Rafako S.A. — Interim / Quarterly Report 2017

May 15, 2017

RAFAKO S.A.

ŚRÓDROCZNE SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku

15 maja 2017 roku

		Śródroczne skrócone sprawozdanie z całkowitych dochodów3
		Śródroczne skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej 4
		Śródroczne skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej 5
		Śródroczne skrócone sprawozdanie z przepływów pieniężnych 6
		Śródroczne skrócone sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym 7
		DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE8
1.		Informacje ogólne8
2.		Podstawa sporządzenia śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego8
3.		Istotne zasady (polityka) rachunkowości 9
4.		Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie12
4.1		Wdrożenie MSSF 1513
4.2		Wdrożenie MSSF 913
4.3		Wdrożenie MSSF 1613
4.4		Wdrożenie pozostałych standardów i interpretacji13
5.		Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach14
5.1		Profesjonalny osąd 14
5.2		Niepewność szacunków14
6.		Waluta pomiaru i waluta sprawozdań finansowych 17
7.		Zmiana szacunków17
8.		Zmiany w strukturze Spółki oraz Grupy Kapitałowej 17
9.		Sezonowość lub cykliczność działalności Spółki17
10.		Informacje dotyczące segmentów 17
11.		Informacje dotyczące umów o usługę budowlaną 18
12.		Rodzaj i kwoty pozycji w znaczący sposób wpływających na aktywa, zobowiązania, kapitał, wynik finansowy oraz
		przepływy środków pieniężnych 20
12.1.		Przychody ze sprzedaży, koszty sprzedaży, przychody i koszty operacyjne oraz finansowe20
12.2.		Podatek dochodowy 21
12.3.		Istotne pozycje w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 23
12.4.		Rzeczowe aktywa trwałe 24
12.5.		Nabycie i sprzedaż składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych 25
12.6.		Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów –
		długoterminowe 25
12.7.		Akcje/udziały w jednostkach zależnych oraz pozostałych jednostkach 25
12.8.		Obligacje długoterminowe 26
12.9.		Inne aktywa finansowe długoterminowe 27
	12.10.	Zapasy27
	12.11.	Odpisy aktualizujące wartość zapasów27
	12.12.	Obligacje krótkoterminowe 27
	12.13.	Inne aktywa finansowe krótkoterminowe28
	12.14.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty28
	12.15.	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów
		krótkoterminowe 29
	12.16.	Odpisy aktualizujące wartość aktywów30
	12.17.	Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki 30
		12.17.1. Zabezpieczenia ustanowione na środkach trwałych 30
		12.17.2. Zabezpieczenia ustanowione na wartościach niematerialnych31
		12.17.3. Zabezpieczenia ustanowione na akcjach/udziałach 31
		12.17.4. Zabezpieczenia ustanowione na zapasach 31
		12.17.5. Zabezpieczenia ustanowione na należnościach handlowych 31
	12.18.	Kapitał podstawowy 31
	12.19.	Wartość nominalna akcji 31
	12.20.	Prawa akcjonariuszy 31
	12.21.	Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 32
	12.22.	Wypłacone dywidendy 32
	12.23.	Zysk/(strata) przypadające na jedną akcję 32
	12.24.	Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz inne świadczenia 33
	12.25.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania - długoterminowe34
		Rezerwy, zobowiązania z tytułu dostaw i pozostałe zobowiązania - krótkoterminowe34
	12.26.
13. 14.		Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 35 Instrumenty finansowe 35

16.	Instrumenty pochodne 39
17.	Zarządzanie kapitałem 39
18.	Rezerwy na koszty39
17.1	Rezerwa na koszty kar z tytułu nieterminowej realizacji lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów
	technicznych umów o usługę budowlaną 39
17.2	Zmiana stanu rezerw, zobowiązań i rozliczeń międzyokresowych wykazanych w sprawozdaniu
	z sytuacji finansowej 40
19.	Emisja, wykup i spłata dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych 41
20.	Wypłacone lub zadeklarowane dywidendy 41
21.	Zobowiązania inwestycyjne 41
22.	Zmiany pozycji pozabilansowych, informacje o udzieleniu przez jednostkę poręczeń kredytu, pożyczki
	lub udzieleniu gwarancji 41
23.	Sprawy sporne, postępowania sądowe 42
24.	Należności od jednostki powiązanej wynikających z układu43
25.	Informacje o Zarządzie i Radzie Nadzorczej Spółki 43
26.	Transakcje z udziałem członków Zarządu i Rady Nadzorczej 44
27.	Transakcje z podmiotami powiązanymi44
28.	Zwięzły opis istotnych dokonań lub niepowodzeń Spółki w pierwszym kwartale 2017 roku45
29.	Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz 46
30.	Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZ RAFAKO S.A46
31.	Zestawienie zmian w stanie posiadania akcji RAFAKO S.A. lub uprawnień do nich (opcji) przez osoby zarządzające
	i nadzorujące Spółkę zgodnie z posiadanymi przez RAFAKO S.A. informacjami, w okresie od dnia przekazania
	poprzedniego sprawozdania finansowego 46
32.	Czynniki mające istotny wpływ na wyniki do uzyskania w drugim kwartale 2017 roku 46
33.	Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego 47

Śródroczne skrócone sprawozdanie z całkowitych dochodów

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku

Nota	zakończony 31 marca 2017 (niebadane)	zakończony 31 marca 2016 (niebadane)
12.1	134 202	228 789
		228 225
		564
12.1	(113 847)	(210 832)
	20 355	17 957
12.1	1 540	1 390
12.1	(7 524)	(7 034)
	(10 629)	(9 909)
12.1	(1 347)	(405)
	2 395	1 999
12.1	141	431
12.1	(5 235)	(1 629)
	(2 699)	801
12.2	(6 070)	(484)
12.23	(8 769)	317
	45	243
	(98)	(5)
Inne całkowite dochody netto podlegające przekwalifikowaniu	(98)	(5)
Inne całkowite dochody wynikające z zysków/(strat) aktuarialnych	177	306
12.2	(34)	(58)
Inne całkowite dochody netto niepodlegające przekwalifikowaniu	143	248
	(8 724)	560
		84 931 998
12.23	(0,10)	0,00
Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz
	12.23	133 490 712 Pozycje podlegające przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych Pozycje niepodlegające przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych 84 931 998

Prezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Główny Księgowy

Śródroczne skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień 31 marca 2017 roku

12.4, 12.5	146 866	147 968
12.5	10 868	11 058
		284
		3
		281
		64 570
		29 349
		227
		–
		34 994
12.2	41 937	48 177
		272 057
12.10	13 023	13 039
12.15, 14	218 547	294 144
12.15, 14	118 910	188 754
12.15	11 910	10 918
12.15	87 727	94 472
		172 387
		77 470
		–
		458
		11 130
12.3, 12.14, 14	72 228	65 882
		557 040
	12	7
	772 336	829 104
	12.6 12.6 12.7 12.7 12.8 12.9, 14 11 12.12 14 12.12, 14	263 59 204 70 743 29 349 267 28 824 12 303 270 677 191 921 78 156 5 494 434 – 501 647

Śródroczne skrócone sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień 31 marca 2017 roku

	Nota	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
PASYWA
Kapitał własny
Kapitał podstawowy		169 864	169 864
Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	12.21	95 340	95 340
Kapitał zapasowy		131 301	131 301
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej		(167)	(69)
Zyski zatrzymane/Niepokryte straty	12.22	(76 302)	(67 676)
		320 036	328 760
Zobowiązania długoterminowe
Oprocentowane kredyty bankowe i pożyczki		–	–
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	12.25, 14	2 328	2 662
Rezerwa z tytułu świadczeń pracowniczych	12.24, 17.2	22 160	21 773
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
zobowiązania		19 226	19 598
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	12.25, 14	12 521	11 874
Zobowiązania z tytułu inwestycji	14, 21	–	16
Pozostałe zobowiązania	12.25	6 705	7 708
		43 714	44 033
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	12.26	170 696	201 981
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	14	101 563	120 449
Zobowiązania z tytułu inwestycji	14, 21	576	954
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego Pozostałe zobowiązania	12.26	– 68 557	– 80 578
Bieżąca część oprocentowanych kredytów bankowych
i pożyczek	15	147 901	149 112
Pozostałe zobowiązania finansowe oraz z tytułu leasingu
finansowego	12.26, 14	1 646	1 616
Rezerwa z tytułu świadczeń pracowniczych		2 327	1 994
Zobowiązania, rezerwy z tytułu wyceny umów o usługę	12.24, 17.2
budowlaną i przychody przyszłych okresów	11	86 016	101 608
Zobowiązania z tytułu wyceny umów o usługę
budowlaną	11	69 761	76 992
Rezerwy z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	18	15 721	24 095
Dotacje		534	521
		408 586	456 311
Zobowiązania razem		452 300	500 344
		772 336	829 104

Śródroczne skrócone sprawozdanie z przepływów pieniężnych

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku

				Okres 3 miesięcy zakończony	Okres 3 miesięcy zakończony
			Nota	31 marca 2017 (niebadane)	31 marca 2016 (niebadane)
	Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk/(strata) brutto				(2 699)	801
Korekty o pozycje:				13 089	(51 297)
Amortyzacja				2 653	2 913
	(Zyski)/straty z tytułu różnic kursowych			21	(1)
Odsetki i dywidendy, netto				946	793
	(Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej			638	(299)
	(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu należności		12.3	75 148	71 994
	(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zapasów			16	165
	Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań i rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych z wyjątkiem kredytów i pożyczek		12.3	(30 366)	(29 023)
	Zmiana stanu rozliczeń z tytułu umów o usługę budowlaną		12.3	(35 139)	(95 332)
	Podatek dochodowy (zapłacony)/otrzymany			(857)	(2 504)
Pozostałe				29	(3)
	Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej			10 390	(50 496)
	Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
	Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i wartości
niematerialnych				84	283
niematerialnych	Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości		12.3	(1 652)	(2 711)
	Sprzedaż aktywów finansowych			165
Dywidendy i odsetki				4	4
Spłata udzielonych pożyczek				–	25
Udzielenie pożyczek				3	–
Pozostałe				–	–
	Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej			(1 396)	(2 399)
	Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
	Spłata zobowiązań z tytułu leasingu finansowego			(459)	(388)
	Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek/kredytów		12.3	(1 315)	39 026
Odsetki zapłacone			12.3	(787)	(442)
Prowizje bankowe				(11)	(55)
Pozostałe				15	–
	Środki pieniężne netto z działalności finansowej			(2 557)	38 141
i ich ekwiwalentów	Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych			6 437	(14 754)
Różnice kursowe netto				(91)	(5)
	Środki pieniężne na początek okresu		12.14	65 882	97 109
	Środki pieniężne na koniec okresu		12.14	72 228	82 350
	Racibórz, dnia 15 maja 2017 roku
Agnieszka	Krzysztof Burek	Jarosław Dusiło	Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz
Wasilewska-Semail
Prezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Główny Księgowy

Śródroczne skrócone sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku

	Kapitał akcyjny	Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	Kapitał zapasowy	Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	Zyski zatrzymane/ Niepokryte straty	Kapitał własny ogółem
Na 1 stycznia 2017 roku	169 864	95 340	131 301	(69)	(67 676)	328 760
Zysk z działalności kontynuowanej Inne całkowite dochody	– –	– –	– –	– (98)	(8 769) 143	(8 769) 45
Na 31 marca 2017 roku (niebadane)	169 864	95 340	131 301	(167)	(76 302)	320 036
Na 1 stycznia 2016 roku	169 864	95 340	104 716	60	21 843	391 823
Zysk z działalności kontynuowanej Inne całkowite dochody	– –	– –	– –	– (5)	317 248	317 243
Na 31 marca 2017 roku (niebadane)	169 864	95 340	104 716	55	22 408	392 383
Racibórz, dnia 15 maja 2017 roku
Agnieszka Krzysztof Burek Wasilewska-Semail	Jarosław Dusiło	Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz

Prezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Główny Księgowy

DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

1. Informacje ogólne

RAFAKO S.A. ("Spółka") jest spółką akcyjną z siedzibą w Raciborzu, ul. Łąkowa 33, której akcje znajdują się w publicznym obrocie. Spółka została utworzona aktem notarialnym dnia 12 stycznia 1993 roku. W dniu 24 sierpnia 2001 roku została wpisana do rejestru przedsiębiorców pod numerem KRS 34143 prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Jednostce dominującej nadano numer statystyczny REGON 270217865.

Czas trwania działalności Spółki jest nieoznaczony.

Śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe Spółki obejmuje okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2017 roku oraz zawiera dane porównawcze za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku oraz na dzień 31 grudnia 2016 roku. Sprawozdanie z całkowitych dochodów oraz noty do sprawozdania z całkowitych dochodów obejmują dane za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2017 roku oraz dane porównawcze za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku – nie były przedmiotem przeglądu lub badania przez biegłego rewidenta.

Głównym przedmiotem działalności Spółki jest:

• Produkcja wytwornic pary, z wyłączeniem kotłów do centralnego ogrzewania gorącą wodą,
• Obróbka metali i nakładanie powłok na metale,
• Produkcja przemysłowych urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych,
• Naprawa i konserwacja metalowych wyrobów gotowych,
• Instalowanie maszyn przemysłowych, sprzętu i wyposażenia,
• Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego,
• Sprzedaż hurtowa odpadów i złomu,
• Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne,
• Pozostałe badania i analizy techniczne.

Spółka posiada Oddział w Turcji sporządzający samodzielne sprawozdanie finansowe, zgodne z prawem tureckim. Walutą funkcjonalną oddziału jest EUR.

Śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe Spółki zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, zmodyfikowaną dla instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej.

Śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych polskich ("PLN"), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach złotych.

Niniejsze śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe Spółki za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 15 maja 2017 roku.

Spółka sporządziła również śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 15 maja 2017 roku.

2. Podstawa sporządzenia śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego

Niniejsze śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez UE ("MSSF"), w szczególności zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości nr 34.

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości ("RMSR") oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej ("KIMSF").

Śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe Spółki zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Spółkę w okresie co najmniej 12 miesięcy po dniu bilansowym, czyli 31 marca 2017 roku.

Kluczową kwestią z perspektywy możliwości kontynuowania działalności Spółki jest zapewnienie odpowiedniego portfela zamówień oraz utrzymanie płynności finansowej, w tym przede wszystkim zapewnienie wystarczających źródeł ich finansowania.

