prawomocnych rozstrzygnięć sądowych w sprawach prowadzonych przeciwko Bankowi (mając na uwadze rozstrzygnięcia wydane po wyroku TSUE z 3.10.2019 r.) – w tym 312 to rozstrzygnięcia niekorzystne dla Banku, a pozostałe 38 to rozstrzygnięcia w całości albo w części korzystne (według stanu na 31.12.2021 r. odpowiednio – 139 rozstrzygnięć, w tym 119 niekorzystnych i 20 w całości albo w części korzystnych). Przy ocenie tych prawdopodobieństw Bank korzystał ze wsparcia kancelarii prawnych oraz z pogłębionej analizy orzecznictwa sądowego w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych oraz denominowanych.

Ponieważ obecnie nadal nie ma jednolitej linii orzecznictwa Bank uwzględnia następujące scenariusze możliwych rozstrzygnięć sporu sądowego mogących skutkować poniesieniem straty finansowej:

  • Unieważnienie całej umowy kredytowej w związku z identyfikacją klauzul niedozwolonych bez zwrotu przez kredytobiorcę kosztu kapitału;
  • Unieważnienie klauzul zawartych w umowie kredytowej zidentyfikowanych jako niedozwolone skutkujące przewalutowaniem kredytu na PLN oraz pozostawieniem oprocentowania w oparciu o stawkę LIBOR dla CHF;
  • Rozstrzygnięcia prowadzące do rozliczenia się przez kredytobiorcę z kosztu uzyskanego kapitału:
    • unieważnienie całej umowy kredytowej w związku z identyfikacją klauzul niedozwolonych ze zwrotem przez kredytobiorcę kosztu kapitału
    • konwersja kredytu na kredyt w PLN z oprocentowaniem w oparciu o stawkę WIBOR);
  • Unieważnienie klauzul zawartych w umowie kredytowej zidentyfikowanych jako niedozwolone w zakresie mechanizmu ustalania różnic kursowych prowadzące do zastosowania kursu średniego NBP.

Powyższe scenariusze charakteryzują się również różnym poziomem prawdopodobieństwa w zależności od rodzaju umowy oraz zostały oszacowane przy wsparciu zewnętrznych, niezależnych od Banku, kancelarii prawnych, jak i też różnym poziomem straty w przypadku ich wystąpienia. Dla każdego ze scenariuszy został oszacowany oczekiwany poziom straty na bazie dostępnych danych historycznych.

W opinii Banku poziom spodziewanych spraw oszacowany na bazie modelu statystycznego charakteryzuje się również niepewnością ze względu na takie czynniki jak : czas prowadzenia postępowań sądowych (również oszacowany w oparciu o relatywnie krótką, nie spełniającą warunków stosowania metod ilościowych, statystykę) oraz rosnące koszty niezbędne dla rozpoczęcia postępowania sądowego i wsparcia procesowego.

Na dzień 30.06.2022 Bank wyodrębnił scenariusz ugodowy, który odzwierciedla poziom straty dla przyszłych ugód. Scenariusz bazuje na poziomach akceptacji i stratach dla kredytów w ramach przeprowadzonych testów ugód opisanych powyżej. Na poziom akceptacji przyszłych ugód ma wpływ szereg czynników, m.in. oprocentowanie kredytów w PLN, kurs przewalutowania CHF/PLN, rozwój orzecznictwa sądowego oraz czas trwania postępowań.

W kolejnych okresach sprawozdawczych Bank będzie kontynuował monitoring i ocenę adekwatności powyższych rezerw.

Z uwagi na wysoki poziom niepewności, zarówno dla każdego z poszczególnych założeń, jak i ich wpływu łącznie, Bank przeprowadziła następującą analizę wrażliwości oszacowanej rezerwy, poprzez oszacowanie wpływu zmienności poszczególnych parametrów na poziom rezerwy.

Oszacowania mają charakter jednoczynnikowej analizy wrażliwości poziomu rezerwy.

