Rainbow Tours S.A. — Audit Report / Information 2017

Apr 29, 2018

Telefon: +48 22 543 16 00 Telefax: +48 22 543 16 01
E-mail: office@bdo.pl Internet: www.bdo.pl

BDO Sp. z o.o. ul. Postępu 12 02-676 Warszawa Polska

SPRAWOZDANIE NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA Z BADANIA ROCZNEGO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

dla Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy oraz Rady Nadzorczej Rainbow Tours S.A.

Przeprowadziliśmy badanie załączonego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours ("Grupa", "Grupa kapitałowa"), w której jednostką dominującą jest Rainbow Tours S.A. ("Spółka", "Jednostka dominująca") z siedzibą przy ul. Piotrkowskiej 270 w Łodzi, na które składa się:

• skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej sporządzone na dzień 31 grudnia 2017 roku,
• skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2017 roku,
• skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2017 roku,
• skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2017 roku,
• dodatkowe noty objaśniające.

Odpowiedzialność Zarządu i Rady Nadzorczej Jednostki dominującej za skonsolidowane sprawozdanie finansowe

Zarząd Jednostki dominującej jest odpowiedzialny za sporządzenie rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego i za jego rzetelną prezentację zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej oraz innymi obowiązującymi przepisami prawa a także ze statutem Jednostki dominującej. Zarząd Jednostki dominującej jest również odpowiedzialny za kontrolę wewnętrzną, którą uznaje za niezbędną dla sporządzenia rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezawierającego istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem lub błędem.

Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, Zarząd oraz członkowie Rady Nadzorczej Jednostki dominującej są zobowiązani do zapewnienia, aby skonsolidowane sprawozdanie finansowe spełniało wymagania przewidziane w ustawie o rachunkowości (Dz. U. z 2018 r. poz. 395, z późn. zm.).

BDO Sp. z o.o. Sąd Rejonowy dla M. St. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy, KRS: 0000293339, Kapitał zakładowy: 1.000.000 PLN, NIP: 108-000-42-12. Biura regionalne BDO: Katowice 40-007, ul. Uniwersytecka 13, tel.: +48 32 661 06 00, katowice@bdo.pl; Kraków 31-548, al. Pokoju 1, tel.: +48 12 378 69 00, krakow@bdo.pl; Poznań 60-650, ul. Piątkowska 165, tel.: +48 61 622 57 00, poznan@bdo.pl; Wrocław 53-332, ul. Powstańców Śląskich 7a, tel.: +48 71 734 28 00, wrocław@bdo.pl

$11$

BDO Sp. z o. o. jest członkiem BDO International Limited, brytyjskiej spółki i częścią międzynarodowej sieci BDO, złożonej z niezależnych spółek członkowskich.

Odpowiedzialność biegłego rewidenta

Naszym zadaniem było wyrażenie opinii o tym, czy skonsolidowane sprawozdanie finansowe przedstawia rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego Grupy kapitałowej zgodnie z mającymi zastosowanie Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej i przyjętymi zasadami (polityką) rachunkowości.

Badanie rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego przeprowadziliśmy stosownie do postanowień:

• 1) ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2017 roku poz. 1089, z późn. zm.) ("ustawa o biegłych rewidentach"),
• 2) Krajowych Standardów Rewizji Finansowej w brzmieniu Międzynarodowych Standardów Badania przyjętych uchwałą nr 2783/52/2015 Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia 10 lutego 2015 r. z późniejszymi zmianami w związku z uchwałą nr 2041/37a/2018 z dnia 5 marca 2018 r. w sprawie krajowych standardów wykonywania zawodu,
• 3) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, uchylającym decyzję Komisji 2005/909/WE (Dz. Urz. UE L 158 z 27.05.2014, str. 77 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 11.06.2014, str. 66) ("Rozporządzenie 537/2014").

Regulacje te wymagają przestrzegania wymogów etycznych oraz zaplanowania i przeprowadzenia badania w taki sposób, aby uzyskać wystarczającą pewność, że sprawozdanie finansowe nie zawiera istotnego zniekształcenia.