W związku z powyższym Zarząd Spółki przygotował prognozy finansowe obejmujące 2017 rok oraz lata kolejne, w oparciu o szereg założeń, spośród których najbardziej kluczowe odnoszą się do:

• przedłużenia finansowania działalności Spółki w formie kredytu bankowego po dniu 30 czerwca 2017 roku zgodnie z zawartym aneksem z dnia 30 czerwca 2016 roku termin spłaty posiadanego przez Spółkę kredytu został wydłużony do dnia 30 czerwca 2017 roku,
• terminowej realizacji kontraktów, które Spółka posiada w swoim portfelu, w szczególności terminowej realizacji przepływów finansowych związanych z realizacją tych kontraktów,
• realizacji kontraktów, które Spółka posiada w swoim portfelu na poziomie zakładanej obecnie marży, w szczególności brak pogłębiania się strat już rozpoznanych na niektórych kontraktach,
• kontynuacji działań zmierzających do utrzymania oraz zwiększenia portfela zamówień,
• zakładanego elastycznego poziomu nakładów inwestycyjnych, który jest możliwy do ograniczenia w istotnym zakresie,
• braku istotnych ograniczeń ze strony instytucji finansowych w dostępie Spółki do niezbędnych gwarancji finansowych wymaganych w procesie zdobywania zamówień i ich realizacji.

Ocenę sytuacji RAFAKO S.A. należy także uzupełnić o bardzo dobrą sytuację finansową spółki E003B7 sp. z o.o. (która realizuje około 88,7% projektu Jaworzno 910MW o wartości około 4,5 miliarda złotych, oraz braku istotnych ryzyk związanych z realizacją tego projektu). W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, iż w dniu 1 marca 2017 roku Spółka zawarła aneks z TAURON Wytwarzanie S.A. dotyczący realizacji projektu Jaworzno, na mocy którego m.in. cena kontraktowa zostanie zwiększona o kwotę 71 milionów złotych oraz termin realizacji projektu zostanie wydłużony o 8 miesięcy.

Śródroczny wynik finansowy może nie odzwierciedlać w pełni możliwego do zrealizowania wyniku finansowego za rok obrotowy.

Spółka zastosowała MSSF według stanu obowiązującego dla sprawozdań finansowych za rok rozpoczynający się 1 stycznia 2017 roku.

3. Istotne zasady (polityka) rachunkowości

Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego sprawozdania finansowego Spółki za rok zakończony 31 grudnia 2016 roku, z wyjątkiem zastosowania następujących nowych lub zmienionych standardów oraz interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2017 roku.

• Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2010-2012 obejmujące:
• Zmiany do MSSF 2 Płatności w formie akcji

Zmiany te mają zastosowanie prospektywne i doprecyzowują definicję warunku rynkowego oraz warunku dotyczącego nabywania uprawnień, a także wprowadzają definicję warunku świadczenia usług i warunku związanego z dokonaniami (wynikami), które są warunkami nabycia uprawnień.

Spółka nie prowadzi programów płatności w oparciu o akcje i w konsekwencji zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Spółki.

Zmiany do MSSF 3 Połączenie przedsięwzięć Zmiany mają zastosowanie prospektywne i wyjaśniają, że zapłata warunkowa, która nie jest klasyfikowana jako element kapitałów jest wyceniana w wartości godziwej przez zysk lub stratę bez względu na to czy jest objęta zakresem MSR 39.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Spółki.

Zmiany do MSSF 8 Segmenty operacyjne

Zmiany stosowane są retrospektywnie i wyjaśniają, że:

• o Jednostka powinna ujawnić osąd Zarządu w procesie stosowania kryteriów łączenia segmentów operacyjnych opisanych w paragrafie 12 MSSF 8, włączając krótki opis segmentów, które zostały połączone oraz opis cech ekonomicznych segmentów wykorzystanych podczas analizy podobieństwa segmentów
• o Uzgodnienie aktywów segmentu z całkowitymi aktywami jednostki wymagane tylko wtedy, gdy dane te są przedstawiane głównemu organowi odpowiedzialnemu za podejmowanie decyzji operacyjnych.

Spółka działa w jednym segmencie rynku, tj. segmencie "Obiekty energetyczne i ochrony środowiska". Zarząd Spółki dokonuje oceny działalności Spółki na podstawie jej sprawozdania finansowego. Zmiana w MSSF 8 nie wpłynęła na sposób ujmowania i prezentacji segmentów operacyjnych.

Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe oraz MSR 38 Aktywa niematerialne

Zmiany mają zastosowanie retrospektywne i wyjaśniają, że składnik aktywów może zostać przeszacowany na podstawie pozyskanych danych obserwowalnych poprzez skorygowanie wartości bilansowej brutto składnika aktywów do wartości rynkowej lub przez określenie wartości bilansowej brutto proporcjonalnie tak, że uzyskana wartość bilansowa odpowiada wartości rynkowej. Dodatkowo, umorzenie stanowi różnicę między wartością brutto a wartością bilansową aktywa.

Jednostka powinna zastosować zmiany do wszystkich przeszacowań dokonanych w okresach rocznych rozpoczynających się w dniu lub po dniu 1 lipca 2014 roku i w bezpośrednio poprzedzającym okresie rocznym. Jednostka, może także zaprezentować skorygowane dane porównawcze za wcześniejsze okresy roczne, ale nie jest do tego zobowiązana. Jeśli jednak jednostka prezentuje nieskorygowane dane za wcześniejsze okresy powinna wyraźne zaznaczyć, że dane te nie zostały skorygowane i stwierdzić, że zostały zaprezentowane na innej podstawie i wyjaśnić tę podstawę.

Zmiana dotyczy wyceny rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych zgodnie z modelem wartości przeszacowanej. Spółka nie stosuje tego modelu wyceny.

Zmiany do MSSF 13 Wycena do wartości godziwej

Zmiany doprecyzowują, że usunięcie paragrafu B5.4.12 z MSSF 9 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena nie miało na celu zmiany wymagań dotyczących wyceny krótkoterminowych należności i zobowiązań. W związku z powyższym, jednostki w dalszym ciągu posiadają możliwość wyceny krótkoterminowych nieoprocentowanych zobowiązań i należności w wartości nominalnej, jeżeli efekt dyskonta nie miałby istotnego wpływu na prezentowane dane finansowe.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Spółki.

Zmiany do MSR 24 Ujawnienie informacji o podmiotach powiązanych

Zmiany mają zastosowanie retrospektywne i wyjaśniają, że jednostka zarządzająca (świadcząca usługi kluczowego personelu kierowniczego) jest traktowana jako jednostka powiązana na potrzeby ujawnień dotyczących jednostek powiązanych. Dodatkowo jednostka, która korzysta z usług świadczonych przez jednostkę zarządzającą jest zobowiązana do ujawnienia kosztów poniesionych z tego tytułu.

Spółka nie korzysta z usług świadczonych przez jednostkę zarządzającą.

• Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2012-2014 obejmujące:
• o Zmiany do MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana

Aktywa (lub grupy do zbycia) są zazwyczaj zbyte przez sprzedaż lub wydanie właścicielom. Zmiany precyzują, że zmiana jednej z metod na inną nie będzie traktowana jako nowy plan zbycia, a będzie kontynuacją pierwotnego planu.

Zmiany mają zastosowanie prospektywne i dotyczą zmian, które zaszły w okresach rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2016 roku, z możliwością wcześniejszego zastosowania.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Spółki.

o Zmiany do MSR 34 Śródroczna sprawozdawczość finansowa

Te zmiany mają zastosowanie do sprawozdawczości śródrocznej i nie miały wpływu na zakres informacji i dane prezentowane w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Spółki.

Zmiany do MSR 16 oraz MSR 38 Wyjaśnienie dopuszczalnych metod amortyzacji

Zmiany wyjaśniają zasady zawarte w MSR 16 i MSR 38 mówiące o tym, że metoda amortyzacji oparta na przychodach odzwierciedla sposób, w jaki jednostka osiąga korzyści ekonomiczne generowane przez składnik aktywów, a nie oczekiwany sposób wykorzystywania przyszłych korzyści ekonomicznych wynikających ze składnika aktywów. W rezultacie, metoda oparta na przychodach nie może być stosowana do amortyzacji środków trwałych i tylko w pewnych okolicznościach jej zastosowanie może być poprawne w odniesieniu do amortyzacji aktywów niematerialnych. Zmiany mają zastosowanie prospektywne i dotyczą okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2016 roku, z możliwością wcześniejszego zastosowania. Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Spółki.

• Zmiany do MSR 1 Ujawnienia Zmiany doprecyzowują istniejące wymogi MSR 1 dotyczące:
• o istotności,
• o agregacji i sum częściowych,
• o kolejności not,
• o prezentacji informacji o udziale w pozostałych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć rozliczanych według metody praw własności.

Ponadto, zmiany wyjaśniają wymogi, które mają zastosowanie, gdy dodatkowe sumy częściowe są prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej i rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów Zmiany dotyczą okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2016 roku, z możliwością wcześniejszego zastosowania.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Spółki.

Zmiany do MSR 27 Metoda praw własności w jednostkowym sprawozdaniu finansowym

Zmiany umożliwiają jednostkom na ujmowanie w jednostkowych sprawozdaniach finansowych inwestycji w podmiotach zależnych, stowarzyszonych oraz we wspólnych przedsięwzięciach przy zastosowaniu metody praw własności. Podmioty, które stosują MSSF i zdecydują się na wprowadzenie zmiany sposobu ujmowania inwestycji na metodę praw własności zastosują tę zmianę retrospektywnie.

Jednostka nie zastosowała w sprawozdaniu jednostkowym opcji wprowadzonej przez zmianę.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową, wyniki działalności Spółki, ani też na zakres informacji prezentowanych w śródrocznym skróconym sprawozdaniu finansowym Spółki.

Spółka nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego innego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej.

Ponadto następujące nowe lub zmienione standardy oraz interpretacje obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku, jednak nie dotyczą informacji prezentowanych i ujawnianych w sprawozdaniu finansowym Spółki:

• Zmiany do MSR 16 i MSR 41 Rolnictwo: rośliny produkcyjne Zmiana dotyczy ujęcia roślin produkcyjnych.
• Zmiany do MSSF 11 Rozliczenie nabycia udziału we wspólnej działalności Zmiana dotyczy ujęcia przez wspólnika wspólnego działania nabytych udziałów we wspólnym działaniu. Zmiany mają zastosowanie prospektywne i odnoszą się do okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2016 roku, z możliwością wcześniejszego zastosowania. Zmiany mają zastosowanie retrospektywne.
• Zmiany do MSR 19 Programy określonych świadczeń: składki pracownicze Zmiana dotyczy ujęcia świadczeń wnoszonych przez pracowników lub osoby trzecie przy ujmowaniu programów określonych świadczeń.

Zmiany do MSSF 10, MSSF 12 i MSR 28 Jednostki inwestycyjne: Zastosowanie wyjątku dotyczącego konsolidacji

Zmiany te wyjaśniają które podmioty zależne jednostki inwestycyjnej powinny być objęte konsolidacją i nie podlegać wycenie do wartości godziwej przez zysk lub stratę. Zmiany wyjaśniają także, że zwolnienie z prezentacji skonsolidowanego sprawozdania finansowego nadal ma zastosowanie do jednostek inwestycyjnych, które są jednostkami dominującymi. Ma to zastosowanie nawet wtedy, gdy spółka zależna wyceniana jest w wartości godziwej przez zysk lub stratę przez jednostkę dominującą wyższego szczebla.

oraz w Zmianach wynikające z przeglądu MSSF 2012-2014 obejmujące:

• o Zmiany do MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji
• I. Kontrakty usługowe zmiana wyjaśnia, że umowa o świadczenie usług, która obejmuje opłatę może stanowić kontynuację zaangażowania w aktywo finansowe.
• II. Zastosowanie zmian do MSSF 7 (wydanych w grudniu 2011 roku) do skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego.

Zmiany mają zastosowanie retrospektywne i odnoszą się do okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2016 roku, z możliwością wcześniejszego zastosowania.

o Zmiany do MSR 19 Świadczenia pracownicze

Zmiana dotyczy szacowania stopy dyskonta.

Spółka powinna uwzględnić zmiany od początku najwcześniejszego okresu porównawczego zaprezentowanego w pierwszym sprawozdaniu uwzględniającym niniejsze zmiany. Wpływ zastosowania zmian powinien zostać ujęty w bilansie otwarcia zysków zatrzymanych. Zmiana obowiązuje od 1 stycznia 2016 roku, z możliwością wcześniejszego zastosowania.

4. Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Następujące standardy i interpretacje zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, a nie weszły jeszcze w życie:

• MSSF 9 Instrumenty Finansowe (opublikowano dnia 24 lipca 2014 roku) mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe (opublikowano dnia 30 stycznia 2014 roku) zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,
• MSSF 15 Przychody z tytułu umów z klientami (opublikowano dnia 28 maja 2014 roku), obejmujący zmiany do MSSF 15 Data wejścia w życie MSSF 15 (opublikowano dnia 11 września 2015 roku) – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (opublikowano dnia 11 września 2014 roku) – prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony,
• MSSF 16 Leasing (opublikowano dnia 13 stycznia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później,
• Zmiany do MSSF 4 Stosowanie MSSF 9 Instrumenty finansowe łącznie z MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe (opublikowano 12 września 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSR 12 Ujmowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikających z nierozliczonych strat podatkowych (opublikowano dnia 19 stycznia 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2017 roku lub później,

• Zmiany do MSR 7 Inicjatywa w zakresie ujawniania informacji (opublikowano dnia 29 stycznia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2017 roku lub później,

• Wyjaśnienia do MSSF 15 Przychody z tytułu umów z klientami (opublikowano dnia 12 kwietnia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,

• Zmiany do MSSF 2 Klasyfikacja i wycena transakcji płatności na bazie akcji (opublikowano dnia 20 czerwca 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2014-2016 (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – Zmiany do MSSF 12 mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2017 roku lub później, natomiast Zmiany do MSSF 1 oraz MSR 28 mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Interpretacja KIMSF 22 Transakcje w walucie obcej i zaliczki (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSR 40: Przeniesienie nieruchomości inwestycyjnej (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później.

Spółka nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie.

4.1 Wdrożenie MSSF 15

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego Spółka rozpoczęła prace nad wdrożeniem postanowień MSSF 15 Przychody z umów z klientami poprzez analizę wszystkich realizowanych kontraktów pod kątem ich ujęcia wg zmienionych kryteriów ujmowania przychodów. Ze względu na zakres zmian i koniecznych analiz, na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego sprawozdania finansowego Spółka nie dokonała jeszcze pełnego oszacowania liczbowego wpływu implementacji postanowień MSSF 15 na pozycje sprawozdania finansowego. Spółka spodziewa się, że wdrożenie postanowień MSSF 15 może spowodować istotne zmiany zarówno pozycji bilansowych, jak i osiąganych przez Spółkę wyników finansowych.