Przy założeniu zmienności parametrów jak poniżej wpływ na portfelową rezerwę na ryzyko prawne na dzień 30.06.2022 r. kształtuje się następująco:

Zmiana rezerwy
Scenariusz portfelowej (w mln zł)
Potrojenie liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową 1 311
Podwojenie liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową 656
Zmniejszenie o połowę liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową (328)
Zwiększenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej 31
Zmniejszenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej (31)
Nie uwzględnienie rekompensaty kosztu kapitału 71

Dla każdego z parametrów przedział zmienności przyjęty do analizy wrażliwości został oszacowany przy uwzględnieniu obecnie panujących warunków rynkowych. Przyjęte przedziały zmienności mogą ulegać zmianie w zależności od zmian sytuacji na rynku i tym samym wyniki analizy wrażliwości mogą się istotnie zmienić.

Przy założeniu zmienności parametrów jak poniżej wpływ na rezerwę na indywidualne sprawy sporne na dzień 30.06.2022 r. kształtuje się następująco:

Zmiana rezerwy
Scenariusz indywidualnej (w mln zł)
Zwiększenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej 73
Zmniejszenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej (73)
Nie uwzględnienie rekompensaty kosztu kapitału 164

34. Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZA Santander Bank Polska S.A.

Właściciel akcji Udział akcji w kapitale
Liczba posiadanych akcji
zakładowym
Liczba głosów na WZA
Udział w ogólnej liczbie
głosów na WZA
28.07.2022 26.04.2022 28.07.2022 26.04.2022 28.07.2022 26.04.2022 28.07.2022 26.04.2022
Banco Santander S.A. 68 880 774 68 880 774 67,41% 67,41% 68 880 774 68 880 774 67,41% 67,41%
Nationale-Nederlanden
OFE *
5 123 581 5 123 581 5,01% 5,01% 5 123 581 5 123 581 5,01% 5,01%
Pozostali 28 184 959 28 184 959 27,58% 27,58% 28 184 959 28 184 959 27,58% 27,58%
Razem 102 189 314 102 189 314 100% 100% 102 189 314 102 189 314 100% 100%

*Nationale-Nederlanden OFE jest zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.

Według danych posiadanych przez Zarząd Banku, akcjonariuszami posiadającymi co najmniej 5 % ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Santander Bank Polska na dzień publikacji skonsolidowanego raportu za I półrocze 2022 r. (28.07.2022 r.) jest Banco Santander S.A. oraz Fundusze zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.

35. Podmioty powiązane

Poniżej zostały zaprezentowane informacje o transakcjach Santander Bank Polska S.A. z podmiotami powiązanymi. Transakcje zawarte przez Santander Bank Polska S.A. z podmiotami powiązanymi dotyczą operacji bankowych zawieranych na warunkach rynkowych w ramach typowej działalności biznesowej, głównie kredytów, rachunków bankowych, depozytów, gwarancji i operacji leasingowych. W przypadku transakcji wewnątrzgrupowych sporządzana jest dokumentacja zgodnie z wymogami przepisów podatkowych dla dokumentacji cen transferowych.

Transakcje z jednostkami zależnymi 30.06.2022 31.12.2021
Aktywa 17 210 213 11 664 894
Należności od banków 301 667 203 738
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 25 1 141
Należności od klientów 16 836 908 11 440 135
Pozostałe aktywa 71 613 19 880
Zobowiązania 462 904 607 209
Zobowiązania wobec banków 4 475 4 733
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 10 437 2 845
Zobowiązania wobec klientów 268 187 415 942
Zobowiązania z tytułu leasingu 179 789 183 616
Pozostałe zobowiązania 16 73
Zobowiązania warunkowe 4 842 565 6 552 214
Udzielone: 3 942 565 6 052 214
finansowe 1 551 104 1 412 112
gwarancyjne 2 391 461 4 640 102
Otrzymane: 900 000 500 000
gwarancyjne 900 000 500 000

