Santander Bank Polska S.A.

SantanderBankPolskaS-2023-12-31-pl 259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01ifrs-full:TreasurySharesMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01SBP:OtherReserveCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01SBP:RevaluationReserveMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-01259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31SBP:OtherReserveCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31SBP:RevaluationReserveMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-012022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31SBP:OtherReserveCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31SBP:RevaluationReserveMember259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400LGXW3K0GDAG3612022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31SBP:OtherReserveCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31SBP:RevaluationReserveMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400LGXW3K0GDAG3612023-01-012023-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31SBP:OtherReserveCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31SBP:RevaluationReserveMember259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400LGXW3K0GDAG3612023-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-01SBP:OtherReserveCapitalMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-01SBP:RevaluationReserveMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400LGXW3K0GDAG3612022-01-01iso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares/div WYBRANE DANE FINANSOWE w tys. PLN w tys. EUR 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone Dane dotyczące skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. I Wynik z tytułu odsetek 13 115 899 9 652 307 2 896 365 2 058 807 II Wynik z tytułu prowizji 2 717 002 2 566 418 599 992 547 409 III Zysk przed opodatkowaniem 6 850 021 4 352 947 1 512 680 928 470 IV Zysk netto należny akcjonariuszom jednostki dominującej 4 831 107 2 799 098 1 066 846 597 039 V Przepływy pieniężne netto - razem 82 154 16 146 671 18 142 3 444 035 VI Aktywa razem 276 651 885 257 517 225 63 627 388 54 908 895 VII Zobowiązania wobec banków 4 156 453 4 031 252 955 946 859 560 VIII Zobowiązania wobec klientów 209 277 356 196 496 806 48 131 867 41 897 867 IX Zobowiązania razem 242 960 867 229 051 877 55 878 764 48 839 395 X Kapitały razem 33 691 018 28 465 348 7 748 624 6 069 500 XI Udziały niekontrolujące 1 928 373 1 797 255 443 508 383 218 XII Zyski udziałowców niesprawujących kontroli 116 722 209 677 25 776 44 723 XIII Liczba akcji 102 189 314 102 189 314 XIV Wartość księgowa na jedną akcję (w zł / EUR) 329,69 278,56 75,83 59,40 XV Współczynnik kapitałowy 18,56% 19,74% XVI Zysk na jedną akcję zwykłą (w zł / EUR) 47,28 27,39 10,44 5,84 XVII Zysk rozwodniony na jedną akcję zwykłą (w zł / EUR) 47,28 27,39 10,44 5,84 XVIII Zadeklarowana lub wypłacona dywidenda na jedną akcję (w zł / EUR) 23,25 2,68 5,13 0,57 szczegóły w nocie 2.5 dane w odpowiednich okresach obejmują zyski zaliczone do funduszy własnych zgodnie z mającymi zastosowanie wytycznymi EBA *** szczegóły opisane zostały w nocie 57 Dla celów ustalenia podstawowych wielkości w EUR zastosowanych w wybranych danych finansowych przyjęto następujące kursy: · dla pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej – kurs średni NBP z dnia 31.12.2023 r.: 1 EUR = 4,3480 PLN oraz kurs średni NBP z dnia 31.12.2022 r.: 1 EUR = 4,6899 PLN · dla pozycji rachunku zysków i strat na 31.12.2023 r. – kurs wyliczony jako średnia z kursów NBP, obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca 2023 r.: 1 EUR = 4,5284 PLN; na 31.12.2022 r. - kurs wyliczony jako średnia z kursów NBP, obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca 2022 r.: 1 EUR = 4,6883 PLN. Na dzień 31.12.2023 r. wartości bilansowe denominowane w walutach obcych przeliczone zostały na PLN zgodnie z tabelą nr 251/A/NBP/2023 z dnia 29.12.2023 r. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok I. Skonsolidowany rachunek zysków i strat66 II. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów77 III. Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej88 IV. Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym1010 V. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych1111 VI. Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania finansowego1212 1. Informacja ogólna o emitencie 1212 2. Zasady sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego 1414 3. Sprawozdawczość według segmentów działalności 4444 4. Zarządzanie ryzykiem 4848 5. Zarządzanie kapitałem 8080 6. Wynik z tytułu odsetek 8585 7. Wynik z tytułu prowizji 8686 8. Przychody z tytułu dywidend 8686 9. Wynik handlowy i rewaluacja 8787 10. Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 8787 11. Pozostałe przychody operacyjne 8787 12. Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych 8888 13. Koszty pracownicze 8888 14. Koszty działania 8989 15. Pozostałe koszty operacyjne 8989 16. Obciążenie z tytułu podatku dochodowego 9089 17. Zysk na akcję 9090 18. Gotówka i operacje z bankami centralnymi 9190 19. Należności od banków 9191 20. Aktywa, zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 9292 21. Pochodne instrumenty zabezpieczające 9393 22. Należności od klientów 9494 23. Informacje o sekurytyzacji aktywów 102102 24. Inwestycyjne aktywa finansowe 108107 25. Inwestycje w podmioty stowarzyszone 109109 26. Wartości niematerialne 111111 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok 27. Wartość firmy 112112 28. Rzeczowy majątek trwały 113113 29. Aktywa z tytułu praw do użytkowania 115115 30. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 116116 31. Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 118118 32. Pozostałe aktywa 119119 33. Zobowiązania wobec banków 119119 34. Zobowiązania wobec klientów 120120 35. Zobowiązania podporządkowane 120120 36. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 121121 37. Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 122122 38. Pozostałe rezerwy 123123 39. Pozostałe zobowiązania 124124 40. Kapitał akcyjny 125125 41. Pozostałe kapitały 126126 42. Kapitał z aktualizacji wyceny 127127 43. Udziały niekontrolujące 128128 44. Rachunkowość zabezpieczeń 129129 45. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i odsprzedaży 136136 46. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych 137137 47. Wartość godziwa 140140 48. Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF 146146 49. Zobowiązania warunkowe 152152 50. Aktywa i zobowiązania stanowiące zabezpieczenie 153153 51. Informacje dotyczące leasingu 154154 52. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych – informacja dodatkowa 156156 53. Podmioty powiązane 156156 54. Nabycia, sprzedaże i likwidacje podmiotów zależnych i stowarzyszonych 160160 55. Świadczenia na rzecz pracowników 160160 56. Program motywacyjny w formie akcji 162162 57. Dywidenda na akcję 164164 58. Zdarzenia, które wystąpiły po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego 165165 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł I. Skonsolidowany rachunek zysków i strat za okres: 1.01.2023- 31.12.2023 1.01.2022- 31.12.2022 dane przekształcone Przychody odsetkowe i o charakterze zbliżonym do odsetek 18 409 758 12 538 584 Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie 14 925 201 9 650 812 Przychody odsetkowe od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 2 472 065 2 119 238 Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 82 910 96 144 Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek z tytułu leasingu finansowego 929 582 672 390 Koszty odsetkowe (5 293 859) (2 886 277) Wynik z tytułu odsetek Nota 6 13 115 899 9 652 307 Przychody prowizyjne 3 331 561 3 173 217 Koszty prowizyjne (614 559) (606 799) Wynik z tytułu prowizji Nota 7 2 717 002 2 566 418 Przychody z tytułu dywidend Nota 8 11 471 10 639 Wynik handlowy i rewaluacja Nota 9 306 619 126 748 Wynik na pozostałych instrumentach finansowych Nota 10 (5 121) (23 051) Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Nota 48 (322 492) (169 235) Pozostałe przychody operacyjne Nota 11 168 901 217 706 Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych Nota 12 (1 149 377) (894 685) Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych Nota 48 (2 592 326) (1 739 088) Koszty operacyjne w tym: (4 714 997) (4 697 706) - Koszty pracownicze i koszty działania Nota 13,14 (3 934 824) (3 977 482) - Amortyzacja rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych (424 561) (381 645) - Amortyzacja składników aktywów z tytułu prawa do użytkowania (144 918) (141 940) - Pozostałe koszty operacyjne Nota 15 (210 694) (196 639) Udział w zysku (stracie) jednostek wycenianych metodą praw własności 96 937 84 049 Podatek od instytucji finansowych (782 495) (781 155) Zysk przed opodatkowaniem 6 850 021 4 352 947 Obciążenie z tytułu podatku dochodowego Nota 16 (1 902 192) (1 344 172) Skonsolidowany zysk za okres 4 947 829 3 008 775 w tym: - zysk należny akcjonariuszom jednostki dominującej 4 831 107 2 799 098 - zysk należny udziałowcom niesprawującym kontroli 116 722 209 677 Zysk na akcję Nota 17 Podstawowy (zł/akcja) 47,28 27,39 Rozwodniony (zł/akcja) 47,28 27,39 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Noty przedstawione na stronach 12-165 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego. 6 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł II. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów za okres 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 dane przekształcone Skonsolidowany zysk netto za okres 4 947 829 3 008 775 Pozycje, które mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego: 2 459 699 (1 408 991) Zmiana wyceny i sprzedaż dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto Nota 24,42 1 953 159 (1 392 566) Podatek odroczony (371 100) 264 588 Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne brutto Nota 42,50 1 083 506 (346 930) Podatek odroczony (205 866) 65 917 Pozycje, które nie mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego: 46 395 17 123 Zmiana wyceny kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto Nota 24,42 72 822 21 032 Podatek odroczony i bieżący (13 836) (3 996) Rezerwa na odprawy emerytalne - zyski/straty aktuarialne brutto Nota 42,55 (15 544) 124 Podatek odroczony 2 953 (37) Inne całkowite dochody netto razem 2 506 094 (1 391 868) CAŁKOWITY DOCHÓD ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY 7 453 923 1 616 907 Całkowity dochód ogółem należny: - akcjonariuszom jednostki dominującej 7 292 186 1 425 290 - udziałowcom niesprawującym kontroli 161 737 191 617 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Noty przedstawione na stronach 12-165 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego. 7 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł III. Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień: 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone AKTYWA Gotówka i operacje z bankami centralnymi Nota 18 8 417 519 10 170 022 Należności od banków Nota 19 9 533 840 9 577 499 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Nota 20 8 939 360 6 883 616 Pochodne instrumenty zabezpieczające Nota 21 1 575 056 549 177 Należności od klientów w tym: Nota 22 159 520 007 152 508 692 - wyceniane w zamortyzowanym koszcie 143 488 004 137 888 696 - wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 2 798 234 2 628 660 - wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 85 093 239 694 - z tytułu leasingu finansowego 13 148 676 11 751 642 Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu Nota 45 12 676 594 13 824 606 Inwestycyjne aktywa finansowe w tym: Nota 24 67 523 003 53 334 112 - dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 47 598 570 49 845 849 - dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 2 005 64 707 - dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 19 639 468 3 156 009 - kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 277 121 204 299 - kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 5 839 63 248 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Nota 50 271 933 2 318 219 Inwestycje w podmioty stowarzyszone Nota 25 967 514 921 495 Wartości niematerialne Nota 26 881 857 740 756 Wartość firmy Nota 27 1 712 056 1 712 056 Rzeczowy majątek trwały Nota 28 765 278 688 262 Aktywa z tytułu praw do użytkowania Nota 29 494 296 497 352 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Nota 30 1 751 189 2 485 768 Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Nota 31 6 453 5 973 Pozostałe aktywa Nota 32 1 615 930 1 299 620 Aktywa razem 276 651 885 257 517 225 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Noty przedstawione na stronach 12-165 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego. 8 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł na dzień: 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY Zobowiązania wobec banków Nota 33 4 156 453 4 031 252 Pochodne instrumenty zabezpieczające Nota 21 880 538 1 979 089 Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Nota 20 8 818 493 7 108 826 Zobowiązania wobec klientów Nota 34 209 277 356 196 496 806 Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu Nota 45 273 547 2 324 926 Zobowiązania podporządkowane Nota 35 2 686 343 2 807 013 Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych Nota 36 9 247 159 9 330 648 Zobowiązania z tytułu leasingu Nota 51 365 833 419 965 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 1 174 609 80 751 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 435 281 Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne Nota 37 123 085 61 869 Pozostałe rezerwy Nota 38 967 106 627 311 Pozostałe zobowiązania Nota 39 4 989 910 3 783 140 Zobowiązania razem 242 960 867 229 051 877 Kapitały Kapitały własne należne akcjonariuszom jednostki dominującej 31 762 645 26 668 093 Kapitał akcyjny Nota 40 1 021 893 1 021 893 Pozostałe kapitały Nota 41 25 097 202 23 858 400 Kapitał z aktualizacji wyceny Nota 42 (298 688) (2 781 325) Zyski zatrzymane 1 111 131 1 770 027 Wynik roku bieżącego 4 831 107 2 799 098 Udziały niekontrolujące Nota 43 1 928 373 1 797 255 Kapitały razem 33 691 018 28 465 348 Zobowiązania i kapitały razem 276 651 885 257 517 225 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Noty przedstawione na stronach 12-165 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego. 9 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł IV. Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Kapitały własne należne akcjonariuszom jednostki dominującej Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. Kapitał akcyjny Akcje własne Pozostałe kapitały Kapitał z aktualizacji wyceny Zyski zatrzymane oraz wynik roku bieżącego Razem Udziały niekontrolu-jące Kapitały własne razem Nota 40 41 42 43 Stan na początek okresu - dane opublikowane 1 021 893 - 23 858 400 (1 131 335) 4 569 125 28 318 083 1 797 255 30 115 338 Reklasyfikacja portfela określonych obligacji na początek okresu - - - (1 649 990) - (1 649 990) - (1 649 990) Stan na początek okresu - dane przekształcone 1 021 893 - 23 858 400 (2 781 325) 4 569 125 26 668 093 1 797 255 28 465 348 Całkowite dochody razem - - - 2 461 079 4 831 107 7 292 186 161 737 7 453 923 Wynik okresu bieżącego - - - - 4 831 107 4 831 107 116 722 4 947 829 Inne całkowite dochody - - - 2 461 079 - 2 461 079 45 015 2 506 094 Ujęcie programu motywacyjnego w formie akcji - - 198 912 - - 198 912 - 198 912 Nabycie akcji własnych - (48 884) - - - (48 884) - (48 884) Rozliczenie nabycia akcji własnych w ramach programu motywacyjnego w formie akcji - 48 884 (48 249) - - 635 - 635 Odpis na pozostałe kapitały - - 3 464 692 - (3 464 692) - - - Zaliczka na poczet dywidendy - - (2 375 902) - - (2 375 902) - (2 375 902) Odpis na dywidendy - - - - - - (37 861) (37 861) Pozostałe zmiany - - (651) 21 558 6 698 27 605 7 242 34 847 Stan na koniec okresu 1 021 893 - 25 097 202 (298 688) 5 942 238 31 762 645 1 928 373 33 691 018 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Kapitały własne należne akcjonariuszom jednostki dominującej Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym 1.01.2022 r. - 31.12.2022 r. Kapitał akcyjny Akcje własne Pozostałe kapitały Kapitał z aktualizacji wyceny Zyski zatrzymane oraz wynik roku bieżącego Razem Udziały niekontrolu-jące Kapitały własne razem Nota 40 41 42 43 Stan na początek okresu 1 021 893 - 22 178 344 (1 354 715) 3 686 158 25 531 680 1 681 896 27 213 576 Całkowite dochody razem - - - (1 373 808) 2 799 098 1 425 290 191 617 1 616 907 Wynik okresu bieżącego - - - - 2 799 098 2 799 098 209 677 3 008 775 Inne całkowite dochody - - - (1 373 808) - (1 373 808) (18 060) (1 391 868) Odpis na pozostałe kapitały - - 1 680 056 - (1 680 056) - - - Odpis na dywidendy - - - - (273 867) (273 867) (76 258) (350 125) Przeniesienie przeszacowania kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - - (37 792) 37 792 - - - Pozostałe zmiany - - - (15 010) - (15 010) - (15 010) Stan na koniec okresu 1 021 893 - 23 858 400 (2 781 325) 4 569 125 26 668 093 1 797 255 28 465 348 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Noty przedstawione na stronach 12-165 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego. 10 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł V. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych za okres: 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 dane przekształcone Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej Zysk przed opodatkowaniem 6 850 021 4 352 947 Korekty: Udział w zyskach netto jednostek wycenianych metodą praw własności (96 937) (84 049) Amortyzacja 569 479 523 585 Wynik z działalności inwestycyjnej 5 021 26 502 Odsetki naliczone wyłączane z działalności operacyjnej (1 814 295) (1 322 372) Dywidendy (87 706) (86 460) Odpisy z tytułu (odwrócenia) utraty wartości 5 573 9 585 Zmiany: Stanu rezerw 401 011 128 456 Stanu aktywów/zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu (416 839) 327 586 Stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań (133 235) 373 590 Stanu pochodnych instrumentów zabezpieczających (1 376 461) (232 395) Stanu należności od banków 1 627 108 (3 011 899) Stanu należności od klientów (21 217 107) (15 456 016) Stanu zobowiązań wobec banków 570 638 963 275 Stanu zobowiązań wobec klientów 17 547 915 13 403 051 Stanu należności/zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu (4 142 162) 1 858 626 Stanu pozostałych aktywów i zobowiązań 1 471 356 414 484 Odsetki otrzymane dotyczące działalności operacyjnej 15 001 042 9 998 507 Odsetki zapłacone dotyczące działalności operacyjnej (4 848 756) (2 642 782) Podatek dochodowy zapłacony (665 188) (818 322) Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej 9 250 478 8 725 899 Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej Wpływy 16 213 375 18 876 361 Zbycie / zapadalność inwestycyjnych aktywów finansowych 13 837 008 17 351 882 Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowego majątku trwałego 34 721 54 218 Dywidendy otrzymane 87 706 86 460 Odsetki otrzymane 2 253 940 1 383 801 Wydatki (21 417 015) (5 431 137) Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych (20 782 119) (4 982 096) Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowego majątku trwałego (634 896) (449 041) Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (5 203 640) 13 445 224 Przepływy pieniężne z działalności finansowej Wpływy 10 071 205 10 976 551 Emisja dłużnych papierów wartościowych 6 875 760 5 426 350 Zaciągnięcia kredytów i pożyczek 3 195 445 5 550 201 Wydatki (14 035 889) (17 001 003) Wykup dłużnych papierów wartościowych (6 721 700) (9 088 033) Spłaty kredytów i pożyczek (3 890 984) (6 866 749) Spłaty zobowiązań z tytułu leasingu (169 580) (163 765) Dywidendy na rzecz właścicieli (2 413 763) (350 125) Nabycie akcji własnych (48 884) - Odsetki zapłacone (790 978) (532 331) Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (3 964 684) (6 024 452) Przepływy pieniężne netto - razem 82 154 16 146 671 - w tym z tytułu różnic kursowych (965 909) 301 980 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu 34 493 039 18 346 368 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu 34 575 193 34 493 039 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Informacje dotyczące zobowiązań wynikających z działalności finansowej w zakresie kredytów i pożyczek otrzymanych, zobowiązań podporządkowanych oraz emisji dłużnych papierów wartościowych przedstawiono odpowiednio w notach: 33- 36 Noty przedstawione na stronach 12-165 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego. 11 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł VI. Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 1. Informacja ogólna o emitencie Bank działa pod nazwą Santander Bank Polska S.A. z siedzibą w Polsce, 00-854 Warszawa, al. Jana Pawła II 17, pod nr KRS 0000008723, NIP 896-000-56-73, REGON 930041341. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. zawiera dane Banku, jego jednostek zależnych (razem zwanych Grupą). Jednostką dominującą najniższego i najwyższego szczebla dla Santander Bank Polska S.A. jest Banco Santander S.A. z siedzibą w Santander w Hiszpanii. Grupa Santander Bank Polska S.A. oferuje szeroki zakres usług bankowych w obrocie krajowym i na międzybankowych rynkach zagranicznych, dla osób fizycznych i prawnych. Dodatkowo prowadzi również usługi: · pośrednictwa obrotu papierami wartościowymi, · leasingu, · faktoringu, · zarządzania aktywami/funduszami, · dystrybucji usług ubezpieczeniowych, · handlu akcjami i udziałami spółek prawa handlowego, · działalności maklerskiej. 12 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł W skład Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. wchodzą następujące podmioty zależne i stowarzyszone: Podmioty zależne: Podmioty zależne Siedziba Udział [%] w liczbie głosów na WZA na 31.12.2023 Udział [%] w liczbie głosów na WZA na 31.12.2022 1. Santander Finanse sp. z o.o. Poznań 100% 100% 2. Santander Factoring sp. z o.o. Warszawa 100% głosów należy do Santander Finanse sp. z o.o. 100% głosów należy do Santander Finanse sp. z o.o. 3. Santander Leasing S.A. Poznań 100% głosów należy do Santander Finanse sp. z o.o. 100% głosów należy do Santander Finanse sp. z o.o. 4. Santander Inwestycje sp. z o.o. Warszawa 100% 100% 5. Santander F24 S.A. Poznań 100% głosów należy do Santander Finanse sp. z o.o. 100% głosów należy do Santander Finanse sp. z o.o. 6. Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. 1) Poznań 50% 50% 7. Santander Consumer Bank S.A. Wrocław 60% 60% 8. Santander Consumer Finanse sp. z o.o.2) Warszawa - 100% głosów należy do Santander Consumer Bank S.A. 9. Stellantis Financial Services Polska sp. z o.o 3) Warszawa 50% głosów należy do Santander Consumer Bank S.A. oraz 50% głosów należy do Stellantis Financial Services S.A. 50% głosów należy do Santander Consumer Bank S.A. oraz 50% głosów należy do Banque PSA Finance S.A. 10. Stellantis Consumer Financial Services Polska sp. z o.o.3) Warszawa 100% głosów należy do Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. 100% głosów należy do PSA Finance Polska sp. z.o.o 11. Santander Consumer Multirent sp. z o.o. Wrocław 100% głosów należy do Santander Consumer Bank S.A. 100% głosów należy do Santander Consumer Bank S.A. 12. SCM POLAND AUTO 2019-1 DAC Dublin spółka zależna Santander Consumer Multirent sp. z o.o. spółka zależna Santander Consumer Multirent sp. z o.o. 13. Santander Consumer Financial Solutions sp. z o.o. Wrocław spółka zależna Santander Consumer Multirent sp. z o.o. spółka zależna Santander Consumer Multirent sp. z o.o. 14. S.C. Poland Consumer 23-1 DAC 4) Dublin spółka zależna Santander Consumer Bank S.A. spółka zależna Santander Consumer Bank S.A. 1.Współwłaściciele Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. (Santander TFI S.A.), tj. Santander Bank Polska S.A. oraz Banco Santander S.A., wchodzą w skład globalnej Grupy Santander i posiadają po 50% udziału w kapitale zakładowym spółki. W praktyce Santander Bank Polska S.A. sprawuje kontrolę nad Santander TFI S.A., w rozumieniu Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), ponieważ jako jej główny partner biznesowy i dystrybutor produktów inwestycyjnych wywiera realny wpływ na działalność operacyjną i wyniki finansowe spółki. Szczegóły w nocie 2.7 2. W dniu 23.12.2020 r. uchwałą Zgromadzenia Wspólników została podjęta decyzja o rozwiązaniu spółki Santander Consumer Finanse Sp. z o.o. oraz rozpoczęciu procesu likwidacyjnego. W dniu 22.11.2023 r. nastąpiła likwidacja spółki Santander Consumer Finanse Sp. z o.o. 3. Zdaniem Zarządu Grupy Santander inwestycja dokonana w Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. stanowi inwestycję w jednostkę zależną na potrzeby sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego z uwagi na sprawowanie bezpośrednio przez Santander Consumer Bank S.A. i pośrednio przez Santander Bank Polska S.A. kontroli nad inwestycją. Szczegóły opisane zostały w nocie 2.7. Dnia 3.04.2023 PSA Finance Polska Sp. z o.o. otrzymała nazwę Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o., natomiast PSA Consumer Finance Polska Sp. z o.o. działa pod nazwą Stellantis Consumer Financial Services Polska Sp. z o.o. 4. W dniu 17.06.2022 r. została zarejestrowana zgodnie z prawem irlandzkim spółka SC Poland 23-1 Designated Activity Company z siedzibą w Dublinie. Jest to spółka celowa powołana do realizacji transakcji sekurytyzacji portfela należności detalicznych, której udziałowcem jest osoba prawna niepowiązana z Grupą. Spółka jest kontrolowana przez Santander Consumer Bank S.A. 13 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Podmioty stowarzyszone: Podmioty stowarzyszone Siedziba Udział [%] w liczbie głosów na WZA na 31.12.2023 Udział [%] w liczbie głosów na WZA na 31.12.2022 1. POLFUND - Fundusz Poręczeń Kredytowych S.A. Szczecin 50% 50% 2. Santander Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. Warszawa 49% 49% 3. Santander Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. Warszawa 49% 49% 2. Zasady sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego 2.1. Oświadczenie o zgodności Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Santander Bank Polska S.A. zostało sporządzone zgodnie ze stosowanymi w sposób ciągły Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi przez Unię Europejską według stanu w dniu 31 grudnia 2023 roku, a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami– zgodnie z wymogami ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (tekst jednolity Dz.U. z 2023, poz. 120) i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, a także wymogami wobec emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych określonymi w ustawie z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Santander Bank Polska S.A. w dniu 15 lutego 2024 roku. 2.2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności gospodarczej przez spółki Grupy Kapitałowej w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia, na który sporządzono niniejsze sprawozdanie finansowe. Zarząd w swojej ocenie rozważył m. in. wpływ obecnej sytuacji na Ukrainie i ustalił, że nie powoduje ona istotnej niepewności w zakresie zdolności Grupy Kapitałowej do kontynuacji działalności. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w złotych polskich, w zaokrągleniu do tysiąca złotych. Grupa Santander Bank Polska S.A. sporządziła skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi do stosowania w Unii Europejskiej, zgodnie z zasadami wyceny bilansowej wskazanym poniżej: 14 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Pozycja Zasady wyceny bilansowej Instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Wartość godziwa przez wynik finansowy Należności od klientów spełniające test kontraktowych przepływów pieniężnych Zamortyzowany koszt Należności od klientów niespełniające testu kontraktowych przepływów pieniężnych Wartość godziwa przez wynik finansowy Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Wartość godziwa przez inne całkowite dochody Zobowiązania z tytułu rozliczanych w środkach pieniężnych lub instrumentach kapitałowych płatności w formie akcji własnych Zgodnie z wymogami MSSF 2 "Płatności w formie akcji" Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe Wartość godziwa przez inne całkowite dochody - opcja Kapitałowe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Wartość godziwa przez wynik finansowy Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Wartość godziwa przez wynik finansowy Składniki aktywów trwałych Cena nabycia lub koszt wytworzenia pomniejszony o łączne odpisy amortyzacyjne oraz łączne straty z tytułu utraty wartości Prawa do użytkowania (MSSF 16) Początkowa wycena według kosztu pomniejszana o odpisy amortyzacyjne oraz łączne straty z tytułu utraty wartości Składniki aktywów trwałych przeznaczone do sprzedaży i grupy aktywów trwałych przeznaczone do sprzedaży Wykazywane są w kwocie niższej z dwóch, tj. ich wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia Zasady rachunkowości zostały zastosowane analogicznie przez poszczególne jednostki Grupy Santander Bank Polska S.A., Grupa Santander Bank Polska S.A. zastosowała takie same zasady rachunkowości, jak przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku, z wyjątkiem zmian w standardach w nocie 2.4. 2.3. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów lub interpretacji, które mogą mieć zastosowanie w Grupie Santander Bank Polska S.A., a nie są jeszcze obowiązujące i nie zostały wcześniej wprowadzone MSSF Charakter zmian Obowiązuje od Wpływ na Grupę Santander Bank Polska S.A. Zmiana do MSR 1 Zmiana dotyczy prezentacji zobowiązań. W szczególności wyjaśnia ona jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe. 1 stycznia 2024 Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zmiana do MSSF 16 Zmiana w zakresie kalkulacji zobowiązania leasingowego w transakcjach sprzedaży i leasingu zwrotnego. 1 stycznia 2024 Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zmiany do MSR 7/MSSF 7: Umowy finansowe z dostawcami Zmiany wymagają od jednostki ujawniania informacji jakościowych i ilościowych na temat programów finansowania dostawców, takich jak przedłużone warunki płatności oraz udzielone zabezpieczenia lub gwarancje. 1 stycznia 2024 Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zmiany do MSR 21: Brak wymienności Zmiana wymaga ujawnienia informacji, które pozwolą użytkownikom sprawozdań finansowych zrozumieć wpływ niewymienialności waluty. 1 stycznia 2025 Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. * Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE. 15 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 2.4. Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów lub interpretacji, które zostały po raz pierwszy zastosowane w roku obrotowym 2023 MSSF Charakter zmian Obowiązujące od Wpływ na Grupę Santander Bank Polska S.A. MSSF 17 Ubezpieczenia MSSF 17 definiuje nowe podejście do rozpoznawania, wyceny, prezentacji i ujawniania umów ubezpieczeniowych. Głównym celem MSSF 17 jest zagwarantowanie przejrzystości oraz porównywalności sprawozdań finansowych ubezpieczycieli. W tym celu jednostka będzie ujawniała szereg informacji ilościowych i jakościowych umożliwiających użytkownikom sprawozdania finansowego ocenę wpływu umów ubezpieczeniowych na sytuację finansową, wyniki finansowe oraz przepływy pieniężne jednostki. MSSF 17 wprowadza szereg istotnych zmian w stosunku do dotychczasowych wymogów MSSF 4. Dotyczą one miedzy innymi: poziomów agregacji na jakim wykonywane są obliczenia, metody wyceny zobowiązań ubezpieczeniowych, rozpoznawania zysku lub straty w czasie, ujmowania reasekuracji, wydzielania komponentu inwestycyjnego, sposobu prezentacji poszczególnych pozycji bilansu oraz rachunku zysków i strat jednostek sprawozdawczych, w tym oddzielnej prezentacji przychodów z ubezpieczeń, kosztów usług ubezpieczeniowych, a także przychodów lub kosztów finansowych. 1 stycznia 2023 Grupa rozważyła wpływ standardu na wycenę inwestycji w jednostki stowarzyszone - zastosowanie MSSF 17 nie wpłynęło istotnie na wycenę tych inwestycji metodą praw własności. Poza umowami w jednostkach stowarzyszonych Grupa nie identyfikuje umów spełniających definicję umowy ubezpieczeniowej wynikającej z MSSF17, zatem MSSF 17 nie ma wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zmiany do MSR 8 Zasady rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i błędy Zmiany do MSR 8 obejmują definicję szacunków księgowych, co powinno pomóc w odróżnieniu zasad rachunkowości od szacunków księgowych. 1 stycznia 2023 Zmiana nie ma istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zmiany do MSR 12 Zmiany w zakresie podatku odroczonego dla transakcji leasingu oraz obowiązków likwidacyjnych. 1 stycznia 2023 Zmiana nie ma istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zmiana do MSR 1 Rozszerzenie i zmiana zakresu ujawnień dotyczących polityki rachunkowości. 1 stycznia 2023 Zmiana nie ma istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Grupa przeprowadziła analizę polityk rachunkowości i część ujawnień została usunięta. . 2.5. Porównywalność z wynikami poprzednich okresów Zmiana klasyfikacji portfela określonych obligacji – korekta błędu W I kwartale 2022 r. Zarząd Banku przeprowadził przegląd polityki zarządzania aktywami i pasywami i dokonał zmiany klasyfikacji portfela określonych obligacji. W dniu 1.04.2022 r. przeklasyfikowano dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w wys. 10 521,72 mln zł oraz odwrócono powiązaną korektę wartości godziwej. Ponadto zlikwidowano składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wys. 353,11 mln zł. Rozpoznano dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu w wys. 12 380,19 mln zł. Zmiany spowodowały wzrost innych całkowitych dochodów netto o 1 505,36 mln zł. Szczegółowy opis dokonanej zmiany klasyfikacji przedstawiony został w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2022 roku oraz skonsolidowanym sprawozdaniu za rok 2022. W IV kwartale 2023 r. Bank otrzymał pismo Komisji Nadzoru Finansowego ("KNF"), w którym KNF zaleciła Bankowi: 16 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 1. przy sporządzaniu kolejnych skonsolidowanych sprawozdań finansowych i sprawozdań finansowych oraz skróconych skonsolidowanych sprawozdań finansowych i skróconych sprawozdań finansowych: · zaklasyfikowanie portfela posiadanych obligacji jako składnik aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, · usunięcie skutków dokonanej w 2022 r. reklasyfikacji oraz 2. przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego i sprawozdania finansowego za rok 2023 - dokonanie korekty danych porównawczych za rok 2022 uwzględniającej zalecenie, o którym mowa w pkt I, zgodnie z wymogiem pkt 42 lit. a MSR 8. Zarząd Banku dokonał szczegółowej analizy otrzymanego zalecenia regulatora, w następstwie której podjął decyzję o jego wdrożeniu przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok 2023. W związku z powyższym w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym dokonano retrospektywnej korekty, ponownie klasyfikując portfel wybranych obligacji jako składnik aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Poniżej przedstawiono wpływ korekty na opublikowane skonsolidowane sprawozdanie finansowe na dzień 31 grudnia 2022 r. Pozycje w skonsolidowanym rachunku zysków i strat za okres: 1.01.2022 - 31.12.2022 przed zmiana po Przychody odsetkowe oraz o charakterze zbliżonym do odsetek 12 538 584 - 12 538 584 Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie 9 804 957 (154 145) 9 650 812 Przychody odsetkowe od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 1 965 093 154 145 2 119 238 Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 96 144 - 96 144 Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek z tytułu leasingu finansowego 672 390 - 672 390 Pozycje w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów za okres: 1.01.2022 - 31.12.2022 przed zmiana po Skonsolidowany zysk za okres 3 008 775 - 3 008 775 Pozycje, które mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego: 240 999 (1 649 990) (1 408 991) Zmiana wyceny i sprzedaż dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto 644 459 (2 037 025) (1 392 566) Podatek odroczony (122 447) 387 035 264 588 Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne brutto (346 930) - (346 930) Podatek odroczony 65 917 - 65 917 Pozycje, które nie mogą zostać przeniesione do wyniku finansowego 17 123 - 17 123 Inne całkowite dochody netto razem 258 122 (1 649 990) (1 391 868) CAŁKOWITY DOCHÓD ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY 3 266 897 (1 649 990) 1 616 907 Całkowity dochód ogółem należny: - akcjonariuszom jednostki dominującej 3 075 280 (1 649 990) 1 425 290 - udziałowcom niesprawującym kontroli 191 617 - 191 617 17 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Pozycje w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień: 31.12.2022 przed zmiana po Inwestycyjne aktywa finansowe w tym: 55 371 137 (2 037 025) 53 334 112 - dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 39 539 535 10 306 314 49 845 849 - dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 15 499 348 (12 343 339) 3 156 009 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 2 098 733 387 035 2 485 768 Aktywa razem 259 167 215 (1 649 990) 257 517 225 Kapitał z aktualizacji wyceny (1 131 335) (1 649 990) (2 781 325) Kapitały razem 30 115 338 (1 649 990) 28 465 348 Zobowiązania i kapitały razem 259 167 215 (1 649 990) 257 517 225 Pozycje w skonsolidowanym sprawozdaniu ze zmian w kapitałach własnych za okres: 1.01.2022-31.12.2022 Kapitał z aktualizacji wyceny Kapitały razem Kapitał z aktualizacji wyceny Kapitały razem przed przed zmiana po po Stan na początek okresu (1 354 715) 27 213 576 - (1 354 715) 27 213 576 Całkowite dochody razem 276 182 3 266 897 (1 649 990) (1 373 808) 1 616 907 Inne całkowite dochody 276 182 258 122 (1 649 990) (1 373 808) (1 391 868) Stan na koniec okresu (1 131 335) 30 115 338 (1 649 990) (2 781 325) 28 465 348 * pozycja obejmuje zmianę wyceny i sprzedaż dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto w kwocie (2 037 025) tys. zł oraz podatek odroczony w kwocie 387 035 tys. zł 2.6. Zastosowanie szacunków Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga od kierownictwa dokonania subiektywnych ocen, szacunków i przyjęcia założeń, które wpływają na stosowane zasady rachunkowości oraz na prezentowane kwoty aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów. Szacunki i założenia dokonywane są w oparciu o dostępne dane historyczne oraz szereg innych czynników, które są uważane za właściwe w danych warunkach. Wyniki tworzą podstawę do dokonywania szacunków odnośnie wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, których nie da się określić w jednoznaczny sposób na podstawie innych źródeł. Szacunki i założenia podlegają bieżącym przeglądom. Zmiany w szacunkach są rozpoznawane w okresie, w którym ich dokonano pod warunkiem, że dotyczyły one tylko tego okresu lub w okresie, w którym je dokonano i okresach przyszłych, jeśli wpływają one zarówno na bieżący jak i przyszłe okresy. Najistotniejsze szacunki dokonywane przez Grupę Santander Bank Polska S.A. Najistotniejsze szacunki obejmują: · Odpisy na oczekiwane straty kredytowe · Wartość godziwą instrumentów finansowych · Szacunki dotyczące spraw spornych · Szacunki dotyczące ryzyka związanego z kredytami hipotecznymi w walutach obcych · Szacunki dotyczące zwrotu prowizji dla kredytów hipotecznych w przypadku wcześniejszej spłaty Odpisy na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych MSSF 9 do szacowania odpisów z tytułu strat kredytowych bazuje na wyznaczaniu oczekiwanych strat kredytowych (expected credit loss ECL). Odpisy z tytułu ECL odzwierciedlają nieobciążoną i ważoną prawdopodobieństwem kwotę, którą ustala się, oceniając szereg możliwych wyników, wartość pieniądza w czasie oraz racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań na dzień sprawozdawczy, dotyczące przeszłych zdarzeń, obecnych warunków i prognoz dotyczących 18 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł przyszłych warunków gospodarczych. Odpisy z tytułu ECL są mierzone w kwocie równej ECL w horyzoncie 12-miesięcznym albo ECL w horyzoncie pozostałego czasu życia instrumentu jeżeli zidentyfikowano dla nich istotny wzrost ryzyka kredytowego od momentu rozpoznania (Koszyk 2) lub utratę wartości (Koszyk 3). W związku z powyższym model ECL wymaga dokonania szeregu ocen i szacunków elementów obarczonych niepewnością, w szczególności w zakresie: · pomiaru ECL w horyzoncie 12 miesięcznym albo pozostałego czasu życia instrumentu, · określenia, kiedy następuje zdarzenie istotnego wzrostu ryzyka kredytowego, · określenia przyszłych zdarzeń (forward looking) oraz ich prawdopodobieństwa, które są odzwierciedlone w oszacowaniu ECL. W rezultacie odpisy z tytułu ECL są szacowane z wykorzystaniem złożonego modelu stworzonego z wykorzystaniem wielu informacji i wielu technik statystycznych. Struktura modeli wykorzystywanych w celu oszacowania ECL uwzględnia modele dla następujących parametrów: · PD Probability of Default, tj. szacunek prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w danym horyzoncie czasowym (12-miesięcznym lub na całe życie); · LGD - Loss Given Default, tj. część ekspozycji, która nie zostałaby odzyskana w przypadku zmaterializowania się zdarzenia niewykonania zobowiązania; · EAD – Exposure at Default, tj. oczekiwana wielkość ekspozycji w przypadku zmaterializowana się zdarzenia niewykonania zobowiązania w horyzoncie 12-miesięcy lub całego okresu życia. Zmiany w powyższych szacunkach i strukturze modeli mogą mieć istotny wpływ na poziom odpisów z tytułu ECL. MSSF 9 uzależnia sposób rozpoznawania strat oczekiwanych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu rozpoznania ekspozycji. Standard wprowadza trzy podstawowe etapy/koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych: · Koszyk 1 – w którym są klasyfikowane ekspozycje dla których od momentu rozpoznania nie nastąpiły istotne zmiany ryzyka rozumiane, jako wzrost prawdopodobieństwa przeklasyfikowania do portfela z utratą wartości (Koszyk 3). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy. · Koszyk 2 – w którym są klasyfikowane ekspozycje, dla których od momentu rozpoznania nastąpił istotny wzrost ryzyka, ale jeszcze nie uprawdopodobniło się zdarzenie niewywiązania się z zobowiązania. Dla takich ekspozycji straty oczekiwane będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji. · Koszyk 3 – w którym są klasyfikowane ekspozycje, dla których zmaterializowało się zdarzenia niewykonania zobowiązania (zaistniały przesłanki utraty wartości). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji. Dla celów oceny ECL w podejściu portfelowym, aktywa finansowe są grupowane według podobnych charakterystyk ryzyka kredytowego, które wskazują na zdolność dłużnika do spłaty całości zobowiązania zgodnie z warunkami umowy (np. na podstawie oceny ryzyka kredytowego stosowanego przez Grupę Santander Bank Polska S.A lub procesu oceny według przyjętej skali z uwzględnieniem typu składnika aktywów, branży, położenia geograficznego, rodzaju zabezpieczenia, opóźnienia w spłacie i innych istotnych czynników). Wybrane cechy charakterystyczne są istotne z punktu widzenia oceny przyszłych przepływów pieniężnych dla grup takich aktywów, gdyż wskazują, jaka jest zdolność dłużników do spłaty wszystkich wymaganych kwot zgodnie z warunkami umowy dotyczącej składnika aktywów będącego przedmiotem oceny. Systemy klasyfikacji kredytowej zostały opracowane wewnętrznie i są stale ulepszane, np. poprzez zewnętrzną analizę wskaźnikową pozwalającą na lepsze zastosowanie wyżej wymienionych wskaźników do oszacowania odpisu aktualizującego. Wyliczenie ECL w podejściu indywidualnym odbywa się w oparciu o wyliczenie sumy ważonych prawdopodobieństwem odpisów aktualizujących obliczonych dla wszystkich możliwych scenariuszy odzysku w zależności od aktualnie realizowanej dla danego klienta strategii odzysku. W ramach analizy scenariuszowej wykorzystywane są przede wszystkim następujące strategie/scenariusze: · Odzysk z prowadzonej działalności operacyjnej / refinansowania / wsparcia kapitałowego; · Odzysk ze sprzedaży zabezpieczenia w trybie dobrowolnym; · Odzysk w procesie egzekucji; · Odzysk w ramach upadłości układowej / postępowania naprawczego / upadłości likwidacyjnej; · Odzysk w ramach przejęcia zadłużenia / aktywa / sprzedaży wierzytelności · Odzysk w ramach restrukturyzacji prawnej Ponadto dla ekspozycji klasyfikowanych, jako POCI (purchased or originated credit impaired) – czyli zakupionych lub powstałych składników aktywów finansowych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko 19 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł kredytowe – oczekiwane straty są rozpoznane w horyzoncie pozostałego czasu życia. Do utworzenia takiego aktywa dochodzi w sytuacji rozpoznania aktywa z utratą wartości, a klasyfikacja POCI utrzymywana jest w całym okresie życia aktywa. Aktywa kredytowe z utratą wartości Aktywa kredytowe z utratą wartości są to aktywa z Koszyka 3 lub POCI. Składnik aktywów finansowych lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość wtedy i tylko wtedy, gdy istnieją obiektywne dowody utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów, a zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące utratę wartości ma wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wynikające ze składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe. Wskazanie pojedynczego zdarzenia, powodującego utratę wartości może nie być możliwe, utratę wartości może raczej spowodować złożony efekt kilku zdarzeń. Do obiektywnych dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów zalicza się uzyskane informacje dotyczące następujących zdarzeń: · znaczące trudności finansowe emitenta lub dłużnika; · niedotrzymanie warunków umowy, np. opóźnienie w spłacie odsetek lub należności głównej powyżej 90 dni w kwocie przekraczającej: progi bezwzględne materialności (400 zł dla w przypadku ekspozycji indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw oraz 2000 zł dla klientów biznesowych i korporacyjnych) oraz jednocześnie progi względne (powyżej 1% kwoty przeterminowanej w stosunku do kwoty bilansowej); · przyznanie dłużnikowi przez Grupę Santander Bank Polska S.A., ze względów ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych dłużnika, udogodnienia, którego w innym wypadku Grupa Santander Bank Polska S.A. by nie udzieliła, które spełniają kryteria: (1) Transakcje restrukturyzowane klasyfikowane do kategorii Koszyk 3 (przed decyzją restrukturyzacyjną). (2) Transakcje restrukturyzowane w okresie warunkowym, które spełniają kryteria przeklasyfikowania do kategorii Koszyk 3 (ilościowe i/lub jakościowe). (3) Transakcje restrukturyzowane w okresie warunkowym poprzednio klasyfikowane jako niepracujące, które z powodu zaobserwowanych trudności finansowych klienta, które zostały ponownie zrestrukturyzowane lub są przeterminowane o więcej niż 30 dni. (4) Transakcje restrukturyzowane, w ramach których zastosowano klauzule umowne powodujące odroczenie płatności poprzez karencję w spłacie kapitału przez okres dłuższy niż dwa lata. (5) Transakcje restrukturyzowane obejmujące umorzenie zobowiązań, okresy karencji w spłacie odsetek lub spłacane w ratach bez odsetek umownych. (6) Transakcje restrukturyzowane, w ramach których nastąpiło zmniejszenie wartości bieżącej netto przepływów pieniężnych (NPV) o co najmniej 1% w stosunku do wartości NPV przed zastosowaniem działań restrukturyzacyjnych. (7) Transakcje, w przypadku których występują powtarzające się uchybienia w przestrzeganiu ustalonego harmonogramu spłat, które doprowadziły do kolejnych restrukturyzacji tej samej ekspozycji (transakcji). (8) Transakcje, w ramach których zastosowano: o nieadekwatne harmonogramy spłat, z czym wiążą się m.in. powtarzające się sytuacje nieprzestrzegania harmonogramu, zmiany harmonogramu spłat w celu uniknięcia sytuacji nieprzestrzegania go, lub o harmonogram spłat opierający się na oczekiwaniach, niepopartych prognozami makroekonomicznymi lub wiarygodnymi założeniami co do kredytobiorcy pod względem jego zdolności lub gotowości do spłaty. (9) Transakcje, w przypadku których Grupa posiada uzasadnione wątpliwości co do prawdopodobieństwa dokonania płatności przez klienta. · wysoce prawdopodobna upadłość dłużnika, postępowanie sanacyjne, układowe lub inna reorganizacja finansowa dłużnika; · zanik aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych ze względu na trudności finansowe; · ekspozycje objęte moratorium ustawowym tzw. Tarcza 4.0 (Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym COVID-19) – zastosowanie moratorium na podstawie deklaracji o utracie źródła dochodu. W przypadku ekspozycji z utratą wartości (Koszyk 3) istnieje możliwość przeklasyfikowania ekspozycji do Koszyka 2 lub 1, gdy ustąpiły przesłanki powodujące klasyfikację do Koszyka 3 (w szczególności nastąpiła poprawa sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy) oraz dodatkowo po upłynięciu okresu kwarantanny (prawidłowej obsługi rozumianej jako brak opóźnień w spłacie powyżej 30 dni), przy czym: · W przypadku ekspozycji klientów indywidualnych okres kwarantanny wynosi 180 dni. 20 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł · W przypadku klientów małych i średnich przedsiębiorstw okres kwarantanny wynosi 180 dni, dodatkowo dla części klientów wymagana jest ocena sytuacji finansowej i zdolności kredytowej klienta. Brak możliwości ponownej klasyfikacji do Koszyka 1 lub 2 następuje jednak w przypadku identyfikacji: oszustwa, śmierci kredytobiorcy, zaprzestania działalności, upadłości, likwidacji, wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego. · W przypadku klientów biznesowych i korporacyjnych okres kwarantanny wynosi 92 dni, wymagana jest również pozytywna ocena kondycji finansowej (Grupa uznaje wszystkie pozostałe płatności za możliwe do odzyskania w terminie wynikającym z umowy). Brak możliwości powrotu do Koszyka 1 lub 2 w przypadku identyfikacji oszustwa, zaprzestania prowadzenia działalności, wszczęcia postępowań prawnych: restrukturyzacyjnego, upadłościowego, likwidacyjnego. Dodatkowo w przypadku podejmowania przez Grupę działań restrukturyzacyjnych (w tym ekspozycje objęte moratorium ustawowym tzw. Tarcza 4.0) i klasyfikacji Klienta do Koszyka 3, przeklasyfikowanie do Koszyka 2 następuje po co najmniej 365 dniach (licząc od późniejszej z dat: restrukturyzacji bądź przeklasyfikowania do portfela niepracującego) regularnych płatności, spłacenia przez klienta kwoty wcześniej przeterminowanej/spisanej (o ile wystąpiła) oraz po stwierdzeniu iż nie ma obaw co do dalszej spłaty całości zadłużenia zgodnie z ustalonymi warunkami restrukturyzacji. Istotny wzrost ryzyka kredytowego Jednym z kluczowych elementów MSSF 9 jest identyfikacja istotnego wzrostu ryzyka kredytowego decydującego o klasyfikacji do Koszyka 2. Grupa Santander Bank Polska S.A. wypracowała szczegółowe kryteria definicji istotnego wzrostu poziomu ryzyka bazujące na następujących głównych założeniach: · Jakościowych: · Objęcie klienta dedykowanymi strategiami monitoringu będącymi konsekwencją zidentyfikowania sygnałów wczesnego ostrzegania świadczących o istotnym wzroście ryzyka kredytowego · Działania restrukturyzacyjne związane z udzieleniem klientom udogodnień wymuszonych ich trudną sytuacją finansową · Opóźnienie w spłacie zgodnie z kryteriami standardu tj. 30 dni przeterminowania połączone z progiem materialności · Ilościowych: · Metoda bufora ryzyka bazująca na porównaniu krzywych prawdopodobieństwa niewypłacalności w horyzoncie aktualnego pozostałego czasu życia ekspozycji według oceny poziomu ryzyka na moment rozpoznania ekspozycji i na datę raportową. Bufor ryzyka ustalany jest, jako wartość względna dla każdej ekspozycji w oparciu o ocenę ryzyka wynikającą z modeli wewnętrznych i pozostałych parametrów ekspozycji wpływających na ocenę Grupy, czy znaczący wzrost ryzyka mógł wystąpić w odniesieniu do momentu początkowego rozpoznania ekspozycji (parametry te biorą pod uwagę typy produktu, strukturę terminową jak również rentowność). Metodologia bufora ryzyka została przygotowana wewnętrznie i opiera się na informacjach zebranych w trakcie procesów decyzyjnego oraz ustalania transakcji. Fakt objęcia ekspozycji wsparciem Funduszu Wsparcia Kredytobiorców jest traktowany jako działanie restrukturyzacyjne i stanowi przesłankę istotnego wzrostu ryzyka kredytowego (Koszyk 2), a w uzasadnionych przypadkach (wcześniej zidentyfikowana utrata wartości, kolejne działanie restrukturyzacyjne, brak możliwości obsługi zadłużenia prognozowany na podstawie zdefiniowanych kryteriów) stanowi przesłankę utarty wartości (Koszyk 3). Progi (określające maksymalną dopuszczalną wartość prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (PD) na moment sprawozdawczy po zmianie w stosunku do wartości PD na moment początkowego ujęcia) służące do klasyfikacji do koszyka 2 są określone indywidualnie dla poszczególnych ekspozycji. W tabeli zaprezentowano średnie roczne wartości progów PD uwzględniając czas do zapadalności ekspozycji. Średni próg graniczny (w ujęciu rocznym) prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania kredyty hipoteczne 3,18% kredyty indywidualne 13,52% kredyty biznesowe 7,23% W przypadku ekspozycji znajdujących się w Koszyku 2 istnieje możliwość przeklasyfikowania do Koszyka 1, bez dodatkowego okresu kwarantanny, wówczas gdy ustały przesłanki wskazujące na istotny wzrost ryzyka w odniesieniu do momentu początkowego ujęcia aktywa, tzn. gdy zachodzą równocześnie warunki: sytuacja klienta nie wymaga intensywnego monitoringu ze strony Grupy, Grupa nie prowadzi działań restrukturyzacyjnych wobec ekspozycji, ekspozycja nie posiada opóźnień w spłacie ponad 30 dni na istotną kwotę, brak karencji z tytułu Tarczy 4.0, oraz brak wzrostu ryzyka wg metody buforu ryzyka. Grupa Santander Bank Polska S.A. nie identyfikuje ekspozycji o niskim ryzyku kredytowym zgodnie z regułami wynikającymi z standardu MSSF 9, który pozwala na rozpoznanie oczekiwanych 12-miesięcznych strat nawet przy znacznym wzroście ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia. 21 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Pomiar ECL Drugim Drugim kluczowym elementem MSSF 9 jest podejście do szacowania parametrów ryzyka. Grupa Santander Bank Polska S.A. na potrzeby szacowania odpisów z tytułu strat oczekiwanych wykorzystuje własne oszacowania parametrów ryzyka bazujące na modelach wewnętrznych. Oczekiwane straty kredytowe stanowią sumę iloczynów indywidualnych dla każdej ekspozycji oszacowanych wartości parametrów PD, LGD i EAD w poszczególnych okresach (w zależności od koszyka w horyzoncie 12 miesięcy lub czasu życia) zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Oszacowane parametry zgodnie z założeniami MSSF 9 podlegają korekcie z tytułu scenariuszy makroekonomicznych, w tym celu Grupa określa czynniki wpływające na poszczególne klasy aktywów, aby oszacować odpowiednią ewolucję parametrów ryzyka. Grupa wykorzystuje scenariusze opracowywane wewnętrznie przez zespół analityczny, które podlegają aktualizacji w cyklu nie rzadszym niż półroczny. Modele i parametry stworzone na potrzeby MSSF 9 podlegają procesowi zarządzania modelami oraz podlegają kalibracji i walidacji. Narzędzia te są również wykorzystywane do procesu planowania finansowego. Określenie przyszłych zdarzeń i ich prawdopodobieństwa Przyszłe zdarzenia są odzwierciedlone zarówno w procesie szacowania strat z tytułu ECL jak i określenia istotnego wzrostu poziomu ryzyka kredytowego poprzez opracowanie odpowiednich scenariuszy makroekonomicznych, a następnie odzwierciedleniu ich w oszacowaniach parametrów dla każdego ze scenariusza. Finalna wartości parametrów jak i ECL powstaje, jako średnio ważona wartość parametrów ważona prawdopodobieństwem każdego ze scenariuszy. Grupa wykorzystuje 3 rodzaje wewnętrznie przygotowywanych scenariuszy tzw. bazowy oraz dwa alternatywne, które odzwierciedlają prawdopodobne alternatywne warianty scenariusza bazowego, przy czym jeden jest określany, jako optymistyczny, a drugi pesymistyczny. Wagi scenariuszy określane są z wykorzystaniem oczekiwanej ścieżki przebiegu PKB i przedziałów ufności dla tej prognozy w taki sposób, aby wagi odzwierciedlały niepewność co do przyszłego kształtowania się tego czynnika. Modele banku najczęściej wskazują na zależności jakości portfeli kredytowych od sytuacji rynkowej w zakresie poziomu depozytów, kredytów, a także poziomów miar związanych ze stopami procentowymi. Scenariusz bazowy Gospodarka weszła w rok 2023 z niską dynamiką wzrostu, bardzo wysoką inflacją i wysokimi stopami procentowymi. Oczekujemy jednak, że będzie stopniowo otrząsać się z negatywnych skutków wstrząsów, jakie przeżyła w 2022 roku, związanych z wojną i kontynuować ożywienie rozpoczęte połowie 2023 roku. Oczekuje się, że tempo spadku inflacji w 2024 roku zmaleje i pozostanie ona powyżej oficjalnego celu 2,5% przez dłuższy czas. W scenariuszu bazowym oczekuje się, że wzrost PKB Polski przyspieszy do 3,3% w 2024 roku, a w kolejnych latach ustabilizuje się w pobliżu tego poziomu (zbliżonego do potencjalnego tempa wzrostu). CPI ma pozostać na podwyższonym poziomie, przy średnim wzroście cen na 7,3% w 2024 roku. Rząd odpowiedział na rosnącą inflację większą stymulacją fiskalną (obniżki podatków, nowe świadczenia społeczne) i jest to jeden z czynników zwiększających trwałość inflacji. Rok 2023 był w Polsce rokiem wyborczym, co sprzyjało akomodacyjnej polityce fiskalnej. Scenariusz zakłada, że spadek obserwowanej inflacji zachęci bank centralny do kontynuacji luzowania polityki pieniężnej rozpoczętej w III kwartale 2023 roku, sprowadzając w I kwartale 2025 roku stopę referencyjną NBP do 3,75% z 6,75% na początku 2023 roku. W 2023 roku EURPLN wspierany był przez malejące ryzyko kryzysu energetycznego w Europie, lepsze nastroje na międzynarodowych rynkach finansowych, słabszy dolar amerykański oraz szybką poprawę polskiego bilansu płatniczego. Scenariusz zakłada stabilizację kursu EURPLN w pobliżu 4,50, spowodowaną z jednej strony ponownym przyspieszeniem wzrostu gospodarczego, z drugiej strony spadkiem stóp procentowych i wciąż wysoką luką inflacyjną pomiędzy Polską, a strefą euro. Wysokie stopy procentowe osłabiły popyt na kredyty w latach 2022 i 2023, zwłaszcza na rynku hipotecznym i konsumenckim. Ogólnie jednak oczekuje się, że dynamika kredytów będzie stopniowo odzyskiwać siły wraz z ożywieniem gospodarczym. Wzrost depozytów odnotował dużą dynamikę, napędzany wzrostem aktywów zagranicznych netto sektora bankowego, ale oczekuje się, że będzie zmierzał w kierunku tempa wzrostu kredytów. Scenariusz optymistyczny Scenariusz wzrostowy zbudowano przy założeniu szybkiego wydatkowania środków unijnych, zwłaszcza z Funduszu Odbudowy, oraz silnego napływu pracowników do gospodarki, co umożliwi jej osiągnięcie wyższych stóp wzrostu w długim okresie. Oczekuje się, że gospodarka przyspieszy do 5,7% w 2024 roku i 6,2% w 2025 roku. Wyższy wzrost będzie oddziaływać w kierunku wyższej inflacji CPI, która wyniesie średnio 8,5% w 2024 roku i 6,9% w 2025 roku. Silny wzrost gospodarczy i podwyższony wskaźnik CPI skłoni NBP do rozpoczęcia w III kwartale 2024 roku cyklu podwyżek, który w I kwartale 2025 roku sprowadzi stopę referencyjną do poziomu 7,50%. Ponowne łagodzenie polityki pieniężnej nastąpi w 2026 roku. W nadchodzących kwartałach oczekuje się aprecjacji polskiej waluty, choć jej tempo będzie ograniczane przez wysoką inflację w Polsce. Oczekuje się, że EURPLN spadnie do 4,42 w 2024 roku i 4,41 w 2025 roku. 22 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Przyspieszenie aktywności gospodarczej będzie pozytywnie oddziaływać na popyt na kredyty w systemie bankowym, co będzie sprzyjało także kreacji pieniądza i wzrostowi depozytów. Scenariusz pesymistyczny Scenariusz negatywny zbudowano przy założeniu słabszego napływu środków z UE, przekładającego się na mniejsze nakłady inwestycyjne w gospodarce, a także słabszego napływu pracowników z zagranicy, co osłabi długoterminowy potencjał wzrostu w Polsce. W 2024 roku gospodarka ma rosnąć o 1,1%, a następnie o 1,2% w 2025 roku. Wolniejszy wzrost przełoży się na szybszą dezinflację, a CPI spadnie z 11,8% w 2023 roku do 6,8% w 2024 roku i 3,5% w 2025 roku. Słabsze perspektywy wzrostu będą zachęcać NBP do dalszych obniżek stóp procentowych począwszy od I kwartału 2024 roku, a w III kwartale 2024 roku stopy referencyjnej NBP do 1,50%. Mniej optymistyczne wyniki gospodarcze i niskie stopy procentowe NBP będą osłabiać złotego do 4,63 w 2024 roku i 4,62 w 2025 roku. Niższa aktywność gospodarcza będzie negatywnie wpływać na popyt na kredyty w systemie bankowym, szczególnie w sektorze gospodarstw domowych, gdyż przedsiębiorstwa mogą potrzebować kredytów płynnościowych. Dynamika depozytów również będzie zwalniać. W poniższych tabelach przedstawiono kluczowe wskaźniki ekonomiczne wynikające z poszczególnych scenariuszy. Scenariusz zastosowany na 31.12.2023 bazowy optymistyczny pesymistyczny prawdopodobieństwo 60% 20% 20% 2024 średnia kolejne 3 lata 2024 Średnia kolejne 3 lata 2024 średnia kolejne 3 lata PKB r/r 3,3% 3,3% 5,7% 5,7% 1,1% 1,1% WIBOR 3M średnia 4,5% 4,0% 6,5% 6,1% 2,9% 1,7% stopa bezrobocia % aktywnych 3,5% 3,3% 3,3% 2,8% 3,7% 3,8% CPI r/r 7,3% 3,6% 8,5% 5,1% 6,2% 2,3% EURPLN koniec okresu 4,54 4,51 4,42 4,4 4,63 4,61 . Scenariusz zastosowany na 31.12.2022 bazowy optymistyczny pesymistyczny prawdopodobieństwo 60% 20% 20% 2023 średnia kolejne 3 lata 2023 średnia kolejne 3 lata 2023 średnia kolejne 3 lata PKB r/r 0,7% 3,4% 2,9% 4,6% (1,8)% 1,8% WIBOR 3M średnia 6,8% 5,8% 9,2% 6,7% 7,8% 4,3% stopa bezrobocia % aktywnych 3,6% 3,7% 3,0% 2,8% 3,8% 4,9% CPI r/r 11,7% 5,9% 15,6% 5,4% 13,9% 4,4% EURPLN koniec okresu 4,69 4,62 4,6 4,48 4,81 4,81 Korekta zarządcza poziomu odpisów W czwartym kwartale 2023 roku oprócz odpisów z tytułu ECL będących wynikiem zaimplementowanego w systemie złożonego modelu kalkulacji, Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonała przeglądu korekt zarządczych, aktualizujących poziom ryzyka o bieżące i spodziewane wydarzenia w przyszłości, w wyniku czego: ● została utrzymana na tym samym poziomie korekta zarządcza w kwocie 19 600 tys. zł na portfelu kredytów detalicznych zabezpieczonych hipotecznie, którego ryzyko może wzrosnąć po ustaniu działań pomocowych - wakacji kredytowych, ● rozwiązano korektę zarządczą w kwocie 34 900 tys. zł na planowane w drugim półroczu 2023 roku spisania które wymagają utworzenia rezerwy do 100%, z uwagi na zrealizowanie zakładanych spisań, ● rozwiązano korektę zarządczą w kwocie 46 300 tys. zł na portfelu pracujących kredytów korporacyjnych ze względu na zaobserwowane niedoszacowanie LGD, w związku z weryfikacją wpływu zmian oraz utworzeniem w to miejsce nową korektę zarządczą, ● rozwiązano korektę zarządczą w kwocie 46 300 tys. zł na portfelu pracujących kredytów korporacyjnych ze względu na zaobserwowane niedoszacowanie LGD, w związku z weryfikacją wpływu zmian oraz utworzeniem w to miejsce nowej korekty zarządczej, 23 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł ● rozwiązano korektę zarządczą w kwocie 20 250 tys. zł na portfelu kredytów korporacyjnych Property z tytułu podwyższonych stóp procentowych EBC, gdzie ryzyko zostało odzwierciedlone bezpośrednio w ocenie i parametrach. Korektę rozwiązano zgodnie z terminem obowiązywania. ● rozwiązano korektę zarządczą w kwocie 10 690 tys. zł na portfelu kredytów korporacyjnych ze względu na ryzyko przeszacowania założonych odzysków z zabezpieczeń w formie gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego w modelu LGD, w związku z podjętymi działaniami kontrolno-naprawczymi mitygującymi wspomniane ryzyko oraz na nowo oszacowanymi parametrami modelu, ● rozwiązano korektę zarządczą w kwocie 17 000 tys. PLN w związku z negatywnym wpływem czynników makroekonomicznych i pogorszeniem sytuacji finansowej podmiotów zarządzanych w Modelu Relacji Globalnych działających w sektorze produkcji/dystrybucji i sprzedaży artykułów dla gospodarstw domowych, z uwagi na termin obowiązywania korekty i brakiem przesłanek do przedłużenia korekty, ● rozwiązano korektę zarządczą w kwocie 20 000 tys. zł na portfelu kredytów leasingowych SME w celu pokrycia spodziewanego wpływu zmiany w modelu ratingowym, ze względu na wprowadzenie planowanych zmian, utworzono korektę zarządczą w kwocie 27 520 tys. zł na portfelu korporacyjnym na pokrycie niedoszacowania parametru LGD Potencjalna zmienność poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe Istotną zmienność dla rachunku wyników mogą stanowić przeklasyfikowania do Koszyka 2 z Koszyka 1. Teoretyczne przeklasyfikowanie zadanego udziału ekspozycji z Koszyka 1 o najwyższym poziomie ryzyka do Koszyka 2 dla każdego typu ekspozycji skutkowałoby wzrostem odpisów o kwotę przedstawioną w poniższej tabeli. Poniższe szacunki oznaczają spodziewaną zmienność kwoty odpisów wynikającą ze zmian klasyfikacji ekspozycji pomiędzy Koszykiem 1 i 2, a skutkującej materialnymi zmianami pokrycia ekspozycji odpisami z tytułu różnych horyzontów rozpoznawania strat oczekiwanych. zmiana poziomu odpisu (m PLN) z tytułu przeklasyfikowania z Koszyka 1 do Koszyka 2 indywidualni hipoteczni korporacyjni Razem 31.12.2023 Razem 31.12.2022 1% 20,2 8,3 7,4 35,8 36,3 5% 102,6 39,3 32,5 174,4 189,2 10% 202,6 61,1 62,7 326,3 356,2 Zmiany prognoz wskaźników makroekonomicznych mogą skutkować istotnymi jednorazowymi efektami wpływającymi na poziom utworzonych odpisów. Przyjęcie szacunków parametrów makroekonomicznych jedynie na poziomie jednego scenariusza (pesymistycznego lub optymistycznego) będzie skutkowało jednorazową zmianą odpisów na poziomie przedstawionym poniżej. zmiana poziomu odpisu dla kredytów (m PLN) scenariusz 31.12.2023 31.12.2022 indywidualnych hipotecznych korporacyjnych Razem Razem pesymistyczny 39,7 3,6 23,6 66,9 81,6 optymistyczny (38,8) (3,1) (28,5) (70,4) (77,2) Bazując na wskaźniku PKB jako głównym czynniku determinującym kondycję gospodarki, Grupa Santander Bank Polska S.A. szacuje, że obniżenie docelowego poziomu produkcji krajowej brutto o 1% w 2024 roku przełożyłoby się na wzrost oczekiwanych strat kredytowych w wysokości 29 637 tys. zł. Powyższa analiza powstała przy założeniu zachowania relacji pomiędzy czynnikami makroekonomicznymi. Wartość godziwa instrumentów finansowych, w tym instrumentów finansowych niespełniających testu kontraktowych przepływów pieniężnych Wartość godziwa jest ceną, którą otrzymano by za zbycie składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Grupa Santander Bank Polska S.A. stosuje metodologię wyceny do wartości godziwej ekspozycji kredytowych oraz instrumentów dłużnych wycenianych do wartości godziwej. W przypadku instrumentów, w ramach, których można wyróżnić część bilansową jak i pozabilansową, zakres wyceny do wartości godziwej zależy od oceny charakteru ekspozycji, przy czym: · część bilansowa zawsze podlega wycenie do wartości godziwej, · część pozabilansowa podlega wycenie do wartości godziwej wyłącznie, jeśli spełniony jest, co najmniej jeden z warunków: · warunek 1: ekspozycja została desygnowana, jako wyceniana do wartości godziwej (opcja) lub, 24 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł · warunek 2: ekspozycja może być rozliczona netto lub poprzez inny instrument lub, · warunek 3: Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonuje odsprzedaży zobowiązania natychmiast po jego udzieleniu lub, · warunek 4: zobowiązanie zostało udzielone poniżej warunków rynkowych. W ramach wyceny do wartości godziwej stosowane są techniki wyceny, które są odpowiednie do okoliczności i w przypadku, których są dostępne dostateczne dane do wyceny wartości godziwej, przy maksymalnym wykorzystaniu odpowiednich obserwowalnych danych wejściowych i minimalnym wykorzystaniu nieobserwowalnych danych wejściowych. Stosowane w Grupie techniki wyceny obejmują: · metodę rynkową - opiera się na wykorzystaniu cen i innych odpowiednich informacji generowanych przez transakcje rynkowe obejmujące identyczne lub porównywalne (tj. podobne) aktywa, zobowiązania bądź grupę aktywów i zobowiązań, taką jak jednostka gospodarcza, · metodę dochodowościową - opiera się na przeliczaniu przyszłych kwot (np. przepływów pieniężnych lub dochodu i wydatków) na jedną bieżącą (tj. zdyskontowanych) datę. Kiedy stosuje się metodę dochodowościową, wycena wartości godziwej odzwierciedla aktualne oczekiwania rynku, co do tych przyszłych kwot. Grupa Santander Bank Polska S.A. do wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych niespełniających testu kontraktowych przepływów pieniężnych stosuje metodę dochodowościową. W przypadku ekspozycji kredytowej oraz instrumentu dłużnego typowym podejściem w ramach metody dochodowościowej jest zastosowanie do ustalenia wartości godziwej techniki wartości bieżącej. W ramach tej techniki dokonuje się szacunku oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych oraz ich dyskontowania adekwatną stopą procentową. Stosując technikę wartości bieżącej Grupa Santander Bank Polska S.A. uwzględnia następujące elementy w wycenie: · oczekiwania, co do przyszłych przepływów pieniężnych, · oczekiwania dotyczące ewentualnych zmian kwot i terminów przepływów pieniężnych (niepewności nieodłącznie związane z szacunkami przepływów pieniężnych), · wartość pieniądza w czasie, szacowana poprzez zastosowanie stawek rynkowych wolnych od ryzyka, · cenę za ryzyko niepewności nieodłącznie związane z przepływami pieniężnymi (tzw. premia za ryzyko) oraz · inne czynniki, które uczestnicy rynku uwzględniliby w danych okolicznościach. Stosowana przez Grupę Santander Bank Polska S.A. technika wyceny do wartości bieżącej bazuje na kluczowych założeniach: · przepływy pieniężne i stopy dyskontowe odzwierciedlają założenia, które uczestnicy rynku przyjęliby, wyceniając składnik aktywów, · przepływy pieniężne i stopy dyskontowe uwzględniają tylko czynniki przypisywane składnikowi aktywów, który podlega wycenie, · stopy dyskontowe odzwierciedlają założenia, które są zgodnie z założeniami związanymi z przepływami pieniężnymi, · stopy dyskontowe są spójne z podstawowymi czynnikami ekonomicznymi waluty, w której przepływy pieniężne są denominowane. Wypracowana przez Grupę Santander Bank Polska S.A. metodologia ustalania wartości godziwej zakłada dostosowanie modelu wyceny do wartości godziwej do charakterystyki wycenianego aktywa finansowego. Dokonując oceny konieczności dopasowania modelu do cech wycenianego aktywa Grupa Santander Bank Polska S.A. bierze pod uwagę następujące czynniki: · sposób podejścia do wyceny (indywidualne czy zbiorowe/portfelowe) z uwagi na charakterystykę wycenianego instrumentu, · czy dostępny jest harmonogram płatności czy też nie, · czy wyceniane aktywo znajduje się jeszcze w ofercie Grupy Santander Bank Polska S.A. i czy ostatnio udzielone klientom produkty mogą stanowić grupę referencyjną dla wycenianego aktywa. Pozostałymi istotnymi grupami instrumentów finansowych, które są wyceniane w wartości godziwej są wszystkie instrumenty pochodne, aktywa finansowe utrzymywane w rezydualnym modelu biznesowym, dłużne inwestycyjne aktywa finansowe utrzymywane w modelu biznesowym, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych oraz kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe. Te instrumenty finansowe są wyceniane poprzez odniesienie do obowiązujących cen rynkowych dla danego instrumentu lub poprzez zastosowanie odpowiedniego modelu wyceny. W przypadku, gdy wartość godziwa jest obliczana z wykorzystaniem modeli wyceny dla rynków finansowych, zgodnie z wykorzystywaną metodologią wylicza się szacowane przepływy pieniężne z danego kontraktu, a następnie dyskontuje się je do wartości bieżącej. Modele te opierają się na niezależnie określanych parametrach rynkowych, np. krzywych stóp procentowych, cenach papierów wartościowych i towarów, zmienności kwotowań cen opcji oraz kursów walutowych. Większość parametrów rynkowych ustalana jest na podstawie kwotowań lub wynika z cen instrumentów finansowych. 