4.2 Wdrożenie MSSF 9

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego Spółka rozpoczęła prace nad wdrożeniem postanowień MSSF 9 i jest obecnie na etapie definiowania nowego modelu biznesowego w zakresie zarządzania aktywami finansowymi. Spółka nie stosuje zasad rachunkowości zabezpieczeń oraz nie posiada instrumentów pochodnych ani zabezpieczających. Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego sprawozdania finansowego Spółka nie dokonała jeszcze pełnego oszacowania liczbowego wpływu implementacji postanowień MSSF 9.

4.3 Wdrożenie MSSF 16

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego sprawozdania finansowego Spółka jest w trakcie szczegółowej analizy wpływu wdrożenia nowego standardu na sprawozdanie finansowe.

4.4 Wdrożenie pozostałych standardów i interpretacji

Na dzień zatwierdzenia niniejszego śródrocznego sprawozdania finansowego do publikacji Zarząd nie zakończył jeszcze prac nad oceną wpływu wprowadzenia pozostałych standardów oraz interpretacji na stosowane przez Spółkę zasady (politykę) rachunkowości w odniesieniu do działalności Spółki lub jej wyników finansowych.

5. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

5.1 Profesjonalny osąd

Sporządzenie sprawozdania finansowego Spółki wymaga od Zarządu osądów, szacunków oraz założeń, które mają wpływ na prezentowane przychody, koszty, aktywa i zobowiązania i powiązane z nimi noty oraz ujawnienia dotyczące zobowiązań warunkowych. Niepewność co do tych założeń i szacunków może spowodować istotne korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w przyszłości.

W procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości Zarząd dokonał następujących osądów, które mają największy wpływ na przedstawiane wartości bilansowe aktywów i zobowiązań.

Klasyfikacja umów leasingu, w których Spółka występuje jako leasingobiorca

Spółka występuje jako strona umów leasingu. Spółka dokonuje klasyfikacji leasingu jako operacyjnego lub finansowego w oparciu o ocenę, w jakim zakresie ryzyko i pożytki z tytułu posiadania przedmiotu leasingu przypadają w udziale leasingodawcy, a w jakim leasingobiorcy. Ocena ta opiera się na treści ekonomicznej każdej transakcji.

Identyfikacja wbudowanych instrumentów pochodnych

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego kierownictwo Spółki dokonuje oceny, czy w ramach podpisanych umów występują cechy ekonomiczne i ryzyko właściwe dla wbudowanego instrumentu pochodnego w walucie obcej, które byłyby ściśle powiązane z cechami ekonomicznymi i ryzykiem właściwym dla umowy zasadniczej (głównego kontraktu).

Umowy konsorcjalne

Każdorazowo, po podpisaniu umowy o usługę budowlaną realizowanej w ramach konsorcjum, Zarząd dokonuje oceny charakteru umowy w celu określenia sposobu ujmowania przychodów i kosztów kontraktowych.

5.2 Niepewność szacunków

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na dzień bilansowy, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym roku finansowym. Spółka przyjęła założenia i szacunki na temat przyszłości na podstawie wiedzy posiadanej podczas sporządzania śródrocznego sprawozdania finansowego. Występujące założenia i szacunki mogą ulec zmianie na skutek wydarzeń w przyszłości wynikających ze zmian rynkowych lub zmian nie będących pod kontrolą Spółki. Takie zmiany są odzwierciedlane w szacunkach lub założeniach w chwili wystąpienia.

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na koniec okresu sprawozdawczego, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym okresie sprawozdawczym.

Utrata wartości aktywów

Na koniec okresu sprawozdawczego Spółka przeprowadza test na utratę wartości wartości firmy oraz analizę utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych o określonym okresie użytkowania, w przypadku których zidentyfikowano przesłanki utraty wartości. Wymaga to oszacowania wartości użytkowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego należą te aktywa. Oszacowanie wartości użytkowej polega na ustaleniu przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez ośrodek wypracowujący środki pieniężne i ustalenia stopy dyskontowej do zastosowania w celu obliczenia bieżącej wartości tych przepływów. Spółka dokonała oceny, czy występują przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości aktywów. Przeprowadzona analiza wykazała, że w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku przesłanki takie nie wystąpiły.

Wartości odpisów aktualizujących wartość aktywów na koniec okresu sprawozdawczego zostały przedstawione w notach 12.10, 12.15 i 12.16 niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

Wycena rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych

Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych zostały oszacowane za pomocą metod aktuarialnych. Przyjęte w tym celu założenia zostały przedstawione w nocie 12.24. Zmiana rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych w okresie związana jest z ujęciem kosztów bieżącego zatrudnienia, kosztów odsetek oraz wypłaconych świadczeń.

Składnik aktywów z tytułu podatku dochodowego

Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego, w tym aktywa z tytułu straty podatkowej, bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie w oparciu o przygotowane projekcje wyniku podatkowego. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie stałoby się nieuzasadnione. Aktywa z tytułu podatku odroczonego są wycenianie przy zastosowaniu stawek podatkowych, które będą stosowane na moment przewidywanego zrealizowania składnika aktywów, przyjmując za podstawę przepisy podatkowe, które obowiązywały na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

Wartość godziwa instrumentów finansowych

Wartość godziwą instrumentów finansowych, dla których nie istnieje aktywny rynek ustala się wykorzystując odpowiednie techniki wyceny. Przy wyborze odpowiednich metod i założeń Spółka kieruje się profesjonalnym osądem. Sposób ustalenia wartości godziwej poszczególnych instrumentów finansowych został przedstawiony w nocie 14.

Stawki amortyzacyjne

Wysokość stawek oraz odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych, a także szacunków dotyczących wartości rezydualnej środków trwałych. Spółka corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

Ujmowanie przychodu

Spółka stosuje metodę procentowego zaawansowania prac przy rozliczaniu kontraktów długoterminowych. Stosowanie tej metody wymaga od Spółki szacowania proporcji dotychczas wykonanych prac do całości usług do wykonania. Gdyby szacunek łącznych kosztów realizacji kontraktów wzrósł o 10%, w stosunku do oszacowania Spółki, kwota przychodu zostałaby zmniejszona o około 30,8 mln złotych.

Przychody są ujmowane w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że spółka uzyskała korzyści ekonomiczne związane z daną transakcją oraz gdy kwotę przychodów można wycenić w wiarygodny sposób.

Przychody ze sprzedaży

Przychody ze sprzedaży wykazuje się w wartości godziwej zapłaty otrzymanej lub należnej z tytułu sprzedaży towarów i usług po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, rabaty i upusty:

• a) przychód ze sprzedaży produktów i towarów ujmuje się w momencie, gdy znaczące ryzyko i korzyści wynikające z prawa własności produktów i towarów zostały przekazane nabywcy oraz gdy kwotę przychodów można wycenić w wiarygodny sposób;
• b) przychody z tytułu świadczenia usług budowlanych są ujmowane na podstawie stopnia zaawansowania ich realizacji. Przychody z tytułu realizacji umów o usługę budowlaną rozpoznaje się i ujmuje zgodnie z zasadami omówionymi w nocie 8.23.6 sprawozdania finansowego za 2016 rok;
• c) przychody z tytułu sprzedaży usług ujmuje się w okresie, w którym świadczono usługę wtedy, gdy: kwotę przychodów można ocenić w sposób wiarygodny, - istnieje prawdopodobieństwo, że jednostka gospodarcza uzyska korzyści ekonomiczne z tytułu transakcji, - stopień realizacji transakcji na dzień bilansowy może być określony w wiarygodny sposób.

Rezerwa na przewidywane straty na kontrakcie

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Spółka dokonuje aktualizacji szacunków całkowitych przychodów oraz kosztów z tytułu umów o usługę budowlaną rozliczanych metodą stopnia zaawansowania kontraktu. Przewidywaną stratę na kontrakcie Spółka ujmuje jako koszt zgodnie z MSSF. Szczegóły dotyczące rozliczenia przychodów i kosztów z umów o usługę budowlaną za okres sprawozdawczy zostały przedstawione w nocie 11 niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

Rezerwa na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów

Spółka tworzy rezerwę na karę umowną z tytułu nieterminowej realizacji umowy, jeżeli występuje istotne prawdopodobieństwo naliczenia kary za opóźnienie w realizacji przedmiotu umowy i opóźnienie to powstało z winy Spółki, jako wykonawcy umowy. Wysokość rezerwy wynika z zapisanej w danej umowie wartości kary za dany okres opóźnienia. Szczegóły dotyczące wartości oszacowanych w ten sposób rezerw zostały zaprezentowane w nocie 11 niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

Rezerwa na naprawy gwarancyjne

Rezerwy na naprawy gwarancyjne są tworzone w następstwie oszacowania spodziewanych i możliwych do oszacowania kosztów nadzoru własnego i obcego, napraw, prac i robót gwarancyjnych związanych z zobowiązaniami kontraktowymi Spółki, wynikającymi z zakończenia realizacji kontraktu długoterminowego (w tym kosztów usuwania tzw. "usterek nielimitujących" oraz innych kosztów zakończonego projektu głównego, których (z uwagi na spodziewaną datę pojawienia się kosztu) nie można odnieść do zamykanego projektu głównego). Wysokość tworzonej rezerwy jest sumą oszacowanych kosztów (własnych Spółki i kosztów "zewnętrznych" dostaw i usług) pomniejszoną o spodziewane, prawdopodobne przychody z tytułu refundacji tych kosztów (np. od dostawców i podwykonawców).

Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych

Na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego Spółka ocenia czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składnika należności lub grupy aktywów finansowych. Jeżeli wartość możliwa do odzyskania składnika aktywów jest niższa od jego wartości bilansowej jednostka dokonuje odpisu aktualizującego do poziomu bieżącej wartości planowanych przepływów pieniężnych.

Niepewność związana z rozliczeniami podatkowymi

Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom. Te częste zmiany powodują brak odpowiednich punktów odniesienia, niespójne interpretacje oraz nieliczne ustanowione precedensy, które mogłyby mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami.

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z wysokimi odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest większe niż w krajach o bardziej dojrzałym systemie podatkowym.

W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej.

Z dniem 15 lipca 2016 roku do Ordynacji Podatkowej zostały wprowadzone zmiany w celu uwzględnienia postanowień Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (GAAR). GAAR ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia zapłaty podatku w Polsce. GAAR definiuje unikanie opodatkowania, jako czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem ustawy podatkowej. Zgodnie z GAAR taka czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny. Wszelkie występowanie (i) nieuzasadnionego dzielenia operacji, (ii) angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, (iii) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących oraz (iv) inne działania o podobnym działaniu do wcześniej wspomnianych, mogą być potraktowane jako przesłanka istnienia sztucznych czynności podlegających przepisom GAAR. Nowe regulacje będą wymagać znacznie większego osądu przy ocenie skutków podatkowych poszczególnych transakcji.

Klauzulę GAAR należy stosować w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie oraz do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane. Wdrożenie powyższych przepisów umożliwi polskim organom kontroli podatkowej kwestionowanie realizowanych przez podatników prawnych ustaleń i porozumień, takich jak restrukturyzacja i reorganizacja grupy.

Spółka ujmuje i wycenia aktywa lub zobowiązania z tytułu bieżącego i odroczonego podatku dochodowego przy zastosowaniu wymogów MSR 12 Podatek dochodowy w oparciu o zysk (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe, uwzględniając ocenę niepewności związanych z rozliczeniami podatkowymi.

Gdy istnieje niepewność co do tego, czy i w jakim zakresie organ podatkowy będzie akceptował poszczególne rozliczenia podatkowe transakcji, Spółka ujmuje te rozliczenia uwzględniając ocenę niepewności.

6. Waluta pomiaru i waluta sprawozdań finansowych

Walutą pomiaru i walutą sprawozdawczą niniejszego śródrocznego sprawozdania finansowego jest złoty polski.

Kursy walutowe przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej:

	31 marca 2017	31 grudnia 2016	31 marca 2016
USD	3,9455	4,1793	3,7590
EUR	4,2198	4,4240	4,2684
GBP	4,9130	5,1445	5,4078
CHF	3,9461	4,1173	3,9040
SEK	0,4419	0,4619	0,4624
TRY	1,0853	1,1867	1,3284

7. Zmiana szacunków

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku oraz na dzień 31 marca 2017 roku nie miały miejsca żadne zmiany szacunków w istotnych obszarach działalności spółki.

8. Zmiany w strukturze Spółki oraz Grupy Kapitałowej

W okresie sprawozdawczym miały miejsca zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej.

W dniu 13 września 2016 roku na mocy podpisanego aktu notarialnego została utworzona nowa spółka RENG-NANO Sp. z o.o. Wartość kapitału podstawowego spółki wynosi 1 000 000 złotych i dzieli się na 10 000 udziałów o wartości nominalnej po 100 złotych każdy. Udziały w kapitale zakładowych objęte zostały za wkłady pieniężne przez następujących wspólników:

• RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o., które objęło 6 000 udziałów, o łącznej wartości nominalnej 600 000 złotych, co stanowi 60% udziałów w kapitale zakładowym spółki;
• NANO Corp Ltd. z siedzibą w Seulu, które objęło 3 500 udziałów, o łącznej wartości nominalnej 350 000 złotych, co stanowi 35% udziałów w kapitale zakładowym spółki;
• Marka Buzanowskiego Konakry, który objął 500 udziałów, o łącznej wartości nominalnej 50 000 złotych, co stanowi 5% udziałów w kapitale zakładowym spółki.

W dniu 27 lutego 2017 roku spółka RENG-NANO Sp. z o.o. została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy KRS pod numerem 0000663393.

9. Sezonowość lub cykliczność działalności Spółki

Działalność Spółki nie cechuje się sezonowością ani cyklicznością istotnie wpływającą na wynik finansowy.

10. Informacje dotyczące segmentów

Spółka działa w jednym segmencie rynku, tj. segmencie "Obiekty energetyczne i ochrony środowiska".

11. Informacje dotyczące umów o usługę budowlaną

Przychody z tytułu umów o usługę budowlaną są ujmowane na podstawie stopnia zaawansowania ich realizacji. Procentowy stan zaawansowania realizacji usługi ustalany jest jako stosunek kosztów poniesionych do sumy szacowanych kosztów niezbędnych do zrealizowania umowy.

Poniższa tabela przedstawia skutki wyceny umów o usługę budowlaną, w tym przychody oraz koszty realizowanych umów w okresie 3 miesięcy zakończonym dnia 31 marca 2017 roku oraz dnia 31 marca 2016 roku, jak również kwoty należne zamawiającym oraz kwoty należne od zamawiających z tytułu prac wynikających z realizowanych umów na podane powyżej daty.