1.01.2022- 1.01.2021-
Transakcje z jednostkami zależnymi 30.06.2022 30.06.2021
Przychody 228 388 86 012
Przychody odsetkowe 196 267 45 437
Przychody prowizyjne 28 007 36 910
Pozostałe przychody operacyjne 4 114 3 665
Koszty 14 379 18 709
Koszty odsetkowe 5 614 1 445
Koszty prowizyjne 92 178
Wynik handlowy i rewaluacja 8 505 12 533
Koszty operacyjne w tym: 168 4 553
koszty pracownicze i koszty działania banku 158 330
pozostałe 10 4 223
Transakcje z jednostkami stowarzyszonymi 30.06.2022 31.12.2021
Zobowiązania 66 988 50 708
Zobowiązania wobec klientów 66 988 50 708
1.01.2022- 1.01.2021-
Transakcje z jednostkami stowarzyszonymi 30.06.2022 30.06.2021
Przychody 29 159 24 468
Przychody prowizyjne 29 159 24 468
Koszty 618 1
Koszty odsetkowe 618 1
z podmiotem dominującym z pozostałymi podmiotami
Transakcje z Grupą Santander 30.06.2022 31.12.2021 30.06.2022 31.12.2021
Aktywa 6 045 019 2 205 680 9 373 28 379
Należności od banków, w tym: 1 643 449 406 371 9 317 20 773
rachunki bieżące 579 412 406 371 9 317 20 773
lokaty i kredyty 1 064 037 - - -
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 4 401 539 1 797 764 - -
Pozostałe aktywa 31 1 545 56 7 606
Zobowiązania 11 051 061 5 902 386 231 286 254 222
Zobowiązania wobec banków, w tym: 288 585 138 538 118 633 119 507
rachunki bieżące 288 585 138 538 118 633 119 507
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 4 403 246 1 850 935 - -
Zobowiązania wobec klientów - - 56 810 84 647
Zobowiązania z tytułu leasingu - - 25 25
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 6 336 058 3 910 233 - -
Pozostałe zobowiązania 23 172 2 680 55 818 50 043
Zobowiązania warunkowe 3 625 208 5 280 787 22 237 64 355
Udzielone: 2 100 - 12 752 32 536
finansowe 2 100 - - -
gwarancyjne - - 12 752 32 536
Otrzymane: 3 623 108 5 280 787 9 485 31 819
gwarancyjne 3 623 108 5 280 787 9 485 31 819
z podmiotem dominującym z pozostałymi podmiotami
1.01.2022- 1.01.2021- 1.01.2022- 1.01.2021-
Transakcje z Grupą Santander 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2022 30.06.2021
Przychody 540 258 296 583 5 198 451
Przychody odsetkowe (317) (1 149) 3 9
Przychody prowizyjne 5 934 3 462 458 66
Pozostałe przychody operacyjne 84 1 4 377 376
Wynik handlowy i rewaluacja 534 557 294 269 360 -
Koszty 51 317 28 561 63 207 47 562
Koszty odsetkowe 25 752 6 298 1 899 -
Koszty prowizyjne 2 870 4 663 236 97
Wynik handlowy i rewaluacja - - - 102
Koszty operacyjne w tym: 22 695 17 600 61 072 47 363
koszty pracownicze i koszty działania 22 693 17 535 61 072 47 363
pozostałe koszty operacyjne 2 65 - -

Transakcje z personelem zarządczym

Wynagrodzenia Członków Zarządu, Członków Rady Nadzorczej i kluczowej kadry kierowniczej Santander Bank Polska S.A. oraz kredyty i pożyczki udzielone osobom zarządzającym.

Na dzień 30.06.2022 r., 31.12.2021 r. i 30.06.2021 r. Członkowie Zarządu mieli zawarte umowy o zakazie konkurencji po zaprzestaniu pełnienia funkcji w Zarządzie Banku. W przypadku nie powołania na nową kadencję lub odwołania Członkom Zarządu przysługuje jednorazowa odprawa. Odprawa nie przysługuje w przypadku przyjęcia propozycji dalszego zatrudnienia w strukturach Banku.

Kredyty i pożyczki zostały udzielone na warunkach ogólnie obowiązujących.

Zarząd Kluczowa kadra kierownicza
1.01.2022- 1.01.2021- 1.01.2022- 1.01.2021-
Wynagrodzenia członków Zarządu i kluczowej kadry kierowniczej 30.06.2022 30.06.2021 30.06.2022 30.06.2021
Wynagrodzenia stałe 7 121 6 590 13 268 12 692
Dodatkowe korzyści (np. ubezpieczenia na życie bez opcji emerytalnej,
ubezpieczenia medyczne, podróży i opłat szkolnych)
1 395 878 612 544
Wynagrodzenie zmienne wypłacone w roku 2022 r. i 2021 r. * 10 988 7 069 8 482 6 323
Wypłacone ekwiwalenty za niewykorzystane urlopy - - 17 -
Dodatkowe wynagrodzenia z tytułu rozwiązania kontraktu i zakazu
konkurencji
- 396 - -
Rezerwa emerytalno-rentowa oraz rezerwa na niewykorzystane
urlopy
2 032 1 396 4 274 4 511
Liczba warunkowych praw do akcji w sztukach - - - -

*obejmują część nagrody należnej za lata 2021, 2020, 2019, 2018, 2017 i 2016, której wypłata była warunkowa i została odroczona w czasie.