25 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Dla instrumentów finansowych, których wartość bilansowa oparta jest na obowiązujących cenach lub modelach wyceny, w uzasadnionych przypadkach Grupa Santander Bank Polska S.A. bierze pod uwagę konieczność rozpoznania dodatkowej korekty do wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta. Modele wyznaczania wartości godziwej są przedmiotem okresowych przeglądów. Podsumowanie wartości bilansowej i godziwej poszczególnych grup aktywów i pasywów zawarto w nocie 47. Szacunki dotyczące spraw spornych Grupa tworzy rezerwy na sprawy sporne zgodnie z wymogami MSR 37. Rezerwy na sprawy sporne są tworzone na podstawie oceny prawdopodobieństwa określonego wyroku sądowego oraz kwoty do zapłaty. Wynik z tytułu rezerw na sprawy sporne prezentowany jest w pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych. Szczegóły przedstawiające wartość rezerw znajdują się w nocie 38,48 i 49 Ze względu na specyfikę, szacunki dotyczące spraw spornych dla portfela kredytów hipotecznych w walutach obcych są opisane poniżej. Szacunki dotyczące ryzyka związanego z kredytami hipotecznymi w walutach obcych W związku ze zmieniającą się sytuacją prawną kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych i materializacją ryzyka braku możliwości odzyskania pełnych harmonogramowych przepływów dla tego portfela, Grupa Santander Bank Polska szacuje wpływ ww. ryzyka prawnego na przyszłe przepływy pieniężne. Ryzyko prawne szacowane jest w oparciu o szereg założeń, z uwzględnieniem: specyficznego horyzontu czasowego, szeregu prawdopodobieństw takich jak: · prawdopodobieństwa możliwych rozstrzygnięć, · prawdopodobieństwo zgłoszenia roszczeń przez kredytobiorców, oraz · prawdopodobieństwa w zakresie ilości sporów, które są szerzej opisane w nocie 48. W połowie 2022 Grupa wyodrębniła scenariusz ugodowy, który odzwierciedla poziom straty dla przyszłych ugód. Ryzyko prawne jest szacowane indywidualnie dla każdej ekspozycji w przypadku istnienia sporu sądowego oraz portfelowo w przypadku jego braku. Grupa Santander Bank Polska S.A. uwzględnia wpływ ryzyka prawnego portfela kredytów hipotecznych w walutach obcych jako korektę wartości bilansowej brutto tego portfela. W przypadku braku ekspozycji lub jej niewystarczającej wartości wpływ ryzyka prawnego prezentowany jest jako rezerwa na sprawy sporne kalkulowana zgodnie z MSR 37. Wynik z tytułu ryzyka prawnego prezentowany jest w osobnej pozycji w rachunku zysków i strat „Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych” oraz pozycji „Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie”. W 2023 roku, Grupa poniosła koszt w wysokości 2 592 326 tys. zł z tytułu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych oraz 329 791 tys. zł jako koszt zawartych ugód. Szczegóły dotyczące portfela kredytów denominowanych i indeksowych do CHF zostały przedstawione w nocie 48. Na dzień 31.12.2023 r. Grupa posiada również kredyty w PLN będące wcześniej kredytami denominowanymi i indeksowanymi do CHF w kwocie brutto 343 699 tys. zł przed korektą wartości bilansowej brutto wynoszącą 141 284 tys. zł, stanowiącą pomniejszenie umownych przepływów z tytułu ryzyka prawnego. Podejście do kalkulacji kosztów ryzyka prawnego jest dla tego portfela zbieżne z ogólnym modelem, opisanym w nocie 48. Grupa będzie kontynuowała monitorowanie tego ryzyka w kolejnych okresach sprawozdawczych. Szczegóły przedstawiające wpływ ww. ryzyka na poszczególne pozycje sprawozdania, przyjęte założenia do ich kalkulacji, opis scenariuszy oraz analiza wrażliwości znajdują się odpowiednio w nocie 48 oraz 49. Szacunki dotyczące zwrotu prowizji dla kredytów hipotecznych w przypadku wcześniejszej spłaty W związku z mniejszą niż pierwotnie zakładano ilością wniosków klientów dotyczącą zwrotów prowizji dla spłaconych kredytów hipotecznych, Grupa zdecydowała się zmniejszyć w 2023 roku wartość zobowiązania z tego tytułu o 24 200 tys. zł. Wartość zobowiązania na dzień 31.12.2023 r. wyniosła 16 300 tys. zł. Wartość rezerwy dla kredytów hipotecznych niespłaconych pozostała bez zmian. 26 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 2.7. Osądy mogące istotnie wpłynąć na kwoty ujęte w sprawozdaniu finansowym W trakcie stosowania zasad rachunkowości kierownictwo Grupy Santander Bank Polska S.A. dokonuje różnych ocen i osądów, mogących istotnie wpłynąć na kwoty ujęte w sprawozdaniach finansowych. Zakres konsolidacyjny Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego przez Santander Bank Polska S.A. jako jednostkę dominującą Grupy Santander Bank Polska S.A. wymaga dokonania znaczących ocen oraz wielu założeń co do charakteru swojego zaangażowania w jednostkach, w których dokonano inwestycji, w tym głównie określenia czy Santander Bank Polska S.A. jako jednostka dominująca sprawuje kontrolę nad inną jednostką, w której dokonał inwestycji. Przyjmuje się, że Santander Bank Polska S.A. jako jednostka dominująca sprawuje kontrolę bezpośrednio lub pośrednio nad jednostką, w której dokonał inwestycji, gdy: · posiada władze nad jednostką w której dokonał inwestycji; · z tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonał inwestycji podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawo do zmiennych wyników finansowych; · posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką, w której dokonał inwestycji do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych są ujmowane w sprawozdaniu skonsolidowanym od momentu przejęcia kontroli do chwili jej ustania. Poniżej przedstawiono kluczowe osądy i założenia co do zaangażowania w jednostkach, w których posiada połowę praw głosu. Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. Zdaniem Zarządu Grupy Santander Bank Polska S.A. inwestycja dokonana w Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. stanowi inwestycję w jednostkę zależną na potrzeby sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego z uwagi na przyjętą przez jednostkę dominującą najwyższego szczebla strategię. Współwłaściciele Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. (Santander TFI S.A.), tj. Santander Bank Polska S.A. oraz Banco Santander S.A., wchodzą w skład globalnej Grupy Santander i posiadają po 50% udziału w kapitale zakładowym spółki. W praktyce Santander Bank Polska S.A. sprawuje kontrolę nad Santander TFI S.A. w rozumieniu Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), ponieważ jako główny partner biznesowy i dystrybutor produktów inwestycyjnych wywiera realny wpływ na działalność operacyjną i wyniki finansowe spółki. Polfund - Fundusz Poręczeń Kredytowych S.A. Z kolei inwestycja w POLFUND - Fundusz Poręczeń Kredytowych S.A., w której Santander Bank Polska S.A. posiada 50% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy została, zgodnie z najlepszą wiedzą i szacunkami, zaklasyfikowana jako inwestycja w jednostkę stowarzyszoną z uwagi na strukturę właścicielską niepozwalającą na sprawowanie przez Santander Bank Polska S.A. kontroli oraz współkontroli. Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o.. Zdaniem Zarządu Grupy Santander Bank Polska S.A. inwestycja dokonana w Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. stanowi inwestycję w jednostkę zależną z uwagi na sprawowanie bezpośrednio przez Santander Consumer Bank S.A. i pośrednio przez Santander Bank Polska S.A. kontroli nad inwestycją. Za sprawowaniem kontroli przemawiają następujące okoliczności: · Santander Consumer Bank S.A. posiada władzę nad Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. z uwagi na posiadanie istniejących praw dających bieżącą możliwość kierowania istotną działalnością, to jest działalnością, która znacząco wpływa na zwroty Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. Za istotną działalność Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o., której zasadniczym przedmiotem działalności są leasing, działalność wspomagająca usługi finansowe, wynajem i dzierżawa samochodów osobowych oraz działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych, Santander Bank Polska S.A. uznał, mając na uwadze przedmiot działalności Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. oraz branżę, w jakiej Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. funkcjonuje, działalność związaną z: · finansowaniem oraz zarządzaniem aktywami i zobowiązaniem · zarządzaniem ryzykiem oraz · działalnością handlową. Na podstawie analizy pisemnych porozumień pomiędzy udziałowcami Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o. Santander Consumer Bank S.A. kieruje dwoma pierwszymi działalnościami wskazanymi powyżej, to jest działalnością związaną z zapewnieniem finansowania działalności oraz zarządzania ryzykiem. Prawo do kierowania tymi działalnościami wynika z nadania głosom członkom komitetu mianowanym przez Santander Consumer Bank S.A. rozstrzygającego charakteru w sytuacji równej liczby głosów podczas 27 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł głosowań oraz nadania Santander Consumer Bank S.A. prawa do kształtowania polityki finansowania zewnętrznego w sposób zgodny z wewnętrznymi zasadami Santander Consumer Bank S.A. · z uwagi na kluczową rolę Santander Consumer Bank S.A. w finansowaniu działalności Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o., Santander Consumer Bank S.A. podlega ekspozycji na zmienne zwroty z tytułu zaangażowania w PSA Finance Sp. z o.o. oraz · Santander Consumer Bank S.A. ma możliwość wykorzystywania władzy do wywierania wpływu na zwroty z tytułu swojego zaangażowania w Stellantis Financial Services Polska Sp. z o.o., gdyż Santander Consumer Bank S.A. nie działa w imieniu i na rzecz innego podmiotu (nie występuje w roli agenta a w roli mocodawcy). Wykaz podmiotów zależnych objętych pełną metodą konsolidacji zawarto w nocie 1 „Informacja ogólna o emitencie”. Jednostki zależne Grupa Santander Bank Polska S.A. stosuje metodę nabycia przy rozliczaniu nabycia jednostek zależnych. Jednostki stowarzyszone Jednostkami stowarzyszonymi są te jednostki, na które Grupa Santander Bank Polska S.A. wywiera znaczący wpływ, ale nie są jednostkami zależnymi ani wspólnym przedsięwzięciem. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jednostki stowarzyszone ujmowane są metodą praw własności. Transakcje podlegające wyłączeniu przy konsolidacji Salda wewnątrzgrupowe oraz niezrealizowane zyski i straty lub przychody (w tym dywidendy) i koszty powstałe w wyniku transakcji wewnątrzgrupowych podlegają wyłączeniu podczas przygotowywania skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Ocena, czy przepływy pieniężne wynikające z umowy stanowią jedynie spłatę kwoty głównej i odsetek Kluczową, z punktu widzenia przedmiotu działalności Grupy Santander Bank Polska S.A., jest ocena, czy warunki umowne związane ze składnikiem aktywów finansowych wskazują na istnienie określonych terminów przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą wartości nominalnej i odsetek od wartości nominalnej pozostałej do spłaty. Na potrzeby powyższej oceny, „kwota główna” oznacza wartość godziwą składnika aktywów finansowych w momencie początkowego ujęcia a „odsetki” oznaczają zapłatę za wartość pieniądza w czasie, za ryzyko kredytowe związane z kwotą główną pozostałą do spłaty w określonym czasie i za inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzielaniem kredytów (np. ryzyko płynności, koszty administracyjne), a także marżę zysku. W ramach oceny mającej na celu ustalenie, czy przepływy pieniężne wynikające z umowy stanowią jedynie spłatę kwoty głównej i odsetek, Grupa Santander Bank Polska S.A. uwzględnia warunki umowy dotyczącej instrumentu. Obejmuje to ocenę, czy składnik aktywów finansowych zawiera warunek umowy, który mógłby zmienić rozkład w czasie lub kwotę wynikających z umowy przepływów pieniężnych, w wyniku czego powyższy warunek nie zostałby spełniony. Przeprowadzając ocenę, Grupa Santander Bank Polska S.A. uwzględnia: · zdarzenia warunkowe, które spowodowałyby zmianę rozkładu w czasie lub kwoty wynikających z umowy przepływów pieniężnych, · charakterystykę dźwigni finansowej, · warunki wcześniejszej spłaty oraz prolongaty, · warunki ograniczające roszczenie Grupy Santander Bank Polska S.A. do przepływów pieniężnych z tytułu określonych aktywów (na przykład postanowienia dotyczące składnika aktywów finansowych „z niepełną odpowiedzialnością dłużnika”), · cechy modyfikujące zapłatę za wartość pieniądza w czasie. Wcześniejsza spłata spełnia kryterium SPPI, jeśli kwota wcześniejszej spłaty w znacznym stopniu odpowiada niedokonanym płatnościom kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty, co może obejmować uzasadnioną rekompensatę z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy. Ponadto wcześniejsza spłata jest uznawana za spójną z powyższym kryterium, jeśli Grupa Santander Bank Polska S.A. nabywa lub ustanawia składnik aktywów finansowych z premią lub dyskontem w stosunku do umownej kwoty nominalnej, kwota wcześniejszej spłaty w znacznym stopniu odpowiada umownej kwocie nominalnej i naliczonym (lecz niezapłaconym) odsetkom wynikającym z umowy (co może obejmować uzasadnioną rekompensatę z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy) oraz gdy wartość godziwa wcześniejszej spłaty jest nieznaczna w momencie początkowego ujęcia. 28 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Ocena modelu biznesowego Modele biznesowe Grupy Santander Bank Polska S.A. ustalane są na poziomie odzwierciedlającym sposób, w jaki zarządza się łącznie grupami aktywów finansowych, aby zrealizować określony cel biznesowy. Model biznesowy nie zależy od zamiarów kierownictwa Grupy Santander Bank Polska S.A., co do pojedynczego instrumentu, dlatego też ocena modelu biznesowego dokonywana na wyższym poziomie agregacji. Rodzaje modeli biznesowych, kryteria ilościowe i jakościowe stosowane do ich oceny zostały opisane w części 2.8 „Klasyfikacja aktywów finansowych”. 2.8. Informacja o istotnych politykach rachunkowości Za wyjątkiem zmian opisanych w nocie 2.3, Grupa Santander Bank Polska S.A. spójnie stosowała przyjęte zasady rachunkowości zarówno za okres sprawozdawczy, za które sporządzane jest sprawozdanie, jak i za okres porównawczy. Zasady rachunkowości zostały zastosowane jednolicie przez poszczególne jednostki Grupy Santander Bank Polska S.A. Waluty obce Transakcje w walutach obcych Walutą funkcjonalną Santander Bank Polska S.A. i jednostek zależnych Grupy Kapitałowej jest złoty polski (PLN) Transakcje w walutach obcych są przeliczane po kursie obowiązującym w dniu transakcji. Wynikające z tych transakcji aktywa i zobowiązania pieniężne denominowane w walutach obcych, przeliczane są po kursie obowiązującym na koniec okresu sprawozdawczego. Niepieniężne aktywa i zobowiązania denominowane w walutach obcych, prezentowane według kosztu historycznego, przeliczane są po kursie obowiązującym w dniu transakcji. Niepieniężne aktywa i zobowiązania denominowane w walutach obcych, prezentowane w wartości godziwej, przeliczane są na walutę, w której sporządzane jest sprawozdanie finansowe po kursie, który obowiązywał na dzień ustalenia ich wartości godziwej. Różnice kursowe powstające z przeliczenia rozpoznawane są w zyskach lub stratach z wyjątkiem różnic kursowych powstających z przeliczenia instrumentów kapitałowych innych jednostek, w odniesieniu do których wybrano opcję wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, które odnoszone do innych całkowitych dochodów. Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe Ujmowanie i zaprzestanie ujmowania Początkowe ujęcie Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy staje się związana postanowieniami umowy instrumentu. Aktywa finansowe zakupione lub sprzedane w drodze standaryzowanej transakcji kupna lub sprzedaży odpowiednio ujmuje się lub zaprzestaje ich ujmowania na dzień rozliczenia transakcji. Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych Grupa Santander Bank Polska S.A. zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy: · wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub · przenosi składnik aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania. Grupa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej aktywa finansowe m.in. w sytuacji, gdy w wyniku prawomocnego wyroku sądu dochodzi do ich unieważnienia, zawarcia ugody, umorzenia, przedawnienia, istotnej modyfikacji lub są nieściągalne. Wyłączanie ze sprawozdania z sytuacji finansowej ww. składników następuje w ciężar utworzonych na nie odpisów na oczekiwane straty kredytowe lub strat z tytułu ryzyka prawnego (w przypadku unieważnień kredytów CHF). Zaprzestanie ujmowania zobowiązań finansowych Grupa Santander Bank Polska S.A. usuwa zobowiązanie finansowe (lub część zobowiązania finansowego) ze sprawozdania z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy zobowiązanie przestało istnieć – to znaczy wtedy, gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł. 29 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Klasyfikacja aktywów finansowych i zobowiązań finansowych Klasyfikacja aktywów finansowych Klasyfikacja aktywów finansowych niebędących instrumentem kapitałowym Grupa Santander Bank Polska S.A. klasyfikuje składnik aktywów finansowych niebędący instrumentem kapitałowym, jako wyceniany po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie albo w wartości godziwej przez inne całkowite dochody bądź w wartości godziwej przez wynik finansowy na podstawie: · modelu biznesowego Grupy Santander Bank Polska S.A. w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz · charakterystyk wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych (opisanych w nocie 2.7.) Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki: · składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, · warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki: · składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz · warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Składnik aktywów finansowych wycenia się w wartości godziwej przez wynik finansowy, chyba, że jest wyceniany w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Klasyfikacja aktywów finansowych będących instrumentem kapitałowym Składnik aktywów finansowych będący instrumentem kapitałowym Grupa Santander Bank Polska S.A. wycenia w wartości godziwej przez wynik finansowy, chyba, że w momencie początkowego ujęcia dokonała nieodwołalnego wyboru odnośnie do określonych inwestycji w instrumenty kapitałowe, aby ujmować późniejsze zmiany wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Modele biznesowe Modele biznesowe Grupy Santander Bank Polska S.A. ustalane są na poziomie odzwierciedlającym sposób, w jaki zarządza ona łącznie grupami aktywów finansowych, aby zrealizować określony cel biznesowy. Model biznesowy nie zależy od zamiarów kluczowego kierownictwa Grupy Santander Bank Polska S.A., co do pojedynczego instrumentu. Model biznesowy dotyczy sposobu, w jaki Grupa Santander Bank Polska S.A. zarządza aktywami finansowymi, by wygenerować przepływy pieniężne. Oznacza to, że model biznesowy określa, czy przepływy pieniężne będą pochodzić: · z uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, · ze sprzedaży aktywów finansowych czy · z obu tych źródeł. Ocena modelu biznesowego nie jest przeprowadzana na podstawie scenariuszy, których Grupa Santander Bank Polska S.A. nie może racjonalnie oczekiwać, takich jak tzw. „najbardziej pesymistyczny scenariusz” lub „scenariusz warunków skrajnych”. Grupa Santander Bank Polska S.A. ustala model biznesowy na podstawie oceny kryteriów jakościowych i ilościowych. Kryteria jakościowe obejmują m.in. sposób zarządzania ryzykiem związanym z tymi aktywami oraz zasad wynagradzania osób zarządzających tymi portfelami. Kryteria ilościowe mają na celu ustalenia, czy sprzedaż aktywów finansowych w przeciągu analizowanego okresu nie przekracza ustalonych w wewnętrznych regulacjach wartości progowych ustalonych w ujęciu procentowym. Analizie podlega częstotliwość, wartość, moment sprzedaży aktywów oraz przyczyny sprzedaży. 30 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Rodzaje modeli biznesowych Analiza kryteriów jakościowych i ilościowych pozwala na wyodrębnienie w ramach prowadzonej przez Grupę Santander Bank Polska S.A. działalności trzech zasadniczych modeli biznesowych: · model biznesowy zakładający utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy (ang. hold to collect), · model biznesowy, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych (ang. hold to collect and sell), · inny/rezydualny model biznesowy (model biznesowy zakładający realizację przepływów pieniężnych poprzez sprzedaż aktywów). Przeważającym modelem biznesowym w Grupie Santander Bank Polska S.A. jest model biznesowy zakładający utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy za wyjątkiem: · instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody utrzymywanych w segmencie ALM oraz kredytów i pożyczek objętych procesem underwritingu opisanym poniżej, dla których ustalono model biznesowy, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych, · instrumentów przeznaczonych do obrotu, w tym instrumentów dłużnych oraz instrumentów pochodnych, dla których nie jest stosowana rachunkowość zabezpieczeń - właściwym modelem biznesowym jest inny/rezydualny model biznesowy. Model biznesowy zakładający utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy W modelu zakładającym utrzymywanie do terminu zapadalności możliwa jest incydentalna sprzedaż. Sprzedaż taka jest każdorazowo analizowana pod względem częstotliwości, wartości i rozkładu w czasie sprzedaży we wcześniejszych okresach, powodów tej sprzedaży oraz oczekiwań, co do przyszłych operacji sprzedaży. Model biznesowy zakładający utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy obejmuje całe spektrum działalności kredytowej, m.in. kredyty korporacyjne, kredyty hipoteczne i konsumenckie, karty kredytowe, udzielone pożyczki, a także instrumenty dłużne (np. obligacje skarbowe, obligacje korporacyjne), które nie są utrzymywane w celach płynnościowych. W ramach tego modelu ujmuje się zasadniczo także aktywa finansowe z tytułu rozliczeń z dostawcami, które są ujmowane w księgach Grupy Santander Bank Polska S.A. na bazie wystawionej faktury z kwotą do zapłaty w terminie płatności nieprzekraczającym 1 roku. Model biznesowy, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych Model biznesowy, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak poprzez sprzedaż aktywów finansowych obejmuje: · aktywa finansowe nabyte dla celów zarządzania płynnością, takie jak np. obligacje Skarbu Państwa, bony NBP oraz · kredyty i pożyczki objęte procesem underwritingu, czyli części ekspozycji kredytowych, w odniesieniu do których istnieje zamiar sprzedaży przed terminem wymagalności z przyczyn innych niż wzrost ryzyka kredytowego. Inny/rezydualny model biznesowy Do innego/rezydualnego modelu klasyfikowane są aktywa utrzymywane przez Grupę Santander Bank Polska S.A., a nieobjęte pierwszą i drugą kategorią modelu biznesowego. Zawierają one aktywa finansowe skategoryzowane, jako „przeznaczone do obrotu” w sprawozdaniu finansowym – np. notowane instrumenty kapitałowe, obligacje komercyjne nabyte w celach handlowych oraz instrumenty pochodne (np. opcje, IRS, FRA, CIRS, FX Swap) niestanowiące wbudowanego instrumentu pochodnego. Zmiana modelu biznesowego Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonuje przeklasyfikowania aktywów finansowych objętych danym modelem biznesowym, wtedy i tylko wtedy, gdy zmienia ona model biznesowy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi. Jeśli Grupa dokonuje przeklasyfikowania składnika aktywów finansowych, czyni to prospektywnie, począwszy od dnia przeklasyfikowania. Jeśli Grupa dokonuje przeklasyfikowania składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wartość godziwą tego składnika ustala się na dzień przeklasyfikowania. Wszelkie zyski lub straty wynikające z różnicy między wcześniejszym zamortyzowanym kosztem składnika aktywów finansowych a wartością godziwą ujmuje się w wyniku finansowym. 31 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Klasyfikacja zobowiązań finansowych Grupa Santander Bank Polska S.A. klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe, jako wyceniane po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem: · zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Takie zobowiązania, w tym instrumenty pochodne będące zobowiązaniami, wycenia się po początkowym ujęciu w wartości godziwej; · zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania, lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania; · umów gwarancji finansowych. Po początkowym ujęciu wystawca takiej umowy w późniejszych okresach wycenia ją według wyższej z następujących wartości: (1) kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe, (2) początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15; · zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej. Wystawca takiego zobowiązania (o ile nie wybrano opcji wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy) w późniejszych okresach wycenia ją według wyższej z następujących wartości: (1) kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe, (2) początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15; · warunkowej zapłaty ujętej przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek, do którego ma zastosowanie MSSF 3. Taka zapłata warunkowa jest wyceniana w późniejszych okresach w wartości godziwej, a zmiany są ujmowane w wyniku finansowym. Wbudowane instrumenty pochodne Dla aktywów finansowych, które spełniają definicję kontraktów hybrydowych z wbudowanym instrumentem pochodnym, instrument pochodny stanowiący komponent takiego kontraktu nie jest wydzielany od umowy zasadniczej niebędącej instrumentem pochodnym, całość kontraktu ocenia się pod kątem charakterystyki umownych przepływów pieniężnych. Wycena aktywów finansowych i zobowiązań finansowych Początkowa wycena W momencie początkowego ujęcia Grupa Santander Bank Polska S.A. wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych. Jeśli jednak wartość godziwa składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego w momencie początkowego ujęcia różni się od ceny transakcyjnej, Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje ten instrument na ten dzień w następujący sposób: · jeżeli wartość godziwa znajduje potwierdzenie w cenie notowanej na aktywnym rynku za identyczny składnik aktywów lub identyczne zobowiązanie (tj. w danych wejściowych poziomu 1) lub opiera się na technice wyceny, w której wykorzystuje się tylko dane z obserwowalnych rynków, wówczas Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje różnicę między wartością godziwą w momencie początkowego ujęcia a ceną transakcyjną, jako zysk lub stratę, · we wszystkich innych przypadkach – w skorygowanej cenie nabycia w celu odroczenia różnicy między wartością godziwą w momencie początkowego ujęcia a ceną transakcyjną. Po początkowym ujęciu Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje odroczoną różnicę, jako zysk lub stratę tylko do wysokości, jaka wynika ze zmiany czynnika (w tym czasu), którą uczestnicy rynku uwzględniliby przy wycenie składnika aktywów lub zobowiązania. W momencie początkowego ujęcia Grupa Santander Bank Polska S.A. wycenia należności z tytułu dostaw i usług, które nie mają istotnego komponentu finansowania (ustalonego zgodnie z MSSF 15), w ich cenie transakcyjnej (zgodnie z definicją w MSSF 15). Wycena aktywów finansowych po początkowym ujęciu Po początkowym ujęciu Grupa Santander Bank Polska S.A. wycenia składnik aktywów finansowych w: · zamortyzowanym koszcie lub · wartości godziwej przez inne całkowite dochody lub 32 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł · wartości godziwej przez wynik finansowy. Dla aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowych odpisów na oczekiwane straty kredytowe nie wylicza się. Wycena zobowiązań finansowych po początkowym ujęciu Po początkowym ujęciu Grupa Santander Bank Polska S.A. wycenia zobowiązanie finansowe w: · zamortyzowanym koszcie lub · wartości godziwej przez wynik finansowy. Zobowiązania wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują: zobowiązania wobec banków, zobowiązania wobec klientów, zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu, otrzymane kredyty i pożyczki, wyemitowane dłużne instrumenty finansowe oraz zobowiązania podporządkowane. Jako zobowiązania podporządkowane ujmuje się zobowiązania, które w razie likwidacji lub upadłości Grupy Santander Bank Polska S.A. są spłacane po zaspokojeniu wszystkich innych wierzycieli Grupy Santander Bank Polska S.A. Podstawą kwalifikacji zobowiązań finansowych, jako zobowiązań podporządkowanych jest decyzja Komisji Nadzoru Finansowego wydana na wniosek Grupy Santander Bank Polska S.A. Wycena w zamortyzowanym koszcie Aktywa finansowe Metoda efektywnej stopy procentowej Przychód z tytułu odsetek oblicza się przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, za wyjątkiem składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe i prezentuje w pozycji „Wynik z tytułu odsetek”. W momencie przeklasyfikowania do koszyka 3 aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek naliczane są od wartości netto aktywa finansowego i wykazywane są według stopy procentowej, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości. Przychody odsetkowe od aktywów POCI oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, skorygowanej o ryzyko kredytowe rozpoznane dla całego cyklu życia aktywa. Skorygowaną o ryzyko kredytowe efektywną stopę procentową liczy się poprzez uwzględnienie przyszłych przepływów pieniężnych skorygowanych o efekt ryzyka kredytowego rozpoznawanego w całym okresie życia aktywa. Wartość bilansowa brutto składnika aktywów finansowych stanowi zamortyzowany koszt składnika aktywów finansowych, przed korektą o wszelkie odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Aktywa nabyte lub udzielone z rozpoznaną utratą wartości (POCI) Grupa Santander Bank Polska wyodrębnia kategorie aktywów nabytych lub udzielonych z utratą wartości (POCI). Są to aktywa, które w momencie początkowego ujęcia mają stwierdzoną utratę wartości . Aktywa finansowe zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia powinny być traktowane jako POCI we wszystkich następnych okresach do momentu zaprzestania ich ujmowania. Przy początkowym ujęciu aktywa finansowe POCI są ujmowane w wartości godziwej. Po początkowym ujęciu aktywa POCI wycenia się według zamortyzowanego kosztu. Wycena aktywów POCI jest dokonywana w oparciu o efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe. Dla ekspozycji klasyfikowanych jako POCI (purchased or originated credit impaired) oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia. Portfel kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych Grupa Santander Polska S.A. pomniejsza wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych zgodnie z MSSF 9 o wpływ ryzyka prawnego dla potencjalnych oraz istniejących spraw spornych. W przypadku braku ekspozycji brutto lub jej niewystarczającej wartości na pokrycie ewidencjonuje rezerwę zgodnie z MSR 37. 33 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Modyfikacja przepływów pieniężnych wynikających z umowy Pojęcie modyfikacji Grupa Santander Bank Polska S.A. za modyfikację uznaje zmianę przepływów kontraktowych składnika aktywów finansowych na podstawie aneksu do umowy. Za modyfikację nie uznaje się zmiany przepływów kontraktowych wynikających z realizacji warunków umownych. Jeżeli warunki umowy aktywa finansowego ulegają zmianie, Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonuje oceny, czy przepływy pieniężne generowane przez zmodyfikowane aktywo różnią się istotnie od przepływów finansowych generowanych przez aktywo finansowe przed modyfikacją warunków umowy. Kryteria modyfikacji Przy ocenie tego, czy modyfikacja jest istotna czy nieistotna Grupa Santander Bank Polska S.A. bierze pod uwagę zarówno kryteria ilościowe, jaki jakościowe. Obie grupy kryteriów są analizowane łącznie. Kryteria ilościowe Do określenia istotności wpływu modyfikacji stosowany jest tzw. „test 10%”, który bazuje na porównaniu zdyskontowanych przepływów pieniężnych zmodyfikowanego instrumentu finansowego (przy wykorzystaniu pierwotnej efektywnej stopy procentowej) ze zdyskontowanymi, także pierwotną efektywną stopą procentową, przepływami pieniężnymi instrumentu finansowego przed modyfikacją, którego wartość powinna odpowiadać wartości kapitału niewymagalnego, powiększonego o wartość niewymagalnych odsetek oraz skorygowanych o wartość nierozliczonej prowizji. Kryteria jakościowe Grupa Santander Bank Polska S.A. podczas analizy przesłanek jakościowych bierze pod uwagę następujące aspekty: · dodanie/usunięcie cechy naruszającej wynik testu kontraktowych przepływów pieniężnych, · przewalutowanie kredytu – za wyjątkiem przewalutowań wynikających z przekazania umowy do windykacji, · zmiana dłużnika głównego - zmiana kontrahenta oznacza istotną modyfikację warunków umownych oraz · konsolidacja kilku ekspozycji w jedną w ramach aneksu. Istotna modyfikacja Identyfikacja istotnej modyfikacji skutkująca wyłączeniem instrumentu finansowego ze sprawozdania z sytuacji finansowej następuje, na podstawie kryteriów ilościowych i jakościowych. Wystąpienie przynajmniej jednego z tych kryteriów jakościowych skutkuje wystąpieniem modyfikacji istotnej. W przypadku kryteriów ilościowych przekroczenie „testu 10%” świadczy również o modyfikacji istotnej. W wyniku istotnej modyfikacji następuje zaprzestanie ujmowania dotychczasowego instrumentu finansowego. Rozpoznawany jest nowy instrument w wartości godziwej. Nieistotna modyfikacja Jeżeli nie są spełnione kryteria jakościowe ani ilościowe tj. przekroczony „test 10%” Grupa Santander Bank Polska S.A. uznaje modyfikację za nieistotną. Zmiana wartości bilansowej brutto jest ujmowana w przychody / koszty odsetkowe jako zysk lub strata z tytułu modyfikacji. Odpisanie Grupa Santander Bank Polska S.A. bezpośrednio obniża wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych, jeżeli nie ma ona uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części. Odpisanie stanowi zdarzenie prowadzące do zaprzestania ujmowania. Odpisy mogą odnosić się do składnika aktywów finansowych w całości lub do jego części. Grupa Santander Bank Polska S.A. odpisuje aktywa finansowe w przypadku zajścia, chociaż jednej z poniższych przesłanek: · Grupa Santander Bank Polska S.A. posiada udokumentowaną nieściągalność wierzytelności, · brak jest uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części, · należność jest całkowicie wymagalna, wartość odpisu na oczekiwane straty kredytowe odpowiada wartości ekspozycji brutto a szacowane wpływy z tytułu egzekucji należności są równe zeru, 34 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł · aktywo powstało w wyniku przestępstwa a jego sprawcy nie zostali wykryci lub · otrzymanie przez Grupę Santander Bank Polska S.A.: · wydanego przez właściwy organ egzekucyjny postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności wobec wszystkich zobowiązanych, a w szczególności na podstawie art. 824 § 1 pkt. 3, kpc., jeżeli Grupa Santander Bank Polska S.A. uznaje ten stan, jako odpowiadający stanowi faktycznemu; · postanowienia sądu o: - oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów, lub - umorzeniu postępowania upadłościowego lub - zakończeniu postępowania upadłościowego. Odpisane aktywa finansowe są następnie ujmowane w ewidencji pozabilansowej. Utrata wartości Podejście ogólne Grupa Santander Bank Polska S.A. ustala odpisy na oczekiwane straty kredytowe z tytułu składnika aktywów finansowych w odniesieniu do: · składnika aktywów finansowych, który jest wyceniany w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, · należności leasingowych, · składnika aktywów z tytułu umów, czyli praw Grupy Santander Bank Polska S.A. do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które zostały przekazane klientowi zgodnie z MSSF 15 „Przychody z umów z klientami”, · zobowiązania do udzielenia pożyczki oraz · zobowiązań pozabilansowych o charakterze kredytowym oraz gwarancji finansowych. Szczegóły dotyczące kalkulacji zostały opisany w pkt.2.6 „Odpisy na oczekiwane straty kredytowe” Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje w wyniku finansowym, jako zysk lub stratę z tytułu utraty wartości, kwotę oczekiwanych strat kredytowych, jaka jest wymagana, aby dostosować odpis na oczekiwane straty kredytowe na dzień sprawozdawczy do kwoty, którą należy ująć. Uproszczone podejście w przypadku należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywów z tytułu umów Grupa Santander Bank Polska S.A. zawsze w przypadku należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywów z tytułu umów wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia z tytułu należności z tytułu dostaw i usług lub aktywa z tytułu umów wynikających z transakcji, które są objęte zakresem MSSF 15 i które nie zawierają istotnego komponentu finansowania. Zobowiązania warunkowe Grupa Santander Bank Polska S.A. tworzy rezerwy na obarczone ryzykiem utraty wartości nieodwołalne zobowiązania warunkowe (nieodwołalne otwarte linie kredytowe, gwarancje finansowe, akredytywy, itp.). Wartość rezerwy wyznacza się, jako różnicę pomiędzy szacunkiem dotyczącym wykorzystania zaangażowania warunkowego ustalonego przy zastosowaniu parametru Credit Conversion Factor (CCF) a wartością bieżącą spodziewanych przyszłych przepływów pieniężnych z tej ekspozycji. Grupa Santander Bank Polska S.A. tworzy rezerwy na zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem kredytowym w podziale na 3 koszyki. Zyski i straty Instrumenty wyceniane w zamortyzowanym koszcie Zysk lub stratę na wycenianym w zamortyzowanym koszcie składniku aktywów finansowych, który nie jest częścią powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w wyniku finansowym poprzez amortyzację lub w celu ujęcia zysków lub strat z tytułu utraty wartości. Zysk lub stratę na wycenianym w zamortyzowanym koszcie zobowiązaniu finansowym, które nie jest częścią powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w wyniku finansowym, gdy zaprzestano ujmowania danego zobowiązania finansowego, oraz poprzez amortyzację. 35 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł W odniesieniu do aktywów finansowych, które Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje na dzień rozliczenia, to w przypadku aktywów wycenianych w zamortyzowanym koszcie nie ujmuje żadnych zmian wartości godziwej składnika aktywów, który ma zostać otrzymany w okresie pomiędzy dniem zawarcia transakcji a dniem jej rozliczenia. Jednakże w przypadku aktywów wycenianych w wartości godziwej, zmianę wartości godziwej ujmuje się w wyniku finansowym lub w innych całkowitych dochodach. Za dzień zawarcia transakcji uznaje się dzień początkowego ujęcia do celów stosowania wymogów w zakresie utraty wartości. Instrumenty wyceniane w wartości godziwej Zysk lub stratę na składniku aktywów finansowych lub zobowiązaniu finansowym, wycenianym w wartości godziwej, ujmuje się w wyniku finansowym, chyba, że składnik lub zobowiązanie jest: · częścią powiązania zabezpieczającego, · inwestycją w instrument kapitałowy i Grupa Santander Bank Polska S.A. postanowiła wykazywać zyski i straty z tej inwestycji w innych całkowitych dochodach, · zobowiązaniem finansowym wyznaczonym, jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, a Grupa Santander Bank Polska S.A. jest zobowiązana do wykazania w innych całkowitych dochodach skutków zmiany ryzyka kredytowego dla tego zobowiązania lub · składnikiem aktywów finansowych wycenianym w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a Grupa Santander Bank Polska S.A. jest zobowiązana do ujęcia określonych zmian wartości godziwej w innych całkowitych dochodach. Inwestycje w instrumenty kapitałowe Inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane są w wartości godziwej przez wynik finansowy, chyba, że w momencie początkowego ujęcia Grupa Santander Bank Polska S.A. dokona nieodwołalnego wyboru dotyczącego przedstawiania w innych całkowitych dochodach późniejszych zmian wartości godziwej inwestycji w instrument kapitałowy, który nie jest przeznaczony do obrotu ani nie jest warunkową zapłatą ujętą przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek, do którego ma zastosowanie MSSF 3. Jeśli Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonała wyboru o wycenie instrumentów kapitałowych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, dywidendy wynikające z tej inwestycji ujmuje w wyniku finansowym. Zobowiązania wyznaczone jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Grupa Santander Bank Polska S.A. prezentuje zysk lub stratę na zobowiązaniu finansowym, które jest wyznaczone jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy w następujący sposób: · kwota zmiany wartości godziwej zobowiązania finansowego przypisywana do zmian ryzyka kredytowego związanego z tym zobowiązaniem jest prezentowana w innych całkowitych dochodach oraz · pozostała kwota zmiany wartości godziwej zobowiązania jest prezentowana w wyniku finansowym, chyba że opisane w pkt a) traktowanie skutków zmian ryzyka kredytowego związanego z tym zobowiązaniem doprowadziłoby do powstania lub powiększenia niedopasowania księgowego w wyniku finansowym Grupy Santander Bank Polska S.A. Jeśli wymogi określone powyżej doprowadziłyby do powstania lub powiększenia niedopasowania księgowego w wyniku finansowym Grupy Santander Bank Polska S.A., to prezentuje on wszystkie zyski lub straty wynikające z tego zobowiązania (w tym skutki zmian ryzyka kredytowego związanego z tym zobowiązaniem) w wyniku finansowym. Grupa Santander Bank Polska S.A. prezentuje w wyniku finansowym wszystkie zyski i straty wynikające ze zobowiązań do udzielenia pożyczki i umów gwarancji finansowych, które są wyznaczone jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Zysk lub stratę na składniku aktywów finansowych wycenianym w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w innych całkowitych dochodach, z wyjątkiem zysku lub straty z tytułu utraty wartości oraz zysków lub strat z tytułu różnic kursowych, do momentu zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych. Jeśli zaprzestano ujmowania składnika aktywów finansowych, Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje takie skumulowane zyski lub straty, które były uprzednio ujęte w innych całkowitych dochodach, w wyniku finansowym. Odsetki obliczone w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej ujmuje się w wyniku finansowym. Instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Pochodne instrumenty finansowe wycenia się w wartości godziwej bez uwzględniania kosztów transakcji, które będą poniesione przy ich sprzedaży. Podstawą do wyznaczenia wartości godziwej pochodnego instrumentu finansowego przy początkowym ujęciu jest cena transakcyjna, tj. wartość godziwa uiszczonej lub otrzymanej zapłaty. 36 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Jeśli kontrakt hybrydowy zawiera umowę zasadniczą, która nie jest składnikiem aktywów objętym zakresem MSSF 9, Grupa Santander Bank Polska S.A. wydziela wbudowany instrument pochodne od umowy zasadniczej i ujmuje go analogicznie jak pozostałe instrumenty pochodne, jeżeli cechy ekonomiczne i ryzyka związane z wbudowanym instrumentem pochodnym nie są ściśle powiązane z cechami ekonomicznymi i ryzykami właściwymi dla umowy zasadniczej oraz umowa zasadnicza nie jest wyceniana w wartości godziwej przez wynik finansowy. Wbudowane instrumenty finansowe wyceniane są w wartości godziwej, a jej zmiany są ujmowane w rachunku zysków i strat. Rachunkowość zabezpieczeń Grupa Santander Bank Polska S.A. zdecydowała się, opierając się o zapis par. 7.2.21 MSSF 9, na kontynuację stosowania wymogów rachunkowości zabezpieczeń i relacji zabezpieczających wynikających z MSR 39. Grupa Santander Bank Polska S.A. wykorzystuje pochodne instrumenty finansowe m.in. w celu zabezpieczenia przed ryzykiem stóp procentowych wynikających z działalności operacyjnej, finansowej i inwestycyjnej Grupy Santander Bank Polska S.A. Grupa Santander Bank Polska S.A. zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w następujących sytuacjach: · zostało stwierdzone, że instrument pochodny nie jest lub przestał być efektywny dla zabezpieczenia danego ryzyka; · instrument pochodny wygasł, został sprzedany, zapadł lub został wykonany; · instrument zabezpieczany zapadł, został sprzedany lub spłacony, · dochodzi do unieważnienia powiązania zabezpieczającego. Zabezpieczenie wartości godziwej Zabezpieczenie wartości godziwej ujmowane jest w następujący sposób: zyski lub straty wynikające z przeszacowania wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego (pochodnego instrumentu zabezpieczającego) wykazuje się w rachunku zysków i strat, zyski lub straty związane z pozycją zabezpieczaną, wynikające z zabezpieczanego ryzyka, korygują wartość bilansową zabezpieczanej pozycji i są ujmowane w rachunku zysków i strat. Zasada ta ma zastosowanie do zabezpieczanej pozycji, którą w innych okolicznościach wycenia się według zamortyzowanego kosztu lub będącej składnikiem aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Zabezpieczenie przepływów pieniężnych Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmowane jest w następujący sposób: część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, który stanowi efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w innych całkowitych dochodach, zaś nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w rachunku zysków i strat. Przychody i koszty odsetkowe od instrumentów zabezpieczanych i zabezpieczających ujmowane są w wyniku z tytułu odsetek. Kwoty ujęte w innych całkowitych dochodach reklasyfikowane są do rachunku zysków i strat w okresie, w którym zabezpieczana pozycja ma wpływ na rachunek zysków i strat. W przypadku wygaśnięcia lub sprzedaży instrumentu zabezpieczającego bądź unieważnienia powiązania zabezpieczającego Grupa Santander Bank Polska S.A. zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń. Wszystkie zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym dotyczące efektywnego zabezpieczenia ujętego w innych całkowitych dochodach w dalszym ciągu stanowią element kapitału własnego aż do momentu zajścia planowej transakcji, kiedy ujmowane one są w rachunku zysków i strat. Jeżeli zaprzestano oczekiwać realizacji planowanej transakcji wszystkie skumulowane zyski lub straty związane z instrumentem zabezpieczającym ujmowane w innych całkowitych dochodach przeklasyfikuje się do wyniku finansowego. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i odsprzedaży Grupa Santander Bank Polska S.A. pozyskuje/lokuje środki także poprzez sprzedaż/kupno instrumentów finansowych z przyrzeczeniem ich odkupu/odsprzedaży w przyszłości po z góry ustalonej cenie. Papierów wartościowych sprzedanych z przyrzeczeniem ich odkupu (“transakcje repo oraz sell buy-back”) nie wyłącza się ze sprawozdania z sytuacji finansowej na koniec okresu sprawozdawczego. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży a ceną odkupu stanowi koszt odsetkowy i jest rozliczana w czasie przez okres życia kontraktu. Papierów wartościowych kupionych z przyrzeczeniem ich odsprzedaży (“transakcje reverse repo oraz buy-sell-back”) nie rozpoznaje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na koniec okresu sprawozdawczego. Różnica pomiędzy ceną zakupu a ceną odsprzedaży stanowi przychód odsetkowy i jest rozliczana w czasie przez okres życia kontraktu. Opisane zasady Grupa Santander Bank Polska S.A stosuje również do transakcji zawieranych jako odrębne transakcje sprzedaży i odkupu instrumentów finansowych, ale mających ekonomiczny charakter transakcji z przyrzeczeniem odkupu i odsprzedaży. 37 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Rzeczowy majątek trwały Własne składniki rzeczowych aktywów trwałych Składniki rzeczowego majątku trwałego, w tym oddane w leasing operacyjny, wykazywane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszone o wartość skumulowanej amortyzacji oraz odpisy z tytułu utraty wartości. Późniejsze nakłady Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje w wartości bilansowej pozycji rzeczowych aktywów trwałych koszty wymiany części tych pozycji w momencie ich poniesienia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że Grupa Santander Bank Polska S.A. uzyska przyszłe korzyści ekonomiczne związane ze składnikiem aktywów, a cenę nabycia lub koszt wytworzenia można wycenić w wiarygodny sposób. Pozostałe koszty są ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. Amortyzacja Odpisy amortyzacyjne dokonywane są według metody liniowej przez okres ekonomicznej użyteczności danego składnika rzeczowych aktywów trwałych i wykazywane są w rachunku zysków i strat. Szacowane okresy użytkowania są następujące: · nieruchomości: 22-40 lat · sprzęt informatyczny: 3-5 lat · środki transportu: 3- 4 lata · pozostały majątek trwały: 3-14 lat Aktywa z tytułu prawa do użytkowania są amortyzowane liniowo w okresie użytkowania. Stawki amortyzacyjne są corocznie weryfikowane. Wnioski z tej weryfikacji mogą stanowić podstawę dla ewentualnej zmiany okresów amortyzacji. Wartość firmy oraz wartości niematerialne Wartość firmy Wartość firmy (goodwill) powstała przy połączeniu jednostek gospodarczych ujmowana jest w wysokości nadwyżki ceny nabycia nad wartością godziwą udziału w zidentyfikowanych nabytych aktywach, zobowiązaniach i zobowiązaniach warunkowych pomniejszonej o utratę wartości. Wartość firmy jest testowana pod kątem ewentualnej utraty wartości w okresach rocznych. Licencje, patenty, koncesje i podobne wartości Nabyte licencje na oprogramowanie komputerowe są ujmowane w wysokości poniesionych kosztów nabycia i jego zaimplementowania. Nakłady, które są związane bezpośrednio z produkcją możliwych do zidentyfikowania i unikalnych programów komputerowych kontrolowanych przez Grupę Santander Bank Polska S.A. i które prawdopodobnie będą generowały korzyści ekonomiczne przekraczające nakłady w okresie powyżej jednego roku, są wykazywane jako wartości niematerialne. Amortyzacja Amortyzacja jest ujmowana w rachunku zysków i strat przy użyciu metody liniowej lub degresywnej dla wartości niematerialnych i prawnych powstałych w wyniku połączenia, przez okres ekonomicznej użyteczności poszczególnych składników wartości niematerialnych, który dla większości aktywów niematerialnych wynosi 3 lata. Stawki amortyzacyjne są corocznie weryfikowane. Wnioski z tej weryfikacji mogą stanowić podstawę dla ewentualnej zmiany okresów amortyzacji. Leasing Wyodrębnianie elementów umowy leasingu Leasingobiorca Tam gdzie nie jest to możliwe oraz gdzie udział elementów nieleasingowych jest nieistotny w stosunku do całości płatności z tytułu leasingu netto, Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingobiorca nie wyodrębnia elementów nieleasingowych od elementów leasingowych, i zamiast tego ujmuje każdy element leasingowy oraz jakiekolwiek towarzyszące elementy nieleasingowe jako pojedynczy element leasingowy dla każdej klasy bazowego składnika aktywów. 38 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Leasingodawca W przypadku umowy, która zawiera element leasingu i jeden lub więcej dodatkowych elementów leasingowych lub elementów nieleasingowych, Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingodawca alokuje wynagrodzenie w umowie stosując się do zapisów polityki rachunkowości z zakresu przychodów ze sprzedaży z umów z klientami. Okres leasingu Grupa Santander Bank Polska S.A. ustala okres leasingu jako nieodwołalny okres leasingu wraz z: · okresami, w których istnieje opcja przedłużenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz · okresami, w których istnieje opcja wypowiedzenia leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingobiorca nie skorzysta z tej opcji. Okres leasingu jest aktualizowany na moment wystąpienia znaczącego zdarzenia albo znaczącej zmiany. Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingobiorca Ujmowanie W dacie rozpoczęcia Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingobiorca ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Stosowane zwolnienia z obowiązku ujmowania Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingobiorca nie stosuje wymogów polityki rachunkowości opisanych dotyczących ujmowania i wyceny w odniesieniu do: · leasingów, które w dacie rozpoczęcia mają okres leasingu nie dłuższy niż 12 miesięcy · leasingów, w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość (aktywo ma niską wartość, gdy wartość netto nowego składnika aktywów nie przekracza 20 tys. złotych). W odniesieniu do leasingów krótkoterminowych albo do leasingów, w przypadku których bazowy składnik aktywów ma niską wartość, Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingobiorca ujmuje opłaty leasingowe jako koszty metodą liniową w trakcie okresu leasingu. Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingodawca Klasyfikacja leasingu Grupa Santander Bank Polska S.A. jako leasingodawca klasyfikuje każdy ze swoich leasingów jako leasing operacyjny lub leasing finansowy. Leasing jest zaliczany do leasingu finansowego, jeżeli następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów. Leasing jest zaliczany do leasingu operacyjnego, jeżeli nie następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów. Klasyfikacji leasingu dokonuje się w dacie początkowej, a jej ponownej oceny dokonuje się tylko w przypadku, gdy zaistnieje zmiana leasingu. Pozostałe składniki sprawozdania z sytuacji finansowej Pozostałe należności handlowe i inne należności Należności handlowe i inne należności z datą zapadalności poniżej 12 miesięcy od dnia powstania należności są ujmowane na moment początkowego ujęcia w wartości nominalnej z uwagi na nieistotny wpływ dyskonta. Należności handlowe i inne należności z terminem płatności do 12 kolejnych miesięcy są ujmowane na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty pomniejszonej o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Inne zobowiązania Zobowiązania handlowe i inne zobowiązania z datą zapadalności poniżej 12 miesięcy od dnia powstania zobowiązania są ujmowane na moment początkowego ujęcia w wartości nominalnej z uwagi na nieistotny wpływ dyskonta. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług jak i inne zobowiązania wymagalne w terminie 12 kolejnych miesięcy są ujmowane na dzień bilansowy w kwocie wymagającej zapłaty. 39 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Kapitały Kapitały własne stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z obowiązującym prawem, właściwymi ustawami oraz ze statutem. Do kapitałów własnych zaliczane są także niepodzielone zyski i niepokryte straty z lat ubiegłych. Kapitał zakładowy (akcyjny) wykazany jest w wysokości zgodnej ze statutem oraz wpisem do rejestru sądowego według wartości nominalnej. Kapitał zapasowy tworzony jest z odpisów z zysku oraz premii emisyjnych uzyskanych z emisji akcji. Kapitał rezerwowy tworzony jest z odpisów z zysku i może być przeznaczony na pokrycie strat bilansowych lub na wypłatę dywidendy (kapitał dywidendowy). W kapitale rezerwowym ujmuje się efekt wyceny programu motywacyjnego realizowanego w formie akcji (MSSF 2.53). Kapitał zapasowy, rezerwowy, fundusz ogólnego ryzyka bankowego oraz premia akcyjna prezentowane są łącznie w ramach kategorii „Pozostałe kapitały”. Na kapitał z aktualizacji wyceny odnosi się różnice z wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, różnice z wyceny instrumentów zabezpieczających stanowiących efektywne zabezpieczenie przepływów pieniężnych z uwzględnieniem odroczonego podatku dochodowego oraz zyski aktuarialne z przeszacowania rezerwy emerytalnej. Kapitał z aktualizacji wyceny nie podlega dystrybucji. Oprócz kapitału własnego do kapitałów Grupy Santander Bank Polska S.A. zalicza się również udziały niekontrolujące. Na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części składnika aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody łączne skutki okresowej zmiany wartości godziwej odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny zostają wyksięgowane (odwrócone). Całość lub odpowiednia część uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa lub zmniejsza wartość danego składnika aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Skutki zmian wartości godziwej są wyksięgowywane w korespondencji z rachunkiem zysków i strat. Wynik finansowy netto roku obrotowego stanowi wynik z rachunku zysków i strat roku bieżącego skorygowanego obciążeniem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Działalność powiernicza Przychody realizowane w ramach świadczenia działalności powierniczej są elementem przychodów prowizyjnych. Korespondujące z nimi aktywa klientów nie są składnikiem aktywów Grupy Santander Bank Polska S.A. i w związku z tym nie są ujmowane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Wypłaty z kapitałów (Dywidendy) Dywidendy własne za dany rok, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, ale nie zostały wypłacone na koniec okresu sprawozdawczego, ujawnia się w pozycji zobowiązań z tytułu dywidendy w ramach pozostałych zobowiązań. Rezerwy Rezerwę tworzy się wówczas, gdy na Grupie Santander Bank Polska S.A. ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. W przypadku, gdy kwota ta jest istotna, rezerwa jest szacowana poprzez zdyskontowanie oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o stopę dyskontową przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Grupa Santander Bank Polska S.A, ujmuje rezerwy na ryzyko prawne, zgodnie MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe, w przypadku, gdy szacowana strata z tytułu ryzyka prawnego przewyższa wartość brutto kredytu oraz dla kredytów rozliczonych. Rachunek zysków i strat Wynik z tytułu odsetek Grupa Santander Bank Polska S.A. prezentuje wartość przychodu odsetkowego rozpoznanego według efektywnej stopy procentowej oraz efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe w odrębnych liniach rachunku zysków i strat – „Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie” oraz „Przychody odsetkowe od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody”. 40 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Natomiast przychód odsetkowy rozpoznany od aktywów finansowych niespełniających testu kontraktowych przepływów pieniężnych (dotyczy głównie kart kredytowych) jest prezentowany w linii „Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy”. Wynik z tytułu prowizji Przychody i koszty z tytułu opłat i prowizji, nierozliczane według efektywnej stopy procentowej, ujmuje się w sposób odzwierciedlający przekazanie przyrzeczonych dóbr i usług na rzecz klienta w kwocie odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego Grupa Santander Bank Polska S.A będzie uprawiona w zmian za te dobra i usługi zgodnie z 5-stopniowym modelem ujmowania przychodów. Grupa dokonuje identyfikacji odrębnych obowiązków do wykonania świadczenia, do których przypisuje cenę transakcyjną. W przypadku, gdy wysokość wynagrodzenia jest zmienna, do ceny transakcyjnej zalicza się część lub całość wynagrodzenia zmiennego w zakresie, w jakim istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie nastąpi zwrot wcześniej ujętych przychodów. Przychody równe cenie transakcyjnej są ujmowane przy spełnieniu świadczenia lub w trakcie jego spełniania poprzez przekazanie klientowi przyrzeczonego dobra lub usługi. Koszty doprowadzające do zawarcia umowy oraz koszty wykonania umowy Grupa aktywuje, a następnie systematycznie amortyzuje uwzględniając okres przekazywania klientowi dóbr lub usług. Do istotnych przychodów prowizyjnych Grupa Santander Bank Polska S.A zalicza: 1. Przychody prowizyjne od kredytów obejmujące wartość pobranych przez Grupę Santander Bank Polska S.A. opłat za wysłane monity, wydane zaświadczenia, windykację, wystawienie gwarancji oraz za zaangażowanie. Większość przychodów tego rodzaju, z uwagi na swój charakter, jest rozpoznawana jednorazowo w wyniku finansowym w momencie wykonania czynności na rzecz klienta. Pozostałe, jak prowizja za wystawienie gwarancji, są rozliczane w czasie przez okres trwania umowy z klientem. 2. Przychody prowizyjne z tytułu kart kredytowych obejmujące prowizje m.in. za wydanie karty, dokonane wypłaty kartą z bankomatów, wydanie nowej karty, przygotowywanie zestawienia operacji dokonywanych kartą czy za uruchomienie dodatkowych usług związanych z kartą kredytową. Zdecydowana większość przychodów jest rozpoznawana w określonym momencie czasu, tj. w chwili wykonania jednorazowej usługi na rzecz klienta. W przypadku uruchomienia usług związanych z kartą kredytową wartość prowizji jest rozpoznawana w czasie. 