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016	31 marca 2016 (niebadane)
Poniesione koszty umów (narastająco)	2 593 467	2 965 209	2 484 966
Ujęte zyski pomniejszone o ujęte straty (narastająco)	76 130	181 204	180 688
Przychody z umowy obliczone wg stopnia zaawansowania wykonania
umowy (narastająco)	2 669 597	3 146 413	2 665 654
Należności uwarunkowane wykonaniem umowy (faktury częściowe narastająco)	2 551 751	3 064 402	2 361 966
Kwota brutto należna Zamawiającym z tytułu prac wynikających
z umowy (pasywa), w tym:	(69 761)	(76 992)	(84 522)
- zaliczki otrzymane (zobowiązania z tytułu zaliczek)	(26 630)	(27 841)	(51 640)
- korekta wartości zaliczek z tytułu kwot należnych od
Zamawiających	24 834	26 048	51 630
- kwota brutto należna zamawiającym z tytułu wyceny kontraktów	(67 965)	(75 199)	(84 512)
Rozliczenia międzyokresowe z tytułu wyceny umów o usługę
budowlaną, w tym:	191 921	172 387	357 917
- kwota brutto należna od Zamawiających z tytułu prac wynikających
z umowy (aktywo)	176 697	155 257	336 570
- koszty pozyskania kontraktów i pozostałe koszty kontraktów
rozliczane w czasie	15 224	17 130	21 347
Rezerwa na kary z tytułu nieterminowej realizacji umów lub
niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych	(2 562)	(4 856)	–
Rezerwa na straty wynikające z umów	(13 159)	(19 239)	(21 545)

Spółka każdorazowo analizuje umowy pod kątem potencjalnych strat, które ujmowane są bezzwłocznie jako koszt zgodnie z MSR 11.36. W ramach wyceny umów o usługę budowlaną, zgodnie z MSR 11.11-15 Spółka uwzględnia odpowiednio szacunki kar z tytułu opóźnień w realizacji umów lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych. Szacunki wielkości kar prowadzone są w oparciu o dokumentację źródłową dotyczącą stwierdzonych opóźnień w realizacji prac lub problemów dotyczących gwarantowanych parametrów technicznych, w oparciu o założenia umowne oraz szacunek kierownictwa dotyczący ryzyka ich wystąpienia. Poziom szacowanego ryzyka uzależniony jest w znacznej części od czynników zewnętrznych będących częściowo poza kontrolą i może ulec zmianie w kolejnych okresach. Realizacja części kontraktów, w odniesieniu do których rozpoznano rezerwę na kary z tytułu nieterminowej realizacji umów lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych, obarczona jest ryzykiem powstania sporu, który w ocenie Spółki rodzi ryzyko o nieokreślonych konsekwencjach.

W pozycji "Koszty pozyskania kontraktów i pozostałe koszty kontraktów rozliczane w czasie" Spółka ujmuje rozliczenia międzyokresowe kosztów pozyskania kontraktów oraz kosztów gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych związanych z realizacją kontraktów.

10.1 Informacje dotyczące kluczowych kontraktów realizowanych przez Spółkę

10.1.1 Projekt Jaworzno

Spółka RAFAKO S.A. w Konsorcjum firm: RAFAKO S.A. (Lider Konsorcjum) i MOSTOSTAL WARSZAWA S.A. realizuje kontrakt na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w TAURON Wytwarzanie S.A. – Budowę bloku energetycznego o mocy 800 – 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II – w zakresie: kocioł parowy, turbozespół, budynek główny, część elektryczna i AKPiA bloku". Wartość kontraktu wynosi około 5,5 miliarda złotych brutto. W dniu 4 sierpnia 2013 roku dokonano zmiany umowy konsorcjum realizującego Projekt Jaworzno – główna zmiana dotyczyła przejęcia przez RAFAKO S.A. 99,99% prac w ramach Projektu (Mostostal Warszawa 0,01%) i tym samym zmiany podziału wynagrodzenia należnego każdemu z partnerów konsorcjum odpowiednio do udziału w realizowanych pracach.

Zasady rozliczania Projektu Jaworzno:

Na potrzeby realizacji Projektu została utworzona spółka celowa (E003B7 Sp. z o.o.), której RAFAKO S.A. podzleciła około 88,7% zakresu prac Projektu; pozostałe 11,3% pozostaje w bezpośredniej realizacji RAFAKO S.A. (o wartości około 506 milionów złotych; w tym zaprojektowanie tzw. Wyspy kotłowej oraz dostawa części ciśnieniowych kotła i instalacji odpylania), która głównie planowana jest na lata 2015 – 2017.

RAFAKO S.A. oraz E003B7 Sp. z o.o. na potrzeby realizacji Projektu zawarły umowy z podmiotami finansowymi, na mocy których otrzymały gwarancje bankowe/ubezpieczeniowe o łącznej wartości 689 milionów złotych niezbędne do realizacji tego projektu, jednocześnie ustanowione zostały zabezpieczenia na majątku obu podmiotów jako zabezpieczenie dla tych instrumentów.

W wyniku uzgodnień z instytucjami finansowymi, które udzieliły gwarancji związanych z kontraktem Jaworzno, RAFAKO S.A. nie przewiduje wypłaty dywidendy ze spółki E003B7 sp. z o. o. do czasu trwania umów gwarancyjnych, tj do kwietnia 2020 roku, ponieważ mogłoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami ze strony instytucji gwarantujących.

RAFAKO S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym kompensuje przychody i koszty oraz rozrachunki dotyczące realizacji Projektu powstałe pomiędzy RAFAKO S.A. a spółką celową. RAFAKO S.A. ujmuje w jednostkowym sprawozdaniu finansowym jedynie przychody i koszty dotyczące jej zakresu prac, czyli 11,3% zakresu prac na Projekcie Jaworzno. W sprawozdaniu jednostkowym nie są ujmowane przychody i koszty dotyczące części realizowanej przez spółkę celową E003B7 sp. z o.o. – ta część jest prezentowana w jednostkowym sprawozdaniu E003B7 Sp. z o.o. oraz w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej RAFAKO.

RAFAKO S.A. jako lider Konsorcjum wystawia faktury na pełny zakres prac na rzecz Zamawiającego; płatności z tytułu realizacji kontraktu są przekazywane bezpośrednio na rzecz Spółki celowej oraz kluczowych podwykonawców i poddostawców. Zapłata za zakres prac zrealizowany przez RAFAKO S.A. jest dokonywana przez spółkę celową.

10.1.2 Projekt Opole

W lutym 2012 roku Spółka jako lider Konsorcjum (RAFAKO S.A., Polimex-Mostostal S.A., Mostostal Warszawa S.A.) podpisała umowę z firmą PGE Elektrownia Opole S.A. (obecnie PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. – "Zamawiający"), o wartości 9,4 mld złotych, której przedmiotem jest zaprojektowanie, dostawa, wykonanie prac budowlanych, montaż, uruchomienie i wszystkie związane z tym procesem usługi, wykonane na zasadzie "pod klucz", obiektu składającego się z bloku energetycznego nr 5 oraz nr 6 w Elektrowni Opole wraz z urządzeniami i wyposażeniem, jak również związanymi z nimi budynkami oraz budowlami.

RAFAKO S.A. zleciło swojej spółce zależnej tj. E001RK Sp. z o.o. ("SPV-Rafako") jako podwykonawcy realizację 100% zakresu prac i usług związanych z budową bloków w Elektrowni Opole. Wynagrodzenie SPV-Rafako za realizację prac i usług zostało określone na poziomie 3,96 miliarda złotych.

SPV-Rafako zawarła z Alstom Power Sp. z o.o. umowę podwykonawczą, na mocy której SPV-Rafako powierzyła Alstom 100% zakresu prac i usług wchodzących w zakres prac Spółki w ramach Projektu Opole. Alstom przejął wszelką odpowiedzialność za realizację kontraktu wobec Zamawiającego.

Zasady rozliczania kontraktu Opole:

Prezentacja przychodów i kosztów wynikających z tego kontraktu nie ma wpływu na wartości wykazane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów Spółki.

Wartość rozrachunków wynikających z tego kontraktu nie ma wpływu na wartości zaprezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółki.

Płatności wynikające z kontraktu, po spełnieniu warunków płatności są dokonywane przez Klienta bezpośrednio na rzecz Alstom.

12. Rodzaj i kwoty pozycji w znaczący sposób wpływających na aktywa, zobowiązania, kapitał, wynik finansowy oraz przepływy środków pieniężnych

12.1. Przychody ze sprzedaży, koszty sprzedaży, przychody i koszty operacyjne oraz finansowe

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku Spółka uzyskała 134 202 tysiące złotych przychodów ze sprzedaży, tj. o 94 587 tysięcy złotych mniej niż w analogicznym okresie 2016 roku, głównie w następstwie niższej sprzedaży na kontraktach o znacznym stopniu zaawansowania przy jednoczesnym niewielkim zaawansowaniu dwóch istotnych kontraktów zdobytych w II połowie 2016 roku (na budowę bloku kogeneracyjnego opalanego biopaliwem o wartości 150 milionów euro netto oraz na dostawę i montaż̇ instalacji katalitycznego odazotowania spalin wraz z modernizacją elektrofiltrów o wartości 289,2 miliona złotych).

Koszt własny sprzedaży produktów i materiałów za okres 3 miesięcy 2017 roku wyniósł 113 847 tysięcy złotych, co przyniosło Spółce zysk brutto ze sprzedaży w wysokości 20 355 tysięcy złotych (o 2 398 tysięcy złotych więcej niż za pierwsze 3 miesiące 2016 roku). Pomimo niższej sprzedaży w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego, Spółce udało się osiągnąć wyższy wynik brutto na sprzedaży, głównie ze względu na dokonanie korekt w wycenie kontraktów na podstawie przeprowadzenia okresowej analizy kosztów poniesionych oraz weryfikacji założeń odnośnie przyszłych kosztów.

Istotny wpływ na poziom sprzedaży oraz wartości jednostkowego wyniku netto RAFAKO S.A. ma fakt, że RAFAKO S.A. samodzielnie realizuje i wykazuje w swoim jednostkowym sprawozdaniu jedynie ok. 11,3% wartości kontraktu na budowę bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III. Pozostałe ok. 88,7% wartości kontraktu realizuje spółka celowa.

Pomimo spadku poziomu przychodów ze sprzedaży Spółka osiągnęła wzrost poziomu zysku brutto na sprzedaży, był on wyższy niż w analogicznym okresie roku ubiegłego o 2 398 tysięcy złotych.

Koszty sprzedaży prezentowane przez Spółkę zawierają głównie koszty pozyskiwania nowych kontraktów oraz koszty promocji i reklamy. Ponadto, do kosztów sprzedaży Spółka zalicza odpisy aktualizujące wartość należności handlowych. Na koszty sprzedaży wykazane w całkowitych dochodach Spółki za okres 3 miesięcy 2017 roku w kwocie 7 524 tysiące złotych największy wpływ miały koszty pozyskania nowych kontraktów w kwocie 2 2240 tysięcy złotych oraz koszty promocji i reklamy w kwocie 1 270 tysięcy złotych.

Na pozostałe przychody operacyjne największy wpływ miał przychód z tytułu udzielonego poręczenia jednostce zależnej w kwocie 1 295 tysięcy złotych.

Na pozostałe koszty operacyjne największy wpływ miały koszty z tytułu przekazanych darowizn o wartości 629 tysięcy złotych (31 marca 2016 roku: 201 tysięcy złotych) oraz koszty złomowania materiałów w kwocie 365 tysięcy złotych.

Zysk na działalności operacyjnej Spółki kształtował się na poziomie zbliżonym do ubiegłorocznego. Spadek wyniku netto został spowodowany przede wszystkim wysokimi kosztami finansowymi oraz odroczonym podatkiem dochodowym związanym z wyceną umów o usługę budowlaną.

Przychody finansowe Spółki w okresie 3 miesięcy 2017 roku uzyskano w głównej mierze z tytułu odsetek od udzielonych kaucji w kwocie 93 tysięcy złotych (31 marca 2016 roku: 411 tysięcy złotych) oraz z tytułu wyceny instrumentów finansowych w kwocie 40 tysięcy złotych.

Na koszty finansowe okresu decydujący wpływ miała nadwyżka ujemnych różnic kursowych w kwocie 3 539 tysięcy złotych, koszty z tytułu odsetek od instrumentów finansowych w kwocie 807 tysięcy złotych (31 marca 2016 roku: 516 tysięcy złotych), dyskonto rozrachunków długoterminowych w kwocie 481 tysięcy złotych oraz odsetki od zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych w kwocie 187 tysięcy złotych (31 marca 2016 roku: 637 tysięcy złotych), a także prowizje bankowe od udzielonych kredytów i gwarancji finansowych oraz ubezpieczeń w kwocie 185 tysięcy złotych (31 marca 2016 roku: 280 tysięcy złotych).

12.2. Podatek dochodowy

Obciążenie podatkowe

Główne składniki obciążenia podatkowego w sprawozdaniu z całkowitych dochodów przedstawiają się następująco:

	Okres 3 miesięcy	Okres 3 miesięcy
	zakończony	zakończony
	31 marca 2017	31 marca 2016
	(niebadane)	(niebadane)
Bieżący podatek dochodowy	136	–
Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego	136	–
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych	–	–
Odroczony podatek dochodowy	(6 206)	(484)
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	(6 206)	(484)
Korekty dotyczące odroczonego podatku dochodowego z lat ubiegłych	–	–
Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat	(6 070)	(484)
Odroczony podatek dochodowy dotyczący innych całkowitych dochodów	–	–
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	(34)	(58)
Obciążenie podatkowe wykazane innych całkowitych dochodach	(34)	(58)

Odroczony podatek dochodowy wyliczony na dzień 31 marca 2017 roku

Odroczony podatek dochodowy wyliczony na dzień 31 marca 2017 roku wynika z następujących pozycji:

	Sprawozdanie z sytuacji finansowej			Sprawozdanie z całkowitych dochodów za okres zakończony
	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016	31 marca 2017 (niebadane)	31 marca 2016 (niebadane)
- od ulg inwestycyjnych	(2)	(2)	–	–
- od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością środków trwałych oraz wartości niematerialnych - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością	(15 765)	(15 688)	(77)	(145)
aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością	1 768	1 512	256	(38)
pożyczek i należności - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością	1 021	1 125	(104)	187
należności i rozliczeń międzyokresowych z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością	(25 851)	(20 504)	(5 347)	(15 577)
zapasów	2 121	2 276	(155)	(119)
- od rezerw bilansowych	15 440	17 504	(2 064)	(1 289)
- od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością zobowiązań finansowych wycenianych według
zamortyzowanego kosztu	23	34	(11)	4
- od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością zobowiązań z tytułu gwarancji, factoringu i wyłączone
z zakresu MSR 39 - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością zobowiązań, rezerw i rozliczeń międzyokresowych	–	–	–	(2)
z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	38 853	37 064	1 789	13 823
- z tytułu straty podatkowej	17 083	17 083	–	7 148
- z tytułu korekty kosztów dotyczącej niezapłaconych faktur	7 004	7 763	(759)	(3 494)
- pozostałe	242	10	232	(1 040)
Obciążenie/korzyść z tytułu odroczonego podatku
dochodowego			(6 240)	(542)
Aktywa/rezerwa netto z tytułu podatku odroczonego, w tym:	41 937	48 177
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	41 937	48 177
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	–	–

Na dzień 31 marca 2017 roku Spółka rozpoznała aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego od wartości straty podatkowej wykazanej w kwocie 89 911 tysięcy złotych, która zostanie rozliczona w przyszłych okresach sprawozdawczych.