Zarząd Kluczowa kadra kierownicza
30.06.2022 31.12.2021 30.06.2022 31.12.2021
Kredyty i pożyczki udzielone osobom zarządzającym oraz ich krewnym 5 481 5 996 19 846 23 571
Depozyty złożone przez osoby zarządzające oraz ich krewnych 8 743 14 014 18 076 15 577

Do kategorii "Kluczowa kadra kierownicza" zalicza się osoby objęte zasadami określonymi w "Polityce Wynagrodzeń Grupy Santander Bank Polska S.A.", a w przypadku spółek zależnych zasadami odrębnie określonymi w spółkach.

W Santander Bank Polska obowiązuje Polityka Wynagrodzeń Grupy Santander Bank Polska S.A, zatwierdzona i zaakceptowana przez Zarząd Banku i Radę Nadzorczą. Polityka podlega przeglądom, które są dokonywane w okresach rocznych lub częściej w przypadku istotnych zmian organizacyjnych.

Wypłata wynagrodzenia zmiennego dla osób zajmujących stanowiska z grupy kluczowej kadry kierowniczej następuje raz w roku po zakończeniu okresu rozliczeniowego i ogłoszeniu wyników Banku. Wynagrodzenie zmienne przyznane na podstawie regulaminów premiowych, wypłacane jest w formie gotówkowej oraz w formie akcji lub powiązanych z nimi instrumentów finansowych tzw. akcji

fantomowych, przy czym część wynagrodzenia zmiennego w formie akcji lub instrumentu finansowego nie może być niższa niż 50% całkowitej wartości wynagrodzenia zmiennego. Wypłata nie mniej niż 40% wartości wynagrodzenia zmiennego określonego powyżej jest warunkowa i jest odraczana na okres 3 lat z możliwością wydłużenia okresu do 5 lat i następuje w trakcie tego okresu w równych rocznych ratach płatnych z dołu, uzależnionych od efektów pracy danego pracownika za okres podlegający ocenie oraz wartości akcji lub powiązanych z nimi instrumentów finansowych.

W I półroczu 2022 r. łączna kwota wynagrodzeń wypłaconych przez Santander Bank Polska S.A. Członkom Rady Nadzorczej wyniosła 1 091,9 tys. zł (1 042 tys. zł w I półroczu 2021 r.). Pan John Power otrzymał wynagrodzenie w wysokości 54,4 tys. zł z tytułu funkcji pełnionej w Radach Nadzorczych spółek zależnych Banku (47,5 tys. zł w I półroczu 2021 r.).

36. Zmiany warunków prowadzenia działalności i sytuacji gospodarczej, które mają wpływ na wartość godziwą aktywów finansowych i zobowiązań finansowych jednostki, niezależnie od tego, czy te aktywa i zobowiązania są ujęte w wartości godziwej czy po koszcie zamortyzowanym

Rozpoczęty przez Narodowy Bank Polski w roku 2021 i kontynuowany w roku 2022 cykl zacieśniania polityki pieniężnej (poprzez zwiększanie poziomu stóp procentowych) spowodował dalszy wzrost rentowności portfela dłużnych papierów wartościowych i w konsekwencji spadek wyceny tych papierów.

37. Niespłacenie pożyczki lub naruszenie postanowień umowy pożyczki, w odniesieniu do których nie podjęto żadnych działań naprawczych do końca okresu sprawozdawczego

W okresie sprawozdawczym nie wystąpiło naruszenie postanowień umowy pożyczki.

38. Opis czynników i zdarzeń o charakterze nietypowym

Utworzenie nowego systemu IPS banków komercyjnych.

Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła w dniu 10 czerwca 2022 r. projekt umowy oraz uznała system ochrony banków komercyjnych (tzw. IPS – Institutional Protection Scheme, o którym mowa w Art. 4 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Prawo Bankowe).