Celem badania jest uzyskanie wystarczającej pewności czy skonsolidowane sprawozdanie finansowe jako całość nie zawiera istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem lub błędem, oraz wydanie sprawozdania niezależnego biegłego rewidenta zawierającego naszą opinię. Wystarczająca pewność jest wysokim poziomem pewności, ale nie gwarantuje, że badanie przeprowadzone zgodnie z powyżej wskazanymi standardami zawsze wykryje istniejące istotne zniekształcenie. Zniekształcenia mogą powstawać na skutek oszustwa lub błędu i są uważane za istotne, jeżeli można racjonalnie oczekiwać, że pojedynczo lub łącznie mogłyby wpłynąć na decyzje gospodarcze użytkowników podjęte na podstawie tego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Ryzyko niewykrycia istotnego zniekształcenia, powstałego na skutek oszustwa lub innych nieprawidłowości jest wyższe niż ryzyko niewykrycia istotnego zniekształcenia powstałego na skutek błędu, ponieważ może obejmować zmowy, fałszerstwo, celowe pominięcia, wprowadzanie w błąd lub obejście kontroli wewnętrznej i może dotyczyć każdego obszaru prawa i regulacji, nie tylko tego bezpośrednio wpływającego na skonsolidowane sprawozdanie finansowego.

Badanie polegało na przeprowadzeniu procedur służących uzyskaniu dowodów badania kwot i ujawnień w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Dobór procedur badania zależy od osądu biegłego rewidenta, w tym od oceny ryzyka istotnego zniekształcenia rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego spowodowanego oszustwem lub błędem. Dokonując oceny tego ryzyka biegły rewident bierze pod uwagę działanie kontroli wewnętrznej, w zakresie dotyczącym sporządzania i rzetelnej prezentacji przez Jednostkę dominującą rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w celu zaprojektowania odpowiednich w danych okolicznościach procedur badania, nie zaś wyrażenia opinii na temat skuteczności kontroli wewnętrznej Grupy kapitałowej.

Badanie obejmuje także ocenę odpowiedniości przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, racjonalności ustalonych przez Zarząd Jednostki dominującej wartości szacunkowych, jak również ocenę ogólnej prezentacji rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Zakres badania nie obejmuje zapewnienia co do przyszłej rentowności badanej Grupy kapitałowej ani efektywności lub skuteczności prowadzenia spraw Grupy kapitałowej przez Zarząd Jednostki dominującej obecnie lub w przyszłości.

Wyrażamy przekonanie, że uzyskane przez nas dowody badania stanowią wystarczającą i odpowiednią podstawę do wyrażenia przez nas opinii z badania. Opinia jest spójna z dodatkowym sprawozdaniem dla komitetu audytu wydanym z dniem niniejszego sprawozdania z badania.

Niezależność

W trakcie przeprowadzania badania kluczowy biegły rewident i firma audytorska pozostawali niezależni od jednostek wchodzących w skład Grupy kapitałowej zgodnie z przepisami ustawy o biegłych rewidentach, Rozporządzenia 537/2014 oraz zasadami etyki zawodowej przyjętymi uchwałami Krajowej Rady Biegłych Rewidentów.

Zgodnie z naszą najlepszą wiedzą i przekonaniem oświadczamy, że nie świadczyliśmy usług niebedacych badaniem, które są zabronione przepisami art. 136 ustawy o biegłych rewidentach oraz art. 5 ust. 1 Rozporządzenia 537/2014 dla jednostek wchodzących w skład Grupy kapitałowej.

Wybór firmy audytorskiej

Zostaliśmy wybrani do badania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej uchwałą Rady Nadzorczej Jednostki dominującej z dnia 14 czerwca 2017 roku. Sprawozdania finansowe Jednostki dominującej badamy począwszy od roku obrotowego zakończonego dnia 31 grudnia 2017 roku. Jest to pierwsze sprawozdanie finansowe Grupy badane przez nas.

Najbardziej znaczące rodzaje ryzyka

W trakcie przeprowadzonego badania zidentyfikowaliśmy poniżej opisane najbardziej znaczące rodzaje ryzyka istotnego zniekształcenia, w tym spowodowanego oszustwem oraz opracowaliśmy stosowne procedury badania dotyczące tych rodzajów ryzyka.

