I.
II.	WYBRANE DANE FINANSOWE 3 ROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE 4
1.		SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ - AKTYWA 4
2.		SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ – PASYWA 5
3.		SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW I STRAT I INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 6
5.		SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 8
III.		PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 9
IV.		ZASADY (POLITYKA) RACHUNKOWOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ 10
V.		NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 33
	Nota 1.	Dane Podmiotu Dominującego 33
	Nota 2.	Opis organizacji Grupy Kapitałowej Emitenta, ze wskazaniem jednostek podlegających konsolidacji 34
	Nota 3.	Opis zmian organizacji Grupy Kapitałowej 37
	Nota 4.	Przychody i wyniki przypadające na poszczególne segmenty działalności 38
	Nota 5.	Przychody uzyskiwane sezonowo, cyklicznie lub sporadycznie 39
		NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 42
	Nota 6.	Rzeczowe aktywa trwałe 42
	Nota 7.	Nieruchomości inwestycyjne 44
	Nota 8.	Wartość firmy 44
	Nota 9.	Pozostałe aktywa niematerialne 45
	Nota 10.	Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 45
	Nota 11.	Należnosci z tytułu leasingu 46
	Nota 12.	Należności 47
	Nota 13.	Zapasy 48
	Nota 14.	Pozostałe aktywa finansowe 48
	Nota 15.	Bieżące aktywa i zobowiązania podatkowe 48
	Nota 16.	Pozostałe aktywa 48
	Nota 17.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 49
	Nota 18.	Wyemitowany kapitał akcyjny 49
	Nota 19.	Kapitał rezerwowy 52
	Nota 20.	Zyski zatrzymane i dywidendy 52
	Nota 21.	Kredyty i pożyczki bankowe 52
	Nota 22.	Rezerwa z tytułu podatku odroczonego 53
	Nota 23.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 54
	Nota 24.	Pozostałe zobowiązania finansowe 54
	Nota 25.	Rezerwy, w tym na świadczenia pracownicze i urlopowe 54
	Nota 26.	Rezerwy i pozostałe zobowiązania 57
	Nota 27.	Zobowiązania związane bezpośrednio z aktywami trwałymi przeznaczonymi do sprzedaży 57
		NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 58
	Nota 28.	Przychody ze sprzedaży usług, materiałów i towarów 58
	Nota 29.	Koszty według rodzajów 58
	Nota 30.	Pozostałe przychody / koszty operacyjne 58
	Nota 31.	Przychody / koszty finansowe 59
	Nota 32.	Podatek dochodowy 60
	Nota 33.	Działalność zaniechana 60
		OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 61
		POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE 62
	Nota 34.	Pozycje warunkowe 62
	Nota 35.	Informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi 67
	Nota 36.	Połączenia, nabycia jednostek gospodarczych i ich zbywanie 69
	Nota 37.	Udział we wspólnych przedsięwzięciach 69

	Nota 38.	Wynagrodzenie członków Zarządu i Rady Nadzorczej 69
	Nota 39.	Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 70
	Nota 40.	Wycena w wartości godziwej 74
	Nota 41.	Korekty błędów 74
	Nota 42.	Wpływ wdrożenia MSSF 9 na skonsolidowane sprawozdanie finansowe 74
	Nota 43.	Wpływ wdrożenia MSSF 15 na skonsolidowane sprawozdanie finansowe 77
VI.		ZDARZENIA PO DNIU BILANSOWYM 80
VII.		INFORMACJE O FIRMIE AUDYTORSKIEJ – PODMIOCIE UPRAWNIONYM DO BADANIA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH 82

I. WYBRANE DANE FINANSOWE

	PLN'000	PLN'000	EUR'000	EUR'000
SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ	Stan na 31/12/2018 [badane]	Stan na 31/12/2017 [badane]	Stan na 31/12/2018 [badane]	Stan na 31/12/2017 [badane]
Aktywa trwałe	110 212	69 474	25 631	16 657
Aktywa obrotowe	258 265	228 054	60 062	54 677
Aktywa razem	368 477	297 528	85 692	71 334
Kapitał własny	105 785	105 345	26 216	25 257
Wyemitowany kapitał akcyjny	1 455	1 455	338	349
Kapitały przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej	105 785	105 345	24 601	25 257
Zobowiązania długoterminowe	49 660	3 220	11 549	772
Zobowiązania krótkoterminowe	213 032	188 963	49 542	45 305
Wartość księgowa na jedną akcję	7,27	7,26	1,69	1,74
	PLN'000	PLN'000	EUR'000	EUR'000
SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW	od 01/01/2018 do 31/12/2018 [badane]	od 01/01/2017 do 31/12/2017 [badane]	od 01/01/2018 do 31/12/2018 [badane]	od 01/01/2017 do 31/12/2017 [badane]
Działaln. kontyn. przychody ze sprzedaży	1 599 106	1 407 711	374 770	331 640
Zysk (strata) na działalności operacyjnej	13 300	47 091	3 117	11 094
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	10 006	44 743	2 345	10 541
Zysk (strata) netto	7 560	36 141	1 772	8 514
Zysk (strata) netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	7 560	36 141	1 772	8 514
Zysk (strata) netto na jedną akcję zwykłą przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej (wyrażony w PLN / EUR na jedną akcję)
- podstawowy - rozwodniony	0,52 0,52	2,49 2,49	0,12 0,12	0,59 0,59
Całkowite dochody (ogółem)	15 124	28 932	3 545	6 816
Całkowite dochody ogółem przypisane:
- akcjonariuszom jednostki dominującej	15 124	28 932	3 545	6 816
	PLN'000	PLN'000	EUR'000	EUR'000
SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH	od 01/01/2018 do 31/12/2018 [badane]	od 01/01/2017 do 31/12/2017 [badane]	od 01/01/2018 do 31/12/2018 [badane]	od 01/01/2017 do 31/12/2017 [badane]
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	(13 992)	19 588	(3 279)	4 615
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(44 177)	(20 735)	(10 353)	(4 885)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	51 997	(10 685)	12 186	(2 518)
Zwiększenie (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	(6 172)	(11 832)	(1 447)	(2 788)

Do przeliczenia poszczególnych pozycji wybranych skonsolidowanych danych finansowych zastosowano następujące kursy:

− do wyceny pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej średni kurs euro obowiązujący na ostatni dzień okresu, ustalony przez Narodowy Bank Polski na dzień 31.12.2018 r. (kurs 4,3000) oraz na dzień 29.12.2017 (kurs 4,1709);
− do wyceny pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych kurs euro będący średnią arytmetyczną średnich kursów ustalonych przez Narodowy Bank Polski, obowiązujących na ostatni dzień każdego zakończonego miesiąca okresu obrotowego: za okres od 01.01.2018 r. do 31.12.2018 r. (kurs 4,2669) oraz za okres od 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r. (kurs 4,2447).

II. ROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

1. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ - AKTYWA

AKTYWA	Nota	Stan na 31/12/2018 [badane]	Stan na 31/12/2017 [badane]
		PLN'000	PLN'000
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	6	85 715	48 585
Nieruchomości inwestycyjne	7	196	196
Wartość firmy	8	4 541	4 541
Pozostałe aktywa niematerialne	9	4 207	1 021
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	10	441	2 061
Należności z tytułu leasingu finansowego	11	337	1 112
Pozostałe należności	12	14 775	11 958
Aktywa trwałe razem		110 212	69 474
Aktywa obrotowe
Zapasy	13	681	633
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	12	170 118	168 108
Należności z tytułu leasingu finansowego	11	707	438
Pozostałe aktywa finansowe	14	742	160
Bieżące aktywa podatkowe	15	22 970	11 539
w tym podatek dochodowy		3 851	-
Pozostałe aktywa	16	35 961	13 918
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	17	27 086	33 258
		258 265	228 054
Aktywa klasyfikowane jako przeznaczone do zbycia		-	-
Aktywa obrotowe razem		258 265	228 054
Aktywa razem		368 477	297 528

Noty stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

2. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ – PASYWA

PASYWA	Nota	Stan na 31/12/2018 [badane]	Stan na 31/12/2017 [badane]
		PLN'000	PLN'000
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał własny
Wyemitowany kapitał akcyjny	18	1 455	1 455
Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	18	36 558	36 558
Kapitał rezerwowy	19	536	(5 333)
Kapitał z przeliczenia jednostek zagranicznych		302	(1 393)
Akcje własne		-	-
Zyski zatrzymane	20	66 934	74 058
		105 785	105 345
Kapitały przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej		105 785	105 345
Kapitały przypadające udziałom niedającym kontroli		-	-
Razem kapitał własny		105 785	105 345

Zobowiązania długoterminowe
Długoterminowe pożyczki i kredyty bankowe	21	49 485	3 035
Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych	25	175	185
Rezerwa na podatek odroczony Rezerwy długoterminowe	22	- -	- -

Zobowiązania długoterminowe razem		49 660	3 220
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	23	52 056	40 407
Krótkoterminowe pożyczki i kredyty bankowe	21	23 549	1 276
Pozostałe zobowiązania finansowe	24	-	6 584
Bieżące zobowiązania podatkowe	15	3 390	5 752
w tym podatek dochodowy		-	3 589
Rezerwy krótkoterminowe	25	997	3 886
Przychody przyszłych okresów	26	133 040	131 058
		188 963	188 963
Zobowiązania związane bezpośrednio z aktywami trwałymi klasyfikowanymi jako przeznaczone do zbycia		-	-
Zobowiązania krótkoterminowe razem		213 032	188 963
Zobowiązania razem		262 692	192 183
Pasywa razem		368 477	297 528

Noty stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

3. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW I STRAT I INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Opis	Nota	Okres 12 miesiecy zakończony 31/12/2018 [badane]	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017 [badane]
		PLN'000	PLN'000
Działalność kontynuowana
Przychody ze sprzedaży	28	1 599 106	1 407 711
Koszt własny sprzedaży	29	(1 417 255)	(1 205 836)
Zysk (strata) brutto na sprzedaży		181 851	201 875
Koszty sprzedaży	29	(140 703)	(128 633)
Koszty zarządu	29	(26 651)	(24 874)
Pozostałe przychody operacyjne	30	1 359	1 160
Pozostałe koszty operacyjne	30	(2 556)	(2 437)
Zysk (strata) na działalności operacyjnej		13 300	47 091
Przychody finansowe	31	224	537
Koszty finansowe	31	(3 518)	(2 885)
Zysk (strata) przed opodatkowaniem		10 006	44 743
Podatek dochodowy	32	(2 446)	(8 602)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej		7 560	36 141
Działalność zaniechana
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej		-	-
ZYSK (STRATA) NETTO		7 560	36 141
Składniki, które mogą zostać przeniesione
w późniejszych okresach do sprawozdania z całkowitych dochodów
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych		1 695	(1 102)
Ujęcie rachunkowości zabezpieczeń		5 869	(6 107)
Pozostałe całkowite dochody netto razem		7 564	(7 209)
SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW		15 124	28 932
Zysk netto przypadający:
Akcjonariuszom jednostki dominującej		7 560	36 141
Udziałom niedającym kontroli		-	-
		7 560	36 141
Suma całkowitych dochodów przypadająca:
Akcjonariuszom jednostki dominującej		15 124	28 932
Udziałom niedającym kontroli		-	-
		15 124	28 932

Noty stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

4. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

Opis	Wyemitowany kapitał akcyjny	Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	Kapitał rezerwowy – rachunkowość zabezpieczeń	Kapitał z przeliczenia jednostek zagranicznych	Akcje własne	Zyski zatrzymane	Przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej	Przypadające udziałom niedającym kontroli	Razem
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Stan na 1 stycznia 2017 roku	1 455	32 384	774	(291)	(420)	56 271	90 173	-	90 173
Zysk netto za rok obrotowy	-	-	-	-	-	36 141	36 141	-	36 141
Pozostałe całkowite dochody za rok obrotowy (netto)	-	-	(6 107)	(1 102)	-		(7 209)	-	(7 209)
Suma całkowitych dochodów	-	-	(6 107)	(1 102)	(420)	36 141	28 932	-	28 932
Wypłata dywidendy	-	-	-	-	-	(14 434)	(14 434)	-	(14 434)
Sprzedaż akcji własnych	-	3 588	-	-	420	-	4 008	-	4 008
Inne	-	586	-	-	-	-	586	-	586
Korekta wyniku z lat ubiegłych ujęta w bieżącym okresie	-	-	-	-	-	(3 920)	(3 920)	-	(3 920)
Stan na 31 grudnia 2017 roku	1 455	36 558	(5 333)	(1 393)	-	74 058	105 345	-	105 345
Zysk netto za rok obrotowy	-	-	-	-	-	7 560	7 560	-	7 560
Pozostałe całkowite dochody za rok obrotowy (netto)	-	-	5 869	1 695	-	-	7 564	-	7 564
Suma całkowitych dochodów	-	-	5 869	1 695	-	7 560	15 124	-	15 124
Wypłata dywidendy	-	-	-	-	-	(17 463)	(17 463)	-	(17 463)
Inne	-	-	-	-	-	2 779	2 779	-	2 779
Stan na 31 grudnia 2018 roku	1 455	36 558	536	302	-	66 934	105 785	-	105 785

5. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Opis	Okres 12 miesiecy zakończony 31/12/2018 [badane]	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017 [badane]
	PLN'000	PLN'000
I. Zysk (strata) przed opodatkowaniem	10 006	44 743
II. Korekty razem	-19 053	-20 809
Amortyzacja	4 497	3 652
Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych	-1 279	34
Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)	0	506
Zysk (strata) z działalnosci inwestycyjnej	-58	41
Zmiana stanu rezerw	-3 027	3 218
Zmiana stanu zapasów	-92	-19
Zmiana stanu należności i pozostałych aktywów, z wyjątkiem aktywów finansowych	-38 301	-39 215
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych oraz zobowiązań z tytułu przedpłat, z wyjątkiem zobowiązań finansowych	11 269	15 858
Inne korekty*	7 938	-4 884
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	-9 047	23 934
Podatek dochodowy zapłacony	-4 945	-4 346
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	-13 992	19 588
Odsetki otrzymane	223	648
Wpływy ze sprzedaży majątku trwałego	0	37
Zaciągnięcie / Spłata pożyczek / kredytów	0	205
Spłata pożyczek / kredytów	238	205
Udzielenie pożyczek / kredytów	0	-
Wydatki na zakup majątku trwałego	-44 638	- 21 625
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	-44 177	-20 735
Środki uzyskane ze sprzedaży akcji własnych	0	4 911
Zaciągnięcie pożyczek / kredytów	87 065	28 479
Spłata pożyczek / kredytów	-15 574	-28 240
Zaciągnięcie inne	506	486
Spłata inne	0	-155
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu finansowego	-1 091	-1 047
Dywidendy wypłacone	-17 462	-14 432
Odsetki zapłacone	- 1 447	- 687
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	51 997	-10 685
Zwiększenie /(zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	-6 172	-11 832
Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych	-6 172	-12 166
Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych	0	-334
Saldo otwarcia środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	33 258	45 424
Saldo zamknięcia środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	27 086	33 258

* Pozycja "Inne korekty" za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2017 r. obejmują: kwoty korygowane przez wynik z lat ubiegłych tj. koszty okresów poprzednich (3 253) PLN oraz inne korekty (1 631) PLN.

III. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Niniejsze Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), obejmującymi Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR) oraz Interpretacje Stałego Komitetu ds. Interpretacji (SKI) i Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej (KIMSF), wydanymi i obowiązującymi na dzień niniejszego sprawozdania finansowego. Grupa zastosowała wszystkie MSR i MSSF zgodnie z datą wejścia ich w życie. Jednostka ustala dzień 30.04.2019 r. jako dzień podpisania i zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień podpisania niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy.

Sprawozdania finansowe poszczególnych jednostek Grupy są wykazywane w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym działają poszczególne jednostki (w "walucie funkcjonalnej"). Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się w złotych polskich (PLN), które są walutą prezentacji i walutą funkcjonalną jednostki dominującej. Wszystkie dane finansowe przedstawia się w tysiącach polskich złotych, chyba że zaznaczono inaczej.

Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego został ustalony i jest zgodny z wymogami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.03.2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2018 roku, poz. 757). Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje dane za rok obrotowy 2018 (tj. za okres 12 miesięcy kończących się w dniu 31 grudnia 2018 roku), a w przypadku bilansu (sprawozdania z sytuacji finansowej) – dane na koniec roku obrotowego (tj. na dzień 31 grudnia 2018 roku), a także dane porównywalne: za rok obrotowy 2017 (tj. za okres 12 miesięcy kończących się w dniu 31 grudnia 2017 roku), a w przypadku bilansu (sprawozdania z sytuacji finansowej) – na koniec roku obrotowego 2017 (tj. na dzień 31 grudnia 2017 roku).

Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem tych instrumentów finansowych, które są wyceniane według wartości godziwej.

Niektóre dane finansowe zawarte w niniejszym sprawozdaniu finansowym zostały zaokrąglone. Z tego powodu w niektórych przedstawionych w sprawozdaniu tabelach suma kwot w danej kolumnie lub wierszu może różnić się nieznacznie od wartości łącznej podanej dla danej kolumny lub wiersza.

Ilekroć w niniejszym sprawozdaniu finansowym mowa o "(skonsolidowanym) rachunku zysków i strat" należy przez to rozumieć "skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów". Ilekroć w niniejszym sprawozdaniu finansowym mowa o "bilansie" należy przez to rozumieć "skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej". Zamiennie używane są również określenia "(skonsolidowany) rachunek przepływów pieniężnych" oraz "(skonsolidowane) sprawozdanie z przepływów pieniężnych".

Porównywalność danych

W niniejszym sprawozdaniu finansowym nie dokonano zmian w prezentacji składników sprawozdania finansowego.

IV. ZASADY (POLITYKA) RACHUNKOWOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ

Główne zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawiono poniżej. Zasady te były stosowane w sposób ciągły we wszystkich latach objętych sprawozdaniem finansowym.

Ujmowanie transakcji gospodarczych

Transakcje gospodarcze są rozpoznawane w księgach rachunkowych w chwili, w której zachodzą i ujmowane odpowiednio w okresie, którego dotyczą.

Zasada istotności

Informację (finansową lub niefinansową) uznaje się za istotną jeżeli jej nieuwzględnienie lub zniekształcenie (w księgach rachunkowych lub notach do sprawozdania finansowego) mogłoby mieć wpływ na decyzje ekonomiczne podejmowane przez użytkowników sprawozdań finansowych na ich podstawie.

4.1. KONSOLIDACJA

Konsolidacja ma na celu przedstawienie majątku, sytuacji finansowej oraz wyników finansowych jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej, tak jakby była to jedna jednostka. Grupa Kapitałowa Rainbow Tours obejmuje jednostkę dominującą oraz jednostki od niej zależne. Jednostką dominującą jest jednostka gospodarcza posiadająca jedną lub więcej jednostek zależnych.

Jednostką zależną jest jednostka gospodarcza, która jest kontrolowana przez jednostkę dominującą. Przyjmuje się, że kontrola jest sprawowana, jeżeli jednostka dominująca posiada bezpośrednio lub pośrednio – poprzez swe jednostki zależne – więcej niż połowę praw głosu w jednostce zależnej. O sprawowaniu kontroli można mówić także wówczas, gdy jednostka dominująca

− sprawuje władzę nad jednostką, w której dokonano inwestycji,
− z tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonano inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych, oraz
− posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką, w której dokonano inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych.

Jednostki zależne od Rainbow Tours S.A., które są jednostkami dominującymi wobec własnych jednostek zależnych, nie sporządzają skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli spełnione są następujące warunki:

1. właściciele udziałów mniejszości w tych jednostkach dominujących zostali o tym fakcie poinformowani i nie zgłosili sprzeciwu,
1. dłużne i kapitałowe papiery wartościowe emitowane przez jednostki dominujące nie są przedmiotem publicznego obrotu na urzędowym rynku papierów wartościowych.

W celu ustalenia listy jednostek objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym oraz listy jednostek wyłączonych z konsolidacji, stosowane są kryteria jakościowe, uzupełniane przez kryteria ilościowe. Odniesienie powiązań pomiędzy jednostkami Grupy Kapitałowej do tych kryteriów jest podstawą stwierdzenia, czy dana jednostka jest nieistotna z punktu widzenia prawidłowej prezentacji Grupy Kapitałowej jako całości, a co za tym idzie, czy może być wyłączona z konsolidacji.

Nie można uznać jednostki Grupy Kapitałowej za nieistotną, jeżeli:

1. dostarcza towary i usługi, które są zgodne z główną działalnością jednostki dominującej lub innych jednostek Grupy Kapitałowej, a brak tej jednostki może mieć negatywny wpływ na sytuację ekonomiczną całej Grupy,
1. stanowi dla jednostki dominującej źródło długoterminowego kapitału lub funduszy służących utrzymaniu jej głównej działalności,
1. powoduje ponoszenie przez jednostkę dominującą dużego ryzyka związanego z posiadaniem tej jednostki lub z posiadaniem aktywów służących uzyskaniu większości korzyści z jej działalności, prowadzi działalność w imieniu jednostki dominującej zgodnie z jej potrzebami gospodarczymi, z tytułu których jednostka dominująca uzyskuje korzyści, posiada akcje własne jednostki dominującej.

Skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym jest sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej sporządzone w taki sposób, jakby było ono sprawozdaniem pojedynczej jednostki gospodarczej. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzają jednostki dominujące. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej zawiera:

1. Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji majątkowej,
1. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów,
1. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych,
1. Skonsolidowwane sprawozdanie zmian w kapitale własnym,
1. Dodatkowe noty objaśniające

Skonsolidowane sprawozdania finansowe powinny przedstawiać operacje zrealizowane pomiędzy Spółkami wchodzącymi w skład Grupy Kapitałowej Rainbow Tours a podmiotami zewnętrznymi. Aby osiągnąć ten cel należy:

1. zidentyfikować w każdej Spółce konta, na których rejestrowane są operacje z innymi Spółkami wchodzącymi w skład holdingu,
1. dokonać uzgodnienia sald i obrotów pomiędzy każdą ze Spółek konsolidowanych,
1. wyłączyć operacje dotyczące:
2. a. wartości nabycia udziałów (akcji) przez jednostkę dominującą w jednostkach zależnych (wyłączenie ze sprawozdania jednostki dominującej),
3. b. części kapitałów własnych jednostek zależnych odpowiadającej udziałowi jednostki dominującej we własnościach tych jednostek (wyłączenie ze sprawozdań spółek zależnych)
4. c. wzajemnych należności i zobowiązań oraz innych rozrachunków o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,
5. d. przychodów i kosztów z tytułu operacji dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,
6. e. zysków i strat powstałych w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawartych w wartościach aktywów podlegających konsolidacji.

Wartość firmy jednostek zależnych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jest dodatnią różnicą pomiędzy przyszłymi korzyściami ekonomicznymi z tytułu aktywów, których nie można pojedynczo zidentyfikować ani osobno ująć. Wartość firmy jednostek zależnych jest prezentowana w odrębnej pozycji aktywów skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej. Wartość firmy jednostek zależnych nie podlega amortyzacji, natomiast jest pomniejszana o ewentualne odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

W odniesieniu do wartości firmy jednostek zależnych na koniec każdego roku obrotowego przeprowadza się test na utratę wartości. Test na utratę wartości jest przeprowadzany również na inne dni bilansowe, jeżeli wystąpiły okoliczności wskazujące na konieczność przeprowadzenia testu.

Ewentualna ujemna różnica pomiędzy wartością w cenie nabycia udziału w aktywach netto jednostki zależnej i jego wartością godziwą określoną na dzień nabycia jest odnoszona na wynik finansowy okresu, w którym nastąpiło nabycie tego udziału.

Sprawozdania finansowe Spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Rainbow Tours, dla których waluty funkcjonalne różnią się od waluty prezentacji, przeliczane są na walutę prezentacji w następujący sposób:

1. aktywa i zobowiązania ujmuje się według kursu zamknięcia obowiązującego na dzień bilansowy
1. przychody i koszty w sprawozdaniu z całkowitych dochodów i strat wykazywane są według kursu średniego stanowiącego średnią arytmetyczną kursów zamknięcia, obowiązujących na ostatnie dni miesiąca w danym okresie obliczeniowym,
1. wszystkie wynikające stąd różnice kursowe ujmuje się jako odrębny składnik kapitału własnego.

4.2. WYCENA SKŁADNIKÓW AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ GRUPY KAPITAŁOWEJ

Przedmiotowe sprawozdanie zostało sporządzone na podstawie niżej przedstawionych zasad wyceny aktywów i pasywów oraz pomiaru wyniku finansowego:

Ujmowanie transakcji gospodarczych:

Transakcje gospodarcze są rozpoznawane w księgach rachunkowych w chwili, w której zachodzą i ujmowane odpowiednio w okresie, którego dotyczą.

Zasada istotności:

Wartość firmy

Wartość firmy jednostek zależnych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jest dodatnią różnicą pomiędzy wartością w cenie nabycia udziału w aktywach netto jednostki zależnej i jego wartością godziwą określoną na dzień nabycia. Wartość firmy jednostek zależnych jest prezentowana w odrębnej pozycji aktywów skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej Wartość firmy jednostek zależnych nie podlega amortyzacji, natomiast jest pomniejszana o ewentualne odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. W odniesieniu do wartości firmy jednostek zależnych na koniec każdego roku obrotowego przeprowadza się test na utratę wartości. Test na utratę wartości jest przeprowadzany również na inne dni bilansowe, jeżeli wystąpiły okoliczności wskazujące na konieczność przeprowadzenia testu.

Ewentualna ujemna różnica pomiędzy wartością w cenie nabycia udziału a aktywach netto jednostki zależnej i jego wartością godziwą określoną na dzień nabycia jest odnoszona na wynik finansowy okresu, w którym nastąpiło nabycie tego udziału.

Wartości niematerialne

Jednostka ujmuje w księgach rachunkowych wartości niematerialne jeżeli prawdopodobny jest napływ przyszłych korzyści ekonomicznych z tytułu posiadanych wartości niematerialnych oraz kiedy ich koszt można określić w wiarygodny sposób. W przypadku zakupionych wartości niematerialnych ujęcie w księgach rachunkowych następuje w momencie ich zakupu. Jednostka dokonuje zakupów jedynie takich wartości niematerialnych, z których spodziewa się w przyszłości osiągnąć korzyści ekonomiczne. Odzwierciedlanie utraty zdolności do generowania korzyści ekonomicznych w okresach po dokonaniu zakupu dokonywane jest przez badanie utraty wartości składnika aktywów niematerialnych.

Zarząd spółki określa, czy składnik wartości niematerialnych posiada określony czy nieokreślony okres użytkowania. Nieokreślony okres użytkowania będą w szczególności posiadały składniki wartości niematerialnych, dla których na dzień ich przyjęcia do użytkowania jednostka nie będzie w stanie stwierdzić przez jaki okres będzie odnosiła z nich korzyści ekonomiczne. Sytuacja taka może nastąpić dla marek. Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania nie są amortyzowane. Na każdy dzień bilansowy jednostka dokonuje:

− przeglądu tych składników aktywów pod kątem trwałej utraty wartości;
− weryfikacji, czy założenie o nieokreślonym okresie użyteczności jest nadal zasadne.

Okres użytkowania wartości niematerialnych używanych na podstawie umowy jest równy długości trwania umowy lub krótszy jeżeli jednostka zamierza korzystać z wartości niematerialnych objętych tą umową nie przez cały okres jej trwania. Jeżeli umowa może zostać przedłużona, okres użytkowania zawiera okresy odnawialne tylko wtedy, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo skorzystania z możliwości przedłużenia umowy. Jednostka amortyzuje składniki wartości niematerialnych metodą liniową. Amortyzacja rozpoczyna się w miesiącu następującym po miesiącu, w którym składnik jest dostępny do użytkowania. Jednostka zaprzestaje amortyzacji w miesiącu, w którym składnik wartości niematerialnych zostaje przekwalifikowany do aktywów trwałych dostępnych do sprzedaży zgodnie z MSSF 5 lub zostaje wycofany z użytkowania (zlikwidowany lub sprzedany).

Okresy amortyzacji poszczególnych kategorii wartości niematerialnych: Oprogramowanie 5 lat

Spółki Grupy nie prowadzą prac badawczych i rozwojowych.

Koszty wytworzenia stron internetowych są ujmowane w kosztach bieżącego okresu – koszcie własnym sprzedanych usług.

Rzeczowe aktywa trwałe

Jednostka ujmuje środki trwałe w księgach rachunkowych jeżeli prawdopodobny jest napływ przyszłych korzyści ekonomicznych oraz kiedy ich koszt można określić w wiarygodny sposób.

W przypadku zakupionych lub wytworzonych we własnym zakresie środków trwałych ujęcie w księgach rachunkowych następuje w momencie ich zakupu lub wytworzenia. Jednostka dokonuje zakupów jedynie takich środków trwałych, z których spodziewa się w przyszłości osiągnąć korzyści ekonomiczne. Odzwierciedlanie utraty zdolności do generowania korzyści ekonomicznych w okresach po dokonaniu zakupu dokonywane jest przez badanie utraty wartości składnika środków trwałych.

Późniejsze nakłady uwzględnia się w wartości bilansowej danego środka trwałego lub ujmuje jako odrębny środek trwały tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tej pozycji nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Spółki, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Wszelkie pozostałe wydatki na naprawę i konserwację odnoszone są do sprawozdania z całkowitych dochodów w okresie obrotowym, w którym je poniesiono.

W przypadku wymiany części środka trwałego w jego wartości bilansowej ujmuje się koszt wymienianej części składowej tego środka i jednocześnie usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej wartość bilansową wymienionej części składowej, niezależnie, czy była osobno amortyzowana. Wartość netto usuniętej części ujmowana jest w rachunku zysków i strat.

Środki trwałe w jednostce są amortyzowane w określonym dla nich okresie użytkowania. Kwotą podlegającą amortyzacji jest różnica między kosztem nabycia środka trwałego a jego wartością rezydualną (kwotą jaką jednostka spodziewa się uzyskać z jego sprzedaży po okresie jego użytkowania). Kwotę tę oraz okres użytkowania określa Zarząd, lub komórka odpowiedzialna za zakupy środków trwałych w momencie otrzymania faktury zakupu na dany środek trwały przed przekazaniem do ujęcia w księgach. Jeżeli wartość rezydualna tak określona jest nieistotna w stosunku do wartości środka trwałego (nie więcej niż 10% kosztu nabycia), przyjmuje się,iż wynosi ona zero. W przypadku składników aktywów o okresie użytkowania powyżej roku, dla których jednostkowy koszt nabycia jest nieistotny w stosunku do wartości wszystkich środków trwałych w danej grupie, jednostka dokonuje jednorazowego odpisu amortyzacyjnego takiego środka trwałego w miesiącu wprowadzenia do ksiąg.

W momencie zakupu środków trwałych komórka odpowiedzialna za te zakupy określa, czy kupowane środki trwałe składają się z elementów o różnym okresie użytkowania i czy wartość tych elementów jest istotna w stosunku do wartości całego środka trwałego. W przypadku zidentyfikowania takich elementów są one osobno ujmowane w rejestrze środków trwałych i amortyzowane przez ich indywidualny okres użytkowania. Koszt nabycia tych elementów określany jest przez komórkę odpowiedzialną za zakupy jako procent kosztu całego środka trwałego.

Jednostka stosuje model kosztowy w zakresie określenia wartości księgowej netto środków trwałych. Model kosztowy polega na początkowym ujęciu środka trwałego w koszcie nabycia i późniejszej jego amortyzacji przez okres użytkowania do wartości rezydualnej.

Okresy amortyzacji poszczególnych kategorii środków trwałych:

−	Budynki	40 lat
−	Urządzenia – sprzęt komputerowy	3 - 4 lata
−	Środki transportu	3 - 5 lat
−	Pozostałe składniki aktywów trwałych	5-8 lat

Podlegająca amortyzacji wartość środka trwałego jest rozkładana w systematyczny sposób na przestrzeni okresu użytkowania. Co najmniej raz w roku weryfikuje się ich okres użytkowania oraz wartość rezydualną.

Naliczanie odpisów amortyzacyjnych rozpoczyna się w miesiącu następującym po miesiącu, gdy składnik aktywów trwałych jest dostępny do użytkowania. Amortyzacja kończy się w momencie, gdy składnik aktywów trwałych jest wycofany z użytkowania (np. likwidacja lub sprzedaż) lub wartość umorzenia będzie równa wartości środka. Kosztem środków trwałych budowanych przez jednostkę jest suma wszystkich nakładów poniesionych w związku z doprowadzeniem środka trwałego do użytkowania łącznie z kosztami amortyzacji tych środków trwałych, które są wykorzystywane do budowy.

Koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu sfinansowania budowy nowych i przebudowy posiadanych środków trwałych pomniejszony o przychody z tego tytułu podlega aktywowaniu w wartości środka trwałego – zgodnie z podejściem wyrażonym w MSR 23 "Koszty finansowania zewnętrznego". Składniki środków trwałych podlegają testowi na utratę wartości w momencie zajścia przesłanek utraty wartości.

Środki trwałe przeznaczone do sprzedaży

Jednostka klasyfikuje środki trwałe jako przeznaczone do sprzedaży, jeżeli korzyści ekonomiczne z tych składników aktywów będą uzyskane poprzez ich sprzedaż, a nie przez ich dalsze użytkowanie.

Decyzję o zmianie klasyfikacji podejmuje Zarząd w formie wiążącego postanowienia. Warunkiem zaklasyfikowania środków trwałych jako przeznaczonych do sprzedaży jest ich dostępność do natychmiastowej sprzedaży.

Okres od momentu zakwalifikowania środka trwałego jako przeznaczonego do sprzedaży do momentu jego sprzedaży nie powinien przekroczyć 1 roku.

Środki trwałe przeznaczone do sprzedaży są ujmowane w wartości niższej z:

1. wartości księgowej
1. wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży.

Środki trwałe przeznaczone do sprzedaży nie są amortyzowane. Wartość godziwa aktywów przeznaczonych do sprzedaży ustalana jest na podstawie porównania cen transakcji podobnymi lub takimi samymi składnikami aktywów. Informacje na ten temat gromadzone są przez kierowników komórek, w których gestii znajduje się dany składnik aktywów. Dokonywane jest to:

1. na podstawie ich wiedzy fachowej dotyczącej kształtowania się cen podobnych składników aktywów;
1. na podstawie informacji uzyskanych od pośredników, z których usług jednostka zamierza skorzystać;
1. na podstawie otrzymanych ofert zakupu.

Ustalona w powyższy sposób wartość godziwa pomniejszana jest o koszty niezbędne do sprzedaży, w szczególności:

szacowane koszty prowizji pośredników związanej ze sprzedażą,
1. szacowane koszty napraw, których dokonanie będzie niezbędne przed dokonaniem sprzedaży, szacowane koszty podatków i innych opłat publiczno-prawnych związanych z transakcją sprzedaży, do których poniesienia jednostka zobowiązana jest na mocy przepisów lub zobowiązała się na mocy umowy sprzedaży,
1. wszelkie nieponiesione jeszcze opłaty związane z rozmontowaniem lub transportowaniem składników aktywów do nabywcy.