Santander Bank Polska S.A. wraz z 7 innymi bankami komercyjnymi (Alior Bank S.A., BNP Paribas Bank Polska S.A., ING Bank Śląski S.A., mBank S.A., Bank Millennium S.A., Bank Polska Kasa Opieki S.A. oraz PKO Bank Polski S.A.) (Banki Uczestnicy) podpisały umowę systemu ochrony oraz utworzyły spółkę akcyjną będącą jednostką zarządzającą system ochrony (Jednostka Zarządzająca). Obecnie jest ona w trakcie procesu rejestracji. Kapitał zakładowy Jednostki Zarządzającej wyniesie 1.000.000 PLN. Bank obejmie 12.914 akcji Jednostki Zarządzającej, o łącznej wartości nominalnej 129.140 PLN, co będzie stanowiło ok. 12,9% jej kapitału zakładowego.

W Jednostce Zarządzającej zostanie utworzony fundusz pomocowy w celu zapewnienia środków na finansowanie zadań systemu ochrony. Fundusz pomocowy zostanie utworzony z wpłat Banków Uczestników w wysokości 0,4 % kwoty środków gwarantowanych danego banku objętego obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów, o którym mowa w art. 2 pkt 34 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Ustawa o BFG). W oparciu o poziom środków gwarantowanych Banku na koniec pierwszego kwartału 2022 r. Bank po zarejestrowaniu spółki wpłaci do funduszu pomocowego 407 263 243,00 PLN. Z uwagi na fakt podpisania umowy oraz jej zatwierdzenie przez UKNF, kwota ta obciążyła, zaprezentowany w niniejszym sprawozdaniu finansowym, wynik finansowy Banku za II kwartał 2022 r. Dalsze wpłaty do funduszu pomocowego będą wymagały jednogłośnej uchwały walnego zgromadzenia Jednostki Zarządzającej.

Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 872, "ustawa zmieniająca ustawę o listach zastawnych"), do dnia 31 października 2022 r. został zawieszony obowiązek wniesienia należnych za rok 2022 składek na obowiązkowy system gwarantowania depozytów wnoszonych

przez banki i oddziały banków zagranicznych, które nie zostały wniesione przed dniem wejścia w życie tego przepisu, tj. do dnia 7 maja 2022 r.

W związku z powyższym, Bankowy Fundusz Gwarancyjny nie określił wysokości składek na obowiązkowy system gwarantowania depozytów wnoszonych przez banki i oddziały banków zagranicznych należnych za II kwartał 2022 r.

39. Informacje o udzieleniu przez emitenta lub jednostkę od niego zależną poręczeń lub gwarancji

Na dzień 30.06.2022 r. i 31.12.2021 r. ani Santander Bank Polska S.A., ani jednostki od niego zależne nie udzieliły poręczeń kredytu, pożyczki lub gwarancji, których łączna wartość stanowiłaby równowartość co najmniej 10% kapitałów własnych emitenta, jednemu podmiotowi lub jednostce od niego zależnej.

40. Informacje o odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych, rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych lub innych aktywów oraz odwróceniu takich odpisów

Szczegółowe informacje zostały zaprezentowane w notach 10 i 14.

41. Informacje o istotnych transakcjach nabycia i sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych oraz istotnym zobowiązaniu z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych

Na dzień 30.06.2022 r. i 31.12.2021 r. ani Santander Bank Polska S.A. ani jednostki od niego zależne nie dokonały istotnych sprzedaży oraz zakupów rzeczowych aktywów trwałych. Nie wystąpiły też istotne zobowiązania z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych.

42. Dywidenda na akcję

Rekomendacja Zarządu dotycząca podziału zysku za 2021 r. oraz podziału niepodzielonego zysku za rok 2019 r.

Zarząd Santander Bank Polska S.A. poinformował, że w dniu 31 marca 2022 r. wydał rekomendację dotyczącą podziału zysku osiągniętego w 2021 r., a także niepodzielonego zysku osiągniętego w 2019 r. Rekomendacja ta uzyskała pozytywną opinię Rady Nadzorczej Banku.