3. Przychody za zarządzanie aktywami rozpoznawane zgodnie z 5-stopniowym modelem rozpoznawania przychodów w oparciu o wartość zarządzanych aktywów przekazanych Grupie Santander Bank Polska S.A. do zarządzania. Warunki umowne nie przewidują otrzymywania przez Grupę Santander Bank Polska S.A. płatności opłaconych z góry ani dodatkowych premii kalkulowanych po zamknięciu roku obrotowego w oparciu o niezależne od Grupy Santander Bank Polska S.A. czynniki. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie W przypadku zaprzestania ujmowania składnika aktywów wycenianego w zamortyzowanym koszcie Grupa Santander Polska S.A. w tej pozycji prezentuje różnicę w wartości instrumentów finansowych. Wartość tej pozycji za rok 2023 praktycznie w całości dotyczy ugód zawieranych dla portfela kredytów hipotecznych w walutach obcych. W momencie zawarcia ugody z klientem Grupa traci prawa do instrumentu w walucie obcej i powstaje nowy instrument w PLN. Poza ugodami dla portfela hipotecznego w pozycji tej prezentowane są modyfikacje istotne na pozostałych instrumentach m. in. kredytach detalicznych i kredytach korporacyjnych. Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych W pozycji tej prezentowany jest wpływ ryzyka prawnego kredytów hipotecznych denominowanych/ indeksowanych do walut obcych i dotyczy zmian w wysokości korekty z tytułu ryzyka prawnego pomniejszającej wartość bilansową brutto ekspozycji lub/i zmian w wysokości rezerwy na ryzyko prawne, oraz realizacji wyroków sądowych. Wynik z tytułu działalności bancassurance Dla wybranych produktów kredytowych, dla których zidentyfikowano powiązanie z produktem ubezpieczeniowym Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonuje podziału realizowanych przychodów na część ujmowaną w przychodach odsetkowych z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej oraz na część ujmowaną w przychodach prowizyjnych. Grupa Santander Bank Polska S.A. traktuje sprzedawane produkty ubezpieczeniowe, jako powiązane z kredytami w szczególności, gdy oferowany produkt ubezpieczeniowy wpływa na warunki umowne produktu finansowego. W celu ustalenia, jaka część przychodu stanowi integralną część umowy kredytowej rozpoznawanej jako przychód odsetkowy metodą efektywnej stopy procentowej Grupa Santander Bank Polska S.A. wydziela wartość godziwą oferowanego instrumentu finansowego oraz wartość godziwą usługi pośrednictwa w sprzedaży produktu ubezpieczeniowego dystrybuowanego łącznie z tym instrumentem. Podział wynagrodzenia pomiędzy część stanowiącą element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego oraz część stanowiącą wynagrodzenie za wykonywane czynności pośrednictwa jest dokonywane w proporcji odpowiednio wartości godziwej instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi pośrednictwa w stosunku do sumy obu tych wartości. 41 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Część przychodów stanowiących wynagrodzenie za usługę pośrednictwa z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z umową kredytową Grupa Santander Bank Polska S.A. rozpoznaje w przychodach prowizyjnych w momencie naliczenia opłaty z tytułu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego. Grupa Santander Bank Polska S.A. nie rzadziej niż w okresach rocznych przeprowadza weryfikację poprawności przyjętego podziału dla rozpoznawania poszczególnych rodzajów przychodów. Świadczenia pracownicze Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Grupy Santander Bank Polska S.A. zawierają wynagrodzenia, premie, płatne urlopy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i są ujmowane jako koszty w momencie poniesienia. Długoterminowe świadczenia pracownicze Zobowiązania Grupy Santander Bank Polska S.A. z tytułu długoterminowych świadczeń pracowniczych są kwotą przyszłych korzyści, które pracownik otrzyma w zamian za świadczenie swoich usług w bieżącym i wcześniejszych okresach. Rezerwy na odprawy emerytalne są oszacowane na podstawie wyceny metodą aktuarialną. Wycena tych rezerw jest aktualizowana przynajmniej raz w roku. Transakcje płatności w formie akcji rozliczane w instrumentach kapitałowych W przypadku transakcji płatności w formie akcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych Grupa Santander Bank Polska S.A. wycenia otrzymane dobra lub usługi i odpowiadający im wzrost w kapitale własnym, bezpośrednio w wartości godziwej otrzymanych dóbr lub usług, chyba że niemożliwe jest wiarygodne oszacowanie ich wartości godziwej. Jeżeli Grupa Santander Bank Polska S.A. nie może wiarygodnie oszacować wartości godziwej otrzymanych dóbr lub usług, określa ich wartość oraz odpowiadający im wzrost w kapitale własnym w sposób pośredni poprzez odniesienie do wartości godziwej przyznanych instrumentów kapitałowych. Warunki nabycia praw zawarte w warunkach przyznania nie są uwzględniane przy ustalaniu wartości godziwej, z wyjątkiem sytuacji, gdy warunki te są uzależnione od czynników rynkowych. Nierynkowe warunki nabycia praw są uwzględniane poprzez korygowanie liczby praw ujętych w wycenie dla potrzeb pomiaru kosztu usług świadczonych przez pracowników, w ten sposób, że ostatecznie kwota ujęta w rachunku zysków i strat odzwierciedla liczbę akcji, którą nabędą uprawnieni. Koszty związane z płatnościami w formie akcji są odnoszone do kapitałów własnych. W przypadku gdy warunki planu płatności w formie akcji przewidują emisję nowych akcji, wpływy z emisji akcji zwiększają kapitał akcyjny oraz ewentualną nadwyżką kapitału zapasowego w momencie wykonania prawa. Transakcje płatności w formie akcji rozliczane w środkach pieniężnych W transakcjach płatności w formie akcji rozliczanych w środkach pieniężnych Grupa Santander Bank Polska S.A. wycenia nabyte dobra lub usługi i zaciągnięte zobowiązanie w wartości godziwej zobowiązania. Do czasu, gdy zobowiązanie zostanie uregulowane, Grupa Santander Bank Polska S.A. na każdy dzień sprawozdawczy, a także na dzień rozliczenia wycenia zobowiązanie w wartości godziwej, a ewentualne zmiany wartości ujmuje w zysku lub stracie danego okresu. Grupa Santander Bank Polska S.A. ujmuje otrzymane usługi oraz zobowiązanie do zapłaty za te usługi w momencie, gdy pracownicy świadczą te usługi. Zobowiązanie wyceniane jest, początkowo, a także na koniec każdego okresu sprawozdawczego, aż do momentu rozliczenia w wartości godziwej praw do wzrostu wartości akcji, ustalonej z zastosowaniem modelu wyceny opcji, biorąc pod uwagę terminy i warunki, na których przyznano prawa do wzrostu wartości akcji oraz zakres, w jakim pracownicy wykonali usługi do tego dnia. Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja obejmuje zyski i straty wynikające ze zmian w wartości godziwej aktywów finansowych i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu i wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Przychody i koszty odsetkowe od tych instrumentów dłużnych są uwzględniane w wyniku odsetkowym. Przychody z tytułu dywidend Dywidendy zaliczane są do rachunku zysków i strat w momencie ustalenia praw akcjonariuszy/udziałowców do ich otrzymania pod warunkiem, że korzyści finansowe wpłyną do Grupy Santander Bank Polska S.A. i kwota przychodu może być wiarygodnie zmierzona. Wynik na sprzedaży podmiotów zależnych, stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć Wynik na sprzedaży akcji i udziałów w podmiotach zależnych ustalany jest jako różnica pomiędzy wartością aktywów netto jednostki zależnej skorygowaną o nieodpisaną część wartości firmy, a uzyskaną za nie ceną sprzedaży. Wynik na sprzedaży podmiotów stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć ustalany jest jako różnica między wartością aktywa a uzyskaną ceną sprzedaży. 42 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wynik na pozostałych instrumentach finansowych Wynik na pozostałych instrumentach obejmuje: · zyski i straty powstałe w wyniku zbycia instrumentów kapitałowych oraz instrumentów dłużnych zaklasyfikowanych do portfela aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz · zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczanych i zabezpieczających, w tym nieefektywną część rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Grupa Santander Bank Polska S.A. stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Szczegółowe informacje na ten temat zostały zawarte w nocie nr 44 „Rachunkowość zabezpieczeń”. Pozostałe przychody operacyjne i pozostałe koszty operacyjne Do pozostałych przychodów operacyjnych i pozostałych kosztów operacyjnych zaliczane są koszty rezerw na ryzyko prawne, jak również koszty i przychody operacyjne niezwiązane bezpośrednio z działalnością statutową Grupy Santander Bank Polska S.A., m.in. takie jak przychody i koszty z tytułu sprzedaży i likwidacji środków trwałych, przychody z tytułu sprzedaży pozostałych usług, otrzymane i zapłacone odszkodowania, kary i grzywny. Odpisy netto z tytułu utraty wartości należności kredytowych W pozycji „Odpisy netto z tytułu utraty wartości należności” prezentowane są utworzone i rozwiązane odpisy aktualizujące pozycję bilansowe i pozabilansowe oraz wynik na sprzedaży należności kredytowych. Koszty pracownicze i koszty działania W pozycji „Koszty pracownicze” prezentowane są koszty: · wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu składek na świadczenia emerytalno – rentowe), · rezerw z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych, · rezerw emerytalno-rentowych, · rezerw z tytułu premii, · programu zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, którego część ujmowana jest jako zobowiązanie z tytułu płatności na bazie akcji rozliczonych w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2 „Płatności w formie akcji” oraz · koszty szkoleń pracowników i innych świadczeń płacowych i pozapłacowych na rzecz pracowników. W pozycji „Koszty działania” prezentuje się min koszty: · utrzymania i wynajmu majątku trwałego, · obsługi informatycznej i telekomunikacyjnej, · działalności administracyjnej, · promocji i reklamy, · ochrony mienia · leasingu krótkoterminowego i aktywów o niskiej wartości · opłaty ponoszone na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Komisji Nadzoru Finansowego, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych · podatki i opłaty (podatek od nieruchomości, wpłaty dokonywane na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, opłaty komunalne i administracyjne, opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów), · ubezpieczeń, · koszty remontów nieklasyfikujących się jako ulepszenie środka trwałego. Podatek od instytucji finansowych Podstawę opodatkowania podatku od niektórych instytucji finansowych wprowadzonego ustawą obowiązującą od 1.02.2016 r. stanowi nadwyżka sumy aktywów podmiotu ponad 4 miliardy PLN w przypadku banków wynikająca z zestawienia obrotów i sald na koniec każdego miesiąca. Banki są uprawnione do pomniejszenia podstawy opodatkowania m.in. o wartość funduszy własnych, a także wartość skarbowych papierów wartościowych. Dodatkowo banki obniżają podstawę opodatkowania o wartość aktywów nabytych od NBP, 43 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł stanowiących zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP. Stawka podatku dla wszystkich podatników wynosi 0,0366% miesięcznie, a podatek jest płacony miesięcznie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy. Wartość obciążenia podatkiem od instytucji finansowych prezentowana jest przez Grupę Santander Bank Polska S.A. w pozycji „Podatek od instytucji finansowych” odrębnie od obciążenia wynikającego z podatku dochodowego. 3. Sprawozdawczość według segmentów działalności Prezentacja informacji o segmentach działalności Grupy Santander Bank Polska S.A. oparta jest o model informacji zarządczej służący do przygotowywania sprawozdań dla Zarządu Banku wykorzystywanych do oceny osiąganych wyników oraz alokacji zasobów. Działalność operacyjną Grupy Santander Bank Polska S.A. podzielono na pięć segmentów działalności: Segment Bankowości Detalicznej, Segment Bankowości Biznesowej i Korporacyjnej, Segment Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej, Segment ALM (Zarządzanie Aktywami i Zobowiązaniami) i Operacji Centralnych oraz Segment Santander Consumer. Zostały one wyłonione na podstawie identyfikacji klientów i produktów. Głównym elementem oceny segmentów działalności przez Zarząd Banku jest zysk przed opodatkowaniem. Dochody i koszty przypisane do segmentu osiągane są ze sprzedaży i obsługi klientów oraz produktów w danym segmencie, zgodnie z zasadami przedstawionymi poniżej. Wykazywane są one w rachunku zysków i strat Grupy i dają się przyporządkować do danego segmentu w sposób bezpośredni lub w oparciu o racjonalne przesłanki. Wynik z tytułu odsetek w podziale na segmenty działalności Grupy Santander Bank Polska S.A. jest oceniany przez Zarząd Banku w postaci netto z uwzględnieniem kosztu wewnętrznego transferu funduszy oraz bez podziału na przychody i koszty odsetkowe. Rozliczenia pomiędzy segmentami dotyczą wynagrodzeń za świadczone usługi i obejmują: · sprzedaż i/lub obsługę klientów danego segmentu w kanałach sprzedaży/obsługi będących w posiadaniu innego segmentu; · współdzielenie przychodów i kosztów z transakcji realizowanych z danym klientem, gdzie segment realizujący transakcje nie jest jednocześnie właścicielem biznesowym relacji z danym klientem; · współdzielenie przychodów i kosztów związanych z realizacją wspólnych przedsięwzięć. Alokacje przychodów i kosztów regulują wzajemne uzgodnienia pomiędzy segmentami, opierające się o jednostkowe stawki za poszczególne usługi bądź umowy dotyczące podziału łącznych przychodów i/lub kosztów. Aktywa i Zobowiązania segmentu wykorzystywane są w jego działalności operacyjnej i dają się przyporządkować do segmentu bezpośrednio lub na zasadzie alokacji. Grupa Kapitałowa Santander Bank Polska S.A. koncentruje swoją działalność na rynku krajowym. W 2023 roku dokonano: · resegmentacji klientów pomiędzy segmentami biznesowymi; Raz w roku Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonuje resegmentacji / migracji klientów między segmentami działalności wynikającej z faktu, iż dany klient zaczyna spełniać kryteria przypisania do innego segmentu działalności niż kryteria segmentu, który dotychczas był właścicielem biznesowym relacji z danym klientem. Taka zmiana ma zapewnić najwyższą jakość obsługi dostosowaną do indywidualnych potrzeb lub skali działalności klienta. · alokacji podatku od niektórych instytucji finansowych na segmenty biznesowe · zmiany kryteriów alokacji kapitału oraz dochodów odsetkowych z tytułu kapitału na segmenty biznesowe. Dane porównywalne zostały odpowiednio dostosowane. W części dotyczącej Santander Bank Polska koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych został zaprezentowany w segmencie Bankowości Detalicznej. Natomiast w części dotyczącej Santander Consumer Bank koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych został zaprezentowany w segmencie Santander Consumer Bank. Więcej szczegółów dotyczących powyższych rezerw zostało opisane w nocie 48. W części dotyczącej Santander Bank Polska zobowiązanie z tytułu zwrotu klientom indywidualnym prowizji za udzielenie kredytu hipotecznego w procesie nadpłat częściowych i całkowitych oraz zobowiązanie z tytułu zwrotu klientom indywidualnym dodatkowych kosztów kredytu hipotecznego ponoszonych do czasu ustanowienia hipoteki zostały zaprezentowane w danych porównawczych w segmencie Bankowości Detalicznej. Wpłata na fundusz pomocowy w ramach systemu ochrony banków komercyjnych (tzw. IPS – Institutional Protection Scheme) została podzielona na wszystkie segmenty biznesowe na podstawie struktury należności od klientów i zaprezentowana w danych porównawczych. Więcej szczegółów dotyczących systemu ochrony banków komercyjnych zostało zaprezentowane w nocie 14 44 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zasady identyfikacji dochodów i kosztów oraz aktywów i zobowiązań na potrzeby raportowania segmentowego są zgodne z polityką rachunkowości stosowaną w Grupie Santander Bank Polska S.A. Segmenty Bankowości Detalicznej Przychody segmentu Bankowości Detalicznej pochodzą ze sprzedaży produktów i usług adresowanych do klientów indywidualnych Banku, jak również małych przedsiębiorstw. W ramach oferty skierowanej do klientów tego segmentu wyróżnić można: szeroką gamę produktów oszczędnościowych, kredyty hipoteczne i konsumenckie, karty kredytowe i debetowe, produkty ubezpieczeniowe i inwestycyjne, usługi rozliczeniowe, usługi maklerskie, zasilenia telefonów GSM, płatności zagraniczne i Western Union oraz usługi dla klientów zamożnych. Dla małych przedsiębiorstw segment świadczy między innymi usługi w zakresie udzielania kredytów, przyjmowania depozytów oraz usługi z zakresu zarządzania gotówką, leasingu, faktoringu, akredytyw i gwarancji. Segment Bankowości Detalicznej uzyskuje również dochody oferując usługi zarządzania na zlecenie aktywami Klientów w ramach funduszy inwestycyjnych i portfeli indywidualnych. Segmenty Bankowości Biznesowej i Korporacyjnej W ramach segmentu Bankowości Biznesowej i Korporacyjnej Grupa uzyskuje dochody z produktów i usług skierowanych do przedsiębiorstw gospodarczych, samorządów i sektora publicznego, w tym także dla średnich przedsiębiorstw. Poza usługami bankowymi związanymi z transakcjami, kredytowaniem i pozyskiwaniem depozytów, segment świadczy również usługi z zakresu zarządzania gotówką, leasingu, faktoringu, akredytyw i gwarancji. Segment zajmuje się także realizacją usług na rzecz klientów innych banków i instytucji finansowych w oparciu o umowy zawarte z tymi instytucjami. Segmenty Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej W ramach segmentu Bankowości Inwestycyjnej i Korporacyjnej Grupa uzyskuje dochody z usług i produktów skierowanych do największych międzynarodowych i polskich korporacji, obejmujące: · bankowość transakcyjną, w ramach której oferowane są takie produkty jak: zarządzanie gotówką, depozyty, leasing, faktoring, akredytywy, gwarancje, kredytowanie bilateralne i produkty w obsłudze handlu zagranicznego; · kredytowanie, w tym finansowanie projektów, kredyty konsorcjalne oraz programy emisji obligacji; · produkty mające na celu zarządzanie ryzykiem kursowym i stopy procentowej oferowane wszystkim klientom Banku (segment alokuje przychody związane z tą działalnością do pozostałych segmentów, przy czym poziom alokacji może się zmieniać w poszczególnych latach); · usługi organizowania i finansowania emisji papierów wartościowych, doradztwo finansowe oraz usługi brokerskie dla instytucji finansowych. Segment generuje także dochody w związku z zajmowaniem pozycji na rynku międzybankowym w ramach zarządzania ryzykiem stopy procentowej i walutowym. Segmenty ALM i Operacji Centralnych Segment obejmuje operacje centralne takie jak finansowanie działalności pozostałych segmentów Grupy, w tym zarządzanie płynnością oraz ryzykiem stopy procentowej i kursowym. Obejmuje również zarządzanie strategicznymi inwestycjami Banku oraz transakcje, z których przychód i/lub koszty nie mogą być bezpośrednio lub w oparciu o racjonalne przesłanki przyporządkowane do danego segmentu Segmenty Santander Consumer Segment ten obejmuje działalność Grupy Santander Consumer. Działalność tego segmentu skupia się na sprzedaży produktów i usług adresowanych zarówno do klientów indywidualnych, jak i podmiotów gospodarczych. W ramach oferty tego segmentu dominują produkty kredytowe tj. kredyty samochodowe, karty kredytowe, pożyczki gotówkowe, kredyty ratalne oraz leasing. Ponadto, segment Santander Consumer obejmuje lokaty terminowe oraz produkty ubezpieczeniowe (przede wszystkim powiązane z produktami kredytowymi). 45 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Skonsolidowany rachunek zysków i strat w podziale na segment 1.01.2023-31.12.2023 Segment Bankowość Detaliczna Segment Bankowość Biznesowa i Korporacyjna Segment Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna Segment ALM i Operacji Centralnych Segment Santander Consumer Razem Wynik z tytułu odsetek 7 625 091 2 360 230 892 698 896 573 1 341 307 13 115 899 w tym transakcje wewnętrzne (1 461) (6 223) 9 868 109 074 (111 258) - Przychody prowizyjne 1 989 000 628 860 507 031 - 206 670 3 331 561 Koszty prowizyjne (449 596) (45 073) (36 176) - (83 714) (614 559) Wynik z tytułu prowizji 1 539 404 583 787 470 855 - 122 956 2 717 002 w tym transakcje wewnętrzne 333 338 186 004 (516 291) - (3 051) - Pozostałe dochody netto (296 386) 79 206 225 625 84 128 55 334 147 907 w tym transakcje wewnętrzne 13 402 61 066 (70 302) (4 173) 7 - Przychody z tytułu dywidend 10 109 - 1 298 - 64 11 471 Koszty operacyjne (2 556 233) (584 359) (465 594) (55 307) (484 025) (4 145 518) w tym transakcje wewnętrzne - - - 3 336 (3 336) - Amortyzacja (401 897) (64 598) (35 507) - (67 477) (569 479) Odpisy netto z tytułu utraty wartości należności kredytowych (675 353) (158 470) (140 160) (3 019) (172 375) (1 149 377) Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych (2 081 557) - - - (510 769) (2 592 326) Udział w zysku (stracie) jednostek wycenianych metodą praw własności 95 449 - - 1 488 - 96 937 Podatek od instytucji finansowych (429 324) (182 154) (139 684) - (31 333) (782 495) Zysk przed opodatkowaniem 2 829 303 2 033 642 809 531 923 863 253 682 6 850 021 Obciążenie z tytułu podatku dochodowego (1 902 192) Skonsolidowany zysk za okres 4 947 829 w tym: Zysk należny akcjonariuszom jednostki dominującej 4 831 107 Zysk należny udziałowcom niesprawującym kontroli 116 722 * Obejmuje klientów indywidualnych, małe przedsiębiorstwa oraz Wealth Management (bankowość prywatna i Santander TFI S.A.) 1.01.2023-31.12.2023 Segment Bankowość Detaliczna Segment Bankowość Biznesowa i Korporacyjna Segment Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna Segment ALM i Operacji Centralnych Segment Santander Consumer Razem Przychody prowizyjne 1 989 000 628 860 507 031 - 206 670 3 331 561 Usługi elektroniczne i płatnicze 188 206 71 211 26 342 - - 285 759 Obsługa rachunków i obrót pieniężny 266 953 105 095 17 568 - 1 515 391 131 Prowizje i opłaty za zarządzanie aktywami 235 050 399 602 - - 236 051 Prowizje walutowe 330 308 188 308 242 603 - - 761 219 Prowizje od kredytów: w tym prowizje od faktoringu i pozostałe 137 933 145 064 114 293 - 64 882 462 172 Prowizje ubezpieczeniowe 194 855 12 213 1 348 - 73 337 281 753 Prowizje z działalności maklerskiej 100 689 285 38 970 - - 139 944 Karty kredytowe 90 732 - - - 47 671 138 403 Prowizje kartowe (karty debetowe) 414 444 18 533 2 242 - - 435 219 Gwarancje i poręczenia 4 044 83 662 43 450 - - 131 156 Prowizje od umów leasingowych 10 512 2 191 239 - 19 265 32 207 Organizowanie emisji - 1 899 19 374 - - 21 273 Opłaty dystrybucyjne 15 274 - - - - 15 274 46 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej w podziale na segmenty 31.12.2023 Segment Bankowość Detaliczna Segment Bankowość Biznesowa i Korporacyjna Segment Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna Segment ALM i Operacji Centralnych Segment Santander Consumer Razem Należności od klientów 85 091 779 38 132 618 19 132 818 - 17 162 792 159 520 007 Inwestycje w podmioty stowarzyszone 919 294 - - 48 220 - 967 514 Pozostałe aktywa 8 641 819 1 831 250 11 036 611 88 140 780 6 513 904 116 164 364 Aktywa razem 94 652 892 39 963 868 30 169 429 88 189 000 23 676 696 276 651 885 Zobowiązania wobec klientów 134 495 224 43 603 337 14 368 922 3 121 992 13 687 881 209 277 356 Pozostałe zobowiązania 1 818 866 876 036 7 300 332 18 106 096 5 582 181 33 683 511 Kapitały 7 148 389 4 623 642 3 028 526 14 483 827 4 406 634 33 691 018 Zobowiązania i kapitały razem 143 462 479 49 103 015 24 697 780 35 711 915 23 676 696 276 651 885 * Obejmuje klientów indywidualnych, małe przedsiębiorstwa oraz Wealth Management (bankowość prywatna i Santander TFI S.A.) Skonsolidowany rachunek zysków i strat w podziale na segmenty 1.01.2022-31.12.2022 Segment Bankowość Detaliczna Segment Bankowość Biznesowa i Korporacyjna Segment Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna Segment ALM i Operacji Centralnych Segment Santander Consumer Razem Wynik z tytułu odsetek 3 647 536 1 541 158 582 915 2 569 285 1 311 413 9 652 307 w tym transakcje wewnętrzne (3 086) (4 212) 7 233 66 733 (66 668) - Przychody prowizyjne 1 847 688 641 872 477 325 - 206 332 3 173 217 Koszty prowizyjne (447 506) (43 264) (29 311) - (86 718) (606 799) Wynik z tytułu prowizji 1 400 182 598 608 448 014 - 119 614 2 566 418 w tym transakcje wewnętrzne 316 138 184 485 (497 627) - (2 996) - Pozostałe dochody netto (120 439) 131 038 270 554 (209 129) 80 144 152 168 w tym transakcje wewnętrzne 4 816 106 026 (106 481) (4 365) 4 - Przychody z tytułu dywidend 9 625 - 939 - 75 10 639 Koszty operacyjne (2 573 222) (610 645) (416 273) (57 472) (516 509) (4 174 121) w tym transakcje wewnętrzne - - - 1 423 (1 423) - Amortyzacja (371 391) (60 381) (34 332) - (57 481) (523 585) Odpisy netto z tytułu utraty wartości należności kredytowych (627 980) (199 407) (33 790) 61 (33 569) (894 685) Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych (1 428 333) - - - (310 755) (1 739 088) Udział w zysku (stracie) jednostek wycenianych metodą praw własności 83 260 - - 789 - 84 049 Podatek od instytucji finansowych (485 282) (170 484) (96 568) - (28 821) (781 155) Zysk przed opodatkowaniem (466 044) 1 229 887 721 459 2 303 534 564 111 4 352 947 Obciążenie z tytułu podatku dochodowego (1 344 172) Skonsolidowany zysk za okres 3 008 775 w tym: Zysk należny akcjonariuszom jednostki dominującej 2 799 098 Zysk należny udziałowcom niesprawującym kontroli 209 677 * Obejmuje klientów indywidualnych, małe przedsiębiorstwa oraz Wealth Management (bankowość prywatna i Santander TFI S.A.) 47 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 1.01.2022-31.12.2022 Segment Bankowość Detaliczna * Segment Bankowość Biznesowa i Korporacyjna Segment Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna Segment ALM i Operacji Centralnych Segment Santander Consumer Razem Przychody prowizyjne 1 847 688 641 872 477 325 - 206 332 3 173 217 Usługi elektroniczne i płatnicze 175 423 69 293 23 562 - (279) 267 999 Obsługa rachunków i obrót pieniężny 266 633 128 941 24 744 - 1 751 422 069 Prowizje i opłaty za zarządzanie aktywami 199 821 452 649 - - 200 922 Prowizje walutowe 309 728 183 115 237 570 - - 730 413 Prowizje od kredytów: w tym prowizje od faktoringu i pozostałe 139 957 151 605 108 736 - 59 222 459 520 Prowizje ubezpieczeniowe 156 780 10 090 1 405 - 78 129 246 404 Prowizje z działalności maklerskiej 93 791 2 032 34 314 - (2) 130 135 Karty kredytowe 90 565 - - - 52 017 142 582 Prowizje kartowe (karty debetowe) 381 658 16 031 1 982 - - 399 671 Gwarancje i poręczenia 8 094 78 534 29 642 - (2 576) 113 694 Prowizje od umów leasingowych 8 648 1 779 243 - 18 070 28 740 Organizowanie emisji - - 14 478 - - 14 478 Opłaty dystrybucyjne 16 590 - - - - 16 590 Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej w podziale na segmenty 31.12.2022 Segment Bankowość Detaliczna * Segment Bankowość Biznesowa i Korporacyjna Segment Bankowość Korporacyjna i Inwestycyjna Segment ALM i Operacji Centralnych Segment Santander Consumer Razem Należności od klientów 82 212 188 38 524 736 16 137 424 - 15 634 344 152 508 692 Inwestycje w podmioty stowarzyszone 874 763 - - 46 732 - 921 495 Pozostałe aktywa 10 210 612 2 255 636 8 080 111 78 857 555 4 683 124 104 087 038 Aktywa razem 93 297 563 40 780 372 24 217 535 78 904 287 20 317 468 257 517 225 Zobowiązania wobec klientów 126 245 713 41 098 731 14 938 881 3 863 549 10 349 932 196 496 806 Pozostałe zobowiązania 1 027 334 810 140 6 321 369 18 569 343 5 826 885 32 555 071 Kapitały 5 294 919 4 028 975 2 606 734 12 394 069 4 140 651 28 465 348 Zobowiązania i kapitały razem 132 567 966 45 937 846 23 866 984 34 826 961 20 317 468 257 517 225 * Obejmuje klientów indywidualnych, małe przedsiębiorstwa oraz Wealth Management (bankowość prywatna i Santander TFI S.A. 4. Zarządzanie ryzykiem Grupa Santander Bank Polska S.A. jest narażona na szereg ryzyk związanych z bieżącą działalnością. Celem zarządzania ryzykiem jest zapewnienie, iż Grupa powiększając wartość dla akcjonariuszy będzie podejmować ryzyko w sposób świadomy i kontrolowany. Ryzyko oznacza możliwość zaistnienia zdarzeń, które będą miały wpływ na realizację założonych przez Grupę celów strategicznych. Głównym celem zarządzania ryzykiem w Banku i Grupie Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. jest prowadzenie bezpiecznej i efektywnej działalności pozwalającej na generowanie zysku i rozwój w ramach wyznaczonych parametrów ryzyka. Tryb zarządzania ryzykiem określają standardy obowiązujące w sektorze bankowym oraz wytyczne zawarte w regulacjach i rekomendacjach organów nadzoru bankowego. Zarządzanie ryzykiem w Banku i Grupie Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. odbywa się w ramach profilu ryzyka, który wynika z przyjętego przez Bank ogólnego poziomu akceptacji ryzyka. Poziom akceptowalnego ryzyka (tzw. apetyt na ryzyko) - wyrażony w postaci zdefiniowanych i skwantyfikowanych limitów - zapisany jest w „Deklaracji akceptowalnego poziomu ryzyka”, uchwalonej przez Zarząd i zatwierdzonej przez Radę Nadzorczą. Limity wyznaczane są przy wykorzystaniu testów warunków skrajnych i analiz scenariuszowych, aby zagwarantować stabilność pozycji Banku nawet w przypadku zrealizowania się sytuacji znacząco niekorzystnych. Na podstawie zatwierdzonych limitów ryzyka wyznaczane są limity obserwacyjne oraz konstruowane polityki zarządzania ryzykiem. Polityki zarządzania ryzykiem są opracowywane w celu zapewnienia identyfikacji i pomiaru podejmowanego ryzyka, określenia najkorzystniejszego zwrotu przy zaakceptowanym poziomie ryzyka (risk-reward), a także dla regularnego ustalania i weryfikowania odpowiednich limitów ograniczających skalę narażenia na ryzyko. Grupa Santander Bank Polska S.A. na bieżąco modyfikuje i rozwija 48 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł metody zarządzania ryzykiem, uwzględniając zmiany w profilu ryzyka Grupy, otoczeniu gospodarczym, wymogi regulacyjne i najlepsze praktyki rynkowe. W ramach zintegrowanej struktury zarządzania ryzykiem wyodrębnione zostały specjalne jednostki organizacyjne odpowiedzialne za identyfikację, pomiar, monitorowanie i ograniczanie ryzyka, co gwarantuje niezależność funkcji zarządzania ryzykiem od jednostek podejmujących ryzyko. Zakres odpowiedzialności tych jednostek wyznaczają polityki zarządzania ryzykiem, regulujące proces identyfikacji, pomiaru i raportowania poziomu podejmowanego ryzyka oraz regularnego ustalania limitów ograniczających skalę narażenia na poszczególne rodzaje ryzyka. Zarząd i Rada Nadzorcza wytycza kierunek działań oraz aktywnie wspiera strategie zarządzania ryzykiem. Przejawia się to poprzez uchwalenie Strategii zarządzania ryzykiem oraz apetytu na ryzyko, a także akceptację kluczowych polityk w zakresie zarządzania ryzykiem, udział Członków Zarządu w komitetach wspierających zarządzanie ryzykiem, przeglądy i akceptację ryzyk oraz raportów dotyczących poziomu ryzyk. Rada Nadzorcza sprawuje stały nadzór nad systemem zarządzania ryzykiem. Rada akceptuje strategię, kluczowe polityki zarządzania ryzykiem, wielkość akceptowalnego poziomu ryzyka oraz monitoruje poziom wykorzystania limitów wewnętrznych w odniesieniu do bieżącej strategii biznesowej i otoczenia makroekonomicznego. Prowadzi przeglądy głównych obszarów ryzyka, trybu identyfikacji zagrożeń oraz procesu ustalania i monitorowania działań naprawczych. Rada ocenia czy działania Zarządu w zakresie kontroli nad prowadzoną działalnością są skuteczne i zgodne z polityką Rady, z uwzględnieniem oceny systemu zarządzania ryzykiem. Komitet Audytu i Zapewniania Zgodności Rady Nadzorczej wspiera Radę w wypełnianiu obowiązków nadzorczych. Komitet przeprowadza coroczne przeglądy wewnętrznych mechanizmów kontroli finansowej Grupy, przyjmuje raporty niezależnej jednostki audytu wewnętrznego oraz jednostki zapewnienia zgodności. Komitet otrzymuje regularne kwartalne raporty dotyczące stopnia realizacji zaleceń pokontrolnych i na ich podstawie ocenia jakość podejmowanych działań. Komitet Audytu ocenia efektywność systemu kontroli wewnętrznej oraz systemu zarządzania ryzykiem. Ponadto, do zadań Komitetu należy monitorowanie wykonywania czynności rewizji finansowej, w szczególności przeprowadzania przez firmę audytorską badania, kontrolowanie i monitorowanie niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej, informowanie Rady o wynikach badania, dokonywanie oceny niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej. Rolą Komitetu jest również opracowywanie polityki i procedury wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania oraz przedkładanie Radzie rekomendacji dot. wyboru, ponownego wyboru i odwołania Audytora Zewnętrznego oraz rekomendowanie Radzie wynagrodzenia Audytora Zewnętrznego. Komitet ds. Ryzyka wspiera rolę Rady Nadzorczej w ocenie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem oraz środków jakie zostały przyjęte i zaplanowane w celu zapewnienia efektywnego zarządzania znaczącymi ryzykami Grupy. Ponadto, w Banku Radę Nadzorczą wspiera Komitet Wynagrodzeń oraz Komitet Nominacji, jednakże poza strukturami obszaru zarządzania ryzykiem. Zarząd odpowiada za skuteczność zarządzania ryzykiem. W szczególności wprowadza strukturę organizacyjną dostosowaną do wielkości i profilu ponoszonego ryzyka, podział zadań zapewniający niezależność funkcji pomiaru i kontroli ryzyka od działalności operacyjnej, odpowiada za wprowadzenie i aktualizację pisemnych strategii w zakresie zarządzania ryzykiem, a także za przejrzystość działań. Dokonuje przeglądu wyników finansowych Grupy. Zarząd powołał szereg Komitetów bezpośrednio odpowiedzialnych za rozwijanie metod zarządzania ryzykiem i monitorowanie poziomu ryzyka w określonych obszarach. Zarząd wypełnia funkcję zarządzania ryzykiem, działając również w ramach swoich komitetów: Komitetu Zarządzania Ryzykiem oraz Komitetu Kontroli Ryzyka. Komitet Zarządzania Ryzykiem ratyfikuje najistotniejsze decyzje kredytowe (powyżej określonych progów) zatwierdza roczne limity na transakcje związane z obrotem papierami wartościowymi i zarządzaniem aktywami i pasywami oraz akceptuje plan modeli oceny ryzyka. Komitet Kontroli Ryzyka monitoruje poziom ryzyka w różnych obszarach działalności Banku oraz nadzoruje działalność komitetów zarządzania ryzykiem niższego szczebla, powołanych przez Zarząd Banku. Komitety te - działając w obrębie wyznaczonych przez Zarząd kompetencji - bezpośrednio odpowiadają za rozwijanie metod zarządzania ryzykiem i monitorowanie poziomu ryzyka w określonych obszarach. Komitet Kontroli Ryzyka nadzoruje działalność poniższych komitetów funkcjonujących w obszarze zarządzania ryzykiem: Komitet Ryzyka Kredytowego - komitet wyposażony w kompetencje do zatwierdzania i nadzoru nad polityką, metodologią pomiaru ryzyka oraz monitorowania poziomu ryzyka w zakresie ryzyka kredytowego dla skonsolidowanego portfela kredytowego lub w przypadkach dotyczących więcej niż jednego segmentu biznesowego; Forum Polityk Kredytowych dla Portfeli Kredytów Detalicznych, Forum Polityk Kredytowych dla Portfeli Kredytów MŚP, Forum Polityk Kredytowych dla Portfeli Kredytów Biznesowych i Korporacyjnych - komitety wyposażone w kompetencje do zatwierdzania i nadzoru nad polityką, metodologią pomiaru ryzyka oraz monitorowania poziomu ryzyka w zakresie ryzyka kredytowego obejmującego wyłącznie ten segment biznesowy, do którego dedykowany jest dany komitet. Komitet Kredytowy podejmuje decyzje kredytowe zgodnie z obowiązującymi poziomami kompetencji kredytowych. 49 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Komitet Rezerw podejmuje decyzje w zakresie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości w podejściu indywidualnym i portfelowym na ekspozycje kredytowe, jak również z tytułu innych instrumentów finansowych i aktywów oraz rezerw z tytułu ryzyka prawnego, a także monitoruje poziom odpisów, przegląda i weryfikuje adekwatność parametrów stosowanych do wyznaczania kwoty utraty wartości w podejściu portfelowym i indywidualnym dla Grupy Santander Bank Polska S.A., z wyłączeniem Santander Consumer Banku oraz decyduje o sprzedaży wierzytelności. Komitet Restrukturyzacji podejmuje decyzje w zakresie klientów korporacyjnych z trudnościami finansowymi, m.in. w zakresie strategii wobec klienta, jak również umorzenia i sprzedaży wierzytelności zgodnie z obowiązującymi poziomami kompetencji kredytowych. Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego - komitet wyposażony w kompetencje do zatwierdzania i nadzoru nad polityką, metodologią pomiaru ryzyka oraz monitorowania poziomu ryzyka w zakresie ryzyka rynkowego na księdze bankowej, ryzyka rynkowego na księdze handlowej, ryzyka strukturalnego bilansu, ryzyka płynności oraz ryzyka inwestycji własnych; Komitet Zarządzania Ryzykiem Modeli - komitet odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem modeli, jak również zatwierdzanie i nadzór nad metodologią dot. modeli stosowanych w Grupie Santander Bank Polska S.A.; Komitet Zarządzania Informacją podejmuje decyzje w zakresie danych i procesów zarządzania informacją w sposób umożliwiający odpowiednie zarządzanie ryzykiem i spełnienie wymogów nadzorczych. Komitet Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym (ORMCo) monitoruje poziom oraz wyznacza kierunek działań strategicznych z zakresu ryzyka operacyjnego w Grupie Santander Bank Polska S.A., m.in. w obszarze ciągłości biznesowej, bezpieczeństwa informacji i zapobiegania przestępstwom. CyberTechRisk Forum - odpowiada za ocenę i proponowanie zmian w Strategii IT, cyberbezpieczeństwa i operacji, jak również za monitorowanie kluczowych zagadnień związanych z IT, cyberbezpieczeństwem oraz operacjami. Komitet stanowi także forum do dyskusji na temat problematyki ryzyka operacyjnego ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka technologicznego, w tym ryzyka w zakresie cyberbezpieczeństwa. Panel ds. Dostawców – wyznacza standardy oraz prowadzi monitoring w zakresie dostawców produktów i usług, w tym outsourcingowych; główne forum do dyskusji na temat ryzyka wynikającego ze współpracy z dostawcami; Komitet ALCO sprawuje nadzór nad działalnością na portfelu bankowym, podejmuje decyzje w zakresie zarządzania płynnością i ryzykiem stopy procentowej na księdze bankowej, oraz odpowiada za finansowanie i zarządzania bilansem, w tym politykę cenową. Forum Płynności – monitoruje sytuację płynnościową Banku, ze szczególnym uwzględnieniem dynamiki wolumenów depozytów oraz kredytów, potrzeb Banku w zakresie finansowania i ogólnej sytuacji rynkowej. Komitet Kapitałowy odpowiada za zarządzanie kapitałem, w tym w szczególności za proces ICAAP. Komitet ds. Ujawnień weryfikuje publikowane informacje finansowe Grupy Santander Bank Polska S.A. pod kątem zgodności z wymogami prawnymi i regulacyjnymi. Komitet Marketingu i Monitoringu Produktów zatwierdza nowe produkty i usługi do wprowadzenia na rynek z uwzględnieniem analizy ryzyka reputacji. Komitet Generalny Zapewnienia Zgodności odpowiada za wyznaczanie standardów w zakresie zarządzania ryzykiem braku zgodności oraz kodeksów postępowań przyjętych w Grupie. Komitet Ryzyka Regulacyjnego i Reputacyjnego odpowiada za monitorowanie i podejmowanie decyzji w sprawach dotyczących zgodności Grupy z przepisami prawa, wytycznymi regulatorów oraz przyjętymi standardami rynkowymi/branżowymi dotyczącymi prowadzonej działalności. Komitet ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu zatwierdza politykę Banku w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz akceptuje i monitoruje działania Grupy podejmowane w tym zakresie. Komitet ds. Odpowiedzialnej Bankowości i Kultury Organizacyjnej stanowi główne forum do dyskusji na temat odpowiedzialnej bankowości, zrównoważonego rozwoju, zagadnień ESG i kultury organizacyjnej, wyznacza kierunek strategicznych działań oraz ustala i monitoruje cele z zakresu wyżej wymienionych. W ramach komitetu powołano grupę roboczą Forum ESG, do którego zadań należy analiza wyzwań, szans i ryzyk związanych z agendą UE Sustainable Finance, w tym ryzyk ESG, planowanie działań oraz koordynacja ich wdrożenia w Banku, a także cykliczne raportowanie do Komitetu ds. Odpowiedzialnej Bankowości i Kultury Organizacyjnej oraz Zarządu Banku. 50 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Poniższy rysunek przedstawia strukturę ładu korporacyjnego w zakresie nadzoru nad zarządzaniem ryzykiem. W Banku funkcjonują również specjalne komitety zwoływane w przypadku zarządzania kryzysowego: Komitet Gold - podejmuje decyzje w sytuacjach zarządzania kryzysowego mające wpływ na Grupę Santander Bank Polska S.A., w tym rekomenduje Zarządowi uruchomienie Planu Naprawy, uruchamia plany awaryjne w zakresie płynności i kapitału oraz - jeśli nie zostały wdrożone na wcześniejszym etapie zdarzenia – uruchamia plany ciągłości działania i Plan komunikacji. Komitet Silver - stanowi główny organ zarządzający sytuacjami nadzwyczajnymi po aktywacji trybu sytuacji awaryjnej, w tym odpowiada za ocenę skutków sytuacji awaryjnej oraz koordynację działań w trakcie zarządzania sytuacjami nadzwyczajnymi, uruchamia plany działania (np. plany ciągłości działania) i procedury powrotu do normalnej działalności oraz wyciąga wnioski po rozwiązaniu sytuacji nadzwyczajnej. Grupa Bronze - odpowiada za identyfikację i szybką reakcję na zagrożenia lub zdarzenia, które mogą stanowić ryzyko dla bieżącej działalności Spółki Zależnej i/ lub Grupy, w tym identyfikuje nowe zagrożenia we współpracy z komitetami regularnie zarządzającymi ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem odbywa się w ramach profilu ryzyka, wynikającego z przyjętego ogólnego poziomu akceptacji ryzyka. Na podstawie tych limitów wyznaczane są limity obserwacyjne oraz konstruowane są polityki zarządzania ryzykiem. Grupa nieustannie analizuje ryzyka, na jakie jest narażona w swojej działalności, identyfikując ich źródła, tworząc odpowiednie mechanizmy zarządzania ryzykami, obejmujące m.in. ich pomiar, kontrolę, ograniczanie i raportowanie. Wśród ryzyk o największym znaczeniu można wymienić: · ryzyko kredytowe, · ryzyko koncentracji, · ryzyko rynkowe na księdze bankowej i księdze handlowej, · ryzyko płynności, · ryzyko operacyjne, · ryzyko braku zgodności. 51 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Szczegółowe zasady, role i odpowiedzialności jednostek Grupy zostały opisane w odpowiednich politykach wewnętrznych dotyczących zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka. Grupa Santander Bank Polska S.A. szczególnie dba o spójność procesów zarządzania ryzykiem na poziomie całej Grupy Kapitałowej, co pozwala na adekwatne kontrolowanie skali narażenia na ryzyko. Spółki zależne wdrażają polityki i procedury zarządzania ryzykiem odzwierciedlające zasady przyjęte przez Grupę Santander Bank Polska S.A. Bank, w granicach i na zasadach wynikających z obowiązującego prawa, sprawuje nadzór nad systemem zarządzania ryzykiem w Santander Consumer Bank S.A., kierując się przy tym regułami odnoszącymi się do nadzorowania spółek zależnych wchodzących w skład Grupy Santander Bank Polska. Przedstawicielami Banku w Radzie Nadzorczej Santander Consumer Bank S.A. są: Członek Zarządu Banku zarządzający Pionem Zarządzania Ryzykiem oraz Członek Zarządu Banku zarządzający Pionem Bankowości Detalicznej. Odpowiadają oni – razem z Radą Nadzorczą SCB – za sprawowanie nadzoru nad Santander Consumer Bank S.A. oraz prowadzenie działalności spółki w oparciu o przyjęte plany oraz zgodnie z procedurami zapewniającymi bezpieczeństwo. Bank monitoruje profil i poziom ryzyka Santander Consumer Bank S.A. za pośrednictwem komitetów zarządzania ryzykiem Santander Bank Polska S.A. Z punktu widzenia negatywnego wpływu poszczególnych rodzajów ryzyka na zagadnienia społeczne, środowiskowe, pracownicze, poszanowania praw człowieka i przeciwdziałania korupcji szczególne znaczenie mają ryzyko operacyjne, ryzyko braku zgodności i ryzyko reputacyjne. Ponadto Bank zidentyfikował ryzyka społeczne i środowiskowe, w tym ryzyka klimatyczne, związane z finansowaniem przedsięwzięć klientów z sektorów wrażliwych. Ryzyko kredytowe Działalność kredytowa Grupy Santander Bank Polska S.A. koncentruje się na wzroście portfela kredytowego przy zagwarantowaniu jego wysokiej jakości, dobrej rentowności oraz satysfakcji klienta. Działalność kredytowa obejmuje wszystkie produkty obciążone ryzykiem kredytowym, udzielane przez Bank oraz przez spółki zależne prowadzące działalność w zakresie leasingu i faktoringu (nazywane dalej kredytami). Ryzyko kredytowe oznacza możliwość poniesienia straty w wyniku niespłacenia w terminie przez dłużnika zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami i innymi opłatami. Ryzyko kredytowe przejawia się także w postaci spadku wartości aktywów kredytowych i udzielonych zobowiązań warunkowych, będącego następstwem pogorszenia oceny jakości kredytowej dłużnika. Pomiar ryzyka kredytowego opiera się na oszacowaniu wielkości aktywów kredytowych ważonych ryzykiem, przy czym stosowane wagi ryzyka uwzględniają zarówno prawdopodobieństwo zaniechania spłat, jak i wielkość możliwej do poniesienia straty w przypadku niedotrzymania warunków umowy przez kredytobiorcę. Ryzyko kredytowe Grupy wynika głównie z działalności kredytowej w segmencie detalicznym, segmencie MŚP, segmencie biznesowym i korporacyjnym oraz na rynku międzybankowym. Jest ono zarządzane w ramach polityki ustalanej przez Zarząd na bazie przyjętych procedur kredytowych oraz poprzez system limitów kompetencyjnych dostosowanych do wiedzy i doświadczenia kadry zarządzającej. Stosowany przez Grupę wewnętrzny system monitoringu oraz klasyfikacji kredytów umożliwia wczesne wykrywanie sytuacji grożących pogorszeniem jakości portfela kredytowego. Ponadto Grupa szeroko stosuje narzędzia ograniczania ryzyka kredytowego w postaci zabezpieczeń (finansowych i rzeczowych) oraz szczególnych warunków umownych i klauzul, czyli tzw. covenants. Grupa rozwija i udoskonala oparte na ryzyku metody wyceny kredytów, alokacji kapitału oraz pomiaru efektywności. Dla wszystkich portfeli kredytowych używane są modele wyceny ryzyka. Grupa również stale przegląda procesy i procedury pomiaru, monitorowania i zarządzania ryzykiem portfela kredytowego Banku dostosowując je do nowelizowanych przepisów prawa oraz wymogów nadzorczych, w tym szczególnie do Rekomendacji KNF i wytycznych EBA. Wpływ sytuacji geopolitycznej (w tym konfliktu na Ukrainie) na pomiar ryzyka kredytowego W 2023 r. Grupa w dalszym ciągu wnikliwie analizowała rozwój sytuacji na rynku makroekonomicznym, jak również monitorowała ekspozycję kredytową w poszczególnych segmentach klientów i branżach gospodarki w celu zapewnienia odpowiedniej i szybkiej reakcji oraz adekwatnego dostosowana parametrów polityki kredytowej. W 2023 r. Grupa skupiała się na analizach ewentualnego wpływu skutków sytuacji geopolitycznej oraz zmieniających się warunków makroekonomicznych na sytuację klientów. W zakresie otoczenia makroekonomicznego analizy dotyczyły przede wszystkim takich czynników jak: poziom inflacji i stóp procentowych, kursy walut, ceny gazu i energii. Ze wzmożoną uwagą obserwowano, jak kształtują się wskaźniki ryzyka w zakresie poszczególnych portfeli kredytowych, jak też przeprowadzano analizy wrażliwości profili ryzyka klientów ze względu na zmieniające się warunki otoczenia ekonomicznego i geopolitycznego oraz testy warunków skrajnych portfeli kredytowych w zakresie wpływu poszczególnych czynników. Ściśle monitorowano portfel klientów prowadzących działalność i/lub współpracujących z klientami z Ukrainy, Rosji, Białorusi, Izraela jak również portfel kredytowy klientów z wysoką ekspozycją narażoną na negatywny wpływ utrzymywania się wysokich cen nośników energii na kondycję przedsiębiorstw. Ryzyka te zostały odzwierciedlone poprzez modyfikacje ocen ratingowych podmiotów przekładające się w sposób bezpośredni na poziom odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Wobec zidentyfikowanych klientów stosowano adekwatną strategię postepowania. 52 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Na moment sporządzania sprawozdania jakość portfela kredytów gotówkowych utrzymuje się na podwyższonym poziomie, którego poprawa przewidywana jest już od 2024 w związku z poprawą jakości nowo sprzedawanych kredytów. Ryzyko portfela kredytów hipotecznych mitygowane jest rządowym programem wakacji kredytowych, niemniej zauważalny jest negatywny wpływ wysokich stóp procentowych oraz spadek realnej wartości wynagrodzeń z powodu wysokiej inflacji. Wpływ powyższych czynników na poziom odpisów z tyt. oczekiwanych strat kredytowych Bank odzwierciedla za pomocą modeli scoringowych, a także poprzez korekty zarządcze (opisane w sekcji ‘Korekta zarządcza poziomu odpisów’ sprawozdania). Ogólna jakość portfela kredytowego nadal oceniana jest jako zadawalająca. Grupa podczas regularnych przeglądów modeli parametrów oczekiwanych strat kredytowych uwzględnia najnowsze prognozy makroekonomiczne wykorzystując własne modele prognostyczne, oparte o historyczne obserwacje relacji pomiędzy tymi zmiennymi a parametrami ryzyka. Ostatnia aktualizacja parametrów oczekiwanych strat kredytowych miała miejsce w czwartym kwartale tego roku i uwzględniała wpływ otoczenia geopolitycznego na bieżącą sytuację gospodarczą oraz prognozy kształtowania się czynników makroekonomicznych w przyszłości. Wartości wskaźników makroekonomicznych uwzględnione w oszacowaniach oczekiwanych strat kredytowych zostały przedstawione w sekcji Odpisy na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych. Komitety zarządzania ryzykiem kredytowym Nadzór nad zarządzaniem skonsolidowanym ryzykiem kredytowym w Grupie Santander Bank Polska S.A. sprawuje Komitet Ryzyka Kredytowego (KRK). Głównym obszarem odpowiedzialności KRK jest tworzenie i zatwierdzanie najlepszych praktyk branżowych, analiz sektorowych, polityk kredytowych, systemu indywidualnych kompetencji kredytowych oraz systemów klasyfikacji ryzyka. Komitet ten otrzymuje również rozbudowane analizy portfela kredytowego i rekomenduje Zarządowi limity określające apetyt na ryzyko kredytowe w celu zapewnienia zrównoważonego i bezpiecznego wzrostu portfela kredytowego. W Banku powołano również trzy komitety zwane Forami Polityk Kredytowych dedykowane do głównych segmentów klientowskich: segmentu detalicznego, segmentu MŚP oraz segmentu biznesowego i korporacyjnego. Komitety te kształtują politykę kredytową i procesy w ramach danego segmentu. Decyzje z tych komitetów mogą być w razie potrzeby eskalowane do Komitetu Ryzyka Kredytowego. Natomiast nadzór na modelami ryzyka kredytowego i metodologią wyceny ryzyka pełni Komitet Zarządzania Ryzykiem Modeli. Pion Zarządzania Ryzykiem Pion Zarządzania Ryzykiem jest odpowiedzialny za skonsolidowany proces zarządzania ryzykiem kredytowym obejmujący zarządzanie i nadzór nad procesem kredytowym, zdefiniowanie polityki kredytowej, dostarczanie narzędzi decyzyjnych oraz narzędzi pomiaru ryzyka kredytowego, kontrolę jakości portfela kredytowego, jak również dostarczanie rzetelnej informacji zarządczej nt. portfela kredytowego. Polityki kredytowe Polityki kredytowe odnoszą się do poszczególnych segmentów biznesowych, portfeli kredytowych oraz kategorii produktów bankowych i zawierają wytyczne w zakresie określania obszarów występowania specyficznych rodzajów ryzyka, ich pomiaru, a także metod ich minimalizacji do poziomu akceptowanego przez Grupę (np. wskaźniki „Loan-to-Value", ryzyko kursowe w przypadku kredytów walutowych). Grupa regularnie przegląda i aktualizuje polityki kredytowe, dostosowując je do strategii Grupy, bieżącej sytuacji w otoczeniu makroekonomicznym oraz zmian przepisów prawa i wytycznych organów nadzoru. Proces podejmowania decyzji kredytowych Proces podejmowania decyzji kredytowych, jako element zarządzania ryzykiem, opiera się na systemie Indywidualnych Kompetencji Kredytowych dostosowanych do wiedzy i doświadczenia pracowników, w ramach segmentów biznesowych wyodrębnionych w strukturze organizacyjnej. Zaangażowania powyżej 50 mln zł akceptowane są przez Komitet Kredytowy, w skład którego wchodzą przedstawiciele kierownictwa najwyższego szczebla. Transakcje powyżej określonych progów (progi z zakresu od 48,75 do 195 mln zł w zależności od rodzaju transakcji i poziomu ryzyka kredytowego) są dodatkowo zatwierdzane przez Komitet Zarządzania Ryzykiem funkcjonujący na poziomie Zarządu. Grupa stale podejmuje działania mające na celu dostarczanie najwyższej jakości usług kredytowych przy jednoczesnym dostosowaniu ich do oczekiwań kredytobiorców i zapewnieniu bezpieczeństwa portfela kredytowego. W tym celu, ustanowiony system kompetencji zapewnia rozdzielenie funkcji zatwierdzania ryzyka transakcji od funkcji sprzedażowych. Klasyfikacja kredytowa Grupa Santander Bank Polska S.A. rozwija stosowane narzędzia do oceny ryzyka kredytowego, dostosowując je do zaleceń Komisji Nadzoru Finansowego, wymogów Międzynarodowych Standardów Rachunkowości/ Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej oraz najlepszych praktyk branżowych. 53 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Modele oceny ryzyka kredytowego wykorzystywane są przez Grupę dla większości portfeli kredytowych, w tym klientów korporacyjnych, MŚP, kredytów mieszkaniowych, portfela na finansowanie nieruchomości dochodowych, kredytów gotówkowych, kart kredytowych i limitów w kontach osobistych. Grupa prowadzi okresowy monitoring klasyfikacji kredytowej według zasad opisanych w Podręcznikach Kredytowych. Dla większości portfeli realizowany jest automatyczny proces weryfikacji klasy ryzyka w oparciu o długość opóźnienia w spłacie. Dodatkowo dla większości portfeli automatyczny proces uwzględnia także analizę danych behawioralnych klienta. Weryfikacja klasyfikacji następuje również w przypadku podejmowania kolejnych decyzji kredytowych. Przeglądy kredytowe Grupa dokonuje regularnych przeglądów mających na celu ustalenie rzeczywistej jakości portfela kredytowego, właściwej klasyfikacji i adekwatności odpisów z tytułu utraty wartości, zgodności z procedurami i podjętymi decyzjami kredytowymi, a także zapewniających obiektywną ocenę profesjonalizmu w zarządzaniu kredytami. Przeglądy dokonywane są przez dwie wyspecjalizowane jednostki: Biuro Przeglądów Kredytowych i Departament Kontroli i Zapobiegania Przestępstwom Finansowym, które są niezależne od jednostek podejmujących ryzyko kredytowe w ramach swoich kompetencji. Zabezpieczenia Funkcjonujący w Grupie Santander Bank Polska S.A. model zabezpieczeń prawnych zakłada, iż centralną jednostką kompetencyjną odpowiedzialną za prawidłowy przebieg procesów tworzenia i funkcjonowania zabezpieczeń jest Departament Zabezpieczeń i Umów Kredytowych. Natomiast Podręcznik Zabezpieczeń jako procedura opisująca prawne standardy stosowania zabezpieczeń wierzytelności jest zarządzany przez Pion Prawny i Zapewnienia Zgodności. Właścicielem wzorów umów zabezpieczeń jest Departament Zabezpieczeń i Umów Kredytowych. Departament Zabezpieczeń jest odpowiedzialny za tworzenie i funkcjonowanie zabezpieczeń prawidłowych i zgodnych z polityką kredytową dla wszystkich segmentów biznesowych, oraz sprawny i prawidłowy przebieg procesów oceny, ustanawiania, monitorowania i zwalniania zabezpieczeń. Departament ten zarządza również procesem wycen nieruchomości w banku. Ponadto jednostka ta wspiera – w zakresie zabezpieczeń – jednostki kredytowe w procesie podejmowania decyzji kredytowych oraz tworzenia polityk kredytowych. Departament dba o gromadzenie danych na temat zabezpieczeń oraz zapewnia odpowiednią informację zarządczą. Ewidencja danych o zabezpieczeniach realizowana jest zarówno w systemie ICBS, jak również w Centralnej Bazie Zabezpieczeń (CBZ), której właścicielem biznesowym jest Departament Zabezpieczeń i Umów Kredytowych. Ewidencja danych w dedykowanym systemie CBZ ma celu zapewnienie informacji o wszystkich typach zabezpieczeń pełniejszej niż w systemie ICBS oraz stałe podnoszenie jakości danych. Poniższe tabele przedstawiają typy zabezpieczeń, które mogą być przyjmowane pod należności obarczone ryzykiem kredytowym dla klientów nie będącym podmiotami bankowymi. Klienci indywidualni Rodzaj kredytu/należności Rodzaj zabezpieczenia gotówkowy weksel, poręczenie, ubezpieczenie pod aktywa płynne kaucja, blokada na rachunku bankowym, fundusze inwestycyjne studencki poręczenie mieszkaniowy hipoteka, ubezpieczenie, przelew wierzytelności należności leasingowe weksel, poręczenie wekslowe, cesja prawa do rachunku bankowego, sądowy zastaw rejestrowy na ruchomościach, przewłaszczenie na zabezpieczenie; hipoteka; zobowiązanie dostawcy przedmiotu leasingu do jego odkupu tzw. gwarancja odkupu 54 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Podmioty gospodarcze Rodzaj kredytu/należności Rodzaj zabezpieczenia obrotowy kaucja, zastaw rejestrowy, weksel rewolwingowy cesja, weksel, poręczenie, zastaw rejestrowy na nieruchomości hipoteka inwestycyjny hipoteka, poręczenie, gwarancja dotowane i z dopłatami poręczenie, gwarancje należności leasingowe weksel, poręczenie wekslowe, cesja prawa do rachunku bankowego, sądowy zastaw rejestrowy na ruchomościach, przewłaszczenie na zabezpieczenie; hipoteka; zobowiązanie dostawcy przedmiotu leasingu do jego odkupu tzw. gwarancja odkupu Proces zarządzania zabezpieczeniami Na etapie podejmowania decyzji kredytowej, w sytuacjach określonych w wewnętrznych regulacjach, kluczowe zadania Departamentu Zabezpieczeń i Umów Kredytowych dotyczą oceny jakości i wartości zabezpieczeń w postaci nieruchomości: · weryfikacja wycen nieruchomości sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych oraz ocena wartości przedmiotu zabezpieczenia dla kredytów komercyjnych, · ocena stanu prawnego przedmiotu zabezpieczenia dla kredytów komercyjnych, · ocena dokumentacji związanych z procesem inwestycyjnym na nieruchomościach (dotyczy określonych przypadków), · konsultacje prawne dotyczące proponowanych zabezpieczeń na nieruchomości; Departament Zabezpieczeń i Umów Kredytowych uczestniczy w kolejnych etapach procesu kredytowego, realizując m.in. działania obejmujące: · weryfikację kompletności otrzymanych z kancelarii podpisanych dokumentów zabezpieczeń i zgodności z procedurami wewnętrznymi Banku (weryfikacja dokonana przed lub niezwłocznie po uruchomieniu), · ewidencję i weryfikację danych w systemach informatycznych, · monitoring zabezpieczeń oraz ocenę poprawności ustanowienia zabezpieczeń, · raportowanie stanu zabezpieczeń w poszczególnych segmentach, · zwolnienie zabezpieczeń. Grupa w ramach procesu zarządzania wierzytelnościami prowadzi między innymi działania związane z realizacją zabezpieczeń. Wybór odpowiedniego zakresu i sposobu działania w celu zaspokojenia roszczeń Grupy z zabezpieczenia jest uzależniony od jego rodzaju (wyróżniamy dwie podstawowe kategorie zabezpieczeń: osobiste i rzeczowe). Zasadniczo Grupa dąży do polubownej (dobrowolnej) realizacji zabezpieczeń w procesie negocjacyjnym. W przypadku braku woli współpracy ze strony dostawcy zabezpieczenia, uprawnienia Grupy w tym zakresie są realizowane zgodnie z przepisami prawa oraz przepisami wewnętrznymi w drodze postępowań egzekucyjnych i upadłościowych. Finansowy efekt przyjętych zabezpieczeń Finansowy efekt przyjętych zabezpieczeń został skalkulowany jako zmiana odpisu na skutek wykluczenia przepływów z zabezpieczeń (ekspozycje niepracujące oceniane na bazie indywidualnej). Dla pozostałych portfeli tj. dla kredytów hipotecznych oraz dla segmentu MŚP i klientów korporacyjnych, efekt ten został wyliczony poprzez skorygowanie parametru LGD do poziomu obserwowanego dla poszczególnych klientów na produktach niezabezpieczonych. Poniższa tabela przedstawia finansowy efekt zabezpieczeń dla Grupy Santander Bank Polska S.A. wg stanu na 31.12.2023 r.: 31.12.2023 Finansowy efekt zabezpieczeń Wartość brutto Odpis na oczekiwane straty kredytowe Finansowy efekt zabezpieczeń Należności od klientów klientów indywidualnych 29 953 235 (2 301 456) ( 9 396) z tytułu kredytów mieszkaniowych 53 014 143 (601 195) ( 735 737) biznesowych 64 802 496 (2 261 980) (1 133 152) Razem dane bilansowe 147 769 874 (5 164 631) (2 078 285) Razem dane pozabilansowe 41 675 422 (123 085) (43 769) . 55 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Poniższa tabela przedstawia finansowy efekt zabezpieczeń dla Grupy Santander Bank Polska S.A. wg stanu na 31.12.2022 r.: 31.12.2022 Finansowy efekt zabezpieczeń Wartość brutto Odpis na oczekiwane straty kredytowe Finansowy efekt zabezpieczeń Należności od klientów klientów indywidualnych 28 107 261 (2 358 204) ( 17 098) z tytułu kredytów mieszkaniowych 53 175 569 ( 645 771) ( 641 511) biznesowych 61 207 015 (2 476 385) (1 134 582) Razem dane bilansowe 142 489 845 (5 480 360) (1 793 191) Razem dane pozabilansowe 34 341 126 (61 869) (10 471) Testy warunków skrajnych ryzyka kredytowego Testy warunków skrajnych są jednym z elementów procesu zarządzania ryzykiem kredytowym, służącym do oceny potencjalnego wpływu na sytuację Grupy zdarzeń zachodzących w jego otoczeniu, a także możliwych zmian we wskaźnikach finansowych i makroekonomicznych, bądź zmian w profilu ryzyka. W ramach testów przeprowadzana jest ocena potencjalnych zmian jakości kredytowej portfeli kredytowych, w sytuacji wystąpienia niekorzystnych zdarzeń. Proces ten dostarcza także informacji zarządczej o adekwatności ustalonych limitów i alokowanego kapitału wewnętrznego. Kalkulacja utraty wartości W Grupie Santander Bank Polska S.A. odpisy aktualizujące z tytułu strat oczekiwanych tworzone są według zasad Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej 9 (MSSF 9). MSSF 9 wymaga podejścia do szacowania odpisów z tytułu strat kredytowych bazujące na wyznaczaniu oczekiwanych strat kredytowych (expected credit loss ECL). Odpisy z tytułu ECL odzwierciedlają nieobciążoną i ważoną prawdopodobieństwem kwotę, którą ustala się, oceniając szereg możliwych wyników, wartość pieniądza w czasie oraz racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań na dzień sprawozdawczy, dotyczące przeszłych zdarzeń, obecnych warunków i prognoz dotyczących przyszłych warunków gospodarczych. Odpisy z tytułu ECL są mierzone w kwocie równej ECL w horyzoncie 12-miesięcznym albo ECL w horyzoncie pozostałego czasu życia instrumentu jeżeli zidentyfikowano dla nich istotny wzrost ryzyka kredytowego od momentu rozpoznania. W związku z powyższym model ECL wymaga dokonania szeregu ocen i szacunków elementów obarczonych niepewnością, w szczególności w zakresie: · pomiaru ECL w horyzoncie 12 miesięcznym albo pozostałego czasu życia instrumentu, · określenia kiedy następuje zdarzenie istotnego wzrostu ryzyka kredytowego, · określenia przyszłych zdarzeń (forward looking) oraz ich prawdopodobieństwa, które są odzwierciedlone w oszacowaniu ECL. MSSF 9 uzależnia sposób rozpoznawania strat oczekiwanych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu rozpoznania ekspozycji. Standard wprowadza trzy podstawowe etapy/koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych: · Koszyk 1 – w którym będą klasyfikowane ekspozycje dla których od momentu rozpoznania nie nastąpiły istotne zmiany ryzyka rozumiane jako wzrost prawdopodobieństwa przeklasyfikowania do portfela z utratą wartości (Koszyk 3). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy. · Koszyk 2 – w którym będą klasyfikowane ekspozycje, dla których od momentu rozpoznania nastąpił istotny wzrost ryzyka, ale jeszcze nie uprawdopodobniło się zdarzenie niewywiązania się z zobowiązania. Dla takich ekspozycji straty oczekiwane będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji. · Koszyk 3 – w którym będą klasyfikowane ekspozycje, dla których zmaterializowało się zdarzenia niewykonania zobowiązania (zaistniały przesłanki utraty wartości). Dla takich ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji. Ponadto dla ekspozycji klasyfikowanych jako POCI (purchased or originated credit impaired) - czyli zakupionych lub powstałych składników aktywów finansowych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe- oczekiwane straty będą rozpoznane w horyzoncie pozostałego czasu życia. Ponadto dla ekspozycji klasyfikowanych, jako POCI (purchased or originated credit impaired) – czyli zakupionych lub powstałych składników aktywów finansowych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe – oczekiwane straty są rozpoznane w horyzoncie pozostałego czasu życia. Do utworzenia takiego aktywa dochodzi w sytuacji rozpoznania aktywa z utratą wartości, a klasyfikacja POCI utrzymywana jest w całym okresie życia aktywa. W przypadku klasyfikacji do koszyka 3 Grupa stosuje obiektywne przesłanki utraty wartości, które zostały zdefiniowane zgodnie z rekomendacjami Komitetu Bazylejskiego, Rekomendacji R KNF, odpowiednimi Wytycznymi EBA. 56 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zasady uwzględniania przeterminowania w spłacie w identyfikacji niewykonania zobowiązania uwzględniają Wytyczne EBA dotyczące stosowania definicji niewykonania zobowiązania oraz Rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego. Szacując ECL, Grupa stosuje podejście indywidualne (dla ekspozycji indywidualnie istotnych, dla których rozpoznane zostały obiektywne dowody utraty wartości [koszyk 3]) oraz portfelowe (dla ekspozycji indywidualnie nieistotnych, dla których rozpoznane zostały obiektywne dowody utraty wartości oraz dla ekspozycji o niezidentyfikowanym zagrożeniu utratą wartości). Grupa regularnie dokonuje monitoringu i rekalibracji modeli oraz aktualizacji informacji o prognozach zdarzeń przyszłych (forward looking) wykorzystywanych do szacunków ECL., uwzględniając przy tym wpływ zmiany warunków ekonomicznych, zmiany w politykach kredytowych Grupy i strategiach odzyskiwania należności, zapewniając tym samym adekwatność tworzonych odpisów. Poniższe tabele przedstawiają ekspozycje Grupy Santander Bank Polska S.A. na ryzyko kredytowe. Klasyfikacja do poszczególnych grup ryzyka została przeprowadzona w oparciu o prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Poniższe tabele przedstawiają jakość portfela wykazywanych w pozycji „Należności od klientów wycenianych w zamortyzowanym koszcie” oraz portfela należności leasingowych oraz wg stanu na 31 grudnia 2023 r. oraz w okresie porównawczym: 31.12.2023 Klienci indywidualni Klienci indywidualni- z tyt. kredytów hipotecznych Podmioty gospodarcze oraz należności z tytułu leasingu Skala PD Ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe Ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe Ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe Faza 1 od 0,00% do <0,15% 2 495 584 2 609 449 35 296 301 798 710 6 239 392 8 259 836 od 0,15% do <0,25% 1 165 681 678 513 1 504 114 70 6 181 256 3 018 705 od 0,25% do <0,50% 1 580 956 63 665 7 447 713 116 796 20 192 995 8 828 527 od 0,50% do <0,75% 3 895 229 386 626 1 986 711 56 034 11 311 276 5 935 325 od 0,75% do <2,50% 12 612 568 499 931 2 053 314 37 048 18 516 398 8 189 153 od 2,50% do <10,0% 4 544 646 156 112 553 110 23 627 4 744 457 1 035 759 od 10,0% do <45,0% 443 959 17 327 319 - 2 221 942 10 321 od 45,0% do <100,0% 6 940 38 - - 10 549 111 Razem FAZA 1 26 745 563 4 411 661 48 841 581 1 032 285 69 418 265 35 277 737 Faza 2 od 0,00% do <0,15% 43 576 2 140 513 720 - 33 931 3 841 od 0,15% do <0,25% 39 765 1 951 66 665 - 244 102 442 od 0,25% do <0,50% 61 564 2 819 375 898 - 372 648 - od 0,50% do <0,75% 174 905 4 358 83 966 - 732 369 45 873 od 0,75% do <2,50% 720 081 15 066 198 449 1 755 1 602 264 149 682 od 2,50% do <10,0% 636 139 26 888 148 452 7 391 1 302 235 332 752 od 10,0% do <45,0% 224 469 155 5 127 73 973 412 63 264 od 45,0% do <100,0% 87 266 - 115 - 62 462 - Razem FAZA 2 1 987 765 53 377 1 392 392 9 219 5 323 423 595 854 . 