W przypadku środków trwałych oddanych do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, środki trwałe zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie "Aktywa trwałe użytkowane (oddane w użytkowanie) na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze".

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – udzielone pożyczki i należności własne

Do aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie zalicza się aktywa, które spełniają kryteria modelu biznesowego zakładającego utrzymanie ich do terminu wymagalności oraz, które spełniają wymóg uzyskania przepływów pieniężnych odpowiadających wyłącznie płatności kapitału i odsetek (test SPPI).

Udzielone pożyczki ujmowane są w księgach rachunkowych w dacie, w której przekazanie kwot do pożyczkobiorcy staje się wymagalne zgodnie z zapisami umowy, zaś wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej gdy wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub gdy składnik aktywów finansowych jest przenoszony łącznie z całym ryzykiem i korzyściami wynikającymi z posiadania owego składnika aktywów.

Na dzień wprowadzenia do ksiąg aktywa te wyceniane są w wartości godziwej przekazanych środków powiększonej o koszty transakcji. Na dzień bilansowy aktywa wycenia się w koszcie zamortyzowanym używając efektywnej stopy procentowej wbudowanej w udzieloną pożyczkę z uwzględnieniem odpisu z tytułu trwałej utraty wartości. Efektywna stopa ustalana jest jako stopa procentowa dyskontująca wartość wszystkich przepływów pieniężnych związanych z pożyczką do zera.

Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa powinna oszacować kwotę odpisu aktywa finansowego wycenianego w zamortyzowanym koszcie w wysokości równej oczekiwanym stratom kredytowym:

− do końca oczekiwanego okresu wymagalności (tzw. okresu życia) danego składnika aktywów finansowych, jeżeli ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem znacząco wzrosło od momentu początkowego ujęcia tego instrumentu lub,
− w okresie najbliższych 12 miesięcy, jeżeli ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia danego instrumentu.

Instrumenty finansowe – aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

Aktywem finansowym wycenianym w wartości godziwej przez wynik finansowy są instrumenty finansowe, które zostały zakupione w celu odsprzedaży lub odkupienia w bliskim terminie (nie później niż w ciągu 12 miesięcy od daty ich zakupu) w celu uzyskania krótkoterminowych zysków z wahań ich cen rynkowych. Aktywa wprowadza się do ksiąg pod datą zawarcia transakcji, zaś wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej gdy wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub gdy składnik aktywów finansowych jest przenoszony łącznie z całym zyskiem i korzyściami wynikającymi z posiadania owego składnika aktywów. Zarówno na dzień wprowadzenia do ksiąg jak i na dzień bilansowy aktywa finansowe przeznaczone do obrotu wyceniane są według wartości godziwej bez potrącenia o koszty transakcyjne związane ze sprzedażą instrumentu. Różnice z wyceny instrumentów odnoszone są do sprawozdania z całkowitych dochodów jednostki.

Do tej kategorii zalicza się instrumenty, które nie spełniają kryteriów ujęcia w zamortyzowanym koszcie.

Instrumenty pochodne

Instrumenty pochodne są zaliczane do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, z wyjątkiem tych przypadków, gdy stanowią one zabezpieczenie przepływów pieniężnych.

Przyjęta polityka rachunkowości w sprawie ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych:

Za najlepsze odzwierciedlenie wartości godziwej składników aktywów lub zobowiązań jednostka uznaje powszechnie dostępną cenę rynkową na aktywnym publicznym rynku giełdowym. Aktywny rynek oznacza, iż transakcje zawierane są na tyle regularnie, iż ustalona na nim cena nie musi być korygowana ze względu na zmieniające się warunki ekonomiczne oraz w takich ilościach, które gwarantują:

a. że ustalona cena nie jest wynikiem pozarynkowej umowy stron zawierających transakcję,
b. że możliwe jest dokonanie sprzedaży posiadanych przez jednostkę instrumentów finansowych bez istotnego wpływu na cenę rynkową.

W przypadku niespełnienia przez rynek kryteriów przyjętych dla rynku aktywnego jednostka wyceniając instrumenty finansowe odzwierciedli zmiany, które zaszły w środowisku ekonomicznym (w zakresie ratingu kredytowego emitenta instrumentów, zmian w rynkowych stopach zwrotu, zmian w ryzyku bazowym emitenta itp.) i skoryguje w ten sposób cenę, która została ostatnio ustalona na rynku.

Jeżeli instrument nie jest notowany na rynku giełdowym jednostka:

a. w przypadku instrumentów dających prawo do udziału w kapitale wycena nastąpi według kosztu nabycia skorygowanego o odpis z tytułu trwałej utraty wartości jeżeli wystąpią przesłanki takiej utraty;
b. weźmie pod uwagę ceny z transakcji posiadanymi instrumentami finansowymi spoza rynku regulowanego (jeżeli informacje takie będą dostępne) i skoryguje je o dostępne informacje dotyczące zmian w otoczeniu ekonomicznym mających wpływ na cenę instrumentu;
c. jeżeli nie będzie dostępna cena spoza rynku regulowanego jednostka użyje powszechnie uznanych metod wyceny danego instrumentu finansowego, którymi kierowaliby się uczestnicy rynku określając cenę danego instrumentu w transakcji rynkowej. W szczególności w przypadku instrumentów dłużnych szacowanie wartości instrumentu odbywać się będzie za pomocą metody efektywnej stopy zwrotu wyliczonej na podstawie wszelkich przepływów pieniężnych z tytułu danego instrumentu finansowego. Jakakolwiek wartość ustalona w ten sposób będzie poddawana testowi na trwałą utratę wartości w przypadku wystąpienia przesłanek takiej utraty wartości.

Ustalanie wartości instrumentów dostępnych do sprzedaży przy pomocy efektywnej stopy zwrotu. Wartość instrumentów dostępnych do sprzedaży przy pomocy efektywnej stopy zwrotu ustalana jest w sposób analogiczny do pożyczek udzielanych przez jednostkę. Jeżeli instrument dłużny posiada oryginalną datę zapadalności do 12 miesięcy za przybliżenie efektywnej stopy zwrotu uznaje liniowe rozliczenie dyskonta i odsetek, o ile różnica nie będzie istotna dla sprawozdania finansowego ze względu na wartość posiadanych instrumentów.

Ujmowanie i wycena instrumentów pochodnych

Instrumenty pochodne ujmowane są w księgach, w momencie gdy Spółki stają się stroną wiążącej umowy. Spółka Dominujaca korzysta z instrumentów pochodnych w celu ograniczenia ryzyka związanego ze zmianami kursów walut. Na dzień bilansowy instrumenty pochodne wyceniane są w wartości godziwej. Instrumenty pochodne o wartości godziwej większej od zera są aktywami finansowymi, zaś instrumenty o ujemnej wartości godziwej stanowią zobowiązania finansowe.

Zysk lub strata z zabezpieczających instrumentów pochodnych ujmowana jest odpowiednio w kapitale z aktualizacji wyceny zaś w sprawozdaniu z przepływu środków pieniężnych jako przepływy działalności operacyjnej.

Ujmowanie i wycena wbudowanych instrumentów pochodnych

Na dzień bilansowy jednostka dokonuje oceny, czy zawarte przez nią umowy nie zawierają w sobie zapisów stanowiących w istocie pochodnych instrumentów finansowych, jeżeli natura tych instrumentów odbiega od natury umowy podstawowej.

Wbudowane instrumenty pochodne to wynikające z zawartej umowy warunki powodujące, że część lub całość przepływów pieniężnych uzyskiwanych z umowy zmienia się w sposób podobny do tego jaki powodowałyby samodzielne instrumenty pochodne. Stanowią one tzw. części umów zasadniczych.

W szczególności przypadkami, w których jednostka dokona oceny istnienia pochodnych instrumentów finansowych wbudowanych w zawarte umowy, w których:

a) cena zakupu lub sprzedaży wynikająca z umowy uzależniona jest od ruchów kursów walut, stóp procentowych lub kursów innych instrumentów finansowych i nie jest to zwykły w danym środowisku ekonomicznym sposób ustalania ceny w tego rodzaju transakcjach;
b) kupujący lub sprzedający posiadają opcje dotyczące rozliczenia (waluty lub ceny) danej umowy.

Wszelkie zidentyfikowane w ten sposób instrumenty pochodne są traktowane jako instrumenty utrzymywane do obrotu i wyceniane według ich wartości godziwej. Zmiany tej wartości godziwej odnoszone są do rachunku wyników jednostki. Wartość godziwa ustalana jest w oparciu o wartość godziwą podobnych instrumentów finansowych, dla których określona jest wartość rynkowa lub w oparciu o model wyceny ogólnie przyjęty dla danego typu instrumentu pochodnego. Model taki określony zostanie na podstawie identyfikacji i klasyfikacji wbudowanego instrumentu pochodnego.

Zapasy

W Spółce występują obrotowe zasoby majątkowe podlegające magazynowaniu wyłącznie w celach handlowych. Pozostałe materiały nabywane przez Spółkę materiały obejmujące materiały biurowe, administracyjne i gospodarcze przeznaczone do bezpośredniego bieżącego zużycia.

Towary przyjmowane są do ewidencji magazynowej w cenie nabycia. Rozchód towarów dokonywany jest w momencie ich sprzedaży. Materiały, ze względu na to, że są przeznaczone wyłącznie do bezpośredniego i bieżącego zużycia, odnoszone są w cenie zakupu w ciężar kosztów okresu. Powyższe nie zniekształca stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki. Rozchód towarów dokonywany jest w momencie ich sprzedaży według metody FIFO.

Należności

Należności z tytułu dostaw towarów i usług ujmowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w dacie, w której zachodzi sprzedaż usług, materiałów lub towarów zgodnie z polityką dotyczącą uznawania przychodów ze sprzedaży. Należności z tytułu dostaw towarów i usług wykazywane są w wartości nominalnej. Jednostka na bieżąco monitoruje odzyskiwalność kwot należności. Są pozycje rotujące w normalnym cyklu operacyjnym jednostki stąd ich prezentacja w majątku firmy dokonywana jest w pozycji należności krótkoterminowych. W ramach należności prezentowane są zaliczki zapłacone kontrahentom, którymi spółka podpisała umowy o współpracy w zakresie rezerwacji miejsc hotelowych.

Spółka tworzy odpisy aktualizujące wartość należności z uwzględnieniem modelu uproszczonego przewidzianego w MSSF9, tj. oceny przyszłych strat kredytowych w oparciu o dane historyczne. Szacunki podlegają okresowej weryfikacji.

Należności z elementem finansowania

W przypadku należności z tytułu dostaw towarów lub usług, dla których termin płatności jest wydłużony na tyle, iż dostawa taka zawiera element finansowania (jednostka przyjmuje, iż termin zapłaty należności powinien przekraczać 12 miesięcy, aby dostawa zawierała element finansowania), jednostka ujmuje należność w kwocie nominalnej pomniejszonej o dyskonto naliczone według efektywnej stopy zwrotu:

1. wbudowanej w umowę, jeżeli cena w dokonywanej dostawie usług lub towarów ustalona została na poziomie innym, niż byłby ustalony, gdyby płatność za dostawę następowała natychmiast; lub
1. wynikającej z oszacowania zdolności kredytowej odbiorcy i odpowiadającej stopie procentowej pożyczki, którą jednostka byłaby skłonna udzielić temu odbiorcy, jeżeli wbudowana w umowę stopa zwrotu nie istnieje lub nie odpowiada warunkom rynkowym.

Różnica między kwotami nominalnymi otrzymywanymi od odbiorców, a wartością przychodu ze sprzedaży ujmowana jest jako przychód finansowy w okresie do spłaty.

Przyjęta polityka rachunkowości:

Należności wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w kwocie wymagalnej, tj. w wartości nominalnej należności powiększonej o ewentualne należne jednostce na dzień wyceny odsetki za zwłokę, z zachowaniem zasady ostrożności, tj. po ewentualnym pomniejszeniu o odpisy aktualizujące ich wartość. Wycena należności wyrażonych w walucie obcej na dzień bilansowy następuje poprzez przeliczenie na walutę polską według średniego kursu ustalonego przez NBP na ten dzień. Wyjątek stanowią zaliczki, które wyceniane są po kursie historycznym tj. na dzień bilansowy nie stosuje się zasad opisanych w zdaniu poprzednim.

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Jednostka za gotówkę uznaje gotówkę w kasie oraz depozyty płatne na żądanie. Innymi aktywami pieniężnymi (ekwiwalentami) są krótkoterminowe inwestycje o dużej płynności. Są one traktowane jako ekwiwalenty gotówki jeżeli są łatwo wymienialne na określone z góry kwoty środków pieniężnych i narażone są na nieznaczne ryzyko zmian wartości.

W szczególności za gotówkę poza pieniędzmi w kasie i na rachunkach bankowych jednostka uznaje:

otrzymane weksle i czeki;
bony skarbowe i inne instrumenty pieniężne o oryginalnym terminie wykupu nie przekraczającym 3 miesięcy jeżeli istnieje dla nich aktywny rynek .

Aktywa pieniężne wyceniane są w czasie roku obrotowego w wartości nominalnej, przy czym środki pieniężne w walutach obcych na dzień przeprowadzenia operacji przeliczane są według kursu: kupna lub sprzedaży walut stosowanego przez bank, z którego usług korzystają Spółki – w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności i zobowiązań, średniego ustalonego przez NBP dla danej waluty na ten dzień– w przypadku pozostałych operacji. Na dzień bilansowy aktywa pieniężne wycenia się w wartości wymagalnej, zaś wyrażone w walutach obcych według kursu średniego ustalonego dla danej waluty przez NBP na ten dzień.

Czynne rozliczenia międzyokresowe

W przypadku ponoszenia wydatków dotyczących przyszłych okresów sprawozdawczych Spółki Grupy dokonuje czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Do kosztów rozliczanych w czasie Spółka zalicza przede wszystkim koszty organizacji imprez, ponoszonych kosztów prowizji od imprez, które dotyczą sprzedaży kolejnego roku obrotowego, ubezpieczenia i prenumeraty dotyczące następnego okresu.

Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą następować stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Czas i sposób rozliczenia uzasadniony jest charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożności.

Wartość ww kosztów wycenia się w wartości zapłaconej – z uwzględnieniem zasady ostrożności.

Inne pozostałe aktywa

Inne / Pozostałe aktywa obejmują pozycje kosztów dotyczących przyszłych okresów sprawozdawczych.

Aktywa tworzone jako Inne / Pozostałe aktywa muszą spełniać następujące warunki:

− wynikają z przeszłych zdarzeń, stanowią poniesione wydatki na cel operacyjny Spółki, których wysokość można wiarygodnie określić,
− powodują w przyszłości wpływ do Spółki korzyści ekonomicznych.

Odpisy Innych / Pozostałych aktywów mogą następować stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Czas i sposób rozliczenia uzasadniony jest charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożności.

Kapitały własne

Kapitał własny (aktywa netto) stanowi różnicę pomiędzy aktywami jednostki a zobowiązaniami.

Kapitał własny wykazywany jest według wartości nominalnej z podziałem na jego rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa i postanowieniami Statutu.

Kapitał akcyjny w sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w statucie i wpisanej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Kapitał akcyjny wykazywany jest według wartości nominalnych akcji wydanych w zamian za dokonane wpłaty lub wniesione aporty. Nadwyżka wpłat nad wartością nominalną akcji lub nadwyżka wartości godziwej dokonanych aportów ponad wartość nominalną wydanych akcji ujmowana jest jako kapitał zapasowy. Kwoty nieopłaconego kapitału z tytułu akcji wydanych przez jednostkę ujmowane są z minusem po stronie pasywów sprawozdania z sytuacji finansowej jako zmniejszenie kapitałów własnych.

Kapitał zapasowy tworzony jest w szczególności z nadwyżki ceny emisyjnej (lub wartości godziwej wniesionych aportem składników aktywów) akcji spółki nad ich wartością nominalną.

Kapitał z aktualizacji wyceny w sprawozdaniu finansowym ujmowany jest w wysokości zysku lub straty z zabezpieczających instrumentów pochodnych.

Akcje własne jednostki wykazywane są w sprawozdaniu finansowym z minusem, jako pomniejszenie kapitałów własnych. Akcje własne wyceniane są według wartości nabycia.

Zyski zatrzymane obejmują głównie niepodzielone wyniki finansowe.

Zobowiązania

Zobowiązanie jest to obecny obowiązek jednostki do dokonywania przyszłych świadczeń w wyniku przeszłych zdarzeń, w związku z którym w przyszłości nastąpi odpływ korzyści ekonomicznych z jednostki.

W przypadku zobowiązań, dla których termin płatności jest wydłużony na tyle, iż dostawa taka zawiera element finansowania jednostki (jednostka przyjmuje, iż termin zapłaty zobowiązania powinien przekraczać 12 miesięcy, aby dostawa zawierała element finansowania), jednostka ujmuje zobowiązanie w kwocie nominalnej pomniejszonej o dyskonto naliczone według efektywnej stopy zwrotu:

1. wbudowanej w umowę, jeżeli cena w dokonywanej dostawie ustalona została na poziomie innym, niż byłby ustalony, gdyby płatność za dostawę następowała natychmiast; lub
1. wynikającej z oszacowania stopy procentowej pożyczki, którą jednostka otrzymałaby, gdyby chciała finansować nią taki zakup, jeżeli wbudowana w umowę stopa zwrotu nie istnieje lub nie odpowiada warunkom rynkowym.

Różnica między kwotami nominalnymi do przekazania dostawcom, a wartością kosztu nabycia ujmowana jest jako koszt finansowy.

Zobowiązanie z tytułu umów leasingu finansowego

Wartość zobowiązania z tytułu leasingu finansowego na moment zawarcia umowy jest równa zdyskontowanej wartości wszystkich płatności z tytułu leasingu finansowego przy pomocy stopy dyskontowej wbudowanej w umowę leasingu.

W kolejnych okresach wartość zobowiązania pomniejszana jest o część kapitałową każdej płatności określoną przez odjęcie od całkowitej płatności, wartości części finansowej wynikającej z przemnożenia wartości zobowiązania na koniec poprzedniego okresu przez ustaloną stopę dyskonta wbudowaną w umowę leasingu.

Rezerwy na zobowiązania

Rezerwy tworzone są wówczas, gdy na Spółce ciąży istniejący prawny lub zwyczajowy obowiązek wynikający z przeszłych zdarzeń i jest prawdopodobne, że w celu wywiązania się z niego nastąpi wypływ zasobów, a kwotę tego wypływu można wiarygodnie oszacować. Rezerwy tworzy się i klasyfikuje w zależności od tytułu ich utworzenia do następujących grup:

− rezerwy na zobowiązania, w szczególności dotyczące umów rodzących obciążenia, z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń oraz skutków postępowania sądowego,
− rezerwy restrukturyzacyjne

Nie tworzy się rezerw na przyszłe straty operacyjne.

Rezerwy na zawarte umowy, w których nieuchronne koszty spełnienia świadczeń umownych przekroczą spodziewane przychody

W przypadku stwierdzenia istnienia umowy, w której nieuchronne koszty związane z jej wypełnieniem przekroczą spodziewane z tej umowy korzyści ekonomiczne jednostka uznaje stratę, która zostanie odniesiona na umowie w okresie, w którym stwierdzono nadwyżkę kosztów.

Na wymienioną powyżej stratę jednostka zawiązuje rezerwę w wysokości:

− całości straty z umowy jeżeli do dnia bilansowego rozpoznane przychody przewyższały poniesione koszty;
− różnicy między stratą z umowy, a nadwyżką poniesionych kosztów nad uzyskanymi przychodami jeżeli do dnia bilansowego poniesione koszty przewyższały rozpoznane przychody.

Inne rezerwy

Inne rezerwy ujmowane są w bilansie jeżeli istnieje na dzień bilansowy obowiązek dokonania świadczenia w przyszłości, którego termin lub kwota podlegająca zapłacie nie jest w chwili obecnej znana. W szczególności jednostka szacuje rezerwy na:

− niepomyślne wyniki spraw sądowych, w których jednostka występuje jako pozwana (jeżeli zobowiązania z tego tytułu nie są ujęte w innych pozycjach) jeżeli niepomyślny wynik rozprawy jest dla jednostki prawdopodobny. Wartość rezerwy szacowana jest przez Zarząd jednostki na podstawie opinii prawnika zaangażowanego w sprawę,
− koszty niezafakturowanych prowizji dotyczących sprzedanych w roku obrotowym usług, którymi jednostka będzie obciążono przez touroperatora na początku roku następnego.

Świadczenia pracownicze

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Na dzień bilansowy jednostka dokonuje oszacowania wartości kosztów pracowniczych związanych z otrzymaniem dodatkowych korzyści ekonomicznych z uwagi na niewykorzystaną cześć należnych urlopów przez pracowników. Dodatkowy koszt wykazywany jest w rezerwach krótkoterminowych w wysokości wartości przepracowanych dni należnego urlopu w danym roku lub w latach poprzednich wraz z należnymi narzutami. Aktualizacji wartości kosztów rozliczanych w czasie dokonuje się na bieżąco. Nie rozliczone na dzień bilansowy zobowiązania z tego tytułu nie podlegają dyskontowaniu.

Świadczenia po okresie zatrudnienia

Rezerwy na odprawy emerytalne, których obowiązek wypłaty wynika z obowiązujących regulacji prawnych tworzone są w wysokości oszacowanej przez metodą aktuarialną przy uwzględnieniu kryterium istotności.

Inne długoterminowe świadczenia pracownicze

W jednostce nie obowiązują regulaminy nagród jubileuszowych czy odroczonych wypłat z zysku – dlatego jednostka nie posiada zwyczajowego ani prawnego obowiązku wypłacania długoterminowych świadczeń z tego tytułu.

Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy

Jednostka tworzy rezerwę jeśli posiada wyraźne zobowiązanie do rozwiązania stosunku pracy z aktualnymi pracownikami bez możliwości wycofania się lub wypłacenia świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku pracy. Jednostka dyskontuje świadczenia, jeśli termin ich zapadalności wystąpi w okresie dłuższym niż rok od dnia bilansowego.

Podatek odroczony

W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, jednostka tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonej przy uwzględnieniu zasady ostrożności. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane są tylko wtedy, gdy ich realizacja jest prawdopodobna. Inne / Pozostałe aktywa ustalane są w wysokości poniesionych, wiarygodnie ustalonych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.

Spółki Grupy tworzą Aktywa lub Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Aktywa lub Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w odniesieniu do ujemnych różnic przejściowych oraz niewykorzystanych strat podatkowych w wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że osiągnięty dochód do opodatkowania pozwoli na wykorzystanie ww. aktywów.

Zobowiązanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmowane jest w związku z dodatnimi różnicami przejściowymi w wysokości kwoty podatku dochodowego wymagającej w przyszłości do zapłaty. Wartością księgową aktywów i zobowiązań jest ich wartość określona zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej. Wartością podatkową aktywów i zobowiązań jest ich wartość stanowiąca podstawę obliczania zobowiązań z tytułu podatku dochodowego.

Ujemne różnice przejściowe powstają, gdy:

Wartość księgowa < wartości podatkowej	Dla aktywów
Wartość księgowa > wartości podatkowej	Dla pasywów

Dodatnie różnice przejściowe powstają gdy:

Wartość księgowa > wartości podatkowej	Dla aktywów
Wartość księgowa < wartości podatkowej	Dla pasywów

Główne pozycje wpływające na powstanie ujemnych różnic przejściowych to min.:

1) wykorzystanie niższej stawki amortyzacyjnej dla celów podatkowych niż księgowych,
2) naliczone lecz nie zapłacone odsetki od pożyczek wynikające z podpisanych umów,
3) naliczone, niezrealizowane ujemne różnice kursowe,
4) różnice ujemne wynikające z księgowego dyskontowania należności,
5) dokonane odpisy aktualizujące aktywa, które w przyszłości pomniejszą podstawę do opodatkowania,
6) utworzone rezerwy na przewidywane zobowiązania oraz bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, co do których istnieje pewność, że w momencie ich wykorzystania powstanie koszt podatkowy,
7) straty i ulgi podatkowe do wykorzystania w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Główne pozycje wpływające na powstanie dodatnich różnic przejściowych to min.:

1) wykorzystanie wyższej stawki amortyzacyjnej dla celów podatkowych niż księgowych
2) zarachowanie przychodów z tytułu nie otrzymanych odsetek od udzielonych pożyczek lub innych aktywów finansowych
3) naliczone niezrealizowane dodatnie różnice kursowe,
4) aktualizacja aktywów do wartości godziwej przewyższającej ich wartość nabycia.

Jeżeli różnica między wartością księgową a podatkową nie spowoduje w przyszłości obniżenia zobowiązania podatkowego (różnica trwała), uznaje się, że wartość podatkowa takiego składnika bilansu jest równa jego wartości księgowej.

Jednostka nalicza wartość zobowiązania i aktywów z tytułu podatku odroczonego przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego w roku powstania obowiązku podatkowego, jako iloczyn sumy różnic przejściowych (odpowiednio dodatnich i ujemnych) i stawki podatku dochodowego obowiązującej w roku powstania obowiązku podatkowego.

Podatek odroczony wynikający z przychodów i kosztów odniesionych na inne całkowite dochody jest również odnoszony na Inne całkowite dochody.

Zobowiązania i aktywa warunkowe

Zobowiązania warunkowe to:

Prawdopodobne zobowiązanie, które powstało w wyniku przeszłych zdarzeń i którego istnienie będzie potwierdzone jedynie poprzez wystąpienie lub jego brak – jednego lub więcej niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie znajdują się pod kontrolą Spółki, lub
1. Obecne zobowiązanie, które wywodzi się ze zdarzenia z przeszłości, ale nie jest rozpoznawane, ponieważ:
2. a. wypływ korzyści w celu uregulowania tego zobowiązania jest mało prawdopodobny,
3. b. nie jest możliwe wiarygodne oszacowanie wielkości tego zobowiązania.

Aktywa warunkowe to prawdopodobne aktywa wynikające z przeszłych zdarzeń, których istnienie będzie potwierdzone przez wystąpienie lub brak jednego lub więcej przyszłych zdarzeń, na które Grupa nie ma wpływu.

Pozostałe zobowiązania

Zakres:

Pozostałe zobowiązania dotyczą kosztów obejmują prawdopodobne zobowiązania przypadające na bieżący okres sprawozdawczy, wynikające w szczególności:

− ze świadczeń wykonanych na rzecz Grupy przez kontrahentów jednostki, gdy kwotę zobowiązania można oszacować w sposób wiarygodny,
− z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń wobec nieznanych osób, których kwotę można oszacować, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze znana, w tym z tytułu napraw gwarancyjnych i rękojmi za sprzedane produkty długotrwałego użytku.

Pozostałe zobowiązania dotyczą również przychodów w szczególności:

− równowartość otrzymanych lub należnych od kontrahentów środków z tytułu świadczeń, których wykonanie nastąpi w następnych okresach sprawozdawczych,
− środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych,
− w tym także środków trwałych w budowie oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów własnych,

Przyjęta polityka rachunkowości:

Pozostałe zobowiązania tworzy się na koszty:

− których kwota lub termin zapłaty są niepewne,
− ich powstanie jest pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa, wynikają one z przeszłych zdarzeń i istnieje obowiązek świadczenia, które spowoduje wykorzystanie już posiadanych albo przyszłych aktywów jednostki,
− jest możliwy wiarygodny szacunek kwoty rezerwy.

W sprawozdaniu finansowym Pozostałe zobowiązania, prezentowane są w podziale na długo- i krótkoterminowe, przy czym do krótkoterminowych należą wszystkie rozliczenia, które dotyczą normalnego cyklu działalności operacyjnej jednostki oraz wszystkie inne rezerwy podlegające rozliczeniu w okresie 12 miesięcy, pozostałe są kwalifikowane jako rozliczenia długoterminowe.

Aktywa i zobowiązania wyrażone w walucie obcej

Walutą funkcjonalną oraz walutą prezentacji jednostki jest złoty polski. Zasada określania odpowiedniego kursu wymiany dla poszczególnych grup aktywów i zobowiązań na dzień bilansowy. Składniki bilansu zaklasyfikowane jako pieniężne na dzień bilansowy będą wyceniane według kursu zamknięcia z dnia bilansowego. W szczególności dotyczyć to będzie następujących grup aktywów: należności, zobowiązania, udzielone pożyczki, otrzymane pożyczki i kredyty, gotówka.

Składniki bilansu zaklasyfikowane jako niepieniężne wyceniane według wartości godziwej będą przeliczane na złote polskie według średniego kursu z dnia ustalenia wartości godziwej. Jeżeli Spółki będą ustalać wartość godziwą na dzień bilansowy kursem wykorzystywanym do przeliczenia niepieniężnych składników bilansu wycenianych według wartości godziwej będzie kurs obowiązujący dla danej waluty w dniu bilansowym.

Jeżeli wartość godziwa danego składnika bilansu nie będzie określona na dzień bilansowy, jego wartość przeliczona na złote polskie zostanie określona przy pomocy kursu obowiązującego w dniu, w którym określono po raz ostatni wartość godziwą składnika sprawozdania z sytuacji finansowej jeżeli różnica będzie istotna dla sprawozdania finansowego. W szczególności sytuacja ta dotyczyć będzie składników majątku trwałego przeznaczonych do sprzedaży.

Pozostałe składniki sprawozdania z sytuacji finansowej (niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego lub zmodyfikowanego kosztu historycznego) będą na dzień bilansowy wyceniane według kursu obowiązującego w dniu transakcji nabycia danego składnika.

W ramach stosowanych uproszczeń – ze względów praktycznych jednostka jako kurs zamknięcia stosuje średni kurs ogłaszany przez NBP. Zasada określania odpowiedniego kursu wymiany dla poszczególnych grup aktywów i zobowiązań w trakcie roku oraz odniesienie skutków różnic kursowych.

Transakcje i salda wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego do rozliczenia transakcji. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz z tytułu wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się odpowiednio w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, o ile:

1. nie odracza się ich w kapitale własnym, gdy kwalifikują się do uznania za zabezpieczenie przepływów pieniężnych i zabezpieczenie udziału w aktywach netto oraz
1. nie dotyczą budowanych środków trwałych w okresie budowy, przez okres finansowania do wysokości korekty kosztów odsetek.

Różnice kursowe (zarówno dodatnie jak i ujemne) dotyczące transakcji związanych z pozyskaniem finansowania zewnętrznego (kredyty, pożyczki, umowy leasingowe, środki pieniężne i ich ekwiwalenty) zaliczane są do kosztów finansowych. Różnice kursowe z tytułu takich pozycji niepieniężnych, jak instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży uwzględnia się w kapitale z wyceny wartości godziwej. Różnice kursowe dotyczące finansowania wytwarzanych środków trwałych – do wysokości korekty kosztów odsetek, pomniejszone o przychody z tego tytułu podlegają aktywowaniu w wartości środka trwałego. Różnice kursowe dotyczące pozostałych transakcji (realizacja i wycena bilansowa rozrachunków handlowych) powiększają lub pomniejszają pozycje przychodowe lub kosztowe, z którymi operacje są powiązane.

Trwała utrata wartości aktywów

Grupa dokonuje analizy utraty wartości jej aktywów analizując możliwość generowania przepływów pieniężnych przez ośrodek wypracowujący przepływy pieniężne.

W jednostce identyfikacja przesłanek wskazujących na możliwość zajścia trwałej utraty wartości aktywów dokonywana jest przez:

1. Kierowników punktów sprzedaży, którzy odpowiedzialni są za przekazanie do działu księgowości i dyrektora finansowego informacji o przesłankach zewnętrznych świadczących o możliwej utracie wartości składników aktywów tj. min o:
2. a. Znaczącym spadku atrakcyjności rynkowej marki biura podróży
3. b. Zmianach w otoczeniu rynkowym, gospodarczym i prawnym bezpośrednio wpływających na możliwość sprzedaży imprez turystycznych.
1. Dział księgowości, który jest odpowiedzialny za poinformowanie dyrektora finansowego o zaistnieniu znacznych odchyleń (powyżej 20% w stosunku do poprzedniego roku) w zakresie kosztów bieżących.
1. Dyrektora finansowego, który odpowiedzialny jest za analizowanie przesłanek utraty wartości w wyniku zmian stóp procentowych i znaczących zmian kursów walut

Jeżeli obliczona według poniżej opisanego schematu wartość użytkowa jest niższa od wartości bilansowej aktywów – dokonywany jest odpis z tytułu trwałej utraty wartości.

Dyrektor finansowy Jednostki dominującej na podstawie uzyskanych informacji sporządza sprawozdania z całkowitych dochodów, a następnie na tej podstawie prognozowane przepływy pieniężne. Przepływy pieniężne powinny zawierać wydatki (w tym także niezbędne inwestycje) związane z użytkowaniem aktywów w okresie objętym prognozą oraz przewidywane wpływy z majątku likwidowanego oraz koszty likwidacji. Dyrektor finansowy w uzgodnieniu z Zarządem Jednostki dominującej ustala stopę dyskonta odpowiadającą średnioważonemu kosztowi kapitału. Stopa dyskonta ustalona jest przed opodatkowaniem i odzwierciedla bieżącą ocenę rynkowej wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko wiążące się z danym składnikiem majątkowym. Wartość przepływów pieniężnych kalkulacji pochodzi z planów finansowych jednostki na lata następne, a w okresach wykraczających poza plan z ekstrapolacji wielkości planowanych przez okres ekonomicznej użyteczności podstawowych elementów ośrodka przy zachowaniu zasady ostrożności (zakładając, że przychody i koszty zmienne w kolejnych latach wykażą tendencję, taką jaką jednostka obserwowała w ciągu dotychczasowych 3 lat lub inną opartą na decyzji podjętej przez Zarząd).

Zasady ujmowania i odwracania trwałej utraty wartości w księgach rachunkowych.

Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa niż wartość księgowa netto, jednostka dokonuje odpisu zmniejszającego wartość księgową netto do wartości odzyskiwalnej. Odpis ten traktowany jest jako koszt okresu, w którym jest dokonywany i ujmowany w sprawozdaniu z całkowitych dochodów za ten okres.

W celu obniżenia wartości bilansowej aktywów – jako ośrodka wypracowującego środki pieniężne – odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości przypisywany jest do poszczególnych składników aktywów proporcjonalnie do udziału wartości bilansowej każdego ze składników, chyba, że w sprawozdaniu z sytuacji finansowej występuje wartość firmy. W takim przypadku utrata wartości najpierw obciąża wartość firmy, a następnie zostaje rozliczona proporcjonalnie na pozostałe składniki aktywów. W wyniku przypisania odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości bilansowej danego składnika nie może osiągnąć wartości niższej niż:

1. jego wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży (jeśli jest możliwość jej ustalenia)
1. jego wartości użytkowej (jeśli jest możliwość jej ustalenia)
1. zera

Dyrektor finansowy na podstawie uzyskanych informacji może stwierdzić, iż przestały istnieć przesłanki wskazujące na trwałą utratę wartości aktywów. W takim przypadku (na podstawie ponownego wyliczenia wartości w użytkowaniu) dokonany uprzednio odpis z tytułu utraty wartości podlega odwróceniu.