Zgodnie z podjętą decyzją, Zarząd Banku rekomendował podzielić zysk osiągnięty w 2021 r. w kwocie 915 877 566,59 zł w następujący sposób:

  • na dywidendę dla akcjonariuszy przeznaczyć kwotę 273 867 361,52 zł,
  • na kapitał rezerwowy przeznaczyć kwotę 457 938 783,30 zł,
  • kwotę 184 071 421,77 zł pozostawić niepodzieloną

podzielić niepodzielony zysk osiągnięty w 2019 r. w kwocie 1 056 761 994,64 zł przez przeznaczenie go na Kapitał dywidendowy utworzony przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku uchwałą nr 6 z dnia 22 marca 2021 r. w sprawie podziału zysku oraz utworzenia kapitału rezerwowego.

Ponadto, Zarząd rekomendował, aby w podziale dywidendy wypłacanej z zysku osiągniętego w 2021 r. uczestniczyły 102 189 314 akcji serii A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N oraz O; kwota dywidendy wynosić będzie 273 867 361,52 zł, co stanowi 29,90% zysku netto z

roku 2021; a dywidenda na 1 akcję wynosić będzie 2,68 zł, dniem ustalenia prawa do dywidendy będzie 25 maja 2022 roku, a wypłata Dywidendy nastąpi w dniu 1 czerwca 2022 r.

Zarząd i Rada Nadzorcza przedłożyły powyższą propozycję wraz z rekomendacją Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu Banku.

Jednocześnie Bank poinformował, że:

  • 1) Zgodnie z art. 349 § 1 Kodeksu spółek handlowych oraz § 50 ust. 4 Statutu Banku, na podstawie Uchwały Zarządu nr 175/2021 z dnia 1 września 2021 r. oraz Uchwały Rady Nadzorczej nr 122/2021 z dnia 1 września 2021 r., w dniu 15 października 2021 r. Bank wypłacił akcjonariuszom zaliczkę na poczet dywidendy w kwocie 220 728 918,24 zł "Zaliczka na poczet dywidendy". W podziale Zaliczki na poczet dywidendy uczestniczyło 102 189 314 akcji _słownie: sto dwa miliony sto osiemdziesiąt dziewięć tysięcy trzysta czternaście akcji_ serii A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N oraz O. Zaliczka na poczet dywidendy na jedną akcję wyniosła 2,16 zł, dniem ustalenia uprawnionych do udziału w Zaliczce na poczet dywidendy był 8 października 2021 r.
  • 2) kwota wypłacona jako Zaliczka na poczet dywidendy pochodziła z Kapitału dywidendowego utworzonego uchwałą Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia nr 6/2021 z dnia 22 marca 2021 r., na który została przeznaczona część zysku netto osiągniętego przez Bank w 2020 r., i nie pomniejsza ona dywidendy.

Podejmując decyzję, Zarząd wziął pod uwagę obecną sytuację makroekonomiczną oraz zalecenia i aktualne stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego w tym wynikające z pisma z dnia 23 lutego 2022 r., o którym Bank informował w raporcie bieżącym nr 5/2022 w dniu 23 lutego 2022 r., a także stanowisko KNF z dnia 9 marca 2020 r. potwierdzające spełnienie przez Bank kryteriów do wypłaty dywidendy z zysku wypracowanego w roku 2019 r., o którym Bank informował w raporcie bieżącym nr 4/2020 z dnia 10 marca 2020 r.

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Santander Bank Polska S.A. - podjęcie uchwały w sprawie wypłaty dywidendy.

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku, które odbyło się w dniu 27 kwietnia 2022 r., podjęło uchwałę o wypłacie dywidendy.

Na dywidendę dla akcjonariuszy przeznacza się kwotę 273 867 361,52 zł z zysku netto Banku za rok 2021.

W podziale dywidendy wypłacanej z zysku osiągniętego w 2021 r. uczestniczy 102 189 314 akcji serii: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N oraz O.

Wartość Dywidendy przypadającej na 1 akcję serii: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, N oraz O wynosił 2,68 zł.

Dniem ustalenia prawa do Dywidendy był dzień 25 maja 2022 r., dniem wypłaty Dywidendy - dzień 1 czerwca 2022 r.

43. Zdarzenia, które wystąpiły po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego

Ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom

W dniu 14 lipca 2022 r. Prezydent RP podpisał Ustawę o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, mającą na celu m.in. pomoc dla osób spłacających kredyty hipoteczne w postaci tzw. "wakacji kredytowych".