57 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Klienci indywidualni Klienci indywidualni - z tyt. kred hipotecznych Podmioty gospodarcze oraz należności z tytułu leasingu Faza 3 do 12 miesięcy 1 290 376 377 525 1 320 400 od 13 do 24 miesięcy 509 085 222 302 668 876 od 25 do 36 miesięcy 293 707 106 263 333 250 od 37 do 48 miesięcy 186 950 61 573 259 957 od 49 do 60 miesięcy 118 220 72 601 264 164 od 61 do 84 miesięcy 87 848 88 878 123 776 powyżej 84 miesięcy 27 342 76 695 387 568 POCI do 12 miesięcy 54 136 13 007 78 844 od 13 do 24 miesięcy 46 547 38 899 240 088 od 25 do 36 miesięcy 13 273 16 563 64 252 od 37 do 48 miesięcy 4 465 4 241 24 935 od 49 do 60 miesięcy 2 080 5 409 126 528 od 61 do 84 miesięcy 19 050 14 099 42 867 powyżej 84 miesięcy 47 821 71 340 50 913 . 31.12.2022 Klienci indywidualni Klienci indywidualni- z tyt. kredytów hipotecznych Podmioty gospodarcze oraz należności z tytułu leasingu Skala PD Ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe Ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe Ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe Faza 1 od 0,00% do <0,15% 2 209 604 2 619 908 33 906 229 798 710 4 657 638 8 261 975 od 0,15% do <0,25% 1 308 918 678 789 2 319 464 70 5 566 562 3 012 551 od 0,25% do <0,50% 1 460 334 63 504 8 515 167 116 796 18 567 622 8 779 277 od 0,50% do <0,75% 5 124 484 385 904 2 185 049 56 034 11 523 157 6 217 799 od 0,75% do <2,50% 9 284 214 501 791 2 339 481 37 048 17 151 243 8 195 133 od 2,50% do <10,0% 4 875 820 156 918 620 587 23 627 4 836 911 1 072 975 od 10,0% do <45,0% 478 645 17 253 168 - 1 864 057 12 146 od 45,0% do <100,0% 5 167 33 - - 9 071 76 Razem FAZA 1 24 747 187 4 424 099 49 886 145 1 032 285 64 176 261 35 551 931 Faza 2 od 0,00% do <0,15% 50 683 5 554 490 961 - 73 265 3 978 od 0,15% do <0,25% 38 535 3 984 74 931 - 116 979 2 785 od 0,25% do <0,50% 99 742 1 980 345 812 - 363 149 - od 0,50% do <0,75% 164 453 3 877 90 102 - 458 069 45 873 od 0,75% do <2,50% 524 995 20 042 158 996 1 755 1 944 798 147 725 od 2,50% do <10,0% 445 748 35 550 185 070 7 391 1 412 308 335 737 od 10,0% do <45,0% 248 083 2 161 5 377 72 912 393 61 037 od 45,0% do <100,0% 17 078 - 761 - 16 083 - Razem FAZA 2 1 589 317 73 148 1 352 010 9 219 5 297 043 597 136 58 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Klienci indywidualni Klienci indywidualni - z tyt. kred hipotecznych Podmioty gospodarcze oraz należności z tytułu leasingu Faza 3 do 12 miesięcy 1 073 412 431 624 1 215 199 od 13 do 24 miesięcy 509 891 164 668 519 669 od 25 do 36 miesięcy 317 856 87 239 400 179 od 37 do 48 miesięcy 208 546 96 815 373 411 od 49 do 60 miesięcy 113 532 70 331 118 742 od 61 do 84 miesięcy 81 891 93 469 404 213 powyżej 84 miesięcy 24 189 71 616 458 276 POCI do 12 miesięcy 75 685 57 421 85 358 od 13 do 24 miesięcy 24 575 13 407 38 832 od 25 do 36 miesięcy 12 052 6 340 23 941 od 37 do 48 miesięcy 4 681 7 284 146 277 od 49 do 60 miesięcy 21 415 15 314 49 376 od 61 do 84 miesięcy 17 428 16 555 15 695 powyżej 84 miesięcy 47 144 82 597 65 843 Poniższe tabele przedstawiają jakość aktywów wykazywanych w pozycji „Należności od klientów z tytułu kredytów korporacyjnych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody wg stanu na 31 grudnia 2023 r. oraz w okresie porównawczym: Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 31.12.2023 PD zakres Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem od 0,00 do <0,15% 445 835 - - 445 835 od 0,15 do <0,25% 151 691 - - 151 691 od 0,25 do <0,50% 878 181 139 881 - 1 018 062 od 0,50 do <0,75% 346 910 150 493 - 497 403 od 0,75 do <2,50% 777 218 - - 777 218 Wartość brutto 2 599 835 290 374 - 2 890 209 Odpis z tyt. utraty wartości (10 551) (81 464) - (91 975) Wartość netto 2 589 324 208 910 - 2 798 234 .. Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 31.12.2022 PD zakres Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem od 0,00 do <0,15% 447 891 - - 447 891 od 0,15 do <0,25% 248 454 - - 248 454 od 0,25 do <0,50% 708 403 - - 708 403 od 0,50 do <0,75% 407 772 - - 407 772 od 0,75 do <2,50% 822 880 - - 822 880 Wartość brutto 2 635 400 - - 2 635 400 Odpis z tyt. utraty wartości (6 740) - - (6 740) Wartość netto 2 628 660 - - 2 628 660 59 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Poniższe tabele przedstawiają jakość aktywów finansowych Grupy Santander Bank Polska S.A. w podziale na koszyki oraz według ratingów wg stanu na 31 grudnia 2023 r. oraz w okresie porównawczym: Koszyk 1 31.12.2023 Należności od banków Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Stopień jakości kredytowej 1 (AAA do AA-) 418 664 2 155 447 964 018 2 005 - 2 (A+ do A-) 8 993 366 45 442 729 18 675 450 1 517 534 3 (BBB+ do BBB-) 92 159 - - - - 4 (BB+ do BB-) 2 020 - - - - 5 (B+ do B-) 132 - - - - 6 (<B-) - - - - - brak ratingu zewn. 27 499 - - - 1 657 Razem Koszyk 1 9 533 840 47 598 176 19 639 468 2 005 1 519 191 * zgodnie z Fitch Brak instrumentów przypisanych do Koszyka 2 według stanu na 31.12.2023 r. Koszyk 3 31.12.2023 Należności od banków Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Stopień jakości kredytowej 1 (AAA do AA-) - - - - - 2 (A+ do A-) - - - - - 3 (BBB+ do BBB-) - - - - - 4 (BB+ do BB-) - - - - - 5 (B+ do B-) - - - - - 6 (<B-) - - - - - brak ratingu zewn. - 394 - - - Razem Koszyk 3 - 394 - - - * zgodnie z Fitch 60 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Koszyk 1 31.12.2022 Należności od banków Należności od klientów- Instrumenty dłużne wyceniane w zamortyzowanym koszcie Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Stopień jakości kredytowej 1 (AAA do AA-) 247 909 - 1 308 713 - 64 707 - 2 (A+ do A-) 8 846 774 - 48 534 726 3 156 009 - 227 167 3 (BBB+ do BBB-) 351 459 - - - - - 4 (BB+ do BB-) 71 219 93 898 - - - - 5 (B+ do B-) 21 - - - - - 6 (<B-) - - - - - - brak ratingu zewn. 60 117 722 998 - - - 2 123 Razem Koszyk 1 9 577 499 816 896 49 843 439 3 156 009 64 707 229 290 * zgodnie z Fitch . Koszyk 2 31.12.2022 Należności od banków Należności od klientów- Instrumenty dłużne wyceniane w zamortyzowanym koszcie Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Stopień jakości kredytowej 1 (AAA do AA-) - - - - - - 2 (A+ do A-) - - - - - - 3 (BBB+ do BBB-) - - - - - - 4 (BB+ do BB-) - - - - - - 5 (B+ do B-) - - - - - - 6 (<B-) - - - - - - brak ratingu zewn. - 63 324 - - - - Razem Koszyk 2 - 63 324 - - - - * zgodnie z Fitch . 61 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Koszyk 3 31.12.2022 Należności od banków Należności od klientów- Instrumenty dłużne wyceniane w zamortyzowanym koszcie Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu Stopień jakości kredytowej 1 (AAA do AA-) - - - - - - 2 (A+ do A-) - - - - - - 3 (BBB+ do BBB-) - - - - - - 4 (BB+ do BB-) - - - - - - 5 (B+ do B-) - - - - - - 6 (<B-) - - - - - - brak ratingu zewn. - 143 615 2 410 - - - Razem Koszyk 3 - 143 615 2 410 - - - * zgodnie z Fitch Należności od banków są poddawane ocenie z wykorzystaniem metod ratingowych. Sposób dokonywania oceny określony został w przepisach wewnętrznych Grupy Kapitałowej. Każdemu klientowi instytucjonalnemu (ekspozycji) przypisywana jest ocena jednej z renomowanych agencji ratingowych (Fitch Ratings; Moody’s Investors Service; S&P’s) zgodnie z przepisami CRR, a tym samym odpowiednia grupa (grade). Wśród nich nie ma należności przeterminowanych i ze stwierdzoną utratą wartości. Instrumenty finansowe są poddawane ocenie zgodnie z ratingiem kraju (obligacje Skarbu Państwa, papiery emitowane przez NBP, BGK, instrumenty dłużne). Rating kraju jest tożsamy z ratingiem NBP/BGK. Wszystkie mają rating Polski, wg agencji Fitch jest to A-. Dla wszystkich instrumentów zaklasyfikowanych do Koszyka 1 (w tym również dla należności od klientów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody) nie występuje przeterminowanie oraz utrata wartości. Dla tych ekspozycji oczekiwane straty będą rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy. Koncentracja ryzyka kredytowego Grupa Santander Bank Polska przestrzega norm wynikających z Ustawy Prawo Bankowe określających wielkości koncentracji wierzytelności obciążonych ryzykiem jednego podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie. Według danych na dzień 31.12.2023 r. maksymalny limit dla Grupy zgodnie z art. 71 Ustawy Prawo Bankowe wynosił: · 6 518 511 tys. zł (25% funduszy własnych Grupy). Natomiast w okresie porównawczym wg danych na dzień 31.12.2022 r. maksymalny limit dla Grupy zgodnie z art. 71 Ustawy Prawo Bankowe wynosił: · 6 756 529 tys. zł (25% funduszy własnych Grupy). Realizowana przez Grupę polityka ma na celu minimalizowanie ryzyka koncentracji wierzytelności, m. in. poprzez stosowanie w powyższym zakresie bardziej rygorystycznych zasad niż ustawowe. Efektem tej polityki jest stałe utrzymywanie wysokiego poziomu dywersyfikacji zaangażowań wobec poszczególnych klientów. Przeprowadzona analiza koncentracji zaangażowań, wykazała, że Grupa w 2023 r. nie posiadała zaangażowań, które przekraczałyby limity wyznaczone przez ustawodawcę. Lista 20 największych ekspozycji (lub grupy klientów powiązanych kapitałowo) Grupy Santander Bank Polska S.A. (kredyty pracujące) stan na 31.12.2023 r. 62 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Symbol PKD Opis kodu PKD Łączna kwota brutto Kredyt wykorzystany łącznie z zaangażowaniem w spółkach zależnych Otwarta linia kredytowa + Gwarancje + Limity skarbowe i inwestycje kapitałowe 84 ADMINISTRACJA PUBLICZNA 3 252 671 - 3 252 671 19 PRZEMYSŁ RAFINERYJNY 2 149 725 222 615 1 927 110 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 2 104 833 - 2 104 833 47 SPRZEDAŻ DETALICZNA 1 558 713 1 357 790 200 923 35 ENERGETYKA 1 545 378 270 001 1 275 377 47 SPRZEDAŻ DETALICZNA 1 508 554 771 577 736 977 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 1 496 559 1 444 460 52 099 61 TELEKOMUNIKACJA 1 307 635 420 688 886 947 35 ENERGETYKA 1 299 494 257 475 1 042 019 06 GÓRNICTWO 1 264 590 - 1 264 590 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 1 254 499 - 1 254 499 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 1 196 880 1 196 880 - 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 1 093 960 - 1 093 960 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 1 064 928 527 888 537 040 35 ENERGETYKA 1 027 815 974 020 53 795 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 997 676 - 997 676 35 ENERGETYKA 960 808 922161 38 647 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 850 000 - 850 000 61 TELEKOMUNIKACJA 849 844 828 346 21 498 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 779 051 - 779 051 Razem brutto 27 563 613 9 193 901 18 369 712 . Lista 20 największych ekspozycji (lub grupy klientów powiązanych kapitałowo) Grupy Santander Bank Polska S.A. (kredyty pracujące) stan na 31.12.2022 r. Symbol PKD Opis kodu PKD Łączna kwota brutto Kredyt wykorzystany łącznie z zaangażowaniem w spółkach zależnych Otwarta linia kredytowa + Gwarancje + Limity skarbowe i inwestycje kapitałowe 19 PRZEMYSŁ RAFINERYJNY 1 688 807 280 020 1 408 787 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 1 456 578 1 447 305 9 273 06 GÓRNICTWO 1 288 807 250 020 1 038 787 61 TELEKOMUNIKACJA 1 144 387 974 378 170 009 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 1 049 733 1 049 733 - 68 OBSŁUGA NIERUCHOMOŚCI 976 986 933 325 43 661 61 TELEKOMUNIKACJA 959 007 937 875 21 132 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 875 511 665 089 210 422 68 OBSŁUGA NIERUCHOMOŚCI 773 072 699 024 74 048 61 TELEKOMUNIKACJA 753 403 489 477 263 926 20 PRZEMYSŁ CHEMICZNY 712 830 569 923 142 907 35 ENERGETYKA 600 244 309 375 290 869 20 PRZEMYSŁ CHEMICZNY 520 472 161 383 359 089 41 BUDOWNICTWO 515 189 502 415 12 774 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 442 894 411 378 31 516 64 POZOSTAŁE USŁUGI FINANSOWE 421 222 - 421 222 41 BUDOWNICTWO 412 827 - 412 827 41 BUDOWNICTWO 412 827 - 412 827 35 ENERGETYKA 400 000 30 000 370 000 68 OBSŁUGA NIERUCHOMOŚCI 386 687 306 958 79 729 Razem brutto 15 791 483 10 017 678 5 773 805 63 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Koncentracja branżowa Polityka kredytowa Grupy Santander Bank Polska S.A. zakłada dywersyfikację zaangażowania akcji kredytowej. Ryzyko danej branży jest elementem wpływającym na wielkość limitu. Grupa w celu utrzymania odpowiednio zdywersyfikowanego portfela kredytowego i kontrolowania w ten sposób ryzyka związanego ze zbyt wysokim udzieleniem kredytów podmiotom jednej branży, zakłada kredytowanie branż oraz grup i jednostek kapitałowych reprezentujących różne gałęzie przemysłu. Według stanu na dzień 31.12.2023 r. największy poziom koncentracji zanotowano dla branży „przetwórstwo przemysłowe” (9% portfela Grupy Santander Bank Polska), dla sektora handel (8.7%) oraz dla branży „obsługa nieruchomości” (6%). Portfel należności w podziale na sektory: Sektor (wg kodów NACE) Zaangażowanie bilansowe brutto 31.12.2023 31.12.2022 Rolnictwo, leśnictwo i rybactwo 3 820 094 3 486 001 Górnictwo i wydobywanie 1 419 015 1 723 852 Przetwórstwo przemysłowe 14 910 478 15 078 676 Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i powietrze 2 990 334 2 735 504 Dostawa wody 372 536 431 933 Budownictwo 3 449 603 3 036 977 Handel hurtowy i detaliczny 14 313 937 13 970 330 Transport i gospodarka magazynowa 6 098 496 4 506 059 Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 1 968 191 2 066 576 Informacja i komunikacja 3 171 499 3 144 499 Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 1 355 784 1 148 447 Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 9 482 855 9 737 548 Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 6 659 463 5 279 937 Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 3 328 385 2 858 504 Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne 3 417 2 318 Edukacja 339 013 299 064 Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 1 656 984 1 615 367 Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 433 291 356 571 Pozostała działalność usługowa 5 088 339 4 073 330 A Razem podmioty gospodarcze 80 861 714 75 551 493 B Portfel detaliczny (w tym kredyty hipoteczne) 83 052 466 81 483 319 C Należności od podmiotów sektora publicznego 1 223 168 1 279 998 A+B+C PORTFEL Grupy Santander Bank Polska 165 137 348 158 314 810 D Pozostałe należności 74 521 77 914 A+B+C+D Całkowity portfel Grupy Santander Bank Polska 165 211 869 158 392 724 64 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Ryzyko związane z klimatem W Grupie Santander Bank Polska S.A. kwestie środowiskowe są jednym z kryteriów w podejmowaniu decyzji biznesowych. Według wytycznych ESG (environmental, social, governance) przeprowadzana jest ocena aktywów, które finansuje Grupa. Szerzej kwestie związane z celami klimatycznymi, polityką klimatyczną oraz inicjatywy i działania podejmowane przez Bank i Grupę są opisane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska w 2023 r. (obejmujące sprawozdanie z działalności Santander Bank Polska S.A.). W dokumencie tym znajdują się również ujawnienia ilościowe. Bank oraz podmioty Grupy rozważyły ryzyka związane z klimatem podczas sporządzania sprawozdania finansowego zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, i tam gdzie było to niezbędne, Standardy zostały zastosowane w sposób uwzględniający ten temat. Przedmiotem rozważań był w szczególności wpływ kwestii środowiskowych na Bank oraz podmioty Grupy w kontekście zastosowania: - MSR 1: Prezentacja sprawozdań finansowych - MSR 12 : Podatek dochodowy - MSR 36 : Utrata wartości aktywów - MSSF 9 : Instrumenty finansowe - MSSF 13: Wartość godziwa - MSR 37 : Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe Jednocześnie, na podstawie przeprowadzonej analizy nie stwierdzono istotnego wpływu kwestii środowiskowych na sprawozdanie finansowe jako całość. Bank oraz podmioty Grupy przeprowadziły analizę głównych ryzyk transformacyjnych i fizycznych, a dzięki identyfikacji ryzyk kluczowych dla naszej szerokości geograficznej poddano ewaluacji ryzyko w najbardziej dotkniętych zmianami klimatycznymi sektorach, Pozwoliło to na udoskonalenie procesu oceny ryzyka poszczególnych klientów biznesowych w tych aspektach. Proces ten dzisiaj przeprowadzany jest głównie przez ekspertów dziedzinowych, natomiast dla segmentu największych klientów Korporacyjnych najważniejsze czynniki ESG są już wprowadzone do oceny ratingowej. Jednocześnie Bank przystępuje do projektu, który wprowadzi te elementy do ustrukturyzowanego procesu oceny ryzyka klienta biznesowego. Jednocześnie Grupa wykonała pierwsze iteracje analiz mających na celu identyfikację ryzyk transformacyjnych i fizycznych, w sposób systemowy i ilościowy na poziomie klienta. Poprzez oszacowanie emisyjności wszystkich podmiotów biznesowych oraz detalicznych produktów hipotecznych Grupa rozpoczęła oszacowania ryzyk transformacyjnych, co pozwoli na definiowanie celowych działań w kluczowych częściach portfela. Pozwala to również na włączenie aspektów środowiskowych w standardowe procesy analiz portfelowych, ustawienie celów i limitów na odpowiednich poziomach. Zarządzanie ryzykiem ESG w ramach systemu zarządzania ryzykiem Skuteczne zdefiniowanie zagrożeń oraz szans wynikających z transformacji klimatycznej pozwala Santander Bank Polska S.A. podejmować działania, które zapewniają odporność w kontekście kluczowych zagrożeń, jak również możliwość wykorzystania ich dla poprawy dynamiki rozwoju, wyników finansowych oraz wizerunku banku. Ryzyka dotyczące zagadnień społecznych i środowiskowych, w tym klimatycznych, są uwzględniane w systemie zarządzania ryzykiem opracowanym i wprowadzonym przez Zarząd. System ten działa w oparciu o trzy linie obrony, obejmuje wszystkie istotne rodzaje ryzyka oraz wzajemne zależności poszczególnych ryzyk. Zgodnie z rekomendacjami TCFD Bank dokonuje analiz dotyczących ryzyka fizycznego i transformacyjnego, wpisując je w taksonomię ryzyka typowego dla Banku. W 2023 r. Bank przeprowadził analizę wrażliwości portfela na ryzyka klimatyczne, biorąc pod uwagę ocenę wrażliwości wymienionych wyżej najbardziej narażonych sektorów wchodzących w jego skład. Analizy dokonano w trzech horyzontach czasowych – krótkim (2030), średnim (2040) i długim (2050). W odróżnieniu od analizy przeprowadzonej w poprzednich latach zdecydowano o wykorzystaniu scenariuszy klimatycznych zdefiniowanych przez grupę banków centralnych i instytucji nadzoru skupiającą już ponad 130 instytucji (w tym te największe, jak Europejski Bank Centralny, Bank Anglii i System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych) zdecydowanych działać na rzecz lepszego rozumienia i zarządzania ryzykami klimatycznymi (Network for Greening the Financial System, NGFS). Przeanalizowano kształtowanie się ryzyk fizycznych i transformacyjnych w 11 sektorach najbardziej wrażliwych na ryzyka klimatyczne, w których aktywność prowadzą klienci Banco Santander. 9 spośród tych 11 sektorów jest materialnie reprezentowanych w Santander Bank Polska S.A. Zgodnie z podejściem rekomendowanym przez TCFD w analizie wzięto pod uwagę główne rodzaje ryzyk z obu kategorii: ryzyka fizyczne (RF) i ryzyka transformacyjne (RT). W 2023 r. udoskonalono metodykę oceny ryzyk klimatycznych (opis metodyki analizy istotności ryzyk 65 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł dla sektorów przedstawiono w części dot. zarządzania ryzykiem, analiza istotności ryzyk). Ocena ryzyka przebiegała w skali od 1 do 5 (gdzie 1 oznacza bardzo niskie ryzyko, a 5 bardzo wysokie). Analiza miała charakter jakościowy, niemniej realizowana była z uwzględnieniem perspektywy podwójnej istotności, tj. rozpatrując kanały wpływu Banku na zmiany klimatu i zmian klimatu na wyniki Banku. Metodologia oraz zakres tej analizy jest cały czas rozwijany, by coraz dokładniej odzwierciedlać wpływ ryzyk klimatycznych na portfel Banku. Ryzyka fizyczne Źródła ryzyk fizycznych to m.in. ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak gwałtowne burze czy powodzie, które w wielu sektorach mogą powodować przerwy w funkcjonowaniu infrastruktury lub jej zniszczenie. Szczególną ekspozycję na ryzyka fizyczne z natury rzeczy ma sektor rolniczy (agro), w ramach którego widoczne jest zwiększone zagrożenie w postaci erozji ziemi, przekładające się na jakość i wielkość osiąganych plonów. W średnim i długim terminie zidentyfikowano ryzyko fizyczne związane z pogarszającą się sytuacją hydrologiczną Polski i zagrożeniem suszą. Brak odpowiednich systemów retencji wody i jej niedobory mogą mieć szereg negatywnych skutków, wpływających na inne gałęzie gospodarki, w tym sektor energetyczny. Na przykład elektrociepłownie, których systemy chłodzenia korzystają z wody z rzek, mogą być zmuszone do ograniczania wytwarzania energii w okresach suszy. Dostrzeżono też zagrożenie pożarowe w sektorze soft commodities, mogące potencjalnie powodować straty m.in. w produkcji drzewnej Ryzyka transformacyjne Szczególnie wrażliwe w kontekście transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej są sektory zależne od węgla i innych paliw kopalnych, na których w przeważającej mierze opiera się polski mix energetyczny. Dostrzegamy ryzyka regulacyjne i prawne związane z wyższymi kosztami emisji CO2, surowszymi wymogami raportowania i gromadzenia danych, a nawet zmianami regulacyjnymi ograniczającymi funkcjonowanie niektórych, szczególnie emisyjnych podmiotów. Ryzyka regulacyjne mogą również dotyczyć nowelizacji przepisów, które wymuszą przyjazne dla klimatu rozwiązania, co może przełożyć się na wyższe koszty prowadzenia działalności niektórych przedsiębiorstw. Przykładowo, w przemyśle motoryzacyjnym spadający koszt pojazdów elektrycznych i spodziewane regulacje na poziomie UE mogą doprowadzić do powstania aktywów osieroconych w łańcuchu dostaw samochodów spalinowych. Konkurencja rynkowa może przy tym wymusić na spółkach znajdujących się w naszym portfelu konieczność inwestycji w coraz bardziej innowacyjne maszyny. Grupa dostrzega również ryzyka rynkowe polegające na wpływie zmian klimatu na zmienne rynkowe, takie jak wybory konsumentów, zmieniające się stopy procentowe i ceny towarów. Nie bez znaczenia są też ryzyka reputacyjne, powiązane ze wzrostem świadomości konsumenckiej. Wszystkie powyższe ryzyka mogą wpłynąć na sytuację Banku i Grupy, zarówno bezpośrednio oraz poprzez naszych klientów. Analogiczne ćwiczenie zostało przeprowadzone, skupiając się na szansach związanych z klimatem. Przejście ku gospodarce niskoemisyjnej stwarza dla Grupy szanse wsparcia zarówno naszych obecnych i przyszłych klientów, jak również transformacji gospodarczej poprzez uruchomienie odpowiednich mechanizmów finansowania. W związku z tym planowany jest dalszy rozwój nowych produktów i usługi, w tym doradztwo dla klientów, budując przy tym markę zaufanego partnera. W ramach analizy zidentyfikowane zostały szanse stojące przed Grupą. Grupa zidentyfikowała ryzyka i szanse związane z klimatem jako mające wpływ na instrumenty finansowe i uwzględniła je w swoich głównych procesach zarządzania ryzykiem. Wpływ zmian klimatu na działalność Grupy został zdefiniowany wysokopoziomowo jednak w ramach doskonalenia planowane jest dalsze rozbudowywanie tej analizy o głębszą kwantyfikację wpływu tych ryzyk i szans. Odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem ESG Działania w obszarze zarządzania ryzykiem klimatycznym oraz podejmowanie odpowiednich kroków w celu wykorzystania szans to obszar odpowiedzialności Zarządu jak i Rady Nadzorczej. Organy te wspierają strategie zarządzania ryzykiem poprzez akceptację kluczowych polityk, uczestnictwo w komitetach wspomagających, przeglądach i akceptacji ryzyk i raportów. Członkiem Zarządu nadzorującym zarządzanie ryzykami ESG jest członek zarządzający Pionem Zarządzania Ryzykiem. W 2023 roku w ramach Pionu Zarządzania Ryzykiem powołane zostało Biuro Zarządzania Ryzykiem ESG, którego odpowiedzialnością jest zapewnienie odpowiedniej organizacji funkcji zarządzania ryzykiem ESG. Zarząd Banku odpowiedzialny jest za wyznaczenie długoterminowych planów działania i zatwierdzanie strategii odpowiedzialnej bankowości w tym strategii klimatycznej i jej głównych celów (w perspektywie krótko-, średnio- i/lub długoterminowej) oraz w ramach zarządzania ryzykiem. Przy podejmowaniu decyzji Zarząd bierze pod uwagę oceny, informacje oraz analizy komórki odpowiedzialnej za zarządzanie ryzykiem, czyli Komitetu ds. Ryzyka. Komitet ten jest zaangażowany w proces identyfikacji różnych rodzajów ryzyka i szans klimatycznych, a na podstawie jego wytycznych uchwalana jest tzw. „Deklaracja akceptowalnego poziomu ryzyka”. Następnie poziom akceptowalnego 66 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł ryzyka zatwierdza Rada Nadzorcza. Na podstawie określonych limitów wyznacza się limity obserwacyjne oraz konstruuje polityki zarządzania ryzykiem. Ponadto członek Zarządu odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem dostarcza Radzie Nadzorczej odpowiednie informacje na temat ryzyka w celu stworzenia pełnego profilu ryzyka banku i podejmowanie właściwych decyzji w tym zakresie. Do kompetencji Rady Nadzorczej należy m.in. weryfikowanie strategii zarządzania Bankiem oraz strategii zarządzania ryzykami ESG, także pod kątem długoterminowego interesu Banku. Przy podejmowaniu decyzji Rada bierze również pod uwagę oceny, informacje oraz analizy komórki odpowiedzialnej za zarządzanie ryzykiem. Ponadto w banku funkcjonuje Komitet ds. Odpowiedzialnej Bankowości i Kultury Organizacyjnej, który wspiera Zarząd Banku w wypełnianiu obowiązków nadzorczych w odniesieniu do strategii odpowiedzialnego biznesu oraz zrównoważonego rozwoju na szczeblu spółki i Grupy Santander Bank Polska. Prezes Zarządu jest zarazem Przewodniczącym Komitetu. Do kompetencji należą m.in. określanie strategii i celów rocznych z zakresu odpowiedzialnej bankowości, zrównoważonego finansowania, ryzyk ESG i agendy klimatycznej oraz zapewnianie realizacji postanowień polityk społeczno-środowiskowych Santander Bank Polska S.A. Komitet ten jest wspierany przez Forum ESG, którego członkami są menadżerowie wyższego szczebla, reprezentanci wszystkich Pionów. Do zadań Forum należy analiza wyzwań, szans i ryzyk związanych z agendą UE Sustainable Finance, w tym ryzyk ESG, planowanie działań oraz koordynacja ich wdrożenia w Banku, a także cykliczne raportowanie do Komitetu ds. Odpowiedzialnej Bankowości i Kultury Organizacyjnej oraz Zarządu Banku. Grupa nie wydziela ryzyka ESG jako osobnego ryzyka istotnego, ale wskazuje jego kanały transmisji na ryzyka: kredytowe, rynkowe i płynności, braku zgodności, reputacji, biznesowe i operacyjne. Jednocześnie analiza kanałów transmisji ryzyk jest cały czas pogłębiana i obecnie perspektywa analizowanego wpływu rozszerzana jest o ryzyko rynkowe na księdze handlowej oraz ryzyko płynności. Zastosowanie takiego podejścia ma wpływ na proces estymacji i kwantyfikacji ryzyk istotnych. Wprowadzona została metodologia oceny poziomu ryzyk klimatycznych – fizycznych i przejścia dla poszczególnych sektorów klimatycznych oraz nieruchomości, która pozwoliła na portfelową analizę istotności ryzyk klimatycznych dla portfela kredytowego. Przedmiotowe raporty przestawiane są już na stosownych komitetach. Na przyszły rok planowany jest rozwój tej metodologii na podstawie pozyskiwanych dokładniejszych danych oraz ich wykorzystanie w ocenie ryzyka kredytowego klientów i transakcji. Sformalizowano proces akceptacji zrównoważonego finansowania dla wszystkich segmentów działalności Banku, zarówno na poziomie transakcji, jak i produktów kredytowych. W 2023 roku w Ramach Pionu Zarządzania Ryzykiem powołany został Panel ESG, którego odpowiedzialnością jest certyfikacja finansowania zrównoważonego w odniesieniu wewnętrznych i zewnętrznych regulacji, przez co przyczynia się on do ograniczenia ryzyka greenwashingu. Grupa przystąpiła do projektu kalkulacji emisyjności portfeli kredytowych zgodnie z metodologią PCAF, aby móc z większą dokładnością analizować strukturę emisyjności we wszystkich sektorach i segmentach biznesowych. W ramach tego projektu odbywa odbył się cykl 6 szkoleń dla wszystkich zainteresowanych jednostek Banku przybliżający temat emisyjności oraz metodologię jej kalkulacji we wszystkich 3 zakresach. Obecnie Grupa pracuje nad zwiększeniem dokładności tych kalkulacji, aby kontynuować prace nad identyfikowaniem i wdrażaniem dźwigni dekarbonizacyjnych. W banku obowiązuje Polityka Zarządzania Ryzykiem Społecznym Środowiskowym i Zmian Klimatycznych, zatwierdzona przez Zarząd Banku. Określa ona kryteria zgodne z najlepszymi praktykami oraz standardami obowiązującymi na całym świecie oraz w Grupie Santander, warunkujące możliwość współpracy Banku z klientami prowadzącymi działalność w następujących sektorach (sensitive sectors): ropa i gaz, produkcja i przesył energii, górnictwo, metale, surowce miękkie (soft commodities). Dokument definiuje (w ramach ww. sektorów) obszary działalności w podziale na dwie kategorie: działalność zabroniona oraz działalność podlegająca dodatkowej analizie. Postanowienia wykonawcze i szczegółowe zasady procesów dla poszczególnych segmentów zostały opisane w regulacjach niższego rzędu w szczególności w procedurach analizy ryzyka społecznego i środowiskowego klientów z segmentów Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (SCIB) oraz Bankowości Biznesowej i Korporacyjnej (BCB) Analiza oceny ryzyka dla klientów z segmentu SCIB realizowana jest zgodnie z rozwiązaniami stosowanymi w Grupie Banco Santander. Wykonywana jest indywidualna analiza ryzyka ESCC (Enviromental Social & Climate Change) dotycząca klientów / transakcji, operujących w sektorach zdefiniowanych w Polityce w oparciu o zdefiniowane kwestionariusze oceny. Następnie wydawana jest opinia i rekomendacja w 3-stopniowej skali: pozytywna, pozytywna z warunkami lub negatywna, przygotowywana przez lokalnych analityków ryzyka ESG. Przeprowadzona analiza i rekomendacja ryzyka ESCC uwzględniana jest w aplikacji kredytowej klienta przez Analityka lub Partnera kredytowego. Do procesu oceny włączane są kolejne sektory wrażliwe dla których analizy indywidualne w zakresie ryzyk ESCC są wykonywane, są to m.in. sektor samochodowy, spożywczy i chemiczny – w szczególności produkcja plastiku i agrochemia. Dodatkowo dla klientów z sektorów o wysokich emisjach CO2 dokonywana jest ustrukturyzowana analiza planów transformacji działalności w kierunku niższej emisyjności. Analiza obejmuje klientów z sektorów energetyki opartej o paliwa kopalne, wydobycia węgla, linii lotniczych oraz produkcji stali. W 2023 sformalizowano proces oceny ryzyka społeczno-środowiskowego dla finansowanych projektów. Zastosowanie ma tu analiza zgodna z Equator Principles, czyli standardem rynkowym i wspólnym językiem oceny ryzyka środowiskowego i społecznego w projektach wśród dużych instytucji finansowych na świecie. Ocena ta jest dokonywana we współpracy linii biznesowej oraz dedykowanych analityków ESCC. W pierwszym kroku skutkuje ona określeniem kategorii projektu zależącej od potencjalnego wpływu 67 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł na kwestie środowiskowo-społeczne, a następnie dokonaniu analizy, której szczegółowość zależy od przyznanej kategorii. Rekomendacja wynikająca z analizy staje się elementem aplikacji kredytowej. powołano dedykowane stanowisko dyrektora ds. ryzyka ESG, którego główną odpowiedzialnością jest zapewnienie adekwatności oceny ryzyka ESG poprzez zarządzanie gromadzeniem i analizą danych dziedzinowych z wykorzystaniem narzędzi Business Intelligence, a także inicjowanie, wspieranie i koordynacja zadań ESG. Dokonano także analizy polityk i procedur obowiązujących w obszarach ESG i zaplanowano uzupełnienie brakujących elementów. W ramach procesu oceny dla pozostałych klientów korporacyjnych zastosowano w znacznym stopniu automatyczny algorytm, umożliwiający preselekcję ryzyka środowiskowo-społecznego, w wyniku której klienci otrzymują statusy dot. poziomu owego ryzyka, tzw. flagi środowiskowe. „Flagi środowiskowe” nadawane są wszystkim klientom w ramach preselekcji portfelowej, przeprowadzonej na bazie charakterystyk poszczególnych przedsiębiorstw (w tym oceny ich PKD). Są cztery rodzaje flag: jedna przejściowa („Do Weryfikacji”) i trzy ostateczne („Pozytywnie Zweryfikowany”, „Ryzyko Podwyższone”, „Działalność Zabroniona”). Grupa jest w trakcie opracowywania podejścia jak wprowadzić te elementy do ustrukturyzowanego procesu oceny ryzyka ryzyka klienta. Ryzyko rynkowe Wstęp Ryzyko rynkowe jest definiowane jako możliwość negatywnego wpływu na wynik finansowy zmian rynkowych poziomów stóp procentowych, kursów walutowych, kursów akcji, indeksów giełdowych itp. Występuje zarówno w działalności handlowej jak i bankowej (produkty walutowe, produkty na stopę procentową, produkty powiązane z indeksami giełdowymi). Grupa Santander Bank Polska S.A. narażona jest na ryzyko rynkowe wynikające z działalności na rynku pieniężnym i kapitałowym oraz usług świadczonych dla klientów. Oprócz tego Grupa podejmuje ryzyko rynkowe wynikające z aktywnego zarządzania strukturą bilansu (zarządzanie aktywami i zobowiązaniami). Działalność i strategie związane z ryzykiem rynkowym podlegają bezpośredniemu nadzorowi przez Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego i są realizowane w oparciu o ramy określone w zatwierdzonej przez Zarząd i Radę Nadzorczą Polityce ryzyka rynkowego oraz Polityce ryzyka strukturalnego. Struktura i organizacja zarządzania ryzykiem Podstawowym celem prowadzonej przez Grupę polityki zarządzania ryzykiem rynkowym jest ograniczenie wpływu zmienności czynników rynkowych na rentowność Grupy, dążąc do zwiększenia dochodów w ramach ściśle określonych parametrów ryzyka przy jednoczesnym zachowaniu płynności Grupy oraz jej wartości rynkowej. Przyjęte przez Grupę Santander Bank Polska S.A. polityki w zakresie ryzyka rynkowego wyznaczają szereg parametrów pomiaru i ograniczania ryzyka w postaci limitów i miar. Limity ryzyka podlegają okresowym przeglądom w celu dostosowania ich do strategii Grupy. Ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe generowane na działalności bankowej jest zarządzane w sposób scentralizowany przez Pion Zarządzania Finansami. Pion ten jest też odpowiedzialny za pozyskiwanie finansowania, zarządzanie płynnością i dokonywanie transakcji w imieniu ALCO. Działalność ta jest kontrolowana przy pomocy miar i limitów zatwierdzanych przez Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego, Zarząd Banku i Radę Nadzorczą. Portfel dłużnych papierów wartościowych oraz zabezpieczających instrumentów pochodnych walutowych oraz stopy procentowej jest zarządzany przez Komitet ALCO, który podejmuje wszelkie decyzje dotyczące wartości i struktury portfela. Ryzyko rynkowe w portfelu handlowym jest zarządzane przez Pion Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej. Działalność handlowa Grupy jest ograniczona przez system miar i limitów m.in. Value at Risk, mechanizm stop loss, limity pozycji oraz limity wrażliwości. Wysokość limitów jest akceptowana przez Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego, Zarząd Banku i Radę Nadzorczą. W ramach Pionu Zarządzania Ryzykiem funkcjonuje Departament Ryzyka Finansowego odpowiedzialny za bieżący pomiar podejmowanego ryzyka, wdrożenie procedur kontroli, monitorowanie ryzyka i raportowanie. Departament odpowiada również za kształt polityki ryzyka rynkowego, proponowanie odpowiedniej metodologii pomiaru oraz za zapewnienie spójności procesu zarządzania ryzykiem w całej Grupie. Umiejscowienie Departamentu w Pionie Zarządzania Ryzykiem zapewnia pełną niezależność procesu pomiaru i monitoringu od jednostek odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem. Ryzyko rynkowe generowane przez instrumenty rynku kapitałowego (akcje, indeksy giełdowe) występujące w portfelu Biura Maklerskiego jest zarządzane przez Biuro Maklerskie i nadzorowane przez Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego. Przewodniczącym Komitetu Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego jest Członek Zarządu Banku nadzorujący Pion Zarządzania Ryzykiem. Komitet ten odpowiedzialny jest za niezależną kontrolę oraz monitoring ryzyka rynkowego powstającego zarówno w księdze bankowej jaki księdze handlowej Banku. 68 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Identyfikacja i pomiar ryzyka Portfel handlowy Grupy Santander Bank Polska S.A. zawiera papiery wartościowe i instrumenty pochodne zawarte w celach handlowych przez Pion Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej. Każdego dnia są one rewaluowane do rynku i jakiekolwiek zmiany ich wartości są natychmiast odnotowane w wyniku. Głównymi czynnikami ryzyka rynkowego w księdze handlowej są ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe oraz ryzyko cen instrumentów kapitałowych. Ryzyko stopy procentowej w portfelu bankowym Grupy jest to ryzyko niekorzystnego wpływu zmian poziomów stóp procentowych na dochody i wartość aktywów oraz zobowiązań Grupy. Głównym źródłem ryzyka stopy procentowej są transakcje zawierane w oddziałach, centrach biznesowych i korporacyjnych Banku oraz transakcje zawierane na rynku hurtowym przez Pion Zarządzania Finansami. Dodatkowo ryzyko stopy procentowej może być generowane przez transakcje zawierane przez inne jednostki np. objęcie emisji papierów komunalnych i komercyjnych, pożyczki uzyskane przez Bank poza rynkiem międzybankowym. Grupa Santander Bank Polska S.A. wykorzystuje szereg metod pomiaru ekspozycji ryzyka rynkowego. Dla portfela bankowego są to: miary wrażliwości ekonomicznej wartości kapitału oraz wrażliwości wyniku odsetkowego netto, testy warunków skrajnych (w tym m.in. nadzorczy test warunków odstających - Supervisory Outlier Test) oraz wartość zagrożona (VaR/EaR), natomiast dla portfela handlowego są to: wartość zagrożona (VaR oraz stressed VaR), mechanizm stop loss, miary wrażliwości (PV01) oraz testy scenariuszy skrajnych. Metodologia pomiaru ryzyka podlega procesowi niezależnej walidacji wstępnej i okresowej, której wyniki są akceptowane przez Panel Modeli i Metodologii funkcjonujący w ramach Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego. W Grupie Santander Bank Polska VaR w portfelu handlowym jest wyznaczany metodą historyczną, dzięki któremu ustalana jest różnica miedzy wyceną rynkową pozycji opartą na bieżących cenach/stawkach rynkowych, a wyceną opartą o najbardziej dotkliwą zmianę stawek w historycznym okresie obserwacji. VaR jest wyznaczany oddzielnie dla ryzyka stopy procentowej, ryzyka walutowego , ryzyka cen instrumentów kapitałowych oraz dla wszystkich tych czynników łącznie. Mając na uwadze ograniczenia wynikające z metodologii VaR, Grupa uzupełnia metodologię poprzez pomiar wrażliwości, który wskazuje zmianę wartości pozycji przy danej zmianie cen/rentowności, pomiar Stressed VaR oraz testy warunków skrajnych. Raportowanie ryzyka Odpowiedzialność za raportowanie ryzyka płynności spoczywa na Pionie Zarządzania Ryzykiem, w ramach którego funkcjonuje Departament Ryzyka Finansowego. Departament Ryzyka Finansowego codziennie kontroluje ekspozycję na ryzyko rynkowe księgi handlowej zgodnie z metodologią określoną w Polityce Ryzyka Rynkowego, weryfikuje wykorzystanie limitów ryzyka oraz raportuje wielkość ryzyka do jednostek zarządzających ryzykiem na księdze handlowej, do Grupy Santander oraz Komitetu Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego. Raz w miesiącu, Departament Ryzyka Finansowego przekazuje także informację nt. wielkości ekspozycji na ryzyko księgi handlowej oraz wybranych miar do Komitetu Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego oraz sporządza Risk Dashboard (we współpracy z innymi jednostkami Pionu Zarządzania Ryzykiem), który zostaje przedstawiony Komitetowi Zarządzania Ryzykiem. Wyniki pomiaru ryzyka rynkowego w portfelu bankowym są przekazywane przez Departament Ryzyka Finansowego do osób odpowiedzialnych za operacyjne zarządzanie strukturą bilansu Banku oraz do osób odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem strukturalnym w cyklu dziennym (informacje dotyczące portfela ALCO) lub miesięcznym (raportowanie luki stopy procentowej, miar wrażliwości NII i MVE, wyników testów warunków skrajnych, VaR), W/w informacje są również raportowane do wyższej kadry zarządzającej w cyklu miesięcznym (Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego, ALCO). Wybrane kluczowe miary ryzyka stopy procentowej, w tym miary funkcjonujące w ramach apetytu na ryzyko Grupy w portfelu bankowym, są raportowane do Zarządu i Rady Nadzorczej Banku. Informacje w zakresie zabezpieczania i ograniczania ryzyka Bank przyjmuje konserwatywne podejście do ryzyka zarówno w zakresie wielkości zaangażowania jak i rodzaju produktów. Znaczna część działalności Obszaru Rynków Finansowych skupia się na neutralizowaniu ryzyka związanego z transakcjami zarówno na poziomie detalicznym jak i korporacyjnym. Ponadto przepływy z transakcji z klientami są zazwyczaj na kwoty i okresy nie będące bezpośrednio kwotowane i zawierane na rynku, w związku z tym jest wymagana zdolność, aby zarządzać rozbieżnościami przez stosowanie transakcji komercyjnych. Zdaniem Zarządu limity na ryzyko rynkowe są na bezpiecznym oraz relatywnie niskim poziomie w odniesieniu do skali podstawowej działalności Banku i zostały ustanowione, aby zapewnić odpowiednią zdolność oraz czas na zneutralizowanie ryzyka stóp procentowych i ryzyka walutowego, a jednocześnie umożliwić Obszarowi Rynków Finansowych aktywne zarządzanie pozycją handlową Banku generując przy tym dodatkową wartość dodaną dla organizacji. W ramach działalności Obszaru Rynków Finansowych działalność jest skupiona na kwestiach zabezpieczania ryzyka wynikającego z transakcji klientowskich oraz na roli animatora rynku co jest bezpośrednio odzwierciedlone poziomem limitów oraz celów budżetowych Obszaru Rynków Finansowych. 69 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Większy nacisk kładziony jest na animowanie rynku (market – making) niż czystą działalność handlową na własny rachunek, co znajduje odzwierciedlenie zarówno w poziomie wykorzystania limitów jak i celach budżetowych Obszaru Rynków Finansowych. Połączenie transakcji Obszaru Rynków Finansowych i pozycji przekazanych przez bank wynikających z aktywności klientów na rynku transakcji walutowych i instrumentów pochodnych tworzy ogólny profil w zakresie ryzyka stóp procentowych oraz ryzyka walutowego w portfelu handlowym banku, które podlegają zarządzaniu w ramach polityki ryzyka rynkowego i limitów operacyjnych. Obszar Rynków Finansowych podejmuje następnie decyzje, aby zamknąć te pozycje lub pozostawić otwarte zgodnie z przyjętą strategią, perspektywami rynkowymi oraz w ramach zatwierdzonych limitów. Otrzymany zwrot jest wypadkową zarządzania przepływami i animowania rynków. Agresywne pozycje nie są utrzymywane. Ryzyko stóp procentowych i transakcji walutowych Obszaru Rynków Finansowych jest zarządzane w ramach księgi handlową zgodnie z Polityką ryzyka rynkowego zatwierdzoną przez Zarząd. Systemy księgowe i systemy ryzyka zapewniają przyporządkowanie każdej pozycji do odpowiedniej księgi. Odpowiednie zespoły (deski) są odpowiedzialne za konkretny rodzaj działalności związanej z ryzykiem działalności prowadzonej przez jednostkę (stóp procentowych lub walutowe). W celu zapewnienia zbywalności pozycji w portfelu handlowym bank wprowadził kontrolę wielkości pozycji banku brutto (osobno pozycje long i short) w stosunku do całości rynku. Kontrola ta ma na celu sprawdzenie technicznych możliwości domknięcia teoretycznej otwartej pozycji w jedną stronę z pominięciem efektu nettowania pozycji. Kontrola jest wykonywana w podziale na pozycję walutową i pozycję stopy procentową. Za przeprowadzenie kontroli odpowiedzialny jest Departament Ryzyka Finansowego. O wynikach kontroli informowany jest Obszar Rynków Finansowych. W zakresie ryzyka rynkowego w portfelu bankowym wszystkie pozycje generujące ryzyko przeszacowania są przekazywane do zarządzania przez Pion Zarządzania Finansami, który ponosi odpowiedzialność za kształtowanie struktury bilansu Banku, w tym zawieranie kontraktów na rynku międzybankowym, tak by odpowiednio zarządzać ryzykiem stopy procentowej zgodnie z zatwierdzoną strategią w ramach przydzielonych limitów. Spółki zależne Banku także ograniczają narażenie na ryzyko stopy procentowej oraz ryzyko walutowe. W przypadku wystąpienia niedopasowania pomiędzy przeszacowaniem aktywów i zobowiązań spółka zawiera odpowiednie transakcje za pośrednictwem typowych rachunków bankowych prowadzonych w Banku bądź też dokonywane są transakcje pochodne z Bankiem, który od dnia zawarcia transakcji zarządza tym ryzykiem w ramach globalnego limitu Grupy Santander Bank Polska S.A., jak również mogą dokonywać z Bankiem standardowych transakcji wymiany walut. Ryzyko stopy procentowej na portfelu bankowym jest zarządzane w oparciu o następujące limity: · Limit wrażliwości wyniku odsetkowego netto (NII - wrażliwość na równoległe przesunięcie krzywej dochodowości o 100 p.b.); · Limit wrażliwości ekonomicznej wartości kapitału (MVE – wrażliwość na równoległe przesunięcie krzywej dochodowości o 100 p.b.). Wrażliwość dochodu odsetkowego(NII) oraz wartości ekonomicznej kapitału (MVE) na równoległe przesunięcie krzywych dochodowości w 2023 r. oraz w okresie porównawczym przedstawia poniższa tabela. Zaprezentowano w niej wyniki scenariuszy, w których wpływ zmian stóp procentowych na dochód odsetkowy i wartość ekonomiczną kapitału byłby negatywny. Dane w mln zł. Wrażliwość wyniku odsetkowego netto (NII) Wrażliwość ekonomiczna kapitału (MVE) Jednodniowy okres utrzymywania pozycji 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Maksymalny (342) (426) (722) (595) Średni (280) (358) (380) (488) na koniec okresu (147) (334) (644) (494) Wartość limitu (500) (900) (925) (800) W 2023 r. poziomy wykorzystania limitu ryzyka stopy procentowej dla wrażliwości wyniku odsetkowego (NII) były niższe, a dla MVE (ekonomiczna wartość kapitału) wzrosły, w porównaniu do roku 2022. Nie zaobserwowano przekroczeń limitów operacyjnych RED. Wzrost ekspozycji dla MVE był spowodowany realizacją strategii zabezpieczania wrażliwości wyniku odsetkowego, co w konsekwencji zwiększało durację portfela książki bankowej. Realizacja ww. strategii zabezpieczającej opierała się głównie na zawieraniu transakcji Cash-flow hedge oraz powiększania portfela ALCO o stałokuponowe papiery dłużne. W 2023 zwiększono limity operacyjne na wrażliwość MVE w PLN i pozycji Total. Osobno kalkulowany jest VaR w portfelu bankowym – będący złożeniem miar EaR (Earnings-at-Risk) oraz EVE VaR (wartość zagrożona ekonomicznej wartości kapitału). Główną metodą pomiaru ryzyka stopy procentowej na księdze handlowej jest metodyka VaR, mechanizm stop loss, pomiar wrażliwości PV01 oraz testy warunków skrajnych. 70 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł W zakresie pomiaru ryzyka na księdze handlowej Banku wielkość VaR jest wyznaczana dla otwartych pozycji Obszaru Rynków Finansowych metodą symulacji historycznych. W metodzie tej Bank szacuje wartość portfela dla 520 scenariuszy wygenerowanych na podstawie obserwowanych historycznie zmian parametrów rynkowych. Następnie szacowany jest VaR jako różnica pomiędzy bieżącą wyceną portfela, a wyceną ze scenariusza odpowiadającego zadanemu percentylowi rozkładu wartości historycznych portfela. Do kalkulacji miary VaR Bank stosuje 99%, jednostronny przedział ufności. Mechanizm „stop-loss” jest wykorzystywany do zarządzania ryzykiem poniesienia strat na pozycjach Obszaru Rynków Finansowych objętych zasadami wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Testy warunków skrajnych uzupełniają powyższe miary o szacunek potencjalnych strat przy wystąpieniu skrajnych warunków na rynku. Bazują one na raporcie wrażliwości i scenariuszach skrajnych ruchów stawek rynkowych, wyznaczanych na bazie scenariuszy historycznych obejmujących okresy, w których historycznie następowały znacznie wahania czynników ryzyka oraz dodatkowych scenariuszy opracowanych z wykorzystaniem założeń eksperckich. Zamieszczona poniżej tabela ilustruje miary ryzyka na koniec 2023 oraz w okresie porównawczym, dla 1-dniowego okresu utrzymywania pozycji (dane w tys. zł): Ryzyko Stopy Procentowej VAR Jednodniowy okres utrzymywania pozycji 31.12.2023 31.12.2022 Średni 7 443 5 321 Maksymalny 14 049 14 622 Minimalny 3 258 960 na koniec okresu 6 952 9 550 Limit 13 812 13 205 W 2023 r. odnotowano przekroczenia limitów typu VaR. Przekroczenia zanotowano na całkowitej mierze VaR oraz VaR ryzyka stopy procentowej na księdze handlowej Banku. Łącznie wystąpiły trzy przekroczenia w czwartym kwartale. Przekroczenia były spowodowane bieżącą działalnością operacyjną oraz aktywnością klientów Banku na instrumentach dłużnych oraz stopy procentowej, ich wielkość była niematerialna i zostały domknięte w dniu ich identyfikacji zgodnie z założeniami procesów zarządzania ryzykiem na księdze handlowej Banku. Obserwowane średnie wartości miary VaR w roku 2023 w porównaniu do roku 2022 były wyższe, czego przyczyną jest utrzymująca się w 2023 roku zwiększona zmienność obserwowanych czynników ryzyka, jak również naturalny wzrost skali działalności biznesowej Banku. W zakresie maksymalnego poziomu ryzyka rynkowego stopy procentowej na księdze handlowej Banku brak istotnych zmian w stosunku do roku poprzedniego. Ryzyko walutowe jest to niekorzystny (skutkujący stratami) wpływ zmian kursów walutowych na osiągane wyniki. Ryzyko jest zarządzane w oparciu o limit wielkości VaR otwartych pozycji walutowych Grupy w portfelu handlowym oraz dla Biura Maklerskiego, który zarządza otwartymi pozycjami związanymi z działalnością arbitrażową. Testy warunków skrajnych uzupełniają powyższą miarę o szacunek potencjalnych strat przy wystąpieniu skrajnych warunków na rynku. Wyliczane są one na podstawie ekspozycji walutowej i scenariuszy założonych skrajnych ruchów kursów walutowych, bazujących na największych wahaniach kursów. Dodatkowo do zarządzania ryzykiem poniesienia strat na pozycjach handlowych wykorzystywany jest mechanizm „stop-loss”. Zgodnie z polityką, Grupa nie utrzymuje otwartych pozycji na opcjach walutowych. Transakcje zawierane z klientami są natychmiast zamykane na rynku międzybankowym, stąd Grupa ma ograniczoną ekspozycję na ryzyko rynkowe na portfelu opcji walutowych. Otwarte pozycje walutowe w spółkach zależnych są nieistotne i nie są włączane do dziennego pomiaru ryzyka VaR. Zamieszczona poniżej tabela ilustruje miary ryzyka na koniec grudnia 2023 i 2022 roku (dane w tys. zł). Ryzyko walutowe VAR Jednodniowy okres utrzymywania pozycji 31.12.2023 31.12.2022 Średni 749 1 021 Maksymalny 2 411 2 346 Minimalny 81 68 na koniec okresu 648 1 144 Limit 3 542 3 301 W 2023 r. nie wystąpiły przekroczenia limitu VAR dla ryzyka walutowego. 71 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł W poniższych tabelach przedstawiono główne pozycje walutowe Grupy - na 31.12.2023 r. oraz w okresie porównawczym. 31.12.2023 PLN EUR CHF USD Pozostałe Razem AKTYWA Gotówka i operacje z bankami centralnymi 6 956 993 977 508 58 997 146 384 277 637 8 417 519 Należności od banków 1 280 971 7 206 043 26 333 793 695 226 798 9 533 840 Należności od klientów 132 253 696 23 411 744 2 154 107 1 592 194 108 266 159 520 007 Aktywa finansowe 63 386 625 3 223 918 0 1 074 040 0 67 684 583 Wybrane aktywa 203 878 285 34 819 213 2 239 437 3 606 313 612 701 245 155 949 PASYWA Zobowiązania wobec banków 2 489 169 1 645 426 311 19 536 2 011 4 156 453 Zobowiązania wobec klientów 166 002 155 30 893 667 1 000 857 9 500 127 1 880 550 209 277 356 Zobowiązania podporządkowane 1 118 250 1 568 093 - - - 2 686 343 Wybrane pasywa 169 609 574 34 107 186 1 001 168 9 519 663 1 882 561 216 120 152 . 31.12.2022 PLN EUR CHF USD Pozostałe Razem AKTYWA Gotówka i operacje z bankami centralnymi 8 714 371 852 099 71 968 390 655 140 929 10 170 022 Należności od banków 846 348 8 357 220 14 193 242 190 117 548 9 577 499 Należności od klientów 123 188 867 22 738 284 5 205 292 1 352 255 23 994 152 508 692 Aktywa finansowe 52 598 781 1 755 829 - 1 297 721 - 55 652 331 Wybrane aktywa 185 348 367 33 703 432 5 291 453 3 282 821 282 471 227 908 544 PASYWA Zobowiązania wobec banków 1 772 840 1 770 254 855 484 521 2 782 4 031 252 Zobowiązania wobec klientów 154 209 339 29 111 062 1 091 075 10 115 955 1 969 375 196 496 806 Zobowiązania podporządkowane 1 122 851 1 684 162 - - - 2 807 013 Wybrane pasywa 157 105 030 32 565 478 1 091 930 10 600 476 1 972 157 203 335 071 Luka pozycji walutowej w CHF wynika z nadwyżki kredytów hipotecznych w CHF nad depozytami w tej walucie, przyjętymi przez Bank. Ulega ona stopniowemu zmniejszeniu wskutek spłat portfela hipotecznego. Kredyty CHF są obecnie w przeważającej części są finansowane z wykorzystaniem transakcji CIRS. Po stronie pasywów, utrzymuje się wysoki poziom depozytów walutowych, głównie w EUR. Za aktywne zarządzanie ryzykiem ceny instrumentów kapitałowych notowanych na aktywnym rynku odpowiedzialne jest Biuro Maklerskie Santander Bank Polska S.A. funkcjonujące w ramach Pionu Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej. Źródłem powyższego ryzyka są transakcje własne Biura Maklerskiego zawierane na rynkach regulowanych (instrumenty rynku kasowego i kontrakty futures). Powyższe ryzyko jest mierzone modelem wartości zagrożonej (VaR) opartym na metodzie analizy historycznej. Proces zarządzania ryzykiem rynkowym w Biurze Maklerskim jest nadzorowany przez Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego Santander Bank Polska. Komitet odpowiada m.in. za przyznawanie limitu VaR dla Biura Maklerskiego oraz akceptację zmian w metodologii pomiaru ryzyka i nadzoruje proces zarządzania tym ryzykiem. Zamieszczona poniżej tabela ilustruje miary ryzyka w 2023 i 2022 roku (dane w tys. zł). Ryzyko instrumentów kapitałowych VAR Jednodniowy okres utrzymywania pozycji 31.12.2023 31.12.2022 Średni 379 261 Maksymalny 759 532 Minimalny 112 98 na koniec okresu 424 258 Limit 1 574 2 135 W 2023 r. nie wystąpiły przekroczenia limitu VAR dla ryzyka instrumentów kapitałowych. 72 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Reforma indeksów stóp procentowych W związku z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 2016 r. (2016/1011) oraz decyzjami ICE Benchmark Administration Limited o stopniowym wygaszaniu kalkulacji oraz publikacji wskaźników referencyjnych z rodziny LIBOR, Santander Bank Polska prowadził od 2020 do połowy 2023 roku Program IBOR, mający na celu przygotowanie Banku do zmian wynikających z tych decyzji. Program IBOR koncentrował się na wprowadzeniu do oferty produktów opartych o wskaźniki wolne od ryzyka (RFR - risk free rate), a w szczególności wskaźników zastępujących dotychczas stosowany LIBOR (głównie GBP, CHF i USD). W czwartym kwartale 2022 r., Komitet Sterujący Programu IBOR dokonał rozszerzenia zakresu prac o zmiany wynikające z rozpoczętej reformy wskaźników w Polsce. Reforma wskaźników w Polsce przyspieszyła od momentu uchwalenia ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r., poz. 1488), która w art. 85 reguluje tryb zaprzestania opracowywania wskaźnika WIBOR lub jego likwidacji. Następnie powołana została Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych w Polsce, zakładająca m.in. wprowadzenie nowego wskaźnika, którego danymi wejściowymi byłyby wyłącznie jednodniowe transakcje. 27 września 2022 r. opublikowana została Mapa Drogowa procesu zastąpienia wskaźników WIBID i WIBOR przez wskaźnik WIRON. 25 października 2023 r. założenia Mapy Drogowej zostały zmodyfikowane w zakresie przesunięcia terminu konwersji historycznego portfela umów i instrumentów z WIBOR na WIRON na koniec 2027 r. Prace w Banku realizujące założenia Narodowej Grupy Roboczej prowadzone są w ramach Projektu WIBOR przez szerokie grono ekspertów reprezentujących wszystkie linie biznesowe Banku, wspieranych przez ekspertów z renomowanych firm doradczych, pod nadzorem Komitetu Sterującego w skład którego wchodzą członkowie Zarządu oraz kadra najwyższego szczebla. Bank prowadzi prace, aby wprowadzić do oferty produkty oparte o wskaźnik WIRON zgodnie z założeniami Mapy Drogowej. Prace w Santander Bank Polska S.A. są skoordynowane z przygotowaniami trwającym zarówno w spółkach zależnych jak i na poziomie całej Grupy Banco Santander. Poniżej dane dotyczące podziału aktywów i zobowiązań Grupy Santander Bank Polska S.A. wg stanu na 31.12.2023 r. oraz w okresie porównawczym: 31.12.2023 Wartość nominalna Aktywa i zobowiązania oparte o PLN WIBOR Aktywa Zobowiązania Gotówka i operacje z bankami centralnymi - - Należności/depozyty od banków 100 000 1 707 791 Należności od /depozyty klientów 76 253 292 11 638 718 Należności/zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 846 300 111 200 Instrumenty dłużne / Emisje 18 366 000 7 486 000 Należności/zobowiązania leasingowe 3 468 440 - Łącznie wartość bilansowa brutto aktywów i pasywów opartych o PLN WIBOR 99 034 032 20 943 709 Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu (nominał) 437 292 000 387 549 000 Zabezpieczające Instrumenty pochodne (nominał) 11 383 000 30 102 000 . 31.12.2022 Wartość nominalna Aktywa i zobowiązania oparte o PLN WIBOR Aktywa Zobowiązania Gotówka i operacje z bankami centralnymi - - Pożyczki i kredyty bankowe - 163 Należności/depozyty od banków - 1 575 943 Należności od /depozyty klientów 75 243 461 9 940 661 Należności/zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 380 200 240 000 Instrumenty dłużne / Emisje 19 192 143 2 220 543 Należności/zobowiązania leasingowe 3 407 068 - Łącznie wartość bilansowa brutto aktywów i pasywów opartych o PLN WIBOR 98 222 872 13 977 310 Instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu (nominał) 291 114 000 279 756 000 Zabezpieczające Instrumenty pochodne (nominał) 15 557 000 10 591 000 W związku z reformą IBOR oraz WIBOR, Grupa jest narażona na następujące rodzaje ryzyka: Ryzyko prowadzenia działalności: Przejście na alternatywne wskaźniki referencyjne może prowadzić do ryzyka nadużyć lub niewłaściwego postępowania wobec klientów, skutkującego skargami ze strony klientów, karami lub utratą reputacji. Możliwe zagrożenia to: ryzyko wprowadzenia klientów w błąd, 73 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł ryzyko nadużyć na rynku (w tym wykorzystywanie informacji poufnych i manipulacje na rynku), ryzyko praktyk antykonkurencyjnych, zarówno w czasie przejścia jak i po nim (np. zmowa i wymiana informacji) oraz ryzyko spowodowane konfliktem interesów. Grupa posiada silne struktury zarządzania procesem przejścia, aby ograniczyć wskazane wyżej ryzyka. Ryzyko cenowe: Przejście na alternatywne wskaźniki referencyjne oraz zaprzestanie stosowania obecnych wskaźników referencyjnych stóp procentowych może wpływać na mechanizmy cenowe stosowane przez Grupę w odniesieniu do niektórych transakcji, w tym w szczególności w odniesieniu do kredytów hipotecznych. Dla niektórych instrumentów finansowych konieczne będzie opracowanie nowych modeli ustalania cen. Ryzyko związane z podstawą stopy procentowej: Ryzyko to składa się z dwóch komponentów: – jeżeli dwustronne negocjacje z kontrahentami Grupy nie zakończą się powodzeniem przed zaprzestaniem obowiązywania stopy IBOR, zachodzi znacząca niepewność co do przyszłej stopy procentowej. Taka sytuacja prowadzi do dodatkowego ryzyka stopy procentowej, które nie zostało uwzględnione w czasie zawierania umów i nie jest przedmiotem naszej strategii zarządzania ryzykiem stopy procentowej. Przykładowo, w niektórych przypadkach postanowienia dotyczące stosowania innych wskaźników w umowach, w których stosowana jest stawka IBOR, może spowodować, że przez pozostały okres utrzymywana będzie stała stopa procentowa na poziomie ostatniej stawki IBOR Grupa ściśle współpracuje ze wszystkimi kontrahentami, aby uniknąć takiej sytuacji, jeżeli jednak ma ona miejsce, polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej stosowana w Grupie będzie standardowo stosowana i może spowodować likwidację swapów stóp procentowych lub zawarcie nowych transakcji swapowych, aby utrzymać połączenie zmiennych i stałych stóp procentowych dla posiadanego długu. – ryzyko stopy procentowej może również zachodzić w sytuacji, gdy przejście na alternatywne wskaźniki referencyjne dla instrumentów utrzymywanych w celu zarządzania ryzykiem stopy procentowej związanym z instrumentem niepochodnym nastąpi w różnych momentach. Ryzyko to może również wystąpić w przypadku przejścia na inne wskaźniki dla transakcji pochodnych typu back-to-back w różnych momentach. Grupa będzie monitorować, czy zarządzanie ryzykiem, o którym mowa powyżej, odbywa się zgodnie ze stosowanymi zasadami zarządzania ryzykiem, dopuszczającymi na tymczasowy, nieprzekraczający 12 miesięcy brak dopasowania podstawy swapów stóp procentowych, jeżeli jest ona wymagana. Rachunkowość zabezpieczeń: Jeżeli przejście na alternatywne wskaźniki referencyjne dla niektórych umów nie pozwoli na zastosowanie zwolnień przewidzianych przez zmiany w ramach Etapu 2, wówczas skutkiem może być rozwiązanie powiązania zabezpieczającego, a w konsekwencji zwiększona zmienność w rachunku zysków i strat. Tak może się stać, jeżeli nowo wyznaczone powiązania zabezpieczające nie będą w pełni efektywne lub jeżeli niepochodne instrumenty finansowe zostaną zmienione lub usunięte ze sprawozdania finansowego. Bank nie zdecydował o zmianie istniejących powiązań zabezpieczających w których występuje wskaźnik WIBOR. W związku jednak z oczekiwanym zastąpieniem wskaźnika Bank identyfikuje, że powiązania zabezpieczające, w których występuje ten wskaźnik mogą być narażone na wyżej opisane ryzyko związane z efektywnością powiązania. W przypadku umów kredytowych odnoszących się do stawki LIBOR CHF Bank przeszedł na wskaźniki RFR zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, a w przypadku instrumentów pochodnych, które zabezpieczają ten portfel, stawka LIBOR CHF zmieni się zgodnie ze standardem ISDA Protocol. W oparciu o przeprowadzony test efektywności bazujący na nowych stawkach dla CHF -zarówno dla portfela kredytowego jak i instrumentu zabezpieczającego – Bank ocenił, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo spełnienia wymogu efektywności ustanowionych relacji hedgingowych w przyszłości. W związku z powyższym, w przypadku strategii zabezpieczających portfel kredytowy w CHF, Bank zdecydował o kontynuacji ustanowionych relacji zabezpieczających w oparciu o istniejące instrumenty. Ryzyko postępowania sądowego: W przypadku braku porozumienia w sprawie wdrożenia reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej dla obowiązujących umów (np. z powodu różnych interpretacji obowiązujących postanowień dotyczących stosowania innych wskaźników) zachodzi ryzyko postępowania sądowego i przeciągających się sporów z kontrahentami, które mogą skutkować dodatkowymi kosztami, np. kosztami obsługi prawnej. Grupa ściśle współpracuje ze wszystkimi kontrahentami, aby uniknąć takiej sytuacji. Ryzyko regulacyjne: Modele i metody regulacyjne są obecnie aktualizowane (np. aby uwzględnić nowe dane rynkowe). Zachodzi ryzyko, że pełna aktualizacja, testy oraz akceptacja modeli przez organy regulacyjne nie nastąpią w terminie. 