Odwrócenie odpisu z tytułu utraty wartości ujmuje się w jednorazowo w rachunku wyników. Kwotę odwrócenia przyporządkowuje się proporcjonalnie każdemu ze składników ośrodka generującego środki pieniężne (poza wartością firmy), z tym, że wartość żadnego z elementów ośrodka nie może wzrosnąć ponad niższą z wartości: jego wartość odzyskiwaną i wartość księgową netto (tj. pomniejszoną o umorzenie), jaka byłaby zarejestrowana w księgach rachunkowych, gdyby wcześniej nie dokonywano odpisu z tytułu utraty wartości.

Działalność zaniechana

Za działalność zaniechaną jednostka uznaje element jednostki gospodarczej, który został zbyty lub jest zakwalifikowany jako przeznaczony do sprzedaży oraz:

a) stanowi odrębną, ważną dziedzinę działalności lub geograficzny obszar działalności;
b) jest częścią pojedynczego, skoordynowanego planu zbycia odrębnej, ważnej dziedziny działalności lub geograficznego obszaru działalności; lub
c) jest jednostką zależną nabytą wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży.

Decyzję o prezentacji tak zidentyfikowanego składnika jako działalności zaniechanej podejmuje Zarząd jednostki.

Leasing

Kwalifikacji leasingu jednostka dokonuje na dzień rozpoczęcia leasingu – czyli na dzień zawarcia umowy leasingu.

Leasing jest klasyfikowany jako leasing finansowy, gdy warunki umowy przenoszą zasadniczo wszystkie potencjalne korzyści oraz ryzyka wynikające z bycia właścicielem na leasingobiorcę. Wszystkie pozostałe rodzaje leasingu są traktowane jako leasing operacyjny.

W szczególności jednostka traktuje umowę leasingu jako umowę leasing finansowego, gdy:

1. umowa leasingowa przenosi własność przedmiotu leasingu na jednostkę w ciągu okresu leasingu;
1. umowa leasingowa zawiera opcję zakupu przedmiotu leasingu po cenie na tyle korzystnej w stosunku do wartości przedmiotu leasingu, że skorzystanie z tej opcji jest bardzo prawdopodobne.
1. okres leasingu jest bliski okresowi ekonomicznego użytkowania przedmiotu leasingu;
1. wartość obecna płatności leasingowych jest zbliżona lub wyższa od wartości przedmiotu leasingu w chwili zawarcia umowy;
1. przedmiot leasingu jest wysoce wyspecjalizowany i jedynie leasingobiorca może z niego korzystać;
1. w przypadku zerwania umowy przez leasingobiorcę pokrywa on wszelkie straty związane z tym zerwaniem umowy w stosunku do leasingodawcy;
1. wszelkie wahania wartości końcowej przedmiotu leasingu są odzwierciedlone poprzez modyfikację wysokości czynszów leasingowych;
1. leasingobiorca może kontynuować leasing po pierwotnym okresie z umowy, a czynsze określone w tym dodatkowym okresie są znacząco niższe niż czynsze rynkowe.

Aktywa użytkowane na podstawie umowy leasingu finansowego, które są traktowane jak aktywa spółki wyceniane są w ich wartości godziwej w momencie rozpoczęcia umowy, nie wyższej jednak niż wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych.

W przypadku zaklasyfikowania umowy jako leasingu finansowego jednostka rozpoznaje przedmiot leasingu jako swój składnik aktywów i amortyzuje go przez okres leasingu, lub odpowiedni dla danej grupy aktywów okres użytkowania – jednakże wyłącznie wtedy, gdy istnieje pewność, że leasingobiorca uzyska tytuł własności i będzie użytkował składnik aktywów w okresie dłuższym niż okres trwania umowy.

Opłaty leasingowe rozdzielane są pomiędzy koszty finansowe i zmniejszenie salda zobowiązania z tytułu leasingu tak, by efektywna stopa odsetek od pozostającego salda zobowiązania była wielkością stałą. Koszty finansowe ujmowane są bezpośrednio w ciężar rachunku zysków i strat.

Rachunkowość zabezpieczeń

W związku z prowadzoną działalnością, Spółka Dominująca dokonuje zabezpieczeń przed ryzykiem finansowym, związanym ze zmianami kursów walut poprzez zawieranie terminowych transakcji walutowych (forward) oraz zero kosztowych transakcji opcyjnych (struktury opcyjnie).

Zabezpieczenie, dla celów rachunkowości, polega na kompensowaniu zmian wartości godziwej pozycji zabezpieczanych ze zmianami wartości godziwej instrumentów pochodnych, wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające.

W grupie instrumentów zabezpieczających wyróżnia się: instrumenty zabezpieczające wartość godziwą, instrumenty zabezpieczające przyszłe przepływy środków pieniężnych.

Aktywa finansowe niebędące pochodnym instrumentem finansowym lub zobowiązania finansowe niebędące pochodnym instrumentem finansowym mogą być wyznaczone jako instrument zabezpieczający jedynie dla zabezpieczenia ryzyka walutowego.

Instrumenty zabezpieczające wyznacza się jako zabezpieczające przyszłe przepływy środków pieniężnych. Instrumenty pochodne zabezpieczające przepływy środków pieniężnych

Instrument pochodny zabezpieczający przepływy środków pieniężnych, to taki instrument, który:

służy ograniczeniu zmienności przepływu środków pieniężnych i można go przypisać konkretnemu rodzajowi ryzyka związanemu z ujętym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnikiem aktywów lub zobowiązań lub z wysoce prawdopodobną prognozowaną przyszłą transakcją oraz
będzie miał wpływ na wykazany zysk lub stratne netto.

Zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego przepływy pieniężne ujmowane są w odrębnej pozycji kapitałów własnych, w takiej części, w jakiej dany instrument stanowi skuteczne zabezpieczenie związanej z nim pozycji zabezpieczanej. Część nieskuteczną odnosi się do sprawozdania z całkowitych dochodów . Zyski lub straty powstałe na instrumencie zabezpieczającym przepływy pieniężne odnoszone są w sprawozdanie z całkowitych dochodów w momencie, gdy dana pozycja zabezpieczana wpływa sprawozdanie z całkowitych dochodów.

Efektywność (skuteczność) zabezpieczenia oznacza stopień w jakim zmiany przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczana pozycją możliwe do przypisania zabezpieczanemu ryzyku, są kompensowane zmianami przepływów pieniężnych związanych z instrumentami zabezpieczającymi.

Jeżeli zabezpieczane przyszłe zobowiązanie lub prognozowana transakcja prowadzą do ujęcia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej niefinansowego składnika aktywów lub zobowiązań, wówczas w chwili ujęcia tego składnika, związane z nim zyski i straty są uwzględnione w cenie nabycia lub innej wartości bilansowej danego składnika aktywów lub zobowiązania.

Zgodnie z przyjętą w Spółce polityką zabezpieczeń, wyznaczane zabezpieczenia nie mogą stanowić więcej niż 80% przepływów walutowych wynikających z posiadanego portfela kontraktacji w danej walucie.

Przy zawieraniu transakcji Spółka Dominująca dokumentuje związek pomiędzy instrumentami zabezpieczającymi, a pozycjami zabezpieczanymi, a także cel zawarcia danej transakcji. Spółka Dominująca dokumentuje również swoja ocenę, zarówno na dzień rozpoczęcia zabezpieczenia, jak i na bieżąco, czy instrumenty zabezpieczające są skuteczne oraz czy w przyszłości oczekuje się wysokiej skuteczności w kompensowaniu zmian przepływów pieniężnych instrumentów zabezpieczających oraz zabezpieczanych pozycji.

Zaprzestanie stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń.

Zaprzestaje się ujmowania instrumentów pochodnych jako zabezpieczających, jeżeli instrument pochodny wygaśnie, zostanie sprzedany, wypowiedziany lub zrealizowany lub jeżeli Spółka Dominująca wycofa wyznaczenie danego instrumentu jako zabezpieczenie. Wówczas, dla zabezpieczeń przepływu środków pieniężnych zyski lub straty powstałe w okresach w których zabezpieczenie było efektywne pozostają w kapitałach aż do momentu, w którym zabezpieczana pozycja wpływa na sprawozdanie z całkowitych dochodów.

Jeśli zabezpieczenie przyszłego zobowiązania lub prognozowanej przyszłej transakcji przestanie funkcjonować ponieważ pozycja zabezpieczana przestała spełniać definicję przyszłego zobowiązania, bądź też ze względu na zaistniałe prawdopodobieństwo, że planowana transakcja nie zostanie zawartą wówczas zysk lub strata netto ujęta w kapitałach zostaje natychmiast przeniesiona do sprawozdania z całkowitych dochodów.

4.3. ZASADY USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO

Przychody ze sprzedaży

Momentem ujęcia przychodów jest odebranie usługi przez odbiorcę w momencie rozpoczęcia imprezy turystycznej, lub przekazanie mu towarów. W przypadku Grupy do przychodów ze sprzedaży produktów zalicza się przede wszystkim przychody ze sprzedaży usług:

1. turystycznych,
1. pośrednictwa,
1. innych.

W przypadku organizowania imprez turystycznych przychody ze sprzedaży usług ujmuje się w miesiącu rozpoczęcia imprezy. Ze względu na krótkie terminy trwania imprez turystycznych jednostka przyjmuje uproszczenie – uznając, że dniem powstania przychodu jest data rozpoczęcia usługi także dla tych imprez, które rozpoczynają się na koniec jednego, a kończą się na początku kolejnego roku obrotowego.

Kwota pobranych przedpłat na usługi wykazywana jest w pasywach sprawozdania z sytuacji finansowej – jako zobowiązania z tytułu pobranych zaliczek na usługi, które będą wykonane w przyszłych okresach. W odniesieniu do przychodów ze sprzedaży usług pośrednictwa w sprzedaży imprez, biletów lotniczych, autokarowych i ubezpieczeń wysokość rzeczywistej prowizji ze sprzedaży wymienionych wyżej usług jest ustalana z chwilą rozliczenia sprzedanych usług z przewoźnikiem lub touroperatorem.

Grupa na dzień bilansowy dokonuje rozpoznania przychodów, które są świadczone na przełomie dnia bilansowego. Spełnianie umownego świadczenia w miarę upływu czasu stanowi podstawę do ujmowania przez Grupę przychodów stopniowo w trakcie wykonywania umowy. W odniesieniu do przypadków, kiedy realizacja przez Grupę świadczeń umownych następować będzie na przełomie okresów, Grupa dokonuje testów istotności w zakresie ujmowania przychodów proporcjonalnie do zrealizowanej części umownego zobligowania (wykonania usługi) oraz wpływu zniekształcenia na sprawozdanie finansowe. Jeżeli wpływ zniekształcenia okaże się istotny, wówczas alokacja przychodów odbywać się będzie przy uwzględnieniu stopnia wykonania świadczeń proporcjonalnie do ilości dni oznaczających długość imprezy turystycznej przyporządkowanej do właściwego okresu sprawozdawczego, co określa poniższy algorytm:

Przychód kwalifikowany do danego okresu sprawozdawczego dotyczący danej imprezy turystycznej w PLN = (całkowita cena imprezy turystycznej w PLN / długość imprezy turystycznej w dniach) * ilości dni danej imprezy turystycznej przypadająca dla danego okresu sprawozdawczego].

Koszty działalności podstawowej

Koszty działalności podstawowej ujmowane są w sprawozdaniu z całkowitych dochodów zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów (przychody i koszty dotyczące tej samej transakcji ujmowane są równolegle). Koszty działalności podstawowej obejmują uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, wynikłe z prowadzenia statutowej działalności Spółki, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców.

Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez jednostkę, wpływają na wynik finansowy jednostki za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te wystąpiły.

Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez jednostkę, wpływają na wynik finansowy jednostki w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych.

Pozostałe przychody i koszty operacyjne

Pozostałe przychody i koszty operacyjne obejmują koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki.

Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zaliczane są w szczególności pozycje związane :

− ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych,
− z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, z wyjątkiem należności i zobowiązań o charakterze publicznoprawnym nie obciążających kosztów,
− z utworzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem rezerw związanych z operacjami finansowymi,
− z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami, z wyjątkiem odpisów obciążających koszty wytworzenia sprzedanych produktów lub sprzedanych towarów, koszty sprzedaży lub koszty finansowe,
− z odszkodowaniami, karami i grzywnami,
− z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów, w tym także środków pieniężnych na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych.

Przychody i koszty finansowe

Przychody i koszty finansowe obejmują koszty i przychody związane z działalnością finansową jednostki.

Przychody i koszty finansowe obejmują w szczególności przychody i koszty dotyczące:

− odsetki od posiadanych środków,
− odsetki od udzielonych pożyczek i kredytów,
− odsetki od otrzymanych kredytów, pożyczek oraz leasingu,
− Różnice kursowe od pożyczek i kredytów,
− zbycia finansowych aktywów trwałych oraz inwestycji,
− aktualizacji wartości aktywów finansowych oraz inwestycji,
− przychodów z tytułu udziału z zyskach innych jednostek,
− naliczonych, zapłaconych oraz otrzymanych odsetek,
− zrealizowanych i niezrealizowanych różnic kursowych, nie związanych z operacyjną działalnością jednostki
− pozostałych pozycji związanych z działalnością finansową.

Przychody i koszty finansowe ujmowane są w sprawozdaniu zgodnie z zasadą ostrożności i współmierności.

Podatek dochodowy i podatek odroczony

Podatek dochodowy obejmuje rzeczywiste zobowiązanie podatkowe za dany okres sprawozdawczy, ustalony zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz zmianę stanu aktywu z tytułu podatku odroczonego lub zobowiązania z tytułu podatku odroczonego (rezerwy na podatek odroczony). W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Grupa tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem.

Wartość podatkowa aktywów jest to kwota wpływająca na pomniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przypadku uzyskania z nich, w sposób pośredni lub bezpośredni korzyści ekonomicznych. Jeżeli uzyskanie korzyści ekonomicznych z tytułu określonych aktywów nie powoduje pomniejszenia podstawy obliczenia podatku dochodowego, to wartość podatkowa aktywów jest ich wartością księgową.

Wartością podatkową pasywów jest ich wartość księgowa pomniejszona o kwoty, które w przyszłości pomniejszą podstawę podatku dochodowego.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonej przy uwzględnieniu zasady ostrożności. Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty, w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych to jest różnic, które spowodują zwiększenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przyszłości.

Wysokość rezerwy i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących w roku powstania obowiązku podatkowego. W zależności od wysaldowania kwoty podatku (zobowiązanie lub należność) wykazywane są jest ona w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako rezerwa lub aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Wypłata dywidendy

Płatności dywidend na rzecz akcjonariuszy ujmuje się jako zobowiązanie w sprawozdaniu finansowym Grupy w okresie, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie przez Walne Zgromadzenie Jednostki dominującej.

4.4. SPRAWOZDAWCZOŚĆ WEDŁUG SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI

Podstawowym segmentowym układem sprawozdawczym przyjętym przez Spółkę jest układ według segmentów branżowych, wyodrębnionych w oparciu o źródła przychodów oraz strukturę funkcjonalną jednostki :

− Sprzedaż imprez turystycznych,
− Sprzedaż usług pośrednictwa,
− Pozostałe.

Układem uzupełniającym jest układ według segmentów geograficznych, przy czym podział na segmenty geograficzne odbywa się w oparciu o kryterium lokalizacji aktywów.

Przychodami segmentu są przychody osiągnięte ze sprzedaży klientom zewnętrznym lub z transakcji z innymi segmentami, wykazywane w sprawozdania z całkowitych dochodów i dające się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu oraz część przychodów, które można do danego segmentu przypisać na podstawie racjonalnych przesłanek.

Kosztami segmentu są koszty działalności operacyjnej segmentu, które można do niego przyporządkować, wraz z częścią pozostałych kosztów, które można przypisać do tego segmentu przypisać na podstawie racjonalnych przesłanek.

Do kosztów segmentu zalicza się w szczególności:

− Koszt własny sprzedaży,
− Koszty sprzedaży.

Wynik segmentu jest różnicą między przychodami a kosztami segmentu. Odzwierciedla on zysk z działalności operacyjnej przed uwzględnieniem kosztów biura zarządu, przychodów lub wydatków z tytułu odsetek, podatku dochodowego, zysków lub strat z inwestycji.

Grupa angażuje wszystkie aktywa i zobowiązania łącznie do wszystkich segmentów działalności (segmentów branżowych, segmentów geograficznych).

4.5. WAŻNE OSZACOWANIA I ZAŁOŻENIA

Profesjonalny osąd

W przypadku, gdy dana transakcja nie jest uregulowana w żadnym standardzie bądź interpretacji, Zarząd Jednostki dominującej, kierując się subiektywną oceną, określa i stosuje polityki rachunkowości, które zapewnią, iż sprawozdanie finansowe będzie zawierać właściwe i wiarygodne informacje oraz będzie:

prawidłowo, jasno i rzetelnie przestawiać sytuację majątkową i finansową Grupy, wyniki jej działalności i przepływy pieniężne,
odzwierciedlać treść ekonomiczną transakcji,
obiektywne,
sporządzone zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny,
kompletne we wszystkich istotnych aspektach.

Subiektywna ocena dokonana na dzień 31 grudnia 2018 r. dotyczy zobowiązań warunkowych (noty 25 i 34).

Niepewność szacunków

Sporządzenie sprawozdania finansowego wymaga od Zarządu Jednostki dominującej dokonania szacunków, jako że wiele informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym nie może zostać wycenione w sposób precyzyjny. Zarząd weryfikuje przyjęte szacunki w oparciu o zmiany czynników branych pod uwagę przy ich dokonywaniu, nowe informacje lub doświadczenia z przeszłości. Dlatego też szacunki dokonane na 31 grudnia 2018 r. mogą zostać w przyszłości zmienione.

Główne szacunki zostały opisane w następujących notach:
---------------------------------------------------------	--	--	--

Nota		Rodzaj ujawnionej informacji
4.2. "Instrumenty finansowe", 4.2. "Trwała utrata wartości aktywów" 8 14 24	Utrata wartości instrumentów finansowych oraz pojedynczych składników środków trwałych i wartości niematerialnych (w tym wartości firmy)	Główne założenia przyjęte w celu ustalenia wartości odzyskiwalnej: przesłanki wskazujące na utratę wartości, modele, stopy dyskontowe, stopa wzrostu.

Nota		Rodzaj ujawnionej informacji
4.2. "Podatek odroczony" 4.3. "Podatek dochodowy i podatek odroczony" 10 15 22	Podatek dochodowy	Założenia przyjęte w celu rozpoznania aktywów z tytułu podatku odroczonego.
4.2. "Należności" 12	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	Odpis aktualizujący z tytułu ryzyka kredytowego i związanej z tym utraty wartości należności
64. Instrumenty finansowe – nowe zasady wyceny i klasyfikacji	Utrata wartości instrumentów finansowych innych niż należności z tytułu dostaw i usług	Odpis aktualizujący z tytułu ryzyka kredytowego i związanej z tym utraty wartości należności
25	Rezerwy	Ocena prawdopodobieństwa wypływu korzyści ekonomicznych
25	Świadczenia pracownicze	Stopy dyskontowe, inflacja, wzrost płac, oczekiwany przeciętny okres zatrudnienia, rotacja
4.2. "Wartości niematerialne" 4.2. "Rzeczowe aktywa trwałe"	Okres ekonomicznej użyteczności środków trwałych oraz wartości niematerialnych	Okres ekonomicznej użyteczności oraz metodę amortyzacji aktywów weryfikuje się co najmniej na koniec każdego r. finansowego.

Oszacowania i osądy poddaje się nieustannej weryfikacji. Wynikają one z dotychczasowych doświadczeń oraz innych czynników, w tym przewidywań co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się zasadne.

4.6. NOWE STANDARDY RACHUNKOWOŚCI I INTERPRETACJE KIMSF

Zmiany wynikające ze zmian MSSF

Spółka dominująca na bieżąco (każdorazowo na dany dzień bilansowy) monitoruje wpływ międzynarodowych standardów i interpretacji na sprawozdania finansowe Spółki i Grupy Kapitałowej. Szczegóły dotyczące wpływu w/w dwóch standardów zostały podane poniżej.

Nie oczekuje się, że inne nowe i zmienione normy i interpretacje wydane przez RMSR, które będą miały zastosowanie po raz pierwszy w następnych rocznych sprawozdaniach finansowych, będą miały wpływ na Grupę, ponieważ nie są one istotne dla działalności Grupy lub wymagają stosowania zasad rachunkowości, która jest zgodna z aktualnymi zasadami rachunkowości Grupy.

Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują następujące nowe lub zmienione standardy oraz interpretacje wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej:

• MSSF 9 Instrumenty finansowe

Nowy standard został opublikowany w dniu 24 lipca 2014 roku i roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później. Celem standardu jest uporządkowanie klasyfikacji aktywów finansowych oraz wprowadzenie jednolitych zasad podejścia do oceny utraty wartości dotyczących wszystkich instrumentów finansowych. Standard wprowadza również nowy model rachunkowości zabezpieczeń w celu ujednolicenia zasad ujmowania w sprawozdaniach finansowych informacji o zarządzaniu ryzykiem.

Spółka dominująca zastosowała nowy standard od 1 stycznia 2018 roku. Poniżej Spółka dominująca przedstawia szczegółowe informacje o wpływie zastosowania nowego standardu MSSF 9 na sprawozdanie finansowe za okres, w którym nowy standard zostanie zastosowany po raz pierwszy.

• Zmiany w MSSF 2: Klasyfikacja i wycena transakcji płatności na bazie akcji

Zmiany w MSSF 2 zostały opublikowane w dniu 20 czerwca 2016 roku i mają one zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później.

Celem zmian w standardzie było doprecyzowanie sposobu ujmowania niektórych rodzajów transakcji płatności na bazie akcji.

W ocenie Spółki dominującej zastosowanie zmienionego standardu nie ma istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

• Zmiany w MSSF 4: Zastosowanie MSSF 9 "Instrumenty finansowe" w MSSF 4 "Umowy ubezpieczeniowe" opublikowane w dniu 12 września 2016 roku.

Mają one zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 lub później.

W ocenie Spółki dominującej zastosowanie zmienionego standardu nie ma istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

• Zmiany do różnych standardów wynikające z corocznego przeglądu Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej na lata 2014-2016 (Annual Improvements 2014-2016)

W dniu 8 grudnia 2016 roku w wyniku dokonanego przeglądu MSSF wprowadzono drobne poprawki do następujących 3 standardów:

MSSF 1 Śródroczna sprawozdawczość finansowa, w zakresie usunięcia kilku zwolnień przewidzianych w tym standardzie, które nie mają już zastosowania,
MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach, w zakresie momentu, w którym jednostki o charakterze inwestycyjnym (np. venture capital) mogą zdecydować o wyborze sposobu wyceny udziałów w jednostkach stowarzyszonych lub wspólnych przedsięwzięciach w wartości godziwej, a nie metodą praw własności.

Mają one zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r. lub później.

Spółka dominująca ocenia, że zastosowanie zmienionych standardów nie ma istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

• KIMSF 22 Transakcje w walucie obcej a wynagrodzenie zaliczkowe

Nowa interpretacja została opublikowana w dniu 8 grudnia 2016 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później. Celem interpretacji jest wskazanie w jaki sposób określić datę transakcji dla celów ustalenia właściwego kursu (do przeliczeń) transakcji zawartej w walucie obcej w sytuacji, gdy jednostka płaci lub otrzymuje zaliczkę w walucie obcej.

Spółka dominująca stosuje nową interpretację od 1 stycznia 2018 roku.

Spółka dominująca ocenia, że zastosowanie zmienionego standardu nie ma wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

• Zmiana w MSR 40 Przeniesienie nieruchomości inwestycyjnych

Zmiana w MSR 40 została opublikowana w dniu 8 grudnia 2016 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później. Jej celem jest doprecyzowanie, że przeniesienie nieruchomości z lub do nieruchomości inwestycyjnych może nastąpić wtedy, i tylko wtedy, gdy nastąpiła zamiana sposobu użytkowania nieruchomości.

Spółka dominująca ocenia, że zastosowanie zmienionego standardu nie ma istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

Standardy nieobowiązujące (nowe standardy i interpretacje)

W niniejszym sprawozdaniu finansowym Spółka dominująca nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu opublikowanych standardów lub interpretacji przed ich datą wejścia w życie.

Na podstawie przeprowadzonych analiz (których wyniki zaprezentowano poniżej przy wybranych zmianach do MSSF) Zarząd szacuje, iż zmiany nie powinny mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe Spółki za wyjątkiem wprowadzenia nowego MSSF 16.

Następujące standardy i interpretacje zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, a nie weszły jeszcze w życie na dzień bilansowy:

Zatwierdzone przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości do stosowania po 1 stycznia 2019 roku

• Zmiana w MSSF 9:Instrumenty finansowe – Przedpłaty z ujemną rekompensatą

Zmiana w MSSF 9 została opublikowana w dniu 12 października 2017 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Jej celem jest wskazanie zasad wyceny dla aktywów finansowych, które mogą zostać spłacone wcześniej na podstawie warunków umownych i, formalnie, mogłyby nie spełniać wymogów testu "płatność wyłącznie kapitału i odsetek", co wykluczałoby ich wycenę w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Spółka dominująca stosuje zmieniony standard od 1 stycznia 2019 roku.

• MSSF 14 Odroczone salda z regulowanej działalności (Regulatory Deferral Accounts)

Nowy standard został opublikowany w dniu 30 stycznia 2014 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później. Nowy standard ma charakter przejściowy w związku z toczącymi się pracami RMSR nad uregulowaniem sposobu rozliczania operacji w warunkach regulacji cen. Standard wprowadza zasady ujmowania aktywów i zobowiązań powstałych w związku z transakcjami o cenach regulowanych w przypadku gdy jednostka podejmie decyzję o przejściu na MSSF.

Spółka dominująca zastosuje nowy standard nie wcześniej niż z dniem ustalonym przez Unię Europejską jako data wejścia w życie tego standardu. Ze względu na przejściowy charakter standardu Komisja Europejska postanowiła nie rozpoczynać formalnej procedury zatwierdzenia standardu i poczekać na docelowy standard.

Zastosowanie zmienionego standardu nie będzie miało wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

• MSSF 16 Leasing

Nowy standard został opublikowany w dniu 13 stycznia 2016 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później i dozwolone jest jego wcześniejsze zastosowanie (ale pod warunkiem równoczesnego zastosowania MSSF 15). Standard zastępuje dotychczasowe regulacje dotyczące leasingu (m.in. MSR 17) i diametralnie zmienia podejście do umów leasingowych o różnym charakterze, nakazując leasingobiorcą wykazywanie w aktywach i zobowiązań z tytułu zawartych umów leasingowych, niezależnie od ich rodzaju.

Grupa przeprowadziła analizę zapisów nowego standardu i oszacowała wpływ jego zastosowania na sprawozdanie.

Spółka dominująca jest stroną umów dotyczących powierzchni komercyjnych. W niniejszym sprawozdaniu opłaty wnoszone na rzecz wynajmującego odnoszone są w ciężar kosztów operacyjnych jako usługi obce. Zgodnie z nowymi rozwiązaniami wartość bieżąca przyszłych płatności z tytułu umowy najmu będzie wykazana jako zobowiązanie oraz równolegle jako prawo do użytkowania danego składnika aktywów (ujmowane w aktywach trwałych), które będzie podlegać amortyzacji. Koszty z tego tytułu będą prezentowane jako amortyzacja. Powyżej opisana zmiana spowoduje znaczący wzrost sumy bilansowej oraz zmianę zasad prezentacji i struktury kosztów operacyjnych (obecnie jako koszty usług obcych a w przyszłości amortyzacja).

MSSF 16 "Umowy leasingu" opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w dniu 13 stycznia 2016 roku, obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub po tej dacie.

MSSF 16 wprowadza jednolity model rachunkowości leasingobiorcy i wymaga, aby leasingobiorca ujmował aktywa i zobowiązania wynikające z każdego leasingu z okresem przekraczającym 12 miesięcy, chyba że bazowy składnik aktywów ma niską wartość. MSSF 16 wskazuje, że leasingobiorca ujmuje prawo do użytkowania składnika aktywów oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Prawo do użytkowania składnika aktywów jest traktowane podobnie jak inne aktywa niefinansowe i odpowiednio amortyzowane. Zobowiązania z tytułu leasingu wycenia się początkowo w wartości bieżącej opłat leasingowych płatnych w okresie leasingu, zdyskontowanej o stopę zawartą w leasingu.

Grupa przeprowadziła analizę wpływu standardu MSSF 16 na sprawozdanie finansowe, poprzez skatalogowanie kontraktów związanych z najmem powierzchni. Spółka dominująca jest stroną długoterminowych umów, klasyfikowanych obecnie jako leasing operacyjny, a które zgodnie z nowym standardem będą skutkowały rozpoznaniem w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nowego składnika aktywów "prawa do użytkowania przedmiotu leasingu" oraz odpowiadającego mu w pasywach zobowiązania. Na podstawie przeanalizowanych umów najmu szacuje się obowiązek wykazania na dzień 1 stycznia 2019 roku składników aktywów o wartości 53 462 tys. zł co stanowi 46% sumy aktywów trwałych posiadanych na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz wzrost zobowiązań o analogiczną kwotę, co stanowi wzrost zobowiązań ogółem o 26%. Grupa planuje skorzystać z uproszczonego podejście retrospektywnego, tzn. ująć skutki zastosowania standardu na pierwszy dzień jego zastosowania. Ponadto, w ramach uproszczeń Spółka zastosuje krańcową stopę procentową na dzień pierwszego zastosowania standardu.

W odróżnieniu od lat ubiegłych kwota oszacowanego prawa będzie podlegać amortyzacji i będzie wykazywana w kosztach rodzajowych Spółki dominujacej jako amortyzacja (nie jako usługi obce). Dotychczas ponoszone wydatki związane z czynszem wynajmu, wykazywane dotychczas jako usługi obce, będą pomniejszały zobowiązania spółki. Również oszacowany koszt dyskonta będzie rozliczany równomiernie na okres umowy wynajmu i zaliczany do kosztów finansowych.

Poniższe tabele prezentują szacowany wpływ na bilans skonsolidowany przekształcony na dzień 1 stycznia 2019 roku:

	Stan na 31/12/2018	Wpływ korekty	Stan na 01/01/2019
	PLN'000	PLN'000	PLN'000
AKTYWA
Rzeczowe aktywa trwałe	85 715	(8 763)	76 952
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	-	62 225	62 225

	Stan na 31/12/2018	Wpływ korekty	Stan na 01/01/2019
	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Aktywa trwałe razem	110 212	53 462	163 674
Aktywa obrotowe razem	258 265	-	258 265
Aktywa razem	368 477	53 462	421 939
	Stan na 31/12/2018	Wpływ korekty	Stan na 1/01/2019
	PLN'000	PLN'000	PLN'000
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał własny	112 730	-	112 730
Razem kapitał własny	105 785	-	105 785
Zobowiązania długoterminowe
Długoterminowe pożyczki i kredyty bankowe	49 485	40 601	90 086
Zobowiązania długoterminowe razem	49 660	40 601	90 261
Zobowiązania krótkoterminowe
Krótkoterminowe pożyczki i kredyty bankowe	23 549	12 861	36 410
Zobowiązania krótkoterminowe razem	213 032	12 861	225 893
Zobowiązania razem	262 692	53 462	316 154
Pasywa razem	368 477	53 462	421 939

• Zmiana w MSR 28: Długoterminowe udziały w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach

Zmiana w MSR 28 została opublikowana w dniu 12 października 2017 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Jej celem jest wskazanie zasad wyceny dla udziałów w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach w sytuacji, gdy nie są one wyceniane metodą praw własności.

Spółka dominująca stosuje zmieniony standard od 1 stycznia 2019 roku.

• Zmiany do różnych standardów wynikające z rocznego przeglądu Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej na lata 2015-2017 (Annual Improvements 2015-2017)

W dniu 12 grudnia 2017 roku w wyniku dokonanego przeglądu MSSF wprowadzono drobne poprawki do następujących standardów:

MSSF 3 Połączenia jednostek, w zakresie doprecyzowania, że w momencie objęcia kontroli jednostka ponownie wycenia posiadane udziały we wspólnym działaniu,
MSSF 11 Wspólne ustalenia umowne, w zakresie doprecyzowania, że w momencie objęcia współkontroli jednostka nie wycenia ponownie posiadanych udziałów we wspólnym działaniu,
MSR 12 Podatek dochodowy, wskazując, że wszelkie podatkowe konsekwencje wypłat dywidend należy ujmować w taki sam sposób,
MSR 23 Koszty finansowania zewnętrznego, nakazując zaliczać do źródeł finansowania o charakterze ogólnym również te kredyty i pożyczki, które pierwotnie służyły finansowaniu powstających aktywów – od momentu, gdy aktywa są gotowe do wykorzystania zgodnie z zamierzonym celem (użytkowanie lub sprzedaż).

Mają one zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 r. lub później.

Spółka dominująca stosuje zmienione standardy od 1 stycznia 2019 r. lub później.

• Zmiany w MSR 19: Zmiana, ograniczenie lub rozliczenie programu

Zmiany w MSR 19 zostały opublikowana w dniu 7 lutego 2018 roku i mają zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Zmiany dotyczą sposobu ponownej wyceny programów zdefiniowanych świadczeń w przypadku, gdy ulegają one zmianie. Zmiany w standardzie oznaczają, że w przypadku ponownej wyceny aktywa/zobowiązania netto z tytułu danego programu należy zastosować zaktualizowane założenia w celu określenia bieżącego kosztu zatrudnienia i kosztów odsetek dla okresów po zmianie programu. Do tej pory, MSR 19 tego nie wyjaśniał precyzyjnie.

Spółka dominująca stosuje zmieniony standard od 1 stycznia 2019 r.

• KIMSF 23 Niepewność w zakresie sposobów ujmowania podatku dochodowego

Nowa interpretacja została opublikowana w dniu 7 czerwca 2017 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku lub później. Celem interpretacji jest wskazanie w jaki sposób ująć w sprawozdaniach finansowych podatek dochodowy w przypadkach, gdy istniejące przepisy podatkowe mogą pozostawiać pole do interpretacji i różnicy zdań pomiędzy jednostką i organami podatkowymi.

Spółka dominująca stosuje nową interpretację od 1 stycznia 2019 roku.

Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie jest możliwe wiarygodne oszacowanie wpływu zastosowania nowej interpretacji, jednakże według wstępnej oceny Spółki, na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nowa interpretacja nie będzie miała wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

Zatwierdzone przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości do stosowania po 1 stycznia 2020 roku

• Zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych MSSF

Zmiany do Odniesień do Założeń Koncepcyjnych zawartych w Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej, opublikowane 29 marca 2018 roku, mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2020 roku lub później jest dokumentem, który określa cel sprawozdawczości finansowej, jakościowe cechy przydatnych informacji finansowych, opis jednostki sprawozdawczej, definicje składnika aktywów, zobowiązania, kapitału własnego, przychodów i kosztów, kryteria rozpoznania aktywów i pasywów w sprawozdaniach finansowych oraz wskazówki kiedy je zaprzestać ujmować, podstawy pomiaru i wskazówki kiedy je stosować, a także koncepcje i wskazówki dotyczące prezentacji i ujawniania.

Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego Spółka nie przeprowadziła szczegółowego oszacowania wpływu zastosowania przedmiotowych zmian na sprawozdanie finansowe, jednakże według wstępnej oceny Spółki, przeprowadzonej do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, zastosowanie zmian nie będzie miało wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

• Zmiany w MSSF 3 Połączenie przedsięwzięć – definicja przedsięwzięcia

Zmiany do MSSF 3, opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 22 października 2018 roku, obowiązujące za okresy roczne rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2020 lub po tej dacie, precyzują definicję przedsięwzięcia celem wsparcia jednostek przy ustalaniu czy transakcja powinna zostać zaksięgowana jako połączenie jednostek czy jako nabycie aktywów. Główne zmiany odnoszą się do wyjaśnienia, że aby zostać uznanym za przedsięwzięcie nabyte czynności i aktywa muszą zawierać co najmniej wkład i proces stosowany do tych wkładów, które razem znacząco przyczyniają się do możliwości wytworzenia produktów. Została usunięta ocena dotycząca tego czy uczestnicy rynku są zdolni do zastąpienia jakichkolwiek brakujących wkładów bądź procesów stosowanych do tych wkładów i kontynuowania wytwarzania produktów. Ponadto, zostały dodane wskazówki i przykłady ilustrujące, aby pomóc jednostkom ocenić czy proces został zastosowany, a także zostały zawężone definicje przedsięwzięcia i produktów wyjściowych poprzez skoncentrowanie się na produktach i usługach świadczonych klientom i poprzez usunięcie odniesienia do możliwości zmniejszenia kosztów. Został też dodany opcjonalny test koncentracji pozwalający na uproszczoną ocenę czy nabyta grupa działań i aktywów nie jest przedsięwzięciem.

• Zmiany do MSR 1 oraz MSR 8 – definicja terminu "istotny"

Zmiany do MSR 1 MSR 8, opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w dniu 31 października 2018 roku, obowiązujące za okresy roczne rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie, wyjaśniają definicję terminu "istotny" i jego zastosowanie poprzez ujednolicenie sformułowania definicji istotności w ramach Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej i w pozostałych publikacjach oraz poprzez wprowadzenie drobnych poprawek do tego sformułowania, jak również wprowadzenie dodatkowych wymogów w MSR 1 "Prezentacja Sprawozdań Finansowych" w definicji, aby nadać im większą wagę. Wyjaśnienia towarzyszące definicji terminu "istotny" zostały również doprecyzowane. Zmiany mają na celu pomóc jednostkom dokonywać lepszych ocen istotności bez istotnej zmiany istniejących wymogów.

Zatwierdzone przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości do stosowania po 1 stycznia 2021 roku

• MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe

Nowy standard został opublikowany w dniu 18 maja 2017 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub później. Dozwolone jest jego wcześniejsze zastosowanie (pod warunkiem równoczesnego zastosowania MSSF 15 i MSSF 9). Standard zastępuje dotychczasowe regulacje dotyczące umów ubezpieczeniowych (MSSF 4). MSSF 17 definiuje nowe podejście do rozpoznawania, wyceny, prezentacji i ujawniania umów ubezpieczeniowych. Głównym celem MSSF 17 jest zagwarantowanie przejrzystości oraz porównywalności sprawozdań finansowych ubezpieczycieli.

Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego Grupa nie przeprowadziła szczegółowego oszacowania wpływu zastosowania nowego standardu na sprawozdanie finansowe, jednakże według wstępnej oceny, przeprowadzonej do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, nowy standard nie będzie miał wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

V. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Nota 1. Dane Podmiotu Dominującego

Nazwa (firma) Podmiotu Dominującego [Spółka, Emitent, Jednostka Dominująca, Podmiot dominujący]:

Rainbow Tours Spółka Akcyjna

Siedziba Podmiotu Dominującego: 90-361 Łódź, ul. Piotrkowska 270

Nr NIP: 7251868136

Nr REGON: 473190014

Nr KRS: 0000178650

Rainbow Tours Spółka Akcyjna zarejestrowana jest w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000178650 (data rejestracji: 4 listopada 2003 r.).

Przedmiot głównej działalności, sektor branżowy na GPW:

Przedmiotem podstawowej działalności Spółki (wg KRS) jest działalność organizatorów turystyki (PKD 7912Z). Według klasyfikacji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Spółka należy do sektora: 600 [handel i usługi] / 630 [rekreacja i wypoczynek] / 632 [biura podróży]; sektor branżowy: "hotele i restauracje".

Czas trwania:

Czas trwania Jednostki Dominującej i Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

Informacje dotyczące składu osobowego Zarządu oraz Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej na dzień 31 grudnia 2018 roku

Na dzień 31 grudnia 2018 r. skład Zarządu Spółki oraz Rady Nadzorczej przedstawiał się następująco:

Zarząd Spółki:

− Grzegorz Baszczyński Prezes Zarządu,
− Remigiusz Talarek Wiceprezes Zarządu,
− Tomasz Czapla Wiceprezes Zarządu,
− Piotr Burwicz Członek Zarządu.

Aktualna kadencja Zarządu Spółki upływa z dniem 9 czerwca 2020 roku, zaś mandaty wygasają najpóźniej z dniem odbycia walnego zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka Zarządu.

W okresie roku 2018, a także po dniu bilansowym (tj. po dniu 31 grudnia 2018 roku), do dnia podpisania niniejszego sprawozdania), skład Zarządu Spółki nie uległ zmianie.

Rada Nadzorcza Spółki:

− Paweł Walczak Przewodniczący Rady Nadzorczej,
− Paweł Niewiadomski Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej,
− Grzegorz Kubica Członek Rady Nadzorczej,
− Joanna Stępień-Andrzejewska Członek Rady Nadzorczej,
− Paweł Pietras Członek Rady Nadzorczej.

Aktualna kadencja Rady Nadzorczej Spółki upływa z dniem 21 czerwca 2019 roku, zaś mandaty wygasają najpóźniej z dniem odbycia walnego zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowe Spółki za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej.

W okresie roku 2018, a także po dniu bilansowym (tj. po dniu 31 grudnia 2018 roku), do dnia podpisania niniejszego sprawozdania, skład Rady Nadzorczej Spółki nie uległ zmianie.

Notowania na giełdach:

Rainbow Tours Spółka Akcyjna notowana jest w systemie notowań ciągłych, na rynku równoległym na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, pod skróconą nazwą "Rainbow Tours" i oznaczeniem "RBW". Kod ISIN akcji Spółki: PLRNBWT00031.

Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania Spółka należy do sektora branżowego GPW: "Hotele i Restauracje". Akcje Spółki należą do indeksów: WIG, WIG-Poland, sWIG80, sWIG80TR, WIGdiv, InvestorMS.

Nota 2. Opis organizacji Grupy Kapitałowej Emitenta, ze wskazaniem jednostek podlegających konsolidacji

Poniżej zaprezentowana została, na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz na dzień 31 grudnia 2017 roku, struktura Grupy Kapitałowej Rainbow Tours, obejmującej Jednostkę Dominującą i jej jednostki zależne (zwane łącznie "Grupą Kapitałową Rainbow Tours", "Grupą Kapitałową" lub "Grupą") wraz z określeniem udziału procentowego Jednostki Dominującej w kapitale poszczególnych jednostek zależnych.

Na dzień 31 grudnia 2018 roku konsolidacją objęte zostały następujące jednostki zależne:

− "My Way by Rainbow Tours" Sp. z o.o.
− White Olive A.E.

Nazwa jednostki zależnej	Siedziba jednostki zależnej	Procentowa wielkość udziałów oraz praw do głosów posiadanych przez Spółkę
		Stan na 31/12/2018
White Olive A.E.	Grecja, Ateny	100,00%
"My Way by Rainbow Tours" Sp. z o. o.	90-361 Łódź, ul. Piotrkowska 270	100,00%

Na dzień 31 grudnia 2017 roku konsolidacją objęte zostały następujące jednostki zależne:

− "My Way by Rainbow Tours" Sp. z o.o.
− Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o.o.
− "Rainbow Tours Biuro Podróży" Sp. z o.o.
− Rainbow Hotels A.E.

− "Bee & Free" Sp. z o.o.

− White Olive A.E.

Nazwa jednostki zależnej	Siedziba jednostki zależnej	Procentowa wielkość udziałów oraz praw do głosów posiadanych przez Spółkę
		Stan na 31/12/2017
White Olive A.E.	Grecja, Ateny	100,00%
Rainbow Hotels A.E.	Grecja, Ateny	99,99%
Bee & Free Sp. z o. o.	90-361 Łódź, ul. Piotrkowska 270	100,00%
Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o. o.	90-361 Łódź, ul. Piotrkowska 270	100,00%
Rainbow Tours - Biuro Podróży Sp. z o. o.	90-105 Łódź, ul. Piotrkowska 70	100,00%
"My Way by Rainbow Tours" Sp. z o. o.	90-361 Łódź, ul. Piotrkowska 270	100,00%

Poniżej opisano jednostki zależne, które wchodziły w skład Grupy Kapitałowej Rainbow Tours i objęte były konsolidacją na dzień 31 grudnia 2018 roku:

Rainbow Tours Spółka Akcyjna – Jednostka Dominująca

Działalność Emitenta jako spółki dominującej w Grupie Kapitałowej Rainbow Tours, koncentruje się przede wszystkim na organizacji i sprzedaży usług turystycznych własnych oraz pośrednictwie w sprzedaży usług turystycznych obcych, biletów autobusowych i biletów lotniczych. Zadaniem Emitenta jest zapewnienie finansowania zewnętrznego podmiotom Grupy Kapitałowej oraz jej rozwoju.

1) White Olive A.E. – jednostka zależna

Rainbow Tours S.A. w styczniu 2016 roku utworzyła wskazaną spółkę akcyjną prawa greckiego. Wskazana spółka zależna nabyła nieruchomości gruntowe oraz nieruchomości gruntowe wraz z budynkami hotelowymi w Grecji, na wyspie Zakynthos. W skład nabytej infrastruktury hotelowej wchodzą: dwa budynki hotelowe posiadające 55 pokoi hotelowych, budynek restauracyjny wraz z recepcją i zapleczem kuchennym oraz basen. Plan zakłada przebudowę i rozbudowę obiektu. Docelowo hotele będą miały w sumie około 200 pokoi hotelowych. Oprócz tego planowana jest budowa nowych basenów i modernizacja istniejącej infrastruktury, w tym zaplecza restauracyjnego, tak aby obiekt ten odpowiadał standardowi hotelu pięciogwiazdkowego. Aktualnie spółka dodatkowo prowadzi budowę kolejnego obiektu hotelowego o łącznej liczbie 47 pokoi, zlokalizowanego w sąsiedztwie kompleksu, którego właścicielem była spółka Rainbow Hotels A.E.

Spółka jest również właścicielem nieruchomości hotelowych w Grecji na wyspie Zakynthos. Od maja 2017 roku kompleks hotelowy rozpoczął pełną działalność operacyjną w ramach sezonu "Lato 2017". Obecnie cały kompleks spełnia wymagania stawiane obiektom oznaczonym standardem czterogwiazdkowym. Dwa budynki hotelowe posiadają łącznie 89 pokoi.

Na mocy postanowień uchwały Zarządu z dnia 4 kwietnia 2018 roku Zarząd Spółki, będącej podmiotem dominującym w Grupie Kapitałowej Rainbow Tours, postanowił o realizacji procesu połączenia spółek zależnych wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Rainbow Tours SA, tj. spółek zależnych prawa greckiego: (i) spółki prawa greckiego pod firmą White Olive A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmującej oraz (ii) spółki prawa greckiego pod firmą Rainbow Hotels A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmowanej. Wpis przedmiotowego połączenia spółek zależnych, tj.: (i) spółki prawa greckiego pod firmą White Olive A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmującej oraz (ii) spółki prawa greckiego pod firmą Rainbow Hotels A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmowanejw w greckim Rejestrze Handlowym (G.E.MI.) nastąpił w dniu 23 listopada 2018 roku.

W związku z przedmiotowym połączeniem i przejęciem przez spółkę White Olive A.E. spółki przejmowanej Rainbow Hotels A.E., usługi hotelowe dla Grupy Kapitałowej Rainbow Tours oraz innych touroperatorów, które świadczone były do tej pory w ramach działalności prowadzonej przez Rainbow Hotels A.E., obecnie świadczone są rpzez White Olive A.E.

2) "My Way by Rainbow Tours" Sp. z o.o. (dawniej: Portal Turystyczny Sp. z o.o.) – jednostka zależna

"My Way by Rainbow Tours" Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi jest podmiotem zależnym w 100% od Emitenta. Spółka zarządzała portalem internetowym [http://myway.r.pl] i w ramach tego portalu, uruchomionego w 2016 roku, była organizatorem tzw. "dynamicznego pakietowania", indywidualnych rezerwacji w ramach systemu sprzedażowego dokonującego wyboru najlepszych opcji przelotów, propozycji hoteli lub innych usług związanych z podróżą. Od listopada 2017 roku projekt został zawieszony, a obecnie działalność "My Way by Rainbow Tours" Sp. z o.o. skoncentrowana jest na organizowaniu i prowadzeniu szkoleń dla pilotów, animatorów i rezydentów w ramach projektu "Akademii Rainbow" [strona internetowa: http://akademiarainbow.pl/].

Poniżej opisano dodatkowo jednostki zależne, które wchodziły w skład Grupy Kapitałowej Rainbow Tours i objęte były konolidacją na dzień 31 grudnia 2017 roku:

1) "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Sp. z o.o.

Emitent posiadał 100% udziałów w spółce "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Sp. z o.o., której głównym przedmiotem działalności było pośrednictwo w sprzedaży materiałów i usług marketingowych dla spółek Grupy Kapitałowej.

Na mocy postanowień uchwały z dnia 15 lutego 2018 roku Zarząd Spółki, będącej podmiotem dominującym w Grupie Kapitałowej Rainbow Tours, postanowił o uzgodnieniu i akceptacji planu połączenia i rozpoczęciu realizacji procesu połączenia Spółki (jako spółki przejmującej) ze spółką zależną (jako spółką przejmowaną), w której Spółka posiada 100% udziałów oraz 100% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, tj. ze spółką "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Spółka z o.o. W dniu 24 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydział Gospodarczy KRS wpisał w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego połączenie Rainbow Tours Spółki Akcyjnej (jako spółki przejmującej) ze spółką zależną "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Sp. z o.o. (jako spółką przejmowaną). Szczegółowe informacje w przedmiocie przedmiotowego połączenia zostały zawarte w Nocie 3 do niniejszego sprawozdania.

2) Rainbow Hotels A.E.

Rainbow Tours S.A. w czerwcu 2015 roku informowała o przejęciu spółki K. G. Athanasopoulos – I. Sklivas A.E. W czerwcu 2015 roku dokonano zmiany nazwy spółki na Rainbow Hotels A.E. Rainbow Hotels A.E. świadczył usługi hotelowe dla Grupy Kapitałowej Rainbow Tours oraz innych touroperatorów. Spółka była właścicielem nieruchomości hotelowych w Grecji na wyspie Zakynthos. Od maja 2017 roku kompleks hotelowy rozpoczął pełną działalność operacyjną w ramach sezonu "Lato 2017". Obecnie cały kompleks spełnia wymagania stawiane obiektom oznaczonym standardem czterogwiazdkowym. Dwa budynki hotelowe posiadają łącznie 89 pokoi.

3) "Bee & Free" Sp. z o.o.

Spółka "Bee & Free" Sp. z o.o. weszła w skład Grupy Kapitałowej w dniu 31 grudnia 2010 roku. Spółka ta specjalizowała się w sprzedaży bloków miejsc w samolotach czarterowych. Jednostka dominująca kontrolowała 100% udziałów tej spółki.

Na mocy postanowień uchwały z dnia 25 października 2018 roku Zarząd Rainbow Tours Spółki Akcyjnej (zwanej dalej "Spółką Przejmującą"), będącej podmiotem dominującym w Grupie Kapitałowej Rainbow Tours, postanowił o uzgodnieniu i akceptacji planu połączenia i rozpoczęciu realizacji procesu połączenia Spółki (jako spółki przejmującej) ze spółkami zależnymi (jako spółkami przejmowanymi), w każdej z których Spółka posiada 100% udziałów oraz 100% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, tj. ze spółkami: "Bee & Free" Spółką z o.o. oraz Rainbow Incentive & Incoming Spółką z o.o. W dniu 12 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydział Gospodarczy KRS wpisał w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego połączenie Rainbow Tours Spółki Akcyjnej (jako spółki przejmującej) ze spółkami zależnymi "Bee & Free" Sp. z o.o. oraz Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o.o. (jako spółkami przejmowanymi). Szczegółowe informacje w przedmiocie przedmiotowego połączenia zostały zawarte w Nocie 3 do niniejszego sprawozdania.

4) Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o.o. (dawniej: ABC Świat Podróży Sp. z o.o.)

Wskazana spółka specjalizowała się w przygotowywaniu oferty kierowanej do firm, oferując różnego rodzaju zorganizowane imprezy "motywacyjne". Drugą odnogą biznesową wskazanej spółki był tzw. "incoming", czyli imprezy organizowane w Polsce dla klientów zagranicznych. W poprzednich okresach Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o.o. (dawniej: ABC Świat Podróży Sp. z o.o.) było siecią biur podróży zlokalizowanych w centrach handlowych województwa wielkopolskiego i pośredniczących w sprzedaży oferty największych touroperatorów krajowych i zagranicznych. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji, biura sprzedaży wcielono do sieci Rainbow Tours S.A.

Nota 3. Opis zmian organizacji Grupy Kapitałowej

Połączenie jednostki zależnej "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Spółki z o.o. (jako spółki przejmowanej) z jednostką dominującą Rainbow Tours Spółką Akcyjną (jako spółka przejmującą)

Na mocy postanowień uchwały z dnia 15 lutego 2018 roku Zarząd Spółki, będącej podmiotem dominującym w Grupie Kapitałowej Rainbow Tours i mając na celu:

− dążenie do zwiększenia efektywności zarządzania podmiotami w Grupie Kapitałowej,
− dążenie do centralizacji funkcji gospodarczych w jednym podmiocie,
− obniżenie kosztów funkcjonowania Grupy Kapitałowej i spółek w Grupie, w szczególności: kosztów zarządzania, pracy oraz wydatków na dostawy materiałów i świadczenie usług,
− uproszczenie relacji i rozliczeń w ramach Grupy Kapitałowej Rainbow Tours,

postanowił o uzgodnieniu i akceptacji planu połączenia ("Plan Połączenia") i rozpoczęciu realizacji procesu połączenia Spółki (jako spółki przejmującej) ze spółką zależną (jako spółką przejmowaną), w której Spółka posiada 100% udziałów oraz 100% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, tj. ze spółką "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Spółka z o.o.

Połączenie realizowano w trybie przewidzianym przez art. 492 § 1 pkt 1) KSH oraz art. 515 § 1 KSH w zw. z art.516 § 6 KSH, poprzez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej ("Rainbow Tours - Biuro Podróży" Sp. z o.o.) na spółkę przejmująca (Rainbow Tours S.A.) bez podwyższania kapitału zakładowego w spółce przejmującej.

W dniu 24 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydział Gospodarczy KRS wpisał w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego połączenie Rainbow Tours Spółki Akcyjnej (jako spółki przejmującej) ze spółką zależną "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Sp. z o.o. (jako spółką przejmowaną).

Analiza wpływu przedmiotowego połączenia dla jednostkowych danych porównywalnych (dane porównywalne dla sprawozdania z sytuacji finansowej i dla sprawozdania z całkowitych dochodów) na dzień 31 grudnia 2017 roku oraz za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 31 grudnia 2017 roku została przedstawiona w Nocie 52 do jednostkowego rocznego sprawozdania Spółka za rok obrotowy 2018. Przeprowadzona analiza nie pokazuje istotnego zniekształcenia danych porównawczych. Odstąpiono od przekształcenia jednostkowych danych porównywalnych spółki Rainbow Tours S.A.

Połączenie jednostek zależnych, spółek akcyjnych prawa greckiego: White Olive A.E. (jako spółki przejmującej) z Rainbow Hotels A.E. (jako spółki przejmowanej)

Na mocy postanowień uchwały z dnia 4 kwietnia 2018 roku Zarząd Spółki, będącej podmiotem dominującym w Grupie Kapitałowej Rainbow Tours i mając na celu:

− dążenie do zwiększenia efektywności zarządzania podmiotami w Grupie Kapitałowej (usprawnienie organizacji administracyjnej spółek zależnych prawa greckiego),
− obniżenie kosztów funkcjonowania Grupy Kapitałowej i spółek w Grupie, w szczególności: kosztów zarządzania, pracy oraz wydatków na dostawy materiałów i świadczenie usług [osiągnięcie korzyści skali, ograniczenie części kosztów administracyjnych oraz bardziej efektywne wykorzystanie czynników wytwórczych przedsiębiorstwa],
− uproszczenie relacji i rozliczeń w ramach Grupy Kapitałowej Rainbow Tours,
− uproszczenie w zakresie rozliczeń związanych z planowaną przebudową i rozbudową obiektów hotelowych pod marką White Olive 3 oraz White Olive Elite, tj. inwestycji realizowanych przy udziale spółek z Grupy Kapitałowej Rainbow Tours, tj. White Olive A.E. oraz Rainbow Hotels A.E., a także uproszczeniem możliwości i form pozyskania finansowania na realizację tych inwestycji,

postanowił o realizacji procesu połączenia spółek zależnych wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Rainbow Tours SA, tj. spółek zależnych prawa greckiego: (i) spółki prawa greckiego pod firmą White Olive A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmującej oraz (ii) spółki prawa greckiego pod firmą Rainbow Hotels A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmowanej.

Wpis przedmiotowego połączenia spółek zależnych, tj.: (i) spółki prawa greckiego pod firmą White Olive A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmującej oraz (ii) spółki prawa greckiego pod firmą Rainbow Hotels A.E. z siedzibą w Atenach (Grecja) – jako spółki przejmowanejw w greckim Rejestrze Handlowym (G.E.MI.) nastąpił w dniu 23 listopada 2018 roku.

Połączenie wskazanych spółek zależnych nastąpiło w sposób przewidziany przez właściwe przepisy prawa greckiego z uwzględnieniem artykułów 68-77 Ujednoliconego Prawa 2190/1920 oraz przepisów LD. 1297/1972, dotyczących konsolidacji aktywów i pasywów łączących się spółek i polegało na wchłonięciu (przejęciu) spółki Rainbow Hotels A.E. (spółka przejmowana) przez spółkę White Olive A.E. (spółka przejmująca), przy uwzględnieniu greckiego prawa podatkowego LD. 1297/1972. Łączenie przedmiotowych spółek nastąpiło na podstawie sprawozdań finansowych spółek Rainbow Hotels A.E. i White Olive A.E. (wycena aktywów i pasywów łączących się spółek, które zostaną wykazane w wartościach godziwych) przygotowanych na dzień 31 grudnia 2017 roku.

Połączenie jednostek zależnych: "Bee & Free" Spółki z o.o. oraz Rainbow Incentive & Incoming Spółki z o.o. (jako spółek przejmowanych) z jednostką dominującą Rainbow Tours Spółką Akcyjną (jako spółka przejmującą)

− dążenie do zwiększenia efektywności zarządzania podmiotami w Grupie Kapitałowej,
− dążenie do centralizacji funkcji gospodarczych w jednym podmiocie,
− obniżenie kosztów funkcjonowania Grupy Kapitałowej i spółek w Grupie, w szczególności: kosztów zarządzania, pracy oraz wydatków na dostawy materiałów i świadczenie usług,
− uproszczenie relacji i rozliczeń w ramach Grupy Kapitałowej Rainbow Tours,

postanowił o uzgodnieniu i akceptacji planu połączenia i rozpoczęciu realizacji procesu połączenia Spółki (jako spółki przejmującej) ze spółkami zależnymi (jako spółkami przejmowanymi), w każdej z których Spółka posiada 100% udziałów oraz 100% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, tj. ze spółkami: "Bee & Free" Spółką z o.o. oraz Rainbow Incentive & Incoming Spółką z o.o.

Połączenie Spółki z w/w podmiotami zależnymi (jako spółkami przejmowanymi) realizowano w sposób wskazany w art. 492 § 1 pkt 1 KSH, tj. w drodze przejęcia, czyli przeniesienia całego majątku "Bee & Free" Sp. z o.o. oraz całego majątku Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o.o. na Rainbow Tours S.A. (fuzja in corporationem), bez podwyższania kapitału zakładowego Spółki Przejmującej, zgodnie z art. 515 § 1 KSH. Emitent (jako spółka przejmująca) posiadał wszystkie udziały "Bee & Free" Sp. z o.o. oraz wszystkie udziały Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o.o. (połączenie w drodze przejęcia jednoosobowych spółek zależnych przez spółkę dominującą, tzw. upstream merger).

W dniu 12 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydział Gospodarczy KRS wpisał w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego połączenie Rainbow Tours Spółki Akcyjnej (jako spółki przejmującej) ze spółkami: "Bee & Free" Spółką z o.o. oraz Rainbow Incentive & Incoming Spółką z o.o. (jako spółkami przejmowanymi).

Nota 4. Przychody i wyniki przypadające na poszczególne segmenty działalności

Podstawowym segmentowym układem sprawozdawczym przyjętym przez Spółkę jest układ według segmentów branżowych, układem uzupełniającym – układ według segmentów geograficznych, przy czym podział na segmenty geograficzne odbywa się w oparciu o kryterium lokalizacji aktywów. Grupa wydzieliła następujące segmenty branżowe:

Segment A - Sprzedaż imprez turystycznych

Segment B - Sprzedaż usług pośrednictwa

Segment C - Sprzedaż pozostała

Grupa nie wydziela poszczególnych składników aktywów i pasywów do poszczególnych segmentów działalności poza wynikami operacyjnymi przypadającymi na opisane powyżej segmenty.

Segmenty działalności Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za okres 01.01.2018-31.12.2018	Działalność Touroperatorska	Działalność pośrednictwa turystycznego	Działalność pozostała	korekty konsolidacyjne	Razem
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Działaln. kontyn. przychody ze sprzedaży	1 467 737	125 572	17 882	(12 085)	1 599 106
- w ramach segmentu	-	-	12 085	(12 085)	-
- od klientów zewnętrznych	1 467 737	125 572	5 797	-	1 599 106
Działaln. kontyn. koszt własny sprzedaży	(1 298 217)	(115 324)	(15 799)	12 085	(1 417 255)
Zysk (strata) brutto na sprzedaży	169 520	10 248	2 083	0	181 851
Działaln. kontyn. koszty sprzedaży	(136 783)	(2 837)	(1 083)	-	(140 703)
Działaln. kontyn. koszty ogólnego zarządu	(23 162)	(1 144)	(2 345)	-	(26 651)
Działaln. kontyn. pozostałe przychody operacyjne	-	-	1 396	(37)	1 359
Działaln. kontyn. pozostałe koszty operacyjne	-	-	(2 556)	-	(2 556)
Zysk (strata) na działalności operacyjnej	9 575	6 267	-2 505	-37	13 300

Tabela. Przychody i wyniki przypadające na segmenty działalności Grupy Kapitałowej w 2018 roku (w tys. zł)

Tabela. Przychody i wyniki przypadające na segmenty działalności Grupy Kapitałowej w 2017 roku (w tys. zł)

Segmenty działalności Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za okres 01.01.2017-31.12.2017	Działalność Touroperatorska	Działalność pośrednictwa turystycznego	Działalność pozostała	korekty konsolidacyjne	Razem
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Działaln. kontyn. przychody ze sprzedaży	1 284 688	185 118	11 942	(74 037)	1 407 711
- w ramach segmentu	7 905	57 256	8 876	(74 037)	-
- od klientów zewnętrznych	1 276 783	127 862	3 066	-	1 407 711
Działaln. kontyn. koszt własny sprzedaży	(1 095 240)	(174 482)	(9 753)	73 639	(1 205 836)
Zysk (strata) brutto na sprzedaży	189 448	10 636	2 189	(398)	201 875
Działaln. kontyn. koszty sprzedaży	(125 717)	(3 202)	(383)	669	(128 633)
Działaln. kontyn. koszty ogólnego zarządu	(19 771)	(1 420)	(3 701)	18	(24 874)
Działaln. kontyn. pozostałe przychody operacyjne	-	-	1 449	(289)	1 160
Działaln. kontyn. pozostałe koszty operacyjne	-	-	(2 437)	-	(2 437)
Zysk (strata) na działalności operacyjnej	43 960	6 014	(2 883)	0	47 091

Nota 5. Przychody uzyskiwane sezonowo, cyklicznie lub sporadycznie

Działalność Grupy, z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności cechuje się sezonowością – najwyższe przychody są osiągane w okresie letnim, w III kwartale roku, a najniższe – w IV kwartale Poniżej przedstawiono wartość przychodów ze sprzedaży usług turystycznych od stycznia 2010 roku do grudnia 2018 roku.

Prezentowane wartości dotyczą wyłącznie podmiotu dominującego. Grupa zrezygnowała z porównywania danych skonsolidowanych z uwagi na różny termin obejmowania kontroli nad podmiotami zależnymi oraz ze względu na ścisłą współpracę wszystkich podmiotów i późniejsze wyłączenia wzajemnych transakcji.

Tabela. – Porównanie przychodów ze sprzedaży w ujęciu miesięcznym na przełomie lat 2006 – 2018

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ

Nota 6. Rzeczowe aktywa trwałe

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Grunty własne	17 049	16 369
Budynki	37 509	24 930
Maszyny i urządzenia	525	743
Samochody	2 217	1 575
Wyposażenie	4 228	3 339
Środki trwałe w budowie	24 187	1 629
	85 715	48 585

Zabezpieczenie roszczeń Towarzystwa Ubezpieczeń Europa S.A. z siedzibą we Wrocławiu o zwrot kwot zapłaconych na rzecz Marszałka Województwa Łódzkiego z tytułu realizacji dla Spółki, w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki lub przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, Gwarancji nr GT 335/2018 z dnia 24.08.2018 r. oraz Gwarancji GT 214/2016 z dnia 11.08.2016 r., zmienionej Aneksem nr 1 z dnia 10.07.2017 r. i Gwarancji GT 265/2017 z dnia 16.08.2017 r., zmienionej Aneksem nr 1 z dnia 04.07.2018 r., stanowi – przy uwzględnieniu treści i po wykonaniu postanowień Porozumienia z dnia 21.09.2018 r. do umowy z dnia 24.08.2018 r. o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowej dla organizatorów turystyki lub przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych oraz do umowy ustanowienia kaucji z dnia 24.08.2018 r. (Porozumienie szczegółowo opisane w Nocie 34 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego) – notarialnie ustanowiona hipoteka łączna na nieruchomościach Spółki w Łodzi, przy ul. Piotrkowskiej 270, wpisanej do Księgi Wieczystej o numerach: LD1M/00264242/0, LD1M/00264245/1, LD1M/00264246/8, LD1M/00264247/5, LD1M/00264248/2, LD1M/00264253/0, LD1M/00264254/7, LD1M/00264255/4, LD1M/00264257/8, LD1M/00264259/2, LD1M/00264263/3, LD1M/00264264/0, LD1M/00264266/4, LD1M/00187747/6, LD1M/00172644/6, LD1M/00273816/1, LD1M/00273817/8, LD1M/00273818/5, LD1M/00273819/2, LD1M/00273820/2, LD1M/00273822/6, LD1M/00273823/3, LD1M/00273824/0, LD1M/00273825/7, LD1M/00273826/4, LD1M/00273827/1, LD1M/00273843/9, LD1M/00273844/6, LD1M/00273847/7, LD1M/00273846/0, LD1M/00273845/3, prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVI Wydział Ksiąg Wieczystych, o wartości 11.358.000,00 zł, w kwocie stanowiącej 120% wartości nieruchomości wykazanych w operatach z dnia 10.09.2018 r., w terminie do 16.10.2019 r. Wartość ww. nieruchomości w cenie zakupu w wynosi 4.506.907,10 zł.

Z tytułu zabezpieczenia roszczeń Banku Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w Warszawie, o zwrot kredytu inwestycyjnego zaciągniętego przez Rainbow Hotels A.E. i White Olive A.E oraz Rainbow Tours S.A. ustanowiono hipoteki na nieruchomościach położonych w Laganas, Wyspa Zakynthos, Grecja, należących do spółek greckich. Wartość zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomościach spółki Rainbow Hotels A.E. wynosi 3.150 tys. EUR w postaci hipoteki łącznej oraz wartość zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomościach spółki White Olive A.E. wynosi 13.900 tys. EUR w postaci hipoteki łącznej.

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży nie wystąpiły.