W pierwszym kwartale 2017 roku Spółka zanotowała stratę podatkową w wysokości 34 089 tysięcy złotych. Spółka przeprowadziła analizę realizowalności aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego od wartości straty podatkowej na podstawie prognoz podatkowych. Działając zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny, Zarząd Spółki podjął decyzję o nierozpoznaniu aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego od wartości straty podatkowej zanotowanej w okresie 3 miesięcy 2017 roku. Całkowita wartość straty podatkowej za lata 2016 oraz 2017, która nie została rozpoznana w podatku odroczonym wynosi 68 678 tysięcy złotych.

12.3. Istotne pozycje w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

Zmniejszenie stanu należności wykazane w rachunku przepływów pieniężnych za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku w kwocie 75 148 tysięcy złotych wynikało przede wszystkim z następujących pozycji:

	ze zmniejszenia stanu należności handlowych w kwocie	69 788 tysięcy złotych,
	ze zwiększenia stanu należności budżetowych (w tym z tytułu podatku VAT)	(796) tysięcy złotych,
	ze zmniejszenia stanu udzielonych zaliczek w kwocie	1 124 tysiące złotych,
	ze zmniejszenia stanu należności z tytułu kaucji w kwocie	2 363 tysiące złotych,
	ze zmniejszenia stanu należności spornych w kwocie	3 398 tysiące złotych,
	ze zwiększenia stanu należności z tytułu poręczeń w kwocie	(1 380) tysiące złotych,
	ze zmniejszenia stanu należności z tytułu ZFŚS w kwocie	237 tysięcy złotych,
	ze zmniejszenia stanu pozostałych należności w kwocie	414 tysięcy złotych.

Dokładny opis zmian wartości kaucji i należności spornych w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku został zamieszczony w nocie 12.15.

Zmniejszenie stanu zobowiązań wykazane w rachunku przepływów pieniężnych w kwocie 30 366 tysięcy złotych wynikało przede wszystkim z następujących pozycji:

	zmniejszenia stanu zobowiązań handlowych w kwocie	(18 239) tysięcy złotych,
	zmniejszenia stanu rezerw na naprawy gwarancyjne w kwocie	(1 032) tysiące złotych,
	zmniejszenia stanu rezerw na premie w kwocie	(226) tysięcy złotych,
	zwiększenia stanu rezerw na opóźniony spływ kosztów w kwocie	2 113 tysiące złotych,
	zmniejszenia stanu zobowiązań z tytułu podatku VAT w kwocie	(11 684) tysięcy złotych,
	zmniejszenia stanu pozostałych zobowiązań w kwocie	(1 298) tysięcy złotych.

Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych z tytułu umów budowlanych wykazana w rachunku przepływów pieniężnych w kwocie minus 35 139 tysięcy złotych wynikała przede wszystkim z następujących pozycji:

	zwiększenia stanu należności z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną
	i związanych z wyceną kontraktów rozliczeń międzyokresowych w kwocie	(19 534) tysięcy złotych,

• zmniejszenie stanu rezerw z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną w kwocie (8 374) tysięcy złotych,
• zmniejszenie stanu zobowiązań z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną w kwocie (7 231) tysięcy złotych, w tym:

zwiększenie stanu zaliczek w kwocie 3 tysiące złotych.

Wartość przepływów środków pieniężnych z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych wykazana w kwocie 1 652 tysiące złotych wynikała z zakupu rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 1 555 tysięcy złotych oraz wartości niematerialnych w kwocie 97 tysięcy złotych.

Główny wpływ na wartość przepływów środków pieniężnych z tytułu działalności finansowej miał spadek zadłużenia z tytułu kredytu w rachunku bieżącym i kredytu obrotowego udzielonego przez PKO BP S.A. w kwocie 1 315 tysięcy złotych.

Strona 23

12.4. Rzeczowe aktywa trwałe

			Maszyny i	Środki		Środki trwałe
31 marca 2017 roku (niebadane)	Grunty	Budynki	urządzenia	transportu	Pozostałe	w budowie	Ogółem
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2017
roku	9 280	81 093	49 383	6 987	–	1 225	147 968
Nabycia	–	–	–	–	–	1 161	1 161
Zwiększenia z tytułu umów leasingu	–	–	–	110	–	–	110
Likwidacja/sprzedaż			(1)		–	–	(1)
Transfery ze środków trwałych w budowie	–	254	659		–	(913)	–
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki
zagranicznej	–	–	(1)	–	–	–	(1)
Odpis amortyzacyjny za okres
sprawozdawczy	–	(647)	(1 360)	(360)	–	–	(2 367)
Odpis aktualizujący za okres sprawozdawczy	–	–	–	–	–	–	–
Pozostałe, w tym reklasyfikacja środków
trwałych na/z aktywa przeznaczone
do sprzedaży	–	–	1	(5)	–	–	(4)
Wartość netto na dzień 31 marca 2017 roku
(niebadane)	9 280	80 700	48 681	6 732	–	1 473	146 866

*środki trwałe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.17.1.

31 marca 2016 roku (niebadane)	Grunty	Budynki	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2016 roku	9 295	83 125	52 413	7 012	–	1 982	153 827
Nabycia	–	–	–	–	–	757	757
Zwiększenia z tytułu umów leasingu	–	–	–	170	–	–	170
Likwidacja/sprzedaż	–	–	(130)	–	–	–	(130)
Transfery ze środków trwałych w budowie Różnice kursowe z przeliczenia jednostki	–	190	1 071	219	–	(1 480)	–
zagranicznej Odpis amortyzacyjny za okres	–	–	–	–	–	–	–
sprawozdawczy	–	(624)	(1 516)	(334)	–	–	(2 474)
Odpis aktualizujący za okres sprawozdawczy Pozostałe, w tym reklasyfikacja środków trwałych na/z aktywa przeznaczone	–	–	–	–	–	–	–
do sprzedaży	–	–	108	(33)	–	–	75
Wartość netto na dzień 31 marca 2016 roku (niebadane)	9 295	82 691	51 946	7 034	–	1 259	152 225

12.5. Nabycie i sprzedaż składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane)
Nabycie składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych*	1 270	1 304
Przychody ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych	2	152

* wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych w okresie na zakup środków trwałych wynikająca z tabeli ruchu środków trwałych oraz wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych na zakup wartości niematerialnych

Przedmiotem nakładów inwestycyjnych Spółki na rzeczowy majątek trwały były przede wszystkim nakłady na infrastrukturę budowlaną, zakupy maszyn i urządzeń do produkcji oraz zakup sprzętu komputerowego. Powyższe inwestycje były finansowane ze środków własnych oraz w formie leasingu.

12.6. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów – długoterminowe

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Należności z tytułu dostaw i usług, w tym:	59	3
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	–	–
Należności z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek	59	3
Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowych kosztów, w tym:	204	281
Należności z tytułu sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych	98	96
Kaucje	106	185
Należności ogółem (netto)	263	284
Odpis aktualizujący należności	–	–
Należności brutto	263	284

12.7. Akcje/udziały w jednostkach zależnych oraz pozostałych jednostkach

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Akcje/udziały w spółkach zależnych notowanych na giełdzie	–	–
Akcje/udziały w spółkach zależnych nienotowanych na giełdzie	29 349	29 349
Akcje/udziały w pozostałych spółkach notowanych na giełdzie	249	209
Akcje/udziały w pozostałych spółkach nienotowanych na giełdzie	18	18
	29 616	29 576

*akcje/udziały stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.17.3

12.8. Obligacje długoterminowe

W dniu 9 listopada 2016 roku PBG S.A. poinformowała o rozpoczęciu procedury emisji obligacji, których nabycie zostało zaoferowane wierzycielom zaspokajanym zgodnie z Układem w Grupach 1, 3, 4, 5 i 6 (należności RAFAKO S.A. mieściły się w Grupie 3 obejmującej wierzycieli będących podmiotami zależnymi PBG S.A.).

W nawiązaniu do powyższego, Spółka RAFAKO S.A. w dniu 20 stycznia 2017 roku złożyła oświadczenie o przyjęciu propozycji nabycia zdematerializowanych zabezpieczonych obligacji zwykłych emitowanych w seriach od B1 do I1 przez PBG S.A., podmiot dominujący wobec Spółki, o wartości nominalnej 100 złotych, tj. łącznie 388 492 sztuki nieoprocentowanych obligacji o łącznej wartości nominalnej w wysokości 38 849 200,00 złotych. Jednocześnie ze złożeniem oświadczenia o przyjęciu propozycji nabycia obligacji, celem opłacenia ceny emisyjnej obligacji, RAFAKO S.A. złożyło oświadczenie o potrąceniu łącznej ceny emisyjnej obligacji w kwocie 38 849 200,00 złotych z wierzytelnością Spółki wobec PBG S.A. wynikającą z układu zawartego przez PBG S.A. w postępowaniu układowym zatwierdzonym postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto (sygn. XI GUp 29/12) z dnia 8 października 2015 roku, które stało się prawomocne w dniu 13 czerwca 2016 roku, w wyniku którego wierzytelność Spółki wobec PBG S.A. wynikająca z układu uległa umorzeniu.

W dniu 10 lutego 2017 roku nastąpił przydział obligacji na rzecz RAFAKO S.A. Poniżej zaprezentowano kluczowe informacje odnoszące się do warunków emisji:

Nr serii obligacji	Liczba obligacji	Wartość nominalna	Wartość serii	Termin wymagalności
seria B1	1 646	100,00 zł	164 600	2017-03-31
seria C1	35 208	100,00 zł	3 520 800	2017-06-30
seria D1	19 734	100,00 zł	1 973 400	2017-12-31
seria E1	41 386	100,00 zł	4 138 600	2018-06-30
seria F1	12 294	100,00 zł	1 229 400	2018-12-31
seria G1	49 961	100,00 zł	4 996 100	2019-06-30
seria H1	37 813	100,00 zł	3 781 300	2019-12-31
seria I1	190 450	100,00 zł	19 045 000	2020-06-30
	388 492		38 849 200

1. Obligacje podlegają wykupowi poszczególnymi seriami, co zostało zaprezentowane w poniższej tabeli przy czym wykup ostatniej serii przypada na dzień 30 czerwca 2020 roku.

Zgodnie z programem emisji obligacji PBG S.A. wyemitowało do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego obligacje w łącznej kwocie 472 447 600,00 złotych, z których kwota 38 849 200,00 złotych została objęta w pierwszym kwartale 2017 roku przez Spółkę.

• 1. Obligacje wyemitowane przez PBG S.A. zgodnie z warunkami emisji są obligacjami zabezpieczonymi w rozumieniu ustawy o obligacjach. Obligacje PBG S.A. są zabezpieczone przede wszystkim zastawem rejestrowym na 42 466 000 sztuk zdematerializowanych akcji RAFAKO S.A. (co stanowi 50% + 1 akcja kapitału RAFAKO S.A.), hipotekami na nieruchomościach Grupy PBG (z czego jedna wybrana hipoteka stanowi zabezpieczenie innego zobowiązania finansowego Grupy PBG S.A.), zastawami rejestrowymi na pozostałych aktywach Grupy PBG, poręczeniami oraz oświadczeniami o poddaniu się egzekucji do łącznej kwoty zabezpieczenia w wysokości 1 065 000 000,00 złotych. W ocenie Zarządu ustanowione zabezpieczenie w korespondencji z łączną kwotą zobowiązań z tytułu ww. obligacji na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania jest wystarczające, aby uznać że należność jest realizowalna.
• 1. PBG S.A. zobowiązała się doprowadzić do dematerializacji obligacji oraz ich notowania na ASO GPW S.A. lub ASO Bondspot S.A. w ciągu 3 miesięcy od ich wyemitowania. Decyzją Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. podjętą w dniu 9 marca 2017 roku, pierwsze notowanie obligacji PBG S.A. na okaziciela serii B, C, D, E, F, G, H oraz I w alternatywnym systemie obrotu na Catalyst odbyło się w dniu 10 marca 2017 roku.

Mając na uwadze pomyślnie zakończony proces upadłości układowej oraz realizację przez PBG S.A. założeń układu, w ocenie Zarządu przystąpienie przez Spółkę do programu obligacji zabezpieczonych zastawem rejestrowym na akcjach RAFAKO oraz hipotekach istotnie zmienia (uzupełnia) stan faktyczny w kontekście analizy oceny realizowalności tej wierzytelności w porównaniu do stanu na dzień 31 grudnia 2015 oraz 30 czerwca 2016 roku (opisanych w sprawozdaniach na te daty). Mając na uwadze aktualny stan faktyczny (z uwzględnieniem zdarzeń po dniu bilansowym opisanych powyżej) w ocenie Zarządu ryzyko związane z realizowalnością powyższego aktywa na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego jest minimalne.

W dniu 31 marca 2017 roku jednostka dominująca PBG S.A. dokonała wykupu serii B obligacji o wartości 164 600 złotych. Na dzień 31 marca 2017 roku wartość obligacji o terminie wymagalności powyżej roku wynosiła 28 824 tysiące złotych.

12.9. Inne aktywa finansowe długoterminowe

31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
	34 994
	24 071
12 303	10 923
12 303	34 994
	12 303 –

W 2017 roku Spółka dokonała konwersji posiadanych należności od jednostki powiązanej wynikających z układu na obligacje, co zostało szerzej opisane w nocie 12.8 niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

12.10. Zapasy

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Materiały (według wartości netto możliwej do uzyskania)
Według ceny nabycia	24 189	25 017
Według wartości netto możliwej do uzyskania	13 023	13 039
Zapasy ogółem, według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia (kosztu wytworzenia) oraz wartości netto możliwej do uzyskania	13 023	13 039
*zapasy stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.17.4.