74 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Ryzyko operacyjne: Aktualizujemy nasze systemy IT, aby w pełni zarządzać przejściem na alternatywne wskaźniki referencyjne. Zachodzi ryzyko, że tego rodzaju aktualizacje nie zostaną zrealizowane w wymaganym terminie, skutkując koniecznością przeprowadzania dodatkowych procedur manualnych wiążących się z ryzykiem operacyjnym. Ryzyko płynności Wstęp Ryzyko płynności jest definiowane jako ryzyko nie wywiązania się z bezwarunkowych i warunkowych zobowiązań wobec klientów i kontrahentów w wyniku niedopasowania przepływów finansowych. Działalność i strategie związane z ryzykiem płynności podlegają bezpośredniemu nadzorowi przez Komitet Ryzyka Rynkowego i Inwestycyjnego i są realizowane w oparciu o ramy określone w zatwierdzonej przez Zarząd i Radę Nadzorczą polityce zarządzania ryzykiem płynności. Struktura i organizacja zarządzania ryzykiem Polityka zarządzania ryzykiem płynności Grupy Santander Bank Polska S.A. ma na celu: · zapewnienie zdolności do finansowania aktywów i terminowego wykonania bieżących i przyszłych zobowiązań po ekonomicznej cenie; · zarządzanie terminowym niedopasowaniem strumieni przepływów wynikających z aktywów i zobowiązań, w tym niedopasowaniem przepływów pieniężnych w ujęciu śróddziennym, w warunkach normalnych oraz w warunkach stresowych; · ustalenie poziomu – poprzez szereg limitów wewnętrznych – podejmowanego ryzyka płynności; · zapewnienie właściwej organizacji procesu zarządzania płynnością w całej Grupie Santander Bank Polska; · odpowiednie przygotowanie organizacji na przypadek wystąpienia negatywnych czynników zewnętrznych i wewnętrznych; · zapewnienie zgodności z obowiązującymi wymaganiami nadzorczymi zarówno jakościowymi, jak i ilościowymi. Generalną zasadą przyjętą przez Grupę Santander Bank Polska S.A. w procesie zarządzania płynnością jest to, że wszystkie oczekiwane wypływy, które wystąpią w ciągu 1 miesiąca związane z lokatami, środkami bieżącymi, uruchomieniami kredytów, realizacją gwarancji, rozliczeniami do realizacji, muszą mieć co najmniej pełne pokrycie przez przewidywane wpływy lub dostępne aktywa łatwo zbywalne (HQLA – High Quality Liquid Assets), przy założeniu normalnych lub przewidywalnych warunków funkcjonowania Grupy. Zasadniczo do aktywów łatwo zbywalnych (HQLA) są zaliczane: gotówka znajdująca się w kasach Banku, nadwyżka środków na rachunku nostro w Narodowym Banku Polskim ponad wymagany poziom rezerwy obowiązkowej oraz papiery wartościowe, które mogą być sprzedane lub zastawione w ramach transakcji repo lub kredytu lombardowego w NBP. Na 31.12.2023 r. wysokość bufora aktywów łatwo zbywalnych wynosiła 78,3 mld zł dla Banku oraz 82,9 mld zł dla Grupy. Polityka ta ma na celu również zapewnienie odpowiedniej struktury finansowania rosnącej skali działalności Grupy przez zachowanie na zdefiniowanym poziomie wskaźników płynności strukturalnej. Grupa stosuje szereg dodatkowych limitów i poziomów obserwacyjnych nałożonych m.in. na: · wskaźnik kredytów udzielonych do depozytów; · wskaźniki uzależnienia od finansowania na rynku hurtowym - służące do oceny koncentracji finansowania walutowego pozyskiwanego z rynku hurtowego; · miary koncentracji finansowania depozytowego; · poziom aktywów zastawianych; · wskaźniki wymagane w ramach CRD IV/CRR – LCR i NSFR; · czas przetrwania w warunkach skrajnych; · poziom bufora aktywów łatwo zbywalnych; · poziom bufora aktywów możliwych do upłynnienia w horyzoncie śród-dziennym. W procesie ustalania wewnętrznych limitów ryzyka płynności, w tym limitów wchodzących w skład deklaracji akceptowanego poziomu ryzyka, Bank uwzględnia zarówno historyczne poziomy wybranych miar płynności jak i ich przyszłe poziomy szacowane na podstawie planu finansowego. Bank kalibrując limity bierze ponadto pod uwagę wyniki testów warunków skrajnych. Grupa Santander Bank Polska S.A. nie rzadziej niż raz w roku przeprowadza Proces Wewnętrznej Oceny Adekwatności Płynności (ILAAP), którego celem jest zapewnienie, że Grupa w skuteczny sposób kontroluje oraz zarządza ryzykiem płynności. W szczególności: 75 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł · zapewnia, że Grupa Santander Bank Polska S.A. utrzymuje wystarczającą zdolność do realizowania swoich zobowiązań w dacie ich wymagalności; · dokonuje przeglądu kluczowych czynników ryzyka płynności oraz zapewnia, że testy warunków skrajnych odzwierciedlają te czynniki oraz że są w odpowiedni sposób kontrolowane; · odzwierciedla zarówno proces zarządzania ryzykiem płynności jak i proces nadzoru; · przeprowadza ocenę zdolności pozyskiwania płynności. Wyniki ILAAP podlegają akceptacji przez Zarząd i Radę Nadzorczą stanowiąc tym samym potwierdzenie w adekwatności poziomu płynności Grupy Santander Bank Polska S.A. w zakresie poziomu aktywów płynnych, ostrożnościowego profilu finansowania oraz funkcjonujących w Grupie mechanizmów zarządzania i kontroli ryzyka płynności. Identyfikacja i pomiar ryzyka Odpowiedzialność za identyfikację i pomiar ryzyka płynności spoczywa na Pionie Zarządzania Ryzykiem, w ramach którego funkcjonuje Departament Ryzyka Finansowego. Departament odpowiada za opracowanie polityk zarządzania ryzykiem płynności, wykonywanie testów warunków skrajnych oraz bieżący pomiar i raportowanie ryzyka. Płynność jest mierzona za pomocą modyfikowanej (urealnionej) luki płynności, która jest konstruowana oddzielnie dla pozycji złotowych i w walutach obcych. Raportowane przyszłe przepływy kontraktowe podlegają modyfikacji opartej na badaniach statystycznych zachowania bazy depozytowej i portfela kredytowego oraz ocenie płynności produktów / rynku - w kontekście możliwości upłynnienia papierów wartościowych Skarbu Państwa poprzez ich sprzedaż lub zastawienie w transakcjach repo na rynku lub z wykorzystaniem instrumentów wsparcia płynności w NBP, a także możliwości rolowania finansowania pozyskiwanego z rynku hurtowego. Bank w pomiarze ryzyka płynności analizuje ponadto skalę wypływów płynności wynikających z potencjalnej konieczności uzupełnienia depozytów zabezpieczających z tytułu wyceny transakcji na rynku instrumentów pochodnych oraz uzupełnienia zabezpieczeń w zabezpieczonych transakcjach dot. finansowania, m.in. na skutek obniżenia oceny kredytowej Banku. Równolegle pomiar płynności dokonywany był zgodnie z wymaganiami określonymi w pakiecie CRDIV / CRR oraz w związanych z w/w pakietem aktach wykonawczych. W celu bardziej precyzyjnego określenia profilu ryzyka Grupa przeprowadza testy warunków skrajnych w 8 scenariuszach: · scenariusz bazowy, zakładający brak odnawialności finansowania z rynku hurtowego; · kryzys idiosynkratyczny (specyficzny dla Banku); · lokalny kryzys systemowy; · globalny kryzys systemowy; · scenariusz połączony (połączenie scenariuszy kryzysu idiosynkratycznego i lokalnego oraz globalnego kryzysu systemowego); · scenariusz dotyczący przyspieszonego wycofania depozytów w ciągu jednego miesiąca (1M); · scenariusz zakładający przyspieszone wycofanie depozytów poprzez kanały elektroniczne. Dla każdego z powyższych scenariuszy Bank szacuje minimalny okres w jakim pozostanie płynny (survival horizon) i dla wybranych scenariuszy Bank nakłada limity na czas przetrwania. W skład apetytu na ryzyko płynności wchodzi z kolei limit określony jako minimalny okres przetrwania w najgorszym spośród trzech scenariuszy: idiosynkratycznym, lokalnym systemowym oraz globalnym systemowym. Dodatkowo Bank przeprowadza testy warunków skrajnych w zakresie ryzyka płynności śróddziennej oraz odwrócone testy warunków skrajnych. Raportowanie ryzyka Odpowiedzialność za raportowanie ryzyka płynności spoczywa na Pionie Zarządzania Ryzykiem, w ramach którego funkcjonuje Departament Ryzyka Finansowego. Wyniki pomiaru ryzyka płynności są przekazywane przez Departament Ryzyka Finansowego do osób odpowiedzialnych za operacyjne zarządzanie płynnością Banku oraz do osób odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem płynności w cyklu dziennym (informacje dotyczące płynności śróddziennej oraz dot. płynności bieżącej z uwzględnieniem miar dot. finansowania walutowego oraz LCR) a także do wyższej kadry zarządzającej w cyklu miesięcznym (pozostałe miary płynnościowe, w tym miary nadzorcze). Informacje w zakresie zabezpieczania i ograniczania ryzyka Odpowiedzialność za nadzorowanie procesu zarządzania ryzykiem płynności spoczywa na Komitecie ds. Zarządzania Aktywami i Pasywami (ALCO), który pełni też funkcję doradczą dla Zarządu. ALCO przygotowuje strategie zarządzania oraz rekomenduje Zarządowi 76 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł podejmowanie odpowiednich działań w zakresie strategicznego zarządzania płynnością, w tym w zakresie strategii finansowania działalności Banku. Codzienne zarządzanie ryzykiem płynności jest delegowane do Pionu Zarządzania Finansami, w ramach którego funkcjonuje Departament Zarządzania Aktywami i Pasywami odpowiedzialny za opracowanie i aktualizację odpowiednich strategii zarządzania płynnością. W przypadku wystąpienia niespodziewanych trudności płynnościowych - spowodowanych czynnikami zewnętrznymi lub wewnętrznymi - Bank posiada opracowany i zatwierdzony przez Zarząd oraz Radę Nadzorczą - plan awaryjny płynności uzupełniony testami warunków skrajnych, w którym uwzględniono scenariusze skrajne o różnorodnej charakterystyce, i który umożliwiających adekwatną i skuteczną reakcję na nieoczekiwane zewnętrzne i wewnętrzne zaburzenia płynności poprzez: · identyfikację symptomów wskazujących na zagrożenie dla płynności Banku – poprzez zestaw na bieżąco monitorowanych wskaźników wczesnego ostrzegania, w tym wskaźników dotyczących płynności śróddziennej; · efektywne zarządzanie płynnością / finansowaniem – z wykorzystaniem zestawu potencjalnych działań naprawczych oraz struktury zarządczej dopasowanych do charakteru sytuacji skrajnej; · komunikację z klientami, kluczowymi kontrahentami rynkowymi, akcjonariuszami oraz organami nadzoru. W 2023 r. Grupa Santander Bank Polska S.A. koncentrowała się na utrzymywaniu optymalnej struktury finansowania. Spadek, a następnie stabilizacja poziomu rynkowych stóp procentowych oraz wzrost nadwyżek płynności na rynku spowodowały zmniejszenie konkurencji o depozyty klientowskie w sektorze bankowym. Na koniec grudnia 2023 r. relacja kredytów do depozytów wyniosła 72% w stosunku do 78% na koniec grudnia 2022, podczas gdy wskaźnik pokrycia wypływów netto w ujęciu skonsolidowanym wynosił 218%, w stosunku do 177% w roku poprzednim. W 2023 r. oraz w okresie porównawczym wszystkie kluczowe miary nadzorcze dla Banku i Grupy były utrzymywane na wymaganym poziomie. W poniższych tabelach przedstawiono skumulowaną lukę płynności skonsolidowanym dla Grupy Santander Bank Polska S.A. wg stanu na dzień 31.12.2023 r. oraz w okresie porównawczym (zaprezentowano kwoty nominalne). 31.12.2023 A'vista do 1 miesiąca od 1 do 3 miesięcy od 3 do 6 miesięcy od 6 do 12 miesięcy od 1 do 2 lat od 2 do 5 lat powyżej 5 lat Aktywa 25 853 559 26 241 402 18 302 791 14 403 726 17 779 912 37 804 180 62 841 283 64 293 501 Pasywa 146 588 595 28 296 845 25 946 462 9 755 926 5 496 759 5 839 626 3 407 570 165 547 w tym: - Transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 273 388 - - - - - - - Zobowiązania wobec banków 2 547 232 317 989 373 215 280 332 239 671 - 329 787 - - Zobowiązania wobec klientów 144 041 364 27 705 468 25 245 227 7 244 800 3 862 891 454 570 447 174 5 047 - Emisje własne - - 300 000 2 193 505 1 319 678 4 924 215 373 203 - - Zobowiązania podporządkowane - - - - - 434 800 2 217 871 - - Zobowiązania z tytułu leasingu - - 28 020 37 289 74 518 26 041 39 535 160 500 Kontraktowa luka płynności (120 735 036) (2 055 443) (7 643 670) 4 647 800 12 283 154 31 964 553 59 433 713 64 127 954 Skumulowana kontraktowa luka płynności (120 735 036) (122 790 479) (130 434 149) (125 786 349) (113 503 195) (81 538 642) (22 104 929) 42 023 025 Instrumenty pochodne netto - ( 39 544) 144 - ( 12 104) ( 1 380) - - Instrumenty pochodne brutto -aktywa - 49 599 214 27 566 261 12 162 859 19 351 556 9 434 776 16 601 989 8 469 903 Instrumenty pochodne brutto-zobowiązania - 49 811 994 27 331 996 12 173 600 19 283 786 9 817 275 17 084 146 8 512 279 Pozycje pozabilansowe łącznie 48 805 527 6 070 637 1 070 736 491 057 411 334 493 731 423 367 23 -gwarancje 15 162 702 - - - - - - - -linie kredytowe 7 482 642 6 028 728 618 372 185 372 - - - - * Pozostałe zobowiązania finansowe w zdecydowanej większości mieszczą się w przedziale do 1 miesiąca 77 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2022 A'vista do 1 miesiąca od 1 do 3 miesięcy od 3 do 6 miesięcy od 6 do 12 miesięcy od 1 do 2 lat od 2 do 5 lat powyżej 5 lat Aktywa 26 613 991 27 191 485 14 202 321 13 117 762 16 076 998 32 302 651 58 286 412 62 198 288 Pasywa 141 288 511 30 948 808 18 128 230 8 262 517 9 373 253 1 314 793 4 651 381 1 161 048 w tym: - Transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 2 321 943 - - - - - - - Zobowiązania wobec banków 1 451 088 212 413 446 985 932 270 250 107 10 718 847 545 21 438 - Zobowiązania wobec klientów 139 837 423 28 401 839 15 153 945 6 934 255 5 273 002 498 091 200 331 14 401 - Emisje własne - - 2 494 950 355 000 3 767 425 687 305 1 753 695 - - Zobowiązania podporządkowane - - - - - - 1 674 763 1 100 000 - Zobowiązania z tytułu leasingu 12 613 32 350 40 992 82 719 118 679 175 047 25 209 Kontraktowa luka płynności (114 674 520) (3 757 323) (3 925 909) 4 855 245 6 703 745 30 987 858 53 635 031 61 037 340 Skumulowana kontraktowa luka płynności (114 674 520) (118 431 843) (122 357 752) (117 502 507) (110 798 762) (79 810 904) (26 175 873) 34 861 467 Instrumenty pochodne netto - - - - - ( 42 977) - - Instrumenty pochodne brutto -aktywa - 36 452 294 29 466 643 10 400 935 18 702 881 9 441 447 12 127 523 1 810 158 Instrumenty pochodne brutto-zobowiązania - 36 598 911 29 271 988 10 599 954 18 227 043 9 464 541 13 039 363 1 930 353 Pozycje pozabilansowe łącznie 38 157 484 4 509 876 1 004 214 414 385 372 736 159 911 40 150 6 123 -gwarancje 9 859 769 - - - - - - - -linie kredytowe 7 218 463 4 469 240 768 774 206 511 - - - - * Pozostałe zobowiązania finansowe w zdecydowanej większości mieszczą się w przedziale do 1 miesiąca Poniższe tabele prezentują analizę zapadalności zobowiązań i należności finansowych w ujęciu skonsolidowanym dla Grupy Santander Bank Polska S.A. wg stanu na dzień 31.12.2023 r. oraz w okresie porównawczym (niezdyskontowane przepływy pieniężne - kapitał i odsetki). 78 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2023 A'vista do 1 miesiąca od 1 do 3 miesięcy od 3 do 6 miesięcy od 6 do 12 miesięcy od 1 do 2 lat od 2 do 5 lat powyżej 5 lat Aktywa 25 859 491 27 065 734 20 170 293 17 651 785 22 821 916 46 019 722 79 120 752 95 921 595 Pasywa 146 820 538 28 628 049 26 417 667 10 334 648 6 003 299 6 358 466 3 700 364 165 619 w tym: - Transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 273 607 - - - - - - - Zobowiązania wobec banków 2 547 370 318 701 373 417 280 791 239 671 - 329 787 - - Zobowiązania wobec klientów 144 273 167 28 021 217 25 656 525 7 465 300 4 017 453 511 197 481 264 5 119 - Emisje własne - 14 305 326 301 2 480 703 1 573 215 5 228 720 381 915 - - Zobowiązania podporządkowane - - 29 714 65 887 89 283 578 804 2 450 182 - - Zobowiązania z tytułu leasingu - 220 31 710 41 967 83 677 39 745 57 215 160 500 Kontraktowa luka płynności (120 961 047) (1 562 316) (6 247 374) 7 317 137 16 818 617 39 661 255 75 420 388 95 755 976 Skumulowana kontraktowa luka płynności (120 961 047) (122 523 363) (128 770 737) (121 453 600) (104 634 983) (64 973 727) 10 446 661 106 202 638 Instrumenty pochodne netto - ( 84 187) ( 271 635) ( 318 517) 350 248 377 635 757 415 60 432 Instrumenty pochodne brutto-aktywa - 49 733 151 27 825 283 12 632 545 20 028 924 10 439 209 18 317 289 10 148 472 Instrumenty pochodne brutto -zobowiązania - 49 933 324 27 564 041 12 647 854 19 939 607 10 770 508 18 717 522 10 166 980 Pozycje pozabilansowe 48 805 527 6 070 637 1 070 736 491 057 411 334 493 731 423 367 23 -gwarancje 15 162 702 - - - - - - - -linie kredytowe 7 482 642 6 028 728 618 372 185 372 - - - - * Pozostałe zobowiązania finansowe w zdecydowanej większości mieszczą się w przedziale do 1 miesiąca 79 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2022 A'vista do 1 miesiąca od 1 do 3 miesięcy od 3 do 6 miesięcy od 6 do 12 miesięcy od 1 do 2 lat od 2 do 5 lat powyżej 5 lat Aktywa 26 619 809 28 090 617 15 142 425 17 155 034 21 671 680 41 048 962 74 927 737 103 366 142 Pasywa 141 017 039 31 154 463 17 060 216 9 949 690 9 869 578 1 714 829 5 249 415 1 191 970 w tym: - - - - - - - - - Transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 2 326 346 - - - - - - - Zobowiązania wobec banków 1 457 423 213 396 442 016 951 076 271 144 46 190 914 240 21 438 - Zobowiązania wobec klientów 139 559 616 28 596 078 14 007 662 8 462 467 5 540 454 517 319 231 259 22 513 - Emisje własne - 6 953 2 555 855 426 446 3 873 806 842 672 1 853 474 - - Zobowiązania podporządkowane - - 22 928 69 409 105 744 202 040 2 103 208 1 139 705 - Zobowiązania z tytułu leasingu - 11 690 31 755 40 292 78 430 106 608 147 234 8 314 Kontraktowa luka płynności (114 397 230) (3 063 846) (1 917 791) 7 205 344 11 802 102 39 334 133 69 678 322 102 174 172 Skumulowana kontraktowa luka płynności (114 397 230) (117 461 076) (119 378 867) (112 173 523) (100 371 421) (61 037 288) 8 641 034 110 815 206 Instrumenty pochodne netto - 74 525 ( 477 160) ( 416 055) ( 809 504) ( 605 853) ( 99 861) ( 35 707) Instrumenty pochodne brutto-aktywa - 36 556 270 29 205 967 10 406 706 18 320 239 9 668 142 13 012 746 1 975 034 Instrumenty pochodne brutto -zobowiązania - 36 672 128 29 448 571 10 891 004 18 754 061 10 048 887 13 770 409 2 073 586 Pozycje pozabilansowe 38 157 484 4 509 876 1 004 214 414 385 372 736 159 911 40 150 6 123 -gwarancje 9 859 769 - - - - - - - -linie kredytowe 7 218 463 4 469 240 768 774 206 511 - - - - * Pozostałe zobowiązania finansowe w zdecydowanej większości mieszczą się w przedziale do 1 miesiąca W tabelach powyżej, w ramach analizy luki płynności nie uwzględniono efektu niepewności związanego z przepływami dotyczącymi kredytów hipotecznych indeksowanych kursem CHF. Z uwagi na opisane w nocie 48 ryzyka, przepływy pieniężne mogą wystąpić w terminach, walutach i kwotach innych niż aktualnie jest to zawarte w kontraktach. W ocenie banku nie spowoduje to jednak problemów związanych z dotrzymaniem obowiązujących bank regulacji płynnościowych. Grupa w ograniczonym stopniu finansuje swoją działalność wykorzystując instrumenty o charakterze zabezpieczonym, tym niemniej na podstawie istniejących zapisów w umowach potencjalna maksymalna kwota dodatkowego zabezpieczenia z tytułu w/w instrumentów w przypadku obniżki ratingu o trzy poziomy wyniosłaby 45 mln zł. Jednocześnie należy podkreślić, że w/w potencjalne zobowiązanie nie ma charakteru bezwarunkowego i jego ostateczna wysokość byłaby zależna od wyniku negocjacji pomiędzy Bankiem a jego kontrahentami w w/w transakcjach. 5. Zarządzanie kapitałem Wprowadzenie Polityką Grupy Santander Bank Polska S.A. jest utrzymywanie poziomu kapitału adekwatnego do rodzaju i skali prowadzonej działalności oraz do poziomu ponoszonego ryzyka. Poziom funduszy własnych wymaganych do zapewnienia bezpiecznej działalności Banku i Grupy Santander Bank Polska S.A. oraz wymogów kapitałowych szacowanych na nieoczekiwane straty jest wyznaczany zgodnie z: · Przepisami tzw. pakietu CRD IV/CRR, który składa się z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26.06.2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (zwanego dalej CRR) oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE 80 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł (zwanej dalej Dyrektywa CDR IV), które weszły w życie 1.01.2014 r. decyzją Parlamentu Europejskiego i Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA). · Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, wskaźnika stabilnego finansowania netto, wymogów w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rynkowego, ekspozycji wobec kontrahentów centralnych, ekspozycji wobec przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, dużych ekspozycji, wymogów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji, a także rozporządzenie (UE) nr 648/2012 · Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/630 z dnia 17 kwietnia 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do minimalnego pokrycia strat z tytułu ekspozycji nieobsługiwanych; · Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/873 z dnia 24 czerwca 2020 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i (UE) 2019/876 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19 · Wymogi te uwzględniają rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie stosowania opcji narodowych oraz wyższą wagę ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach, w tym: nieruchomościach mieszkalnych, w przypadku których wysokość raty kapitałowej lub odsetkowej uzależniona jest od zmian kursu waluty lub walut innych niż waluty przychodów osiąganych przez dłużnika, gdzie przypisuje się wagę ryzyka równą 150% oraz lokalach biurowych lub innych nieruchomościach komercyjnych, usytuowanych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie przypisuje się wagę ryzyka równą 100%, z wyjątkiem nieruchomości komercyjnych służących prowadzeniu przez kredytobiorcę własnej działalności gospodarczej i nieprzynoszących dochodu generowanego przez czynsz lub zyski z ich sprzedaży, którym przypisuje się wagę ryzyka 50%. · Ustawą z dnia 05.08.2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (zwanej dalej Ustawą o nadzorze makroostrożnościowym) implementującą do polskiego prawa regulacje Dyrektywy CDR IV m.in. w zakresie utrzymywania przez banki dodatkowych buforów kapitałowych. · Zaleceniami Komisji Nadzoru Finansowego dotyczących dodatkowego wymogu kapitałowego związanego z portfelem walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych. Zarząd Banku odpowiada za całość procesów zarządzania kapitałem, szacowania i utrzymywania kapitału, w tym za procesy związane z oceną adekwatności kapitału w różnych warunkach ekonomicznych (łącznie z oceną wyników testów warunków skrajnych) oraz ich wpływu na poziom kapitału wewnętrznego, regulacyjnego i współczynniki kapitałowe. Rada Nadzorcza Banku sprawuje ogólny nadzór nad procesami szacowania kapitału wewnętrznego. Zarząd Banku delegował uprawnienia do bieżącego zarządzania kapitałem do Komitetu Kapitałowego, który na bieżąco dokonuje oceny adekwatności kapitałowej Banku i Grupy Santander Bank Polska S.A. (również w warunkach skrajnych), monitoruje wielkość posiadanego oraz wymaganego kapitału, a także inicjuje działania mające wpływ na poziom funduszy własnych (np. rekomendując wysokość wypłaty dywidendy). Komitet Kapitałowy jest pierwszym organem w Banku określającym politykę kapitałową, zasady zarządzania kapitałem i zasady wewnętrznej oceny adekwatności kapitałowej. Wszelkie decyzje dotyczące poziomu utrzymywanego kapitału (podniesienia lub uwolnienia kapitału) są ostatecznie podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem oraz Statutem Banku przez odpowiednie statutowe organy Banku. Zgodnie ze strategią informacyjną Banku szczegółowe informacje na temat poziomu funduszy własnych oraz wymagań kapitałowych zamieszczone są w odrębnym raporcie dotyczącym adekwatności kapitałowej Grupy Santander Bank Polska na dzień 31.12.2023 r. W 2023 roku Bank i Grupa Santander Bank Polska S.A. spełniały wszystkie wymogi nadzorcze w zakresie zarządzania kapitałem. Dnia 12.12.2017 r. Parlament Europejski i Rada UE przyjęli Rozporządzenie nr 2017/2395 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do rozwiązań przejściowych dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9. Niniejsze rozporządzenie weszło w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i znajduje zastosowanie od dnia 1.01.2018r. Grupa Santander Bank Polska, po analizie wymogów Rozporządzenia nr 2017/2395, zdecydowała o zastosowaniu przepisów przejściowych przewidzianych przez niniejsze rozporządzenie, co oznacza, że na potrzeby oceny adekwatności kapitałowej Grupy Santander Bank Polska S.A. nieuwzględniany jest pełen wpływ wdrożenia MSSF 9. Od czerwca 2020 r. Grupa Santander Bank Polska stosuje zaktualizowane zasady rozwiązań przejściowych związanych z MSSF 9 zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/873 z dnia 24 czerwca 2020 r. Na podstawie zmian wynikających z wyżej wymienionego Rozporządzenia i art. 473a ust. 7a od czerwca 2020 r. Grupa stosuje odstępstwo w postaci przypisania wagi ryzyka równej 100% do wartości korekty uwzględnionej w funduszach własnych. Całkowite fundusze własne Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. na dzień 31 grudnia 2023 roku są wyższe o 120 310 tys. zł od całkowitych funduszy własnych Grupy gdyby nie stosowano rozwiązań przejściowych dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9. Łączny współczynnik kapitałowy Grupy jest wyższy o 8 bps od łącznego współczynnika kapitałowego gdyby nie stosowano rozwiązań przejściowych dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9. 81 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Współczynnik Tier I Grupy jest wyższy o 8 bps od współczynnika Tier I gdyby nie stosowano rozwiązań przejściowych dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9. Grupa Santander Bank Polska S.A. dokonała ujawnienia funduszy własnych, aktywów ważonych ryzykiem, współczynników kapitałowych, jak również wskaźnika dźwigni, zarówno z zastosowaniem, jak i bez zastosowania rozwiązań przejściowych wynikających z artykułu 473a Rozporządzenia (UE) nr 575/2013 Szczegółowe informacje znajdują się w Raporcie „Informacja w zakresie adekwatności kapitałowej Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. na dzień 31 grudnia 2023 roku” (Rozdział III pkt 3. Rozwiązania przejściowe w zakresie łagodzenia skutków wprowadzenia MSSF 9 względem funduszy własnych). Polityka kapitałowa Na dzień 31.12.2023 r. minimalne poziomy współczynników kapitałowych, respektujące przepisy rozporządzenia CRR i Ustawy o nadzorze makroostrożnościowym oraz zalecenia nadzorcze dot. domiarów w ramach filaru II, na poziomie Santander Bank Polska S.A., wynoszą: · 9,87% dla współczynnika kapitału Tier I, · 11,87% dla całkowitego współczynnika kapitałowego; · natomiast dla Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. są na poziomie: · 9,880% dla współczynnika kapitału Tier I, · 11,883% dla całkowitego współczynnika kapitałowego. W celu zmniejszenia ryzyka ograniczenia dostępności kredytu w gospodarce (credit-crunch) wskutek pandemii COVID-19 Minister Finansów, w oparciu o rekomendację Komitetu Stabilności Finansowej, wydał w dniu 18 marca 2020 r. rozporządzenie zwalniające banki z utrzymywania bufora ryzyka systemowego, który wynosił 3%. Decyzja ta ma umożliwić bankom wykorzystanie uwolnionych z bufora środków na podtrzymanie akcji kredytowej banków i pokrycie ewentualnych strat w najbliższych kwartałach. Wyżej wymienione współczynniki kapitałowe uwzględniają: · Minimalne współczynniki kapitałowe, zgodnie z przepisami rozporządzenia CRR, na poziomie 4,5% współczynnika kapitału podstawowego Tier I, 6,0% współczynnika kapitału Tier I i 8,0% całkowitego współczynnika kapitałowego. · Na podstawie wydanej przez Komisję Nadzoru Finansowego decyzji z dnia 5 listopada 2019 r. wygasły wcześniejsze zalecenia dotyczące Santander Bank Polska S.A. w ramach dodatkowego wymogu kapitałowego związanego z portfelem walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych z dnia z 15 października 2018 r. oraz 28 listopada 2018 r. Odwołanie wcześniejszej decyzji zostało wydane na podstawie przeprowadzonej przez Komisję Nadzoru Finansowego corocznej identyfikacji banków istotnie zaangażowanych w zabezpieczone hipoteką walutowe kredyty i pożyczki, Santander Bank Polska S.A. nie osiągnął progu istotności zaangażowania powyższych kredytów i Komisja Nadzoru Finansowego nie nałożyła dodatkowego bufora w celu zabezpieczenia ryzyka wynikającego z kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych na poziomie Banku. · Dodatkowa wartość wymogu kapitałowego została ustalona na poziomie Grupy Santander Bank Polska S.A. zgodnie z decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 21 grudnia 2023 r. Na dzień 31 grudnia 2023 r, bufor związany z portfelem walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych wynosi 0,013p.p. dla łącznego współczynnika kapitałowego, 0,010 p.p. dla współczynnika kapitału Tier I i 0,007 p.p. dla współczynnika kapitału podstawowego Tier I. · Bufor kapitałowy z tytułu zaklasyfikowania Santander Bank Polska S.A. do kategorii innej instytucji o znaczeniu systemowym. Zgodnie z pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. Santander Bank Polska S.A. został zidentyfikowany jako inna instytucja o znaczeniu systemowym i został na niego nałożony dodatkowy bufor kapitałowy. Na podstawie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 16 grudnia 2022 r. Santander Bank Polska S.A. utrzymuje dodatkowe fundusze własne w wysokości 1 p. p. Grupa Santander Bank Polska S.A utrzymuje bufor kapitałowy na tym samym poziomie. · Bufor zabezpieczający utrzymywany zgodnie z Ustawą o nadzorze makroostrożnościowym. Zgodnie z dostosowaniem do przepisów CRR w 2019 roku bufor ten osiągnął maksymalną wartość 2,50 p. p., · Bufor antycykliczny wprowadzony zgodnie z Ustawą o nadzorze makroostrożnościowym i zmieniany przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia. Od 1 stycznia 2016 r. wskaźnik bufora antycyklicznego został ustalony na poziomie 0 p.p. dla ekspozycji kredytowych na terytorium Polski; · W dniu 11 lutego 2022 r. Bank otrzymał pismo Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie zalecenia ograniczenia ryzyka występującego w działalności Banku poprzez utrzymywanie, zarówno na poziomie jednostkowym, jak i skonsolidowanym, przez Bank funduszy własnych na pokrycie dodatkowego narzutu kapitałowego w celu zaabsorbowania potencjalnych strat wynikających z wystąpienia warunków skrajnych (zalecenie P2G). Zgodnie z pismem Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 13 grudnia 2023 r. na poziomie jednostkowym i skonsolidowanym. obowiązują narzuty kapitałowe P2G w wysokości 0,37 p.p. bazujące na nadzorczych stress testach przeprowadzonych przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego w 2023 r. 82 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Składowe minimalnego wymogu kapitałowego 31.12.2023 31.12.2022 Minimalne współczynniki kapitałowe Współczynnik kapitału podstawowego Tier I 4,5% 4,5% Współczynnik kapitału Tier I: 6% 6% Łączny współczynnik kapitałowy: 8% 8% Dodatkowy wymóg kapitałowy w celu zabezpieczenia ryzyka związanego z portfelem walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych Santander Bank Polska brak wymogu brak wymogu Grupa Kapitałowa Santander Bank Polska: Łączny współczynnik kapitałowy: ü 0,013 p.p. ü 0,016 p.p. - dla współczynnika kapitału Tier I: ü 0,010 p.p. ü 0,012 p.p. - dla współczynnika kapitału podstawowego Tier I: ü 0,007 p.p ü 0,009 p.p Bufor kapitałowy z tytułu zaklasyfikowania Santander Bank Polska S.A. do kategorii innej instytucji o znaczeniu systemowym ü 1 p.p. ü 1 p.p. Bufor zabezpieczający utrzymywany zgodnie z Ustawą o nadzorze makroostrożnościowym ü 2,5 p.p. ü 2,5 p.p. Bufor ryzyka systemowego (BRS) ü 0 p.p. ü 0 p.p. Wrażliwość banku na niekorzystny scenariusz makroekonomiczny mierzona przy pomocy wyników stress testów nadzorczych (zalecenie P2G) Santander Bank Polska ü 0,37 p.p. ü 0,26 p.p. Grupa Kapitałowa Santander Bank Polska ü 0,37 p.p. ü 0,23 p.p. Kapitał regulacyjny Wymóg kapitałowy Grupy Santander Bank Polska S.A. wyznaczany jest zgodnie z częścią trzecią Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26.06.2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (zwanego dalej CRR), z póź.zm. wprowadzonymi m.in. Rozporządzeniem 2020/873 z dnia 24 czerwca 2020 r. zmieniającym rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i (UE) 2019/876 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19, które stanowiło podstawę prawną na dzień sprawozdawczy tj. 31 grudnia 2023 r. Grupa Santander Bank Polska S.A stosuje metodę standardową do wyliczenia wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, rynkowego i operacyjnego. W metodzie tej łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego oblicza się jako sumę ekspozycji ważonych ryzykiem pomnożoną przez 8%. Wartość ekspozycji w przypadku aktywów jest równa wartości bilansowej, a w przypadku udzielonych zobowiązań pozabilansowych jest równa ekwiwalentowi bilansowemu ekspozycji. Do wyznaczania ekspozycji ważonych ryzykiem, wagi ryzyka przypisuje się wobec wszystkich ekspozycji zgodnie z przepisami CRR. W poniższej tabeli przedstawiono kalkulację współczynnika kapitałowego dla Grupy Santander Bank Polska na dzień 31.12.2023 r. oraz w okresie porównawczym. 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone Wymóg kapitałowy ogółem, w tym: 11 240 894 10 952 748 - z tytułu ryzyka kredytowego i ryzyka kredytowego kontrahenta 9 583 762 9 438 572 - z tytułu ryzyka rynkowego 155 375 160 598 - z tytułu ryzyka korekty wyceny kredytowej 52 630 45 854 - z tytułu ryzyka operacyjnego 1 392 796 1 254 318 - z tytułu sekurytyzacji 56 331 53 406 Ogółem kapitały i fundusze 28 815 295 28 846 933 Pomniejszenia 2 741 252 1 820 818 Kapitały i fundusze po pomniejszeniach 26 074 043 27 026 115 Współczynnik kapitałowy 18,56% 19,74% Współczynnik Tier I 17,18% 18,02% szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 83 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Kapitał wewnętrzny Niezależnie od regulacyjnych metod pomiaru wymogów kapitałowych, Santander Bank Polska S.A. przeprowadza niezależną ocenę bieżącej oraz przyszłej adekwatności kapitałowej w ramach procesu wewnętrznej oceny adekwatności kapitałowej – procesu ICAAP. Celem tego procesu jest zapewnienie, że utrzymywany poziom funduszy własnych oraz ich charakter gwarantują wypłacalność oraz stabilność działalności Banku i Grupy Santander Bank Polska. Ocena adekwatności kapitałowej jest jednym z kluczowych elementów strategii Banku, procesu ustalania akceptowalnego poziomu ryzyka jak i procesu planowania. W procesie ICAAP Grupa wykorzystuje statystyczne modele szacowania strat dla poszczególnych rodzajów ryzyka mierzalnego np. ryzyka kredytowego, rynkowego i operacyjnego oraz dokonuje oceny jakościowej dla pozostałych istotnych rodzajów ryzyka nie objętych modelem np. ryzyka reputacji i braku zgodności. W ramach procesu szacowania kapitału wewnętrznego na ryzyko kredytowe wykorzystywane są parametry ryzyka przedstawiające prawdopodobieństwo zaniechania wykonania zobowiązań (PD - probability of default) przez klientów Santander Bank Polska S.A. oraz wielkość potencjalnych strat (LGD loss given default ) wynikających z braku wykonania zobowiązań. Grupa dokonuje wewnętrznej oceny potrzeb kapitałowych również w warunkach skrajnych, uwzględniających różne scenariusze zdarzeń makroekonomicznych. Modele szacowania kapitału wewnętrznego podlegają corocznej ocenie i weryfikacji, których celem jest dostosowanie do skali i profilu działalności Santander Bank Polska S.A., uwzględnienie nowych kategorii ryzyka oraz oceny kierownictwa. Przegląd i ocena dokonywana jest w ramach funkcjonujących w Banku komitetów zarządzania ryzykiem w tym m. in. Komitetu Kapitałowego. Zobowiązania podporządkowane W 2016 roku Bank dokonał zmiany warunków emisji podporządkowanych obligacji imiennych z dnia 5.08.2010 r., objętych przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. Zgodnie z nowymi warunkami emisji został między innymi, wydłużony termin zapadalności do dnia 5.08.2025 r. Decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 18.05.2017 r., Bank otrzymał zgodę na zaliczenie nowej emisji do kapitału uzupełniającego Tier II w kwocie 100 mln EUR. Od 5.08.2020 r. podlega ona przewidzianej w art. 64 CRR liniowej amortyzacji ze względu na ostatnie 5 lat okresu zapadalności. W ramach realizacji strategii podwyższania kapitału uzupełniającego Tier II w dniu 2.12.2016 r. Santander Bank Polska S.A. wyemitował obligacje własne o wartości 120 mln euro, które zaliczył do ww. kapitałów na podstawie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24.02.2017 r. Od 3.12.2021 r. podlega ona przewidzianej w art. 64 CRR liniowej amortyzacji ze względu na ostatnie 5 lat okresu zapadalności. W dniu 22.05.2017 r. Bank dokonał kolejnej emisji obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 137,1 mln EUR i otrzymał zgodę na zaliczenie jej do kapitału Tier II decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 19.10.2017 r. Od 22.05.2022 r. podlega ona przewidzianej w art. 64 CRR liniowej amortyzacji ze względu na ostatnie 5 lat okresu zapadalności. W dniu 12.06.2018 r. Santander Bank Polska S.A. otrzymał zgodę Komisji Nadzoru Finansowego na zakwalifikowanie obligacji podporządkowanych serii F wyemitowanych w dniu 5.04.2018 r. przez Santander Bank Polska S.A. o łącznej wartości nominalnej 1 mld zł jako instrumentów w kapitale Tier II Banku. Od 5.04.2023 r. podlega ona przewidzianej w art. 64 CRR liniowej amortyzacji ze względu na ostatnie 5 lat okresu zapadalności. Szczegółowe informacje na temat zobowiązań podporządkowanych znajdują się w nocie 35. 84 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 6. Wynik z tytułu odsetek Przychody odsetkowe i o charakterze zbliżonym do odsetek z tytułu: 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 dane przekształcone Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie 14 925 201 9 650 812 Należności od podmiotów gospodarczych 4 913 564 3 582 392 Należności od klientów indywidualnych, w tym: 8 077 851 5 261 493 Należności z tytułu kredytów hipotecznych 4 094 335 1 802 508 Należności od banków 815 574 418 730 Należności sektora budżetowego 87 356 52 021 Należności z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu 605 690 202 644 Dłużnych papierów wartościowych 443 136 77 972 Odsetki od IRS -zabezpieczających (17 970) 55 560 Przychody odsetkowe od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 2 472 065 2 119 238 Należności od podmiotów gospodarczych 224 159 136 346 Należności sektora budżetowego 24 846 13 821 Dłużnych papierów wartościowych 2 223 060 1 969 071 Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 82 910 96 144 Należności od podmiotów gospodarczych 1 420 4 316 Należności od klientów indywidualnych 27 001 50 382 Dłużnych papierów wartościowych 54 489 41 446 Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek z tytułu leasingu finansowego 929 582 672 390 Razem przychody 18 409 758 12 538 584 Wpływ tzw. wakacji kredytowych na wynik odsetkowy Grupy w 2023 r. wyniósł 49 298 tys. zł (1 544 439 tys. zł na 31.12.2022 r.). Wpływ ten został rozpoznany jako korekta wartości bilansowej brutto kredytów hipotecznych na skutek zmiany oczekiwanych przepływów pieniężnych oraz pomniejszenie przychodu odsetkowego. Koszty odsetkowe z tytułu: 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Koszty odsetkowe od zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie (5 293 859) (2 886 277) Zobowiązań wobec klientów indywidualnych (2 167 759) (771 316) Zobowiązań wobec podmiotów gospodarczych (1 695 634) (908 721) Zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (230 261) (315 001) Zobowiązań wobec sektora budżetowego (369 161) (244 510) Zobowiązań wobec banków (208 181) (183 694) Zobowiązań leasingowych (18 602) (14 384) Zobowiązań podporządkowanych i emisji papierów wartościowych (604 261) (448 651) Razem koszty (5 293 859) (2 886 277) Wynik z tytułu odsetek 13 115 899 9 652 307 85 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 7. Wynik z tytułu prowizji Przychody prowizyjne 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Usługi elektroniczne i płatnicze 285 759 267 999 Obsługa rachunków i obrót pieniężny 391 131 422 069 Prowizje i opłaty za zarządzanie aktywami 236 051 200 922 Prowizje walutowe 761 219 730 413 Prowizje od kredytów: w tym prowizje od faktoringu i pozostałe 462 172 459 520 Prowizje ubezpieczeniowe 281 753 246 404 Prowizje z działalności maklerskiej 139 944 130 135 Karty kredytowe 138 403 142 582 Prowizje kartowe (karty debetowe) 435 219 399 671 Gwarancje i poręczenia 131 156 113 694 Prowizje od umów leasingowych 32 207 28 740 Organizowanie emisji 21 273 14 478 Opłaty dystrybucyjne 15 274 16 590 Razem 3 331 561 3 173 217 Koszty prowizyjne 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Usługi elektroniczne i płatnicze (82 827) (74 311) Opłaty dystrybucyjne (9 180) (7 971) Prowizje z działalności maklerskiej (13 666) (14 722) Karty kredytowe (21 503) (22 706) Prowizje kartowe (karty debetowe) (119 362) (116 676) Prowizje za pośrednictwo w udzielaniu kredytów (73 308) (82 764) Prowizje ubezpieczeniowe (14 089) (17 108) Prowizje od umów leasingowych (48 209) (45 959) Prowizje, opłaty i inne koszty związane z zarządzaniem aktywami (4 849) (10 447) Gwarancje i poręczenia (75 467) (81 026) Pozostałe (152 099) (133 109) Razem (614 559) (606 799) Wynik z tytułu prowizji 2 717 002 2 566 418 Powyższe zestawienie obejmuje przychody prowizyjne z tytułu kredytów, kart kredytowych, gwarancji i poręczeń oraz od umów leasingowych w kwocie 763 938 tys. zł (744 536 tys. zł na 31.12.2022 r.) i koszty prowizyjne związane z kartami kredytowymi, od umów leasingowych oraz za pośrednictwo w udzielaniu kredytów w kwocie (143 020) tys. zł ((151 429) tys. zł na 31.12.2022 r.) inne niż objęte kalkulacją efektywnej stopy procentowej, które odnoszą się do aktywów i zobowiązań finansowych nie wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. 8. Przychody z tytułu dywidend Przychody z tytułu dywidend 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Przychody z tytułu dywidend od inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 9 693 8 662 Przychody z tytułu dywidend od inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 480 1 038 Przychody z tytułu dywidend od kapitałowych aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu 1 298 939 Razem 11 471 10 639 86 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 9. Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Pochodne instrumenty finansowe (9 726) (183 006) Walutowe operacje międzybankowe oraz pozostałe handlowe dochody z transakcji walutowych 231 166 275 708 Wynik na operacjach kapitałowymi inwestycyjnymi aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez wynik finansowy 24 004 13 117 Wynik na operacjach dłużnymi aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez wynik finansowy 50 440 17 722 Zmiana wartości godziwej należności kredytowych obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 10 735 3 207 Razem 306 619 126 748 Powyższe kwoty zawierają w sobie korekty z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta (CVA, DVA), które w latach 2023 i 2022 wynosiły odpowiednio (6 800 )tys. zł i 6 917 tys. zł. 10. Wynik na pozostałych instrumentach finansowych Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Wynik na sprzedaży dłużnych inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 5 842 (10 238) Wynik na sprzedaży kapitałowych inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 2 887 - Zmiana wartości godziwej inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 13 084 (2 951) Odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych (2 016) (1 066) Razem wynik na instrumentach finansowych 19 797 (14 255) Zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających (419 312) 349 229 Zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczanych 394 394 (358 025) Razem wynik na instrumentach zabezpieczających i zabezpieczanych (24 918) (8 796) Razem (5 121) (23 051) szczegóły opisane zostały w nocie 44 11. Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe przychody operacyjne 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Przychody z tytułu sprzedaży usług 38 390 35 405 Rozwiązania rezerw na sprawy sporne oraz inne aktywa 31 050 55 894 Przychody z tytułu odzyskanych należności (przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych) 194 79 Otrzymane odszkodowania, kary i grzywny 6 782 2 170 Przychody z tytułu modyfikacji umów leasingu 9 168 9 203 Rozliczenie umów leasingowych /Przychody z tytułu otrzymanych odszkodowań od ubezpieczyciela 11 870 42 075 Pozostałe 71 447 72 880 Razem 168 901 217 706 87 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 12. Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych Odpisy netto z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności wycenianych w zamortyzowanym koszcie 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Odpis na należności od banków (259) (38) Koszyk 1 (259) (38) Koszyk 2 - - Koszyk 3 - - POCI - - Odpis na należności od klientów (1 124 593) (946 026) Koszyk 1 (153 481) (120 628) Koszyk 2 (573 916) (503 913) Koszyk 3 (468 711) (427 660) POCI 71 515 106 175 Przychód z tytułu należności odzyskanych 38 869 52 094 Koszyk 1 - - Koszyk 2 - - Koszyk 3 38 869 52 094 POCI - - Odpis na kredytowe zobowiązania pozabilansowe (63 394) (715) Koszyk 1 (9 385) 4 142 Koszyk 2 (37 617) (1 547) Koszyk 3 (16 392) (3 310) POCI - - Razem (1 149 377) (894 685) 13. Koszty pracownicze Koszty pracownicze 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Wynagrodzenia i premie (1 889 786) (1 520 400) Narzuty na wynagrodzenia (316 485) (263 966) Koszty składek z tytułu Pracowniczych Planów Kapitałowych (14 199) (9 887) Koszty świadczeń socjalnych (51 114) (40 538) Koszty szkoleń (14 630) (12 282) Rezerwa na odprawy emerytalne i niewykorzystane urlopy oraz inne świadczenia pracownicze (8 169) (4 542) Rezerwa restrukturyzacyjna 10 088 35 815 Razem (2 284 295) (1 815 800) * Santander Bank Polska SA rozwiązał niewykorzystaną część rezerwy restrukturyzacyjnej w związku z zakończeniem programu zwolnień grupowych. 88 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 14. Koszty działania Koszty działania 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Koszty utrzymania budynków (131 444) (114 943) Koszty z tytułu leasingów krótkoterminowych (9 019) (8 116) Koszty z tytułu leasingów aktywów o niskiej wartości (1 312) (1 254) Koszty związane ze zmiennymi opłatami leasingowymi nieujętymi w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu (362) (702) Koszty z tytułu podatku VAT nie podlegającego odliczeniu (34 562) (28 016) Marketing i reprezentacja (196 232) (174 583) Eksploatacja systemów informacyjnych (500 894) (414 405) Koszty ponoszone na rzecz BFG, KNF i KDPW (211 380) (298 720) Koszty ponoszone na rzecz systemu ochrony (IPS) (275) (445 704) Opłaty pocztowe i telekomunikacyjne (56 015) (54 000) Koszty konsultacji i doradztwa (73 191) (82 422) Samochody i usługi transportowe oraz transport wartości (59 477) (63 123) Koszty pozostałych usług obcych (201 659) (148 966) Materiały eksploatacyjne, druki, czeki, karty (20 417) (18 606) Pozostałe podatki i opłaty (41 945) (38 856) Transmisja danych (29 907) (17 790) Rozliczenia KIR, SWIFT (33 104) (34 255) Koszty zabezpieczenia (15 749) (19 616) Koszty remontów maszyn (5 158) (5 997) Koszty ponoszone na rzecz Funduszu Wsparcia Kredytobiorców - (173 565) Pozostałe (28 427) (18 043) Razem (1 650 529) (2 161 682) 15. Pozostałe koszty operacyjne Pozostałe koszty operacyjne 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Zawiązania rezerw na sprawy sporne oraz inne aktywa (63 447) (63 111) Odpisy z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych objętych umowami leasingu oraz innych aktywów trwałych (5 430) (12 360) Wynik z tytułu sprzedaży lub likwidacji składników majątku trwałego i aktywów do zbycia (8 835) (16 264) Koszty zakupu usług (13 640) (15 044) Składki na rzecz organizacji o charakterze dobrowolnym (1 498) (1 256) Zapłacone odszkodowania, kary i grzywny (426) (1 064) Przekazane darowizny (8 750) (7 533) Pozostałe (108 668) (80 007) Razem (210 694) (196 639) 89 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 16. Obciążenie z tytułu podatku dochodowego Obciążenie z tytułu podatku dochodowego 1.01.2023- 31.12.2023 1.01.2022- 31.12.2022 Część bieżąca odnoszona do wyniku finansowego (1 778 293) (1 102 305) Część odroczona odnoszona do wyniku finansowego (143 146) (237 010) Korekta lat ubiegłych dotycząca części bieżącej i odroczonej 19 247 (4 857) Ogółem obciążenie wyniku brutto (1 902 192) (1 344 172) . .Uzgodnienie obciążenia wyniku finansowego przed opodatkowaniem 1.01.2023- 31.12.2023 1.01.2022- 31.12.2022 Zysk przed opodatkowaniem 6 850 021 4 352 947 Stawka podatku 19% 19% Obciążenie podatkowe od zysku przed opodatkowaniem (1 301 504) (827 060) Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu (39 620) (27 880) Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych (391 465) (269 263) Opłaty na rzecz BFG (33 170) (50 267) Podatek od instytucji finansowych (148 606) (148 413) Fundusz Wsparcia Kredytobiorców - (32 977) Przychody niepodatkowe 12 499 12 215 Koszty rezerw kredytowych niestanowiących kosztów uzyskania przychodu (29 115) (25 854) Korekta podatku lat ubiegłych 19 247 (4 856) Efekt podatkowy korekt konsolidacyjnych 14 479 14 336 Pozostałe (4 937) 15 847 Ogółem obciążenie wyniku brutto (1 902 192) (1 344 172) .. Podatek odroczony ujęty w innych całkowitych dochodach 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone Związany z wyceną inwestycyjnych dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 250 814 621 914 Związany z wyceną inwestycyjnych kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (47 309) (33 473) Związany z rachunkowością zabezpieczeń przepływów pieniężnych (130 954) 74 912 Związany z wyceną programów określonych świadczeń (356) (3 309) Razem 72 195 660 044 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 17. Zysk na akcję Zysk na akcję 1.01.2023- 31.12.2023 1.01.2022- 31.12.2022 Zysk za okres przypadający na akcje zwykłe 4 831 107 2 799 098 Średnioważona liczba akcji zwykłych 102 189 314 102 189 314 Podstawowy zysk na akcję (zł) 47,28 27,39 Zysk za okres przypadający na akcje zwykłe 4 831 107 2 799 098 Średnioważona liczba akcji zwykłych 102 189 314 102 189 314 Rozwodniony zysk na akcję (zł) 47,28 27,39 90 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 18. Gotówka i operacje z bankami centralnymi Gotówka i operacje z bankami centralnymi 31.12.2023 31.12.2022 Gotówka 2 609 876 3 198 679 Rachunki bieżące w bankach centralnych 5 612 059 6 852 602 Lokaty 195 584 118 741 Razem 8 417 519 10 170 022 Santander Bank Polska S.A. i Santander Consumer Bank S.A. utrzymują na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim rezerwę obowiązkową naliczoną na podstawie wartości miesięcznego średniego stanu depozytów otrzymanych przez Banki i stopy rezerwy obowiązkowej, która na 31.12.2023 r. oraz na 31.12.2022 r. wynosiła 3,5%. Zgodnie z określonymi przepisami kwota naliczonej rezerwy pomniejszona jest o równowartość 500 tys. EUR. 19. Należności od banków Należności od banków 31.12.2023 31.12.2022 Lokaty i kredyty 6 298 372 6 290 099 Rachunki bieżące 3 235 871 3 287 543 Należności brutto 9 534 243 9 577 642 Odpis na oczekiwane straty kredytowe (403) (143) Razem 9 533 840 9 577 499 Wartość godziwą „Należności od banków” przedstawia nota 47. Należności od banków 31.12.2023 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 9 577 642 - - - 9 577 642 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 - - - - - Transfer do Koszyka 2 - - - - - Transfer do Koszyka 3 - - - - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 6 983 423 - - - 6 983 423 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela (72 918) - - - (72 918) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (6 923 386) - - - (6 923 386) Spisania - - - - - Inne, w tym różnice kursowe (30 518) - - - (30 518) Stan na koniec okresu 9 534 243 - - - 9 534 243 . 91 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Należności od banków 31.12.2022 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 2 690 358 - - - 2 690 358 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 - - - - - Transfer do Koszyka 2 - - - - - Transfer do Koszyka 3 - - - - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 6 787 579 - - - 6 787 579 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela (28 375) - - - (28 375) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (96 297) - - - (96 297) Spisania - - - - - Inne, w tym różnice kursowe 224 377 - - - 224 377 Stan na koniec okresu 9 577 642 - - - 9 577 642 20. Aktywa, zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 31.12.2023 31.12.2022 Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Pochodne instrumenty finansowe o charakterze handlowym 7 391 237 7 994 372 6 639 069 6 913 266 Transakcje stopy procentowej 4 041 517 4 310 003 4 675 518 4 624 966 Forward 43 363 5 - Opcje 115 647 115 690 204 559 186 995 Swap stopy procentowej (IRS) 3 783 636 4 068 301 4 404 162 4 406 825 Kontrakt na przyszłą stopę procentową (FRA) 142 191 125 649 66 792 31 146 Transakcje walutowe 3 349 720 3 684 369 1 963 551 2 288 300 Swap walutowo-procentowy (CIRS) 690 771 941 591 332 765 425 211 Forward 550 727 710 052 264 172 198 268 Swap walutowy (FX Swap) 1 878 869 1 822 326 1 098 471 1 401 172 Spot 6 792 5 257 500 971 Opcje 222 561 205 143 267 643 262 678 Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe 1 548 123 - 244 547 - Dłużne papiery wartościowe 1 519 191 - 229 290 - Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 1 508 969 - 213 206 - - obligacje 1 508 969 - 213 206 - Komercyjne papiery wartościowe: 10 222 - 16 084 - - obligacje 10 222 - 16 084 - Kapitałowe papiery wartościowe: 28 932 - 15 257 - - notowane 28 932 - 15 257 - Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży - 824 121 - 195 560 Razem 8 939 360 8 818 493 6 883 616 7 108 826 W pozycji aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu - pochodne instrumenty finansowe o charakterze handlowym zawarta jest zmiana wyceny z tytułu ryzyka kontrahenta w kwocie (1 923) tys. zł na 31.12.2023 r. oraz 1 242 tys. zł na 31.12.2022 r. 92 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Poniższa tabela przedstawia nominały instrumentów pochodnych: Nominały instrumentów pochodnych 31.12.2023 31.12.2022 Transakcje pochodne –terminowe (zabezpieczające) 57 294 126 40 987 031 Swap stopy procentowej jednowalutowy (IRS) 9 832 583 11 647 671 Swap stopy procentowej zabezpieczający przepływy pieniężne kupiony (IRS) 40 114 600 4 798 700 Swap stopy procentowej zabezpieczający przepływy pieniężne kupiony (CIRS) 2 785 938 10 805 494 Swap stopy procentowej zabezpieczający przepływy pieniężne-sprzedany (CIRS) 3 465 206 12 335 879 FX Swap zabezpieczający przepływy pieniężne kupiony (FX) 557 277 688 870 FX Swap zabezpieczający przepływy pieniężne sprzedany (FX) 538 522 710 417 Transakcje pochodne-terminowe (handlowe) 1 026 949 438 776 623 390 Transakcje stopy procentowej 705 387 071 508 223 629 -Swap stopy procentowej jednowalutowy (IRS) 528 136 454 425 890 776 -Kontrakt na przyszłą stopę procentową (FRA) 170 872 880 75 832 500 -Opcje na stopę procentową 6 158 437 6 486 353 -Forward kupiony 200 000 9 000 -Forward sprzedany 19 300 5 000 Transakcje walutowe 321 562 367 268 399 761 -Swap walutowy (FX Swap)-kwoty zakupione 90 825 766 77 701 127 -Swap walutowy (FX Swap)-kwoty sprzedane 90 783 176 78 149 123 -Forward kupiony 21 211 519 17 076 145 -Forward sprzedany 21 314 841 16 855 581 -Non-Deliverable Forward (NDF) kupiony 86 960 515 889 -Non-Deliverable Forward (NDF) sprzedany 104 761 540 017 -Window Forward kupiony 4 622 49 196 -Window Forward sprzedany 4 620 48 973 -Swap stopy procentowej dwuwalutowy (CIRS)-kwoty zakupione 35 295 518 17 194 355 -Swap stopy procentowej dwuwalutowy (CIRS)-kwoty sprzedane 35 535 294 17 252 483 -Opcje walutowe kupione CALL 6 252 857 10 407 548 -Opcje walutowe kupione PUT 6 944 788 11 100 888 -Opcje walutowe sprzedane CALL 6 235 056 10 383 420 -Opcje walutowe sprzedane PUT 6 962 589 11 125 016 Bieżące operacje walutowe 7 321 740 1 658 961 Spot - zakupiony 3 661 864 829 371 Spot - sprzedany 3 659 876 829 590 Transakcje związane z kapitałowymi instrumentami finansowymi 26 363 16 309 Instrumenty pochodne - zakupione 231 700 Instrumenty pochodne - sprzedane 26 132 15 609 Razem 1 091 591 667 819 285 691 Nominały instrumentów pochodnych dla transakcji jednowalutowych (IRS, FRA, opcje nie będące opcjami walutowymi) zostały zaprezentowane wyłącznie jako kwoty nabyte. 21. Pochodne instrumenty zabezpieczające 31.12.2023 31.12.2022 Pochodne instrumenty zabezpieczające Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą 228 401 157 437 487 292 25 508 Instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne 1 346 655 723 101 61 885 1 953 581 Razem 1 575 056 880 538 549 177 1 979 089 Na dzień 31.12.2023 r. w pozycji pochodne instrumenty zabezpieczające – instrumenty finansowe zabezpieczające przepływy pieniężne zawarta jest zmiana wyceny dnia pierwszego dla transakcji start forward CIRS w kwocie (444) tys. zł oraz (4 353) tys. zł. na 31.12.2022 r. 93 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 22. Należności od klientów 31.12.2023 Należności od klientów wyceniane w zamortyzowanym koszcie wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy z tytułu leasingu finansowego Razem Należności od podmiotów gospodarczych 64 802 496 2 640 475 5 - 67 442 976 Należności od klientów indywidualnych, w tym: 82 967 378 - 85 088 - 83 052 466 Należności z tytułu kredytów na nieruchomości 53 014 143 - - - 53 014 143 Należności z tytułu leasingu finansowego - - - 13 418 738 13 418 738 Należności od podmiotów sektora publicznego 973 434 249 734 - - 1 223 168 Pozostałe należności 74 521 - - - 74 521 Należności brutto 148 817 829 2 890 209 85 093 13 418 738 165 211 869 Odpis na oczekiwane straty kredytowe (5 329 825) (91 975) - (270 062) (5 691 862) Razem 143 488 004 2 798 234 85 093 13 148 676 159 520 007 Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 48 Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF oraz wpływ wakacji kredytowych 31.12.2022 Należności od klientów wyceniane w zamortyzowanym koszcie wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy z tytułu leasingu finansowego Razem Należności od podmiotów gospodarczych 61 207 015 2 306 972 39 205 - 63 553 192 Należności od klientów indywidualnych, w tym: 81 282 830 - 200 489 - 81 483 319 Należności z tytułu kredytów na nieruchomości 53 175 569 - - - 53 175 569 Należności z tytułu leasingu finansowego - - - 11 998 301 11 998 301 Należności od podmiotów sektora publicznego 951 570 328 428 - - 1 279 998 Pozostałe należności 77 914 - - - 77 914 Należności brutto 143 519 329 2 635 400 239 694 11 998 301 158 392 724 Odpis na oczekiwane straty kredytowe (5 630 633) (6 740) - (246 659) (5 884 032) Razem 137 888 696 2 628 660 239 694 11 751 642 152 508 692 Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 48 Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF oraz wpływ wakacji kredytowych 94 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych Wartość bilansowa brutto należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach obcych przed uwzględnieniem kosztów ryzyka prawnego Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych Wartość bilansowa brutto należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach obcych po uwzględnieniu kosztów ryzyka prawnego* 31.12.2023 Należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach obcych - korekta pomniejszająca wartość bilansową należności 6 411 703 4 226 970 2 184 733 Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 803 385 Razem 5 030 355 31.12.2022 Należności z tytułu kredytów na nieruchomości w walutach obcych - korekta pomniejszająca wartość bilansową należności 8 393 684 3 136 301 5 257 383 Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 420 952 Razem 3 557 253 Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 48 Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF w tym: 4 085 686 tys. zł dotyczy kredytów denominowanych i indeksowanych do CHF, 141 284 tys. zł kredytów w PLN w windykacji Na dzień 31.12.2023 r. korekta wartości godziwej z tytułu zabezpieczanego ryzyka kredytów objętych rachunkowością zabezpieczeń wynosiła 4 563 tys. zł. Grupa Kapitałowa Santander Bank Polska S.A. może odpisać aktywa finansowe, które w dalszym ciągu są przedmiotem działań służących odzyskaniu należności. Zaległe kwoty umowne takich aktywów odpisane w ciągu roku zakończonego 31.12.2023 r. wynosiły 469 535 tys. zł oraz 429 199 tys. zł w 2022 r. Szczegóły należności z tytułu leasingu przedstawia nota 51. Wartość godziwą „Należności od klientów” przedstawia nota 47. Należności od klientów 31.12.2023 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 128 621 170 7 575 627 6 546 397 776 135 143 519 329 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 5 756 825 (5 819 182) 62 357 - - Transfer do Koszyka 2 (10 118 157) 10 324 705 (206 548) - - Transfer do Koszyka 3 (592 070) (2 291 276) 2 883 346 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 26 888 923 - - - 27 070 936 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela 1 629 718 (1 267 018) (1 214 538) 182 013 (1 000 429) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (16 049 878) (537 309) (524 356) (148 591) (17 111 543) Spisania - - (1 327 336) - (1 327 336) Inne, w tym różnice kursowe (2 433 302) 120 155 (17 248) (2 733) (2 333 128) Stan na koniec okresu 133 703 229 8 105 702 6 202 074 806 824 148 817 829 . 95 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2023 r. do 31.12.2023 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (641 801) (719 603) (4 118 959) (5 480 363) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (773 582) 701 820 (84 484) (156 246) Transfer do Koszyka 2 362 507 (511 621) (3 260) (152 374) Transfer do Koszyka 3 20 928 466 442 (429 802) 57 568 Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (367 447) - - (367 447) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela 493 993 (554 802) (754 353) (815 162) Zmiany modeli i parametrów ryzyka 41 030 (126 390) - (85 360) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 114 709 62 222 365 537 542 468 Spisania - - 1 233 804 1 233 804 Inne, w tym różnice kursowe 109 324 (46 362) (4 481) 58 481 Stan na koniec okresu (640 339) (728 294) (3 795 998) (5 164 631) . Uzgodnienie do noty 12: Odpisy netto z tytułu utraty wartości należności kredytowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2023 do 31.12.2023 1 463 (8 690) 322 958 315 731 Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności z tytułu leasingu w okresie od 1.01.2023 do 31.12.2023 (3 759) 6 370 (26 014) (23 403) Transfery, które nie przechodzą przez rachunek zysków i strat (133 045) (495 208) 483 613 (144 640) Spisania - - (1 233 416) (1 233 416) Odpisy na należności wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (14 622) (72 060) - (86 682) Różnice kursowe (3 518) (4 328) (15 852) (23 698) Razem (153 481) (573 916) (468 711) (1 196 108) . Zmiana stanu odpisów na straty kredytowe dla należności klasyfikowanych jako POCI 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu (150 272) (212 292) Odpisy/rozwiązania bieżącego okresu (1 461) 9 766 Spisanie należności w ciężar rezerw/sprzedaż wierzytelności 3 181 37 666 Różnice kursowe 510 (627) Inne (17 152) 15 215 Stan na koniec okresu (165 194) (150 272) . . 96 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Należności od klientów 31.12.2022 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 125 037 666 6 769 045 6 598 193 622 141 139 027 045 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 6 531 305 (6 525 562) (5 743) - - Transfer do Koszyka 2 (10 132 256) 10 551 776 (419 520) - - Transfer do Koszyka 3 (409 345) (2 020 499) 2 429 844 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 33 199 030 - - - 33 199 030 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela (1 714 699) (505 501) (381 608) 201 370 (2 400 438) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (24 358 985) (1 180 159) (305 066) (163 709) (26 007 919) Spisania - - (952 549) - (952 549) Inne, w tym różnice kursowe 468 454 486 527 (417 154) 116 333 654 160 Stan na koniec okresu 128 621 170 7 575 627 6 546 397 776 135 143 519 329 . Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2022 r. do 31.12.2022 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (665 398) (561 788) (4 208 850) (5 436 036) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (159 225) 484 976 57 724 383 475 Transfer do Koszyka 2 226 791 (844 791) 216 984 (401 016) Transfer do Koszyka 3 20 711 283 065 (1 079 098) (775 322) Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (365 772) - - (365 772) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela 122 350 35 667 (330 762) (172 745) Zmiany modeli i parametrów ryzyka (19 360) (117 400) (1 940) (138 700) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 151 980 58 814 191 315 402 109 Spisania - - 994 224 994 224 Inne, w tym różnice kursowe 46 122 (58 146) 41 444 29 420 Stan na koniec okresu (641 801) (719 603) (4 118 959) (5 480 363) . Uzgodnienie do noty 12: Odpisy netto z tytułu utraty wartości należności kredytowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2022 do 31.12.2022 23 598 (157 816) 89 890 (44 328) Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności z tytułu leasingu w okresie od 1.01.2022 do 31.12.2022 (6 919) (23 297) (7 475) (37 691) Transfery, które nie przechodzą przez rachunek zysków i strat (134 993) (326 083) 366 504 (94 572) Spisania - - (892 534) (892 534) Odpisy na należności wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (3 694) - - (3 694) Różnice kursowe 1 380 3 283 15 955 20 618 Razem (120 628) (503 913) (427 660) (1 052 201) . 97 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Należności od podmiotów gospodarczych 31.12.2023 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 52 956 789 4 633 649 3 204 357 412 220 61 207 015 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 2 708 759 (2 664 898) (43 861) - - Transfer do Koszyka 2 (5 160 423) 5 227 235 (66 812) - - Transfer do Koszyka 3 (126 421) (993 013) 1 119 434 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 9 109 529 - - - 9 109 529 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela 6 268 074 (1 145 921) (1 044 767) 85 069 4 162 455 Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (6 697 822) (255 147) (88 826) (57 735) (7 099 530) Spisania - - (483 958) - (483 958) Inne, w tym różnice kursowe (1 979 245) (83 130) (30 640) - (2 093 015) Stan na koniec okresu 57 079 240 4 718 775 2 564 927 439 554 64 802 496 . Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od podmiotów gospodarczych wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2023 r. do 31.12.2023 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (212 756) (368 933) (1 894 699) (2 476 388) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (314 779) 321 831 19 313 26 365 Transfer do Koszyka 2 115 846 (173 660) 30 656 (27 158) Transfer do Koszyka 3 5 022 133 825 (147 240) (8 393) Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (83 556) - - (83 556) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela 211 566 (186 429) (217 048) (191 911) Zmiany modeli i parametrów ryzyka 12 360 (101 620) - (89 260) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 24 316 23 781 35 743 83 840 Spisania - - 483 877 483 877 Inne, w tym różnice kursowe 16 553 7 967 (3 916) 20 604 Stan na koniec okresu (225 428) (343 238) (1 693 314) (2 261 980) . Zmiana stanu odpisów na straty kredytowe dla należności od podmiotów gospodarczych klasyfikowanych jako POCI 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu (60 733) (49 445) Odpisy/rozwiązania bieżącego okresu (7 192) (10 806) Spisanie należności w ciężar rezerw/sprzedaż wierzytelności 838 10 Różnice kursowe 409 (145) Inne 937 (347) Stan na koniec okresu (65 741) (60 733) . Należności od podmiotów gospodarczych 31.12.2022 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 48 271 183 4 466 109 3 198 708 219 126 56 155 126 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 2 898 529 (2 856 334) (42 194) - - Transfer do Koszyka 2 (4 947 191) 5 069 595 (122 405) - - Transfer do Koszyka 3 (128 134) (1 104 636) 1 232 771 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 14 260 592 - - - 14 260 592 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela 4 263 220 (345 541) (222 729) 250 233 3 945 183 Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (13 153 946) (901 365) (134 827) (129 804) (14 319 942) Spisania - - (358 213) - (358 213) Inne, w tym różnice kursowe 1 492 535 305 821 (346 754) 72 665 1 524 268 Stan na koniec okresu 52 956 788 4 633 649 3 204 357 412 220 61 207 014 98 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od podmiotów gospodarczych wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2022 r. do 31.12.2022 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (187 811) (269 927) (1 917 917) (2 375 655) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (49 107) 154 378 18 273 123 544 Transfer do Koszyka 2 88 512 (296 773) 33 500 (174 761) Transfer do Koszyka 3 4 333 114 185 (379 175) (260 657) Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (50 762) - - (50 762) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela (39 779) (69 851) (26 972) (136 602) Zmiany modeli i parametrów ryzyka (6 320) (31 430) (24 730) (62 480) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 30 341 22 690 46 579 99 610 Spisania - - 345 676 345 676 Inne, w tym różnice kursowe (2 163) 7 795 10 067 15 699 Stan na koniec okresu (212 756) (368 933) (1 894 699) (2 476 388) . Należności od klientów indywidualnych 31.12.2023 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 74 633 333 2 943 988 3 341 589 363 920 81 282 830 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 2 975 122 (3 081 343) 106 221 - - Transfer do Koszyka 2 (4 943 402) 5 083 134 (139 732) - - Transfer do Koszyka 3 (465 628) (1 297 772) 1 763 400 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 17 673 066 - - - 17 673 066 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela (4 644 362) (193 199) (173 031) 96 678 (4 913 914) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (9 190 057) (277 948) (435 383) (90 908) (9 994 296) Spisania - - (843 378) - (843 378) Inne, w tym różnice kursowe (450 928) 203 297 13 434 (2 733) (236 930) Stan na koniec okresu 75 587 144 3 380 157 3 633 120 366 957 82 967 378 . Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów indywidualnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2023 r. do 31.12.2023 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (429 044) (350 671) (2 224 260) (3 003 975) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (458 802) 379 990 (103 797) (182 609) Transfer do Koszyka 2 246 661 (337 961) (33 915) (125 215) Transfer do Koszyka 3 15 906 332 617 (282 563) 65 960 Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (283 891) - - (283 891) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela 282 427 (368 373) (537 305) (623 251) Zmiany modeli i parametrów ryzyka 28 670 (24 770) - 3 900 Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 90 394 38 441 329 794 458 629 Spisania - - 749 927 749 927 Inne, w tym różnice kursowe 92 771 (54 329) (568) 37 874 Stan na koniec okresu (414 908) (385 056) (2 102 687) (2 902 651) 99 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu odpisów na straty kredytowe dla należności od klientów indywidualnych klasyfikowanych jako POCI 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu (89 539) (162 847) Odpisy/rozwiązania bieżącego okresu 5 731 20 571 Spisanie należności w ciężar rezerw/sprzedaż wierzytelności 2 344 37 657 Różnice kursowe 102 (482) Inne (18 089) 15 562 Stan na koniec okresu (99 451) (89 539) . Należności od klientów indywidualnych 31.12.2022 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 76 429 576 2 302 941 3 399 479 403 020 82 535 016 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 3 632 776 (3 669 227) 36 451 - - Transfer do Koszyka 2 (5 185 065) 5 482 180 (297 116) - - Transfer do Koszyka 3 (281 211) (915 862) 1 197 073 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 18 938 438 - - - 18 938 438 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela (6 672 060) (157 955) (159 324) (48 863) (7 038 202) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (11 205 039) (278 795) (170 238) (33 905) (11 687 977) Spisania - - (594 336) - (594 336) Inne, w tym różnice kursowe (1 024 083) 180 706 (70 400) 43 668 (870 109) Stan na koniec okresu 74 633 332 2 943 988 3 341 589 363 920 81 282 829 . Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności od klientów indywidualnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2022 r. do 31.12.2022 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (477 587) (291 862) (2 290 930) (3 060 379) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (110 119) 330 598 39 451 259 930 Transfer do Koszyka 2 138 279 (548 018) 183 484 (226 255) Transfer do Koszyka 3 16 378 168 880 (699 923) (514 665) Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (315 010) - - (315 010) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela 162 129 105 518 (303 790) (36 143) Zmiany modeli i parametrów ryzyka (13 040) (85 970) 22 790 (76 220) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 121 640 36 124 144 736 302 500 Spisania - - 648 548 648 548 Inne, w tym różnice kursowe 48 286 (65 941) 31 374 13 719 Stan na koniec okresu (429 044) (350 671) (2 224 260) (3 003 975) . 100 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Należności z tytułu leasingu finansowego 31.12.2023 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 10 951 484 667 883 375 335 3 599 11 998 301 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 1 014 528 (996 274) (18 254) - - Transfer do Koszyka 2 (1 411 466) 1 417 651 (6 185) - - Transfer do Koszyka 3 (2 538) (221 162) 223 700 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 4 881 582 - - - 4 881 582 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela (2 416 687) (204 605) (141 879) (130) (2 763 301) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (581 343) (55 530) (3 607) (329) (640 809) Spisania - - (22 226) - (22 226) Inne, w tym różnice kursowe (96 535) (3 315) 65 041 - (34 809) Stan na koniec okresu 12 339 025 604 648 471 925 3 140 13 418 738 . Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności z tytułu leasingu finansowego wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2023 r. do 31.12.2023 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (35 656) (55 721) (155 282) (246 659) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (18 445) 59 220 12 094 52 869 Transfer do Koszyka 2 21 412 (82 559) 2 125 (59 022) Transfer do Koszyka 3 408 23 575 (49 374) (25 391) Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (18 073) (13 136) (48) (31 257) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela 7 907 17 340 (3 907) 21 340 Zmiany modeli i parametrów ryzyka - - - - Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 1 657 2 518 (6 585) (2 410) Spisania - - 21 552 21 552 Inne, w tym różnice kursowe 1 376 (589) (1 871) (1 084) Stan na koniec okresu (39 414) (49 352) (181 296) (270 062) . Należności z tytułu leasingu finansowego 31.12.2022 Wartość bilansowa brutto Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 10 061 124 584 613 289 854 2 324 10 937 915 Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 993 001 (978 659) (14 342) - - Transfer do Koszyka 2 (1 434 376) 1 438 927 (4 551) - - Transfer do Koszyka 3 (20 717) (196 069) 216 786 - - Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia 3 676 333 - - - 3 676 333 Zmiany w ekspozycji istniejącego portfela (1 732 013) (163 634) (115 905) 1 322 (2 010 230) Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania (502 598) (48 037) 1 215 (47) (549 467) Spisania - - (30 801) - (30 801) Inne, w tym różnice kursowe (89 270) 30 742 33 079 - (25 449) Stan na koniec okresu 10 951 484 667 883 375 335 3 599 11 998 301 . 101 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla należności z tytułu leasingu finansowego wycenianych w zamortyzowanym koszcie w okresie od 1.01.2022 r. do 31.12.2022 r. Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu (28 739) (32 425) (147 808) (208 972) Zmiany wynikające z transferów Transfer do Koszyka 1 (10 526) 41 514 2 435 33 423 Transfer do Koszyka 2 16 955 (66 092) 2 098 (47 039) Transfer do Koszyka 3 360 15 824 (47 197) (31 013) Zmiany z tytułu nabycia lub udzielenia (20 195) (1 898) (95) (22 188) Zmiany w ryzyku kredytowym istniejącego portfela (1 313) (10 437) 24 863 13 113 Zmiany modeli i parametrów ryzyka - - - - Zmiany z tytułu wyłączenia z bilansu, inne niż spisania 1 252 1 064 (14 867) (12 551) Spisania - - 29 870 29 870 Inne, w tym różnice kursowe 6 550 (3 271) (4 581) (1 302) Stan na koniec okresu (35 656) (55 721) (155 282) (246 659) 23. Informacje o sekurytyzacji aktywów Santander Bank Polska S.A. W dniu 7 grudnia 2018 r. Santander Bank Polska zawarł z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym (EFI) umowę transakcji sekurytyzacji syntetycznej portfela kredytów gotówkowych o łącznym wolumenie 2 150 031 tys. zł której celem jest uwolnienie kapitału dalej przeznaczonego na finansowanie projektów wspierających rozwój segmentu klienta MŚP, korporacyjnego i sektora publicznego. Spełnienie przez Bank warunków zawieszających wpisanych w umowę transakcji umożliwiło efektywnie aktywację umowy w dniu 28 sierpnia 2019 r. W rezultacie gwarancją został objęty portfel kredytów gotówkowych w kwocie 2 150 031 tys. zł, przy czym transakcja dotyczy tylko części kapitałowej tych ekspozycji. Przewidywana data zakończenia trwania transakcji to 10 września 2031 r. Transakcja transferuje ryzyko kredytowe na EFI i realizuje strategię optymalizacji kapitału Tier 1 Banku. Transakcja jest sekurytyzacją syntetyczną bez elementu finansowania, a objęty nią wyselekcjonowany portfel kredytów gotówkowych pozostaje w bilansie Banku. Całość portfela poddanego sekurytyzacji jest ważona ryzykiem według metody standardowej. Konstrukcja transakcji przewiduje podział sekurytyzowanego portfela na trzy transze: senioralną (80% portfela) mezzanine (18,5%, portfela) oraz junior tj. transzę pierwszej straty (1,5% portfela). Na moment uruchomienia gwarancji kwoty transz wynosiły odpowiednio: transzy senior 1 720 025,0 tys. zł, transzy mezzanine 397 755,8 tys. zł i transzy junior 32 250,5 tys. zł. Transze: senioralna i mezzanine zostały w pełni zagwarantowane przez EFI. Dodatkowo dla transzy mezzanine EFI otrzymało regwarancję Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Transza pierwszej straty została zatrzymana przez Bank i odliczona od kapitału podstawowego Tier I zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. k) CRR. Odliczenie od kapitału podstawowego Tier I oznacza zastosowanie „metody pełnego odliczenia” zgodnie z art. 245 ust. 1 lit. b) CRR. Struktura transakcji zakłada, że straty do kwoty transzy junior są pokrywane przez Bank, a dopiero po jej skonsumowaniu dalsze straty pokrywane będą z gwarancji EFI. W celu utrzymania stabilności struktury portfela w transakcji zastosowano mechanizm Synthetic Excess Spread umożliwiający alokowanie strat do poziomu 1,45% wielkości portfela rocznie poza strukturą sekurytyzacyjną. Według stanu na 31 grudnia 2023 r. wartości bilansowe brutto transz wynosiły odpowiednio: transzy senior 199 848 tys. zł, transzy mezzanine 46 215 tys. zł i transzy junior 32 293 tys. zł. W okresie sprawozdawczym kwota strat kredytowych alokowana poza strukturę sekurytyzacyjną w ramach mechanizmu Synthetic Excess Spread wyniosła 10 357 tys. zł. Od momentu aktywacji transakcji straty nie przekroczyły poziomu transzy junior i Bank nie otrzymał od EFI kwot z tytułu realizacji gwarancji. W świetle zapisów MSSF 9 warunki umowne przeprowadzonej transakcji sekurytyzacji nie spełniają przesłanek do nieuwzględniania sekurytyzowanych aktywów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Santander Bank Polska S.A. Tabela poniżej przedstawia wartości bilansowe brutto sekurytyzowanych kredytów oraz ich część kapitałową objętą sekurytyzacją i kwoty ryzyka pozostające w Grupie Kapitałowej: 102 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wartość transakcji brutto Wartość transakcji wg kwoty kapitału Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa portfela, w tym: 278 355 616 264 275 534 611 334 32 250 32 250 transza senior 199 848 474 115 197 591 470 321 - - transza mezzanine 46 215 109 639 45 693 108 762 - - transza junior 32 293 32 511 32 250 32 250 32 250 32 250 Wartość strat alokowanych do Synthetic Excess Spread 10 357 18 271 10 357 18 271 - - Wartość dostępnego Synthetic Excess Spread pozostającego do wykorzystania 5 565 8 337 5 565 8 337 - - Dnia 31 marca 2022 roku Santander Bank Polska S.A. zawarł z International Finance Corporation) (IFC) transakcję sekurytyzacji syntetycznej, w wyniku której gwarancją został objęty portfel kredytów gotówkowych w kwocie 2 443 519,5 tys. zł z możliwością zwiększenia w przyszłości tej kwoty, do poziomu 2 878 787,9 tys. zł. Transakcja z IFC jest pierwszą taką transakcją zawartą przez Bank i podmioty Grupy Kapitałowej z tym inwestorem. Transakcja transferuje ryzyko kredytowe na IFC i realizuje strategię optymalizacji kapitału Tier 1 Banku. Transakcja jest sekurytyzacją syntetyczną bez elementu finansowania, a objęty nią wyselekcjonowany portfel kredytów gotówkowych pozostaje w bilansie Banku. Całość portfela poddanego sekurytyzacji jest ważona ryzykiem według metody standardowej. W rozumieniu CRR jest to transakcja SRT. Bank przeznaczy uwolniony dzięki gwarancji IFC kapitał na finansowanie prośrodowiskowych projektów o łącznej wartości minimum 600 mln dolarów. W ramach i zgodnie z warunkami tej transakcji, w dniu 22 września 2023 roku Bank zawarł z IFC dodatkową umowę Upsize Agreement, która pozwoliła zwiększyć wolumen portfela kredytów gotówkowych objętych sekurytyzacją do kwoty 2 874 182,5 tys. zł, co w rezultacie przełożyło się na dodatkowe uwolnienie kapitału w wys. ok. 200 mln zł. Warto podkreślić, iż zgodnie z podpisaną Banku Światowego (którego częścią jest IFC). Konkretnie, Bank zaalokuje równowartość 100 mln USD w ramach udzielanego finansowania kredytów detalicznych i MŚP Klientom pochodzenia ukraińskiego, którzy na co dzień mieszkają i pracują w Polsce. Jest to pierwsza tego typu inicjatywa w Polsce, którą udało się zrealizować. Przewidywana data zakończenia trwania transakcji to 31 stycznia 2030 roku. Konstrukcja transakcji przewiduje podział sekurytyzowanego portfela na trzy transze: senioralną (82,67% portfela) mezzanine (16,5%, portfela) oraz junior tj. transzę pierwszej straty (0,83% portfela). Na moment uruchomienia gwarancji kwoty transz wynosiły odpowiednio: transzy senior 2 020 057,6 tys. zł, transzy mezzanine 403 180,7 tys. zł i transzy junior 20 281,2 tys. zł. Transza mezzanine została objęta gwarancją IFC. Transze senioralną i pierwszej straty zostały zatrzymane przez Bank, przy czym transza junior została odliczona od kapitału podstawowego Tier I zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. k) CRR. Odliczenie od kapitału podstawowego Tier I oznacza zastosowanie „metody pełnego odliczenia” zgodnie z art. 245 ust. 1 lit. b) CRR. Według stanu na 31 grudnia 2023 r. wartości bilansowe brutto transz wynosiły odpowiednio: transzy senior 1 521 663 tys. zł, transzy mezzanine 303 707 tys. zł i transzy junior 24 018 tys. zł. W świetle zapisów MSSF 9 warunki umowne przeprowadzonej transakcji sekurytyzacji nie spełniają przesłanek do nieuwzględniania sekurytyzowanych aktywów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Santander Bank Polska S.A. Tabela poniżej przedstawia wartości bilansowe brutto sekurytyzowanych kredytów oraz ich część kapitałową objętą sekurytyzacją i kwoty ryzyka pozostające w Grupie Kapitałowej: Wartość transakcji brutto Wartość transakcji wg kwoty kapitału Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa portfela, w tym: 1 849 388 2 459 082 1 836 870 2 443 519 1 535 219 2 040 339 transza senior 1 521 663 2 032 923 1 511 363 2 020 058 1 511 363 2 020 058 transza mezzanine 303 707 405 749 301 651 403 181 - - transza junior 24 018 20 410 23 856 20 281 23 856 20 281 103 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Santander Leasing S.A. Dnia 19 czerwca 2020 r. Santander Leasing S.A. zawarł z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym (dalej: „EFI”) umowę gwarancji, w wyniku której gwarancją został objęty portfel umów leasingu i pożyczek w kwocie 2 014 000 tys. zł. Data zakończenia transakcji wg umowy to 31 maja 2031 r. Zawarta przez Santander Leasing umowa gwarancji spełnia określone w Rozporządzeniu CRR (zmienionym przez Rozporządzenie 2017/2041) wymogi w zakresie sekurytyzacji syntetycznej, nie jest natomiast transakcją STS. Zawarta transakcja jest sekurytyzacją syntetyczną bez elementu finansowania, a objęty nią wyselekcjonowany portfel umów leasingu i pożyczek pozostaje ujęty w bilansie spółki. Konstrukcja transakcji przewiduje podział sekurytyzowanego portfela na trzy transze: senioralną (85% portfela), mezzanine (14,2% portfela) oraz junior tj. transzę pierwszej straty (0,8% portfela). Na moment uruchomienia gwarancji wysokość kwoty transz wynosiła odpowiednio: transzy senior 1 700 000 tys. zł, transzy mezzanine 284 000 tys. zł i transzy junior 16 000 tys. zł. Transze senior i mezzanine zostały w pełni zagwarantowane przez EFI (w zakresie komponentu kapitałowego ekspozycji bazowych). Dodatkowo dla transzy mezzanine EFI otrzymał regwarancję Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). W celu utrzymania stabilności struktury portfela w transakcji zastosowano mechanizm Synthetic Excess Spread (SES) o charakterystyce ekonomicznej use-it-or-lose-it umożliwiający przez pierwsze dwa lata od aktywacji gwarancji alokowanie strat poza strukturą sekurytyzacyjną do poziomu 0,7% wielkości portfela rocznie, mechanizm ten odnawiany jest co 3 kwartał. 31 maja 2022 r. nastąpił koniec okresu replenishmentu i rozpoczęła się amortyzacja. Od tego momentu występuje też inny podział transz, redukowana jest transza senior i mezzanine, junior pozostaje bez zmian. Wg stanu na 31 grudnia 2023 r., kwoty transz wynosiły odpowiednio: transzy senior 646 801 tys. zł, transzy mezzanine 108 054 tys. zł i transzy junior 15 332 tys. zł. W procesie sekurytyzacji syntetycznej Santander Leasing pełni rolę jednostki inicjującej i nie pełni innych ról w ramach analizowanej struktury syntetycznej. W transakcji nie uczestniczą jednostki specjalnego przeznaczenia do celów sekurytyzacji (SSPE). Wartość transakcji brutto Wartość transakcji wg kwoty kapitału Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa portfela, w tym: 816 005 1 544 178 770 187 1 444 943 15 332 15 332 transza senior 685 279 1 309 097 646 801 1 224 969 - - transza mezzanine 114 482 218 696 108 054 204 642 - - transza junior 16 244 16 385 15 332 15 332 15 332 15 332 Wartość strat alokowanych do Synthetic Excess Spread 354 919 354 919 - - Wartość dostępnego Synthetic Excess Spread pozostającego do wykorzystania 3 400 9 747 3 400 9 747 - - Dnia 16 grudnia 2021 r. Santander Leasing S.A. zawarł z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym (dalej: „EFI”) umowę gwarancji, w wyniku której gwarancją został objęty portfel umów leasingu i pożyczek w kwocie 2 736 219 tys. zł. Data zakończenia transakcji wg umowy to 30 listopada 2030 r. Zawarta przez Santander Leasing S.A.(dalej: „SL”) umowa gwarancji spełnia określone w Rozporządzeniu CRR (zmienionym przez Rozporządzenie 2017/2041) wymogi w zakresie sekurytyzacji syntetycznej, nie jest natomiast transakcją STS. Zawarta transakcja jest sekurytyzacją syntetyczną bez elementu finansowania, a objęty nią wyselekcjonowany portfel umów leasingu i pożyczek pozostanie ujęty w sprawozdaniu z sytuacji finansowej SL. Konstrukcja transakcji przewiduje podział sekurytyzowanego portfela na dwie transze: senioralną (87,5% portfela) oraz junior tj. transzę pierwszej straty (12,5% portfela). Na moment uruchomienia gwarancji wysokość kwoty transz wynosiła odpowiednio: transzy senior 2 394 191,7 tys. zł oraz transzy junior 342 027,4 tys. zł. Transza junior została zagwarantowana przez EFI. Zarówno komponent kapitałowy jak i odsetkowy ekspozycji bazowych są objęte gwarancją EFI. W transakcji nie zastosowano mechanizmu Synthetic Excess Spread (SES). Wg stanu na 31 grudnia 2023 r., kwoty transz wynosiły odpowiednio: transzy senior 830 535 tys. zł i transzy junior 171 949 tys. zł. W procesie sekurytyzacji syntetycznej SL pełni rolę jednostki inicjującej i nie pełni innych ról w ramach analizowanej struktury syntetycznej. W transakcji nie uczestniczą jednostki specjalnego przeznaczenia do celów sekurytyzacji (SSPE). 104 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wartość transakcji brutto Wartość transakcji wg kwoty kapitału Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa portfela, w tym: 1 055 004 1 848 303 1 002 484 1 740 187 830 535 1 524 734 transza senior 874 046 1 619 465 830 535 1 524 734 830 535 1 524 734 transza junior 180 958 228 838 171 949 215 453 - - W dniu 28 września 2023 r. Santander Leasing S.A. zawarł umowę gwarancji z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju (European Bank for Reconstruction and Development “EBRD”), w wyniku której gwarancją został objęty portfel umów leasingu i pożyczek w kwocie ok. 514 mld EUR. Data zakończenia transakcji według umowy to 28 lutego 2032 r. Zawarta przez Santander Leasing umowa gwarancji spełnia określone w Rozporządzeniu CRR (zmienionym przez Rozporządzenie 2017/2041) wymogi w zakresie sekurytyzacji syntetycznej. Zawarta transakcja jest sekurytyzacją syntetyczną bez elementu finansowania, a objęty nią wyselekcjonowany portfel umów leasingu i pożyczek pozostaje ujęty w bilansie spółki. Konstrukcja transakcji przewiduje podział sekurytyzowanego portfela na trzy transze: senior, protected oraz first loss. Straty w pierwszej kolejności alokowane są do transzy first loss. Natomiast transze protected i senior amortyzowane są w sposób proporcjonalny (amortyzacja pro-rata). Na moment uruchomienia gwarancji wysokość kwoty transz wynosiła odpowiednio: transzy senior 452 529 tys. EUR (88% portfela), transzy protected 55 023 tys. EUR (10,7% portfela) oraz transzy first loss 6 685 tys.EUR (1,30% portfela). Transza protected została zagwarantowana przez EBRD. Zarówno komponent kapitałowy jak i odsetkowy ekspozycji bazowych są objęte gwarancją EBRD. Umowa przewiduje roczny okres replenishment czyli uzupełniania portfela o wartość amortyzacji przypisanych w poprzednich okresach. Utworzona w ramach umowy gwarancji struktura sekurytyzacji syntetycznej nie generuje dla Santander Leasing dodatkowej ekspozycji na ryzyka charakterystyczne dla transakcji sekurytyzacji tradycyjnych (np. ryzyka płynności związanego z sekurytyzowanymi aktywami). Wg stanu na 31 grudnia 2023 r., kwoty transz wynosiły odpowiednio: transza senior 412 385 tys. EUR, transza protected 50 142 tys. EUR i transza junior 6 685 tys. EUR. Wartość transakcji brutto Wartość transakcji wg kwoty kapitału Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa portfela, w tym: 2 161 170 - 2 040 136 - 1 822 117 - transza senior 1 899 426 - 1 793 050 - 1 793 050 - transza protected 230 953 - 218 019 - - transza first loss 30 791 - 29 067 - 29 067 - Santander Consumer Bank S.A. W grudniu 2022 roku Bank dokonał zamknięcia transakcji sekurytyzacyjnej zawartej w 2019 roku i jednocześnie zawarł nową transakcję sekurytyzacji portfela kredytów gotówkowych. Nowa transakcja ma charakter zbliżony transakcji poprzedniej – jest to sekurytyzacja tradycyjna, rewolwingowa o maksymalnym okresie trwania 10 lat jednakże SCB szacuje, że zakończy się po 2 latach od daty zawarcia transakcji. W ramach tej transakcji SCB przeniósł prawa własności z przyszłych przepływów pieniężnych o wartości 1 250 mln zł do spółki specjalnego przeznaczenia (SPV) z siedzibą w Irlandii oraz udzielił tej spółce pożyczki podporządkowanej w kwocie 250 mln zł. Pożyczka jest podporządkowana w stosunku do uprzywilejowanych i zabezpieczonych obligacji. Płatność odsetek od pożyczki następuje w ramach płatności kaskadowych tzn. realizowanych w określonej kolejności, ze środków posiadanych przez SPV, zaś całkowita spłata kapitału będzie miała miejsce po pełnym wykupie obligacji. Oprocentowanie pożyczki oparte jest na stałej stopie. Nabycie przez SPV wierzytelności od SCB nastąpiło dzięki emisji obligacji zabezpieczonych zastawem rejestrowym na majątku spółki o wartości 1 000 000 tys. zł oprocentowanych na bazie stopy WIBOR. W świetle zapisów MSSF 9 warunki umowne obu sekurytyzacji nie spełniają przesłanek do nieuwzględniania sekurytyzowanych aktywów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku. Na dzień 31.12.2023 r. wartość godziwa aktywów wynosiła odpowiednio: udzielona pożyczka podporządkowana 260 389 tys. zł aktywa sekurytyzowane 1 077 639 tys. zł 105 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wartość transakcji Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej Wartość godziwa 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2023 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa Aktywa 1 297 820 1 214 417 1 297 820 1 214 417 1 338 028 1 179 040 Wartość bilansowa Zobowiązania 1 252 097 1 255 909 1 252 097 1 255 909 1 261 911 250 455 Pozycja netto 45 724 (41 492) 45 724 (41 492) 76 118 (71 415) Jednocześnie na dzień 31 grudnia 2023 r. Bank rozpoznaje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako „Zobowiązania wobec klientów” zobowiązanie z tytułu przepływów sekurytyzacyjnych w wysokości 1 252 097 tys. zł. Oszacowana na dzień bilansowy wartość godziwa zobowiązania z tytułu przepływów z sekurytyzacji wynosiła 1 261 911 tys. zł. Wartość transakcji brutto Wartość transakcji wg kwoty kapitału Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa portfela, w tym: 226 365 601 312 226 365 601 312 19 503 20 809 transza senior 170 640 478 856 170 640 478 856 - - transza mezzanine 36 222 101 647 36 222 101 647 - - transza junior 19 503 20 809 19 503 20 809 19 503 20 809 Wartość strat alokowanych do Synthetic Excess Spread - - - - - - Wartość dostępnego Synthetic Excess Spread pozostającego do wykorzystania - 4 293 - 4 293 - - W grudniu 2022 r. Santander Consumer Bank S.A. przeprowadził transakcję sekurytyzacji syntetycznej portfela udzielonych przez Bank kredytów ratalnych. Celem przeprowadzonej transakcji było uzyskanie ulgi kapitałowej na portfelu kredytów detalicznych, która zapewnia dodatkową zdolność do finansowania projektów wspierających rozwój segmentu klienta MŚP. Transakcja jest syntetyczną sekurytyzacją składającą się z trzech transz. Dnia 15 grudnia 2022 r. Bank podpisał umowę z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym (EFI), w ramach której pozyskał gwarancję finansową na 100% transzy uprzywilejowanych i transzy mezzanine (klasy A i B). Jednocześnie Bank zatrzymał 100% transzy pierwszej straty klasy C, która została odliczona od kapitału podstawowego Tier I zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. k) CRR. Odliczenie od kapitału podstawowego Tier I oznacza zastosowanie „metody pełnego odliczenia” zgodnie z art. 245 ust. 1 lit. b) CRR. Struktura transakcji zawiera Synthetic Excess Spread odpowiadający ekwiwalentowi 0.65% portfela pracującego na zasadzie mechanizmu “use-it-or-lose-it”. W ramach transakcji Bank utrzymuje losowo wybrane ekspozycje odpowiadające nie mniej niż 5% wartości nominalnej sekurytyzowanych ekspozycji, zgodnie z art. 405 ust. 1 lit. c) CRR. Uruchomienie gwarancji nastąpiło w grudniu 2022 r - wpływ na aktywa ważone ryzykiem Banku został rozpoznany na datę raportową 31 grudnia 2022 r. (obniżenie aktywów ważonych ryzykiem o 772 mln zł). W rezultacie gwarancją został objęty portfel kredytów ratalnych w kwocie 1 146 mln zł, przy czym gwarancja obejmuje część kapitałową udzielonych kredytów. Sekurytyzowany portfel jest ważony ryzykiem według metody standardowej. Transakcja zawiera dwuletni okres rewolwingowy, podczas którego Bank ma możliwość uzupełniania zamortyzowanej kwoty portfela sekurytyzowanego nowymi ekspozycjami spełniającymi kryteria określone w umowie. Ostateczna data zakończenia trwania transakcji to 31 października 2031. Transakcja nie posiada elementu finansowania, a objęty nią wyselekcjonowany portfel kredytów ratalnych pozostaje w bilansie Banku. Transakcja jest elementem strategii optymalizacji kapitału Tier 1 Banku. Wartość transakcji brutto Wartość transakcji wg kwoty kapitału Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa portfela, w tym: 1 146 009 1 047 113 1 146 009 1 047 113 13 752 13 752 transza senior 933 997 852 418 933 997 852 418 - - transza mezzanine 198 260 180 943 198 260 180 943 - - transza junior 13 752 13 752 13 752 13 752 13 752 13 752 Wartość strat alokowanych do Synthetic Excess Spread - - - - - - Wartość dostępnego Synthetic Excess Spread pozostającego do wykorzystania 5 274 6 806 5 274 6 806 - - W 2021, 2022 oraz 2023 roku Santander Consumer Bank S.A. kontynuował rozpoczętą w roku 2019 transakcję sekurytyzacji syntetycznej portfela udzielonych przez Bank kredytów gotówkowych i ratalnych. Celem przeprowadzonej transakcji było uzyskanie ulgi kapitałowej na portfelu kredytów detalicznych, która zapewnia dodatkową zdolność do finansowania projektów wspierających rozwój segmentu klienta MŚP. 106 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Santander Consumer Multirent W lipcu 2020 roku Santander Consumer Multirent Sp z o.o. (SCM) zawarł transakcję sekurytyzacji portfela umów leasingowych. Zawarta transakcja jest sekurytyzacją tradycyjną i rewolwingową polegającą na przeniesieniu prawa własności sekurytyzowanych wierzytelności na rzecz spółki specjalnego przeznaczenia SCM POLAND AUTO 2019-1 DAC (SPV4) z siedzibą w Irlandii. Transakcja ta została aneksowana w maju 2022 roku. Obecnie transakcja spełnia wymogi transakcji prostej, przejrzystej i standardowej (STS) a SCM pełni tutaj rolę jednostki inicjującej. Spółka SPV4 wyemitowała na dzień 31.12.2023 r. na bazie sekurytyzowanych aktywów obligacje o łącznej wartości 891 000 tys. zł. Na oprocentowanie wyemitowanych obligacji składa się stopa WIBOR 1M oraz marża. W wyniku sekurytyzacji SCM uzyskał finansowanie działalności w zamian za oddanie praw do przyszłych przepływów wynikających z sekurytyzowanego portfela umów leasingowych. W celu wsparcia finansowania transakcji SCM udzielił SPV4 pożyczki podporządkowanej o wartości wynoszącej na dzień 31.12.2023 r. 216 700 tys. zł. Pożyczka jest podporządkowana w stosunku do uprzywilejowanych i zabezpieczonych obligacji. Płatność odsetek od pożyczki następuje w ramach płatności kaskadowych tzn. realizowanych w określonej kolejności, ze środków posiadanych przez SPV4, zaś całkowita spłata kapitału będzie miała miejsce po pełnym wykupie obligacji. Oprocentowanie pożyczki oparte jest na zmiennej stopie opartej na stopie WIBOR 1M. W świetle zapisów MSSF 9 warunki umowne przeprowadzonej transkacji sekurytyzacji nie spełniają przesłanek do nieuwzględniania sekurytyzowanych aktywów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej SCM. W związku z powyższym SCM rozpoznaje sekurytyzowane aktywa na 31 grudnia 2023 r. w pozycji Należności z tytułu leasingu finansowego w wartości 1 100 000 tys. zł. Jednocześnie SCM rozpoznaje zobowiązanie z tytułu przepływów z tytułu sekurytyzacji w pozycji Pozostałe zobowiązania w wysokości równej na 31.12.2023 r. 1 107 700 tys. zł. Na dzień 31.12.2023 r. SCM posiadał również należności z tytułu rozliczeń bieżących z SPV w wysokości odpowiednio 7 571 tys. zł, należności te są prezentowane w pozycji Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności. Wartość transakcji Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej Wartość godziwa 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa Aktywa 1 100 000 1 100 000 1 100 000 1 100 000 1 213 571 1 207 807 Wartość bilansowa Zobowiązania 1 110 615 1 110 877 1 110 615 1 110 877 1 110 615 1 110 877 Pozycja netto (10 615) (10 877) (10 615 (10 877) 102 956 96 930 107 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 24. Inwestycyjne aktywa finansowe Inwestycyjne aktywa finansowe 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 47 598 570 49 845 849 Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 27 436 096 34 127 213 - obligacje 27 436 096 34 127 213 Papiery wartościowe banku centralnego: 6 246 368 3 898 145 - bony 6 246 368 3 898 145 Pozostałe papiery wartościowe: 13 916 106 11 820 491 - obligacje 13 916 106 11 820 491 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 2 005 64 707 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 19 639 468 3 156 009 Papiery wartościowe Skarbu Państwa: 18 675 450 3 156 009 - obligacje 18 675 450 3 156 009 Pozostałe papiery wartościowe: 964 018 - - obligacje 964 018 - Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 277 121 204 299 - nienotowane 277 121 204 299 Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 5 839 63 248 - nienotowane 5 839 63 248 Razem 67 523 003 53 334 112 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Zmiana stanu inwestycyjnych aktywów finansowych 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowa-nym koszcie Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Stan na początek okresu dane przekształcone 49 845 849 64 707 3 156 009 204 299 63 248 53 334 112 Zwiększenia 385 890 892 - 15 938 340 656 - 401 829 888 Zmniejszenia (sprzedaż i zapadalność) (390 222 135) (67 888) - - (64 121) (390 354 144) Wycena do wartości godziwej 2 298 283 5 255 - 72 166 7 413 2 383 117 Zmiana stanu odsetek naliczonych 85 070 - 546 708 - - 631 778 Odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych (2 016) - - - - (2 016) Różnice kursowe (297 373) (69) (1 589) - (701) (299 732) Stan na koniec okresu 47 598 570 2 005 19 639 468 277 121 5 839 67 523 003 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 108 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu inwestycyjnych aktywów finansowych 1.01.2022 r. - 31.12.2022 r. dane przekształcone Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowa-nym koszcie Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Stan na początek okresu 70 064 796 116 977 1 421 272 259 788 3 427 71 866 260 Zwiększenia 160 794 907 - 1 680 423 129 59 179 162 534 638 Zmniejszenia (sprzedaż i zapadalność) (180 025 781) (59 179) - (29 994) - (180 114 954) Wycena do wartości godziwej (1 710 687) (6 326) - (25 624) 3 264 (1 739 373) Zmiana stanu odsetek naliczonych 518 776 - 54 314 - - 573 090 Odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych (1 066) - - - - (1 066) Różnice kursowe 204 904 13 235 - - (2 600) 215 539 Pozostałe - - - - (22) (22) Stan na koniec okresu 49 845 849 64 707 3 156 009 204 299 63 248 53 334 112 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5. 25. Inwestycje w podmioty stowarzyszone Wartość podmiotów stowarzyszonych 31.12.2023 31.12.2022 Polfund - Fundusz Poręczeń Kredytowych S.A. 48 220 46 732 Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. oraz Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. 919 294 874 763 Razem 967 514 921 495 . Zmiana stanu inwestycji w podmioty stowarzyszone 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu 921 495 932 740 Udział w zysku/ (stracie) 96 937 84 049 Dywidendy (77 533) (76 760) Inne 26 615 (18 534) Stan na koniec okresu 967 514 921 495 Informacje dotyczące procentowego udziału Grupy w kapitale jednostek stowarzyszonych: Nazwa jednostki stowarzyszonej: Kraj założenia oraz miejsce prowadzenia działalności Procentowy udział Grupy w kapitale/w głosach Metoda wyceny Rodzaj działalności 2023 2022 Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. Polska Warszawa 49,00 49,00 Metoda praw własności działalność ubezpieczeniowa, ubezpieczenia na życie Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. Polska Warszawa 49,00 49,00 Metoda praw własności działalność ubezpieczeniowa, ubezpieczenia osobowe oraz majątkowe POLFUND - Fundusz Poręczeń Kredytowych S.A. Polska Szczecin 50,00 50,00 Metoda praw własności udzielanie poręczeń kredytowych, lokowanie powierzonych spółce środków pieniężnych i zarządzanie nimi 109 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Skrócone wybrane informacje finansowe każdej jednostki stowarzyszonej, która posiada udziały istotne dla Grupy, zostały przedstawione poniżej: Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. 2023 * 2022 2023 * 2022 Należności od banków 80 957 54 983 40 730 17 791 Aktywa finansowe handlowe 840 119 109 - - Inwestycyjne aktywa finansowe 860 145 679 587 258 231 261 977 Aktywa z tytułu podatku odroczonego 1 566 11 945 674 2 982 Aktywa netto ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający 108 205 113 062 - - Pozostałe rozrachunki 58 231 59 348 36 641 42 157 Rozliczenia międzyokresowe 366 590 382 599 46 930 57 161 Pozostałe pozycje aktywów 239 470 27 105 Aktywa razem 1 476 773 1 421 103 383 233 382 173 Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe 860 604 879 911 123 369 131 347 Udział reasekutorów w rezerwach (6 852) (7 976) (3 821) (6 623) Oszacowane regresy i odzyski (wielkość ujemna) - - - (546) Pozostałe zobowiązania 353 102 364 098 44 630 41 217 Rozliczenia międzyokresowe 911 2 828 3 680 5 489 Fundusze specjalne 90 119 92 89 Zobowiązania razem 1 207 855 1 238 980 167 950 170 973 Przychody 337 244 320 968 133 608 126 826 Zysk (strata) netto za okres 152 228 126 967 42 567 42 951 Dywidendy wypłacone Santander Bank Polska SA 54 048 48 746 23 485 28 015 * Prezentowane dane za 2023 rok oparte są na szacunkach spółek. Wartość bilansowa udziałów w podmiotach stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności różni się od udziału Grupy w ich aktywach netto o wartość firmy dotyczącą tych jednostek ujętą w wartości bilansowej inwestycji. Dane za 2022 rok pochodzą ze zaudytowanych sprawozdań finansowych spółek Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. oraz Santander - Allianz Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. W rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2022 rok opublikowane zostały dane szacunkowe. Różnice między danymi zaudytowanymi a szacunkowymi są nieistotne. 110 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 26. Wartości niematerialne Wartości niematerialne Rok 2023 Licencje, patenty, koncesje i podobne wartości Pozostałe Nakłady na wartości niematerialne Razem Wartość w cenie nabycia na początek okresu 2 609 613 219 694 301 049 3 130 356 Zwiększenia z tytułu: -zakupu - - 427 129 427 129 -przeniesienia z nakładów 363 739 29 296 - 393 035 -transferów 4 - 536 540 Zmniejszenia z tytułu: -likwidacji (126 214) (5) (3 051) (129 270) -przeniesienia z nakładów - - (393 034) (393 034) -transferów - - (3 149) (3 149) Wartość w cenie nabycia na koniec okresu 2 847 142 248 985 329 480 3 425 607 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (2 212 907) (176 693) - (2 389 600) Zwiększenia/zmniejszenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (252 933) (16 660) - (269 593) -likwidacji, sprzedaży 116 761 5 - 116 766 -transferów - - - Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości (1 323) - - (1 323) Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (2 350 402) (193 348) - (2 543 750) Wartość bilansowa Wartość wg cen nabycia 2 847 142 248 985 329 480 3 425 607 Skumulowana amortyzacja (2 350 402) (193 348) - (2 543 750) Stan na 31 grudnia 2023 496 740 55 637 329 480 881 857 . Wartości niematerialne Rok 2022 Licencje, patenty, koncesje i podobne wartości Pozostałe Nakłady na wartości niematerialne Razem Wartość w cenie nabycia na początek okresu 2 389 039 219 679 289 548 2 898 266 Zwiększenia z tytułu: -zakupu - - 295 168 295 168 -przeniesienia z nakładów 279 044 - - 279 044 -transferów 440 25 4 374 4 839 Zmniejszenia z tytułu: -likwidacji (58 910) (10) (5 647) (64 567) -przeniesienia z nakładów - - (279 013) (279 013) -transferów - - (3 381) (3 381) Wartość w cenie nabycia na koniec okresu 2 609 613 219 694 301 049 3 130 356 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (2 049 167) (156 297) - (2 205 464) Zwiększenia/zmniejszenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (209 714) (20 401) - (230 115) -likwidacji, sprzedaży 45 974 5 - 45 979 -transferów - - - - Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości - Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (2 212 907) (176 693) - (2 389 600) Wartość bilansowa Wartość wg cen nabycia 2 609 613 219 694 301 049 3 130 356 Skumulowana amortyzacja (2 212 907) (176 693) - (2 389 600) Stan na 31 grudnia 2022 396 706 43 001 301 049 740 756 111 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 27. Wartość firmy Na dzień 31 grudnia 2023 r. oraz w okresie porównawczym wartość firmy wynosiła 1 712 056 tys. zł, w tym: · 1 688 516 tys. zł - wartość firmy powstała w wyniku połączenia Santander Bank Polska S.A. z Bankiem Kredyt Bank S.A. w dniu 4.01.2013 r., · 23 540 tys. zł – wartość firmy powstała ze względu na fakt, że Santander Bank Polska S.A. posiada 60% udziałów w Santander Consumer Bank S.A., który z kolei posiada 50% w Stellantis Financial Services Polska sp. z o.o. (dawniej PSA Finance Polska sp. z o.o.). Zostały ujawnione udziały niekontrolujące w wysokości 70% kapitału zakładowego oraz liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy spółek Stellantis Financial Services Polska sp. z o.o. i pośrednio Stellantis Consumer Financial Services Polska sp. z o.o. (dawniej PSA Consumer Finance Polska sp. z o.o. ). Zgodnie z wymogami MSSF 3 wartość firmy została wyznaczona jako nadwyżka kosztów nabycia nad wartością godziwą zidentyfikowanych nabytych aktywów i zobowiązań. Test na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia Santander Bank Polska S.A. z Kredyt Bank S.A. W 2023 r. i w okresie porównawczym Bank przeprowadził testy na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia z Bankiem Kredyt Bank S.A. w dniu 4 stycznia 2013 r., którego wartość bilansowa na 31 grudnia 2023 r. wyniosła 1 688 516 tys. zł. (podobnie jak na dzień 31 grudnia 2022 r.). Wartość odzyskiwalna w oparciu o wartość użytkową Wartość odzyskiwalna ośrodków wypracowujących środki pieniężne odpowiada wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej, zależnie od tego, która z tych wartości jest wyższa. Szacunek wartości użytkowej, która jest wyższa od wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, jest przeprowadzony w oparciu o model zdyskontowanych przepływów pieniężnych odpowiedni dla banków i innych instytucji finansowych. Przyszłe, oczekiwane przepływy pieniężne wypracowywane przez segmenty biznesowe Santander Bank Polska S.A. są zgodne z 3-letnimi projekcjami finansowymi kierownictwa Banku na lata 2024 – 2026. Biorąc pod uwagę stabilność Santander Bank Polska S.A., zrównoważone wyniki finansowe oraz w wyniku porównania wartości użytkowej z wartością bilansową ośrodka generującego przepływy pieniężne nie stwierdzono utraty wartości. Kluczowe założenia przyjęte przy ustaleniu wartości użytkowej Dla potrzeb pomiaru utraty wartości firmy Bank posługuje się następującą, wynikającą z początkowego ujęcia, alokacją wartości firmy na historyczne segmenty biznesowe: Segment Bankowości Detalicznej Segment Bankowości Biznesowej i Korporacyjnej Segment Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej Segment ALM i Operacji Centralnych Razem Wartość firmy 764 135 578 808 222 621 122 952 1 688 516 Z uwagi na przyjęty model wyceny, założenia przyjęte do ustalenia wartości użytkowej dla poszczególnych segmentów są takie same. Projekcja finansowa Projekcja finansowa na lata 2024 – 2026 została opracowana z uwzględnieniem planów strategicznych i operacyjnych oraz dostępnych prognoz makroekonomicznych i rynkowych. Ekstrapolacja przepływów pieniężnych wykraczających poza okres objęty planem finansowym została oparta o stopy wzrostu odzwierciedlające długoterminowy cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego, który na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosi 2,5 p.p. Projekcja finansowa zakłada kontynuację rozwoju obecnej oferty ze szczególną koncentracją na wzroście głównych linii produktowych, obsłudze osób fizycznych z segmentu detalicznego oraz małych i średnich przedsiębiorstwach korzystających z usług finansowania, produktów oszczędnościowych oraz usług transakcyjnych. Stopa dyskontowa Zastosowana w modelu stopa dyskontowa na poziomie 11,21% odpowiada przyjętej stawce kosztu kapitału dla Santander Bank Polska S.A. 112 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stopy dyskontowej o 1 punkt procentowy nie wpłynęłaby istotnie na wartość zdyskontowanych przepływów pieniężnych, wartość użytkową i w konsekwencji wynik przeprowadzonego testu na utratę wartości. Stopa wzrostu w okresie wykraczającym poza projekcje finansowe Ekstrapolację przepływów pieniężnych, wykraczających poza 3-letni okres objęty projekcjami finansowymi (wartość rezydualna) oparto na stopie wzrostu wynoszącej 2,5% rocznie, tj. na poziomie celu inflacyjnego. Minimalny poziom współczynnika kapitałowego wymagany przez organy nadzorcze Wzrost poziomu wymaganego kapitału oznacza spadek wartości kapitału dostępnego do teoretycznych dywidend w ramach przeprowadzanego testu. Zgodnie z polskimi przepisami wysokość dywidendy banków komercyjnych, możliwej do wypłaty za rok poprzedni zależy od spełnienia minimalnych kryteriów określonych w polityce dywidendowej KNF. Szczegóły opisane zostały w nocie 5. Na dzień 31.12.2023 r. nie stwierdzono utraty wartości firmy. Test na utratę wartości firmy powstałej w wyniku zakupu udziałów w Stellantis Financial Services Polska sp. z o.o. (dawniej PSA Finance Polska sp. z o.o. ) Bank przeprowadził test na utratę wartości firmy powstałej w wyniku ostatecznego rozliczenia zakupu przez Santander Consumer Bank S.A. udziałów w Stellantis Financial Services Polska sp. z o.o. (dawniej PSA Finance Polska sp. z o.o.) i pośrednio w Stellantis Consumer Financial Services Polska sp. z o.o. (dawniej PSA Consumer Finance Polska sp. z o.o. ). Wyniki testu wykazały nadwyżkę wartości udziałów niedających kontroli (70%) oraz przekazanej zapłaty nad wartością bilansową zidentyfikowanych aktywów netto. Powyższy test został sporządzony metodą dochodową. Na dzień 31 grudnia 2023 r. nie stwierdzono utraty wartości firmy. 28. Rzeczowy majątek trwały Rzeczowy majątek trwały nie objęty leasingiem operacyjnym Rok 2023 Nieruchomości Sprzęt informatyczny Środki transportu Pozostały majątek trwały Środki trwałe w budowie Razem Wartość w cenie nabycia na początek okresu 404 794 1 040 878 117 025 188 052 102 693 1 853 442 Zwiększenia z tytułu: -zakupu - - 19 314 - 198 276 217 590 -przeniesienia ze środków trwałych w budowie 3 910 172 466 11 369 9 713 - 197 458 -transferów 1 103 1 39 200 2 17 40 323 Zmniejszenia z tytułu: -sprzedaży, likwidacji, darowizny (33 042) (198 993) (9 974) (15 701) (1 576) (259 286) -przeniesienia ze środków trwałych w budowie - - - - (246 549) (246 549) -transferów - - (21 657) - (645) (22 302) Wartość w cenie nabycia na koniec okresu 376 765 1 014 352 155 277 182 066 52 216 1 780 676 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (293 397) (742 285) (23 954) (146 876) - (1 206 512) Zwiększenia/zmniejszenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (18 086) (110 064) (11 679) (15 139) - (154 968) -sprzedaży, likwidacji, darowizny 27 202 198 549 2 119 15 034 - 242 904 -transferów - (3) 20 394 3 - 20 394 Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości 11 - - - - 11 Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (284 270) (653 803) (13 120) (146 978) - (1 098 171) Wartość bilansowa Wartość wg cen nabycia 376 765 1 014 352 155 277 182 066 52 216 1 780 676 Skumulowana amortyzacja (284 270) (653 803) (13 120) (146 978) - (1 098 171) Stan na 31 grudnia 2023 92 495 360 549 142 157 35 088 52 216 682 505 113 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Rzeczowy majątek trwały nie objęty leasingiem operacyjnym Rok 2022 Nieruchomości Sprzęt informatyczny Środki transportu Pozostały majątek trwały Środki trwałe w budowie Razem Wartość w cenie nabycia na początek okresu 514 810 990 217 121 125 212 314 92 955 1 931 421 Zwiększenia z tytułu: -zakupu - - 7 738 - 134 414 142 152 -przeniesienia ze środków trwałych w budowie 4 295 109 997 7 279 4 355 - 125 926 -transferów - (11) 67 13 1 110 1 179 Zmniejszenia z tytułu: -sprzedaży, likwidacji, darowizny (114 311) (59 325) (19 184) (28 628) (23) (221 471) -przeniesienia ze środków trwałych w budowie - - - (2) (125 485) (125 487) -transferów - - - - (278) (278) Wartość w cenie nabycia na koniec okresu 404 794 1 040 878 117 025 188 052 102 693 1 853 442 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (362 681) (695 798) (20 746) (157 515) - (1 236 740) Zwiększenia/zmniejszenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (20 951) (103 436) (10 977) (16 166) - (151 530) -sprzedaży, likwidacji, darowizny 91 306 57 046 7 773 26 805 - 182 930 -transferów - (97) (4) - - (101) Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości (1 071) - - - - (1 071) Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (293 397) (742 285) (23 954) (146 876) - (1 206 512) Wartość bilansowa Wartość wg cen nabycia 404 794 1 040 878 117 025 188 052 102 693 1 853 442 Skumulowana amortyzacja (293 397) (742 285) (23 954) (146 876) - (1 206 512) Stan na 31 grudnia 2022 111 397 298 593 93 071 41 176 102 693 646 930 .. Rzeczowy majątek trwały objęty leasingiem operacyjnym Rok 2023 Środki transportu Środki trwałe w budowie Razem Wartość w cenie nabycia na początek okresu 45 563 97 45 660 Zwiększenia z tytułu: -zakupu - 12 178 12 178 -przeniesienia ze środków trwałych w budowie 61 365 - 61 365 Zmniejszenia z tytułu: -sprzedaży, likwidacji, darowizny (14 931) - (14 931) -przeniesienia ze środków trwałych w budowie - (12 275) (12 275) -transferów (3 117) - (3 117) Wartość w cenie nabycia na koniec okresu 88 880 - 88 880 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (4 328) - (4 328) Zwiększenia/zmniejszenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (5 485) - (5 485) -sprzedaży, likwidacji, darowizny 2 759 - 2 759 -transferów 947 - 947 Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (6 107) - (6 107) Wartość bilansowa Wartość wg cen nabycia 88 880 - 88 880 Skumulowana amortyzacja (6 107) - (6 107) Stan na 31 grudnia 2023 82 773 - 82 773 114 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Rzeczowy majątek trwały objęty leasingiem operacyjnym Rok 2022 Środki transportu Środki trwałe w budowie Razem Wartość w cenie nabycia na początek okresu 41 078 1 546 42 624 Zwiększenia z tytułu: -zakupu - 21 471 21 471 -przeniesienia ze środków trwałych w budowie 22 919 - 22 919 Zmniejszenia z tytułu: -sprzedaży, likwidacji, darowizny (15 913) - (15 913) -przeniesienia ze środków trwałych w budowie - (22 920) (22 920) -transferów (2 521) - (2 521) Wartość w cenie nabycia na koniec okresu 45 563 97 45 660 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (4 396) - (4 396) Zwiększenia/zmniejszenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (4 059) - (4 059) -sprzedaży, likwidacji, darowizny 3 426 - 3 426 -transferów 691 - 691 Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości 10 - 10 Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (4 328) - (4 328) Wartość bilansowa Wartość wg cen nabycia 45 563 97 45 660 Skumulowana amortyzacja (4 328) - (4 328) Stan na 31 grudnia 2022 41 235 97 41 332 29. Aktywa z tytułu praw do użytkowania Aktywa z tytułu prawa do użytkowania Rok 2023 Nieruchomości Sprzęt informatyczny Pozostałe Razem Wartość brutto na początek okresu 1 061 944 2 614 9 890 1 074 448 Zwiększenia z tytułu: -zawarcia nowych umów leasingu 35 110 - 33 35 143 -modyfikacji umów leasingu oraz aktualizacji okresu leasingu 127 118 - 442 127 560 -nakłady - - - - Zmniejszenia z tytułu: -modyfikacji umów leasingu oraz aktualizacji okresu leasingu (96 114) (2 614) (1 746) (100 474) Wartość brutto na koniec okresu 1 128 058 - 8 619 1 136 677 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (568 820) (2 364) (5 912) (577 096) Zwiększenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (137 948) (251) (1 234) (139 433) Zmniejszenia z tytułu: -modyfikacji (w tym rozliczenia) umów leasingu oraz aktualizacji okresu leasingu 72 184 2 615 1 594 76 393 Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości * (2 291) - 46 (2 245) Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (636 875) - (5 506) (642 381) Wartość bilansowa Wartość brutto 1 128 058 - 8 619 1 136 677 Skumulowana amortyzacja (636 875) - (5 506) (642 381) Stan na 31 grudnia 2023 491 183 - 3 113 494 296 Rozpoznana utrata wartości wynika z zamknięcia oddziałów Banku. Odpisaniu podlega pełna wartość bilansowa tych oddziałów. 115 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Aktywa z tytułu prawa do użytkowania Rok 2022 Nieruchomości Sprzęt informatyczny Pozostałe Razem Wartość brutto na początek okresu 1 012 947 2 884 9 286 1 025 117 Zwiększenia z tytułu: -zawarcia nowych umów leasingu 36 829 - 629 37 458 -modyfikacji umów leasingu oraz aktualizacji okresu leasingu 110 078 354 723 111 155 -nakłady 28 28 Zmniejszenia z tytułu: -modyfikacji umów leasingu oraz aktualizacji okresu leasingu (97 938) (624) (748) (99 310) Wartość brutto na koniec okresu 1 061 944 2 614 9 890 1 074 448 Skumulowana amortyzacja na początek okresu (501 350) (1 977) (4 688) (508 015) Zwiększenia z tytułu: -amortyzacji bieżącego okresu (135 801) (648) (1 432) (137 881) Zmniejszenia z tytułu: -modyfikacji (w tym rozliczenia) umów leasingu oraz aktualizacji okresu leasingu 75 400 261 597 76 258 Odpisy/odwrócenie z tytułu utraty wartości * (7 069) - (389) (7 458) Skumulowana amortyzacja na koniec okresu (568 820) (2 364) (5 912) (577 096) Wartość bilansowa Wartość brutto 1 061 944 2 614 9 890 1 074 448 Skumulowana amortyzacja (568 820) (2 364) (5 912) (577 096) Stan na 31 grudnia 2022 493 124 250 3 978 497 352 Rozpoznana utrata wartości wynika z zamknięcia oddziałów Banku. Odpisaniu podlega pełna wartość bilansowa tych oddziałów. 30. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Aktywa z tytułu podatku odroczonego 31.12.2023 Zmiany odnoszone na inne całkowite dochody Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany z tytułu różnic przejściowych 31.12.2022 dane przekształcone Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych 953 922 - (14 661) (14 661) 968 583 Wycena pochodnych instrumentów finansowych 1 688 290 - 71 730 71 730 1 616 560 Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne - (74 913) - (74 913) 74 913 Pozostałe rezerwy 280 626 - 55 305 55 305 225 321 Przychody przyszłych okresów 390 356 - (213 101) (213 101) 603 457 Różnica między wartością księgową i podatkową przedmiotów leasingu 569 302 - 79 041 79 041 490 261 Koszty niezrealizowane z tytułu odsetek od kredytów, lokat i papierów wartościowych 252 600 - (31 671) (31 671) 284 271 Strata podatkowa 46 387 - (60 577) (60 577) 106 964 Pozostałe ujemne różnice przejściowe 7 212 - (269) (269) 7 481 Suma aktywów z tytułu podatku odroczonego 4 188 695 (74 913) (114 203) (189 116) 4 377 811 . 116 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego 31.12.2023 Zmiany odnoszone na inne całkowite dochody Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany z tytułu różnic przejściowych 31.12.2022 dane przekształcone Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne (130 954) (130 954) (130 954) - Wycena inwestycyjnych aktywów finansowych 203 932 (384 812) - (384 812) 588 744 Rezerwy na odprawy emerytalne (355) 2 954 - 2 954 (3 309) Wycena pochodnych instrumentów finansowych (1 564 843) - (205 976) (205 976) (1 358 867) Dochód niezrealizowany z tytułu odsetek od kredytów, papierów wartościowych i lokat międzybankowych (592 675) - 196 745 196 745 (789 420) Różnica między wartością księgową i podatkową przedmiotów leasingu (96 470) - (1 470) (1 470) (95 000) Wycena akcji/udziałów w podmiotach zależnych (176 873) - (8 744) (8 744) (168 129) Pozostałe dodatnie różnice przejściowe (79 269) - (13 206) (13 206) (66 063) Suma zobowiązań z tytułu podatku odroczonego (2 437 506) (512 812) (32 651) (545 463) (1 892 043) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego netto 1 751 189 (587 725) (146 854) (734 579) 2 485 768 * zmiany odnoszone na inne całkowite dochody nie zawierają efektu podatku odroczonego w odniesieniu do pozycji ujmowanej w ramach udziałów niekontrolujących. ** szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Aktywa z tytułu podatku odroczonego 31.12.2022 Zmiany odnoszone na inne całkowite dochody Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany z tytułu różnic przejściowych 31.12.2021 Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych 968 583 - 20 472 20 472 948 111 Wycena pochodnych instrumentów finansowych 1 616 560 - 628 964 628 964 987 596 Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne 74 913 65 917 - 65 917 8 996 Pozostałe rezerwy 225 321 - 15 212 15 212 210 109 Przychody przyszłych okresów 603 457 - 93 005 93 005 510 452 Różnica między wartością księgową i podatkową przedmiotów leasingu 490 261 - (77 164) (77 164) 567 425 Koszty niezrealizowane z tytułu odsetek od kredytów, lokat i papierów wartościowych 284 271 - 196 452 196 452 87 819 Strata podatkowa 106 964 - 49 108 49 108 57 856 Pozostałe ujemne różnice przejściowe 7 481 - 318 318 7 163 Suma aktywów z tytułu podatku odroczonego 4 377 811 65 917 926 367 992 284 3 385 527 . 117 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego 31.12.2022 Zmiany odnoszone na inne całkowite dochody Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany z tytułu różnic przejściowych 31.12.2021 Wycena inwestycyjnych aktywów finansowych 588 745 269 879 - 269 879 318 866 Rezerwy na odprawy emerytalne (3 309) (37) - (37) (3 272) Wycena pochodnych instrumentów finansowych (1 358 867) - (635 047) (635 047) (723 820) Dochód niezrealizowany z tytułu odsetek od kredytów, papierów wartościowych i lokat międzybankowych (789 420) - (550 260) (550 260) (239 160) Różnica między wartością księgową i podatkową przedmiotów leasingu (95 000) - 15 337 15 337 (110 336) Wycena akcji/udziałów w podmiotach zależnych (168 129) - (27 956) (27 956) (140 173) Pozostałe dodatnie różnice przejściowe (66 063) - 37 856 37 856 (103 919) Suma zobowiązań z tytułu podatku odroczonego (1 892 043) 269 842 (1 160 070) (890 228) (1 001 814) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 2 485 768 335 759 (233 703) 102 056 2 383 713 * zmiany odnoszone na inne całkowite dochody nie zawierają efektu podatku odroczonego w odniesieniu do pozycji ujmowanej w ramach udziałów niekontrolujących. ** szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Zmiana stanu podatku odroczonego 31.12.2023 31.12.2022 dane przekształcone Stan na początek okresu 2 485 768 2 383 710 Zmiany odniesione do rachunku zysków i strat (143 146) (237 010) Zmiany odniesione na inne całkowite dochody (587 849) 335 337 Inne (3 584) 3 731 Stan na koniec okresu 1 751 189 2 485 768 * szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Na różnice przejściowe odniesione na inne całkowite dochody składa się podatek odroczony od wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, instrumentów zabezpieczających przyszłe przepływy pieniężne oraz rezerwy na odprawy emerytalne. Na różnice przejściowe odniesione do rachunku zysków i strat składa się podatek odroczony od wyceny pozostałych aktywów finansowych, rezerw na należności kredytowe oraz innych aktywów i pasywów wykorzystywanych w bieżącej działalności Grupy. 31. Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 31.12.2023 31.12.2022 Nieruchomości 4 308 4 308 Pozostałe aktywa trwałe 2 145 1 665 Razem 6 453 5 973 118 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 32. Pozostałe aktywa Pozostałe aktywa 31.12.2023 31.12.2022 Rozrachunki międzybankowe - 9 389 Dłużnicy różni 1 236 471 999 232 Czynne rozliczenia międzyokresowe 269 125 230 186 Aktywa przejęte za długi 4 554 40 Rozrachunki z tytułu transakcji giełdowych 62 092 30 749 Pozostałe 43 688 30 024 Razem 1 615 930 1 299 620 w tym aktywa finansowe * 1 298 563 1 039 370 Do aktywów finansowych zaliczono wszystkie pozycje Pozostałych aktywów z wyłączeniem: Czynnych rozliczeń międzyokresowych, Aktywów przejętych za długi oraz pozycji Pozostałe. Na dzień 31.12.2023 r. odpisy aktualizujące wartość pozostałych aktywów wynoszą 131 435 tys. zł (31.12.2022 r. 115 106 tys. zł). W pozycji ‘Pozostałe aktywa’ w znakomitej większości wykazywane są pozycje nieprzeterminowane i bez utraty wartości. Najbardziej znaczące pozycje dotyczą spółek Allianz, KDPW, GPW oraz szeregu innych podmiotów o dobrym standingu finansowym i dobrej historii współpracy, w większości o ratingu A- (Fitch). 33. Zobowiązania wobec banków Zobowiązania wobec banków 31.12.2023 31.12.2022 Lokaty 553 858 162 325 Kredyty otrzymane od banków 1 377 271 1 747 378 Rachunki bieżące 2 225 324 2 121 549 Razem 4 156 453 4 031 252 Na dzień 31.12.2023 r. korekta wartości zabezpieczanego ryzyka depozytów objętych rachunkowością zabezpieczeń wyniosła zero zł (31.12.2022 r. – zero zł). Wartość godziwą „Zobowiązań wobec banków” przedstawia nota 47. Zmiana stanu zobowiązań z tytułu kredytów otrzymanych od banków 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu 1 747 378 2 974 651 Zwiększenia z tytułu: 3 157 516 4 726 195 - kredyty otrzymane 3 059 845 4 628 908 - odsetki od kredytów otrzymanych 97 671 91 472 - różnice kursowe i pozostałe zmiany - 5 815 Zmniejszenia z tytułu: (3 527 623) (5 953 468) - spłata kredytów (3 392 936) (5 863 212) - spłata odsetek (100 677) (90 256) - różnice kursowe i pozostałe zmiany (34 010) - Stan na koniec okresu 1 377 271 1 747 378 119 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 34. Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania wobec klientów 31.12.2023 31.12.2022 Zobowiązania wobec klientów indywidualnych 115 261 179 107 927 297 depozyty terminowe 41 847 879 34 841 903 w rachunku bieżącym 73 159 663 72 816 188 pozostałe 253 637 269 206 Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych 85 194 159 79 548 735 depozyty terminowe 21 619 410 20 614 957 w rachunku bieżącym 59 695 630 54 874 341 kredyty i pożyczki otrzymane od instytucji finansowych 950 381 1 316 684 pozostałe 2 928 738 2 742 753 Zobowiązania wobec podmiotów sektora publicznego 8 822 018 9 020 774 depozyty terminowe 849 436 990 676 w rachunku bieżącym 7 836 387 8 021 258 pozostałe 136 195 8 840 Razem 209 277 356 196 496 806 Na dzień 31.12.2023 r. depozyty stanowiące zabezpieczenie należności kredytowych wynoszą 1 894 416 zł (31.12.2022 r. – 1 491 848 tys. zł). Wartość godziwą „Zobowiązania wobec klientów” przestawia nota 47. Zmiana stanu zobowiązań z tytułu kredytów otrzymanych od pozostałych instytucji finansowych 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu 1 316 684 1 403 413 Zwiększenia z tytułu: 218 782 987 846 - kredyty otrzymane 135 600 921 293 - odsetki od kredytów otrzymanych 83 182 66 553 Zmniejszenia z tytułu: (585 085) (1 074 575) - spłata kredytów (498 048) (1 003 537) - spłata odsetek (86 925) (57 948) - różnice kursowe i pozostałe zmiany (112) (13 090) Stan na koniec okresu 950 381 1 316 684 Grupa nie zarejestrowała żadnych naruszeń warunków umownych związanych ze zobowiązaniami z tytułu zaciągniętych kredytów. 35. Zobowiązania podporządkowane Zobowiązania podporządkowane Termin wymagalności Waluta Wartość nominalna Emisja 1 05.08.2025 EUR 100 000 Emisja 2 03.12.2026 EUR 120 000 Emisja 3 22.05.2027 EUR 137 100 Emisja 4 05.04.2028 PLN 1 000 000 SCF Madryt 18.05.2028 PLN 100 000 . 120 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu 2 807 013 2 750 440 Zwiększenia z tytułu: 192 878 157 051 -odsetki od pożyczek podporządkowanych 192 878 123 758 -różnice kursowe - 33 293 Zmniejszenia z tytułu: (313 548) (100 478) -spłata odsetek (192 766) (100 478) -różnice kursowe (120 782) - Stan na koniec okresu 2 686 343 2 807 013 Krótkoterminowe 36 829 36 716 Długoterminowe (powyżej 1 roku) 2 649 514 2 770 297 Pozostałe informacje dotyczące zobowiązań podporządkowanych zostały zaprezentowane w nocie 5. 36. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na 31 grudnia 2023 r. Nazwa podmiotu emitującego papiery wartościowe Rodzaj papierów wartościowych Wartość nominalna Waluta Data emisji Termin wymagalności Wartość bilansowa (w tys. zł) Santander Bank Polska S.A. Obligacje 1 900 000 PLN 30.03.2023 31.03.2025 1 936 502 Santander Bank Polska S.A. Obligacje 3 100 000 PLN 29.11.2023 30.11.2026 3 121 357 Santander Bank Polska S.A. Obligacje 200 000 EUR 22.12.2023 22.12.2025 871 197 Santander Leasing S.A. Obligacje 200 000 PLN 23.06.2023 24.06.2024 199 954 Santander Leasing S.A. Obligacje 200 000 PLN 14.07.2023 15.07.2024 202 198 Santander Leasing S.A. Obligacje 100 000 PLN 19.12.2023 19.12.2024 99 976 Santander Factoring Sp. z o.o. Obligacje 300 000 PLN 16.08.2023 16.02.2024 300 574 Santander Consumer Bank S.A. Obligacje 300 000 PLN 28.10.2022 06.12.2024 301 279 Santander Consumer Multirent sp. z o.o. Obligacje 50 000 PLN 26.05.2023 31.03.2025 50 688 Santander Consumer Multirent sp. z o.o. Obligacje 265 000 PLN 26.10.2022 28.10.2024 267 739 S.C. Poland Consumer 23-1 DAC Obligacje 1 000 000 PLN 01.12.2022 16.11.2032 1 002 511 SCM POLAND AUTO 2019-1 DAC Obligacje 891 000 PLN 20.07.2020 31.07.2028 893 184 Razem 9 247 159 Łączna wartość zobowiązań finansowych (w tym zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych) wynikających z niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie różni się istotnie od prognozy kształtowania się zobowiązań finansowych na ostatni dzień roku obrotowego opublikowanych w związku z propozycją nabycia obligacji z dnia 20.11.2023 r. 121 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych na 31 grudnia 2022 r. Nazwa podmiotu emitującego papiery wartościowe Rodzaj papierów wartościowych Wartość nominalna Waluta Data emisji Termin wymagalności Wartość bilansowa (w tys. zł) Santander Bank Polska S.A. Obligacje 750 000 EUR 29.11.2021 29.11.2024 3 518 153 Santander Bank Polska S.A. Obligacje 500 000 EUR 30.03.2022 30.03.2024 2 381 147 Santander Leasing S.A. Obligacje 235 000 PLN 23.06.2022 23.06.2023 235 019 Santander Leasing S.A. Obligacje 100 000 PLN 10.08.2022 10.08.2023 101 551 Santander Factoring Sp. z o.o. Obligacje 150 000 PLN 28.07.2022 27.01.2023 141 053 Santander Consumer Bank S.A. Obligacje 100 000 PLN 01.04.2021 03.04.2023 101 917 Santander Consumer Bank S.A. Obligacje 300 000 PLN 28.10.2022 06.12.2024 301 361 Santander Consumer Multirent sp. z o.o. Obligacje 160 000 PLN 27.05.2021 26.05.2023 161 142 Santander Consumer Multirent sp. z o.o. Obligacje 220 000 PLN 06.12.2021 06.12.2023 220 784 Santander Consumer Multirent sp. z o.o. Obligacje 265 000 PLN 26.10.2022 28.10.2024 268 491 S.C. Poland Consumer 23-1 DAC Obligacje 1 000 000 PLN 01.12.2022 16.11.2032 1 006 625 SCM POLAND AUTO 2019-1 DAC Obligacje 891 000 PLN 20.07.2020 31.07.2028 893 405 Razem 9 330 648 . Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu 9 330 648 12 805 462 Zwiększenia z tytułu: 7 284 403 5 882 817 - emisja dłużnych papierów wartościowych 6 875 760 5 426 350 - odsetki od emisji dłużnych papierów wartościowych 408 643 318 667 - różnice kursowe - 137 366 - inne zmiany - 434 Zmniejszenia z tytułu: (7 367 892) (9 357 631) - wykup dłużnych papierów wartościowych (6 721 700) (9 088 033) - spłata odsetek (392 623) (269 598) - różnice kursowe (252 835) - - inne zmiany (734) - Stan na koniec okresu 9 247 159 9 330 648 37. Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 31.12.2023 31.12.2022 Rezerwy dot. zobowiązań finansowych do udzielenia kredytów oraz linii kredytowych 95 027 43 255 Rezerwy dot. umów gwarancji i poręczeń finansowych 27 412 17 554 Pozostałe rezerwy 646 1 060 Razem 123 085 61 869 . Zmiana stanu rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 31.12.2023 Stan na początek okresu 61 869 Utworzenie rezerw 212 973 Rozwiązanie rezerw (149 580) Inne zmiany (2 177) Stan na koniec okresu 123 085 Krótkoterminowe 49 534 Długoterminowe 73 551 . 122 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne 31.12.2022 Stan na początek okresu 60 811 Utworzenie rezerw 129 056 Rozwiązanie rezerw (128 340) Inne zmiany 342 Stan na koniec okresu 61 869 Krótkoterminowe 39 249 Długoterminowe 22 620 38. Pozostałe rezerwy Pozostałe rezerwy 31.12.2023 31.12.2022 Rezerwy wynikające z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 803 385 420 952 Rezerwy na zwrot kosztów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych 37 453 52 233 Rezerwy na sprawy sporne i inne 123 469 132 337 Rezerwy na restrukturyzacje 2 799 21 789 Razem 967 106 627 311 . Zmiana stanu pozostałych rezerw 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych Rezerwy na zwrot kosztów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich Rezerwy na sprawy sporne i inne Rezerwy na restrukturyzacje Razem Stan rezerw na początek okresu 420 952 52 233 132 337 21 789 627 311 Utworzenie/rozwiązanie rezerw 441 850 (4 347) 141 656 (8 988) 570 171 Wykorzystanie rezerw (49 092) (10 433) (150 524) (10 002) (220 051) Inne (10 325) - - - (10 325) Stan na koniec okresu 803 385 37 453 123 469 2 799 967 106 szczegółowe informacje opisane zostały w nocie 48 Zmiana stanu pozostałych rezerw 1.01.2022 r. - 31.12.2022 r. Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych Rezerwy na zwrot kosztów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich Rezerwy na sprawy sporne i inne Rezerwy na restrukturyzacje Razem Stan rezerw na początek okresu 176 059 80 945 148 601 94 308 499 913 Utworzenie/rozwiązanie rezerw 237 298 (10 810) 81 048 (36 847) 270 689 Wykorzystanie rezerw (10 702) (17 902) (97 312) (35 672) (161 588) Inne 18 297 - - - 18 297 Stan na koniec okresu 420 952 52 233 132 337 21 789 627 311 . 123 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 39. Pozostałe zobowiązania Pozostałe zobowiązania 31.12.2023 31.12.2022 Rozrachunki z tytułu transakcji giełdowych 62 073 43 417 Rozrachunki międzybankowe i międzyoddziałowe 1 251 650 1 116 171 Rezerwy pracownicze 514 628 446 011 Wierzyciele różni 2 084 753 1 236 882 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 203 646 187 584 Rozliczenia publiczno-prawne 175 252 150 142 Rozliczenia międzyokresowe bierne 511 771 405 982 Zobowiązania wobec kontrahentów leasingowych 157 841 184 200 Pozostałe 28 296 12 751 Razem 4 989 910 3 783 140 w tym zobowiązania finansowe * 4 582 716 3 432 663 * Do zobowiązań finansowych zaliczono wszystkie pozycje Pozostałych zobowiązań z wyłączeniem: Rozliczeń publiczno-prawnych, Zobowiązań z tytułu umów z klientami oraz pozycji Pozostałe. Zmiana stanu rezerw pracowniczych 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. w tym: Rezerwa na odprawy emerytalne Stan na początek okresu 446 011 44 700 Utworzenie rezerw 513 686 19 401 Wykorzystanie rezerw (316 413) (130) Rozwiązanie rezerw (56 546) (417) Inne zmiany (72 110) - Stan na koniec okresu 514 628 63 554 Krótkoterminowe 451 074 - Długoterminowe 63 554 63 554 . Zmiana stanu rezerw pracowniczych 1.01.2022 r. - 31.12.2022 r. w tym: Rezerwa na odprawy emerytalne Stan na początek okresu 383 915 42 728 Utworzenie rezerw 402 546 10 561 Wykorzystanie rezerw (298 649) (23) Rozwiązanie rezerw (41 801) (8 566) Stan na koniec okresu 446 011 44 700 Krótkoterminowe 401 311 - Długoterminowe 44 700 44 700 Na rezerwy pracownicze składają się kategorie wymienione w nocie 55. 124 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 40. Kapitał akcyjny 31.12.2023 r. Seria Emisja Rodzaj uprzywilejowania akcji Rodzaj ograniczenia praw do akcji Liczba akcji Wartość serii wg ceny nominalnej w tys. zł A na okaziciela brak brak 5 120 000 51 200 B na okaziciela brak brak 724 073 7 241 C na okaziciela brak brak 22 155 927 221 559 D na okaziciela brak brak 1 470 589 14 706 E na okaziciela brak brak 980 393 9 804 F na okaziciela brak brak 2 500 000 25 000 G na okaziciela brak brak 40 009 302 400 093 H na okaziciela brak brak 115 729 1 157 I na okaziciela brak brak 1 561 618 15 616 J na okaziciela brak brak 18 907 458 189 075 K na okaziciela brak brak 305 543 3 055 L na okaziciela brak brak 5 383 902 53 839 M na okaziciela brak brak 98 947 990 N na okaziciela brak brak 2 754 824 27 548 O na okaziciela brak brak 101 009 1 010 102 189 314 1 021 893 Wartość nominalna jednej akcji wynosi 10 zł. Wszystkie wyemitowane akcje są w pełni opłacone. Akcjonariuszami posiadającymi co najmniej 5% głosów na Walnym Zgromadzeniu (WZ) Santander Bank Polska S.A. jest Banco Santander S.A. posiadający pakiet kontrolny uprawniający do wykonywania 67,41% ogólnej liczby głosów na WZ oraz Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny (OFE) (zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.) z udziałem w wysokości 5,01%. 31.12.2022 r. Seria Emisja Rodzaj uprzywilejowania akcji Rodzaj ograniczenia praw do akcji Liczba akcji Wartość serii wg ceny nominalnej w tys. zł A na okaziciela brak brak 5 120 000 51 200 B na okaziciela brak brak 724 073 7 241 C na okaziciela brak brak 22 155 927 221 559 D na okaziciela brak brak 1 470 589 14 706 E na okaziciela brak brak 980 393 9 804 F na okaziciela brak brak 2 500 000 25 000 G na okaziciela brak brak 40 009 302 400 093 H na okaziciela brak brak 115 729 1 157 I na okaziciela brak brak 1 561 618 15 616 J na okaziciela brak brak 18 907 458 189 075 K na okaziciela brak brak 305 543 3 055 L na okaziciela brak brak 5 383 902 53 839 M na okaziciela brak brak 98 947 990 N na okaziciela brak brak 2 754 824 27 548 O na okaziciela brak brak 101 009 1 010 102 189 314 1 021 893 Wartość nominalna jednej akcji wynosi 10 zł. Wszystkie wyemitowane akcje są w pełni opłacone. Akcjonariuszami posiadającymi co najmniej 5% głosów na Walnym Zgromadzeniu (WZ) Santander Bank Polska S.A. jest Banco Santander S.A. posiadający pakiet kontrolny uprawniający do wykonywania 67,41% ogólnej liczby głosów na WZ oraz Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny (OFE) (zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.) z udziałem w wysokości 5,01%. 125 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 41. Pozostałe kapitały Pozostałe kapitały 31.12.2023 31.12.2022 Fundusz ogólnego ryzyka bankowego 649 810 649 810 Premia akcyjna 7 981 974 7 981 974 Inne pozostałe kapitały w tym: 16 465 418 15 226 616 Kapitał rezerwowy 15 774 435 14 633 055 Kapitał zapasowy 1 348 428 1 251 006 Korekta kapitałów własnych z tytułu przejęcia/utraty kontroli nad spółkami zależnymi (657 445) (657 445) Razem 25 097 202 23 858 400 Premia akcyjna (emisyjna) - powstałą z nadwyżki nad wartością nominalną sprzedanych akcji po odjęciu kosztów emisji akcji i stanowi kapitał zapasowy Banku. Według stanu na 31.12.2023 r. w kapitale rezerwowym znajdował się m.in. efekt planu opcyjnego w wysokości 143 949 tys. zł oraz planu motywacyjnego w wysokości 150 647 tys. zł, według stanu na 31.12.2022 r. w kapitale rezerwowym znajdował się efekt planu opcyjnego w wysokości 143 949 tys. zł Inne zmiany pozostałych kapitałów zostały zaprezentowane w skonsolidowanych zestawieniach zmian w kapitałach własnych za 2023 i 2022 rok. Statutowy kapitał zapasowy tworzony jest z odpisów z zysku netto oraz z zgodnie z obowiązującym Statutem Banku. Kapitał ten nie podlega podziałowi. Tworzony jest on na pokrycie strat bilansowych. Coroczne odpisy na kapitał zapasowy z zysku netto powinny wynosić co najmniej 8 % zysku netto i dokonywane są do czasu osiągnięcia przez kapitał zapasowy wysokości co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego Banku. Wysokość odpisu uchwalana jest przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy. Kapitał rezerwowy tworzony jest z odpisów z zysku po opodatkowaniu, w wysokości uchwalonej przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy oraz z innych źródeł. Kapitał rezerwowy przeznaczony jest na pokrycie strat, jeżeli ich wysokość przewyższa kapitał zapasowy lub na inne cele, w szczególności na wypłatę dywidendy. Decyzje o wykorzystaniu kapitału rezerwowego podejmuje Walne Zgromadzenie. 126 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 42. Kapitał z aktualizacji wyceny Kapitał z aktualizacji wyceny 1.01.2023 r. - 31.12.2023 r. Razem brutto Wpływ odpisów z tytułu odroczonego podatku dochodowego Razem netto Bilans otwarcia dane przekształcone w tym: (3 433 641) 652 316 (2 781 325) Dłużne aktywa finansowe wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (3 240 001) 615 601 (2 624 400) Kapitałowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 177 010 (33 709) 143 301 Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne (386 935) 73 518 (313 417) Rezerwa na odprawy emerytalne - zyski aktuarialne 16 285 (3 094) 13 191 Zmiana wyceny dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 2 319 082 (440 626) 1 878 456 Przeniesienie z kapitału z aktualizacji wyceny do rachunku wyników z tytułu sprzedaży dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (5 842) 1 110 (4 732) Przeniesienie z kapitału z aktualizacji wyceny do rachunku wyników z tytułu wyceny do wartości godziwej papierów wartościowych objętych rachunkowością zabezpieczeń (381 822) 72 546 (309 276) Zmiana wyceny kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 72 822 (13 836) 58 986 Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne 393 507 (74 766) 318 741 Przeniesienie z kapitału z aktualizacji wyceny do rachunku wyników z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych (181) 34 (147) Przeniesienie z rachunku wyników na kapitał z aktualizacji wyceny z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych 682 900 (129 751) 553 149 Zmiana stanu rezerw na odprawy emerytalne - zyski aktuarialne (15 482) 2 942 (12 540) Bilans zamknięcia w tym: (368 657) 69 969 (298 688) Dłużne aktywa finansowe wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (1 308 583) 248 631 (1 059 952) Kapitałowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 249 832 (47 545) 202 287 Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne 689 291 (130 965) 558 326 Rezerwa na odprawy emerytalne - zyski aktuarialne 803 (152) 651 . szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 127 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Kapitał z aktualizacji wyceny 1.01.2022 r. - 31.12.2022 r. dane przekształcone Razem brutto Wpływ odpisów z tytułu odroczonego podatku dochodowego Razem netto Bilans otwarcia w tym: (1 672 409) 317 694 (1 354 715) Dłużne aktywa finansowe wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (1 852 863) 352 044 (1 500 819) Kapitałowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 202 634 (38 578) 164 056 Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne (38 560) 7 327 (31 233) Rezerwa na odprawy emerytalne - zyski aktuarialne 16 380 (3 099) 13 281 Zmiana wyceny dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (1 751 494) 332 784 (1 418 710) Przeniesienie z kapitału z aktualizacji wyceny do rachunku wyników z tytułu sprzedaży dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 10 238 (1 945) 8 293 Przeniesienie z kapitału z aktualizacji wyceny do rachunku wyników z tytułu wyceny do wartości godziwej papierów wartościowych objętych rachunkowością zabezpieczeń 354 118 (67 282) 286 836 Zmiana wyceny kapitałowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 21 033 (3 996) 17 037 Przeniesienie z kapitału z aktualizacji wyceny do zysków zatrzymanych wyniku na sprzedaży kapitałowych aktywów finansowych (46 657) 8 865 (37 792) Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne (184 937) 35 138 (149 799) Przeniesienie z kapitału z aktualizacji wyceny do rachunku wyników z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych 5 195 (987) 4 208 Przeniesienie z rachunku wyników na kapitał z aktualizacji wyceny z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych (168 633) 32 040 (136 593) Zmiana stanu rezerw na odprawy emerytalne - zyski aktuarialne (95) 5 (90) Bilans zamknięcia w tym: (3 433 641) 652 316 (2 781 325) Dłużne aktywa finansowe wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (3 240 001) 615 601 (2 624 400) Kapitałowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 177 010 (33 709) 143 301 Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne (386 935) 73 518 (313 417) Rezerwa na odprawy emerytalne - zyski aktuarialne 16 285 (3 094) 13 191 . szczegóły opisane zostały w nocie 2.5stały szczegóły opisane zostały w nocie 2.5stały 43. Udziały niekontrolujące Nazwa jednostki zależnej: Kraj założenia oraz miejsce prowadzenia działalności Procentowy udział udziałów niekontrolujących w kapitale/w głosach Zysk netto przypadający na udziały niekontrolujące Łączne udziały niekontrolujące 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. Polska Poznań 50,00 50,00 46 574 37 861 55 884 47 118 Santander Consumer Bank S.A. Polska Wrocław 40,00 40,00 70 148 171 816 1 872 489 1 750 137 Razem 116 722 209 677 1 928 373 1 797 255 128 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Skrócone informacje finansowe każdej jednostki zależnej, która posiada udziały niekontrolujące istotne dla Grupy, zostały przedstawione poniżej: Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. Grupa Santander Consumer Bank S.A. 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Należności od banków 74 940 116 775 657 534 331 266 Należności od klientów - - 23 549 498 19 525 706 Inwestycje w podmioty zależne - - 238 077 297 241 Inwestycyjne aktywa finansowe 19 541 - 4 546 091 3 243 044 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań - - - 160 847 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego netto 7 323 5 204 569 837 587 073 Pozostałe pozycje aktywów 55 756 38 409 681 168 436 276 Aktywa razem 157 560 160 388 30 242 205 24 581 453 Zobowiązania wobec banków - - 5 274 922 2 792 467 Zobowiązania wobec klientów - - 16 051 583 12 789 803 Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu - - - 166 406 Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych - - 2 515 402 2 953 725 Pozostałe pozycje zobowiązań 45 791 66 152 1 758 091 1 443 041 Zobowiązania razem 45 791 66 152 25 599 998 20 145 442 Przychody 243 017 206 294 2 569 763 2 160 462 Zysk (strata) netto za okres 93 147 75 723 72 551 209 377 Dywidendy wypłacone udziałowcom niedającym kontroli 37 861 58 483 - 9 605 Przepływy pieniężne netto razem (41 836) (33 385) (63 912) (274 850) - z działalności operacyjnej 57 078 88 316 156 001 (516 960) - z działalności inwestycyjnej (19 945) (1 649) (889 669) (173 401) - z działalności finansowej (78 969) (120 052) 669 756 415 511 44. Rachunkowość zabezpieczeń Grupa Santander Bank Polska S.A. stosuje strategie zabezpieczające w ramach rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z założeniami zarządzania ryzykiem opisanymi w nocie 4 sprawozdania finansowego. Szczegóły dotyczące transakcji zabezpieczających Santander Bank Polska S.A. na dzień 31.12.2023 r. i w okresie porównawczym zawierają poniższe tabele: 129 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wartość nominalna instrumentów zabezpieczających Do 1 miesiąca Od 1 miesiąca do 3 miesięcy Od 3 miesięcy do 1 roku Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Razem 31.12.2023 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych 1 740 750 2 979 500 13 495 969 29 491 175 4 391 827 52 099 221 IRS 1 673 700 2 979 500 10 933 069 19 929 900 3 860 000 39 376 169 CIRS/OIS - - 2 391 400 7 137 787 531 827 10 061 014 CCIRS 67 050 - 171 500 2 423 488 - 2 662 038 Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych 1 738 920 2 979 500 13 558 609 30 069 635 4 391 827 52 738 491 IRS 1 673 700 2 979 500 10 933 069 19 929 900 3 860 000 39 376 169 CIRS/OIS - - 2 391 400 7 137 787 531 827 10 061 014 CCIRS 65 220 - 234 140 3 001 948 - 3 301 308 31.12.2022 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych - 2 914 117 7 121 855 15 892 305 1 199 688 27 127 965 IRS - - 2 922 220 12 000 069 614 000 15 536 289 CIRS/OIS - - - 668 143 241 938 910 081 CCIRS - 2 914 117 4 199 635 3 224 093 343 750 10 681 595 Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych - 3 113 150 7 298 071 16 871 424 1 332 728 28 615 373 IRS - - 2 922 220 12 000 069 614 000 15 536 289 CIRS/OIS - - - 668 143 241 938 910 081 CCIRS - 3 113 150 4 375 851 4 203 212 476 790 12 169 003 . Parametry cenowe instrumentów zabezpieczających Do 1 miesiąca Od 1 miesiąca do 3 miesięcy Od 3 miesięcy do 1 roku Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat 31.12.2023 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa 6,9600 6,6314 5,2337 5,1578 5,1424 Średni kurs CHF / PLN 4,6828 4,6828 4,6828 4,6828 4,6828 Średni kurs EUR/ PLN 4,3480 4,3480 4,3480 4,3480 4,3480 Średni kurs USD/ PLN 3,9350 3,9350 3,9350 3,9350 3,9350 Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa - 4,4993 3,4781 2,9840 2,3029 Średni kurs CHF / PLN 4,6828 4,6828 4,6828 4,6828 4,6828 Średni kurs EUR / PLN 4,3480 4,3480 4,3480 4,3480 4,3480 Średni kurs USD / PLN 3,9350 3,9350 3,9350 3,9350 3,9350 31.12.2022 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa - 3,8660 6,5588 6,4405 5,8157 Średni kurs CHF / PLN - 4,7679 4,7679 4,7679 4,7679 Średni kurs EUR/ PLN - 4,6899 4,6899 4,6899 4,6899 Średni kurs USD / PLN - 4,4018 4,4018 4,4018 4,4018 Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa - 6,2953 4,9945 4,1762 1,5409 Średni kurs CHF / PLN - 4,7679 4,7679 4,7679 4,7679 Średni kurs EUR / PLN - 4,6899 4,6899 4,6899 4,6899 Średni kurs USD / PLN - 4,4018 4,4018 4,4018 4,4018 130 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zabezpieczenie wartości godziwej Grupa Santander Bank Polska S.A. stosuje zasady rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej w odniesieniu do następujących klas instrumentów finansowych: · Dłużnych papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu w PLN, EUR i USD, · Emisji własnej o stałym oprocentowaniu w EUR, · Kredytów o stałym oprocentowaniu udzielonych przez Bank w PLN. W Santander Bank Polska S.A. transakcjami zabezpieczającymi wartość godziwą są transakcje typu Interest Rate Swap (IRS), walutowe Interest Rate Swap (CIRS) oraz Overnight Index Swap (OIS), dla których Bank płaci stałą stopę i otrzymuje zmienną. Zabezpieczanym ryzykiem jest zmiana wartości godziwej instrumentu lub portfela na skutek zmian rynkowych stóp procentowych. Transakcje te nie zabezpieczają przed zmianami wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego. Pozycje zabezpieczające wyceniane są do wartości godziwej. Pozycje zabezpieczane wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem korekty do wartości godziwej z tytułu zabezpieczanego ryzyka. Od stycznia 2016 r. Santander Bank Polska S.A. stosuje portfelową rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej ryzyka stóp procentowych dla portfela udzielonych kredytów o stałym oprocentowaniu w złotych. Transakcjami zabezpieczającymi wartość godziwą są transakcje typu IRS, dla których Bank płaci stałą stopę i otrzymuje zmienną. Celem zabezpieczenia jest wyeliminowanie ryzyka zmiany wartości godziwej portfela kredytów o stałym oprocentowaniu, wynikającej ze zmian rynkowych stóp procentowych. Marża kredytowa jest wyłączona z relacji zabezpieczającej. 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty zabezpieczające desygnowane do zabezpieczenia wartości godziwej Pozycja zabezpieczana: Obligacje stałokuponowe Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów udzielonych opartych o stałą stopę procentową Pozycja zabezpieczana: Wyemitowane obligacje Pozycja zabezpieczana: Obligacje stałokuponowe Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów udzielonych opartych o stałą stopę procentową Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego 8 737 983 225 000 869 600 11 422 671 225 000 Pochodne instrumenty zabezpieczające - aktywa (wartość bilansowa) 221 617 6 228 556 466 714 20 578 Pochodne instrumenty zabezpieczające - zobowiązania (wartość bilansowa) 157 437 - - 25 508 - Pozycja sprawozdania z sytuacji finansowej, która zawiera instrument zabezpieczający Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS, CIRS, OIS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (CIRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS, CIRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS) Ryzyko zabezpieczane Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej Okres przez jaki instrumenty mają wpływ na wynik Banku do roku 2033 do roku 2024 do roku 2024 do roku 2029 do roku 2024 131 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2023 31.12.2022 Pozycje objęte rachunkowością zabezpieczeń wartości godziwej Obligacje stałokuponowe Portfel kredytów udzielonych opartych o stałą stopę procentową Pozycja zabezpieczana: Wyemitowane obligacje Obligacje stałokuponowe Portfel kredytów udzielonych opartych o stałą stopę procentową Wartość bilansowa pozycji zabezpieczanej: Aktywa 8 600 749 220 437 - 11 422 671 225 000 Zobowiązania - - 870 007 - - Skumulowana kwota korekt zabezpieczenia wartości godziwej pozycji zabezpieczonej ujęta w rachunku zysków i strat i uwzględniona w wartości bilansowej: Aktywa 41 445 - - (519 057) (17 541) Zobowiązania (178 679) (4 563) (407) - - Pozycja sprawozdania z sytuacji finansowej, która zawiera instrument zabezpieczany Inwestycyjne instrumenty finansowe Należności od klientów Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych Inwestycyjne aktywa finansowe Należności od klientów Zabezpieczenie przepływów pieniężnych Grupa Santander Bank Polska S.A. stosuje zasady rachunkowości zabezpieczeń przyszłych przepływów pieniężnych w stosunku do portfeli kredytów komercyjnych i hipotecznych o zmiennym oprocentowaniu w PLN i denominowanych w EUR i CHF z maksymalną zapadalnością przypadającą za 30 lat. Strategie zabezpieczające stosowane w Grupie Santander Bank Polska S.A. mają na celu zabezpieczenie ekspozycji Grupy przed ryzykiem zmiany wielkości przyszłych przepływów pieniężnych, wynikających z ryzyka zmiany stóp procentowych oraz dla portfeli denominowanych do walut obcych, również wynikających z ryzyka walutowego. Powiązania zabezpieczające konstruowane są przy użyciu transakcji Interest Rate Swap (IRS), walutowych Interest Rate Swap (CIRS) oraz dwuwalutowych Currency Interest Rate Swap (CCIRS). W celu pomiaru efektywności zabezpieczenia Bank stosuje metodę tzw. „derywatu hipotetycznego”, w której pozycja zabezpieczana odzwierciedlona jest transakcją pochodną o określonej charakterystyce. Pozycje zabezpieczane wyceniane są według zamortyzowanego kosztu. Pozycje zabezpieczające wyceniane są do wartości godziwej. Przy spełnionych warunkach efektywności powiązań, zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających jest ujmowana w kapitałach własnych. W związku z wprowadzonymi w 2022 roku tzw. „wakacjami kredytowymi” Bank dokonał analizy portfela kredytów hipotecznych w PLN pod kątem wystarczalności przyszłych przepływów pieniężnych z portfela i ustanowionych zabezpieczeń. Po wyeliminowaniu kredytów objętych wakacjami kredytowymi, portfel kredytów hipotecznych pozostał w pełni wystarczalny aby kontynuować ustanowione relacje zabezpieczające. W oparciu o przeprowadzoną analizę Bank utrzymał w 2023 wszystkie relacje zabezpieczające w PLN. Powiązania zabezpieczające z uwzględnieniem wakacji kredytowych w ramach rachunkowości zabezpieczeń pozostały efektywne. Ponadto w okresach kwartalnych, Bank analizował wystarczalność portfela kredytowego w CHF w kontekście toczących się postępowań sądowych i potencjalnego negatywnego wpływu tych rozstrzygnięć na wysokość przyszłych przepływów pieniężnych w CHF. Na podstawie dokonanych analiz w 2023 roku zostało rozwiązanych 6 relacji zabezpieczających w CHF o łącznym nominale 265 mln CHF. Portfel kredytów hipotecznych w CHF, skorygowany o rezerwy utworzone na ryzyko prawne w 2023 roku, pozostał w pełni wystarczalny aby kontynuować pozostałe ustanowione relacje zabezpieczające. Jednocześnie, ze względu na ukształtowane orzecznictwo w tym zakresie i oceny Banku dot. przyszłych spraw sądowych, Bank bierze pod uwagę dalszą możliwość rozwiązywania ustanowionych relacji w kolejnych okresach. W Santander Consumer Bank S.A. nie było sytuacji zamknięcia FX swap przed terminem zapadalności. Portfel kredytowy zmniejsza się ale stopniowo wygasają też swapy i nowe są zawierane na krótszy okres i mniejsze kwoty. 132 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty zabezpieczające desygnowane do zabezpieczenia przepływów pieniężnych Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu w PLN i EUR Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowany w EUR i CHF Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu w PLN Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowany w EUR i CHF Pozycja zabezpieczana: Emisje w EUR Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego 39 604 600 3 301 308 4 798 700 6 376 653 5 792 350 Pochodne instrumenty zabezpieczające - aktywa (wartość bilansowa) 1 326 620 4 353 309 - 50 322 Pochodne instrumenty zabezpieczające - zobowiązania (wartość bilansowa) 13 892 658 236 115 881 1 665 036 65 613 Pozycja sprawozdania z sytuacji finansowej, która zawiera instrument zabezpieczający Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS, CIRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (CCIRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS, CCIRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS, CCIRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS, CCIRS) Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego jako podstawa ujęcia nieefektywności rachunkowości zabezpieczeń w danym okresie 697 843 (22 081) 171 492 (158 298) (78 711) Saldo zysków / strat z tytułu zabezpieczenia ujęte w okresie sprawozdawczym w innych całkowitych dochodach 697 843 (9 860) 171 492 (125 968) (79 927) Wartość nieefektywności instrumentu zabezpieczającego ujęta w wyniku finansowym - (12 220) - (32 330) 1 216 Pozycja rachunku zysków i strat która zawiera ujętą nieefektywność zabezpieczenia Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Ryzyko zabezpieczane Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe Ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe Okres przez jaki instrumenty mają wpływ na wynik Banku do roku 2033 do roku 2027 do roku 2027 do roku 2028 do roku 2023 . 31.12.2023 31.12.2022 Pozycje objęte rachunkowością zabezpieczeń przepływów pieniężnych Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu w PLN i EUR Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowany w EUR i CHF Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu w PLN Portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowany w EUR i CHF Pozycja zabezpieczana: Emisje w EUR Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w okresie 697 843 (9 860) 171 492 (125 968) (79 927) 133 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Szczegóły dotyczące powyższych transakcji dla Santander Consumer Bank S.A. na dzień 31.12.2023 r. i w okresie porównawczym zawierają poniższe tabele: Rozkład nominałów przepływów pieniężnych Wartość nominalna instrumentów zabezpieczających Do 1 miesiąca Od 1 miesiąca do 3 miesięcy Od 3 miesięcy do 1 roku Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Razem 31.12.2023 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych 218 010 93 800 245 450 602 276 - 1 159 535 FXSWAP 94 110 93 800 245 450 92 276 - 525 635 IRS - - - 510 000 - 510 000 CCIRS 123 900 - - - - 123 900 Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych 257 554 93 656 257 554 603 656 - 1 212 420 FXSWAP 93 656 93 656 257 554 93 656 - 538 522 IRS - - - 510 000 - 510 000 CCIRS 163 898 - - - - 163 898 31.12.2022 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych - 77 761 473 935 228 823 - 780 519 FXSWAP - 77 761 473 935 104 923 656 619 CCIRS - - - 123 900 - 123 900 Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych - 76 286 514 933 286 075 - 877 294 FXSWAP - 76 286 514 933 119 198 - 710 417 CCIRS - - - 166 877 - 166 877 . Parametry cenowe instrumentów zabezpieczających Do 1 miesiąca Od 1 miesiąca do 3 miesięcy Od 3 miesięcy do 1 roku Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat 31.12.2023 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa 5,9350 - - 5,3228 - Średni kurs CHF / PLN 4,6828 - - - - Średni kurs EUR / PLN 4,3480 - - - - Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa - - - - - Średni kurs CHF / PLN - - - - - Średni kurs EUR / PLN - - - - - 31.12.2022 Aktywa z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa - - - 0,0770 - Średni kurs CHF / PLN 4,7679 - - - Średni kurs EUR / PLN 4,6899 - - - Zobowiązania z tytułu pochodnych zabezpieczających instrumentów finansowych Średnia stała stopa procentowa - - - (0,0001) - Średni kurs CHF / PLN 4,7679 - - - - Średni kurs EUR / PLN 4,6899 - - - - . 134 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty zabezpieczające desygnowane do zabezpieczenia przepływów pieniężnych Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów walutowych w CHF Pozycja zabezpieczana: portfel kredytów hipotecznych w PLN o zmiennym oprocentowaniu Pozycja zabezpieczana: portfel obligacji o zmiennym oprocentowaniu Pozycja zabezpieczana: portfel kredytów dla spółek powiązanych o zmiennym oprocentowaniu Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów walutowych w CHF Wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego 702 420 175 000 10 000 325 000 877 294 Pochodne instrumenty zabezpieczające - aktywa (wartość bilansowa) 14 983 - 699 - 11 253 Pochodne instrumenty zabezpieczające - zobowiązania (wartość bilansowa) 49 148 534 - 1 292 107 049 Pozycja sprawozdania z sytuacji finansowej, która zawiera instrument zabezpieczający Pochodne instrumenty zabezpieczające (CCIRS, FXSWAP) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (IRS) Pochodne instrumenty zabezpieczające (CCIRS, FXSWAP) Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego jako podstawa ujęcia nieefektywności rachunkowości zabezpieczeń w danym okresie 1 895 (69) (12) (31) 844 Saldo zysków / strat z tytułu zabezpieczenia ujęte w okresie sprawozdawczym w innych całkowitych dochodach 16 094 (37) 2 879 (736) 3 612 Wartość nieefektywności instrumentu zabezpieczającego ujęta w wyniku finansowym (14 199) (32) (2 891) 705 (2 767) Pozycja rachunku zysków i strat która zawiera ujętą nieefektywność zabezpieczenia Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Wynik handlowy i rewaluacja Ryzyko zabezpieczane Ryzyko walutowe Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej Ryzyko walutowe Okres przez jaki instrumenty mają wpływ na wynik Banku do roku 2025 do roku 2027 do roku 2027 do roku 2027 do roku 2024 . 31.12.2023 31.12.2022 Pozycje objęte rachunkowością zabezpieczeń przepływów pieniężnych Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów walutowych w CHF Pozycja zabezpieczana: portfel kredytów hipotecznych w PLN o zmiennym oprocentowaniu Pozycja zabezpieczana: portfel obligacji o zmiennym oprocentowaniu Pozycja zabezpieczana: portfel kredytów dla spółek powiązanych o zmiennym oprocentowaniu Pozycja zabezpieczana: Portfel kredytów walutowych w CHF Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w okresie 61 633 (534) 403 (996) (72 229) Wycena do wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego po pomniejszeniu o podatek odroczony rozpoznana jest w pozycji całkowite dochody i akumulowana w kapitałach własnych Grupy w ciągu okresu i wykazana w nocie 42. 135 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wpływ reformy IBOR Grupa Santander Bank Polska S.A. stosuje zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz zabezpieczenia wartości godziwej, na które ma wpływ reforma wskaźników referencyjnych stopy procentowej. Instrumentami zabezpieczanymi w ramach rachunkowości zabezpieczeń są: · kredyty komercyjne i hipoteczne o zmiennym oprocentowaniu w PLN, EUR i CHF, · kredyty hipoteczne o stałym oprocentowaniu w PLN, · dłużne papiery wartościowe o stałym oprocentowaniu w PLN, EUR i USD, · dłużne papiery wartościowe o zmiennym oprocentowaniu w PLN, · emisje własne w EUR. Na dzień 31.12.2023 r. w rachunkowości zabezpieczeń Santander Bank Polska S.A. ustanowionych jest 471 relacji zabezpieczających. Instrumentami zabezpieczającymi ww. portfele są transakcje pochodne IRS, CIRS oraz OIS dla ekspozycji w PLN, EUR i USD (414 relacji powiązanych ze 414 transakcjami IRS, 28 relacji powiązanych z 27 transakcjami CIRS oraz 2 relacje powiązane z 2 transakcjami OIS) i CCIRS dla ekspozycji w EUR i CHF (27 relacji powiązanych z 23 transakcjami CCIRS). Oprocentowanie ww. instrumentów pochodnych bazuje na zmiennej stawce WIBOR 3M lub 6M (dotyczy 437 transakcji pochodnych), zmiennej stawce EURIBOR 1M, 3M lub 6M (dotyczy 36 transakcji pochodnych), zmiennej stawce SARON 3M (dotyczy 14 transakcji pochodnych) oraz zmiennej stawce SOFR USD (dotyczy 2 transakcji pochodnych). Relacje będą sukcesywnie wygasać do 2033 r. W 2024 r. wygaśnie 77 relacji, w kolejnych 5 latach wygaśnie 324 relacje, do 2033 r. włącznie wygaśnie 70 relacji (w tym tylko w 2033 roku 65 relacji). Szczegółowe informacje na temat pochodnych i niepochodnych instrumentów finansowych objętych reformą wskaźnika referencyjnego stopy procentowej wraz z podsumowaniem działań podjętych przez Bank w celu zarządzania ryzykiem wynikającym z reformy oraz wpływem rachunkowym, w tym wpływem na powiązania zabezpieczające, znajdują się w nocie 4, Zarządzanie Ryzykiem oraz w nocie 44 Rachunkowość zabezpieczeń, instrumenty pochodne zabezpieczające. Rachunkowość zabezpieczeń, na którą może mieć wpływ reforma IBOR jest również stosowana w spółkach zależnych Santander Bank Polska S.A. Na koniec roku 2023 Santander Leasing S.A nie posiadał żadnego powiązania pod rachunkowością zabezpieczeń. W Santander Consumer Bank S.A. (SCB) na koniec 2023 roku aktywna była 1 transakcja CIRS oparta o LIBOR 3M / WIBOR 3M. Transakcje CIRS, które zapadły w 2023 roku nie zostały przedłużone. Dodatkowo SCB zawarł cztery transakcje FX Swap CHFPLN na okres do 2 lat (90 mln CHF), które również zostały powiązane z kredytami hipotecznymi w ramach rachunkowości zabezpieczeń. 45. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i odsprzedaży Grupa Kapitałowa Santander Bank Polska S.A. pozyskuje fundusze poprzez sprzedaż instrumentów finansowych z przyrzeczeniem ich odkupu w przyszłości po z góry ustalonej cenie. Przedmiotem transakcji repo i sell-buy-back mogą być papiery wartościowe stanowiące portfel bilansowy Grupy. . 31.12.2023 31.12.2022 wartość bilansowa wartość bilansowa Zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (z klauzulą przyrzeczenia odkupu) 273 547 2 324 926 Wartość godziwa papierów wartościowych stanowiących zabezpieczenie w transakcjach sell-buy-back/repo 271 933 2 318 219 Należności z klauzulą odsprzedaży (buy sell back transactions) 12 676 594 13 824 606 Wartość godziwa papierów zablokowanych pod buy-sell-back/reverse repo transactions 13 056 880 13 527 180 Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 31.12.2023 31.12.2022 Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu wobec banków 12 166 858 13 538 405 Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu wobec klientów 509 736 286 201 Razem 12 676 594 13 824 606 . 136 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 31.12.2023 31.12.2022 Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu wobec banków 108 975 2 324 926 Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu wobec klientów 164 572 - Razem 273 547 2 324 926 Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji repo oraz sell-buy-back stanowiące portfel bilansowy Grupy, nie są usuwane z bilansu, gdyż Grupa zachowuje znacząco wszystkie korzyści, stanowiące przychody odsetkowe od zastawionych papierów i ryzyka, ryzyko stopy procentowej i ryzyko kredytowe emitenta, wynikające z tych aktywów. W przypadku transakcji z przyrzeczeniem odkupu wszelkie opisane powyżej koszty oraz ryzyka związane z posiadaniem aktywów oraz możliwość ich sprzedaży pozostają po stronie Grupy. Grupa nabywa także instrumenty finansowe z przyrzeczeniem ich odsprzedaży w przyszłości (transakcje reverse repo oraz buy-sell-back) po tej samej cenie powiększonej o z góry ustaloną kwotę odsetek. Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji reverse repo oraz buy-sell-back nie są ujmowane w bilansie, gdyż Grupa nie przyjmuje znacząco wszystkich korzyści i ryzyk wynikających z tych aktywów. Aktywa finansowe będące przedmiotem transakcji reverse repo oraz buy-sell-back stanowią zabezpieczenie przyjęte przez Grupę, które Grupa ma prawo sprzedać lub zastawić. Instrumenty finansowe stanowiące zabezpieczenie dla transakcji z przyrzeczeniem odkupu (reverse repo) mogą podlegać sprzedaży lub obciążeniu w ramach standardowo zawartych umów, ale podlegają zwrotowi w dacie zapadalności transakcji. 46. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych Grupa zawiera umowy ramowe typu ISDA (International Swaps and Derivatives Association Master Agreements) oraz GMRA (Global Master Repurchase Agreement) przewidujące w sytuacji wystąpienia określonego przypadku naruszenia możliwość rozwiązania transakcji i rozliczenia z kontrahentem na podstawie skompensowanej kwoty wzajemnych należności i zobowiązań. Dodatkowo w ramach realizacji umów CSA (Credit Support Annex) kontrahent zabezpiecza ekspozycje wynikające z instrumentów pochodnych poprzez złożenie depozytu zabezpieczającego. W tabeli zaprezentowano kwoty wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych (zarówno zaklasyfikowanych do portfela przeznaczone do obrotu, jak i desygnowanych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń) oraz zabezpieczeń pieniężnych objętych umowami ramowymi umożliwiającymi kompensowanie w określonych okolicznościach. rębnie zaprezentowano kwoty instrumentów nie podlegających kompensacji. 137 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Kwoty brutto przed kompensatą w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kompensata brutto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty netto po kompensacie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty objęte porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania niepodlegające kompensacie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto zaangażowania Kwoty nieobjęte egzekwowalnym porozumieniem dotyczącym kompensowania Suma bilansowa Instrumenty finansowe Otrzymane zabezpieczenie w formie pieniężnej i papierów wartościowych Kompensowanie aktywów finansowych i zobowiązań finansowych na 31.12.2023 (a) (b) (c) = (a) ‒ (b) (d) (e) (c) ‒ (d) ‒ (e) (f) (c) + (f) Aktywa Należności od innych banków - Umowy z przyrzeczeniem odsprzedaży zawarte z innymi bankami 12 166 858 - 12 166 858 - 12 003 370 163 488 - 12 166 858 Należności od klientów - Umowy z przyrzeczeniem odsprzedaży 509 736 - 509 736 - 499 897 9 839 - 509 736 Inne aktywa finansowe: - Pochodne instrumenty finansowe 15 521 295 7 024 061 8 497 234 5 468 502 2 628 944 399 788 469 059 8 966 293 AKTYWA OGÓŁEM OBJĘTE KOMPENSATĄ, POROZUMIENIEM RAMOWYM LUB PODOBNYM POROZUMIENIEM DOTYCZĄCYM KOMPENSOWANIA 28 197 889 7 024 061 21 173 828 5 468 502 15 132 211 573 115 469 059 21 642 887 Zobowiązania - Pochodne instrumenty finansowe 15 108 602 7 024 061 8 084 541 5 468 502 2 677 772 (61 733) 790 369 8 874 910 - Umowy z przyrzeczeniem odkupu 273 547 - 273 547 - 273 547 - - 273 547 ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM OBJĘTE KOMPENSATĄ, POROZUMIENIEM RAMOWYM LUB PODOBNYM POROZUMIENIEM DOTYCZĄCYM KOMPENSOWANIA 15 382 149 7 024 061 8 358 088 5 468 502 2 951 319 (61 733) 790 369 9 148 457 . 138 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Kwoty brutto przed kompensatą w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kompensata brutto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty netto po kompensacie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty objęte porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania niepodlegające kompensacie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Wartość netto zaangażowania Kwoty nieobjęte egzekwowalnym porozumieniem dotyczącym kompensowania Suma bilansowa Instrumenty finansowe Otrzymane zabezpieczenie w formie pieniężnej i papierów wartościowych Kompensowanie aktywów finansowych i zobowiązań finansowych na 31.12.2022 (a) (b) (c) = (a) ‒ (b) (d) (e) (c) ‒ (d) ‒ (e) (f) (c) + (f) Aktywa Należności od innych banków - Umowy z przyrzeczeniem odsprzedaży zawarte z innymi bankami 13 538 405 - 13 538 405 - 13 287 408 250 997 - 13 538 405 Należności od klientów - Umowy z przyrzeczeniem odsprzedaży 286 201 - 286 201 - 283 648 2 553 - 286 201 Inne aktywa finansowe: - Pochodne instrumenty finansowe 13 131 993 10 320 318 2 811 675 1 035 507 2 018 544 (242 376) 4 376 571 7 188 246 AKTYWA OGÓŁEM OBJĘTE KOMPENSATĄ, POROZUMIENIEM RAMOWYM LUB PODOBNYM POROZUMIENIEM DOTYCZĄCYM KOMPENSOWANIA 26 956 599 10 320 318 16 636 281 1 035 507 15 589 600 11 174 4 376 571 21 012 852 Zobowiązania - Pochodne instrumenty finansowe 14 273 946 10 320 318 3 953 628 1 035 507 3 083 590 (165 469) 4 938 727 8 892 355 - Umowy z przyrzeczeniem odkupu 2 324 926 - 2 324 926 - 2 290 524 34 402 - 2 324 926 ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM OBJĘTE KOMPENSATĄ, POROZUMIENIEM RAMOWYM LUB PODOBNYM POROZUMIENIEM DOTYCZĄCYM KOMPENSOWANIA 16 598 872 10 320 318 6 278 554 1 035 507 5 374 114 (131 067) 4 938 727 11 217 281 139 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 47. Wartość godziwa Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w przeprowadzonej na zwykłych warunkach transakcji między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Poniżej znajduje się podsumowanie wartości bilansowych i godziwych dla poszczególnych grup aktywów i zobowiązań niewycenianych do wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym. AKTYWA 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa Wartość godziwa Wartość bilansowa Wartość godziwa Gotówka i operacje z bankami centralnymi 8 417 519 8 417 519 10 17 022 10 17 022 Należności od banków 9 533 840 9 533 840 9 577 499 9 577 499 Należności od klientów wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym: 143 488 004 143 576 065 137 888 696 138 751 711 -z tytułu kredytów dla klientów indywidualnych 27 651 779 27 725 096 25 749 057 26 194 283 -z tytułu kredytów hipotecznych 52 412 948 51 636 767 52 529 798 52 729 193 -z tytułu kredytów korporacyjnych 62 540 516 63 331 441 58 730 630 58 949 024 Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 12 676 594 12 676 594 13 824 606 13 824 606 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 19 639 468 19 904 443 3 156 009 3 025 868 ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania wobec banków 4 156 453 4 156 453 4 031 252 4 031 252 Zobowiązania wobec klientów 209 277 356 209 270 589 196 496 806 196 431 894 Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 273 547 273 547 2 324 926 2 324 926 Zobowiązania podporządkowane 2 686 343 2 663 921 2 807 013 2 782 760 Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 9 247 159 9 395 402 9 330 648 9 092 037 dane przekształcone, szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 Poniżej znajduje się podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania wartości godziwych instrumentów finansowych z powyższej tabeli. Aktywa i zobowiązania finansowe niewyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej W Grupie znajdują się instrumenty finansowe, które zgodnie z MSSF w sprawozdaniu nie są prezentowane w wartości godziwej. Dla oszacowania wartości godziwej tych instrumentów zastosowano następujące metody i założenia. Należności od banków: Wartość godziwa lokat i depozytów jest szacowana w oparciu o zdyskontowane przepływy przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych rynku pieniężnego pozostającym w terminie do wykupu dla należności o podobnym ryzyku kredytowym i w danej walucie. W przypadku depozytów wypłacanych na żądanie, bez ustalonej daty wymagalności lub o terminie wymagalności do 6 miesięcy, zakłada się, że ich wartość godziwa nie różni się istotnie od wartości bilansowej. Znaczenie długoterminowej współpracy z depozytariuszami nie jest brane pod uwagę w procesie szacowania wartości godziwej tych instrumentów. Należności od banków zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowalnymi danymi wejściowymi. Należności od klientów: Są wykazywane w wartości netto po uwzględnieniu odpisów aktualizujących z tytułu rezerw. Wartość godziwa zostaje wyliczona jako zdyskontowana wartość oczekiwanych przyszłych płatności kapitału i odsetek. Zakłada się, że spłaty kredytów i pożyczek następować będą w terminach uzgodnionych w umowach. Oszacowana wartość godziwa kredytów i pożyczek odzwierciedla zmianę w poziomie ryzyka kredytowego (marż) od momentu udzielenia kredytu oraz zmiany poziomu stóp procentowych. Należności od klientów zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowalnymi danymi wejściowymi, czyli bieżącymi marżami osiąganymi na nowo udzielanych kredytach. Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie: wartość godziwa szacowana w oparciu o kwotowania rynkowe. Instrumenty zaklasyfikowane do kategorii I hierarchii wartości godziwej. Zobowiązania wobec banków i zobowiązania wobec klientów: Wartość godziwą depozytów o terminie wymagalności powyżej 6 miesięcy oszacowano na podstawie przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami procentowymi właściwymi dla depozytów o zbliżonych terminach wymagalności. W przypadku depozytów wypłacanych na żądanie, bez ustalonej daty wymagalności lub o terminie wymagalności do 6 miesięcy, zakłada się, że ich wartość godziwa nie różni się istotnie od wartości bilansowej. Znaczenie długoterminowej współpracy z depozytariuszami nie jest brane pod uwagę w procesie szacowania wartości godziwej tych instrumentów. Zobowiązania wobec banków i zobowiązania wobec klientów zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi. 140 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz zobowiązania podporządkowane: Grupa przyjęła założenie, że wartość godziwa tych instrumentów opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp procentowych. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz zobowiązania podporządkowane zostały zaklasyfikowane w całości do kategorii III hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi. Dla zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oraz pozostałych pozycji zobowiązań, niewycenianych do wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym, m.in., zobowiązań z tytułu leasingu oraz pozostałych zobowiązań- wartość godziwa nie różni się istotnie w stosunku do prezentowanej ich wartości bilansowej. Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej W prezentowanych okresach sprawozdawczych Grupa dokonała następującego zaklasyfikowania instrumentów finansowych wycenianych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej do odpowiednich kategorii: Kategoria I (kwotowania aktywnego rynku): dłużne, kapitałowe i pochodne instrumenty finansowe, które na dzień bilansowy zostały wycenione na podstawie cen kwotowanych na aktywnym rynku. Do tej kategorii Grupa klasyfikuje obligacje Skarbu Państwa, bony skarbowe, akcje spółek notowanych na giełdzie oraz kontrakty terminowe na indeks WIG 20. Kategoria II (techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku): Zaliczone do niej są instrumenty pochodne, które są wyceniane w oparciu o model zdyskontowanych przepływów bazujący na krzywej dochodowości z rynku międzybankowego oraz bony pieniężne NBP. Kategoria III (techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku): Do kategorii tej należą niekwotowane na aktywnym rynku kapitałowe papiery wartościowe, wycenione przez Grupę na podstawie eksperckiego modelu wyceny; certyfikaty inwestycyjne wycenione na dzień bilansowy na podstawie ceny ogłaszanej przez fundusz; dłużne papiery wartościowe oraz część należności od klientów z tytułu kart kredytowych oraz kredyty i pożyczki objęte procesem underwritingu, czyli części ekspozycji kredytowych, w odniesieniu do których istnieje zamiar sprzedaży przed terminem wymagalności z przyczyn innych niż wzrost ryzyka kredytowego. Celem stosowania technik wyceny jest ustalenie wartości godziwej, tj. ceny, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Pozostałe techniki wyceny dla kategorii 3 Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowane). Do tej kategorii Grupa Kapitałowa zaklasyfikowała instrumenty finansowe, które są wyceniane według wewnętrznych modeli wyceny: 141 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł KATEGORIA 3 METODA (TECHNIKA) WYCENY CZYNNIK NIEOBSERWOWALNY KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM karty kredytowe oraz kredyty i pożyczki objęte procesem underwritingu Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych Efektywna marża kredytowa KORPORACYJNE PAPIERY DŁUŻNE Model zdyskontowanych przepływów pieniężnych Efektywna marża kredytowa AKCJE BIURA INFORMACJI KREDYTOWEJ SA Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość przyszłych, zdyskontowanych dochodów z dywidendy (metoda uproszczona) Do kalkulacji wyceny przyjęto wypłatę 100% zakładanego przez spółkę wyniku netto oraz dyskonto oszacowane na poziomie rynkowym. UDZIAŁY W POLSKIM STANDARDZIE PŁATNOŚCI SP. Z O.O. Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o: prognozowane wyniki spółki oraz wyceny rynkowej podobnych aktywów (metoda porównawcza) W kalkulacji wyceny uwzględniono prognozowane przez spółkę wyniki finansowe netto i przychody oraz oparte o grupę porównawczą mediany mnożników P/E i EV/S UDZIAŁY W SOCIETY FOR WORLDWIDE INTERBANK FINANCIAL TELECOMMUNICATION Oszacowanie wartości godziwej na bazie aktywów netto spółki i średni kurs waluty Wycena została oparta na wartości aktywów netto spółki i udziale Banku w kapitale na poziomie ok. 0,048%. AKCJE SYSTEMU OCHRONY BANKÓW KOMERCYJNYCH S.A. Oszacowanie wartości godziwej na bazie aktywów netto spółki Wyceny zostały oparte na wartości aktywów netto spółek i udziale Banku w kapitale na poziomie odpowiednio: - dla SOBK ok. 12,9%; - dla KIR ok. 14,2%; - dla WSSE ok. 0,2%. AKCJE KRAJOWEJ IZBY ROZLICZENIOWEJ SA UDZIAŁY W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ „INVEST-PARK” SP Z O.O. Wyceny metodą ekspercką instrumentów kapitałowych są przygotowywane każdorazowo kiedy jest to wymagane, ale nie rzadziej niż raz do roku. Wyceny są przygotowywane przez pracownika Departamentu Zarządzania Kapitałem i Inwestycji Kapitałowych (DZKiIK), a następnie weryfikowane przez pracownika Departamentu Ryzyka Finansowego (DRF) oraz finalnie akceptowane przez specjalnie powołany zespół Dyrektorów: Departamentu Zarządzania Kapitałem i Inwestycji Kapitałowych (DZKiIK), Departamentu Ryzyka Finansowego (DRF) oraz Obszaru Rachunkowości Finansowej (ORF) (lub wyznaczonych przez Nich pracowników). Metodologia oszacowania wartości instrumentów finansowych z portfela DZKiIK metodą ekspercką została opisana w dokumencie „Strategia inwestycji Santander Bank Polska S.A. w instrumenty rynku kapitałowego”. Dokument ten podlega cyklicznym przeglądom, jest aktualizowany co najmniej raz w roku i zatwierdzany przez Zarząd oraz Radę Nadzorczą Banku. Grupa dokonuje przeniesienia instrumentów między poziomami hierarchii wartości godziwej opierając się na kryteriach obserwowalności weryfikowanych na końce okresów sprawozdawczych. Za nadrzędne kryterium obserwowalności, w przypadku czynników ryzyka powszechnie uznawanych za obserwowalne na rynku, Bank uznaje informacje na temat bezpośrednio zawieranych transakcji na danym rynku, a pomocnicze kryterium stanowi informacja w zakresie liczby oraz jakości dostępnych kwotowań cenowych. W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku dokonano następujących przeniesień instrumentów finansowych między poziomami hierarchii wyceny do wartości godziwej: · z Poziomu 2 do Poziomu 3 przeniesiono obligacje korporacyjne, dla których z uwagi na brak dostępnych płynnych kwotowań oraz alternatywnego obserwowalnego źródła poziomu spreadu kredytowego, do wyceny wykorzystano dostępne modelowe ceny wykorzystujące informacje o cenach porównywalnych instrumentów finansowych stanowiące podejście równoważne do wyceny metodą zdyskontowanych przepływów oraz bootstrapingu parametru spreadu kredytowego; · z Poziomu 3 do Poziomu 2 przeniesiono instrumenty pochodne, które w dniu zawarcia z uwagi na pierwotny termin zapadalności oraz płynność są klasyfikowane na poziomie 3, a dla których jednocześnie wraz ze skracaniem się ich okresu do zapadalności wzrasta płynność obserwowalnych kwotowań i są przenoszone do poziomu 2; 142 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Wpływ parametrów estymowanych na wycenę do wartości godziwej instrumentów finansowych, dla których Bank stosuje wycenę do wartości godziwej na Poziomie 3 na dzień 31 grudnia 2023 roku oraz dla okresu porównywalnego jest następujący: Wpływ na wartość godziwą +/-100bps Wartość godziwa na 31.12.2023 Technika wyceny Czynnik nieobserwowalny Zakres czynnika nieobserwowalnego Scenariusz pozytywny Scenariusz Negatywny Korporacyjne papiery wartościowe 11 555 157 Model zdyskontowanych przepływów pieniężnych Spread kredytowy (0,48%-0,9%) 253 915 (242 537) Kredyty i pożyczki wyceniane przez inne dochody całkowite 2 798 234 Model zdyskontowanych przepływów pieniężnych Marża efektywna (0,78%-4,58%) 94 606 (88 355) . Wpływ na wartość godziwą +/-100bps Wartość godziwa na 31.12.2022 Technika wyceny Czynnik nieobserwowalny Zakres czynnika nieobserwowalnego Scenariusz pozytywny Scenariusz Negatywny Kredyty i pożyczki wyceniane przez inne dochody całkowite 2 628 660 Model zdyskontowanych przepływów pieniężnych Marża efektywna (0,85%-3,27%) 82 453 (82 453) Na dzień 31.12.2023 r. oraz w okresach porównawczych Grupa zaklasyfikowała instrumenty finansowe do następujących kategorii wartości godziwej: 31.12.2023 Kategoria I Kategoria II Kategoria III Razem Aktywa finansowe Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 1 544 308 7 385 554 9 498 8 939 360 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 1 575 056 - 1 575 056 Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - 2 798 234 2 798 234 Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - - 85 093 85 093 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 29 947 021 6 096 392 11 555 157 47 598 570 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - - 2 005 2 005 Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - - 5 839 5 839 Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - 277 121 277 121 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 271 933 - - 271 933 Razem 31 763 262 15 057 002 14 732 947 61 553 211 Zobowiązania finansowe Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 824 121 7 988 428 5 944 8 818 493 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 880 538 - 880 538 Razem 824 121 8 868 966 5 944 9 699 031 . 143 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2022 Kategoria I Kategoria II Kategoria III Razem Aktywa finansowe Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 244 547 6 627 061 12 008 6 883 616 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 549 177 - 549 177 Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - 2 628 660 2 628 660 Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - - 239 694 230 694 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody * 35 435 926 14 407 513 2 410 49 845 849 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - - 64 707 64 707 Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - - 63 248 63 248 Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - 204 299 204 299 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 2 318 219 - - 2 318 219 Razem 37 998 692 21 583 751 3 215 026 62 797 469 Zobowiązania finansowe Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 195 560 6 904 911 8 355 7 108 826 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 1 979 089 - 1 979 089 Razem 195 560 8 884 000 8 355 9 087 915 * dane przekształcone, szczegóły opisane zostały w nocie 2.5 144 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Poniższe tabele prezentują uzgodnienie zmiany stanu instrumentów finansowych, których wartość godziwa ustalana jest na podstawie technik wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku. Kategoria III Aktywa finansowe 31.12.2023 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Stan na początek okresu 12 008 239 694 2 628 660 64 707 2 410 204 299 63 248 8 355 Zyski lub straty -rozpoznane w P/L --w pozycji wynik na instrumentach finansowych przeznaczonych do obrotu (4 606) 24 416 161 238 - - - (1 167) -- w pozycji wynik na pozostałych instrumentach finansowych - - 4 449 - - 4 957 - -rozpoznane w kapitałach własnych – OCI (zmiana wyceny kapitałowych aktywów finansowych) - - - - - 72 822 - - Zakupy/udzielenie 1 383 19 367 1 760 240 - - - - 393 Sprzedaże - (8 102) (282 645) (67 888) - - (64 122) - Spłaty/zapadalność - (189 000) (1 407 100) - - - - - Transfer 713 - - - 11 554 763 - - (1 636) Inne (odpis, różnice kursowe) - (1 282) (62 159) 737 (2 016) - 1 757 - Stan na koniec okresu 9 498 85 093 2 798 234 2 005 11 555 157 277 121 5 840 5 944 145 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Kategoria III Aktywa finansowe 31.12.2022 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Należności od klientów wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kapitałowe inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Stan na początek okresu 3 885 553 830 1 729 848 116 977 3 475 195 468 3 427 2 616 Zyski lub straty -rozpoznane w P/L --w pozycji wynik na instrumentach finansowych przeznaczonych do obrotu 5 517 - - - - - - 6 131 --w pozycji wynik na pozostałych instrumentach finansowych - 52 477 150 167 (6 326) - - 3 264 - -rozpoznane w kapitałach własnych – OCI (zmiana wyceny kapitałowych aktywów finansowych) - - -- - - 8 702 - - Zakupy/udzielenie 4 695 136 238 1 330 740 - - 129 59 179 1 139 Sprzedaże - (24 145) (430 000) (59 179) - - - - Spłaty/zapadalność - (476 789) (154 869) - - - - - Transfer (2 089) - - - - - - (1 532) Inne (odpis, różnice kursowe) - (1 917) 2 774 13 235 (1 065) - (2 622) - Stan na koniec okresu 12 008 239 694 2 628 660 64 707 2 410 204 299 63 248 8 355 48. Ryzyko prawne dotyczące kredytów hipotecznych w CHF Na dzień 31.12.2023 r. Grupa posiadała portfel 30.7 tys. kredytów denominowanych i indeksowanych do CHF w kwocie brutto 6 270 419 tys. zł przed korektą wartości bilansowej brutto wynoszącą 4 085 686 tys. zł, stanowiącą pomniejszenie umownych przepływów z tytułu ryzyka prawnego. Na dzień 31.12.2022 r. Grupa posiadała portfel 39,9 tys. kredytów denominowanych i indeksowanych do CHF w kwocie brutto 8 393 684 tys. zł przed korektą wartości bilansowej brutto wynoszącą 3 136 301 tys. zł , stanowiącą pomniejszenie umownych przepływów z tytułu ryzyka prawnego. W zakresie sporów sądowych powstałych na tle kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych nadal utrzymuje się stan braku pełnej jednolitości orzecznictwa sądowego, zarówno na poziomie sądownictwa powszechnego, jak i Sądu Najwyższego. Dominującą linią orzeczniczą jest stwierdzanie przez sądy nieważności umowy kredytu wskutek uznania abuzywności zawartych w niej klauzul: indeksacyjnej oraz kursowej odsyłającej do tabeli banku. Pojawiają się również wyroki, których skutkiem jest tzw. „odfrankowienie” kredytu – tj. eliminacja abuzywnego mechanizmu indeksacji i traktowanie zobowiązania kredytobiorcy jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki właściwej dla waluty CHF. Występują także orzeczenia częściowo korzystne dla banku, opierające się na uznaniu abuzywności jedynie normy kursowej (postanowień odsyłających do tabeli bankowej) i zastąpienia jej obiektywnym miernikiem indeksacji, tj. kursem średnim NBP lub rynkowym, jak i prowadzące do eliminacji indeksacji kredytu ze skutkiem polegającym na traktowaniu zobowiązania kredytobiorcy jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki WIBOR. Ponadto sporadycznie zdarzają się wyroki wskazujące na bezwzględną nieważność umowy kredytu z powodu sprzeczności z prawem określonych postanowień umownych. Rozstrzygnięcia takie z uwagi na incydentalny charakter w ocenie Grupy nie mają istotnego wpływu na ocenę ryzyka prawnego spraw sądowych dotyczących kredytów hipotecznych opartych na walucie CHF. 146 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł W dalszym ciągu wydawane są także orzeczenia korzystne, oparte na uznaniu braku abuzywności klauzul przeliczeniowych, co skutkuje oddaleniem powództwa kredytobiorcy. Opisane powyżej zróżnicowanie stanowisk judykatury wynika z wciąż niejednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (SN) oraz orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), z natury swojej wskazujących jedynie kierunki wykładni, a nie konstytuujących szczegółowe reguły rozstrzygania konkretnych sporów i rozliczania roszczeń. SN w wyrokach wydawanych w poszczególnych, rozpoznawanych w toku kontroli kasacyjnej sprawach, wyraża rozbieżne stanowiska, co do skutków potencjalnej abuzywności klauzul przeliczeniowych – od nieważności umowy (opcja przeważająca w dotychczasowym orzecznictwie SN) do możliwości jej dalszego wykonywania po usunięciu niedozwolonych postanowień. Przykładowo, w trzech wyrokach wydanych w dniu 19.09.2023 r. (sygn. akt II CSKP 1627/22, II CSKP 1110/22, II CSKP 1495/22) SN ponownie opowiedział się za możliwością utrzymania umowy w mocy po eliminacji klauzul abuzywnych poprzez ich zastąpienie odesłaniem do obiektywnego, rynkowego kursu lub kursu średniego NBP (tak też w wyroku z 28.09.2022 r., sygn. akt II CSKP 412/22, jak i zdaniu odrębnym, złożonym w sprawie o sygn. akt II CSKP 701/22). W ostatnim czasie pojawiło się również kilka korzystnych dla banków rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy przyjęcia do rozpoznania skarg kasacyjnych kredytobiorców, opartych na podobnych założeniach o możliwości dalszego wykonywania umów kredytu po usunięciu niedozwolonych postanowień (m.in. sygn. akt: I CSK 5082/22, I CSK 7034/22). Sąd Najwyższy miał zająć kompleksowe stanowisko w przedmiocie spraw dotyczących tzw. kredytów frankowych, odpowiadając na budzące wątpliwości prawne pytania sformułowane przez Pierwszą Prezes SN w 2021 r. (sygn. akt III CZP 11/21), jednak wobec podnoszonych wątpliwości co do prawidłowości składu SN termin udzielenia odpowiedzi został zawieszony na czas udzielenia przez TSUE odpowiedzi na pytanie w przedmiocie trybu powoływania sędziów zadane w tej sprawie. 9 stycznia 2024 r. TSUE odmówił udzielenia odpowiedzi. Sprawa wróciła do SN i oczekuje na wyznaczenie terminu. W wydanej w 2021 r. uchwale (sygn. akt III CZP 6/21) SN wyraził stanowisko w kilku istotnych kwestiach związanych z rozliczeniami stron na wypadek unieważnienia umowy. Uznał, że w przypadku stwierdzenia nieważności umowy strony mają zwrócić sobie wzajemnie wszystkie spełnione na swoją rzecz świadczenia, zgodnie z teorią dwóch kondykcji, odrzucając tym samym teorię salda (konieczność wzajemnej kompensaty roszczeń w toku postępowania – z urzędu). Jednocześnie wskazał, że istnieją instrumenty prawne umożliwiające jednoczesne uwzględnienie obustronnych rozliczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia po unieważnieniu umowy, takie jak potrącenie i prawo zatrzymania. Aktualnie w orzecznictwie pojawiły się odmienne poglądy w zakresie możliwości skorzystania z zarzutu zatrzymania w przypadku roszczeń z umowy kredytu, co skutkowało zadaniem pytań prawnych do SN dotyczących charakteru prawnego umowy kredytu oraz pytań prejudycjalnych do TSUE. SN w ww. uchwale wskazał także, że przedawnienie roszczeń banku o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia nie może rozpocząć biegu, zanim umowa zostanie uznana za trwale bezskuteczną, tj. do czasu świadomej decyzji konsumenta co do nieważności umowy, podjętej po należytym poinformowaniu go o abuzywności postanowień umownych i jej skutkach. Stanowisko to koreluje z wyrażonym przez TSUE poglądem w kwestii przedawnienia roszczeń konsumenta z tytułu upadku umowy, tj. o zwrot wpłacanych rat, według którego niezasadne byłoby liczenie jego biegu począwszy od daty każdej spłaty z uwagi na to, że konsument mógł wówczas nie mieć wiedzy co do istnienia lub charakterze nieuczciwych warunków w umowie. SN nie zajął dotąd jednoznacznego stanowiska w przedmiocie roszczeń banku wykraczających ponad zwrot nominalnej kwoty kapitału kredytu, choć w jednym z wydanych wyroków dopuścił taką możliwość, wskazując, że orzecznictwo TSUE nie wyklucza takiej konsekwencji nieważności umowy kredytu (sygn. akt V CSK 382/18). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swym orzecznictwie zasadniczo nadaje priorytet ochronie interesu konsumenta, naruszonego niedozwolonymi postanowieniami umownymi. Konsekwentnie podkreśla przy tym, że głównym celem dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich jest przywrócenie pomiędzy stronami równowagi, sprowadzającej się do powrotu konsumenta do sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej byłby zawierając umowę bez nieuczciwego warunku, przy jednoczesnym zapewnieniu realizacji zamierzonego w dyrektywie efektu sankcyjnego, tj. odstraszającego przedsiębiorcę od stosowania niedozwolonych postanowień. W pierwszej kolejności sąd winien zatem zmierzać do utrzymania umowy w mocy bez nieuczciwego warunku, jeśli jest to możliwe, tj. nie doprowadzi do zmiany głównego przedmiotu umowy. Trybunał uznaje przy tym za możliwe uzupełnienie umowy krajowym przepisem dyspozytywnym (nawet takim, który wszedł w życie po zawarciu umowy) lub mającym zastosowanie za zgodą stron, a ostatnio poddaje pod rozwagę stosunkowo nowy pomysł: negocjacji stron w przedmiocie uregulowania stosunku prawnego w sposób przywracający równowagę – czynionych w ramach określonych przez sąd, tak, aby uchronić konsumenta przed szkodliwymi skutkami upadku umowy, szczególnie konieczności natychmiastowego rozliczenia się z bankiem. Unieważnienie umowy Trybunał ocenia jako rozwiązanie ostateczne, stosowane po uprzednim przedstawieniu kredytobiorcy przez sąd skutków takiego rozwiązania i za jego zgodą. Przy czym TSUE stwierdza, że w celu utrzymania ważności umowy sąd powinien zastosować wszelkie dostępne środki, w tym analizę możliwości usunięcia jedynie części klauzul uznanych za nieuczciwe w taki sposób, aby nie zmieniać treści zobowiązania umownego. W krajowym orzecznictwie dominuje jednak trend unieważnienia umowy jako skutek usunięcia z niej niedozwolonych postanowień. TSUE konsekwentnie stawał także na stanowisku, że to prawo krajowe jest prawem właściwym do rozstrzygania w zakresie rozliczeń stron po upadku umowy (z zastrzeżeniem poszanowania celów dyrektywy 93/13/EWG), a zatem to sądy krajowe są wyłącznie 147 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł uprawnione do orzekania w przedmiocie roszczeń restytucyjnych, podkreślając jednak, że podział strat z nieważnej umowy nie powinien być jednakowy, tj. konsument nie powinien ponieść połowy lub więcej związanych z tym kosztów (m.in. C-6/22, C-349/18 do C-351/18). Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście skierował do TSUE pytania prejudycjalne dotyczące roszczeń stron o rozliczenie z tytułu bezumownego korzystania z cudzego kapitału w razie unieważnienia umowy w kontekście zgodności z dyrektywą 93/13/EWG. Jedna ze spraw dotyczyła roszczeń kredytobiorcy wobec banku o zwrot korzyści z tytułu korzystania przez bank ze środków wpłacanych przez kredytobiorcę (C-520/21), druga – roszczeń banku o rozliczenie z tytułu udostępnienia kredytobiorcy środków w ramach wypłaty kredytu (C-756/22). Wyrok w sprawie C-520/21 zapadł 15 czerwca 2023 r. W jego sentencji wskazano, że „w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: – nie stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą konsument ma prawo żądać od instytucji kredytowej rekompensaty wykraczającej poza zwrot miesięcznych rat i kosztów zapłaconych z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13/EWG i zasady proporcjonalności, oraz – stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty." W wyroku tym TSUE potwierdził, że to prawo krajowe jest właściwe do określania skutków unieważnienia umowy – z poszanowaniem zasad wynikających z dyrektywy 93/13/EWG. Oceny zgłoszonych przez strony roszczeń restytucyjnych będzie więc dokonywał sąd krajowy po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zdaniem TSUE roszczenia banku wykraczające ponad zwrot kapitału kredytu sprzeciwiają się celom dyrektywy 93/13/EWG, jeśli miałyby prowadzić do uzyskania zysku analogicznego do tego, jaki zamierzał osiągnąć z wykonywania umowy i tym samym do wyeliminowania skutku odstraszającego. W praktyce sądowej odnotowano już jednak kilka nieprawomocnych decyzji sądów uznających za dopuszczalne i uzasadnione roszczenie banku o zwrot zwaloryzowanej wartości kapitału, tj. uwzględniającej zmiany wartości pieniądza w czasie. TSUE orzekł jednocześnie, że w świetle prawa europejskiego nie ma przeszkód, aby konsument mógł żądać od banku rekompensaty wykraczającej poza zwrot uiszczonych rat. W uzasadnieniu wyroku zastrzegł jednak, że takie roszczenie powinno być oceniane w świetle wszystkich okoliczności sprawy, tak, aby ewentualne korzyści konsumenta z unieważnienia umowy nie wykraczały poza to, co jest konieczne do przywrócenia sytuacji faktycznej i prawnej, w której byłby nie zawierając wadliwej umowy i nie stanowiły dla przedsiębiorcy nadmiernej sankcji (zasada proporcjonalności). Przy tym, mając na uwadze fakt, że roszczenie to będzie oceniane przez pryzmat przepisów krajowych o bezpodstawnym wzbogaceniu, możliwość uznania jego zasadności budzi dodatkowe wątpliwości, wobec braku wystąpienia faktycznego wzbogacenia po stronie banku wskutek korzystania z wpłaconych rat (kredytobiorca jedynie zwraca bankowi to, co od niego uzyskał na podstawie umowy uznanej za nieważną). W sprawie o sygn. C-756/22, w której pytania prejudycjalne dotyczył bezpośrednio roszczeń restytucyjnych banku, TSUE 11 grudnia 2023 r. wydał postanowienie, w którym stwierdził, że kwestie te zostały rozstrzygnięte w wyroku z 15 czerwca 2023 r. i nie ma potrzeby wydawania odrębnego wyroku dotyczącego roszczeń banku. W postanowieniu z 12.01.2024 r. w sprawie C-488/23 TSUE ponownie podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku z 15.06.2023 r. w sprawie C-520/21 i dokonał wykładni tego rozstrzygnięcia, wskazując, że bank nie może żądać od konsumenta rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji wypłaconego kapitału kredytu, a jedynie kwoty wypłaconego kapitału oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty. W dniu 7 grudnia 2023 r. TSUE wydał wyrok w kolejnej polskiej sprawie o sygn. C-140/22, w którym wskazał, że ocena abuzywności klauzul umownych następuje z mocy prawa i sąd krajowy powinien weryfikować sporne postanowienia z urzędu. Trybunał podkreślił też, że nie można uzależniać możliwości wykonywania praw przez konsumenta od złożenia przez niego oświadczenia przed sądem, że jest świadomy konsekwencji nieważności umowy i wyraża zgodę na jej unieważnienie. W wyroku z 14 grudnia 2023 r. w sprawie C-28/22 TSUE wypowiedział się w zakresie terminu przedawnienia roszczeń stron, nie odpowiedział jednak na pytanie o konkretną datę początkową biegu tego terminu, wskazując jedynie, że nie może on biec od daty prawomocnego wyroku, a data początkowa biegu terminu przedawnienia nie może być dla konsumenta mniej korzystna niż dla banku. TSUE uznał też, że banki są uprawnione do korzystania z prawa zatrzymania, przy czym skorzystanie przez bank z tego uprawnienia nie powinno oznaczać automatycznego wstrzymania naliczania odsetek za opóźnienie na rzecz konsumenta. Orzeczenia TSUE nie precyzują wszystkich zagadnień dotyczących rozliczenia nieważnej umowy, a zarazem obejmują swym zakresem zagadnienia należące do zakresu prawa krajowego i będące już przedmiotem orzecznictwa SN. Mając to na uwadze – istotne znaczenie dla ostatecznej oceny ryzyka prawnego dotyczącego roszczeń stron o rozliczenie z tytułu bezumownego korzystania z cudzego kapitału 148 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł w razie unieważnienia umowy nadal będzie mieć praktyka sądów krajowych w zakresie wykonywania orzeczeń TSUE i ewentualne stanowisko SN. Z uwagi na brak jednolitej linii orzeczniczej, a także - w ocenie Zarządu - brak możliwości przewidzenia kształtu rozstrzygnięcia poszczególnych kwestii przez Sąd Najwyższy oraz pozostające do rozstrzygnięcia przez TSUE pytania prejudycjalne, na moment sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego Grupa w modelu kwantyfikacji ryzyka prawnego dotyczącego portfela kredytów indeksowanych oraz denominowanych do waluty obcej uwzględnia (w formie korekty wartości bilansowej brutto dla ekspozycji aktywnych lub rezerw na ekspozycje nieaktywne) różne scenariusze rozstrzygnięć sądowych, w tym również te, które są przedmiotem wniosku o wydanie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN. Na model ten mogą mieć wpływ także kolejne rozstrzygnięcia TSUE w zakresie pytań prejudycjalnych zadanych przez polskie sądy oraz stanowisko Sądu Najwyższego i praktyka sądów krajowych. Grupa monitoruje na bieżąco stan orzecznictwa sądowego w sprawach kredytów walutowych pod kątem kształtowania się i ewentualnych zmian linii orzeczniczych. Na przyszłe zmiany w modelu mogłaby także wpłynąć ewentualna ingerencja prawodawcy podjęta w celu przywrócenia równowagi stron po usunięciu z kontraktu klauzuli abuzywnej, aby umożliwić ochronę obrotu prawnego przed masowym upadkiem umów kredytu hipotecznego. W związku z powyżej opisaną sytuacją, Grupa zidentyfikowała ryzyko, iż planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych do waluty CHF zarówno dla już otrzymanych pozwów jak i tych spodziewanych na podstawie modeli mogą być nie w pełni odzyskiwalne i / lub też powstanie zobowiązanie skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych. Grupa rozpoznaje wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych zgodnie z wymogami: · MSSF 9 „Instrumenty finansowe” w przypadku kredytów aktywnych oraz · MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” w przypadku kredytów całkowicie spłaconych oraz w sytuacji, gdy wartość bilansowa brutto aktywnego kredytu jest niższa niż wartość rozpoznanego ryzyka. Wartość korekty wartości bilansowej brutto (zgodnie z MSSF 9) oraz rezerw (zgodnie z MSR 37) została oszacowana z uwzględnieniem szeregu założeń, które istotnie wpływają na kwotę szacunku ujętą w sprawozdaniu finansowym Grupy. Według stanu na 31.12.2023 r. Grupa została pozwana w 17 859 postępowaniach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty CHF o wartości przedmiotu sporu 6 150 398 tys. zł, w tym znajdują się 2 pozwy zbiorowe objęte ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym: · pozew złożony przeciw Santander Bank Polska S.A. dotyczący 302 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 50 983 tys. zł; · pozew złożony przeciw Santander Consumer Bank S.A. dotyczący 31 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 38 tys. zł. Według stanu na 31.12.2022 r. Grupa była pozwana w 12 225 postępowaniach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty CHF o wartości przedmiotu sporu 3 609 610 tys. zł, w tym znajdują się 2 pozwy zbiorowe objęte ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym: · pozew złożony przeciw Santander Bank Polska S.A. dotyczący 559 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 50 983 tys. zł; · pozew złożony przeciw Santander Consumer Bank S.A. dotyczący 31 kredytów indeksowanych do CHF o wartości przedmiotu sporu 38 tys. zł. Na dzień 31.12.2023 r. łączny skumulowany wpływ w bilansie ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych w Grupie wyniósł 5 030 355 tys. zł , w tym: · korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 w kwocie 4 226 970 tys. zł (w tym Santander Bank Polska S.A. 3 414 431 tys. zł oraz Santander Consumer Bank S.A. – 812 539 tys. zł) · rezerwa ujęta zgodnie z MSR 37 w kwocie 803 385 tys. zł (w tym Santander Bank Polska S.A. –624 354 tys. zł oraz Santander Consumer Bank S.A. –179 031 tys. zł). Na dzień 31.12.2022 r. łączny skumulowany wpływ w bilansie ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych w Grupie wyniósł 3 557 253 tys. zł , w tym: · korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 w kwocie 3 136 301 tys. zł (w tym Santander Bank Polska S.A.–2 491 692 tys. zł oraz Santander Consumer Bank S.A. – 644 609 tys. zł) · rezerwa ujęta zgodnie z MSR 37 w kwocie 420 952 tys. zł (w tym Santander Bank Polska S.A. – 318 682 tys. zł oraz Santander Consumer Bank S.A. – 102 270 tys. zł). 149 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Poniższe tabele przedstawiają łączny koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych uwzględniony w rachunku zysków i strat oraz w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy, w tym m.in. w zakresie zawieranych ugód omówionych szczegółowo w sekcji poniżej. Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych ujęty jako korekta wartości bilansowej brutto (1 651 058) (1 283 257) Wpływ ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych ujęty jako rezerwa (445 016) (237 298) Pozostałe koszty (496 252) (218 533) Razem - koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych (2 592 326) (1 739 088) Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie (322 492) (169 235) w tym: zawarte ugody (329 791) (183 255) Razem - koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych oraz zawarte ugody (2 922 117) (1 922 343) Pozostałe koszty zawierają m.in.: koszty prowadzenia postępowań oraz koszty realizacji wyroków sądowych 31.12.2023 31.12.2022 Korekta wartości bilansowej brutto wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 4 226 970 3 136 301 Rezerwa wynikająca z ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 803 385 420 952 Razem skumulowany wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach obcych 5 030 355 3 557 253 Na dzień 31.12.2023 r. całkowita korekta wartości bilansowej brutto oraz utworzone rezerwy wynikające z ryzyka prawnego oraz rezerwy prawne (na sprawy sporne oraz na część portfelową) stanowią 80,2% aktywnego portfela kredytów walutowych CHF brutto (przed korektą do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9). Wzrost kosztów ryzyka prawnego w okresie od stycznia do grudnia 2023 r. wynikał m.in z aktualizacji poziomu spodziewanych ugód, spodziewanych pozwów oraz zmiany łącznego poziomu straty w przypadku przegrania sprawy przez Grupę wynikającej ze zmiany spodziewanych rozstrzygnięć oraz zmian w poziomie przyjętych do szacunków prawdopodobieństw negatywnych dla Grupy rozstrzygnięć. W 2022 roku oraz w 2023 r. zaobserwowano również zwiększoną liczbę orzeczeń sądowych. Grupa oszacowała prawdopodobieństwo zgłoszenia roszczeń przez kredytobiorców zarówno kredytów aktywnych, jak i spłaconych w oparciu o liczbę aktualnie złożonych pozwów przeciwko Grupie oraz estymowaną dynamikę wzrostu liczby tych pozwów w oparciu o zbudowany model statystyczny. Model ocenia ryzyko w tzw. horyzoncie lifetime i jest oparty o szereg charakterystyk behawioralnych związanych z kredytem i klientem. Grupa zakłada, że dla ok 29% kredytów (aktywnych oraz spłaconych) już został lub będzie złożony pozew przeciwko Grupie. Przyjęte założenia są mocno wrażliwe na szereg czynników z otoczenia, takich jak: kształtowanie się linii orzeczniczej w polskich sądach, intensywność nagłośnienia poszczególnych rozstrzygnięć sądowych, aktywność kancelarii pośredniczących, poziom kosztów postępowania itp. Istotnym aspektem mającym wpływ na szacunki jest także zainteresowanie klientów proponowanymi ugodami, a także praktyka sądów krajowych w zakresie wykonywania orzeczeń TSUE. Grupa zakłada, że zdecydowana większość prognozowanych spraw zostanie wniesiona do końca 2024 roku, a następnie liczba nowych pozwów zacznie spadać w związku z oczekiwanym uporządkowaniem otoczenia prawnego. W opinii Grupy poziom spodziewanych spraw oszacowany na bazie modelu statystycznego charakteryzuje się również niepewnością ze względu na takie czynniki jak: czas prowadzenia postępowań sądowych (również oszacowany w oparciu o relatywnie krótką, nie spełniającą warunków stosowania metod ilościowych, statystykę) oraz rosnące koszty niezbędne dla rozpoczęcia postępowania sądowego i wsparcia procesowego. Na potrzeby ustalenia kosztów ryzyka prawnego Grupa oszacowała również prawdopodobieństwa w zakresie liczby sporów, jak i możliwych scenariuszy ich zakończenia. Prawdopodobieństwa te różnią się odpowiednio dla kredytów indeksowanych oraz denominowanych – Grupa uwzględnia wyższe ryzyko przegrania sporu dla portfela kredytów indeksowanych, a niższe dla denominowanych. Grupa wzięła także pod uwagę wydłużający się czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sporu w niektórych sądach. Według stanu na 31.12.2023 r. Grupa otrzymała 2 591 prawomocnych rozstrzygnięć sądowych w sprawach prowadzonych przeciw Grupie (mając na uwadze rozstrzygnięcia wydane po wyroku TSUE z 3.10.2019 r.) – w tym 2 487 to rozstrzygnięcia niekorzystne dla Grupy, a pozostałe 104 to rozstrzygnięcia w całości albo w części korzystne (według stanu na 31.12.2022 r. odpowiednio – 927 rozstrzygnięć, w tym 861 niekorzystnych i 66 w całości albo w części korzystnych). Przy ocenie tych prawdopodobieństw Grupa korzystała ze wsparcia kancelarii prawnych oraz z pogłębionej analizy orzecznictwa sądowego w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych oraz denominowanych. Ponieważ obecnie nadal nie ma jednolitej linii orzecznictwa Grupa uwzględnia następujące scenariusze możliwych rozstrzygnięć sporu sądowego mogących skutkować poniesieniem straty finansowej (w tym jeden nowy scenariusz wprowadzony w II kwartale 2023 r.): 150 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł · Unieważnienie całej umowy kredytowej w związku z identyfikacją klauzul niedozwolonych ze zwrotem przez kredytobiorcę wyłącznie nominalnej wartości kapitału; · Unieważnienie klauzul zawartych w umowie kredytowej zidentyfikowanych jako niedozwolone skutkujące przewalutowaniem kredytu na PLN oraz pozostawieniem oprocentowania w oparciu o stawkę właściwą dla waluty CHF; · Konwersja kredytu na kredyt w PLN z oprocentowaniem w oparciu o stawkę WIBOR; · Rozstrzygnięcia prowadzące do rozliczenia się przez kredytobiorcę z uzyskanego kapitału z uwzględnieniem jego wartości realnej, a nie nominalnej; · Unieważnienie klauzul zawartych w umowie kredytowej zidentyfikowanych jako niedozwolone w zakresie mechanizmu ustalania różnic kursowych prowadzące do zastosowania kursu średniego NBP. Powyższe scenariusze charakteryzują się również różnym poziomem prawdopodobieństwa w zależności od rodzaju umowy oraz zostały oszacowane przy wsparciu zewnętrznych, niezależnych od Grupy, kancelarii prawnych, jak i też różnym poziomem straty w przypadku ich wystąpienia. Dla każdego ze scenariuszy został oszacowany oczekiwany poziom straty na bazie dostępnych danych historycznych. Ponadto Grupa uwzględnia dodatkowy scenariusz mogący skutkować poniesieniem straty finansowej z tytułu uzyskania przez kredytobiorcę dodatkowych roszczeń wykraczających ponad zwrot nominalnej wartości spłaconych rat. Ugody W grudniu 2020 r. przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego przedstawił propozycję zawierania przez banki z kredytobiorcami dobrowolnych ugód, na mocy których kredyty oparte na walucie CHF podlegałyby retrospektywnemu rozliczeniu tak jak kredyty złotowe z oprocentowaniem według stawki WIBOR oraz odpowiedniej marży. Grupa opracowała propozycje zawierania ugód, zarówno w kształcie uwzględniającym główne elementy konwersji kredytów mieszkaniowych indeksowanych do CHF zawarte w propozycji Przewodniczącego KNF, jak i na warunkach własnych Banku oraz przedstawia je kolejnym grupom klientów, co zostało uwzględnione w aktualnie stosowanym modelu kalkulacji rezerw na ryzyko prawne zarówno w odniesieniu wpływu proponowanych ugód na skłonność klientów do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, jak i w zakresie potencjalnych rozstrzygnięć sądowych. Do 31.12.2023 r. Grupa zawarła 9 342 ugód zarówno przedsądowych, jak i tych po wystąpieniu sprawy spornej, w tym 6 303 w 2023 roku. W połowie 2022 r. Grupa wyodrębniła scenariusz ugodowy, który odzwierciedla poziom straty dla przyszłych ugód. Scenariusz bazuje na poziomach akceptacji i stratach dla kredytów w ramach procesu oferowania ugód opisanego powyżej. Na poziom akceptacji przyszłych ugód ma wpływ szereg czynników, m.in. oprocentowanie kredytów w PLN, kurs przewalutowania CHF/PLN, rozwój orzecznictwa sądowego oraz czas trwania postępowań. Analiza wrażliwości Z uwagi na wysoki poziom niepewności, zarówno dla każdego z poszczególnych założeń, jak i ich wpływu łącznie, Bank przeprowadził następującą analizę wrażliwości oszacowanego wpływu ryzyka prawnego, poprzez oszacowanie wpływu zmienności poszczególnych parametrów na poziom tego ryzyka. Oszacowania mają charakter jednoczynnikowej analizy wrażliwości poziomu rezerwy. Przy założeniu zmienności parametrów jak poniżej wpływ na szacowany portfelowo wpływ ryzyka prawnego na dzień 31.12.2023 r. oraz w okresie porównawczym kształtuje się następująco: Scenariusz (w mln zł) Zmiana rezerwy portfelowej na dzień 31.12.2023 Zmiana rezerwy portfelowej na dzień 31.12.2022 Podwojenie liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową (dotyczy klientów aktywnych i nieaktywnych) 991 1 029 Zmniejszenie o połowę liczby klientów, którzy wystąpią na drogę sądową (dotyczy klientów aktywnych i nieaktywnych) (496) (514) Zwiększenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej 50 50 Zmniejszenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej (50) (49) Dla każdego z parametrów przedział zmienności przyjęty do analizy wrażliwości został oszacowany przy uwzględnieniu obecnie panujących warunków rynkowych. Przyjęte przedziały zmienności mogą ulegać zmianie w zależności od zmian sytuacji na rynku i tym samym wyniki analizy wrażliwości mogą się istotnie zmienić. Przy założeniu zmienności parametrów jak poniżej wpływ na rezerwę na indywidualne sprawy sporne na dzień 31.12.2023 r. oraz w okresie porównawczym kształtuje się następująco: 151 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Scenariusz (w mln zł) Zmiana rezerwy indywidualnej na dzień 31.12.2023 Zmiana rezerwy indywidualnej na dzień 31.12.2022 Zwiększenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej 191 115 Zmniejszenie o 5% (względnie) prawdopodobieństwa przegranej (191) (113) 49. Zobowiązania warunkowe Informacje o wszczętych postępowaniach sądowych i administracyjnych Na dzień 31.12.2023 r. łącznie wartość wszystkich prowadzonych spraw sądowych wynosiła 8 527 814 tys. zł. W kwocie tej 1 842 060 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach z powództwa (wniosku) Grupy, 6 601 675 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach, w których Grupa jest pozwanym, natomiast 84 079 tys. zł to wartość wierzytelności Grupy w sprawach o układ lub upadłość. Wartość wszystkich zakończonych postępowań sądowych w okresie od 1.01.2023 r. do 31.12.2023 r. wynosiła 635 408 tys. zł. Na dzień 31.12.2023 r. wartość rezerw na wszczęte sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR 37 wynosiła 712 831 tys. zł oraz korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 dotyczącej wszczętych spraw spornych wynosiła 3 289 808 tys. zł. Dla 2 873 spraw o znacznej wartości przedmiotu sporu (co najmniej 500 tys. zł), w których Santander Bank Polska S.A. był pozwanym, łączna wartość rezerw na sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR37 oraz korekty do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF9 dotyczącej spraw spornych wyniosła 1 258 559 tys. zł. Na dzień 31.12.2022 r. łącznie wartość wszystkich prowadzonych spraw sądowych wynosiła 5 634 583 tys. zł. W kwocie tej 1 384 887 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach z powództwa (wniosku) Grupy, 4 175 352 tys. zł to wartość przedmiotu sporu w sprawach, w których Grupa jest pozwanym, natomiast 74 344 tys. zł to wartość wierzytelności Grupy w sprawach o układ lub upadłość. Wartość wszystkich zakończonych postępowań sądowych w okresie od 1.01.2022 r. do 31.12.2022 r. wynosiła 254 496 tys. zł. Na dzień 31.12.2022 r. wartość rezerw na wszczęte sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR 37 wynosiła 247 028 tys. zł oraz korekta do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF 9 dotyczącej wszczętych spraw spornych wynosiła 2 149 834 tys. zł. Dla 1 403 spraw o znacznej wartości przedmiotu sporu (co najmniej 500 tys. zł), w których Santander Bank Polska S.A. był pozwanym, łączna wartość rezerw na sprawy sporne ujętych zgodnie z MSR37 oraz korekty do wartości bilansowej brutto zgodnie z MSSF9 dotyczącej spraw spornych wyniosła 656 613 tys. zł. Postępowanie administracyjne Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie nałożenia kary W dniu 22 listopada 2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła przeciwko Santander Bank Polska S.A. postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary na podstawie art. 176i ust. 1 pkt 4 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wymiaru potencjalnej kary. Zobowiązania pozabilansowe Wartości zobowiązań warunkowych oraz transakcji pozabilansowych zostały zaprezentowane poniżej. Kwoty zobowiązań warunkowych udzielonych oraz rezerw na zobowiązania pozabilansowe zostały wykazane również w podziale na kategorie. Wartości gwarancji i akredytyw pokazane w poniższej tabeli odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka byłaby ujawniona na dzień bilansowy, gdyby klienci w całości nie wywiązali się ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich. 152 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2023 Zobowiązania warunkowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Zobowiązania udzielone 55 762 892 896 708 103 329 56 762 929 - finansowe: 40 889 961 741 093 44 368 41 675 422 - linie kredytowe 36 820 437 671 309 34 327 37 526 073 - kredyty z tyt. kart płatniczych 3 402 820 58 539 9 477 3 470 836 - akredytywy importowe 657 654 11 245 564 669 463 - depozyty terminowe z przyszłym terminem rozpoczęcia okresu depozytu 9 050 - - 9 050 - gwarancyjne 14 911 657 204 034 94 901 15 210 592 Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne (38 726) (48 419) (35 940) (123 085) Zobowiązania otrzymane 59 707 409 - finansowe 504 608 - gwarancyjne 59 202 801 Razem 55 762 892 896 708 103 329 116 470 338 . . 31.12.2022 Zobowiązania warunkowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Zobowiązania udzielone 42 131 632 1 046 623 36 712 43 214 967 - finansowe: 33 468 058 843 410 29 658 34 341 126 - linie kredytowe 29 210 066 790 162 17 860 30 018 088 - kredyty z tyt. kart płatniczych 3 427 292 43 599 10 233 3 481 124 - akredytywy importowe 808 939 9 649 1 565 820 153 - depozyty terminowe z przyszłym terminem rozpoczęcia okresu depozytu 21 761 - - 21 761 - gwarancyjne 8 694 921 213 929 26 860 8 935 710 Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne (31 347) (10 716) (19 806) (61 869) Zobowiązania otrzymane 56 315 458 - finansowe 364 732 - gwarancyjne 55 950 726 Razem 42 131 632 1 046 623 36 712 99 530 425 50. Aktywa i zobowiązania stanowiące zabezpieczenie Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 31.12.2023 31.12.2022 Obligacje skarbowe zablokowane pod transakcje REPO 271 933 2 318 219 Razem 271 933 2 318 219 Grupa posiada instrumenty finansowe w postaci: - dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody w wysokości 121 365 tys. zł oraz wycenianych w zamortyzowanym koszcie 40 215 tys. zł (w 2022 r. 2 318 219 tys. zł), - aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu w kwocie 110 353 tys. zł (w 2022 r. 0 tys. zł), które stanowią zabezpieczenie zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu. Zobowiązania te zostały zaprezentowane w nocie 45 Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i odsprzedaży. Poza aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań prezentowanymi odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w przypadku których otrzymujący ma prawo sprzedać lub wymienić na inne zabezpieczenie przedmiot zabezpieczenia, Grupa posiadała zabezpieczenia zobowiązań niespełniające tego kryterium. 153 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 31.12.2023 31.12.2022 Obligacje skarbowe zablokowane pod BFG 1 139 686 1 108 589 Obligacje skarbowe zablokowane pod kredyty od banków 123 679 184 980 Lokaty w instytucjach finansowych stanowiące zabezpieczenie wyceny zawartych transakcji 3 130 518 3 086 909 Razem 4 393 883 4 380 478 Aktywa stanowiące zabezpieczenie na pokrycie funduszu ochrony środków gwarantowanych BFG stanowią dłużne papiery wartościowe. Santander Bank Polska S.A. oraz Santander Consumer Bank S.A. przyjęły do wyliczenia wysokości funduszu ochrony środków gwarantowanych wynikającą z przepisów stawkę procentową w wysokości 0,25% (w roku 2022 stawka procentowa wynosiła 0,30%) sumy środków pieniężnych zgromadzonych w Banku na wszystkich rachunkach, stanowiącej podstawę obliczania kwoty rezerwy obowiązkowej, stąd aktywa stanowiące zabezpieczenie wynoszą 1 139 686 tys. zł według stanu na 31.12.2023 r., natomiast według stanu na 31.12.2022 r. wynosiły 1 108 589 tys. zł. Dla umów dotyczących otrzymanego finansowania w postaci kredytów od banków ustanowione jest zabezpieczenie poprzez zablokowanie w KDPW dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody w wysokości 123 679 tys. zł (na 31.12 2022 r. – 184 980 tys. zł). W 2023 roku zostały założone lokaty w instytucjach finansowych w wysokości 3 130 518 tys. zł stanowiące zabezpieczenie wyceny zawartych transakcji (według stanu na 31.12.2022 r. – 3 086 909 tys. zł). W 2023 roku Grupa przyjęła depozyt na kwotę 2 382 643 tys. zł (w 2022 roku – 2 053 897 tys. zł) stanowiący zabezpieczenie transakcji. Dodatkowe zobowiązania stanowiące zabezpieczenie przedstawione są w nocie 34. 51. Informacje dotyczące leasingu Wybrane wartości dotyczące leasingu ujęte w rachunku zysków i strat 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Amortyzacja składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania, w tym: (144 918) (141 940) - Nieruchomości (137 948) (135 801) - Sprzęt informatyczny (251) (648) - Środki transportu (5 485) (4 059) - Pozostałe (1 234) (1 432) Koszty odsetkowe z tytułu zobowiązań leasingowych (18 602) (14 384) Koszty z tytułu leasingów krótkoterminowych (9 019) (8 116) Koszty z tytułu leasingów aktywów o niskiej wartości (1 312) (1 254) Koszty związane ze zmiennymi opłatami leasingowymi nieujętymi w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu (362) (702) Koszty z tytułu podatku VAT niepodlegającego odliczeniu (34 562) (28 016) Razem (208 775) (194 412) . Umowy leasingu, w których Grupa jest leasingobiorcą Zobowiązania z tytułu leasingu 31.12.2023 31.12.2022 Zobowiązania (brutto) z tytułu leasingu 415 143 487 625 Dyskonto (49 310) (67 660) Zobowiązania (netto) z tytułu leasingu 365 833 419 965 Zobowiązania (brutto) z tytułu leasingu wg terminów zapadalności: Krótkoterminowe 157 573 147 801 Długoterminowe (powyżej 1 roku) 257 570 339 824 Razem zobowiązania (brutto) z tytułu leasingu 415 143 487 625 . 154 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Zmiana stanu zobowiązań z tytułu leasingu 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Stan na początek okresu 419 965 452 499 Zwiększenia z tytułu: 153 786 145 366 - dodanie nowych umów 37 437 38 697 - odsetki od zobowiązań z tytułu leasingu 18 117 14 034 - różnice kursowe - 4 607 - aktualizacja okresu leasingu 92 586 86 846 - inne zmiany 5 646 1 182 Zmniejszenia z tytułu: (207 918) (177 900) - spłata zobowiązań z tytułu leasingu (169 580) (163 765) - spłata odsetek (17 987) (14 051) - różnice kursowe (20 146) - - aktualizacja okresu leasingu (205) (84) Stan na koniec okresu 365 833 419 965 Umowy leasingu, w których Grupa jest leasingodawcą Grupa Kapitałowa Santander Bank Polska S.A. prowadzi działalność leasingową poprzez spółki leasingowe, które specjalizują się w usługach finansowania pojazdów i środków transportu na rzecz firm oraz osób fizycznych, a także w leasingu maszyn i urządzeń oraz nieruchomości. Pozycje aktywów „Należności od klientów” i „Należności od banków” zawierają następujące wartości dotyczące należności z tytułu leasingu: Należność brutto z tytułu leasingu wg terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 poniżej 1 roku 5 525 770 4 871 655 1-2 lata 4 417 032 3 786 930 2-3 lata 2 931 005 2 533 321 3-4 lata 1 494 001 1 399 638 4-5 lat 563 748 554 374 powyżej 5 lat 92 357 92 248 Razem 15 023 913 13 238 166 . Wartość bieżąca należnych minimalnych rat leasingowych wg terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 poniżej 1 roku 5 146 762 4 554 332 1-2 lata 3 976 133 3 454 588 2-3 lata 2 545 841 2 252 477 3-4 lata 1 240 684 1 209 234 4-5 lat 442 410 456 206 powyżej 5 lat 66 908 71 464 Razem 13 418 738 11 998 301 . Uzgodnienie różnic między należnościami z tytułu leasingu a wartością bieżącą należnych minimalnych rat leasingowych 31.12.2023 31.12.2022 Należności (brutto) z tytułu leasingu 15 023 913 13 238 166 Niezrealizowane przychody finansowe (1 605 175) (1 239 865) Utrata wartości od należności leasingowych (238 612) (207 362) Wartość bieżąca minimalnych rat leasingowych netto 13 180 126 11 790 939 155 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Leasing operacyjny Przyszłe minimalne opłaty leasingowe z tytułu nieodwoływalnego leasingu operacyjnego 31.12.2023 31.12.2022 poniżej 1 roku 29 245 20 375 1-2 lata 35 431 13 084 2-3 lata 17 256 1 571 3-4 lata 2 590 188 4-5 lat 1 568 - powyżej 5 lat - - Razem 86 090 35 218 52. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych – informacja dodatkowa Poniższa tabela zawiera informacje na temat środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w sprawozdaniu z przepływu środków pieniężnych Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska S.A. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 31.12.2023 31.12.2022 Gotówka i operacje z bankami centralnymi 8 417 519 10 170 022 Należności z tytułu lokat międzybankowych 19 911 306 20 424 872 Dłużne inwestycyjne aktywa finansowe 6 246 368 3 898 145 Razem 34 575 193 34 493 039 aktywa finansowe z pierwotnym terminem zapadalności poniżej 3 miesięcy Santander Bank Polska S.A. i Santander Consumer Bank S.A. posiadają środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, które są środkami zgromadzonymi na rachunku rezerwy obowiązkowej utrzymywanym w Banku Centralnym. 53. Podmioty powiązane Poniżej zostały zaprezentowane informacje o transakcjach wewnątrzgrupowych, pomiędzy jednostkami stowarzyszonymi podmiotami powiązanymi. Transakcje zawarte przez Spółki Grupy Santander Bank Polska S.A. z podmiotami powiązanymi dotyczą operacji bankowych zawieranych na warunkach rynkowych w ramach typowej działalności biznesowej, głównie kredytów, rachunków bankowych, depozytów, gwarancji i operacji leasingowych. Transakcje wzajemne dokonywane w ramach Grupy Kapitałowej między emitentem i jednostkami zależnymi zostały wyeliminowane ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W przypadku transakcji wewnątrzgrupowych sporządzana jest dokumentacja zgodna z wymogami przepisów podatkowych dla dokumentacji cen transferowych. Transakcje z jednostkami stowarzyszonymi 31.12.2023 31.12.2022 Aktywa 264 214 Należności od klientów 204 154 Pozostałe aktywa 60 60 Zobowiązania 108 965 56 298 Zobowiązania wobec klientów 108 911 56 243 Pozostałe zobowiązania 54 55 Przychody 80 969 68 411 Przychody odsetkowe 9 10 Przychody prowizyjne 80 924 68 396 Pozostałe przychody operacyjne 36 5 Koszty 1 920 1 679 Koszty odsetkowe 1 920 1 679 . 156 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Transakcje z Grupą Santander z podmiotem dominującym z pozostałymi podmiotami 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Aktywa 12 840 432 11 475 005 4 004 1 749 Należności od banków, w tym: 5 895 136 6 202 306 2 090 1 749 rachunki bieżące 930 559 566 447 2 090 1 749 lokaty i kredyty 4 964 577 5 635 859 - Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 4 547 294 4 098 301 - - Należności z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu 2 395 729 1 173 532 - - Pozostałe aktywa 2 273 866 1 914 - Zobowiązania 5 990 841 10 988 611 193 650 108 574 Zobowiązania wobec banków, w tym: 899 867 1 288 557 17 244 17 142 rachunki bieżące i lokaty 519 364 595 307 17 244 17 142 kredyty otrzymane od banków 380 503 693 250 - - Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 4 206 059 3 796 232 - - Zobowiązania wobec klientów - - 106 950 70 288 Zobowiązania z tytułu leasingu - - 25 25 Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 871 197 5 899 300 - - Pozostałe zobowiązania 13 718 4 522 69 431 21 119 Zobowiązania warunkowe 9 029 662 3 326 481 33 604 5 320 Udzielone: 1 271 084 - 22 835 3 827 finansowe - - 20 000 - gwarancyjne 1 271 084 - 2 835 3 827 Otrzymane: 7 758 578 3 326 481 10 769 1 493 gwarancyjne 7 758 578 3 326 481 10 769 1 493 Nominały instrumentów pochodnych 431 615 381 231 138 041 - - Swap stopy procentowej dwuwalutowy (CIRS)-kwoty zakupione 13 849 657 6 346 764 - - Swap stopy procentowej dwuwalutowy (CIRS)-kwoty sprzedane 13 632 380 6 253 250 - - Swap stopy procentowej jednowalutowy (IRS) 207 713 978 119 850 295 - - Kontrakt na przyszłą stopę procentową (FRA) 105 698 880 22 522 500 - - Opcje na stopę procentową 5 715 156 5 686 116 - - Swap walutowy (FX Swap)-kwoty zakupione 32 742 241 23 128 822 - - Swap walutowy (FX Swap)-kwoty sprzedane 32 944 709 23 552 024 - - Opcje walutowe kupione CALL 3 887 702 5 646 198 - - Opcje walutowe kupione PUT 4 074 479 5 754 442 - - Opcje walutowe sprzedane CALL 2 452 114 5 277 238 - - Opcje walutowe sprzedane PUT 2 975 070 5 886 463 - - Spot kupiony 1 224 058 531 156 - - Spot sprzedany 1 223 140 531 264 - - Forward kupiony 1 731 221 63 919 - - Forward sprzedany 1 745 974 58 400 - - Window Forward kupiony 2 448 24 987 - - Window Forward sprzedany 2 174 24 203 - - 157 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Transakcje z Grupą Santander z podmiotem dominującym z pozostałymi podmiotami 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Przychody 1 239 344 1 050 920 10 290 13 051 Przychody odsetkowe 311 278 28 159 176 6 Przychody prowizyjne 21 507 14 176 229 645 Pozostałe przychody operacyjne 18 317 9 812 12 400 Wynik handlowy i rewaluacja 906 541 1 008 268 73 - Koszty 208 290 135 895 167 628 135 248 Koszty odsetkowe 115 550 81 726 1 089 3 706 Koszty prowizyjne 28 008 7 689 235 347 Wynik handlowy i rewaluacja - - - (3) Koszty operacyjne w tym: 64 732 46 480 166 304 131 198 koszty pracownicze i koszty działania 64 678 46 478 166 178 131 198 pozostałe koszty operacyjne 54 2 126 - Santander Factoring – umowy partycypacji w ryzyku W drugiej połowie 2019 r. Santander Factoring Sp. z o.o. zawarł z Banco Santander S.A. oraz Oddziałem Banco Santander S.A. we Frankfurcie umowy tzw. partycypacji w ryzyku, na podstawie których Santander Factoring Sp. z o.o. może przenosić ryzyko kredytowe związane z udzielonym finansowaniem na Banco Santander S.A. z siedzibą w Madrycie lub na Oddział Banco Santander S.A. we Frankfurcie. Przystąpienie do ryzyka przez Banco Santander S.A. może nastąpić poprzez udzielenie gwarancji (tzw. Unfunded Risk Participation) lub poprzez udzielenie finansowania z przejęciem ryzyka braku spłaty finansowanych przez Santander Factoring należności (tzw. Funded Risk Participation). Przejęcie przez Banco Santander S.A. ryzyka niewypłacalności dłużnika wpływa na obniżenie wskaźnika RWA w odniesieniu do aktywów Spółki. Zarówno z tytułu gwarancji, jak i udzielonego finansowania z przejęciem ryzyka Santander Factoring płaci Banco Santander ustalone wynagrodzenie. W przypadku Funded Risk Participation odsetki z tytułu finansowania liczone są w oparciu o stopę bazową (WIBOR/EURIBOR) powiększoną o marżę określoną dla danej finansowanej umowy faktoringowej. Dla Unfunded Risk Participation wynagrodzenie obliczane jest jako iloczyn kwoty gwarantowanej w danym miesiącu oraz marży. Zadłużenie (kapitał i odsetki) Santander Factoring Sp. z o.o. z tytułu pożyczek otrzymanych od Banco Santander S.A. i Oddziału Banco Santander we Frankfurcie na dzień 31.12.2023 r. wynosiło 381 798 tys. zł (na dzień 31.12.2022 r. – 692 043 tys. zł) Na dzień 31.12.2023 r. wartość należności faktoringowych sfinansowanych z otrzymanych pożyczek wynosiła 381 735 tys. zł. (na dzień 31.12.2022 r. 691 918 tys. zł.). Ze względu na brak spełnienia warunków przeniesienia aktywów finansowych, należności objęte umową Funded Risk Participation są nadal ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Różnica między kwotą otrzymanych pożyczek a wartością należności faktoringowych sfinansowanych z tych środków na dzień 31.12.2023 r. wynosiła 63 tys. zł. Wynikała ona zarówno z wcześniejszej spłaty należności faktoringowych, jak i z mniejszych wartości faktur zgłoszonych do finansowania niż kwoty uprzednio prognozowane. Terminy spłat poszczególnych transz przypadają na okres od stycznia do marca 2024 r. Spłata poszczególnych transz jest uzależniona od otrzymania przez Santander Factoring spłaty należności faktoringowych sfinansowanych otrzymanymi środkami. Jednocześnie Santander Factoring nie ma możliwości sprzedaży ani zastawienia należności faktoringowych sfinansowanych środkami otrzymanymi od Banco Santander i Oddziału Banco Santander we Frankfurcie. Poniższa tabela przedstawia porównanie wartości bilansowych i wartości godziwych zobowiązań wobec Banco Santander S.A. i Oddziału Banco Santander S.A. we Frankfurcie z tytułu otrzymanych pożyczek oraz sfinansowanych z nich należności faktoringowych na dzień 31.12.2023 r. Z uwagi na krótki termin zapadalności aktywów finansowych oraz krótki termin wymagalności zobowiązań finansowych, a także uwzględnienie ryzyka kredytowego w wartości bilansowej aktywów finansowych zakłada się, że ich wartość godziwa nie różni się istotnie od wartości bilansowej. 31.12.2023 Wartość bilansowa Wartość godziwa Pożyczki otrzymane od Oddziału Banco Santander we Frankfurcie 381 798 381 798 Należności faktoringowe sfinansowane środkami z otrzymanych pożyczek 381 735 381 735 158 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Na dzień 31 grudnia 2023 r. Spółka posiadała: · 339 108 tys. zł - aktywa zabezpieczone pożyczkami otrzymanymi w ramach umowy Funded Risk Participation Agreement z Banco Santander S.A. z dnia 22.11.2019 r. · 42 627 tys. zł - aktywa zabezpieczone pożyczkami otrzymanymi w ramach umowy Funded Risk Participation Agreement z Oddziałem Banco Santander S.A. we Frankfurcie z dnia 20.09.2019 r. · 1 643 818 tys. zł - aktywa zabezpieczone gwarancjami otrzymanymi w ramach umowy Unfunded Risk Participation Agreement z Banco Santander S.A. z dnia 22.11.2019 r. · 163 898 tys. zł - aktywa zabezpieczone pożyczkami otrzymanymi w ramach umów funded risk participation z bankami spoza grupy · 240 268 tys. zł - aktywa zabezpieczone gwarancjami otrzymanymi od banków spoza Grupy Transakcje z personelem zarządczym Wynagrodzenia Członków Zarządu, Członków Rady Nadzorczej i kluczowej kadry kierowniczej Grupy Santander Bank Polska S.A. oraz kredyty i pożyczki udzielone osobom zarządzającym. Na dzień 31.12.2023 r. i 31.12.2022 r. Członkowie Zarządu mieli zawarte umowy o zakazie konkurencji po zaprzestaniu pełnienia funkcji w Zarządzie Banku. W przypadku nie powołania na nową kadencję lub odwołania Członkom Zarządu przysługuje jednorazowa odprawa. Odprawa nie przysługuje w przypadku przyjęcia propozycji dalszego zatrudnienia w strukturach Banku. Kredyty i pożyczki zostały udzielone na warunkach ogólnie obowiązujących. Zarząd Kluczowa kadra kierownicza Transakcje z członkami Zarządu kluczową kadrą kierowniczą 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 1.01.2023-31.12.2023 1.01.2022-31.12.2022 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze 18 171 16 665 61 624 55 728 Świadczenia po okresie zatrudnienia - - 200 - Świadczenia długoterminowe 10 170 10 645 19 509 19 008 Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy - - 1 935 - Płatności w formie akcji 10 954 8 010 17 656 12 848 Razem 39 295 35 320 100 924 87 584 Płatności w formie akcji dla Kluczowej kadry kierowniczej: w kwocie 12 848 tys. zł uwzględniono 3 256 tys. zł, które zostały wypłacone w formie akcji w 2023 roku. Pozostała część będzie płacona w kolejnych latach zgodnie z obowiązującymi zasadami określonymi w Polityce Wynagrodzeń Grupy Santander Bank Polska. Zarząd Kluczowa kadra kierownicza 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Kredyty i pożyczki udzielone osobom zarządzającym oraz ich krewnym 3 667 4 799 15 245 19 760 Depozyty złożone przez osoby zarządzające oraz ich krewnych 7 701 10 197 15 317 16 706 Do kategorii „Kluczowa kadra kierownicza” zalicza się osoby objęte zasadami określonymi w „Polityce Wynagrodzeń Grupy Santander Bank Polska S.A.”, a w uzasadnionych przypadkach zasadami odrębnie określonymi w spółkach. W Grupie Santander Bank Polska obowiązuje Polityka Wynagrodzeń Grupy Santander Bank Polska S.A, zatwierdzona zaakceptowana przez Zarząd Banku i Radę Nadzorczą. Polityka podlega przeglądom, które są dokonywane w okresach rocznych lub częściej w przypadku istotnych zmian organizacyjnych. Wypłata wynagrodzenia zmiennego dla osób zajmujących stanowiska z grupy kluczowej kadry kierowniczej następuje raz w roku po zakończeniu okresu rozliczeniowego i ogłoszeniu wyników Banku. Wynagrodzenie zmienne przyznane na podstawie regulaminów premiowych oraz Pięcioletniego Programu Motywacyjnego VII, wypłacane jest w formie gotówkowej oraz w formie akcji Banku, przy czym część wynagrodzenia zmiennego w formie akcji nie może być niższa niż 50% całkowitej wartości wynagrodzenia zmiennego. Wypłata nie mniej niż 40% wartości wynagrodzenia zmiennego określonego powyżej jest warunkowa i jest odraczana na okres 4 lub 5 lat i następuje w trakcie tego okresu w równych rocznych ratach płatnych z dołu, uzależnionych od efektów pracy danego pracownika za okres podlegający ocenie oraz wartości akcji. Łączny, szacowany koszt długoterminowego Programu Motywacyjnego VII dla Zarządu Banku oraz Kluczowej Kadry Kierowniczej za rok 2023 wynosi 28 611 tys. zł (21 285 tys. zł w 2022 r.). Szczegóły opisane zostały w nocie 56. W 2023 r. łączna kwota wynagrodzeń wypłaconych przez Santander Bank Polska S.A. Członkom Rady Nadzorczej wyniosła 2 187 tys. zł (2 088 tys. zł w 2022 r.). W 2023 roku członkowie Rady Nadzorczej Santander Bank Polska S.A. otrzymali wynagrodzenie od jednostek powiązanych z Bankiem w wysokości 97 tys. zł (98 tys. zł w 2022 r.). 159 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 54. Nabycia, sprzedaże i likwidacje podmiotów zależnych i stowarzyszonych Likwidacja spółki Santander Consumer Finanse Sp. z o.o W dniu 23.12.2020 r. uchwałą Zgromadzenia Wspólników została podjęta decyzja o rozwiązaniu spółki Santander Consumer Finanse Sp. z o.o. oraz rozpoczęciu procesu likwidacyjnego. W dniu 22.11.2023 r. nastąpiła likwidacja spółki Santander Consumer Finanse Sp. z o.o. Dokonano ostatecznego rozliczenia aktywów i zobowiązań spółki. Zysk na likwidacji spółki wynosi 1 990 tys. zł. i został zaprezentowany w nocie „Pozostałe przychody operacyjne” w linii pozostałe. 55. Świadczenia na rzecz pracowników Świadczenia pracownicze obejmują następujące kategorie: · Świadczenia krótkoterminowe (wynagrodzenia i składki, płatne urlopy wypoczynkowe, wypłaty z zysku i premie, świadczenia niepieniężne przekazywane nieodpłatnie lub subsydiowane). Wartość krótkoterminowych świadczeń pracowniczych jest niezdyskontowana, · Świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy emerytalne i podobne świadczenia, ubezpieczenia na życie lub opieka medyczna po okresie zatrudnienia). W obrębie wymienionych kategorii podmioty Grupy Santander Bank Polska tworzą następujące rodzaje rezerw: Rezerwa na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe Zobowiązanie z tytułu niewykorzystanych urlopów jest wyceniane w kwocie oczekiwanej do zapłaty (na podstawie bieżących zarobków) bez uwzględnienia dyskontowania. Rezerwa na premie pracownicze Zobowiązanie z tytułu przyjętego systemu premiowego w stosunku do zysku jest wyceniane w kwocie prawdopodobnej wypłaty bez uwzględnienia dyskontowania. Rezerwa na odprawy emerytalne Na mocy postanowień wewnętrznych regulacji dotyczących wynagradzania, pracownikom Banku przysługują określone świadczenia z innych tytułów niż wynagrodzenie o pracę: · Odprawy emerytalne, · Odprawy rentowe. Wartość bieżąca tych zobowiązań jest ustalana przez niezależnego aktuariusza za pomocą metody prognozowanych uprawnień jednostkowych. Wysokość odpraw emerytalnych i rentowych oraz pośmiertnych jest uzależniona od stażu pracy oraz wysokości otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. Przewidywana kwota odpraw jest prezentowana w przewidywanej wartości bieżącej, uwzględniającej dyskonto finansowe, prawdopodobieństwo osiągnięcia przez daną osobę wieku emerytalnego, bądź momentu, w którym może nastąpić zgon. Dyskonto finansowe jest ustalane na podstawie aktualnych na dzień bilansowy rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych. Prawdopodobieństwo dotrwania danej osoby odpowiednio do wieku emerytalnego bądź momentu, w którym może nastąpić zgon, jest ustalane metodą ryzyk współzawodniczących („Multiple Decrement Model”), gdzie pod uwagę bierze się następujące ryzyka: możliwość odejścia z pracy, ryzyko całkowitej niezdolności do pracy oraz ryzyko śmierci. Programy określonych świadczeń narażają Grupę na ryzyko aktuarialne, obejmujące: · ryzyko stopy procentowej – spadek rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych spowoduje zwiększenie zobowiązań wynikających z programu określonych świadczeń, · ryzyko wynagrodzeń – wzrost wynagrodzeń pracowników Banku spowoduje wzrost zobowiązań wynikających z programu określonych świadczeń, · ryzyko mobilności pracowników – zmiany oczekiwanego wskaźnika rotacji pracowników, · ryzyko długowieczności – zwiększenie oczekiwanej długości trwania życia pracowników Banku spowoduje wzrost zobowiązań wynikających z programu określonych świadczeń. 160 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Do głównych założeń, przyjętych przez niezależnego aktuariusza na dzień 31 grudnia 2023 r. należą: · stopa procentowa do dyskontowania przyszłych świadczeń w wysokości 5,58% (na dzień 31 grudnia 2022 r. – 7,33%), · długookresowa roczna stopa wzrostu wynagrodzeń na poziomie 5,00% (na dzień 31 grudnia 2022 r. – 5,00%), · prawdopodobieństwo odejść pracowników obliczone na podstawie historycznych danych dotyczących rotacji zatrudnienia w Grupie Santander Bank Polska, · umieralność przyjęta zgodnie z Tablicami Trwania Życia dla mężczyzn i kobiet, publikowanymi przez GUS, odpowiednio skorygowana na podstawie historycznych danych Banku. Uzgodnienie wartości bieżącej zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń Tabela poniżej przedstawia uzgodnienie bilansu otwarcia z bilansem zamknięcia wartości bieżącej zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń. 31.12.2023 31.12.2022 Stan na początek okresu 44 700 42 728 Koszty bieżącego zatrudnienia 2 030 1 904 Koszty przeszłego zatrudnienia (2 601) (1 603) Koszty z tytułu odsetek 3 881 1 795 (Zyski) i straty aktuarialne 15 544 (124) Stan na koniec okresu 63 554 44 700 Analiza wrażliwości Poniższa tabela pokazuje, jaki wpływ na zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń miałyby zmiany w kluczowych założeniach aktuarialnych o 1 punkt procentowy na dzień 31 grudnia 2023 r. Zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń Wzrost o 1 punkt procentowy Spadek o 1 punkt procentowy Stopa dyskontowa (7,21)% 7,74% Stopa wzrostu wynagrodzeń 7,75% (7,28)% Poniższa tabela pokazuje, jaki wpływ na zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń miałyby zmiany w kluczowych założeniach aktuarialnych o 1 punkt procentowy na dzień 31 grudnia 2022 r. Zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń Wzrost o 1 punkt procentowy Spadek o 1 punkt procentowy Stopa dyskontowa (6,94)% 7,44% Stopa wzrostu wynagrodzeń 7,57% (7,13)% Pozostałe rezerwy pracownicze Obejmują one rezerwy z tytułu płatności na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i odprawy pieniężne oraz rezerwę na godziny nadliczbowe oraz szkolenia. Zobowiązania te wyceniane są w kwocie oczekiwanej do zapłaty bez uwzględnienia dyskontowania. Stany wymienionych rodzajów rezerw prezentuje poniższa tabela: Tytuł rezerwy 31.12.2023 31.12.2022 Rezerwa na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe 55 573 49 159 Rezerwa na premie pracownicze 338 722 339 319 Rezerwa na odprawy emerytalne 63 554 44 700 Pozostałe rezerwy pracownicze 56 779 12 833 Razem 514 628 446 011 Szczegółowo ruchy na rezerwach pracowniczych zostały zaprezentowane w nocie 39. 161 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 56. Program motywacyjny w formie akcji W 2022 roku Santander Bank Polska S.A. (dalej: „Bank”, „SAN PL”) wprowadził Program Motywacyjny VII (dalej: „Program”), który skierowany jest do pracowników Banku i podmiotów zależnych, którzy w sposób istotny przyczyniają się do wzrostu wartości organizacji. Celem programu jest motywowanie uczestników do realizacji celów biznesowych i jakościowych zgodnych z długoterminową strategią Grupy Banku, a także stworzenie mechanizmu zapewniającego ich silniejsze powiązanie z Grupą i zachęcającego do dbałości o jej długoterminowe dobro. Uczestnikami Programu zostały obligatoryjnie wszystkie osoby ze statusem zidentyfikowanych pracowników w Grupie Santander Bank Polska S.A. Lista pozostałych, kluczowych uczestników jest sporządzana przez Członków Zarządu i zatwierdzana przez Radę Nadzorczą Banku, przy czym uczestnictwo pozostałych pracowników w Programie jest dobrowolne. W ramach Programu, po spełnieniu warunków opisanych w Umowie Uczestnictwa oraz w Uchwale potwierdzającej realizację celów, uczestnikom zostaje przyznane prawo otrzymania nagrody stanowiącej składnik wynagrodzenia zmiennego w postaci akcji własnych Banku, który zgodnie z MSSF 2 akcji (dalej: MSSF 2) Płatności w formie stanowi program płatności na bazie akcji, rozliczany w akcjach (tzw. equity-settled transaction). W tym celu Bank nabędzie do 2 331 000 akcji własnych w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2033 r., tj.: a) w 2023 r. nie więcej niż 207 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 55,3, b) w 2024 r. nie więcej niż 271 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 72,4, c) w 2025 r. nie więcej niż 326 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 87,0, d) w 2026 r. nie więcej niż 390 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 104,1, e) w 2027 r. nie więcej niż 826 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 220,5, f) w 2028 r. nie więcej niż 145 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 38,7, g) w 2029 r. nie więcej niż 47 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 12,5, h) w 2030 r. nie więcej niż 42 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 11,2, i) w 2031 r. nie więcej niż 35 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 9,3, j) w 2032 r. nie więcej niż 27 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 7,2, k) w 2033 r. nie więcej niż 15 000 akcji SAN PL o maksymalnej wartości w mln PLN – 4,0. Zarząd Banku będzie nabywał akcje własne w celu realizacji Programu Motywacyjnego VII po uzyskaniu stosownej zgody Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: „KNF”) oraz na podstawie upoważnienia udzielonego przez Walne Zgromadzenie w odrębnej uchwale. Jeżeli nabycie akcji własnych będzie niemożliwe (m. in. z powodu nieuzyskania zgody KNF na nabycie akcji własnych SAN PL, braku płynności akcji własnych na Giełdzie Papierów Wartościowych, cen rynkowych akcji wykraczających poza granice ustalone przez Walne Zgromadzenie, braku decyzji Walnego Zgromadzenia o upoważnieniu Zarządu do nabycia akcji własnych w danym roku trwania Programu Motywacyjnego VII lub niepodjęcia przez Walne Zgromadzenie decyzji o utworzeniu kapitału rezerwowego z przeznaczeniem na nabycie akcji w danym roku) w liczbie odpowiadającej wysokości przyznanych nagród, SAN PL proporcjonalnie obniży uczestnikowi liczbę przyznanych akcji. Różnica między wartością przyznanej nagrody a wartością akcji przekazanych przez Bank uczestnikom w ramach nagrody zostanie wypłacona w ekwiwalencie pieniężnym. Łącznymi przesłankami do uzyskania każdorazowo prawa do nagrody w danym roku będą: 1) Realizacja PAT SAN PL na poziomie co najmniej 50% budżetu na dany rok, 2) Realizacja zespołowych celów biznesowych na dany rok na poziomie SAN PL, Pionu lub jednostki na poziomie co najmniej 80%, z zastrzeżeniem, że poziom realizacji celów wyliczany jest jako średni ważony poziom realizacji co najmniej 3 celów biznesowych Santander Bank Polska S.A., Pionu lub jednostki, w której zatrudniony jest uczestnik, w ramach planu finansowego zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą na dany rok, w szczególności: a) PAT (zysk netto z działalności biznesowej Grupy SAN PL (z wyłączeniem Santander Consumer Bank S.A.)), b) ROTE (stopa zwrotu z kapitału stałego w wartości procentowej obliczona wg metodologii raportowania SAN PL), c) NPS (Wskaźnik Satysfakcji Klientów – obliczony zgodnie z metodologią raportowania SAN PL), d) RORWA (stopa zwrotu aktywów ważonych ryzykiem obliczona wg metodologii raportowania SAN PL), e) liczba klientów, f) liczba klientów cyfrowych. 3) Brak otrzymania przez uczestnika za dany rok oceny rocznej na poziomie niższym niż 1,5 w skali oceny od 1 do 4. 162 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Dodatkowo na wniosek Zarządu Banku, Rada Nadzorcza postanowi o przyznaniu uczestnikowi nagrody retencyjnej, o ile zostaną spełnione następujące przesłanki: 1) uzyskanie przez uczestnika średniorocznej oceny realizacji celów indywidualnych co najmniej na poziomie 2.0 w skali oceny od 1 do 4 w okresie uczestnictwa w Programie Motywacyjnym VII, 2) średnioroczna ważona realizacja celów przez Bank za lata 2022–2026 na poziomie nie niższym niż 80% z uwzględnieniem następujących wag: a) średnioroczna realizacja PAT (waga 40%), b) średnioroczna realizacja RORWA (waga 40%), c) średnioroczna realizacja ESG (środowisko, społeczeństwo, ład korporacyjny) (waga 20%). Maksymalna liczba akcji własnych do przekazania uczestnikom jako nagrody retencyjne wynosi 451 000 akcji. W celu realizacji Programu Santander Bank Polska S.A. nabył w 2023 r. 165 406 akcji własnych (z 207 000 możliwych do nabycia) o równowartości 48 884 192 zł (z 55 300 000 zł kapitału przeznaczonego na realizację Programu za rok 2022). Średnia cena zakupu jednej akcji w okresie skupu akcji własnych w 2023 roku wyniosła: 294,48 zł. Program został wprowadzony na okres pięciu lat (2022–2026), przy czym ze względu na odroczenia płatności wynagrodzeń zmiennych skup akcji własnych oraz przekazywanie ich uczestnikom będzie realizowane do 2033 roku. Wszystkie skupione akcje własne zostały przekazane na indywidualne rachunki maklerskie uczestników. W związku z nabyciem akcji własnych Banku w liczbie wystarczającej do wypłaty nagród uczestnikom Programu Motywacyjnego VII za rok 2022, Zarząd Banku podjął w dniu 16.03.2023 r. uchwałę kończącą odkup akcji własnych Banku w roku 2023. Poniższa tabela zawiera informacje na temat liczby akcji. Liczba sztuk 2023 2022 Stan na początek okresu 65 335 - Przyznane za rok 142 342 230 741 Wykonane za rok (104 990) (165 406) Stan na koniec okresu 102 687 65 335 *stan na początek okresu określa liczbę akcji za rok 2022, której przekazanie jest odroczone na kolejne okresy. W 2023 roku łączna kwota rozpoznana zgodnie z MSSF 2 w kapitałach własnych Grupy wyniosła 198 912 tys. zł, z czego kwota 126 802 tys. zł obciążyła koszty pracownicze za dwanaście miesięcy 2023 r. Kwota kosztu obejmuje koszty 2023 roku oraz uwzględnia częściowo koszty kolejnych lat programu motywacyjnego w związku z nabywaniem przez pracowników uprawnień etapami. Na dzień 31.12.2023 r. wydano akcje własne pracownikom w wysokości 48 249 tys. zł. 163 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł 57. Dywidenda na akcję Rekomendacja Zarządu w zakresie podziału zysku za rok 2022 oraz niepodzielonego zysku z transakcji sprzedaży udziałów w spółkach AVIVA W dniu 22.03.2023 r. Zarząd Santander Bank Polska S.A. wydał rekomendację dotyczącą podziału zysku osiągniętego w 2022 r. oraz zysku osiągniętego w związku z transakcją sprzedaży udziałów w spółkach AVIVA. Rekomendacja ta uzyskała pozytywną opinię Rady Nadzorczej Banku. Zgodnie z powyższą decyzją, Zarząd Banku rekomenduje: 1. Podzielić zysk osiągnięty w 2022 r. w kwocie 2 449 042 525,50 zł w następujący sposób: · na kapitał rezerwowy przeznaczyć kwotę 72 357 000,00 zł, · na kapitał dywidendowy utworzony przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku uchwałą nr 6 z dnia 22.03.2021 r. w sprawie podziału zysku oraz utworzenia kapitału rezerwowego ("Kapitał dywidendowy") przeznaczyć kwotę 2 376 685 525,50 zł. 2. na kapitał dywidendowy przeznaczyć kwotę 840 886 574,78 zł stanowiącą zysk osiągnięty w związku z transakcją sprzedaży udziałów w spółkach ubezpieczeniowych AVIVA zaksięgowany w kategorii Inne całkowite dochody. Podejmując decyzję, Zarząd wziął pod uwagę obecną sytuację makroekonomiczną oraz zalecenia i aktualne stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego (dalej jako "KNF"), w tym wynikające z pisma z dnia 16.03.2023 r., o którym Bank informował w raporcie bieżącym nr 13/2023 w dniu 17.03.2023 r. Rekomendowany sposób podziału zysku przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie nie wykluczy możliwości podjęcia ewentualnej decyzji przez Zarząd o wypłacie zysku dla akcjonariuszy w postaci zaliczek na poczet dywidendy i wykorzystaniu w tym celu Kapitału dywidendowego, na podstawie upoważnienia dla Zarządu wynikającego z § 50 ust. 4 Statutu Banku. Będzie to uwarunkowane w szczególności uzyskaniem przez Bank pozytywnego stanowiska KNF po wydaniu rozstrzygnięcia TSUE w sprawie C-520/21 oraz aktualną sytuacją gospodarczą i rynkową. Podział zysku netto osiągniętego przez Bank za rok 2022 oraz decyzja odnośnie kapitału rezerwowego. W dniu 19.04.2023 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku, przyjęło uchwałę w sprawie podziału zysku oraz decyzji odnośnie kapitału rezerwowego utworzonego na podstawie uchwały nr 6 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 22.03.2021 r. 1. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku dokonało podziału zysku netto osiągniętego przez Bank za rok obrotowy od dnia 1.01.2022 r. do dnia 31.12.2022 r. w kwocie 2 449 042 525,50 zł w następujący sposób: - na kapitał rezerwowy przeznaczono kwotę 72 357 000,00 zł, - na kapitał dywidendowy utworzony przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku uchwałą nr 6 z dnia 22.03.2021 r. w sprawie podziału zysku oraz utworzenia kapitału rezerwowego przeznaczono kwotę 2 376 685 525,50 zł. 2. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku przeznaczyło na kapitał dywidendowy kwotę 840 886 574,78 zł stanowiącą niepodzielony zysk osiągnięty w związku z transakcją sprzedaży udziałów w spółkach ubezpieczeniowych AVIVA zaksięgowanego w kategorii Inne całkowite dochody. Stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wypłaty przez Santander Bank Polska S.A. dywidendy (zaliczki na poczet dywidendy). W dniu 25 października 2023 roku Zarząd Santander Bank Polska S.A otrzymał pismo Komisji Nadzoru Finansowego ("KNF"), w którym KNF wskazała, że po przeanalizowaniu aktualnej sytuacji ekonomiczno-finansowej Banku oraz argumentów przedstawionych przez Bank, KNF nie zgłasza zastrzeżeń odnośnie możliwości wypłaty przez Bank dywidendy (zaliczki na poczet dywidendy) w kwocie 2 375 901 550,50 złotych z zysku wypracowanego w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Podstawą kalkulacji tej kwoty przez Bank jest zysk wypracowany w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku w kwocie 2 449 042 525,50 zł, pomniejszony o: kwotę 72 357 000 zł, przeznaczoną na kapitał rezerwowy zgodnie z Uchwałą nr 6 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 19 kwietnia 2023 roku w sprawie podziału zysku oraz decyzji odnośnie kapitału rezerwowego utworzonego na podstawie uchwały nr 6 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 22 marca 2021 roku oraz o kwotę 783 975 zł, aby iloraz kwoty przeznaczonej do wypłaty oraz liczby akcji dawał kwotę w pełnych groszach. 164 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok w tys. zł Podjęcie przez Zarząd Santander Bank Polska S.A. decyzji o wypłacie zaliczki na poczet dywidendy. Zarząd Santander Bank Polska S.A. poinformował, że w dniu 16 listopada 2023 r., na podstawie art. 349 KSH oraz § 50 ust. 4 Statutu Banku, podjął decyzję o wypłacie zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy za rok obrotowy trwający od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. i przeznaczeniu na ten cel kwoty 2 375 901 550,50 złotych (dalej: "Zaliczka na poczet dywidendy"). Zaliczka na poczet dywidendy została wypłacona z części kapitału rezerwowego utworzonego z przeznaczeniem na wypłatę dywidendy, w tym zaliczek na poczet dywidendy, Uchwałą nr 6 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z dnia 22 marca 2021 r. ("Kapitał dywidendowy"). Uchwałą nr 6 z dnia 19 kwietnia 2023 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie przeznaczyło na Kapitał dywidendowy kwotę 2 376 685 525,50 złotych pochodzącą z zysku netto osiągniętego przez Bank za rok obrotowy trwający od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku. W dniu 16 listopada 2023 r. Zarząd Banku uzyskał zgodę Rady Nadzorczej na wypłatę Zaliczki na poczet dywidendy. W podziale Zaliczki na poczet dywidendy uczestniczyło 102 189 314 akcji serii: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N oraz O. Zaliczka na poczet dywidendy na jedną akcję wyniosła: 23,25 zł. Dniem ustalenia uprawnionych do udziału w Zaliczce na poczet dywidendy był: 22 grudnia 2023 r. Dniem wypłaty Zaliczki na poczet dywidendy był: 29 grudnia 2023 r. 58. Zdarzenia, które wystąpiły po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego Nie wystąpiły żadne istotne zdarzenia po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego. 165 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska za 2023 rok Podpisy wszystkich wymaganych osób Data Imię i nazwisko Stanowisko/Funkcja Podpis 15.02.2024 Michał Gajewski Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Andrzej Burliga Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Juan de Porras Aguirre Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Arkadiusz Przybył Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Lech Gałkowski Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Artur Głembocki Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Patryk Nowakowski Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Magdalena Proga-Stępień Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Maciej Reluga Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Wojciech Skalski Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 15.02.2024 Dorota Strojkowska Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych Data Imię i nazwisko Stanowisko/Funkcja Podpis 15.02.2024 Anna Żmuda Dyrektor Obszaru Rachunkowości Finansowej Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym …

AI Terminal

More from Santander Bank Polska S.A.

Talk to a Data Expert