	Grunty własne PLN'000	Budynki PLN'000	Maszyny i urządzenia wg kosztu PLN'000	Samochody PLN'000	Wypoażenie PLN'000	Srodki trwałe w budowie PLN'000	Razem PLN'000
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2017 roku	4 458	26 806	1 373	2 474	4 440	1 721	41 272
Zwiększenia	12 143	6 420	402	428	948	141	20 462
Zbycia	-	(548)	(111)	(86)	(489)	-	(1 234)
Wpływ różnic kursowych	(232)	-	-	-	(165)	-	(397)
Inne	-	-	-	-	-	(233)	(233)
Stan na 31 grudnia 2017 roku	16 369	32 678	1 664	2 816	4 734	1 629	59 890
Zwiększenia	-	15 339	154	1 225	1 688	24 159	42 565
Zbycia	-	-	-	(386)	(88)	-	(474)
Wpływ różnic kursowych	680	-	-	-	(29)	-	651
Inne - przeniesienie majątku w ramach połączenia jednostek	-	(525)	-	-	169	(1 601)	(1 957)
Stan na 31 grudnia 2018 roku	17 049	47 492	1 818	3 655	6 474	2 187	100 675

	Grunty własne PLN'000	Budynki PLN'000	Maszyny i urządzenia wg kosztu PLN'000	Samochody PLN'000	Wypoażenie PLN'000	Srodki trwałe w budowie PLN'000	Razem PLN'000
Skumulowane umorzenie i utrata wartości
Stan na 1 stycznia 2017 roku	-	(5 879)	(691)	(874)	(1 201)	-	(8 645)
Eliminacja wskutek zbycia składników majątku	-	479	69	6	395	-	949
Koszty amortyzacji	-	(1 901)	(299)	(373)	(653)	-	(3 226)
Różnice kursowe netto	-	(447)	-	-	64	-	(383)
Inne	-	-	-	-	-	-	-
Stan na 31 grudnia 2017 roku	-	(7 748)	(921)	(1 241)	(1 395)	-	(11 305)
Eliminacja wskutek zbycia składników majątku	-	92	-	295	-	-	387
Koszty amortyzacji	-	(2 321)	(372)	(492)	(840)	-	(4 025)
Wpływ różnic kursowych	-	(6)	-	-	(11)	-	(17)
Inne - przeniesienie majątku w ramach połączenia jednostek	-	-	-	-	-	-	3 081
Stan na 31 grudnia 2018 roku	-	(9 983)	(1 293)	(1 438)	(2 246)	-	(14 960)

Nota 7. Nieruchomości inwestycyjne

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Wartość godziwa ukończonych nieruchomości inwestycyjnych	196	196
	Okres zakończony 31/12/2018	Okres zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Stan na początek okresu sprawozdawczego	196	196
Zwiększenia	-	-
Stan na koniec okresu sprawozdawczego	196	196

Nota 8. Wartość firmy

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Według kosztu	4 541	19 401
Skumulowana utrata wartości	-	(14 860)
	4 541	4 541

	Okres zakończony 31/12/2018	Okres zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Według kosztu
Stan na początek okresu sprawozdawczego	19 401	19 401
Inne - wykorzystanie odpisu w związku zpołączeniami jednostek Grupy	(14 860)	-
Stan na koniec okresu sprawozdawczego	4 541	19 401
Skumulowane odpisy aktualizacyjne z tytułu utraty wartości
Stan na początek okresu sprawozdawczego	(14 860)	(14 860)
Odpisy aktualizacyjne z tytułu utraty wartości ujęte w ciągu roku	-	-
Wyksięgowane po połączeniu jednostek zależnych	14 860	-
Sklasyfikowane jako aktywa do zbycia	-	-
Wpływ różnic kursowych	-	-
Stan na koniec okresu sprawozdawczego	-	(14 860)

Wartość firmy powstała w wyniku zakupu udziałów w spółkach zależnych: "Rainbow Tours – Biuro Podróży" Sp. z o.o., ABC Świat Podróży (obecnie Rainbow Incentive & Incoming) Sp. z o.o., Bee & Free Sp. z o.o. oraz Rainbow Hotels A.E.

Prezentowana na dzień bilansowy wartość firmy w kwocie 4.541 tys. zł pochodzi z nabycia spółki Rainbow Hotels A.E., przejętej w drodze połączenia przez White Olive.

Zarząd Spółki dominując przeprowadził test na utratę wartości w/w wartości firmy metoda dochodową. Test przeprowadzono w oparciu o szczegółowe prognozy finansowe dla okresu kolejnych 5 lat a następnie okres rezydualny bez zakładanych wzrostów w okresie rezydualnym. Jako stopę dyskonta przyjęto WACC – średnioważonym koszt kapitału- na poziomie 15,68% (2017: 7,02-8,08%). W wyniku połączenia zmieniono alokację wartości firmy z przypisania jej do majątku Rainbow Hotels na przypisanie do ogółu aktywów hotelowych połączonych spółek.

Analizy wykazały, iż nie ma podstaw do tworzenia odpisów aktualizujących.

W ocenie Zarządu nie są możliwe żadne racjonalne zmiany parametrów przyjętych do modelu, zarówno w stosunku do prognoz finansowych jak czynnika dyskontującego, które powodowałyby konieczność utworzenia odpisów aktualizujących wartość firmy.

Nota 9. Pozostałe aktywa niematerialne

Wartości bilansowe	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Licencje	4 207	1 021
	4 207	1 021

	Skapitalizo wane prace rozwojowe PLN'000	Patenty PLN'000	Znaki handlowe PLN'000	Licencje PLN'000	Razem PLN'000
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2017 roku	-	-	-	3 493	3 493
Zwiększenia w wyniku odrębnych nabyć	-	-	-	1 271	1 271
	-	-	-
Stan na 31 grudnia 2017 roku	-	-	-	4 764	4 764
Zwiększenia w wyniku odrębnych nabyć	-	-	-	2 155	2 155
Inne	-	-	-	194	194
Stan na 31 grudnia 2018 roku	-	-	-	7 113	7 113

	Skapitalizo wane prace rozwojowe PLN'000	Patenty PLN'000	Znaki handlowe PLN'000	Licencje PLN'000	Razem PLN'000
Skumulowane umorzenie i utrata wartości
Stan na 1 stycznia 2017 roku Koszty amortyzacji	- -	- -	- -	(3 309) (426)	(3 309) (426)
Odwrócenie odpisu aktualizacyjnego z tytułu utraty wartości odniesionego na wynik	-	-	-	-	-
Inne	-	-	-	(8)	(8)
Stan na 31 grudnia 2017 roku	-	-	-	(3 743)	(3 743)
Koszty amortyzacji	-	-	-	(472)	(472)
Inne -	-	-	-	1 309	1 309
Stan na 31 grudnia 2018 roku	-	-	-	(2 906)	(2 906)

Nota 10.Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Aktywa na podatek odroczony	Stan na 01.01.2018	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w kapitałach	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w wyniku bieżącego okresu	Stan na 31.12.2018
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Rezerwy na świadczenia pracownicze	32	-	173	205
Utworzenie pozostałych rezerw	466	-	(455)	11
Wycena/odpisy aktualizujące aktywa	199	-	-	199
Wycena instrumentów pochodnych	1 251	(1 251)	-	-
Pozostałe aktywa	113	-	60	173

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za rok obrotowy 2018 (dane w tys. zł, o ile nie zazanczono inaczej)

Aktywa na podatek odroczony	Stan na 01.01.2018	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w kapitałach	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w wyniku bieżącego okresu	Stan na 31.12.2018
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Niezrealizowane ujemne różnice kursowe – podstawowe	-	-	(21)	(21)
Niezrealizowane ujemne różnice kursowe – udziały	-	(126)	-	(126)
Razem	2 061	(1 377)	(243)	441

Aktywa na podatek odroczony	Stan na 01.01.2017	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w kapitałach	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w wyniku bieżącego okresu	Stan na 31.12.2017
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Rezerwy na świadczenia pracownicze	-	-	32	32
Utworzenie pozostałych rezerw	-	-	466	466
Wycena/odpisy aktualizujące aktywa	-	-	199	199
Wycena instrumentów pochodnych	-	1 251	-	1 251
Pozostałe aktywa	-	69	44	113
Razem	-	1 320	741	2 061

Nota 11.Należnosci z tytułu leasingu

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Krótkoterminowe należności z tytułu leasingu finansowego	707	438
Długoterminowe należności z tytułu leasingu finansowego	337	1 112
	1 044	1 550

Jednostka dominująca zawarła umowę leasingu finansowego dotyczącą środka transportu. Umowa denominowana jest w PLN. Długość leasingu finansowego w ramach zawartej umowy wynosi 6 lat i kończy się w 2022 roku.

	Minimalne opłaty leasingowe		Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych
	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Do 1 roku	729	695	707	675
Od drugiego do piątego roku włącznie	340	901	337	875
	1 069	1 596	1 044	1 550
Minus nieuzyskany dochód finansowy	(25)	(46)	-	-
Wartość bieżąca minimalnych opłat z tytułu leasingu	1 044	1 550	1 044	1 550
Rezerwa na nieodzyskiwalne opłaty leasingowe	-	-	-	-
			1 044	1 550

Nota 12.Należności

Należności przedstawione są w poniższej tabeli:

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Należności z tytułu dostaw i usług	14 510	23 100
Odpis na należności	(1 737)	(2 757)
	12 773	20 343
Odroczone wpływy ze sprzedaży:
Należności inne	7 336	2 939
Inne należności - kaucje i depozyty	14 779	11 980
Inne należności - zaliczki przekazane - hotele	145 618	141 814
Inne należności - zaliczki przekazane - transport lotniczy	4 387	2 990
	184 893	180 066
Aktywa trwałe	14 775	11 958
Aktywa obrotowe	170 118	168 108
Razem	184 893	180 066

Poniższa tabela przedstawia stan należności oraz zmianę stanu odpisów aktualizujących należności:

	Okres zakończony 31/12/2018	Okres zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Stan na początek okresu sprawozdawczego	2 757	2 762
Odpisy z tytułu utraty wartości należności	-	-
Kwoty odpisane jako nieściągalne	-	-
Kwoty odzyskane w ciągu roku	-	-
Odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości	(179)	(5)
Odwrócenie dyskonta	(841)	-.
Stan na koniec okresu sprawozdawczego	1 737	2 757

Analiza wiekowa należności przeterminowanych, ale nieobjętych odpisem z tytułu utraty wartości

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
30-90 dni	3 525	2 397
powyżej 90 dni	3 092	2 060
Razem	6 617	4 457
Średni wiek należności (dni)	46	50

Działalność touroperatorska dominuje w strukturze przychodów ze sprzedaży. Sprzedaż usług odbywa się w dwóch kanałach (własnym – biura i call center oraz agencyjnym – poprzez sieć agentów). W kanale sprzedaży własnym klienci mają dokonać natychmiastowej płatności za imprezy. Należności powstają głównie w kanale agencyjnym, który ma określony czas na przekazanie środków za sprzedane imprezy. Dodatkowo Spółka dominująca dokonuje sprzedaży imprez w ramach działalności pośrednictwa [sprzedaż biletów lotniczych, miejsc (bloków w samolotach)] oraz innych usług wspomagających usługi turystyczne.

Przed rozpoczęciem współpracy z nowym agentem jednostka stosuje system zewnętrznej oceny kredytowej do oceny zdolności kredytowej tego agentem i na tej podstawie wyznacza danemu agentowi limity kredytowe. Limity i punktacja danego agenta podlegają weryfikacji dwa razy w roku. Należności zabezpieczane są również poprzez weksle "in blanco" wraz z deklaracją wekslową oraz gwarancje bankowe, a także system kaucji.

Z analizy wiekowej wyłączono zaliczki z uwagi na fakt, że nie posiadają one terminu wymagalności. W ocenie Zarządu pozycje te są w pełni odzyskiwalne i nie ma konieczności tworzenia na nie odpisów z tytułu utraty wartości.

Nota 13.Zapasy

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Materiały promocyjne	681	633
	681	633

Nota 14.Pozostałe aktywa finansowe

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Instrumenty pochodne wyznaczone i wykorzystywane jako zabezpieczenie, wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
Kontrakty forward w walutach obcych	662	-
	662	-
Aktywa wyceniane w zamortyzowanym koszcie – udzielone pożyczki
Pożyczki udzielone jednostkom powiązanym	-	-
Pożyczki udzielone pozostałym jednostkom	80	160
	80	160

Razem	742	160

Aktywa obrotowe	742	160
Aktywa trwałe	-	-
	742	160

Nota 15.Bieżące aktywa i zobowiązania podatkowe

	Stan na	Stan na
	31.12.2018	31.12.2017
	PLN'000	PLN'000
Bieżące aktywa podatkowe
Należny zwrot podatku CIT	3 851	-
Inne do zwrotu VAT	19 119	11 539

	22 970	11 539
Bieżące zobowiązania podatkowe
Podatek dochodowy do zapłaty	-	3 589
Inne - ubezpieczenia społeczne	3 390	2 163
	3 390	5 752

Nota 16.Pozostałe aktywa

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Rozliczenia międzyokresowe czynne	-	-
koszty imprez poza okresem*	32 502	10 389
koszty katalogu poza okresem	-	501
prowizje poza okresem**	858	1 895
ubezpieczenia poza okresem	1 218	1 121
inne poza okresem	1 383	12
	35 961	13 918

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Aktywa obrotowe	35 961	13 918
Aktywa trwałe	-	-
	35 961	13 918

* koszty imprez następnego okresu dotyczą zarachowanych obciążeń, których moment wykonania jeszcze nie nastąpił, a nastąpi zgodnie z realizacją usług turystycznych

** koszty prowizji zaliczane są do okresu, którego będą dotyczyć w związku z momentem nie wykonania jeszcze usługi, zgodnie z realizacją usług turystycznych

Nota 17.Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych	23 043	30 745
Inne środki pieniężne*	4 043	2 513
	27 086	33 258

* Środki te (Inne środki pieniężne) obejmują rozrachunki z firmami świadczącymi usługi rozliczeniowe. W ocenie Spółki dominującej środki te nie są narażone na istotne ryzyko kredytowe.

Nota 18.Wyemitowany kapitał akcyjny

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Kapitał podstawowy	1 455	1 455
Nadwyżka ze sprzedaży akcji	36 558	36 558
	38 013	38 013
Kapitał zakładowy (akcyjny) składa się z:
Na dzień 31 grudnia 2017 r. i 1 stycznia 2018 r.: 6.680.000 akcji uprzywilejowanych co do głosów, mających pełne pokrycie w kapitale oraz 7.872.000 akcji zwykłych mających pełne pokrycie w kapitale	668	668
Na dzień 31 grudnia 2018 r.: 5.780.000 akcji uprzywilejowanych co do głosów, mających pełne pokrycie w kapitale oraz 8.772.000 akcji zwykłych mających pełne pokrycie w kapitale	37 345	37 345
	38 013	38 013

Akcje uprzywilejowane mające pełne pokrycie w kapitale

	Liczba akcji	Kapitał podstawowy	Nadwyżka ze sprzedaży akcji
	szt.	PLN'000	PLN'000
Stan na 1 stycznia 2017 r.	6 680 000	668	-
Zwiększenia / zmniejszenia - przeniesienie do zwykłych	(120 000)	(12)	-
Stan na 31 grudnia 2017 r.	6 680 000	668	-
Zwiększenia / zmniejszenia - przeniesienie do zwykłych	(900 000)	(90)	-
Stan na 31 grudnia 2018 r.	5 780 000	578	-

W pełni pokryte akcje uprzywilejowane, o wartości nominalnej 0,10 PLN, są równoważne podwójnemu głosowi na walnym zgromadzeniu Spółki dominującej i posiadają prawo do dywidendy.

Akcje zwykłe mające pełne pokrycie w kapitale

	Liczba akcji	Kapitał podstawowy	Nadwyżka ze sprzedaży akcji
	szt.	PLN'000	PLN'000
Stan na 1 stycznia 2017 r.	7 872 000	787	32 384
Zwiększenia / zmniejszenia - przeniesienie z uprzywilejowanych	-	-	-
Stan na 31 grudnia 2017 r.	7 872 000	787	32 384
Zwiększenia / zmniejszenia – przeniesienie z uprzywilejowanych	900 000	90	-
Stan na 31 grudnia 2018 r.	8 772 000	877	-

Wykaz akcjonariuszy posiadających na dzień 31 grudnia 2018 roku znaczne pakiety akcji, tj. pakiety akcji stanowiące co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu

Akcjonariusz	liczba posiadanych akcji [szt.]	liczba głosów na WZ przypadających z posiadanych akcji [szt.]	udział w kapitale zakładowym Spółki [%]	udział w łącznej liczbie głosów na WZ Spółki [%]
Sławomir Wysmyk	1 878 346	3 448 346	12,91	16,96
Flyoo Sp. z o.o.	1 855 000	3 410 000	12,75	16,77
Elephant Capital Sp. z o.o.	1 670 500	3 015 500	11,48	14,83
TCZ Holding Sp. z o.o.	1 610 000	2 920 000	11,06	14,36
Nationale Nederlanden PTE S.A.	1 555 283	1 555 283	10,69	7,65
odpowiednio: łączna liczba akcji i łączna liczba głosów na WZ Spółki	14 552 000	20 332 000

Wykaz akcjonariuszy posiadających bezpośrednio i pośrednio, na dzień 31 grudnia 2018 roku, znaczne pakiety akcji Spółki, tj. pakiety akcji stanowiące co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu

	Akcjonariusz	Liczba Akcji [szt.]	Liczba głosów na WZ [szt.]	Udział w kapitale zakładowym [%]	Udział w głosach na WZ [%]
Grzegorz Baszczyński	Bezpośrednio	237 000	237 000	1,63	1,17
	Pośrednio, przez podmiot zależny: Flyoo Sp. z o.o.	1 855 000	3 410 000	12,75	16,77
	Razem	2 092 000	3 647 000	14,38	17,94
Sławomir Wysmyk	Bezpośrednio	1 878 346	3 448 346	12,91	16,96
	Razem	1 878 346	3 448 346	12,91	16,96
Tomasz Czapla	Bezpośrednio	180 000	180 000	1,24	0,89
	Pośrednio, przez podmiot zależny: TCZ Holding Sp. z o.o.	1 610 000	2 920 000	11,06	14,36
	Razem	1 790 000	3 100 000	12,30	15,25
Remigiusz Talarek Nationale Nederlanden PTE S.A.	Bezpośrednio	0	0	0,00	0,00
	Pośrednio, przez podmiot zależny: Elephant Capital Sp. z o.o.	1 670 500	3 015 500	11,48	14,83
	Razem	1 670 500	3 015 500	11,48	14,83
	Bezpośrednio	1 555 283	1 555 283	10,69	7,65
	Razem	1 555 283	1 555 283	10,69	7,65
	odpowiednio: łączna liczba akcji i łączna liczba głosów na WZ Spółki	14 552 000	20 332 000

Powyższe informacje o stanie posiadania akcji Spółki przez akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki sporządzone zostały w szczególności na podstawie aktualnych na dzień 31 grudnia 2018 roku ujawnień zawartych w Księdze Akcji Imiennych prowadzonej w Spółce (w zakresie posiadanych akcji imiennych), a także informacji uzyskanych od akcjonariuszy w drodze realizacji przez nich obowiązków nałożonych na akcjonariuszy spółek publicznych mocą odpowiednich przepisów prawa, a w tym na podstawie postanowień ustawy z dnia 29.07.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (art. 69 i art. 69a) oraz na podstawie postanowień Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16.04.2014 r. w sprawie nadużyć na rynku oraz uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Rozporządzenie MAR, art. 19).

Wykaz akcjonariuszy posiadających na dzień 31 grudnia 2017 roku znaczne pakiety akcji, tj. pakiety akcji stanowiące co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu

Akcjonariusz	liczba posiadanych akcji [szt.]	liczba głosów na WZ przypadających z posiadanych akcji [szt.]	udział w kapitale zakładowym Spółki [%]	udział w łącznej liczbie głosów na WZ Spółki [%]
Flyoo Sp. z o.o.	1.855.000	3.710.000	12,75	17,47
Sławomir Wysmyk	1.878.346	3.448.346	12,91	16,24
Elephant Capital Sp. z o.o.	1.645.000	3.290.000	11,30	15,50
TCZ Holding Sp. z o.o.	1.610.000	3.220.000	11,06	15,17
Nationale Nederlanden PTE S.A.	1.555.283	1.555.283	10,69	7,33
odpowiednio: łączna liczba akcji i łączna liczba głosów na WZ Spółki	14.552.000	21.232.000

Wykaz akcjonariuszy posiadających bezpośrednio i pośrednio, na dzień 31 grudnia 2017 roku, znaczne pakiety akcji Spółki, tj. pakiety akcji stanowiące co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu

	Akcjonariusz	Liczba Akcji [szt.]	Liczba głosów na WZ	Udział w kapitale zakładowym	Udział w głosach na WZ
			[szt.]	[%]	[%]
Grzegorz Baszczyński	Bezpośrednio	237.000	237.000	1,63	1,12
	Pośrednio, przez podmiot zależny: Flyoo Sp. z o.o.	1.855.000	3.710.000	12,75	17,47
	Razem	2.092.000	3.947.000	14,38	18,59
Remigiusz Talarek	Bezpośrednio	190.500	190.500	1,31	0,90
	Pośrednio, przez podmiot zależny: Elephant Capital Sp. z o.o.	1.645.000	3.290.000	11,30	15,50
	Razem	1.835.500	3.480.500	12,61	16,39
Sławomir Wysmyk	Bezpośrednio	1.878.346	3.448.346	12,91	16,24
	Razem	1.878.346	3.448.346	12,91	16,24
Tomasz Czapla	Bezpośrednio	180.000	180.000	1,24	0,85
	Pośrednio, przez podmiot zależny: TCZ Holding Sp. z o.o.	1.610.000	3.220.000	11,06	15,17
	Razem	1.790.000	3.400.000	12,30	16,01
Nationale Nederlanden PTE S.A.	Bezpośrednio	1.555.283	1.555.283	10,69	7,33
	Razem	1.555.283	1.555.283	10,69	7,33
	odpowiednio: łączna liczba akcji i łączna liczba głosów na WZ Spółki	14.552.000	21.232.000

Nota 19.Kapitał rezerwowy

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Rachunkowość zabezpieczeń	536	(5 333)
	536	(5 333)

Kapitał rezerwowy na zabezpieczenia

	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018 PLN'000	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017 PLN'000
Stan na początek okresu sprawozdawczego	(5 333)	774
Ujęty zysk/(strata) wynikający ze zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne:
Kontrakty forward i opcje w walutach obcych	662	(6 584)
Podatek dochodowy dotyczący ujętych zysków i strat rozpoznany w pozostałych całkowitych dochodach	(126)	1 251
Kontrakty forward i opcje w walutach obcych	6 584	(956)
Podatek dochodowy dotyczący przeniesień do wyniku	(1 251)	182
Stan na koniec okresu sprawozdawczego	536	(5 333)

Nota 20.Zyski zatrzymane i dywidendy

	Stan na	Stan na
	31/12/2018	31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Zyski zatrzymane	66 934	74 058

	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Stan na początek okresu sprawozdawczego	74 058	55 271
Zysk netto przypadający właścicielom jednostki dominującej	7 560	36 141
Różnica ze sprzedaży udziałów w spółce	-	-
Wypłata dywidendy	(17 463)	(14 434)
Inne	2 779	(3 920)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego	66 934	74 058

Nota 21.Kredyty i pożyczki bankowe

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Zabezpieczone – wg kosztu zamortyzowanym
Kredyty w rachunku bieżącym	35 852	2 191
Kredyty bankowe – inwestycje	35 639	-
Pożyczki od pozostałych jednostek	-	476
Transfer należności	-	-
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	1 543	1 644

	73 034	4 311

	Stan na	Stan na
	31/12/2018	31/12/2017
	PLN'000	PLN'000

Zobowiązania krótkoterminowe	23 549	1 276
Zobowiązania długoterminowe	49 485	3 035
	73 034	4 311

Grupa użytkuje środki transportu w ramach leasingu finansowego. Okres średni umowy wynosi około 3 lat. Grupa ma możliwość zakupu wynajmowanych składników za kwotę jego wartości nominalnej na koniec obowiązywania umowy. Zobowiązania Grupy wynikające z umów są zabezpieczone prawami leasingodawców do składników aktywów objętych umową.

Podmiot dominujący na dzień 31.12.2018 r. korzystał z kredytów bankowych w kwoicie 35.852 tys. PLN. Również podmiot zależny White Olive A.E. posiada zobowiązanie z tytułu kredytu inwestycyjnego. Na dzień 31 grudnia 2018 roku spółka zależna posiada zobowiązanie w wysokości 8.619 tys. EUR, co stanowi równowartość 37.062 tys. zł. Kwota kredytu została zaprezentowana według zamortyzaowanego kosztu tj. pomniejszona o koszty finansowania w łącznej kwocie 331 tys. EUR. Koszty te zostaną rozliczone w okresie spłaty finansowania.

Podmiot dominujący na dzień 31.12.2017 r. nie korzystał z kredytów bankowych. Podmiot zależny Rainbow Hotels A.E. posiadał zobowiązanie z tytułu kredytu inwestycyjnego. Na dzień 31 grudnia 2017 roku spółka zależna posiadała zobowiązanie w wysokości 525 tys. EUR, co stanowiło równowartość 2.191 tys. zł. Również Rainbow Hotels posiada zobowiązanie z tytułu pożyczek udzielonych spółce w wysokości 114 tys. EUR, co stanowi równowartość 476 tys. zł przed dniem przejęcia przez Grupę Kapitałową Rainbow Tours.

Nota 22.Rezerwa z tytułu podatku odroczonego

Rezerwy na podatek odroczony	Stan na 01.01.2018	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w kapitałach	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w wyniku bieżącego okresu	Stan na 31.12.2018
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Wycena aktywów	-	-	-	-
Wycena instrumentów pochodnych	-	-	-	-
Niezrealizowane ujemne różnice kursowe - podstawowe	-	-	21	21
Niezrealizowane ujemne różnice kursowe - udziały	-	126	-	126
Pozostałe	-	-	-	-
Razem	-	126	21	147

Kwota oszacowanych rezerw została skompensowana z aktywami z tytułu podatku odrocznego.

Rezerwy na podatek odroczony	Stan na 01.01.2017	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w kapitałach	Zmiana stanu (+ /-) ujęta w wyniku bieżącego okresu	Stan na 31.12.2017
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Wycena aktywów	-	-	-	-
Wycena instrumentów pochodnych	169	(169)	-	-
Niezrealizowane ujemne różnice kursowe - podstawowe	280	-	(280)	-
Niezrealizowane ujemne różnice kursowe - udziały	-	-	-	-
Pozostałe	183	-	(183)	-
Razem	632	(169)	(463)	-

Nota 23.Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	42 418	31 739
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń	2 154	1 940
Inne zobowiązania - rozrachunki z tytułu zakupu udziałów i akcji	2 600	2 400
Inne zobowiązania - udokumentowane po dniu bilansowym	4 035	4 028
Inne zobowiązania - pozostałe	849	300
Razem	52 056	40 407

Nota 24.Pozostałe zobowiązania finansowe

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Umowy gwarancji finansowych	-	-
Instrumenty pochodne wyznaczone i wykorzystywane jako zabezpieczenia, wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
Kontrakty forward w walutach obcych	-	959
Inne - opcje walutowe	-	5 625
	-	6 584
Zobowiązania krótkoterminowe	-	6 584
Zobowiązania długoterminowe	-	-
	-	6 584

Nota 25.Rezerwy, w tym na świadczenia pracownicze i urlopowe

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Świadczenia pracownicze (i)	803	779
Świadczenia pracownicze (ii)	175	185
Koszty reklamacji	56	56
Inne rezerwy - nieotrzymane koszty	138	3 051
	1 172	4 071
Rezerwy krótkoterminowe	997	3 886
Rezerwy długoterminowe	175	185
	1 172	4 071

(i) Rezerwa na świadczenia pracownicze obejmuje roczne urlopy, narosłe prawa do urlopów i roszczenia pracownicze z tytułu wynagrodzeń. Zmniejszenie wartości rezerwy wynika ze spłat świadczeń pracowniczych dokonanych w ciągu bieżącego roku.

(ii) Rezerwa na świadczenia pracownicze obejmuje potencjalne odprawy emerytalne, które spółka dominująca będzie zobowiązana wypłacić w przypadku odejścia pracowników na emerytury.

	Świadczenia pracownicze (i)	Świadczenia pracownicze (ii)	Koszty reklamacji	Inne rezerwy koszty
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Stan na 1 stycznia 2018 r.	779	185	56	3 051
Ujęcie rezerw dodatkowych	24	-10	0	- 2 913
Stan na 31 grudnia 2018 r.	803	175	56	138

Wycena rezerw potencjalne odprawy emerytalne na dzień 31.12.2018 roku dokonana przez biuro aktuarialne. Zastosowana Metodologia kalkulacji obliczeń zgodna jest z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSR 19). Jest to tzw. metoda prognozowanych świadczeń jednostkowych (ang. projected unit method), zwana także metodą świadczeń narosłych w funkcji stażu pracy. Istota tej metody polega na postrzeganiu narastającego stażu pracy jako powodującego narastanie zobowiązań zakładu pracy do wypłaty świadczeń pozapłacowych w przyszłości. W świetle powyższej definicji wartość przyszłych zobowiązań obliczana jest jako część przyszłych świadczeń oszacowana przy uwzględnieniu prognozowanego wynagrodzenia stanowiącego podstawę ich naliczania. Do wyznaczenia stopy dyskontowej wykorzystano rynkową rentowność 10 – letnich obligacji skarbowych wynoszącą 3,25%. Jako długookresową, roczną stopę wzrostu wynagrodzeń przyjęto nominalnie 3,50% (realnie 1,00% rocznie powyżej prognozowanej stopy inflacji na poziomie 2,50%). Prawdopodobieństwa odejścia z pracy określone zostały na podstawie analizy danych za lata ubiegłe (uwzględniając m.in. wiek, płeć, staż) oraz w oparciu o informacje dotyczące rynku pracy w Polsce.

Po konsultacji z przedstawicielami Spółki przyjęto prawdopodobieństwa rezygnacji pracowników z zatrudnienia wg poniższej tabeli:

wiek pracownika	do 30 lat	31 – 40 lat	41 – 50 lat	51 – 60 lat		61+ lat
prawdopodobieństwo rezygnacji	12,00%	10,00%	6,00%	4,00%		0,00
		Swiadczenia pracownicze (i) PLN'000	Swiadczenia pracownicze (ii) PLN'000	Koszty reklamacji PLN'000	Inne rezerwy koszty PLN'000	Razem PLN'000
Stan na 1 stycznia 2017 r. Ujęcie rezerw dodatkowych Stan na 31 grudnia 2017 r.		774 5 779	23 162 185	56 56	- 3 051 3 051	853 3 218 4 071

Wycena rezerw potencjalne odprawy emerytalne na dzień 31.12.2017 roku dokonana przez biuro aktuarialne. Zastosowana Metodologia kalkulacji obliczeń zgodna jest z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSR 19). Jest to tzw. metoda prognozowanych świadczeń jednostkowych (ang. projected unit method), zwana także metodą świadczeń narosłych w funkcji stażu pracy. Istota tej metody polega na postrzeganiu narastającego stażu pracy jako powodującego narastanie zobowiązań zakładu pracy do wypłaty świadczeń pozapłacowych w przyszłości. W świetle powyższej definicji wartość przyszłych zobowiązań obliczana jest jako część przyszłych świadczeń oszacowana przy uwzględnieniu prognozowanego wynagrodzenia stanowiącego podstawę ich naliczania. Do wyznaczenia stopy dyskontowej wykorzystano rynkową rentowność 10 – letnich obligacji skarbowych wynoszącą 3,25%. Jako długookresową, roczną stopę wzrostu wynagrodzeń przyjęto nominalnie 3,50% (realnie 1,00% rocznie powyżej prognozowanej stopy inflacji na poziomie 2,50%). Prawdopodobieństwa odejścia z pracy określone zostały na podstawie analizy danych za lata ubiegłe (uwzględniając m.in. wiek, płeć, staż) oraz w oparciu o informacje dotyczące rynku pracy w Polsce. Po konsultacji z przedstawicielami Spółki przyjęto prawdopodobieństwa rezygnacji pracowników z zatrudnienia wg poniższej tabeli:

wiek pracownika	do 30 lat	31 – 40 lat	41 – 50 lat	51 – 60 lat	61+ lat
prawdopodobieństwo rezygnacji	12,00%	10,00%	6,00%	4,00%	0,00

Firma jednostki, ze	Produkt kredytowy	Siedziba	Kwota kredytu/pożyczki wg umowy		Kwota kredytu/pożyczki pozostała do spłaty		Warunki	Termin	Zabezpieczenia
wskazaniem formy prawnej		PLN'000 Waluta PLN'000 Waluta		oprocentowania	spłaty
Bank Millennium S.A.	kredyt w rachunku bieżącym	Warszawa	30 000	PLN	22 659	PLN	rynkowe	07.09.2019	pełnomocnictwo do rachunków, dobrowolne poganie się egzekucji
Bank Gospodarstwa Krajowego	kredyt w rachunku bieżącym	Warszawa	30 000	PLN	13 193	PLN	rynkowe	30.08.2021	pełnomocnictwo do rachunków, dobrowolne poganie się egzekucji
Bank Gospodarstwa Krajowego	kredyt inwestycyjny	Warszawa	15 500	EUR	35 639 **	PLN	rynkowe	30.08.2021	pełnomocnictwo do rachunków, dobrowolne poganie się egzekucji
Raiffeisen Bank Polska S.A.	kredyt rewolwingowy*	Warszawa	20 000	PLN	-	PLN	rynkowe	28.06.2019	cesja wierzytelności, pełnomocnictwo do rachunków,
Raiffeisen Bank Polska S.A.	kredyt w rachunku bieżącym *	Warszawa	10 000	PLN	-	PLN	rynkowe	28.06.2019	cesja wierzytelności, pełnomocnictwo do rachunków,
Santander Bank Polska S.A.	kredyt w rachunku bieżącym	Warszawa	20 000	PLN	-	PLN	rynkowe	15.11.2019	cesja wierzytelności, pełnomocnictwo do rachunków,
Santander Bank Polska S.A.	kredyt rewolwingowy	Warszawa	30 000	PLN	-	PLN	rynkowe	15.11.2019	cesja wierzytelności, pełnomocnictwo do rachunków,
	Razem				71 491

Posiadane linie kredytowe na dzień 31 grudnia 2018 - Kwota kredytu oznacza dostępny limit kredytu w rachunku bieżącym

* Spółka w dniu 3 grudnia 2018 roku wypowiedziała umowę linii kredytowej. Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka nie wykorzystywała produktów kredytowych, a limit gwarancyjny został wykorzystany w kwocie stanowiącej ekwiwalent w 403 tys. zł. W dniu 1 marca 2019 roku Bank poinformował Spółkę o całkowitej spłacie wszystkich produktów oraz o zamknięciu linii wielocelowej.

** kwota wykorzystanego kredytu stanowi równowartość 8.619 tys. EUR pomniejszoną o koszty finansowania w kwocie 331 tys. EUR

Posiadane linie kredytowe na dzień 31 grudnia 2017 - Kwota kredytu oznacza dostępny limit kredytu w rachunku bieżącym

Firma jednostki, ze wskazaniem formy prawnej	Produkt kredytowy	Siedziba	Kwota kredytu/pożyczki wg umowy		Kwota kredytu/pożyczki pozostała do spłaty		Warunki oprocentowania	Termin spłaty	Zabezpieczenia
			PLN'000	Waluta	PLN'000	Waluta
Bank Millennium S.A.	kredyt w rachunku bieżącym	Warszawa	10 000	PLN	-	PLN	rynkowe	07.09.2019	pełnomocnictwo do rachunków, dobrowolne poganie się egzekucji
Raiffeisen Bank Polska S.A.	kredyt w rachunku bieżącym	Warszawa	20 000	PLN	-	PLN	rynkowe	16.02.2019	cesja wierzytelności, pełnomocnictwo do rachunków,
Bank Ochrony Środowiska S.A.	kredyt w rachunku bieżącym	Warszawa	25 000	PLN	-	PLN	rynkowe	28.03.2019	weksel własny "in-blanco", pełnomocnictwo do rachunków , poręczenie Zarządu
	Razem		55 000		-

Nota 26.Rezerwy i pozostałe zobowiązania

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Zaliczki wpłacone przez klientów	133 040	131 058
Dotacje rządowe	-	-
	133 040	131 058
Krótkoterminowe	133 040	131 058
Długoterminowe	-	-
	133 040	131 058

Nota 27.Zobowiązania związane bezpośrednio z aktywami trwałymi przeznaczonymi do sprzedaży

Nie wystąpiły zobowiązania związane bezpośrednio z aktywami trwałymi przeznaczonymi do sprzedaży. Jednostka nie zakwalifikowała według stanu na dzień 31.12.2018 r. oraz na dzień 31.12.2017 r. żadnych aktywów trwałych jako przeznaczone do sprzedaży.