12.11. Odpisy aktualizujące wartość zapasów

	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane)
Stan na początek okresu - utworzenie odpisu aktualizującego	(11 978) –	(10 353) –
- rozwiązanie/wykorzystanie odpisu aktualizującego	812	629
Stan na koniec okresu	(11 166)	(9 724)

12.12. Obligacje krótkoterminowe

Na dzień 31 marca 2017 roku Spółka posiadała obligacje o terminie wymagalności poniżej roku o wartości 5 494 tysiące złotych, które zostały szerzej opisane w nocie 12.8 niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

12.13. Inne aktywa finansowe krótkoterminowe

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Inne aktywa finansowe krótkoterminowe, w tym:
Zaliczka na poczet nabycia prawa do pożyczki	–	–
Odpis aktualizujący wartość zaliczki na poczet nabycia prawa do pożyczki	–	–
Należności od jednostki powiązanej wynikające z zawartego układu	–	11 130
	–	11 130

W 2017 roku Spółka dokonała konwersji posiadanych należności od jednostki powiązanej wynikających z układu na obligacje, co zostało szerzej opisane w nocie 12.8 niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

W dniu 18 kwietnia 2012 roku Spółka zawarła z Olenia Ltd. umowę przedwstępną sprzedaży/zakupu 50% udziałów spółki Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. oraz przelewu praw do wierzytelności w postaci pożyczki udzielonej tej spółce. Łączna kwota zaliczki zapłaconej przez Spółkę w związku z zawartą umową wyniosła 16 176 tysięcy złotych (z czego 5 676 tysięcy złotych w odniesieniu do udziałów zaprezentowanych jako pozostałe aktywa niefinansowe, 10 500 tysięcy złotych w odniesieniu do pożyczki zaprezentowanych jako inne aktywa finansowe). Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. to spółka celowa utworzona w celu budowy elektrowni biogazowej finansowanej ze środków własnych, pozyskanych od inwestorów w formie pożyczki, oraz z przyznanej dotacji. W związku z faktem, że Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. wypowiedziała umowę z wykonawcą budowy, co spowodowało opóźnienie w realizacji prac oraz wypowiedzenie umowy o dofinansowanie projektu. Działania podjęte przez spółkę Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. zmierzające do wznowienia inwestycji, nie przyniosły efektów.

Ze względu na status tej inwestycji opisany powyżej, Zarząd Spółki ocenia, że ryzyko nierealizowalności powyższych aktywów jest istotne i utrzymał decyzję o objęciu wartości inwestycji odpisem aktualizującym w pełnej wysokości, tj. 16 176 tysięcy złotych.

12.14. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016	31 marca 2016 (niebadane)
Środki pieniężne w banku i w kasie	27 558	65 075	6 674
Lokaty krótkoterminowe do 3 miesięcy, w tym:	44 670	807	75 676
- stanowiące zabezpieczenie zobowiązań	–	–	–
	72 228	65 882	82 350

Środki pieniężne w banku są oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, których wysokość zależy od stopy oprocentowania lokat bankowych. Lokaty krótkoterminowe, klasyfikowane jako środki pieniężne, są dokonywane na różne okresy, od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania Spółki na środki pieniężne i są oprocentowane według ustalonych z bankiem stóp procentowych.

Spółka posiada środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, do których zalicza otrzymane w ramach przyznanych dotacji środki pieniężne ulokowane na wyodrębnionych rachunkach bankowych, które Spółka może wykorzystywać do uregulowania zobowiązań wynikających z realizowanych projektów.

12.15. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów krótkoterminowe

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Należności z tytułu dostaw i usług, w tym:	118 910	188 754
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	23	662
Należności z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek	118 887	188 092
Należności z tytułu podatku dochodowego	11 910	10 918
Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowych kosztów, w tym:	87 727	94 472
Zaliczki udzielone pozostałym podmiotom	2 039	3 163
Należności budżetowe	5 988	5 192
Rozliczenie kosztów ubezpieczenia rzeczowego	464	675
Rozliczenia z Zakładowym Funduszem Świadczeń Socjalnych	–	237
Należności sporne	10 546	13 944
Koszty przyszłych okresów	2 227	2 377
Należności z tytułu sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych	340	343
Kaucje	65 705	68 068
Pozostałe	418	710
Należności ogółem (netto)	218 547	294 144
Odpis aktualizujący wartość należności	31 515	31 834
Należności brutto	250 062	325 978

* należności handlowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.17.5

Należności budżetowe obejmują przede wszystkim należności z tytułu podatku VAT zarówno krajowego, jak i zagranicznego.

Należności z tytułu dostaw i usług nie są oprocentowane i mają zazwyczaj 30-dniowy termin płatności. Jednakże, dla niektórych kontrahentów okres spłaty należności ustalany na podstawie indywidualnych umów zawiera się w przedziale od 1 do 3 miesięcy.

Spółka posiada politykę w zakresie dokonywania sprzedaży tylko zweryfikowanym klientom. Dzięki temu, zdaniem kierownictwa, nie istnieje dodatkowe ryzyko kredytowe, ponad poziom określony odpisem na nieściągalne należności właściwym dla należności handlowych.

Należności handlowe krótkoterminowe wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 31 marca 2017 roku w kwocie 118 910 tysięcy złotych dotyczą kontraktów handlowych z krajowymi oraz zagranicznymi kontrahentami.

Kaucje wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 31 marca 2017 roku w kwocie 65 705 tysięcy złotych, dotyczą głównie projektów realizowanych w obszarach:

• budowy bloku elektrociepłowni opalanego biopaliwem 14 179 tysięcy złotych,
• Instalacja katalitycznego odazotowania spalin 8 139 tysięcy złotych,
• wymiana części prostej komory paleniskowej kotła 7 891 tysięcy złotych,
• części ciśnieniowa kotła do spalarni odpadów 5 499 tysięcy złotych.

Zmiana stanu kaucji zanotowana w okresie 3 miesięcy 2017 roku wynikała przede wszystkim ze zwrotu kaucji pieniężnej związanej z realizacją umowy na budowę kotła fluidalnego w kwocie 4 290 tysięcy złotych, oraz z przekazania kaucji pieniężnej na poczet budowy części ciśnieniowa kotła do spalarni odpadów w kwocie 5 499 tysięcy złotych.

Istotną pozycją wykazaną w pozostałych należnościach stanowią zaliczki, które na dzień 31 marca 2017 roku wynosiły 2 039 tysięcy złotych. Główną pozycję stanowiła zaliczka otrzymana na realizację umowy dotyczącej instalacja odsiarczania spalin dla kotłów węglowych w kwocie 900 tysięcy złotych.

12.16. Odpisy aktualizujące wartość aktywów

	Akcje/udziały*	Pozostałe aktywa finansowe	Pozostałe aktywa niefinansowe	Zapasy**	Należności***
1 stycznia 2017	(24 363)	(10 500)	(5 676)	(11 978)	(31 834)
Utworzenie	–	–	–	–	(8)
Wykorzystanie/rozwiązanie	40	–	–	812	327
31 marca 2017 (niebadane)	(24 323)	(10 500)	(5 676)	(11 166)	(31 515)
1 stycznia 2016	(24 361)	(164 557)	(5 676)	(10 353)	(31 636)
Utworzenie	–	–	–	–	(143)
Wykorzystanie/rozwiązanie	10	–	–	629	236
31 marca 2016 (niebadane)	(24 351)	(164 557)	(5 676)	(9 724)	(31 543)

* odpisy aktualizujące wartość udziałów/akcji w spółkach dotyczą udziałów/akcji w spółkach postawionych w stan upadłości oraz aktualizacji wartości udziałów

** utworzenie oraz rozwiązanie odpisów aktualizujących wartość zapasów ujmowane jest w koszcie wytworzenia produktów i usług

*** odpisy aktualizujące wartość należności długo- i krótkoterminowych handlowych oraz pozostałych należności, w tym należności z tytułu kar umownych

12.17. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki

12.17.1. Zabezpieczenia ustanowione na środkach trwałych

Na dzień 31 marca 2017 roku wartość środków trwałych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań wynosiła 139 290 tysięcy złotych. Środki trwałe zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiona hipoteka na łączną kwotę do 300 milionów złotych na nieruchomościach, których RAFAKO S.A. jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym z wyłączeniem nieruchomości mieszkalnych oraz zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Środki trwałe zabezpieczone hipoteką, w tym:	89 791	90 182
grunty	9 258	9 258
budynki i budowle	80 533	80 924
Środki trwałe, na których ustanowiono zastaw rejestrowy, w tym:	49 499	50 259
urządzenia techniczne i maszyny	48 248	48 935
środki transportu	1 251	1 324
	139 290	140 441*

*wykazane kwoty obejmują środki trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży w kwocie 12 tysięcy złotych (31 grudnia 2016: 7 tysięcy złotych)

12.17.2. Zabezpieczenia ustanowione na wartościach niematerialnych

Na dzień 31 marca 2017 roku wartości niematerialne o wartości 10 401 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie zobowiązań Spółki (31 grudnia 2016: 10 688 tysięcy złotych). Wartości niematerialne zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

12.17.3. Zabezpieczenia ustanowione na akcjach/udziałach

Na dzień 31 marca 2017 roku akcje/udziały w spółkach o wartości 29 616 tysięcy złotych (31 grudnia 2016: 29 576 tysięcy złotych) zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw, zastaw rejestrowy i finansowy na udziałach w E003B7 Sp. z o.o.).

12.17.4. Zabezpieczenia ustanowione na zapasach

Na dzień 31 marca 2017 roku zapasy o wartości 13 023 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie zobowiązań Spółki (31 grudnia 2016: 13 039 tysięcy złotych). Zapasy zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

12.17.5. Zabezpieczenia ustanowione na należnościach handlowych

Na dzień 31 marca 2017 roku należności z tytułu dostaw, robót i usług nie stanowiły zabezpieczenia udzielonych gwarancji oraz kredytów i pożyczek.

12.18. Kapitał podstawowy

W okresie 3 miesięcy 2017 roku zakończonym 31 marca 2017 roku kapitał podstawowy RAFAKO S.A. nie uległ zmianie i jego wartość na dzień 31 marca 2017 roku wynosiła 169 864 tysięcy złotych.

Kapitał akcyjny	Liczba akcji Wartość akcji
	w szt.	w tys. zł
Akcje serii A	900 000	1 800
Akcje serii B	2 100 000	4 200
Akcje serii C	300 000	600
Akcje serii D	1 200 000	2 400
Akcje serii E	1 500 000	3 000
Akcje serii F	3 000 000	6 000
Akcje serii G	330 000	660
Akcje serii H	8 070 000	16 140
Akcje serii I	52 200 000	104 400
Akcje serii J	15 331 998	30 664
	84 931 998	169 864

12.19. Wartość nominalna akcji

Wszystkie wyemitowane akcje posiadają wartość nominalną wynoszącą 2,00 złote i zostały objęte w zamian za wkłady pieniężne.

12.20. Prawa akcjonariuszy

Akcje wszystkich serii są jednakowo uprzywilejowane co do dywidendy oraz zwrotu z kapitału.

12.21. Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej

Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej został utworzony z nadwyżki wartości emisyjnej nad nominalną w kwocie 77 947 tysięcy złotych. W dniu 15 maja 2000 roku Walne Zgromadzenie RAFAKO S.A. podjęło uchwałę o przeznaczeniu kwoty 41 169 tysięcy złotych na pokrycie nierozliczonych strat z lat ubiegłych. Dodatkowo w 2015 roku w wyniku ujęcia 58 562 tysięcy złotych nadwyżki ze sprzedaży akcji serii J powyżej ich wartości nominalnej, pomniejszonej o koszty emisji, kapitał ten wyniósł 95 340 tysięcy złotych (31 grudnia 2016: 95 340 tysięcy złotych).

12.22. Wypłacone dywidendy

Spółka w pierwszym kwartale 2017 roku nie wypłacała dywidendy, a Zarząd nie zadeklarował jej wypłaty.

12.23. Zysk/(strata) przypadające na jedną akcję

Zysk/(strata) podstawowy przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku/(straty) netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy jednostki przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych jednostki występujących w ciągu okresu.

Poniżej przedstawione zostały dane dotyczące zysku/(straty) oraz akcji, które posłużyły do wyliczenia podstawowego zysku/(straty) na jedną akcję:

	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane)
Zysk/(strata) netto z działalności kontynuowanej Zysk/(strata) z działalności zaniechanej	(8 769) –	317 –
Zysk/(strata) netto	(8 769)	317
Zysk/(strata) netto przypadający na zwykłych akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia zysku/(straty) na jedną akcję	(8 769)	317
Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia podstawowego zysku/(straty) na jedną akcję Wpływ rozwodnienia: Opcje na akcje Umarzalne akcje uprzywilejowane	84 931 998 – –	84 931 998 – –
Skorygowana średnia ważona liczba akcji zwykłych zastosowana do obliczenia rozwodnionego zysku/(straty) na jedną akcję	84 931 998	84 931 998
Zysk/(strata) na jedną akcję – podstawowy z zysku/(straty) za okres	(0,10)	0,00

Spółka nie prezentuje zysku rozwodnionego na jedną akcję za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku, ponieważ nie emitowała instrumentów finansowych powodujących rozwodnienie akcji.

12.24. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz inne świadczenia

Na podstawie prognozy wyceny dokonanej na koniec okresu obrachunkowego przez profesjonalną firmę aktuarialną, Spółka tworzy rezerwę na wartość bieżącą zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych, nagród jubileuszowych oraz ZFŚS. Kwotę tej rezerwy oraz uzgodnienie przedstawiające zmiany stanu w ciągu okresu obrotowego przedstawiono w poniższej tabeli.