Opis rodzaju ryzyka istotnego zniekształcenia	Procedury biegłego rewidenta w odpowiedzi na zidentyfikowane ryzyko
Ujmowanie przychodów ze sprzedaży i odpowiadających im kosztów
Grupa osiąga przychody ze sprzedaży głównie ze sprzedaży imprez turystycznych oraz miejsc w samolotach czarterowych. Grupa rozpoznaje przychody w momencie rozpoczęcia wycieczki. Koszty związane z ujmowanymi przychodami są ujmowane	Uzyskaliśmy zrozumienie i potwierdziliśmy funkcjonowanie systemu kontroli związanego przychodów ujmowaniem $\overline{z}$ ze sprzedaży.
współmiernie do przychodów. Na wartość przychodów i kosztów składa się znacząca liczba pojedynczych transakcji.	Wykonaliśmy następujące procedury badania: - Przeprowadziliśmy rozmowy z osobami odpowiedzialnymi za politykę sprzedaży potwierdziliśmy istniejące źródła

$\overline{3}$

przychodów oraz ich ujęcie w ramach Ze względu istotność na tej pozycji polityki rachunkowości Grupy, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, złożoność systemu ujmowania przychodów - Przeanalizowaliśmy dokumenty źródłowe i na możliwe duże zniekształcenie wyniku i zapisy księgowe dotyczące ujmowanych finansowego przełomie okresów na przychodów i kosztów, sprawozdawczych uznaliśmy to za kluczowe - Przeprowadziliśmy testy analityczne zagadnienie badania. (porównanie danych z rokiem ubiegłym, Zasady ujmowania przychodów ze sprzedaży analizę marży na sprzedaży), i odpowiadających im kosztów opisano w notach 8.4.2 i 8.4.3 dodatkowych not objaśniających. - Przeprowadziliśmy testy weryfikujące Ujawnienia dotyczące rozpoznanych przychodów prawidłowość momentu rozpoznawania ze sprzedaży zostały zaprezentowane w nocie 12.1 przychodów ze sprzedaży oraz oszacowania dodatkowych not objaśniających. Ujawnienia ewentualnego zniekształcenia przychodów dotyczące kosztów operacyjnych zostały kosztów przełomie $\mathbf{i}$ na okresów zaprezentowane w nocie nr 12.2 dodatkowych not sprawozdawczych, objaśniających. - Zweryfikowaliśmy prawidłowość ujecia rezerw na koszty i rozliczenia w czasie poniesionych kosztów, - Zweryfikowaliśmy kompletność prawidłowość ujawnień $\mathbf{i}$ skonsolidowanym sprawozdaniu W finansowym.

Opis rodzaju ryzyka istotnego zniekształcenia	Procedury biegłego rewidenta w odpowiedzi na zidentyfikowane ryzyko
Wycena należności
Grupa posiada należności z tytułu sprzedanych usług, przekazanych zaliczek i kwot należnych od agentów. Saldo bilansowe tej pozycji sprawozdania finansowego jest istotne i wynosi 168,1 mln zł, stanowi 56,5% sumy bilansowej. Biorąc CO pod uwagę możliwość nieściągalności należności, uznaliśmy to zagadnienie za kluczowe zagadnienie badania.	Uzyskaliśmy zrozumienie i potwierdziliśmy funkcjonowanie systemu kontroli związanego przychodów ujmowaniem Z ze sprzedaży i ściąganiem należności.
	Wykonaliśmy następujące procedury badania: – Przeanalizowaliśmy strukturę wiekową należności,
Zasady ujmowania i wyceny należności opisano w nocie XXX dodatkowych not objaśniających. dotyczące należności zostały Ujawnienia zaprezentowane w nocie XXX dodatkowych not objaśniających.	Potwierdziliśmy salda należności poprzez zapytania skierowane do kontrahentów oraz analizę spłat należności, Zweryfikowaliśmy status spornych
	lub trudnych do odzyskania należności podstawie informacji od doradców na prawnych Jednostki dominującej,
	adekwatność Zweryfikowaliśmy prawidłowość ustalenia odpisu

$\overline{4}$

$\mu$

aktualizującego należności i jego ujęcie skonsolidowanym sprawozdaniu W finansowym, Zweryfikowaliśmy kompletność prawidłowość ujawnień i skonsolidowanym sprawozdaniu W

finansowym.