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

Nota 28.Przychody ze sprzedaży usług, materiałów i towarów

	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN' 000	PLN' 000
Przychody ze sprzedaży imprez turystycznych	1 467 737	1 276 783
Przychody z tytułu pośrednictwa sprzedaży	125 572	127 862
Przychody inne	5 797	3 066
	1 599 106	1 407 711

		Przychody od klientów zewnętrznych
	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Polska	1 584 291	1 398 564
Litwa	4 116	3 879
Czechy	7 091	3 762
Pozostałe kraje	3 608	1 506
	1 599 106	1 407 711

Nota 29.Koszty według rodzajów

	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Amortyzacja	4 497	3 652
Zużycie surowców i materiałów	6 189	5 062
Usługi obce	1 489 793	1 283 438
Koszty świadczeń pracowniczych	54 672	44 642
Podatki i opłaty	4 771	3 399
Pozostałe koszty	24 679	19 138
Wartość sprzedanych towarów i materiałów	8	12
Razem	1 584 609	1 359 343

Nota 30.Pozostałe przychody / koszty operacyjne

	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Zyski ze zbycia aktywów:
Zysk ze sprzedaży majątku trwałego	57	-
Zyski ze sprzedaży nieruchomości inwestycyjnych	-	-
	57	-
Rozwiązane odpisy aktualizujące:
Aktywa niematerialne	-	-
Rzeczowe aktywa trwałe	-	-
Aktywa finansowe	-	-
Należności handlowe	117	-
Pozostałe	-	-
	117	-
Pozostałe przychody operacyjne:
Zyski z wyceny nieruchomości inwestycyjnych	-	-
Dotacje	307	256
Pozostałe	878	904
	1 359	1 160

	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Straty ze zbycia aktywów:
Strata ze sprzedaży majątku trwałego	53	53
Strata ze sprzedaży nieruchomości inwestycyjnych	-	-
	53	53
Utworzone odpisy aktualizujące:
Wartość firmy	-	-
Aktywa niematerialne	-	-
Rzeczowe aktywa trwałe	-	-
Aktywa finansowe	-	-
Należności handlowe	145	145
Pozostałe	-	-
	145	145
Pozostałe koszty operacyjne:
Straty z wyceny nieruchomości inwestycyjnych	-	-
Koszty likwidacji majątku trwałego i obrotowego	143	-
Reklamacje	1 644	2 239
Pozostałe (zagregowane pozycje nieistotne)	571	-
	2 556	2 437

Nota 31.Przychody / koszty finansowe

Przychody z tytułu leasingu:	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018 PLN'000	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017 PLN'000
Przychody z leasingu operacyjnego	44	63

Przychody odsetkowe	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Aktywa wyceniane w zamortyzowanym koszcie (obejmujące gotówkę w kasie i lokaty bankowe)	180	474
Przychody odsetkowe ogółem	180	474
Przychody finansowe uzyskane z aktywów niefinansowych	44	63
Razem	224	537

Koszty odsetkowe:	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie - odsetki od kredytów i kredytów w rachunku bieżącym	1 650	970
Odsetki od zobowiązań z tytułu leasingu finansowego	64	73
Pozostałe koszty odsetkowe	33	--
Koszty odsetkowe razem	1 747	1 043
Minus: kwoty ujęte w kosztach aktywów spełniających warunki kapitalizacji	-	-
	1 747	1 043

Koszty odsetkowe:	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018 PLN'000	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017 PLN'000
Pozostałe koszty finansowe:
Koszty gwarancji touroperatorskiej	1 346	-
Koszty produktów kredytowych	412	-
Pozostałe koszty finansowe	13	1 842
	3 518	2 885

Nota 32.Podatek dochodowy

Podatek dochodowy	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Zysk (strata) brutto	10 006	44 743
Trwałe różnice zwiększające podstawę opodatkowania	3 307	(1 717)
Przejściowe różnice w podstawie opodatkowania:	(1 014)	8 585
Podstawa opodatkowania	12 299	51 611
Podatek wg stawki	19,00%	19,00%
Podatek bieżący	2 203	9 806
Podatek odroczony	243	(1 204)
Podatek dochodowy wykazany w rachunku zysków i strat	2 446	8 602
Efektywna stawka podatkowa	19,9 %	19,23%
Podatek dochodowy odniesiony w wynik finansowy	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Bieżący podatek dochodowy:
Dotyczący roku bieżącego	2 203	9 806
	2 203	9 806
Odroczony podatek dochodowy:
Dotyczący roku bieżącego	243	(1 204)
	243	(1 204)
Koszt podatkowy ogółem ujęty w roku bieżącym z działalności kontynuowanej		8 602

Nie występują niewykorzystane ulgi podatkowe, w związku z którymi nie ujęto w bilansie składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Nota 33.Działalność zaniechana

W Grupie Kapitałowej w 2018 roku nie dokonano zbycia lub likwiadacji spółki zależnej, jak również w 2017 roku nie dokonano sprzedaży spółki zależnej.

OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Dodatkowa nota objaśniająca do sprawozdania z przepływów finansowych wyjaśniająca zmiany bilansowe w stosunku do kwot ujętych w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych.

	Stan na 31.12.2017	Stan na 31.12.2018	Zmiana bilansowa	Wyłączenie pozycji niewpływających na przepływy w tym obszarze	Korekta przepływów działalności operacyjnej
Zmiana stanu należności i czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów	205 523	243 824	-38 301	-41 882	-3 581
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych oraz zobowiązań z tytułu przedpłat, z zobowiązań finansowych	177 217	188 486	11 269	17 592	6 323
	Podatek bieżący		- 2 203
	Podatek zapłacony		4 945
			2 742

Dodatkowa nota objaśniająca do sprawozdania z przepływów finansowych wyjaśniających zmiany bilansowe pokazująca zmiany zobowiązań finansowych.

					Zmiany niepieniężne
	Stan na 31.12.2017	Przepływy pieniężne (wpływy)	Przepływy pieniężne (wydatki)	Zwiększenia/ Zmniejszenia	Efekt różnic kursowych	Zmiany w wartości godziwej	Stan na 31.12.2018
Kredyty i pożyczki	2 667	87 065	-18 241				71 491
Zobowiązania leasingowe	1 644		-1 091	990			1 543
Zobowiązania z działalności finansowej	4 311	87 065	-19 332	990	0	0	73 034

POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

Nota 34.Pozycje warunkowe

UDZIELONE GWARANCJE i PORĘCZENIA

Limity transakcji operacji pochodnych

Spółka dominująca posiada limity transakcji umożlwiające dokonywanie transakcji operacji pochodnych. Spółka wykorzystuje instrumenty pochodne do zabezpieczania przyszłych przepływów walutowych poprzez zawieranie operacji forwardowych. Wartość limitów skarbowych zaprezentowano w poniższej tabeli w tys. PLN:

Bank	rodzaj	kwota limitu	ważny do dnia
		PLN'000
Bank Millennium S.A.	limit transakcyjny	17 000	2019-09-06
Santander Bank Polska S.A.	limit transakcyjny	30 000	2019-07-12
Bank Gospodarstwa Krajowego	limit transakcyjny	10 000	2019-11-02

Na dzień 31 grudnia 2018 roku spółka Rainbow Tours S.A. posiadała zawarte kontrakty terminowe typu forward na zakup walut USD i EUR za PLN. W poniższej tabeli zawarto informację o otwartych kontraktach z terminem realizacji po 31 grudnia 2018 roku w tys. PLN i odpowiednio w tys. USD i w tys. EUR:

Waluta	Kwota zakontraktowana w walucie	Kwota PLN w dacie realizacji kontraktu
USD	14 150	52 512
EUR	2 250	10 948

Na dzień 31 grudnia 2017 roku spółka Rainbow Tours S.A. posiadała zawarte kontrakty terminowe typu forward na zakup walut USD i EUR za PLN. W poniższej tabeli zawarto informację o otwartych kontraktach z terminem realizacji po 31 grudnia 2017 roku w tys. PLN i odpowiednio w tys. USD i w tys. EUR:

Waluta	Kwota zakontraktowana w walucie	Kwota PLN w dacie realizacji kontraktu
USD	6 250	22 245
EUR	11 500	48 581

Poniższa nota prezentuje zmiany wycen portfela zabezpieczeń na poszczególne okresy sprawozdawcze:

Opis	01.01.2018-31.12.2018	01.01.2017-31.12.2017
	PLN'000	PLN'000
Kapitał z aktualizacji wyceny stan na początek okresu	- 6 584	956
utworzony celowo	0	0
inne zwiększenia (wycena walutowych operacji zabezpieczających)	662	- 6 584
wykorzystany celowo	0	0
Przeklasyfikowanie do wyniku – ujecie w koszcie własnym sprzedaży	- 6 584	-956
Kapitał z aktualizacji wyceny stan na koniec okresu	662	- 6 584

Gwarancje bankowe udzielone przez banki na rzecz kontrahentów Rainbow Tours S.A.

Spółka dominująca w ramach posiadanych linii gwarancji bankowych zleca wystawianie gwarancji bankowych na rzecz kontrahentów współpracujących z firmą Rainbow Tours S.A. W 2018 roku Emitent zlecił wystawienie gwarancji poza posiadanymi limitami. W poniższej tabeli zaprezentowano stan wystawionych gwarancji na dzień 31 grudnia 2018 roku. Kwoty gwarancji wystawionych w walutach przeliczono przy zastosowaniu średniego kursu NBP z dnia 31 grudnia 2018 roku.

Bank wystawiający gwarancje	Kwota wystawionych gwarancji
	PLN'000
Bank Millennium S.A.	6 463
Santander Bank Polska S.A.	5 171
Raiffeisen Bank Polska S.A.	403
Razem	12 037

W poniższej tabeli zaprezentowano stan wystawionych gwarancji na dzień 31 grudnia 2017 roku

Bank wystawiający gwarancje	Kwota wystawionych gwarancji
	PLN'000
Bank Millennium S.A.	7 075
Bank Ochrony Środowiska S.A.	0
Raiffeisen Bank Polska S.A.	8 505
Razem	15 580

Gwarancja ubezpieczeniowa udzielona przez Towarzystwo Ubezpieczeń Europa S.A.

Umowa gwarancji Nr GT 265/2017

W dniu 16 sierpnia 2017 roku Jednostka dominująca zawarła z Towarzystwem Ubezpieczeń Europa Spółką Akcyjną z siedzibą we Wrocławiu ("Gwarant") umowę gwarancji ubezpieczeniowej Nr GT 265/2017, wraz z dokumentami towarzyszącymi (umowa o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowej, umowa ustanowienia kaucji, deklaracja wekslowa), zwaną dalej "Umową gwarancji Nr GT 265/2017", dotyczącą udzielenia przez Gwaranta gwarancji ubezpieczeniowej dla Rainbow Tours S.A., jako organizatora turystyki i pośrednika turystycznego, której beneficjentem jest Marszałek Województwa Łódzkiego ("Beneficjent").

Przedmiotem umowy było określenie zasad udzielenia przez Gwaranta gwarancji ubezpieczeniowej ("Gwarancja"), w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) Ustawy z dnia 29.08.1997 r. o usługach turystycznych (tj. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1553, z późn. zm.), w zakresie:

a) zapłaty kwoty niezbędnej na pokrycie kosztów powrotu klientów Zobowiązanego (Rainbow Tours SA) z imprezy turystycznej do miejsca wyjazdu lub planowanego powrotu z imprezy turystycznej, w wypadku, gdy Zobowiązany (Rainbow Tours SA) wbrew obowiązkowi nie zapewni tego powrotu,
b) zwrotu wpłat wniesionych przez klientów Zobowiązanego (Rainbow Tours SA) tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, w wypadku, gdy z przyczyn dotyczących Zobowiązanego (Rainbow Tours SA) lub osób, które działają w jego imieniu, impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana,
c) zwrotu części wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną, odpowiadającą części imprezy turystycznej, która nie zostanie zrealizowana z przyczyn dotyczących Zobowiązanego (Rainbow Tours SA) lub osób, które działają w jego imieniu.

Zgodnie z postanowieniami przedmiotowej Umowy gwarancji Nr GT 265/2017, jej wartość w dniu podpisania, a tym samym wartość Gwarancji udzielonej przez Gwaranta na rzecz Beneficjenta, zwana dalej "Sumą Gwarancji", wynosiła 165.000.000 zł (sto sześćdziesiąt pięć milionów złotych), co stanowi równowartość kwoty 37.366.668,93 euro (trzydzieści siedem milionów trzysta sześćdziesiąt sześć tysięcy sześćset sześćdziesiąt osiem euro dziewięćdziesiąt trzy eurocenty), przeliczonej przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku wystawienia gwarancji, to jest w dniu 2 stycznia 2017 roku (1 euro = 4,4157 zł).

Gwarancja zabezpieczała spłatę roszczeń powstałych wskutek zaistnienia zdarzeń, o których mowa powyżej (lit. a, b i c), powstałych z umów o świadczenie usług turystycznych zawartych przez Rainbow Tours SA w okresie od dnia 17 września 2017 roku do dnia 16 września 2018 roku.

Gwarancja obejmuje ochroną wszystkie umowy o organizowanie imprez turystycznych, zawarte przez Spółkę z klientami, zarówno jako organizatora turystyki, jak i pośrednika turystycznego w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 5 i 6 w/w ustawy z dnia 29.08.1997 r. o usługach turystycznych, w okresie obowiązywania Gwarancji (od 17.09.2017 r. do 16.09.2018 r.), chociażby ich wykonanie nie nastąpiło w tym okresie, jeżeli informacje o wystąpieniu zdarzenia objętego Gwarancją zostaną przekazane Gwarantowi w terminie do 1 roku po upływie okresu obowiązywania Gwarancji.

W przypadku realizacji Gwarancji przez Gwaranta na rzecz Beneficjenta, Zobowiązany (Rainbow Tours SA) zwróci Gwarantowi kwotę wypłaconą na podstawie tej Gwarancji w terminie do 7 dni od otrzymania od Gwaranta wezwania do zapłaty wraz wszelkimi kosztami poniesionymi przez Gwaranta z tytułu realizacji Gwarancji. W razie opóźnienia z zapłatą Zobowiązany (Spółka) zapłaci Gwarantowi dodatkowo odsetki ustawowe. Zobowiązany (Spółka) zwróci Gwarantowi kwotę wypłaconą Beneficjentowi na podstawie Gwarancji, bez względu na jakiekolwiek zarzuty dotyczące zasadności wypłaty dokonanej na rzecz Beneficjenta co do podstawy żądania zapłaty zobowiązania Zobowiązanego objętego Gwarancją, jakie mógłby podnieść lub podniósł. Gwarant uprawniony jest do zaliczania kwot otrzymanych od Zobowiązanego na podstawie niniejszej Umowy na spłatę wierzytelności przysługujących Gwarantowi wobec Zobowiązanego wynikającej z niniejszej Umowy, w następującej kolejności: (1) odsetki ustawowe, (2) koszty, (3) należność główna.

Zabezpieczenie roszczeń Gwaranta o zwrot zapłaconych z tytułu Gwarancji kwot na rzecz Beneficjenta stanowiły następujące zabezpieczenia:

a) kaucja w wysokości 9.867.750,00 zł (dziewięć milionów osiemset sześćdziesiąt siedem tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych) ustanowiona na rachunku bankowym Gwaranta, przy czym z uwagi na zaliczenie na poczet kaucji, dotychczasowej kaucji w kwocie 8.553.890,35 zł oraz odsetek kaucyjnych w kwocie 110.980,01 zł, Spółka dokonuje dopłaty do kaucji w kwocie 1.202.879,64 zł (jeden milion dwieście dwa tysiące osiemset siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt cztery grosze),
b) notarialnie ustanowiona hipoteka łączna na nieruchomościach Spółki w Łodzi, przy ul. Piotrkowskiej 270 o wartości 10.278.000,00 zł (dziesięć milionów dwieście siedemdziesiąt osiem tysięcy złotych), przy czym ustanowione zabezpieczenie hipoteczne stanowi jednocześnie zabezpieczenie Gwarancji GT 137/2015 z dnia 04.08.2015 r. oraz Gwarancji GT 214/2016 z dnia 11.08.2016 r., zmienionej Aneksem nr 1 z dnia 10.07.2017 r.,
c) weksel własny in blanco z klauzulą "bez protestu", który może zostać wypełniony do kwoty 165.000.000 zł (sto sześćdziesiąt pięć milionów złotych), stanowiącej równowartość podwyższonej Sumy Gwarancji.

Łączna wartość prowizji należnej Gwarantowi od Zobowiązanego za wystawienie Gwarancji i podwyższenie kwoty Gwarancji została ustalona w wysokości rynkowej, tj. w wysokości 1.229.400,00 zł (jeden milion dwieście dwadzieścia dziewięć tysięcy czterysta złotych).

Aneks do umowy gwarancji Nr GT 265/2017

W dniu 4 lipca 2018 roku, Spółka zawarła z Towarzystwem Ubezpieczeń Europa Spółką Akcyjną z siedzibą we Wrocławiu aneks do Umowy gwarancji Nr GT 265/2017 z dnia 16 sierpnia 2017 roku, w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, której beneficjentem jest Marszałek Województwa Łódzkiego ("Beneficjent") i na mocy której określone zostały zasady udzielenia przez Gwaranta gwarancji ubezpieczeniowej ("Gwarancja"), w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 o usługach turystycznych.

Na mocy aneksu do Umowy gwarancji Nr GT 265/2017, dokonano podwyższenia górnej granicy odpowiedzialności Gwaranta z tytułu Gwarancji ("Suma Gwarancji") z dotychczasowej kwoty w wysokości 165.000.000 zł (równowartość 37.366.668,93 euro) do kwoty 177.630.000 zł (równowartość 40.226.917,39 euro), tj. o kwotę 12.630.000 zł (równowartość 2 860 248,66 euro). Suma Gwarancji obowiązująca do dnia 16 września 2018 roku, z aneksowaną Sumą Gwarancji w wysokości 177.630.000 zł jest wyższa od Sumy Gwarancji przed jej podwyższeniem (165.000.000 zł) o około 7,65%.

Podwyższenie Sumy Gwarancji zostało dokonane m.in. w celu zagwarantowania wypełniania przez Spółkę wymogów i dyspozycji w zakresie minimalnej wysokości sumy gwarancyjnej, o czym mowa w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia na rzecz klientów w związku z działalnością wykonywaną przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych.

Gwarancja w podwyższonej wysokości 177.630.000 zł (co stanowi równowartość kwoty 40.226.917,39 euro), zabezpieczała spłatę roszczeń powstałych wskutek zaistnienia zdarzeń powstałych z umów o świadczenie usług turystycznych zawartych przez Zobowiązanego (Rainbow Tours SA) w okresie od 17.09.2017 r. do 16.09.2018 r., które to zdarzenia zaszły w tym okresie, przy czym umowy o świadczenie usług turystycznych, zawarte w okresie od 17.09.2017 r. do dnia 17.06.2018 r. (dzień podwyższenia sumy gwarancji) objęte są gwarancją do kwoty 165.000.000 zł (co stanowi równowartość kwoty 37.366.668,93 euro).

Gwarancja obejmuje ochroną wszystkie umowy o organizowanie imprez turystycznych zawarte przez Zleceniodawcę z klientami, zarówno jako organizatora turystyki, jak i pośrednika turystycznego w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, w okresie obowiązywania Gwarancji, o którym mowa powyżej (od 17.09.2017 r. do 16.09.2018 r.,), chociażby ich wykonanie nie nastąpiło w tym okresie, jeżeli informacje o wystąpieniu zdarzenia objętego Gwarancją zostaną przekazane Gwarantowi w terminie do 1 roku po upływie okresu obowiązywania Gwarancji.

W związku z podwyższeniem Sumy Gwarancji, w odniesieniu do zabezpieczenia roszczeń Gwaranta o zwrot zapłaconych z tytułu Gwarancji kwot na rzecz Beneficjenta Gwarancji oraz w odniesieniu do wynagrodzenia (prowizji) należnej Gwarantowi od Spółki, z tytułu podwyższenia sumy Gwarancji:

a) Zobowiązany zapłacił Gwarantowi dodatkową prowizję w wysokości 29.400 zł, przelewem na rachunek Gwaranta w terminie do dnia 04.07.2018 r.;
b) Zobowiązany (Rainbow Tours SA) oraz Gwarant zawarły aneks do Deklaracji wekslowej do weksla własnego in blanco z wystawienia Spółki, stanowiącego zabezpieczenie Gwarancji, doprecyzowujący i uszczegółowiający treść Deklaracji wekslowej w związku z podwyższeniem sumy Gwarancji z dotychczasowej kwoty w wysokości 165.000.000 zł do kwoty 177.630.000 zł.

Z uwagi na powyższe, tj. w związku z zawarciem raportowanej Umowy gwarancji Nr GT 265/2017 z dnia 16 sierpnia 2017 roku, a w tym w związku z podwyższeniem Sumy Gwarancji, zabezpieczenie roszczeń Gwaranta o zwrot zapłaconych z tytułu Gwarancji kwot na rzecz Beneficjenta stanowią następujące zabezpieczenia:

a) kaucja w wysokości 9.867.750 zł ustanowiona na rachunku bankowym Gwaranta,
b) notarialnie ustanowiona hipoteka łączna na nieruchomościach Spółki w Łodzi, przy ul. Piotrkowskiej 270 o wartości 10.278.000 zł,
c) weksel własny in blanco z klauzulą "bez protestu", który może zostać wypełniony do kwoty 177.630.000 zł, stanowiącej równowartość podwyższonej Sumy Gwarancji.

Łączna wartość prowizji należnej Gwarantowi od Zobowiązanego za wystawienie Gwarancji i podwyższenie kwoty Gwarancji została ustalona w wysokości rynkowej, tj. w wysokości 1.258.800 zł (jeden milion dwieście pięćdziesiąt osiem tysięcy osiemset złotych).

Przedmiotowa Umowa gwarancji Nr GT 265/2017, ani umowy i dokumenty towarzyszącymi (umowa o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowej, umowa ustanowienia kaucji) nie zawierają i nie przewidują zapisów o karach umownych.

Umowa gwarancji Nr GT 335/2018

W dniu 24 sierpnia 2018 roku Jednostka dominująca zawarła z Towarzystwem Ubezpieczeń Europa Spółką Akcyjną z siedzibą we Wrocławiu ("Gwarant") umowę gwarancji ubezpieczeniowej Nr GT 335/2018 z dnia 24 sierpnia 2018 roku, wraz z dokumentami towarzyszącymi (umowa o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowej, umowa ustanowienia kaucji, deklaracja wekslowa), zwaną dalej "Umową gwarancji Nr GT 335/2018", dotyczącą udzielenia przez Gwaranta gwarancji ubezpieczeniowej dla Rainbow Tours S.A., jako organizatora turystyki i przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych, której beneficjentem jest Marszałek Województwa Łódzkiego ("Beneficjent").

Przedmiotem umowy jest określenie zasad udzielenia przez Gwaranta dla Rainbow Tours S.A., jako organizatora turystyki i przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych, której beneficjentem jest Marszałek Województwa Łódzkiego ("Beneficjent"), nowej gwarancji ubezpieczeniowej ("Gwarancja"), zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24.11.2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz.U. z 2017 roku, poz. 2361 z późn. zm.), w z związku z obowiązkiem zapewnienia podróżnym na wypadek swojej niewypłacalności:

a) zapłaty kwoty niezbędnej na pokrycie kosztów kontynuacji imprezy turystycznej lub kosztów powrotu do kraju, obejmujących w szczególności koszty transportu i zakwaterowania, w tym także w uzasadnionej wysokości koszty poniesione przez podróżnych, w przypadku, gdy organizator turystyki lub przedsiębiorca ułatwiający nabywanie powiązanych usług turystycznych, wbrew obowiązkowi, nie zapewnia tej kontynuacji lub tego powrotu,
b) zwrotu wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną lub każdą opłaconą usługę przedsiębiorcy ułatwiającemu nabywanie powiązanych usług turystycznych, w przypadku gdy z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych lub osób, które działają w ich imieniu, impreza turystyczna lub którakolwiek opłacona usługa przedsiębiorcy ułatwiającemu nabywanie powiązanych usług turystycznych nie została lub nie zostanie zrealizowana,
c) zwrotu części wpłat wniesionych tytułem zapłaty za imprezę turystyczną odpowiadającą części imprezy turystycznej lub za każdą usługę opłaconą przedsiębiorcy ułatwiającemu nabywanie powiązanych usług turystycznych odpowiadającą części usługi, która nie została lub nie zostanie zrealizowana z przyczyn dotyczących organizatora turystyki lub przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie powiązanych usług turystycznych, lub osób, które działają w ich imieniu.

Gwarancja zabezpiecza spłatę roszczeń powstałych wskutek zaistnienia zdarzeń, o których mowa powyżej (lit. a, b i c), powstałych z umów o udział w imprezie turystycznej oraz umów o powiązane usługi turystyczne, zawartych przez Rainbow Tours SA z podróżnymi w okresie od dnia 17 września 2018 roku do dnia 16 września 2019 roku, chociażby ich wykonanie nie nastąpiło w tym okresie.

W przypadku realizacji Gwarancji przez Gwaranta na rzecz Beneficjenta, Zobowiązany zwróci Gwarantowi kwotę wypłaconą na podstawie tej Gwarancji w terminie do 7 dni od otrzymania od Gwaranta wezwania do zapłaty wraz kosztami poniesionymi przez Gwaranta z tytułu realizacji Gwarancji. W razie opóźnienia z zapłatą Zobowiązany zapłaci Gwarantowi dodatkowo odsetki ustawowe. Zobowiązany zwróci Gwarantowi kwotę wypłaconą na podstawie Gwarancji, bez względu na jakiekolwiek zarzuty dotyczące zasadności wypłaty dokonanej na podstawie dyspozycji Beneficjenta gwarancji co do podstawy żądania zapłaty zobowiązania Zobowiązanego objętego Gwarancją jakie mógłby podnieść lub podniósł. Gwarant uprawniony jest do zaliczania kwot otrzymanych od Zobowiązanego na podstawie niniejszej Umowy na spłatę wierzytelności przysługujących Gwarantowi wobec Zobowiązanego wynikającej z niniejszej Umowy, w następującej kolejności: (1) odsetki ustawowe, (2) koszty, (3) należność główna.

Zgodnie z postanowieniami przedmiotowej Umowy gwarancji Nr GT 335/2018, jej wartość w dniu podpisania, a tym samym wartość Gwarancji udzielanej przez Gwaranta na rzecz Beneficjenta, zwana dalej "Sumą Gwarancji", wynosi 190.000.000 zł (sto dziewięćdziesiąt milionów złotych), co stanowi równowartość kwoty 45.562.456,54 euro (czterdzieści pięć milionów pięćset sześćdziesiąt dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt sześć euro i pięćdziesiąt cztery eurocenty), przeliczonej przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku wystawienia gwarancji, to jest w dniu 2 stycznia 2018 roku (1 euro = 4,1701 zł).

W związku z zawarciem Umowy gwarancji Nr GT 335/2018 z dnia 24 sierpnia 2018 roku, kwota Sumy Gwarancji dla okresu od dnia 17 września 2018 roku do 16 września 2019 roku (wynosząca 190.000.000 zł) oznacza podwyższenie Sumy Gwarancji na ten okres w relacji do sumy Gwarancji dla okresu kończącego się w dniu 16 września 2018 roku w następujących wysokościach:

− w relacji przed podwyższeniem sumy gwarancji dla okresu mijającego: z kwoty 165.000.000 zł (równowartość kwoty 37.366.668,93 euro) do kwoty 190.000.000 zł (równowartość kwoty 45.562.456,54 euro), tj. o kwotę 25.000.000,00 zł (równowartość 8.195.787,61 euro, przy uwzględnieniu różnych kursów euro), tj. o około 15,15%;
− w relacji po podwyższeniu sumy gwarancji dla okresu mijającego: z kwoty 177.630.000 zł (równowartość 40.226.917,39 euro) do kwoty 190.000.000 zł (równowartość kwoty 45.562.456,54 euro), tj. o kwotę 21.370.000,00 zł (równowartość 5.335.539,15 euro, przy uwzględnieniu różnych kursów euro), tj. o około 6,96%.

Z uwagi na powyższe, tj. w związku z zawarciem Umowy gwarancji Nr GT 335/2018 z dnia 24 sierpnia 2018 roku, a w tym w związku z podwyższeniem Sumy Gwarancji, zabezpieczenie roszczeń Gwaranta o zwrot zapłaconych z tytułu Gwarancji kwot na rzecz Beneficjenta stanowią następujące zabezpieczenia:

a) Kaucja w wysokości 12.576.250,00 zł na okres obowiązywania gwarancji, przy czym z uwagi na zaliczenie na poczet kaucji, dotychczasowej kaucji w kwocie 9.867.750 zł oraz odsetek kaucyjnych w kwocie 174.377,41 zł, Spółka dokonała dopłaty do kaucji w kwocie 2.534.122,59 zł,
b) notarialnie ustanowiona hipoteka łączna na nieruchomościach Spółki w Łodzi, przy ul. Piotrkowskiej 270 o wartości o wartości 10.278.000 zł w kwocie stanowiącej 120% wartości nieruchomości wykazanych w operatach z dnia 26.01.2016 r., z terminem obowiązywania do 16.10.2020 r., przy czym w przypadku wzrostu wartości majątku trwałego będącego zabezpieczeniem gwarancji T.U. Europa S.A. zwróci kaucję w wysokości stanowiącej 75% zwiększenia wartości nieruchomości wykazanych w nowych operatach po zweryfikowaniu tej wartości przez T.U. Europa S.A.,
c) weksel własny in blanco z klauzulą "bez protestu", który może zostać wypełniony do kwoty 190.000.000 zł, stanowiącej równowartość podwyższonej Sumy Gwarancji.

Łączna wartość prowizji należnej Gwarantowi od Zobowiązanego za wystawienie Gwarancji i podwyższenie kwoty Gwarancji została ustalona w wysokości rynkowej, tj. w wysokości 1.455.000 zł.

Przedmiotowa Umowa gwarancji Nr GT 335/2018 ani umowy i dokumenty towarzyszące (umowa o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowej, umowa ustanowienia kaucji) nie zawierają i nie przewidują zapisów o karach umownych.

Porozumienie do umowy o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowej i do umowy ustanowienia kaucji z 24.08.2018 r.

Na mocy zawartego przez Spółkę dominującą z Towarzystwem Ubezpieczeń Europa S.A. Porozumienia z dnia 21 września 2018 roku do umowy o udzielenie gwarancji ubezpieczeniowej dla organizatorów turystyki lub przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych z dnia 24.08.2018 r. oraz do umowy ustanowienia kaucji z dnia 24.08.2018 r. (umowy dotyczące ustanowienia Gwarancji Nr GT 335/2018 z dnia 24 sierpnia 2018 roku, zwane dalej "Umowami"), w związku ze sporządzeniem na zlecenie Spółki, przez uprawnionego Rzeczoznawcę Majątkowego, nowych operatów szacunkowych z dnia 10 września 2018 roku, określających wartość rynkową (na podstawie wycen nieruchomości) kompleksu w/w nieruchomości lokalowych stanowiących nieruchomość Spółki położoną przy ul. Piotrkowskiej 270 w Łodzi, zgodnie z którymi łączna wartość nieruchomości wzrosła: z łącznej kwoty w wysokości 8.565.000 zł, wynikającej z operatów szacunkowych sporządzonych przez wskazanego Rzeczoznawcę Majątkowego z dnia 26 stycznia 2016 roku, do łącznej kwoty w wysokości 9.465.000 zł (dziewięć milionów czterysta sześćdziesiąt pięć tysięcy złotych), Spółka wraz z Towarzystwem Ubezpieczeń Europa S.A. postanowiły, że część kaucji w wysokości 676.250 zł, o której mowa w w/w Umowach, zostanie zastąpiona zabezpieczeniem w postaci zwiększenia notarialnie ustanowionej hipoteki łącznej na pierwszym wolnym miejscu na majątku trwałym Spółki tj. nieruchomości położonej przy ul. Piotrkowskiej 270 w Łodzi wpisanej do Księgi Wieczystej o nr LD1M/00264242/0, LD1M/00264245/1, LD1M/00264246/8, LD1M/00264247/5, LD1M/00264248/2, LD1M/00264253/0, LD1M/00264254/7, LD1M/00264255/4, LD1M/00264257/8, LD1M/00264259/2, LD1M/00264263/3, LD1M/00264264/0, LD1M/00264266/4, LD1M/00187747/6, LD1M/00172644/6, LD1M/00273816/1, LD1M/00273817/8, LD1M/00273818/5, LD1M/00273819/2, LD1M/00273820/2, LD1M/00273822/6, LD1M/00273823/3, LD1M/00273824/0, LD1M/00273825/7, LD1M/00273826/4, LD1M/00273827/1, LD1M/00273843/9, LD1M/00273844/6, LD1M/00273847/7, LD1M/00273846/0, LD1M/00273845/3 prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVI Wydział Ksiąg Wieczystych z kwoty 10.278.000 zł do kwoty 11.358.000 zł, czyli o kwotę 1.080.000 zł. Kwota 11.358.000 zł stanowi 120% wartości nieruchomości wykazanych w operatach z dnia 10.09.2018 r.

W związku z powyższym Towarzystwo Ubezpieczeń Europa S.A. zobowiązała się zwrócić Spółce (jako Zobowiązanemu) część kaucji w wysokości 676.250 zł wraz z odsetkami zgodnie z poniższymi zasadami:

1) część kaucji w wysokości 676.250,00 zł zostanie zwolniona z kwoty kaucji w wysokości 2.534.122,59 zł, o której mowa w umowie ustanowienia kaucji z dnia 24.08.2018 r. (kwota dopłaty do kaucji w związku z zawarciem Umowy gwarancji Nr GT 335/2018 z dnia 24 sierpnia 2018 roku),
2) Towarzystwo Ubezpieczeń Europa S.A. zwolni odsetki w wysokości 722,57 zł, wyliczone od kwoty 676.250,00 zł z tytułu lokaty kwoty kaucji 2.534.122,59 zł, o której mowa w umowy ustanowienia kaucji z dnia 24.08.2018 r.,
3) część kaucji, o której mowa w pkt 1) wraz z odsetkami, o których mowa w pkt 2) zostanie zwolniona na rachunek bankowy Zobowiązanego w terminie 5 dni roboczych po otrzymaniu przez Towarzystwo Ubezpieczeń Europa S.A. stosownego aktu notarialnego o ustanowieniu hipoteki, lecz nie wcześniej niż z dniem 26.09.2018 r.,
4) pozostała kwota z kaucji w wysokości 11.900.000 zł pozostanie prawnym zabezpieczeniem roszczeń Towarzystwa Ubezpieczeń Europa S.A. zgodnie z Umowami.