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Na dzień 1 stycznia	23 767	25 473
Koszty odsetek	187	713
Koszty bieżącego zatrudnienia	126	501
(Zyski)/straty aktuarialne	(177)	854
Wypłacone świadczenia	(476)	(2 714)
Utworzenie/rozwiązanie rezerwy na świadczenia pracownicze	1 060	(1 060)
Koniec okresu	24 487	23 767
Rezerwy długoterminowe	22 160	21 773
Rezerwy krótkoterminowe	2 327	1 994

Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień i zakładane w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku oraz w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2016 roku do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące:

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Stopa dyskontowa (%)	3,3	3,1
Przewidywany wskaźnik inflacji (%)*	–	–
Wskaźnik rotacji pracowników	6	5
Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%)* Brak danych w raporcie aktuariusza	2,81	2,81

** 2% w roku 2018 oraz w kolejnych latach

12.25. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania - długoterminowe

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
Zobowiązania wobec jednostek powiązanych	207	100
Zobowiązania wobec pozostałych jednostek	12 314	11 774
	12 521	11 874
Zobowiązania z tytułu inwestycji	–	16
	–	16
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	22 160	21 773
	22 160	21 773
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	2 328	2 662
	2 328	2 662
Pozostałe zobowiązania
Naliczone zobowiązania z tytułu niewypłaconej premii	570	531
Rezerwy na naprawy gwarancyjne	5 002	5 717
Zobowiązania z tytułu Programu Dobrowolnych Odejść	1 133	1 460
	6 705	7 708
12.26. Rezerwy, zobowiązania z tytułu dostaw i pozostałe zobowiązania - krótkoterminowe
	31 marca 2017	31 grudnia 2016
	(niebadane)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
Zobowiązania wobec jednostek powiązanych	3 602	4 972
Zobowiązania wobec pozostałych jednostek	97 961	115 477
	101 563	120 449
Pozostałe zobowiązania finansowe
Wycena instrumentów pochodnych
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	1 646	1 616
	1 646	1 616
Zobowiązania z tytułu inwestycji w aktywa trwałe	576	954
	576	954

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Pozostałe zobowiązania
Podatek VAT	9 617	21 301
Podatek dochodowy od osób fizycznych	1 860	2 104
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych	7 326	7 320
Pozostałe zobowiązania z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń	3	5
Zobowiązania wobec pracowników z tytułu wynagrodzeń	7 242	6 987
Rezerwy na koszty niewykorzystanych urlopów	4 437	3 553
Naliczone zobowiązania z tytułu niewypłaconej premii	6 500	6 765
Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych	13 619	13 936
Rezerwa na koszty niefakturowanych usług i materiałów	7 233	5 120
Rezerwa na koszty audytu	72	56
Rezerwy na pozostałe zobowiązania i roszczenia sporne	5 573	5 802
Zobowiązania z tytułu Programu Dobrowolnych Odejść	2 579	5 634
Rezerwa z tytułu kary KNF	700	700
Zobowiązania z tytułu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych	576
Pozostałe rozrachunki z pracownikami	516	398
Kaucje	289	289
Pozostałe	415	608
	68 557	80 578

13. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym nie uległy zmianie w stosunku do opublikowanych w ostatnim rocznym sprawozdaniu finansowym.

14. Instrumenty finansowe

Wartość bilansową klas i kategorii instrumentów finansowych na dzień 31 marca 2017 roku oraz na dzień 31 grudnia 2016 roku prezentują poniższe tabele.

Spółka prezentuje poszczególne kategorie i klasy instrumentów finansowych w wartości bilansowej, których wartość godziwa jest zbliżona do wartości bilansowej. Wartość księgowa jest zbliżona do godziwej z powodu relatywnie krótkiego terminu zapadalności (dla pozycji krótkoterminowych), bądź dyskontowania rozrachunków długoterminowych.

		Wartość bilansowa
Kategorie i klasy aktywów finansowych	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	249	209
Udziały i akcje długoterminowe	249	209
Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	34 318	–
Obligacje długoterminowe	28 824	–
Obligacje krótkoterminowe	5 494	–
Pożyczki i należności	208 070	317 536
Należności z tytułu dostaw i usług	118 969	188 757
Należności inwestycyjne	106	185
Pozostałe należności	76 258	82 012
Pożyczki udzielone	434	458
Lokaty długoterminowe	–	–
Lokaty krótkoterminowe	–	–
Inne aktywa finansowe długoterminowe	12 303	34 994
Inne aktywa finansowe krótkoterminowe	–	11 130
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	72 228	65 882
	314 865	383 627

	Wartość bilansowa
Kategorie i klasy zobowiązań finansowych	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Zobowiązania finansowe wycenianie w wartości godziwej przez wynik finansowy	–	–
Instrumenty pochodne	–	–
Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	262 561	282 405
Kredyty i pożyczki	147 901	149 112
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (w tym inwestycyjne)	114 660	133 293
Pozostałe zobowiązania finansowe	–	–
Zobowiązania z tytułu gwarancji, factoringu i wyłączone z zakresu
MSR 39	3 974	4 278
Zobowiązania z tytułu leasingu i umów dzierżawy z opcją zakupu	3 974	4 278
	266 535	286 683

15. Kredyty i pożyczki

Kredyty i pożyczki krótkoterminowe	Zabezpieczenie Inne		Waluta	Efektywna stopa procentowa	Termin spłaty	Zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i pożyczek
Kredyty krótkoterminowe:						31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
PKO BP S.A.	weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową, przelew wierzytelności z kontraktów, klauzula potrącenia wierzytelności z rachunków RAFAKO S.A., hipoteka*, oświadczenie o poddaniu się egzekucji, zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy ruchomych i praw stanowiących całość gospodarczą przedsiębiorstwa	Umowa kredytu odnawialnego w rachunku bieżącym na kwotę 100 milionów złotych***	PLN	WIBOR 1M + marża	30.06.2017****	99 567	99 394
PKO BP S.A.	zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy ruchomych i praw stanowiących całość gospodarczą przedsiębiorstwa RAFAKO, wszystkie wierzytelności jakie mogą powstać w ramach udzielonego Limitu.	kredyt obrotowy odnawialny w rachunku kredytowym na kwotę 50 milionów złotych	PLN	WIBOR 1M + marża	30.06.2017****	46 329 145 896	47 713 147 107

* zabezpieczenie udzielonego kredytu stanowią należności z kontaktów realizowanych przez Spółkę;

** na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego Spółka ustanowiła hipotekę na nieruchomościach Spółki (za wyjątkiem mieszkań i budynków mieszkalnych) na łączną kwotę do 300 milionów złotych, która ma stanowić dodatkowe zabezpieczenie udzielonego przez bank PKO BP S.A. kredytu;

*** na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, zgodnie z aneksem do umowy kredytowej podpisanego dnia 30 czerwca 2016 roku, limit kredytowy wielocelowy wynosi 200 000 000,00 złotych, w tym limit kredytu w rachunku bieżącym wynosi do 100 000 000,00 złotych;

**** na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, zgodnie z aneksem do umowy kredytowej podpisanego dnia 30 czerwca 2016 roku, termin wykorzystania i spłaty kredytu przedłużono do dnia 30 czerwca 2017 roku;

Kredyty i pożyczki krótkoterminowe	Zabezpieczenie	Inne	Waluta	Efektywna stopa procentowa	Termin spłaty	Zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i pożyczek
Pożyczki krótkoterminowe:						31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
PGL - DOM Sp. z o.o.*	weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową	Umowa pożyczki pieniężnej z przeznaczeniem na bieżącą działalność	PLN	WIBOR 1M + marża	31.12.2017	2 005	2 005
						2 005	2 005

***** jednostka zależna.

Spółka przewiduje przedłużenie umowy kredytowej na kolejne okresy. Sytuację kredytową Spółki należy analizować w powiązaniu z notą 2 dotyczącą kontynuacji działalności.

16. Instrumenty pochodne

Na dzień 31 marca 2017 roku Spółka nie posiadała nierozliczonych transakcji walutowych typu forward, ani innych rodzajów instrumentów pochodnych.

Spółka nie stosuje rachunkowości zabezpieczeń, jednak zawierane transakcje nie mają charakteru spekulacyjnego, a ich celem jest efektywne zabezpieczenie transakcji kupna/sprzedaży denominowanych w walucie. W związku z powyższym Spółka ujmuje efekt wyceny/realizacji instrumentów podobnie jak różnice kursowe, w ramach działalności operacyjnej (przychodów oraz kosztów).

17. Zarządzanie kapitałem

Zarządzanie kapitałem przez Spółkę ma na celu zapewnienie możliwie wysokiego poziomu bezpieczeństwa działalności operacyjnej przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów pozyskiwania źródeł finansowania. Zabezpieczenie stabilnego rozwoju Spółki wymaga utrzymywania odpowiedniej relacji pomiędzy własnym i obcymi kapitałami oraz efektywnego zarządzania nadwyżkami finansowymi. Spółka analizuje strukturę kapitału poprzez wskaźnik kapitalizacji (udział kapitału własnego w sumie bilansowej).

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Kapitał własny	320 036	328 760
Kapitał obcy (kredyt bankowy oraz otrzymane pożyczki)	147 901	101 399
Suma bilansowa	772 336	829 104
Wskaźnik kapitalizacji	0,41	0,40

18. Rezerwy na koszty

17.1 Rezerwa na koszty kar z tytułu nieterminowej realizacji lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych umów o usługę budowlaną

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku Spółka dokonała weryfikacji stanu rezerw na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów (w tym zrealizowanych opóźnień w odniesieniu do zobowiązań umownych, w tym warunków ustalania kar) na realizowanych kontraktach. Korzystając z najbardziej aktualnej wiedzy na temat realizowanych umów oraz na bazie rozliczenia zakończonych umów, Spółka podjęła decyzję o rozwiązaniu rezerwy na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów w wysokości 2 304 tysiące złotych.

17.2 Zmiana stanu rezerw, zobowiązań i rozliczeń międzyokresowych wykazanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

	Rezerwa na przewidywane straty na kontraktach*	Rezerwa na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne i ZFŚS	Rezerwa na urlopy**	Rezerwa na naprawy gwarancyjne**	Rezerwa na koszty kar kontraktowych	Rezerwa na premie**	Rezerwa na Program Dobrowolnych Odejść	Rezerwa na pozostałe koszty **	Pozostałe rezerwy
1 stycznia 2017	19 239	23 767	3 553	19 653	4 856	7 296	7 094	6 502	56
Utworzenie rezerwy Rozwiązanie/wykorzystanie	–	720	884	1 605	10	–	–	30	72
rezerwy	(6 080)	–	–	(2 637)	(2 304)	(226)	(3 383)	(3 641)	(56)
31 marca 2017 (niebadane)	13 159	24 487	4 437	18 621	2 562	7 070	3 711	2 891	72
1 stycznia 2016	29 807	25 473	3 076	11 925	–	7 095	–	7 000	111
Utworzenie rezerwy Rozwiązanie/	64	76	1 213	3 167	–	23	–	48	72
wykorzystanie rezerwy	(8 326)	–	–	(1 864)	–		–	(473)	(111)
31 marca 2016 (niebadane)	21 545	25 549	4 289	13 228	–	7 118	–	6 575	72

* powyższe kwoty wynikają z wyceny umów o usługę budowlaną opisanych w nocie 11,

** powyższe rezerwy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako pozostałe zobowiązania.

19. Emisja, wykup i spłata dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych

Spółka w okresie 3 miesięcy 2017 roku nie przeprowadzała emisji, wykupu i spłat dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych.

20. Wypłacone lub zadeklarowane dywidendy

Spółka w okresie 3 miesięcy 2017 roku nie wypłacała dywidendy, a Zarząd nie zadeklarował jej wypłaty.

21. Zobowiązania inwestycyjne

Na dzień 31 marca 2017 roku Spółka wykazywała zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 573 tysięcy złotych. Na dzień 31 marca 2017 roku Spółka nie posiadała podpisanych umów dotyczących planowanych w 2017 roku nakładów inwestycyjnych, które nie zostały na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego ujęte w księgach rachunkowych.

22. Zmiany pozycji pozabilansowych, informacje o udzieleniu przez jednostkę poręczeń kredytu, pożyczki lub udzieleniu gwarancji

	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Pozycje pozabilansowe z tytułu gwarancji finansowych otrzymanych w głównej mierze
jako zabezpieczenie wykonania umów handlowych, w tym:	203 929	207 835
- od jednostek powiązanych	–	–
Należności z tytułu otrzymanych poręczeń, w tym:	–	–
- od jednostek powiązanych	–	–
Weksle otrzymane jako zabezpieczenie, w tym:	23 389	25 289
- od jednostek powiązanych	11 443	11 536
Akredytywy	–	–
	227 318	233 124
	31 marca 2017 (niebadane)	31 grudnia 2016
Pozycje pozabilansowe z tytułu gwarancji finansowych udzielonych w głównej mierze
jako zabezpieczenie wykonania umów handlowych, w tym:	208 812	200 609
- na rzecz jednostek powiązanych	–	–
Zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń, w tym:	1 394 668	1 394 668
- na rzecz jednostek powiązanych	–	1 394 668
Weksle wydane pod zabezpieczenie, w tym:	14 178	6 952
- na rzecz jednostek powiązanych	2 000	2 000
Akredytywy	–	–
	1 617 658	1 602 229

W okresie 3 miesięcy 2017 roku spółka RAFAKO S.A. zanotowała wzrost poziomu zobowiązań warunkowych w kwocie 15 429 tysięcy złotych, który wynikał przede wszystkim ze wzrostu zobowiązań z tytułu udzielonych gwarancji bankowych oraz wydanych weksli. W okresie 3 miesięcy 2017 roku na zlecenie RAFAKO S.A. banki oraz instytucje ubezpieczeniowe udzieliły kontrahentom gwarancji, głównie gwarancji z tytułu dobrego wykonania umowy, w kwocie 21 970 tysięcy złotych oraz gwarancji przetargowych, w kwocie 3 151 tysięcy złotych. Największą pozycję w tej grupie zobowiązań stanowi gwarancja dobrego wykonania umowy na kwotę 1 303 tysiące euro, wystawiona w lutym 2017 roku. Zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń w kwocie 1 394 668 tysięcy złotych dotyczą poręczenia w dniu 16 kwietnia 2014 roku oraz 24 lutego 2016 roku przez RAFAKO S.A. za zobowiązania jednostki zależnej E003B7 Sp. z o.o., udzielonego do dnia 17 kwietnia 2028 roku, w związku z projektem na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w TAURON Wytwarzanie S.A.– Budowa bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II". Największą pozycją wśród gwarancji udzielonych, które wygasły w okresie pierwszych 3 miesięcy 2017 roku była gwarancja dobrego wykonania umowy w kwocie 975 tysięcy euro.

W okresie 3 miesięcy 2017 roku Spółka odnotowała spadek poziomu należności warunkowych otrzymanych głównie pod zabezpieczenie należytego wykonania umów w kwocie 5 806 tysięcy złotych, w tym spadek poziomu należności z tytułu otrzymanych gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych w kwocie 3 906 tysięcy złotych oraz spadek poziomu należności z tytułu weksli w wysokości 1 900 tysięcy złotych. Największą pozycję wśród gwarancji otrzymanych w okresie 3 miesięcy 2017 roku stanowi gwarancja zwrotu zaliczki w kwocie 376 tysięcy euro. Największą pozycję wśród gwarancji wygasłych w okresie 3 miesięcy 2017 roku stanowiła gwarancja dobrego wykonania umowy w kwocie 4 152 tysiące złotych.

23. Sprawy sporne, postępowania sądowe

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego Spółka jest w trakcie prowadzenia spraw sądowych, w których jest zarówno pozwanym jak i powodem.