Zgodnie z założeniami ustawy :

  • kredytobiorcy będą mogli zawiesić spłatę rat kredytu w dwóch miesiącach trzeciego i czwartego kwartału 2022 r. oraz po jednym miesiącu w każdym z kwartałów 2023 r.;

  • nieopłacone na podstawie wakacji kredytowych raty wydłużą okres kredytowania

  • z wakacji kredytowych będą mogli skorzystać kredytobiorcy spłacający kredyty hipoteczne w złotówkach zaciągnięte na cele mieszkaniowe przed 1 lipca 2022 r.;

  • kredytobiorcy posiadający więcej niż jeden kredyt hipoteczny będą mogli skorzystać z wakacji kredytowych tylko w przypadku jednego zobowiązania;

  • od odroczonej raty bank nie będzie naliczał odsetek.

Bank szacuje, że wpływ wprowadzonych rozwiązań w zakresie tzw. wakacji kredytowych na wynik finansowy brutto Banku w III kwartale 2022 r. wyniesie w przybliżeniu 1,346 mld PLN, przy założeniu, że z rozwiązania tego skorzysta w pełnym wymiarze 50% uprawnionych klientów. Bank ocenia, że każda zmiana ilości upoważnionych kredytobiorców korzystających z wakacji kredytowych w pełnym wymiarze o 10% skutkować będzie zmianą powyższego szacunku o 269 mln zł. Rzeczywisty wpływ rozwiązań w zakresie wakacji kredytowych na wynik finansowy Banku zależeć będzie od, m. in., liczby klientów, którzy skorzystają z tych rozwiązań, liczby rat zawieszonych przez każdego z tych klientów oraz momentu rozpoczęcia przez nich korzystania z "wakacji kredytowych".

Na dzień bilansowy, tj. 30 czerwca 2022 r., nie istniała ostateczna i precyzyjna wersja przepisów regulujących aspekt wakacji kredytowych, co jest warunkiem koniecznym umożliwiającym rzetelne oszacowanie wpływu przepisów na sytuację finansową Banku. Z związku z powyższym Bank zastosował osąd i postanowił rozpoznać wpływ wakacji kredytowych w dniu ustanowienia przepisów prawa w lipcu 2022 r. W lipcu 2022 r. wpływ zostanie rozpoznany jako jednorazowa korekta wartości bilansowej brutto kredytów hipotecznych w korespondencji z pomniejszeniem przychodu odsetkowego. Po uchwaleniu, przepisy regulują terminy i/lub kwoty umownych przepływów pieniężnych, które kredytodawca jest w stanie prawnie wyegzekwować, co skutkuje zmianą wartości bilansowej brutto kredytów.

Wprowadzone przepisy zakładają również wzmocnienie Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Bank szacuje, że jego udział w Funduszu Wsparcia Kredytobiorców może wynieść w przybliżeniu 140 mln PLN, które obciążą wynik brutto Banku w trzecim kwartale 2022 r. Ostateczna wysokość wpłat zostanie ustalona przez Radę Funduszu Wsparcia Kredytobiorców w terminie późniejszym.

Podpisy wszystkich wymaganych osób

Data Imię i nazwisko Stanowisko/Funkcja Podpis
27.07.2022 Michał Gajewski Prezes Zarządu Michał Gajewski……………………………………
27.07.2022 Andrzej Burliga Wiceprezes Zarządu Andrzej Burliga……………………………………
27.07.2022 Juan de Porras Aguirre Wiceprezes Zarządu Juan de Porras Aguirre……………………………………
27.07.2022 Arkadiusz Przybył Wiceprezes Zarządu Arkadiusz Przybył……………………………………
27.07.2022 Lech Gałkowski Członek Zarządu Lech Gałkowski……………………………………
27.07.2022 Patryk Nowakowski Członek Zarządu Patryk Nowakowski……………………………………
27.07.2022 Carlos Polaino Izquierdo Członek Zarządu Carlos Polaino Izquierdo……………………………………
27.07.2022 Maciej Reluga Członek Zarządu Maciej Reluga……………………………………
27.07.2022 Dorota Strojkowska Członek Zarządu Dorota Strojkowska……………………………………

Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych

Data Imię i nazwisko Stanowisko/Funkcja Podpis
27.07.2022 Wojciech Skalski Dyrektor Obszaru Rachunkowości
Finansowej
Wojciech Skalski……………………………………

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.