SPRAWY SPORNE

Na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz na dzień przekazania przedmiotowego sprawozdania ani Spółka dominująca ani jednostki powiązane nie są stroną żadnych postępowań sądowych i arbitrażowych, w których jednostkowa lub łączna wartość przedmiotu sporu przekraczałaby 10% kapitałów własnych Grupy.

ROZLICZENIA PODATKOWE

Regulacje prawne dotyczące podatków, w tym m.in. podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych, podlegają częstym zmianom, wskutek czego niejednokrotnie brak jest odniesienia do utrwalonych regulacji bądź precedensów prawnych. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno między organami państwowymi, jak i między organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Rozliczenia podatkowe oraz inne (na przykład celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar, a ustalone w wyniku kontroli dodatkowe kwoty zobowiązań muszą zostać wpłacone wraz z odsetkami.

W Polsce organy skarbowe posiadają prawo kontroli deklaracji podatkowych przez okres pięciu lat, jednak spółki mogą w tym okresie dokonywać kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku dochodowego.

Grupa ocenia, że wykazane zobowiązania podatkowe są prawidłowe dla wszystkich lat podatkowych, które mogą być poddane kontroli przez organy skarbowe. Osąd ten opiera się na ocenie wielu czynników, w tym interpretacji prawa podatkowego oraz doświadczeń z lat poprzednich. Niemniej fakty i okoliczności, które mogą zaistnieć w przyszłości, mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości istniejących lub przeszłych zobowiązań podatkowych.

W ocenie Grupy na dzień 31 grudnia 2018 r. utworzono odpowiednie rezerwy na rozpoznane i policzalne ryzyko podatkowe.

POZOSTAŁE

Zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego – Spółka dominująca jako leasingobiorca

Na dzień 31 grudnia 2018 r., przyszłe minimalne opłaty z tytułu umów leasingu operacyjnego w wysokości 1.044 tys. zł miesięcznie dotyczą kosztów najmu powierzchni przez Spółkę dominującą.

Należności warunkowe

Przed rozpoczęciem współpracy z nowym agentem Spółka dominująca stosuje system zewnętrznej oceny kredytowej do oceny zdolności kredytowej tego agenta i na tej podstawie wyznacza danemu agentowi limity kredytowe. Limity i punktacja danego agenta podlegają weryfikacji dwa razy w roku. Należności zabezpieczane są również poprzez weksle "in blanco" wraz z deklaracją wekslową oraz gwarancje bankowe, a także system kaucji.

Nota 35.Informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi

W rozumieniu MSR 24 Podmiotami powiązanymi z Grupą są poza spółkami objętymi konsolidacją również członkowie kadry zarządzającej i nadzorującej.

JEDNOSTKI POWIĄZANE

Wykaz jednostek powiązanych, objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym:

Lp.	Nazwa Podmiotu	Siedziba Podmiotu	Udział w kapitale	Udział w głosach na WZ	Data objęcia kontroli
1	My Way by Rainbow Tours Sp. z o.o.	90-361 Łódź, ul. Piotrkowska 270	100%	100%	2006 rok
2	White Olive A.E.	Grecja, Ateny	100%	100%	2016 rok

Wykaz jednostek powiązanych osobowo:

Pan Grzegorz Baszczyński, pełniący funkcję Prezesa Zarządu Spółki, posiada bezpośrednio 237.000 akcji Spółki, z których przysługuje 237.000 głosów na Walnym Zgromadzeniu, co stanowi odpowiednio: 1,63% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz 1,17% udziału w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Ponadto, Pan Grzegorz Baszczyński posiada pośrednio, przez podmiot zależny w rozumieniu art. 4 pkt 15 w zw. z pkt 14 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o ofercie publicznej, tj. przez Flyoo Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (Pan Grzegorz Baszczyński posiada w Flyoo Sp. z o.o. 99,97% w kapitale i w głosach na Zgromadzeniu Wspólników) 1.855.000 akcji Spółki, z których przysługuje 3.410.000 głosów na Walnym Zgromadzeniu, co stanowi odpowiednio: 12,75% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz 16,77% udział w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Łącznie, Pan Grzegorz Baszczyński posiada bezpośrednio i pośrednio przez podmiot zależny 2.092.000 sztuk Akcji Spółki, z których przysługuje 3.647.000 głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki, które stanowią odpowiednio: 14,38% w kapitale zakładowym i 17,94% w głosach na Walnym Zgromadzeniu Spółki.

Pan Tomasz Czapla, pełniący funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki, posiada bezpośrednio 180.000 akcji Spółki, z których przysługuje 180.000 głosów na Walnym Zgromadzeniu, co stanowi odpowiednio: 1,24% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz 0,89% udziału w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Ponadto, Pan Tomasz Czapla posiada pośrednio, przez podmiot zależny w rozumieniu art. 4 pkt 15 w zw. z pkt 14 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o ofercie publicznej, tj. przez TCZ Holding Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (Pan Tomasz Czapla posiada w TCZ Holding Sp. z o.o. 99,97% w kapitale i w głosach na Zgromadzeniu Wspólników) 1.610.000 akcji Spółki, z których przysługuje 2.920.000 głosów na Walnym Zgromadzeniu, co stanowi odpowiednio: 11,06% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz 14,36% udziału w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Łącznie, Pan Tomasz Czapla posiada bezpośrednio i pośrednio przez podmiot zależny 1.790.000 sztuk Akcji Spółki, z których przysługuje 3.100.000 głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki, które stanowią odpowiednio: 12,30% w kapitale zakładowym i 15,25% w głosach na Walnym Zgromadzeniu Spółki.

Pan Remigiusz Talarek, pełniący funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki, posiada pośrednio, przez podmiot zależny w rozumieniu art. 4 pkt 15 w zw. z pkt 14 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o ofercie publicznej, tj. przez Elephant Capital Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (Pan Remigiusz Talarek posiada w Elephant Capital Sp. z o.o. 99,97% w kapitale i w głosach na Zgromadzeniu Wspólników) 1.670.500 akcji Spółki, z których przysługuje 3.015.500 głosów na Walnym Zgromadzeniu Emitenta, co stanowi odpowiednio: 11,48% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz 14,83% udziału w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Pan Remigiusz Talarek nie posiada akcji Spółki w sposób bezpośredni.

INFORMACJE O TRANSAKCJACH Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

Wszystkie transakcje dotyczące sprzedaży były typowe i rutynowe, wynikające z podstawowej działalności podmiotów. Operacje sprzedaży z tytułu produktów i usług, dokonane pomiędzy spółkami Grupy Kapitałowej Rainbow Tours S.A. w okresie od 01.01.2018 – 31.12.2018 wyspecyfikowane zostały w poniższej tabeli:

	Sprzedaż usług			Zakup usług
	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2018	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
White Olive A.E.	3 570	0	-	0
Rainbow Hotels A.E.	5 122	3 176		0
Bee & Free Sp. z o. o.	-	-	-	56 936
Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o. o.	-	650	-	7 804
Rainbow Tours - Biuro Podróży Sp. z o. o.	-	4 160	-	0
My Way by Rainbow Tours Sp. z o. o.	3 393	1 404	-	196
Rainbow Tours S.A	-	64 936	12 085	9 390
Razem	12 085	74 326	12 085	74 326

Należności / zobowiązania z tytułu dostaw i usług wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Rainbow Tours S.A. ze spółkami z Grupy Kapitałowej zawiera poniższa tabela:

Następujące stany występują na koniec okresu sprawozdawczego:		Kwoty należne od stron powiązanych		Kwoty płatne na rzecz stron powiązanych
	Stan na Stan na 31/12/2017 31/12/2018		Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
White Olive A.E.	3 570	6 283	18 683	4 704
Rainbow Hotels A.E.	-	1 509	-	13 888
Bee & Free Sp. z o. o.	-	-	-	570
Rainbow Incentive & Incoming Sp. z o. o.	-	1 476	-	16
Rainbow Tours - Biuro Podróży Sp. z o. o.	-	872	-	0
My Way by Rainbow Tours Sp. z o. o.	603	56	-	104
Rainbow Tours S.A	18 683	12 982	4 173	3 896
Razem	22 856	23 178	22 856	23 178

Pożyczki udzielone podmiotom powiązanym:

	Stan na 31/12/2018	Stan na 31/12/2017
	PLN'000	PLN'000
Subleasing ze spółką Flyoo sp. z o.o., powiązaną z członkiem naczelnego kierownictwa	1 001	1 550

Poza wymienionymi operacjami w okresie 2017 roku nie wystąpiły inne, znaczące transakcje z podmiotami powiązanymi osobowo. W 2018 roku spółka dokonała transakcji ze spółką Flyoo sp. z o.o. w łącznej kwocie netto 248 tys. PLN.

Nota 36.Połączenia, nabycia jednostek gospodarczych i ich zbywanie

W okresie roku obrotowego 2018 miały miejsca połączenia spółek w ramach Grupy Kapitałowej Rainbow Tours i w związku z tym nastąpiły zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej Rainbow Tours. Zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej Rainbow Tours zostały opisane w Nocie 3 do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Nota 37.Udział we wspólnych przedsięwzięciach

Spółki Grupy Kapitałowej Rainbow Tours S.A. nie posiadają udziałów we wspólnych przedsięwzięciach

Nota 38.Wynagrodzenie członków Zarządu i Rady Nadzorczej

Wynagrodzenia członków zarządu i organów nadzoru Spółki dominującej przedstawione zostały poniżej zbiorczo i w podziale na kategorie wymagane przez MSR 24 "Podmioty powiązane – ujawnienia". Członkowie Zarządu spółki dominującej nie pobierają wynagrodzeń w spółkach zależnych.

Tabela. Wynagrodzenia brutto członków Zarządu należne i wypłacone w 2018 roku [w PLN]

Tytuł wypłaty	Wynagrodzenie stałe Z tytułu umowy o pracę w Rainbow Tours S.A.		Wynagrodzenie stałe Z tytułu pełnienia funkcji w Zarządzie Rainbow Tours S.A.		Wynagrodzenie zmienne (premie – nagrody) w Rainbow Tours S.A.		Razem
Osoba	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone
Grzegorz Baszczyński	174 432	174 432	300 000	300 000	-	-	474 432	474 432
Tomasz Czapla	149 772	149 772	273 000	273 000	345 843	345 843	768 615	768 615
Remigiusz Talarek	149 772	149 772	273 000	273 000	345 843	345 843	768 615	768 615
Piotr Burwicz	244 800	244 800	-	-	613 888	655 308	858 688	900 108
Razem	718 776	718 776	846 000	846 000	1 305 574	1 346 994	2 870 350	2 911 770

Tytuł wypłaty	Wynagrodzenie stałe Z tytułu umowy o pracę w Rainbow Tours S.A.		Wynagrodzenie stałe Z tytułu pełnienia funkcji w Zarządzie Rainbow Tours S.A.		Wynagrodzenie zmienne (premie – nagrody) w Rainbow Tours S.A.		Razem
Osoba	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone
Grzegorz Baszczyński	174 432	174 432	300 000	300 000	-	-	474 432	474 432
Tomasz Czapla	149 772	149 772	273 000	273 000	-	-	422 772	422 772
Remigiusz Talarek	149 772	149 772	273 000	273 000	-	-	422 772	422 772
Piotr Burwicz	244 800	244 800	-	-	599 785	589 334	844 585	834 134
Razem	718 776	718 776	846 000	846 000	599 785	589 334	2 164 560	2 154 109

Tabela. Wynagrodzenia brutto członków Zarządu należne i wypłacone w 2017 roku [w PLN]

Tabela. Wynagrodzenia brutto członków Rady Nadzorczej należne i wypłacone w 2018 roku [w PLN]

Tytuł wypłaty	Wynagrodzenie stałe z tytułu pełnienia funkcji w Radzie Nadzorczej Rainbow Tours S.A.		Wynagrodzenie stałe z tytułu umowy o pracę w Rainbow Tours S.A.		Razem
Osoba	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone
Grzegorz Kubica	24 000	24 000	-	-	24 000	24 000
Paweł Niewiadomski	24 000	24 000	-	-	24 000	24 000
Paweł Pietras	24 000	24 000	-	-	24 000	24 000
Joanna Stępień-Andrzejewska	24 000	24 000	-	-	24 000	24 000
Paweł Walczak *	36 000	36 000	96 000	93 000	132 000	132 000
Razem	132 000	132 000	96 000	93 000	228 000	228 000

Tabela. Wynagrodzenia brutto członków Rady Nadzorczej należne i wypłacone w 2017 roku [w PLN]

Tytuł wypłaty		Wynagrodzenie stałe z tytułu pełnienia funkcji w Radzie Nadzorczej Rainbow Tours S.A.		Wynagrodzenie stałe z tytułu umowy o pracę w Rainbow Tours S.A.		Razem
Osoba	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone	Należne	Wypłacone
Grzegorz Kubica	24 000	24 000	0	0	24 000	24 000
Paweł Niewiadomski	24 000	24 000	0	0	24 000	24 000
Paweł Pietras	24 000	24 000	0	0	24 000	24 000
Joanna Stępień-Andrzejewska	24 000	24 000	0	0	24 000	24 000
Paweł Walczak *	36 000	36 000	72 000	72 000	108 000	108 000
Razem	132 000	132 000	72 000	72 000	204 000	204 000

*) Pan Paweł Walczak, niezależnie od pełnienia funkcji w Radzie Nadzorczej, posiada od dnia 01.11.2016 r. status pracownika Spółki niższego szczebla (tj. nie należącego do kadry kierowniczej wysokiego szczebla) na stanowisku Konsultanta ds. Relacji Inwestorskich, odpowiedzialnego za konsultacje, współpracę i wsparcie działów relacji inwestorskich, finansowego i księgowego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia 02.11.2016 r. Pan Paweł Walczak posiada w Radzie Nadzorczej status "członka zależnego" z uwagi na niespełnianie kryteriów niezależności członka Rady Nadzorczej przewidzianych przez pkt II.Z.4 obowiązującego na GPW dokumentu "Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2016", a także przez postanowienia § 24 Statutu Spółki.

Nota 39.Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

POLITYKA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Grupa Kapitałowa zarządza kapitałem by zagwarantować, że należące do niej jednostki będą zdolne kontynuować działalność przy jednoczesnej maksymalizacji rentowności dla akcjonariuszy. Spółka dominujące i Spółki Zależne pozyskują źródła finansowania bieżącego i przyszłych działań, także w zakresie inwestycji i przejęć, przede wszystkim na rynku finansowym (podpisane umowy kredytowe). Spółka Dominująca ma także możliwość dokonania skupu akcji własnych jako formy sfinansowania ewentualnych przedsięwzięć inwestycyjnych. Ogólna strategia działania jednostek nie zmieniła się od 2017 roku. Struktura kapitałowa jednostek obejmuje zadłużenie, na które składają się kredyty, środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz kapitał Grupy Kapitałowej, w tym wyemitowane akcje, kapitały rezerwowe i zysk zatrzymany. Na koniec roku 2017 Spółka Dominująca poza Spółką Rainbow Hotels A.E. nie posiadała zewnętrznego zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek, a posiadane linie kredytowe w Spółce Dominującej wykorzystywane były na dzień bilansowy jedynie w zakresie produktów pozabilansowych (gwarancje). W wypadku dodatkowych potrzeb Spółka Dominująca ma możliwość pozyskania środków w ramach Grupy Kapitałowej, od spółek, które mają wolne środki pieniężne. Na jednostkę nie są nałożone żadne zewnętrzne wymagania kapitałowe za wyjątkiem tego, iż zgodnie z art. 396 §1 Kodeksu Spółek Handlowych, któremu podlega jednostka na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału akcyjnego. Ta część kapitału zapasowego (zysków zatrzymanych) nie jest dostępna do dystrybucji na rzecz Akcjonariuszy.

Główne obszary ryzyka, na które jest narażona Grupa Kapitałowa Rainbow Tours, to ryzyko zmian kursów walut oraz ryzyko zmian cen na rynku paliw, wynikające ze zmienności na rynkach pieniężnym i kapitałowym.

Grupa prowadzi jednolitą politykę zarządzania ryzykiem finansowym oraz stały monitoring obszarów ryzyka, wykorzystując dostępne strategie i mechanizmy w celu zminimalizowania ujemnych efektów zmienności rynku.

Grupa ogranicza ryzyko finansowe (definiowane jako zmienność przepływów pieniężnych), jak również ryzyko związane ze zmiennością na rynkach pieniężnych i kapitałowych w sposób opisany w poniższych punktach.

Polityka i strategia zarządzania ryzykiem jest określona i monitorowana przez Zarząd, a bieżące obowiązki w tym zakresie sprawują komórki merytoryczne Spółki Rainbow Tours S.A. oraz spółek Grupy Kapitałowej Rainbow Tours.

KATEGORIE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

Kategorie instrumentów finansowych	2018-12-31	2017-12-31
	PLN'000	PLN'000
Aktywa finansowe	40 521	53 601
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Środki pieniężne i inne aktywa pieniężne	27 086	33 258
Należności z tytułu dostaw i usług	12 773	20 343
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
Instrumenty pochodne pozostające w powiązaniach zabezpieczających	662	-

Zobowiązania finansowe	115 452	42 634
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Pożyczki i kredyty otrzymane	71 491	2 667
Zobowiązania z tytułu leasingu	1 543	1 644
Koszt zamortyzowany - zobowiązania handlowe	42 418	31 739
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
Instrumenty pochodne pozostające w powiązaniach zabezpieczających	-	6 584

Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych, które są wyceniane na bieżąco w wartości godziwej:

	31/12/2018	31/12/2017
Aktywa finansowe	662
Pochodne instrumenty finansowe walutowe	662	(6 584)	Poziom 2
Zobowiązania finansowe		(6 584)

Techniki wyceny i podstawowe dane wsadowe przyjęte dla wyceny do wartości godziwej

Poziom 2 opcje	Pochodne instrumenty finansowe walutowe – forwardy walutowe i	Wartość godziwa dla walutowych symetrycznych transakcji terminowych została określona w oparciu o model do wyceny transakcji forward w którym wykorzystano kursy NBP z dnia wyceny oraz terminowe stopy procentowe dla poszczególnych walut.
-------------------	---------------------------------------------------------------------	----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zarówno w okresie sprawozdawczym jak i w okresie porównywalnym, w spółce dominującej nie miało miejsca przesunięcie instrumentów między poziomem 1 i 2.

W okresie sprawozdawczym jak i w okresie porównywalnym w spółce dominującej nie dokonano przesunięcia do poziomu 3 instrumentów kwalifikowanych do poziomu 1 i 2.

Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych, które nie są wyceniane na bieżąco w wartości godziwej (ale wymagane są ujawnienia o wartościach godziwych) Aktywa / zobowiązania finansowe.

Wartość bilansowa na dzień	31.12.2018	31/12/2017	Hierarchia wartości godziwej
Aktywa finansowe	PLN'000	PLN'000
Należności z tytułu dostaw i usług	12 773	20 343	Poziom 3
Udzielone pożyczki	80	160	Poziom 3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	27 086	33 258	Poziom 3
Zobowiązania finansowe	PLN'000	PLN'000
Kredyty i pożyczki	71 491	2 667	Poziom 3
Leasing	1 543	1 644	Poziom 3
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe	42 418	31 739	Poziom 3

Wartość godziwa instrumentów finansowych, które nie są na bieżąco wyceniane w wartości godziwej, jakie posiadała Grupa Kapitałowa na dzień 31 grudnia 2018 roku i 31 grudnia 2017 roku nie odbiegała istotnie od wartości prezentowanej w sprawozdaniach finansowych za poszczególne lata z następujących powodów:

− w odniesieniu do instrumentów krótkoterminowych ewentualny efekt dyskonta nie jest istotny (należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług, udzielone pożyczki, zobowiązania pożyczek, środki pieniężne, pozostałe zobowiązania),
− instrumenty te dotyczą transakcji zawieranych na warunkach rynkowych (dotyczy oprocentowanych należności i zobowiązań, kredytów i pożyczek, dla których oprocentowanie ustalane jest w oparciu o warunki rynkowe).

CELE ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Dział Finansowy wraz z Zarządem Grupy Kapitałowej koordynuje dostęp do krajowych i zagranicznych rynków finansowych, monitoruje i zarządza ryzykiem finansowym związanym z działalnością. Rodzaje ryzyka obejmują ryzyko rynkowe (w tym przede wszystkim walutowe), ryzyko kredytowe i ryzyko płynności. Jednostki dążą do minimalizacji wpływu tego ryzyka poprzez monitorowanie bieżącej sytuacji na rynku walutowym i dokonywanie zakupu walut przy korzystnym kształtowaniu się kursów (w oparciu o analizy dostarczane przez zewnętrzne wyspecjalizowane podmioty doradcze), analizę i monitorowanie kontrahentów (odbiorców), pozyskiwanie źródeł finansowania zewnętrznego na potrzeby bieżące oraz inwestycyjne. Spółka Dominująca stosuje instrumenty pochodne.

RYZYKO RYNKOWE

Działalność jednostek wiąże się z ekspozycją na ryzyko finansowe zmian kursów walut oraz w mniejszym stopniu na ryzyko stóp procentowych. Narażenie jednostki na ryzyko rynkowe i zarządzania nim nie uległy zmianie. Spółka nie stosuje kwantyfikowalnych metod pomiaru narażenia na ryzyko (VaR).

ZARZĄDZENIE RYZYKIEM WALUTOWYM

Spółka Dominująca zamawiając imprezy turystyczne rozliczają się ze swoimi kontrahentami w walutach obcych (zazwyczaj w Euro lub w Dolarze Amerykańskim). Natomiast sprzedaje imprezy polskim klientom w walucie krajowej. Niekorzystne zmiany kursów walutowych pomiędzy okresem wpływu środków od klientów, a okresem wpłaty zagranicznym dostawcom może spowodować obniżenie rentowności i zysków osiąganych przez Spółkę Dominującą. Część ekspozycji ryzyka walutowego zabezpieczone jest w Rainbow Tours S.A poprzez "naturalny" hedging w postaci odsprzedaży miejsc czarterowych w swoim kontrahentom w walutach obcych. Pozostała część ekspozycji zabezpieczana jest walutowych transakcjami typu forward oraz korytarzami opcyjnymi. Spółka dominująca posiada politykę zabezpieczeń w walutowych, którą stosuje w sposób ciągły.

Grupa narażona jest również na ryzyko walutowe związane z wahaniami kursu waluty EUR, w związku z rozliczeniem kosztów imprez. Ryzyko zmiany kursu EUR i USD jest częściowo minimalizowane przez wcześniej dokonywany przedpłaty, wynikającej ze stosowanego przez usługodawców (hotelarzy, firm transportowych) systemu przedpłat. Wolumen zakupów płaconych w EUR i USD stały i wynosi około 60 % dla waluty EUR i 40 % dla USD. Spółkę obciąża ryzyko kursu EUR i USD w odniesieniu do rozliczeń z tytułu zakontraktowanych i zakupionych usług.

Wartość bilansowa aktywów (należności handlowe, środki pieniężne) oraz zobowiązań pieniężnych (zobowiązania handlowe) jednostki denominowanych w walutach obcych na dzień bilansowy przedstawia się następująco:

	Pozycje walutowe	31.12.2018	31.12.2017
		PLN'000	PLN'000
a)	Aktywa	156 567	155 401
	USD w PLN	37 243	19 090
	EUR w PLN	119 324	136 311
b)	Zobowiązania	47 310	39 363
	USD w PLN	699	2 586
	EUR w PLN	46 611	36 777

WRAŻLIWOŚĆ NA RYZYKO WALUTOWE

Grupa jest narażona przede wszystkim na ryzyko związane z walutą USD oraz EUR. Stopień wrażliwości jednostki na 10-proc. wzrostu i 10-proc. spadku kursu wymiany PLN na waluty obce przedstawiony jest w poniższej tabeli. Są to parametry wykorzystywane w wewnętrznych raportach dotyczących ryzyka walutowego przeznaczonych dla zarządu i odzwierciedlających ocenę zarządu dotyczącą możliwych zmian kursów wymiany walut obcych. Analiza wrażliwości obejmuje wyłącznie nierozliczone pozycje pieniężne denominowane w walutach obcych i koryguje przewalutowanie na koniec okresu obrachunkowego o 10-proc. zmianę kursów. Analiza ta obejmuje należności i zobowiązania handlowe oraz środki pieniężne w walutach. Na koniec 2018 roku wartość należności USD przekraczała wartość zobowiązań w tej walucie – w rezultacie 10% wzrost kursu spowodowałby wzrost zysku i zwiększenie kapitału własnego. Dla waluty EUR sytuacja na koniec 2018 roku jest analogiczna.

		31.12.2018	31.12.2017
		PLN'000	PLN'000
a)	Wpływ spadku waluty	(10 925)	(11 604)
	USD w PLN	(3 654)	(1 650)
	EUR w PLN	(7 271)	(9 953)
b)	Wpływ wzrostu waluty	10 925	11 604
	USD w PLN	3 654	1 650
	EUR w PLN	7 271	9 953

Wpływ na kapitał jest równy wpływowi na wynik okresu. Wrażliwość jednostki na ryzyko walutowe w bieżącym okresie nie uległa istotnej zmianie.

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STÓP PROCENTOWYCH

Jednostka jest narażona na ryzyko stóp procentowych w ograniczonym stopniu, ponieważ linie kredytowe nie są wykorzystywane w zakresie kredytu w rachunku bieżącym. Wszystkie umowy kredytowe w zakresie kredytu w rachunku bieżącym mają oprocentowanie zmienne, ustalone w oparciu o 1M WIBOR skorygowany o marżę banku oraz o EURLIBOR 1 M skorygowany o marżę banku. Sytuacja rynkowa jest na bieżąco monitorowana i w wypadku wzrostu stóp procentowych Spółka będzie podejmowała działania służące zminimalizowaniu ekspozycji na ryzyko w tym obszarze. Narażenie jednostek na ryzyko stóp procentowych związane z aktywami finansowymi omówiono szczegółowo w części noty poświęconej zarządzaniu ryzykiem płynności.

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM KREDYTOWYM

Ryzyko kredytowe rozumiane jest jako możliwość niewywiązania się ze zobowiązań przez dłużników Spółek, co oznacza że Spółki poniesie straty finansowe. Spółki narażone są ryzyko kredytowe głównie w trzech obszarach związanych z:

− należnościami z tytułu dostaw i usług,
− środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi,
− transakcjami w instrumentach pochodnych (dotyczy Spółki Dominującej).

Za zarządzanie ryzykiem kredytowym w Spółkach i przestrzeganie przyjętej w tym zakresie polityki odpowiada Zarząd Grupy. Monitoring należności dokonywany jest na bieżąco we wszystkich spółkach Grupy. W zakresie obrotu środkami pieniężnymi Spółka dominująca lokuję nadwyżki finansowe wyłącznie bezpieczne instrumenty dostępne wyłącznie w podmiotach bankowych. Ryzyko kredytowe dotyczące środków płynnych jest ograniczone, ponieważ kontrahentami jednostki są banki o wysokim ratingu kredytowym przyznawanym przez międzynarodowe agencje ratingowe. W ocenie Zarządu Spółki wartość bilansowa aktywów finansowych odpowiada maksymalnej kwocie narażonej na ryzyko kredytowe.

ZABEZPIECZENIE RYZYKA KREDYTOWEGO

Jednostka monitoruje na bieżąco ryzyko kredytowe oraz posiada zabezpieczenia ryzyka kredytowego związanego z należnościami handlowymi w postaci kaucji wpłacanych przez agentów lub zabezpieczenia prawne, złożone przez Agentów. Wartość bilansowa zobowiązań z tytułu wpłaconych kaucji wynosi 1,0 mln PLN (1,5 mln PLN na dzień 31 grudnia 2017 roku).

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM PŁYNNOŚCI

Spółki monitorują płynność finansową. Zabezpieczeniem płynności spółek jest rodzaj dokonywanej sprzedaży – głównie w systemie przedpłat oraz pozyskanie kredytów obrotowych mających zabezpieczyć lukę płynnościową w okresach niskich wpływów. Spółka dominująca posiada adekwatne limity instrumentów płynnościowych w postaci linii kredytowych. Duży nacisk kładziony jest również na windykację bieżących należności Spółek Grupy.

Ostateczną odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem płynności ponosi Zarząd, który opracował odpowiedni system służący do zarządzania krótko-, średnio- i długoterminowymi wymogami dotyczącymi finansowania i zarządzania płynnością. Zarządzanie ryzykiem płynności w jednostce ma formę utrzymywania odpowiedniego poziomu kapitału rezerwowego, rezerwowych linii kredytowych, ciągłego monitoringu prognozowanych i faktycznych przepływów pieniężnych.

Tabele ryzyka płynności i stopy procentowej

Poniższe tabele przedstawiają umowne terminy wymagalności niepochodnych zobowiązań finansowych z uzgodnionymi terminami spłaty, do których na dzień bilansowy zaliczają się zobowiązania handlowe.

	Srednia ważona	Srednia ważona efektywnej stopy procentowej	do 1 miesiąca	powyżej 1 miesiąca do 3 miesiąca	powyżej 3 miesięcy do 6 miesięcy	powyżej 6 miesięcy do 1 roku	powyżej 1 roku	Razem
		%	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000	PLN'000
31.12.2018	nieoprocentowane	0 %	19 600	14 924	6 173	954	767	42 418
31.12.2018	oprocentowane					22 659	48 832	71 491
31.12.2017	nieoprocentowane	0%	16 215	1 952	10 715	2 081	776	31 739

Nota podaje szczegółowe informacje dotyczące niewykorzystanych linii kredytowych, którymi jednostka dysponuje jako narzędziami redukcji ryzyka płynności.

Zabezpieczone kredyty w rachunku bieżącym	31.12.2018	31.12.2017
	PLN/000	PLN'000
Kwota wykorzystana	35 852	-
Kwota niekorzystana	74 148	55 000
Razem *	110 000	55 000

* Spółka w dniu 3 grudnia 2018 roku wypowiedziała umowę linii kredytowej. Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka nie wykorzystywała produktów kredytowych. W dniu 1 marca 2019 roku Bank poinformował Spółkę o całkowitej spłacie wszystkich produktów oraz o zamknięciu linii wielocelowej. Kwota nie zwiera limitów posiadanych w Raiffeisen Bank Polska S.A.

Nota 40.Wycena w wartości godziwej

Zdaniem Zarządu Spółki Dominującej, wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych - udzielonych pożyczek, należności i zobowiązań handlowych - ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym są przybliżeniem ich wartości godziwej.

Nota 41.Korekty błędów

Nie wystąpiły.

Nota 42.Wpływ wdrożenia MSSF 9 na skonsolidowane sprawozdanie finansowe

• MSSF 9 Instrumenty finansowe

Nowy standard został opublikowany w dniu 24 lipca 2014 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później. Celem standardu jest uporządkowanie klasyfikacji aktywów finansowych oraz wprowadzenie jednolitych zasad podejścia do oceny utraty wartości dotyczących wszystkich instrumentów finansowych. Standard wprowadza również nowy model rachunkowości zabezpieczeń w celu ujednolicenia zasad ujmowania w sprawozdaniach finansowych informacji o zarządzaniu ryzykiem.

Grupa podjęła decyzję o wdrożeniu standardu z dniem 1 stycznia 2018 roku bez korygowania danych porównawczych, a zatem dane za lata 2017 i 2018 nie będą ze sobą porównywalne, natomiast ewentualne korekty związane z dostosowaniem do MSSF 9 zostaną wprowadzone na dzień 1 stycznia 2018 rok z odniesieniem ich wpływu na kapitał własny.

Od 1 stycznia 2018 standard daje możliwość kwalifikowania aktywów i zobowiązań finansowych do jednej z kategorii:

wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,

Grupa kwalifikuje poszczególne pozycje aktywów i zobowiązań do odpowiedniej kategorii w zależności od modelu biznesowego zarządzania oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych dla danej pozycji.

Grupa przeprowadziła analizę skutków wejścia w życie standardów w podziale na instrumenty dłużne:

Instrumenty dłużne – Należności handlowe

Spółka posiada należności handlowe, które klasyfikowane były zgodnie z MSR 39 jako "pożyczki i należności" i wyceniane według zamortyzowanego kosztu.

Zgodnie z MSSF 9, spółki w Grupie w ramach analizy modelu biznesowego dla należności handlowych ustaliły, że wszystkie należności handlowe spełniają model utrzymywania w celu ściągnięcia – Grupa nie dokonywała i nie planuje dokonywania sprzedaży, wszystkie utrzymywane są do daty wymagalności.

Dokonano również oceny czy spełniony jest test klasyfikacyjny wg MSSF 9, tzw. test SPPI, tj. sprawdzenie, czy płatności za należności reprezentują tylko spłatę kapitału i odsetki. W związku z tym, że test SPPI dla wszystkich należności handlowych jest spełniony, nie będą one wyceniane do wartości godziwej, lecz w zamortyzowanym koszcie.

Grupa dokonała analizy należności pod kątem ryzyka braku zapłaty (patrz niżej).

Grupa stwierdza że zastosowanie standardu nie wpłynęło w istotny sposób na jej sprawozdanie finansowe.

W chwili obecnej Grupa nie identyfikuje negatywnych zmian na rynku mogących powodować negatywny wpływ przyszłych czynników na wielkość strat finansowych. Czynniki makroekonomiczne (PKB, bezrobocie) nie dają przesłanek do zastosowania dalszych odpisów portfelowych odnośnie stanu należności na dzień bilansowy.

Instrumenty dłużne - Pożyczki udzielone

Grupa posiada pożyczki udzielone poza Grupę (nieistotna wartość na dzień sprawozdawczy), które klasyfikowane były zgodnie z MSR 39 jako "pożyczki i należności" i wyceniane według zamortyzowanego kosztu.

Zgodnie z MSSF 9, w ramach analizy modelu biznesowego dla pożyczek udzielonych ustalono, że wszystkie pożyczki spełniają model utrzymywania w celu ściągnięcia – Grupa nie dokonywała i nie planuje dokonywania sprzedaży.

Dokonano również analizy warunków umownych pożyczek w celu oceny czy spełniony jest test klasyfikacyjny wg MSSF 9, tzw. test SPPI, tj. sprawdzenie czy płatności reprezentują tylko spłatę kapitału i odsetki. Przeprowadzona analiza wykazała że test SPPI dla tych pożyczek jest spełniony. W związku z tym wszystkie udzielone pożyczki pozostaną wycenione w zamortyzowanym koszcie.