Opinia

Naszym zdaniem, załączone roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe:

• a) przedstawia rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej i finansowej Grupy kapitałowej na dzień 31 grudnia 2017 roku oraz jej wyniku finansowego za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2017 roku, zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej i przyjętymi zasadami (polityką) rachunkowości,
• b) jest zgodne co do formy i treści z wymogami Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebedącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2014 r. poz. 133 z późn. zm.) oraz innymi obowiązującymi Grupę kapitałową przepisami prawa i postanowieniami statutu Jednostki dominującej.

Sprawozdanie na temat innych wymogów prawa i regulacji

Opinia na temat sprawozdania z działalności

Nasza opinia z badania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie obejmuje sprawozdania z działalności Grupy kapitałowej.

Zarząd oraz członkowie Rady Nadzorczej Jednostki dominującej są odpowiedzialni za sporządzenie sprawozdania z działalności zgodnie z przepisami prawa.

Naszym obowiązkiem zgodnie z wymogami ustawy o biegłych rewidentach było wydanie opinii, czy sprawozdanie z działalności zostało sporządzone zgodnie z przepisami prawa oraz że jest ono zgodne z informacjami zawartymi w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

Naszym obowiązkiem było także złożenie oświadczenia, czy w świetle naszej wiedzy o Grupie kapitałowej i jej otoczeniu uzyskanej podczas badania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego stwierdziliśmy w sprawozdaniu z działalności istotne zniekształcenia oraz wskazanie, na czym polega każde takie istotne zniekształcenie.

Naszym zdaniem sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej zostało sporządzone zgodnie z mającymi zastosowanie przepisamii jest-zgodne z informacjami zawartymi w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Ponadto, oświadczamy, iż w świetle wiedzy o Grupie kapitałowej i jej otoczeniu uzyskanej podczas badania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, nie stwierdziliśmy w sprawozdaniu z działalności Grupy kapitałowej istotnych zniekształceń.

$U$ e

Opinia na temat oświadczenia o stosowaniu ładu korporacyjnego

Kierownik Jednostki dominującej oraz członkowie Rady Nadzorczej są odpowiedzialni za sporządzenie oświadczenia o stosowaniu ładu korporacyjnego zgodnie z przepisami prawa.

W związku z przeprowadzonym badaniem rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, naszym obowiązkiem było zapoznanie się z oświadczeniem o stosowaniu ładu korporacyjnego stanowiącym wyodrębnioną część sprawozdania z działalności Grupy kapitałowej.

Naszym zdaniem w oświadczeniu o stosowaniu ładu korporacyjnego Jednostka dominująca zawarła informacje określone w paragrafie 91 ust. 5 punkt 4 lit. a, b, j, k oraz l Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim ("Rozporządzenie"). Informacje wskazane w paragrafie 91 ust. 5 punkt 4 lit. c-f, h oraz i tego Rozporządzenia zawarte w oświadczeniu o stosowaniu ładu korporacyjnego są zgodne z mającymi zastosowanie przepisami oraz informacjami zawartymi w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

Informacja o sporządzeniu oświadczenia na temat informacji niefinansowych

Zgodnie z wymogami ustawy o biegłych rewidentach informujemy, że Jednostka dominująca sporządziła oświadczenie na temat informacji niefinansowych, o którym mowa w art. 55 ust. 2b ustawy o rachunkowości jako wyodrębnioną część sprawozdania z działalności Grupy kapitałowej.

Nie wykonaliśmy żadnych prac atestacyjnych dotyczących oświadczenia na temat informacji niefinansowych i nie wyrażamy jakiegokolwiek zapewnienia na jego temat.

Krzysztof Maksymik Biegly Rewident nr ewid. 11380

dr André Helin

Prezes Zarządu Biegły Rewident nr ewid. 90004

Działający w imieniu:

BDO Sp. z o.o.

ul. Postepu 12 02-676 Warszawa wpisanej na listę firm audytorskich pod numerem 3355

Warszawa, dnia 29 kwietnia 2018 roku