W 2017 r. Grupa przeprowadziła ocenę wpływu wprowadzenia MSSF 9 na stosowane przez spółkę zasady (politykę) rachunkowości w odniesieniu do działalności Grupy lub jej wyników finansowych. Po dokonaniu Testu Kredytu i Odsetek (ang. SPPI) nie zidentyfikowano istotnych różnic w zakresie klasyfikacji i wyceny aktywów i zobowiązań finansowych. Jedyna zmiana w tym zakresie związana była ze zmianami i naturalnymi różnicami pomiędzy wycofanym standardem MSR 39 i zastępującym go MSSF 9 – szczegóły przedstawiono w tabeli poniżej:

Pozycja sprawozdania finansowego	Klasyfikacja według MSR 39	Klasyfikacja według MSSF 9
Pożyczki udzielone	Pożyczki i należności	Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy / Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie (klasyfikacja zależna od spełnienia testu SPPI i testu modelu biznesowego)

Pozycja sprawozdania finansowego	Klasyfikacja według MSR 39	Klasyfikacja według MSSF 9
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności (bez należności budżetowych i zaliczek)	Pożyczki i należności	Aktywa wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	Pożyczki i należności	Aktywa wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Oprocentowane pożyczki i kredyty Zobowiązania leasingowe	Zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania (bez zobowiązań budżetowych)	Zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Zobowiązania wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Instrumenty pochodne	Aktywa/zobowiązania wyceniane przez wynik finansowy (lub ujmowane w innych całkowitych dochodach w ramach rachunkowości zabezpieczeń)	Aktywa/zobowiązania wyceniane przez wynik finansowy (lub ujmowane w innych całkowitych dochodach w ramach rachunkowości zabezpieczeń)

W kolejnym kroku ustalono odpisy aktualizujące przy zastosowaniu modelu oczekiwanych strat kredytowych.

W odniesieniu do pożyczek udzielonych wewnątrz Grupy Kapitałowej nie nastąpił znaczący wzrost ryzyka kredytowego od ich początkowego ujęcia (Stopień 1). Spółka, bazując na historii spłat pożyczek wewnątrzgrupowych, uznała, że prawdopodobieństwo niewypłacalności w ciągu 12 miesięcy jest zerowe. W związku z tym odpis z tytułu utraty wartości ustalono na podstawie 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych w wysokości 0 PLN. Dodatkowo działania, które aktualne podejmuje Grupa Kapitałowa w kontekście optymalizacji struktury organizacyjnej doprowadzą do stanu, w którym przed nastąpieniem terminu zapadalności wszystkich pożyczek w strukturze Grupy pozostaną podmioty prowadzące działalność operacyjną, która zagwarantuje osiągniecie poziomu dodatnich przepływów pieniężnych pozwalających na uregulowanie wszystkich sald pożyczek.

Ustalenie odpisów aktualizacyjnych metodą oczekiwanych strat i korekta z tego tytułu.

Dotychczasowe zasady tworzenia odpisów aktualizacyjnych wymagały od Grupy oceny, czy nie wystąpiły obiektywne przesłanki utraty wartości i ewentualnego oszacowania odpisu aktualizującego w oparciu o planowane przepływy gotówkowe. MSSF 9 wymaga oszacowania oczekiwanej straty, niezależnie od tego, czy wystąpiły przesłanki do stworzenia takiego odpisu. Standard przewiduje 3-stopniową klasyfikację aktywów finansowych pod kątem utraty ich wartości:

Stopień 1 – salda, dla których nie nastąpiło znaczące zwiększenie ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia i dla których ustala się oczekiwaną stratę w oparciu o prawdopodobieństwo niewypłacalności w ciągu 12 miesięcy;

Stopień 2 – salda, dla których nastąpiło znaczące zwiększenie ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia i dla których ustala się oczekiwaną stratę w oparciu o prawdopodobieństwo niewypłacalności w ciągu całego okresu kredytowania;

Stopień 3 – salda ze stwierdzoną utratą wartości.

Grupa posiada jeszcze – zaliczane do aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie – środki pieniężne. Wdrożenie standardu nie wpłynęło na podstawę ich wyceny, zmianie uległa tylko kategoria – zgodnie z MSR 39 zaliczano je do kategorii "Pożyczki i należności". W przypadku udziałów w innych jednostkach poza zmianą klasyfikacji z "aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży" na "wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody" – nie dokonała żadnych zmian.

Na podstawie powyższego podsumowania Grupa stoi na stanowisku, że zastosowanie standardu nie wpłynęło w istotny sposób na sprawozdanie finansowe Spółki.

Należności Grupy należy podzielić na trzy kategorie:

1) należności od klienta indywidulanego (pozyskanego poprzez kanał własny lub agencyjny)
2) należności od klientów instytucjonalnych
3) zaliczki przekazywane do podmiotów świadczących usługi turystyczne

Ad.1)

Zgodnie z ogólnymi warunkami uczestnictwa w imprezach turystycznych Klient indywidulany winien dokonać przedpłaty w wysokości 30% oraz wpłacić pozostałą część w wysokości 70% na 30 dni przed rozpoczęciem imprezy turystycznej. Należności z tego tytułu nie są objęte zagrożeniem ryzyka kredytowego. Jeżeli klient zrezygnuje w uczestnictwie w imprezie wpłacone środki – w zależności od daty rezygnacji podlegają proporcjonalnie zwrotowi. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji Spółka dominująca wprowadza ponowienie do oferty sprzedaży taką imprezę turystyczną.

Odnośnie sprzedaży imprez poprzez kanał agencyjny należności z tego tytułu zabezpiecza wierzytelności poprzez kaucje, gwarancje bankowe, deklaracje wekslowe oraz oświadczenia o dobrowolnym poddaniu się egzekucji.

W odniesieniu do MSSF 9 w ocenie Zarządu Spółki dominującej ryzyko utraty wartości takich należności jest marginalne. W okresach historycznych Spółka dominująca nie tworzyła odpisów na tego typu należności.

Ad.2)

Należności z tego tytułu powstają głownie w związku ze sprzedażą bloków (miejsc) w samolotach czarterowych. Umowy tego typu zawierane są z klientami instytucjonalnymi, których standing finansowy jest analizowany przed podpisaniem umów. Termin spłat należności ustalany jest na 7 dni przed wylotem. Należności tego typu są zabezpieczane kaucjami oraz gwarancjami bankowymi, na kwoty oszacowane jako wartość 1 tygodniowego rejsów. Należności z tego tytułu podlegają bardzo dużemu rygorowi kontroli. Brak wpłat za sprzedane bloki samolotowe w terminie ich zapadalności powoduje prawo do uruchomienia zabezpieczeń w postaci kaucji oraz gwarancji bankowych. Należności tego typu powstają głównie o okresie wysokiego sezonu, tj. w II i III kwartale roku kalendarzowego. W 2017 roku Spółka nie tworzyła odpisu na tego typu należności, zaś w 2016 roku Spółka utworzyła odpis aktualizujący na tego typu należności w wysokości 1.050 tys. zł. Kwota odpisu w stosunku do przychodów wygenerowanych w 2016 roku z tytułu sprzedaży bloków czarterowych wynosi 0,7%.

Grupa dostrzega coraz mniejszą możliwość sprzedaży bloków w samolotach w kolejnych latach. Ograniczenie możliwości sprzedaży bloków wynika z rozwoju rynku turystycznego w Polsce. Miejsca w samolotach są przeznaczane na potrzeby zwiększenia wolumenu organizowanych przez Grupę własnych imprez turystycznych. Grupa szacuje, że wielkość przychodów w 2019 roku z tego segmentu sprzedaży wyniesie około 138 mln zł. Jeżeli przyjąć wartość wskaźnika ustalonego w oparciu o wyliczenia według danych z 2016 roku wartość potencjalnego odpisu wyniosłaby nie więcej niż 966 tys. zł i tym samym nie różni się istotnie od odpisów ujętych w sprawozdaniu finansowym.

Ad. 3)

Spółka dominująca dokonuje wpłat zaliczek/depozytów w celu zarezerwowania atrakcyjnych lokalizacji hotelowych. Kwoty te w każdym z kolejnych okresów wzrastają w korelacji ze wzrostem działalności Spółki. Kwoty przekazane stanowią należność do rozliczenia w okresie nie dłuższym nie 3 lata w ramach świadczonych usług hotelowych.

	2016	2017	2018
	PLN'000	PLN'000	PLN'000
Stan depozytów hotelowych	106 857	151 943	164 301
Aktywa razem	263 946	307 091	334 911
Przychody ze sprzedaży - zannualizowane od lipca do czerwca	1 196 398	1 400 162	1 596 019
Stan depozytów do aktywów razem	40,48%	49,48%	49,06%
Stan depozytów do przychodów w okresie	8,93%	10,85%	10,29%

Przekazując środki Spółka dominująca posiada zabezpieczania ww. wierzytelności w postaci deklaracji wekslowych, a w szczególnych wypadkach ustanawia zastawy hipoteczne na nieruchomościach hotelowych. W okresie ostatnich 3 lat poza przejęciem spółki w Grecji (Rainbow Hotels A.E.) nie miały miejsca zdarzenia powodujące konieczność tworzenia odpisów aktualizujących.

Nota 43.Wpływ wdrożenia MSSF 15 na skonsolidowane sprawozdanie finansowe

Z dniem 1 stycznia 2018 r. Grupa zastosowała nowy standard dotyczący ujmowania przychodów MSSF 15 Przychody z umów z klientami.

Nowy ujednolicony standard został opublikowany w dniu 28 maja 2014 roku i ma zastosowanie do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku (pierwotnie 2017 roku) lub później i dozwolone jest jego wcześniejsze zastosowanie. Standard ustanawia jednolite ramy ujmowania przychodów i zawiera zasady, które zastąpią większość szczegółowych wytycznych w zakresie ujmowania przychodów istniejących obecnie w MSSF, w szczególności, w MSR 18 Przychody, MSR 11 Umowy o usługę budowlaną, oraz związanych z nimi interpretacji. W dniu 11 września 2015 roku Rada Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości opublikowała projekt zmian w przyjętym standardzie odraczający o rok datę wejścia w życie tego standardu.

Grupa zastosowała nowy standard od 1 stycznia 2018 roku z uwzględnieniem modelu 5 kroków w odniesieniu do portfela umów (lub zobowiązań do wykonania świadczenia) o podobnych cechach, jeśli jednostka racjonalnie oczekuje, i że wpływ na sprawozdanie finansowe zastosowania poniższych zasad nie będzie istotnie różnił się od zastosowania poniższych zasad w stosunku do pojedynczych umów (lub zobowiązań do wykonania świadczenia).

Wymogi identyfikacji umowy z klientem

Umowa z klientem spełnia swoją definicję gdy zostaną spełnione wszystkie następujące kryteria: strony umowy zawarły umowę i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków; Grupa jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane; Grupa jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane; umowa ma treść ekonomiczną oraz jest prawdopodobne, że Grupa otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi.

Identyfikacja zobowiązań do wykonania świadczenia

W momencie zawarcia umowy Grupa dokonuje oceny dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie z klientem i identyfikuje jako zobowiązanie do wykonania świadczenia każde przyrzeczenie do przekazania na rzecz klienta: dobra lub usługi (lub pakietu dóbr lub usług), które można wyodrębnić lub grupy odrębnych dóbr lub usług, które są zasadniczo takie same i w przypadku których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter.

Określenie ceny transakcyjnej

W celu ustalenia ceny transakcyjnej Grupa uwzględnia warunki umowy oraz stosowane przez nią zwyczajowe praktyki handlowe. Cena transakcyjna to kwota wynagrodzenia, które – zgodnie z oczekiwaniem Grupy – będzie jej przysługiwać w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta, z wyłączeniem kwot pobranych w imieniu osób trzecich (na przykład niektórych podatków od sprzedaży). Wynagrodzenie określone w umowie z klientem może obejmować kwoty stałe.

Alokacja ceny transakcyjnej do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia

Grupa przypisuje cenę transakcyjną do każdego zobowiązania do wykonania świadczenia (lub do odrębnego dobra lub odrębnej usługi) w kwocie, która odzwierciedla kwotę wynagrodzenia, które – zgodnie z jej oczekiwaniem – przysługuje jej w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług klientowi.

Ujęcie przychodów w momencie spełniania zobowiązań do wykonania świadczenia

Grupa ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi (klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów). Przychody ujmowane są jako kwoty równe cenie transakcyjnej, która została przypisana do danego zobowiązania do wykonania świadczenia.

Zarząd przeprowadził analizę wpływu MSSF 15 Przychody z umów z klientami na sytuację finansową, wyniki oraz zakres informacji prezentowanych w sprawozdaniu finansowym Grupy.

W związku z przeprowadzoną analizą, Grupa nadal ujmuje przychody ze sprzedaży w momencie spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia (w praktyce usługa jest świadczona w czasie). Za moment ten Grupa uznaje koniec imprezy turystycznej, ale ze względu na nieistotność ujęcia przychodów na przełomie okresów sprawozdawczych (imprezy rozpoczęte w jednym okresie i zakończone w kolejnym) Grupa stosuje uproszczenie i rozpoznaje przychody w pierwszym dniu rozpoczęcia imprezy turystycznej. W przypadku sprzedaży usług czarterowych (miejsca w samolotach) dzień ujęcia przychodu odpowiada dacie wykonaniu usługi przez przewoźnika.

Wdrożenie nowego standardu nie rodzi szczególnych skutków w zakresie różnic pomiędzy momentem płatności za usługę a momentem ujęcia przychodów.

W prowadzonej działalności Grupy nie identyfikuje się czynników zmiennych wynagrodzenia, które w istotny sposób wpływają na przychody ujmowane z tego tytułu. W Grupie nie występuje też konieczność dyskontowania płatności odroczonych w czasie. Przedpłaty na poczet imprez turystycznych nie wymagają specjalnego traktowania.

Na podstawie powyższego podsumowania Grupa stoi na stanowisku, że zastosowanie standardu nie wpływa w istotny sposób na sprawozdanie finansowe Grupy. Poniżej przedstawiono skutki finansowe na dzień pierwszego zastosowania standardu.

W poniższej tabeli zaprezentowano kwotę przychodów realizowanych na przełomie dnia bilansowego, a zaalokowanych do przychodów ze sprzedaży w momencie rozpoczęcia imprez turystycznych:

Opis	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000
Przychody ze sprzedaży Spółki dominującej wykazane w całkowitych dochodach	1 400 162
− w tym: kwota przychodów realizowanych na przełomie roku (dnia bilansowego)	31 619
udział przychodów na przełomie dnia bilansowego w przychodach ogółem	2,26%

W celu zbadania wpływu na wartości przychodów ze sprzedaży rozliczono kwoty przychodów realizowanych na przełomie roku (dnia bilansowego) w stosunku do ilości trwania dni poszczególnych imprez.

W poniższej tabeli zaprezentowano kwotę korekty przychodów Spółki dominującej za rok obrotowy 2017:

Alokacja podziału przychodów	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017 PLN'000
Przychody ze sprzedaży wykazane w całkowitych dochodach	1 400 162
korekta o przychody realizowane na przełomie roku	(31 619)
Skorygowane przychody ze sprzedaży imprez turystycznych wykazane w całkowitych dochodach	1 368 543
Kwota przychodów realizowanych na przełomie 2016roku rozliczone metodą liniową i ich alokacja do poszczególnych okresów	15 419
Kwota przychodów realizowanych na przełomie 2017 roku rozliczone metodą liniową i ich alokacja do poszczególnych okresów	17 164
Kwota przychodów realizowanych na przełomie 2018 roku rozliczone metodą liniową i ich alokacja do poszczególnych okresów	-
Korekta o przychody realizowane na przełomie roku rozliczane linowo	32 583
Skorygowane przychody ze sprzedaży wykazane w całkowitych dochodach	1 401 126
Wpływ kwotowy między kwotą przychodów wykazane w całkowitych dochodach i skorygowanych przychodów	964
Wpływ procentowy między kwotą przychodów wykazane w całkowitych dochodach i skorygowanych przychodów	0,07%

W poniższej tabeli zaprezentowano wpływ korekt przychodów na wyniki Spółki dominującej:

Opis	Okres 12 miesięcy zakończony 31/12/2017
	PLN'000
Przychody ze sprzedaży wykazane w całkowitych dochodach	1 400 162
Skorygowane przychody ze sprzedaży wykazane w całkowitych dochodach	1 401 126
Wpływ wartościowy: różnica między kwotą przychodów wykazaną w całkowitych dochodach i kwotą skorygowanych przychodów	964
Marża operacyjna (zysk na sprzedaży / przychody ze sprzedaży)	14,06%
Kwota marży operacyjnej	136
Podatek dochodowych od kwoty marży operacyjnej	-26
Wpływ kwotowy na wynik netto Spółki	110
Zysk (strata) netto wykazany w całkowitych dochodach	33 878
Skorygowany zysk (strata) netto	33 988

Ze względu na nieistotność nie korygowano danych porównawczych oraz nie ujmowano skutków wdrożenia nowego standardu w kapitale własnym na dzień pierwszego zastosowania nowego standardu. Efekt zastosowanego uproszczenia na koniec 2018 r. również nie jest istotny.

VI. ZDARZENIA PO DNIU BILANSOWYM

W dniu 13 lutego 2019 roku Spółka dominująca (jako "Partner") wraz ze spółką zależną, wchodzącą w skład Grupy Kapitałowej Rainbow Tours, tj. spółką akcyjną prawa greckiego pod firmą White Olive A.E. z siedzibą w Atenach, Grecja (dalej także jako: "White Olive A.E."), zawarły z Funduszem Ekspansji Zagranicznej Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym Aktywów Niepublicznych (dalej jako: "Fundusz"), wpisanym do rejestru funduszy inwestycyjnych prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział VII Cywilny – Rejestrowy pod numerem RFI 1162, zarządzanym przez PFR Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie, będące częścią Grupy Polskiego Funduszu Rozwoju, umowę inwestycyjną (dalej jako: "Umowa" lub "Umowa inwestycyjna") w przedmiocie inwestycji polegającej na udziale kapitałowym Funduszu, wspólnie ze Spółką (jako Partnerem), w spółce White Olive A.E. dla celów finansowania rozwoju działalności w zakresie świadczenia usług turystycznych w hotelach stanowiących własność White Olive A.E. lub zarządzanych na zasadzie wynajmu długoterminowego.

Spółka realizuje podjęte w 2015 roku, a kontynuowane w okresach następnych plany rozwoju sieci własnych i dzierżawionych (zarządzanych) hoteli przez spółki z Grupy Kapitałowej Rainbow Tours (o czym Spółka informowała m.in. w związku z publikacją raportów bieżących ESPI Nr 11/2015 z dnia 15.05.2015 r., Nr 21/2015 z dnia 17.06.2015 r., Nr 41/2017 z 04.10.2017 r., Nr 15/2018 z 05.04.2018 r. oraz raportów okresowych). White Olive A.E. dysponuje obecnie 2 hotelami w standardzie 4* (razem 270 pokoi) oraz hotelem 5* (200 pokoi, który zostanie uruchomiony w lipcu 2019 roku) na wyspie Zakynthos. Środki pozyskane w ramach Umowy inwestycyjnej zostaną przeznaczone na pozyskanie dwóch kolejnych obiektów przez White Olive A.E, w ten sposób powiększając portfolio White Olive A.E. do 5 hoteli i prawie 800 pokoi. White Olive A.E. planuje zakup jednego obiektu na własność (ok. 120-150 pokoi) oraz adaptację i remont kolejnego obiektu o podobnej wielkości, w formule najmu długoterminowego. White Olive A.E. zamierza rozwijać działalność w Grecji, przede wszystkim na wyspach Morza Egejskiego takich jak Kreta, Rodos czy Kos z uwagi na korzystne warunki klimatyczne w tym rejonie, co umożliwi dalsze wydłużenie sezonu operacyjnego tych obiektów.

Zgodnie z postanowieniami przedmiotowej Umowy inwestycyjnej:

− inwestycja Funduszu polegać będzie na wspólnym z Emitentem (jako Partnerem) objęciu nowo emitowanych akcji White Olive A.E., które przez Emitenta zostaną objęte i pokryte w części zapewniającej, iż łączna liczba akcji posiadanych przez Emitenta w White Olive A.E. będzie reprezentować nie mniej niż 50,1% kapitału zakładowego oraz dawać nie mniej niż 50,1% głosów na Zgromadzeniu Wspólników White Olive A.E., zaś Fundusz obejmie nowe akcje White Olive A.E. i pokryje je wkładem pieniężnym o wartości 9 mln EUR (dziewięć milionów euro), a łączna liczba akcji posiadanych przez Fundusz w White Olive A.E. będzie reprezentować nie więcej niż 49,9% kapitału zakładowego oraz dawać nie więcej niż 49,9% głosów na Zgromadzeniu Wspólników White Olive A.E., przy czym liczba i wartość nominalna akcji White Olive A.E., o jaką zostanie maksymalnie podwyższony kapitał zakładowy White Olive A.E, a w konsekwencji udział procentowy Funduszu w kapitale zostaną ustalone przez strony Umowy inwestycyjnej w oparciu o wycenę wartości White Olive A.E. dokonaną przez niezależnego eksperta;
− realizacja przez Fundusz inwestycji uzależniona została od ziszczenia się, w terminie 6 miesięcy od zawarcia Umowy inwestycyjnej (data zawarcia umowy: 13.02.2019 r.), warunków zawieszających przewidzianych przez Umowę inwestycyjną, w tym warunków standardowych dla tego typu umów (m.in. złożenie stosownych oświadczeń dotyczących braku zaległości w płatności podatków i opłat publiczno-prawnych po stronie Emitenta i White Olive A.E., złożenie przez Emitenta wszelkich dokumentów przewidzianych Umową, złożenie oświadczenia o niezbywalności akcji White Olive A.E. przez Emitenta przez czas pozostawania przez Fundusz wspólnikiem White Olive A.E. itp.), a także przeprowadzenia wyceny White Olive A.E. potwierdzającej aktualną wartość rynkową wszystkich istniejących akcji White Olive A.E. posiadanych przez Emitenta, określoną na dzień zawarcia Umowy (przy zastosowaniu ogólnie przyjętych metod wyceny);
− horyzont czasowy inwestycji Funduszu wynosi od 4 do 10 lat liczonych od dnia nabycia (objęcia) i opłacenia przez Fundusz akcji White Olive A.E., przy czym odkupienie akcji White Olive A.E. nastąpi nie później niż po upływie 10 lat od dnia zawarcia Umowy inwestycyjnej, zgodnie z nieodwołalną ofertą wiążącą Emitenta przez 15 lat od dnia zawarcia Umowy inwestycyjnej (data zawarcia umowy: 13.02.2019 r.);
− wartość inwestycji Funduszu została określona w wysokości 9 mln EUR (dziewięć milionów euro), jednakże zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Umowy inwestycyjnej Emitent oraz Fundusz mogą podjąć w przyszłości negocjacje w sprawie dalszego podwyższenia kapitału zakładowego White Olive A.E., przy czym kwota ewentualnego dodatkowego wkładu pieniężnego Funduszu nie będzie większa niż 3,5 mln EUR (trzy miliony pięćset tysięcy euro), tj. łącznie nie większa niż 12,5 mln EUR (dwanaście milionów pięćset tysięcy euro); natomiast górna granica kwoty inwestycji Emitenta nie została określona;
− Emitent oraz Fundusz zobowiązane są, przez czas trwania Umowy (Fundusz przez okres do upływu 10 lat od daty zawarcia Umowy), do niesprzedawania posiadanych akcji spółki White Olive A.E. bez zgody drugiej strony, za wyjątkiem przypadków dozwolonych Umową.

Ponadto, w dniu 3 grudnia 2018 roku Spółka wypowiedziała umowę linii kredytowej zawartą z Raiffeisen Bank Polska S.A. Na dzień 31 grudnia 2018 roku Spółka nie wykorzystywała produktów kredytowych, a limit gwarancyjny został wykorzystany w kwocie stanowiącej ekwiwalent w 403 tys. zł. W dniu 1 marca 2019 roku Bank poinformował Spółkę o całkowitej spłacie wszystkich produktów oraz o zamknięciu linii wielocelowej.

W opinii Zarządu Spółki pomiędzy dniem bilansowym, a publikacją niniejszego sprawozdania nie miały miejsca inne, poza w/w, znaczące wydarzenia nie uwzględnione w sprawozdaniu finansowym

VII. INFORMACJE O FIRMIE AUDYTORSKIEJ – PODMIOCIE UPRAWNIONYM DO BADANIA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH

Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych, przeprowadzający przegląd i badanie sprawozdań finansowych Spółki za rok obrotowy 2017 i za rok obrotowy 2018

W dniu 14 czerwca 2017 roku Rada Nadzorcza Spółki, jako właściwy organ Spółki upoważniony do wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych Spółki, działając w oparciu o postanowienia § 22 lit. d) Statutu Spółki oraz § 3 ust. 2 lit. c) ówcześnie obowiązującego Regulaminu Rady Nadzorczej, a także przy uwzględnieniu art. 17 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 537/2014 z dnia 16.04.2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, uchylającego decyzję Komisji 2005/909/WE, postanowiła dokonać, mocą postanowień uchwały nr 1/06/2017 z dnia 14 czerwca 2017 roku, wyboru podmiotu uprawnionego do przeprowadzenia przeglądu i badania sprawozdań finansowych Rainbow Tours Spółki Akcyjnej oraz Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za następujące okresy lat obrotowych 2017 oraz 2018:

1) za okres obejmujący śródroczne sprawozdania finansowe za półrocze 2017 roku oraz roczne sprawozdania finansowe za rok obrotowy 2017 – do przeprowadzenia przeglądu i badania następujących sprawozdań finansowych:
- a) przeglądu jednostkowego sprawozdania finansowego Rainbow Tours Spółki Akcyjnej za pierwsze półrocze 2017 roku, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 30 czerwca 2017 roku, sporządzanego według stanu na dzień na dzień 30 czerwca 2017 roku,
- b) przeglądu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za pierwsze półrocze 2017 roku, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 30 czerwca 2017 roku, sporządzanego według stanu na dzień na dzień 30 czerwca 2017 roku,
- c) badania jednostkowego sprawozdania finansowego Rainbow Tours Spółki Akcyjnej za rok obrotowy 2017, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 31 grudnia 2017 roku, sporządzanego według stanu na dzień 31 grudnia 2017 roku,
- d) badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za rok obrotowy 2017, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 31 grudnia 2017 roku, sporządzanego według stanu na dzień 31 grudnia 2017 roku,
2) za okres obejmujący śródroczne sprawozdania finansowe za półrocze 2018 roku oraz roczne sprawozdania finansowe za rok obrotowy 2018 – do przeprowadzenia przeglądu i badania następujących sprawozdań finansowych:
- a) przeglądu jednostkowego sprawozdania finansowego Rainbow Tours Spółki Akcyjnej za pierwsze półrocze 2018 roku, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 30 czerwca 2018 roku, sporządzanego według stanu na dzień na dzień 30 czerwca 2018 roku,
- b) przeglądu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za pierwsze półrocze 2018 roku, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 30 czerwca 2018 roku, sporządzanego według stanu na dzień na dzień 30 czerwca 2018 roku,
- c) badania jednostkowego sprawozdania finansowego Rainbow Tours Spółki Akcyjnej za rok obrotowy 2018, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 31 grudnia 2018 roku, sporządzanego według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku,
- d) badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za rok obrotowy 2018, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 31 grudnia 2018 roku, sporządzanego według stanu na dzień 31 grudnia 2018 roku,

i postanowiła powierzyć przeprowadzenie powyższych czynności audytorskich podmiotowi:

Nazwa (firma) podmiotu:	BDO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. (dawniej: BDO Sp. z o.o.)
Adres siedziby:	02-676 Warszawa, ul. Postępu 12
Dane o rejestracji:	spółka zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS: 0000293339
Nr KRBR:	Podmiot wpisany na "Listę firm audytorskich" prowadzonej przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów pod numerem 3355

W związku ze zmianami korporacyjnymi i formalno-prawnymi dotyczącymi BDO Spółki z o.o. aktualne dane firmy audytorskiej – podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych są następujące:

Nazwa (firma) podmiotu:	BDO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. (dawniej: BDO Sp. z o.o.)
Adres siedziby:	02-676 Warszawa, ul. Postępu 12
Dane o rejestracji:	spółka zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS: 0000729684
Nr KRBR:	Podmiot wpisany na "Listę firm audytorskich" prowadzonej przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów pod numerem 3355

W związku z dokonanym wyborem, biorąc pod uwagę przepis art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości, w tym przy uwzględnieniu zmian wprowadzonych na mocy art. 221 pkt 5) ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. z 2017 roku, poz. 1089 z późn. zm.) – ustawa obowiązująca od dnia 21 czerwca 2017 roku – Rada Nadzorcza Spółki upoważniła Zarząd Spółki (jako kierownika jednostki) do zawarcia z BDO Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością stosownej umowy lub umów w przedmiocie przeprowadzenia przeglądu i badania sprawozdań finansowych (jednostkowych i skonsolidowanych), za wskazane wyżej okresy lat obrotowych 2017 i 2018. Umowa została zawarta w dniu 17 sierpnia 2017 roku.

Do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania BDO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. świadczyła na rzecz Spółki następujące usługi:

− przeprowadziła przegląd skróconego śródrocznego jednostkowego sprawozdania finansowego spółki Rainbow Tours S.A. za okres sześciu następujących po sobie miesięcy, rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2017 roku, a zakończony w dniu 30 czerwca 2017 roku,
− przeprowadziła przegląd skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za okres sześciu następujących po sobie miesięcy, rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2017 roku, a zakończony w dniu 30 czerwca 2017 roku,
− przeprowadziła wstępne badanie jednostkowego sprawozdania finansowego za 2017 rok,
− przeprowadziła badanie jednostkowego sprawozdania finansowego Spółki za rok obrotowy 2017, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 31 grudnia 2017 roku, sporządzanego według stanu na dzień 31 grudnia 2017 roku,
− przeprowadziła badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za rok obrotowy 2017, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 31 grudnia 2017 roku, sporządzanego według stanu na dzień 31 grudnia 2017 roku,
− przeprowadziła przegląd skróconego śródrocznego jednostkowego sprawozdania finansowego spółki Rainbow Tours S.A. za okres sześciu następujących po sobie miesięcy, rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2018 roku, a zakończony w dniu 30 czerwca 2018 roku,
− przeprowadziła przegląd skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Rainbow Tours za okres sześciu następujących po sobie miesięcy, rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2018 roku, a zakończony w dniu 30 czerwca 2018 roku,
− przeprowadziła wstępne badanie jednostkowego sprawozdania finansowego za 2018 rok.

W roku 2018 na rzecz Spółki nie były świadczone przez firmę audytorską dokonującą przeglądu i badającą jego sprawozdania finansowe (tj. przez BDO Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.) jakiekolwiek inne usługi, poza wchodzącymi w zakres wyżej wymienionych, a w tym nie były świadczone przez firmę audytorską jakiekolwiek dozwolone usługi niebędące badaniem.

Wynagrodzenie podmiotu za usługi świadczone za 2017 rok:

− za przegląd jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze 2017 roku 29 tys. zł netto
− za badanie jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2017 rok 91,5 tys. zł netto.

Wartość usług świadczonych za 2017 rok: 120,5 tys. zł netto.

Wynagrodzenie podmiotu za usługi świadczone za 2018 rok:

− za przegląd jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze 2018 roku 34 tys. zł netto
− za badanie jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2018 rok 61,0 tys. zł netto.

Razem wartość usług za 2018 rok: 95,0 tys. zł netto.

Zarząd Rainbow Tours Spółki Akcyjnej:

Łódź, dnia 30 kwietnia 2019 roku

__________________________________ __________________________________ Grzegorz Baszczyński – Prezes Zarządu Tomasz Czapla – Wiceprezes Zarządu

__________________________________ __________________________________ Remigiusz Talarek – Wiceprezes Zarządu Piotr Burwicz – Członek Zarządu

Podpisy osób odpowiedzialnych za prowadzenie ksiąg rachunkowych: Łódź, dnia 30 kwietnia 2019 roku

__________________________________ __________________________________ Grzegorz Baszczyński – Prezes Zarządu Tomasz Czapla – Wiceprezes Zarządu

__________________________________ __________________________________ Remigiusz Talarek – Wiceprezes Zarządu Piotr Burwicz – Członek Zarządu

AI assistant

Rainbow Tours S.A. — Annual Report 2018

5789_rns_2019-04-30_2fc6f4cf-6132-4757-9144-94f30f7d91de.pdf

I. WYBRANE DANE FINANSOWE

II. ROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

1. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ - AKTYWA

2. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ – PASYWA

3. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW I STRAT I INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

5. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

III. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Porównywalność danych

IV. ZASADY (POLITYKA) RACHUNKOWOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ

Ujmowanie transakcji gospodarczych

Zasada istotności

4.1. KONSOLIDACJA

4.2. WYCENA SKŁADNIKÓW AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ GRUPY KAPITAŁOWEJ

Ujmowanie transakcji gospodarczych:

Zasada istotności:

Wartość firmy

Wartości niematerialne

Rzeczowe aktywa trwałe

Środki trwałe przeznaczone do sprzedaży

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie – udzielone pożyczki i należności własne

Instrumenty finansowe – aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

Instrumenty pochodne

Przyjęta polityka rachunkowości w sprawie ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych:

Ujmowanie i wycena instrumentów pochodnych

Ujmowanie i wycena wbudowanych instrumentów pochodnych

Zapasy

Należności

Należności z elementem finansowania

Przyjęta polityka rachunkowości:

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Czynne rozliczenia międzyokresowe

Inne pozostałe aktywa

Kapitały własne

Zobowiązania

Zobowiązanie z tytułu umów leasingu finansowego

Rezerwy na zobowiązania

Inne rezerwy

Świadczenia pracownicze

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Świadczenia po okresie zatrudnienia

Inne długoterminowe świadczenia pracownicze

Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy

Podatek odroczony

Ujemne różnice przejściowe powstają, gdy:

Zobowiązania i aktywa warunkowe

Pozostałe zobowiązania

Zakres:

Przyjęta polityka rachunkowości:

Aktywa i zobowiązania wyrażone w walucie obcej

Trwała utrata wartości aktywów

Zasady ujmowania i odwracania trwałej utraty wartości w księgach rachunkowych.

Działalność zaniechana

Leasing

Rachunkowość zabezpieczeń

Zaprzestanie stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń.

4.3. ZASADY USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO

Przychody ze sprzedaży

Koszty działalności podstawowej

Pozostałe przychody i koszty operacyjne

Przychody i koszty finansowe

Podatek dochodowy i podatek odroczony

Wypłata dywidendy

4.4. SPRAWOZDAWCZOŚĆ WEDŁUG SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI

4.5. WAŻNE OSZACOWANIA I ZAŁOŻENIA

Profesjonalny osąd

Niepewność szacunków

4.6. NOWE STANDARDY RACHUNKOWOŚCI I INTERPRETACJE KIMSF

Zmiany wynikające ze zmian MSSF

Standardy nieobowiązujące (nowe standardy i interpretacje)

Zatwierdzone przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości do stosowania po 1 stycznia 2019 roku

V. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Nota 1. Dane Podmiotu Dominującego

Nazwa (firma) Podmiotu Dominującego [Spółka, Emitent, Jednostka Dominująca, Podmiot dominujący]:

Przedmiot głównej działalności, sektor branżowy na GPW:

Czas trwania:

Informacje dotyczące składu osobowego Zarządu oraz Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej na dzień 31 grudnia 2018 roku

Rainbow Tours S.A. Annual Report 2018