Istotnym postępowaniem prowadzonym przez RAFAKO S.A. jest postępowanie sądowe o odszkodowanie od firmy Donieckobłenergo z siedzibą na Ukrainie z powodu ostatecznego zaniechania realizacji budowy kotła przez Klienta. W dniu 6 sierpnia 2010 roku Spółka otrzymała wyrok Izby Sądowej do spraw gospodarczych Sądu Najwyższego Ukrainy, na mocy którego pozytywnie została rozpatrzona skarga kasacyjna złożona przez RAFAKO S.A. w dniu 2 marca 2010 roku i postanowiono utrzymać w mocy wyrok Donieckiego Apelacyjnego Sądu Gospodarczego z dnia 23 grudnia 2008 roku, w którym to orzeczeniu została zasądzona na rzecz RAFAKO S.A. tytułem odszkodowania, odsetek za zwłokę, kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego łącznie kwota 56,7 miliona hrywien, co w przeliczeniu stanowiło kwotę około 11,5 mln USD. Ze względu na niepewność skuteczności windykacji zasądzonej wierzytelności, RAFAKO S.A. nie ujęła powyższej kwoty w przychodach. Pełnomocnik RAFAKO S.A. poinformował, że w lipcu 2012 roku Sąd Gospodarczy okręgu Donieckiego wznowił rozpatrywanie sprawy ze względu na żądanie Donieckobłenergo uznania umowy z dnia 16 maja 1994 roku za nieważną. Zdaniem pełnomocnika nie ma żadnych nowych argumentów i dowodów dla uznania takiego żądania. Ze względu na aktualną sytuację na Ukrainie nie wyznaczono kolejnego terminu rozprawy.

W dniu 2 sierpnia 2016 roku RAFAKO S.A. otrzymało od ENERGA Elektrownie Ostrołęka S.A. (ENERGA) - jako lider konsorcjum (konsorcjantem jest spółka OMIS S.A.), realizującego kontrakt pn. "Redukcja NOx w kotłach OP-650 nr 1, 2 i 3 w Elektrowni Ostrołęka B", notę obciążeniową opiewającą na kwotę 13 491 000 złotych. ENERGA naliczyła karę na podstawie dwóch tytułów: i) opóźnienia w zakończeniu robót instalacyjnych oraz ii) niedotrzymania terminu przejęcia instalacji bloku do eksploatacji. Następnie, wskutek prowadzonych pomiędzy stronami negocjacji, ENERGA postanowiła odstąpić w całości od kary umownej z drugiego ze wskazanych tytułów, co spowodowało zmniejszenie noty obciążeniowej o 899 400 złotych. Dnia 20 września 2016 roku konsorcjum wniosło do Sądu Okręgowego w Białymstoku pozew o ustalenie nieistnienia zobowiązań wobec ENERGI w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem prac wchodzących w zakres kontraktu. Z kolei ENERGA w dniu 27 października 2016 roku skierowała do RAFAKO S.A. i OMIS S.A. pismo zawierające oświadczenie o dokonaniu potrącenia kwoty 6 453 698,68 złotych, stanowiącej część z naliczonych kar umownych z bieżących płatności kontraktowych konsorcjum. Część potrącenia przypadająca na RAFAKO to kwota 4 177 451,83 złotych. Konsorcjum nie uznaje takiego potrącenia, jako dokonanego bezpodstawnie z uwagi na niezasadność naliczonych kar umownych, co jest przedmiotem toczącego się sporu sądowego. Konsekwencją powyższego będzie zmiana żądania pozwu co do potrąconej kwoty na żądanie zapłaty wraz z odsetkami. W dalszej kolejności, w dniu 4 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku, w ramach toczącego się sporu, wydał postanowienie o skierowaniu stron do mediacji. Sąd wyznaczył osobę mediatora, a strony zawnioskowały o przedłużenie terminu na mediacje do końca maja br. W ocenie Spółki istnieje szansa na ugodowe zakończenie sporu.

Dnia 11 października 2016 roku Spółka złożyła w Sądzie Okręgowym w Gliwicach pozew przeciwko spółce Mostostal Warszawa S.A. o zapłatę kwoty w wysokości 8 042 475 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 sierpnia 2016 roku, tytułem zwrotu 70% wartości kwot wstrzymanych na poczet zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Złożenie pozwu uzasadnione było tym, że strony zakończyły definitywnie współpracę w ramach zawartego dnia 18 grudnia 2012 roku kontraktu podwykonawczego na projekt, dostawę i montaż rusztu, kotła i instalacji oczyszczania spalin dla dwóch linii ZTUO Szczecin (ostatecznie spółka RAFAKO S.A. złożyła oświadczenie o odstąpieniu od kontraktu podwykonawczego z winy Mostostal Warszawa S.A. dnia 7 lipca 2016 roku). W związku z zakończoną współpracą na tym projekcie, Mostostal Warszawa S.A. zobowiązany jest zwrócić wartość kwot wstrzymanych na poczet zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu, ponieważ wygasła umowna przesłanka istnienia takiego zabezpieczenia. W dniu 19 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach wydał nakaz zapłaty, w którym uwzględnił w całości żądanie RAFAKO S.A. W dniu 25 listopada 2016 roku do ww. sądu wpłynął sprzeciw od nakazu zapłaty złożony przez Mostostal Warszawa S.A. Dnia 20 marca 2017 roku Spółka złożyła w Sądzie Okręgowym w Gliwicach pozew kierowany solidarnie przeciwko spółce Mostostal Warszawa S.A. oraz spółce Zakład Unieszkodliwiania Odpadów sp. z o.o. o zapłatę kwoty w wysokości 13 136 446,57 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 listopada 2016 roku z tytułu wystawionej faktury za zrealizowane przez Spółkę, a niezapłacone przez Mostostal Warszawa S.A. oraz Zakład Unieszkodliwiania Odpadów sp. z o.o prace wykonane w ramach umowy podwykonawczej dotyczącej inwestycji ZTUO Szczecin. RAFAKO uznaje, że roszczenie jest zasadne, ponieważ prace zostały zrealizowane, na poparcie czego została przeprowadzona przez Spółkę stosowna inwentaryzacja prac i przekazana dłużnikom. W ocenie Spółki w sprawie może kwestionowana być wysokość roszczenia, ponieważ jako podlegające zasądzeniu przez Sąd może być finalnie uzależnione od wyników inwentaryzacji przeprowadzonej przez biegłego sądowego.

W dniu 21 marca 2017 roku został złożony przeciwko Mostostal Warszawa SA oraz Zakładowi Unieszkodliwiania Odpadów Sp. z o.o. w Szczecinie pozew o zapłatę za prace wykonane przez Spółkę do dnia odstąpienia od umowy podwykonawczej, 29 marca br. został wydany nieprawomocny nakaz zapłaty, od którego RAFAKO spodziewa się złożenia sprzeciwu przez ww. solidarnie odpowiedzialnych. Spółka nie spodziewa się rozstrzygnięcia tego sporu w tym roku.

24. Należności od jednostki powiązanej wynikających z układu

W okresie 3 miesięcy 2017 roku Spółka dokonała konwersji posiadanych należności od jednostki powiązanej wynikających z układu na obligacje, co zostało szerzej opisane w nocie 12.8 niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego.

25. Informacje o Zarządzie i Radzie Nadzorczej Spółki

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku nie miały miejsca zmiany w składzie Zarządu Spółki.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego skład Zarządu przedstawia się następująco:

Agnieszka Wasilewska-Semail	- Prezes Zarządu
Krzysztof Burek	- Wiceprezes Zarządu
Jarosław Dusiło	- Wiceprezes Zarządu
Edward Kasprzak	- Wiceprezes Zarządu
Tomasz Tomczak	- Wiceprezes Zarządu

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2017 roku nie miały miejsca zmiany w składzie Rady Nadzorczej Spółki.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego skład Rady Nadzorczej przedstawia się następująco:

Jerzy Wiśniewski	- Przewodniczący Rady Nadzorczej
Dariusz Sarnowski	- Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
Krzysztof Gerula	- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
Przemysław Schmidt	- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
Dariusz Szymański	- Członek Rady Nadzorczej
Adam Szyszka	- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
Małgorzata Wiśniewska	- Członek Rady Nadzorczej

26. Transakcje z udziałem członków Zarządu i Rady Nadzorczej

W okresie sprawozdawczym i porównywalnym okresie sprawozdawczym nie udzielono pożyczek członkom Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki.

W okresie sprawozdawczym i porównywalnym okresie sprawozdawczym Spółka nie prowadziła żadnych transakcji z członkami Zarządu i Rady Nadzorczej.

27. Transakcje z podmiotami powiązanymi

W okresie 3 miesięcy 2017 roku i 2016 roku Spółka nie zawierała istotnych transakcji z podmiotami powiązanymi na innych warunkach niż rynkowe. Łączne kwoty transakcji z podmiotami powiązanymi za dany okres obrotowy:

	Okres 3 miesięcy	Sprzedaż na rzecz	Zakupy	Należności	Zobowiązania wobec
Podmiot powiązany	zakończony 31 marca:	podmiotów powiązanych	od podmiotów powiązanych	od podmiotów powiązanych	podmiotów powiązanych
Podmioty dominujący:
PBG S.A.	2017	206	1 302	–	16
	2016	617	2 197	36 938	–
Jednostki z Grupy Kapitałowej PBG S.A.:
PBG oil and gas Sp. z o.o.
(dawniej HBP DROGI Sp. z o.o.)	2017	21	534	8	–
	2016	62	31 542	13	6 076
PBG ERIGO Sp. z o.o.	2017	–	–	3	–
	2016	12	–	6	–
PBG ERIGO PROJEKT Sp. z o.o. PLATAN
HOTEL SKA	2017	18	–	8	18
	2016	56	–	8	–
Jednostki zależne:
PGL-DOM Sp. z o.o.	2017	–	14	–	1
	2016	–	44	–	2
RAFAKO Engineering Sp. z o. o.	2017	278	1 599	926	1 070
	2016	798	4 079	1 140	732
RAFAKO Engineering Solution doo.	2017	–	125	–	147
	2016	–	3 302	–	188
RAFAKO Hungary Sp. z o.o.	2017	–	–	–	1
	2016	26	–	201	–
ENERGOTECHNIKA ENGINEERING
Sp. z o.o.	2017	19	2 840	12	2 401
	2016	108	7 116	15	1 484
E001RK Sp. z o.o.	2017	2	60	–	24
	2016	5	180	–	25
E003B7 Sp. z o.o.	2017	558	–	12 486	–
	2016	530	–	10 097	–
RENG-Nano Sp. z o.o.	2017	3	–	2 305	–
	2016	–	–	–	–

Podmiot powiązany	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca:	Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych	Zakupy od podmiotó w powiązanych	Należności od podmiotó w powiązanych	Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych
Podmioty powiązane osobowo:
Fundacja PBG	2017	–	180	–	–
	2016	–	103	–	35
SWGK CONSULTING Sp. z o.o.	2017	–	13		15
	2016	–	–	–	100
Mostostal Energomontaż Gliwice S.A.	2017	–	–	–	57
	2016	–	–	–	102
Energoprojekt Katowice	2017	–	–	–	–
	2016	–	287	–	172
BPIL Grzegorz Kiczor	2017	–	70	–	60
	2016	–	–	–	–
Dwór w Smólsku	2017	–	60	–	25
	2016	–	–	–	–
Corporate Finance & IT Sp. z o.o.	2017	62	–	52	–
	2016	–	–	–	–

28. Zwięzły opis istotnych dokonań lub niepowodzeń Spółki w pierwszym kwartale 2017 roku

W dniu 1 marca 2017 roku RAFAKO S.A. oraz Mostostal Warszawa S.A. (działających w ramach konsorcjum) zawarły ze spółką Tauron Wytwarzanie S.A. z siedzibą w Jaworznie aneks nr 5 do umowy z Tauron Wytwarzanie S.A. na realizację projektu Jaworzno. Na mocy podpisanego aneksu nastąpi:

• 1. zwiększenie ceny kontraktu głównego o kwotę 71,05 mln złotych netto, powiększoną o podatek VAT (tj. do kwoty 4 470 mln zł), wynikające z konieczności zmiany sposobu posadowienia obiektów bloku na pośrednie oraz obejmuje zlecone obecnie dodatkowo (RAFAKO S.A. oraz Mostostal Warszawa S.A.) wykonanie fundamentu pod V-tą strefę elektrofiltra (EF) i rozbudowę budynku rozdzielni EF. Dodatkowe prace pozwolą zamawiającemu przystosować w części blok do spełnienia przyszłych wymagań konkluzji BAT. Zamawiający oraz Tauron Polska Energia S.A. w toku negocjacji częściowo uznali roszczenia finansowe i terminowe RAFAKO S.A. oraz spółki zależnej E003B7 Sp. z o.o. związane z powyższymi okolicznościami i protokołami konieczności zmiany za zasadne. Roszczenia wynikające ze zmiany norm projektowych (EUROKODY) nie zostały uznane za zasadne przez zamawiającego;
• 1. wydłużenie terminu realizacji przedmiotu kontraktu o 8 miesięcy i 5 dni, a podpisanie Protokołu Przejęcia Bloku do Eksploatacji nastąpi w terminie najpóźniej w 67 miesięcy i 5 dni, licząc od daty zawarcia kontraktu głównego (listopad 2019 roku);
• 1. skwitowanie roszczeń wynikających z oceny warunków zastanych na terenie budowy oraz proces weryfikacji dokumentacji zamawiającego – wykonawca w osobie Mostostal Warszawa S.A. oświadczy, że zakończył ocenę warunków zastanych na terenie budowy oraz proces weryfikacji dokumentacji zamawiającego przekazanej wykonawcy (RAFAKO S.A. oraz Mostostal Warszawa S.A.) i że nie zgłosił i nie zgłasza dalszych roszczeń w tym zakresie;
• 1. zrzeczenie się pozostałych roszczeń Spółki wobec zamawiającego strony kontraktu oświadczyły, że rozliczenia dokonane na podstawie aneksu nr 5 wyczerpują w pełni ich wzajemne roszczenia przedmiotowo związane z Protokołami Konieczności Zmiany i oświadczyły, że z żadnymi dalszymi roszczeniami z tego tytułu nie będą występować. RAFAKO S.A. oraz Mostostal Warszawa S.A. zrzekają się nieodwołalnie i bezwarunkowo wszelkich roszczeń sformułowanych w PKZ, uznając wszelkie roszczenia związane ze zmianą norm technicznych (z tzw. starych Polskich Norm na normy Eurokod), za nienależne co do zasady;
• 1. wydłużenie o 6 miesięcy w odniesieniu do dyspozycyjności bloku dla bezpośrednich dostaw Spółki, wydajności maksymalnej trwałej kotła, minimum technicznego bloku i zawartości wolnej wody w spalinach za IOS, poziomu drgań dla budowli oraz o 12 miesięcy w zakresie konstrukcyjno–budowlanym dostaw. Wykonawca zapewni również odpowiednie wydłużenie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Wydłużony Okres Gwarancji obejmuje 2 (dwu)- letni okres gwarancji jakości i rękojmi za wady (podstawowy okres gwarancji) oraz wydłużone okresy gwarancji jakości na wymienione wyżej elementy konstrukcyjno-budowlane bloku i części bloku;
• 1. rozszerzenie parametrów gwarantowanych typu B dla określonych części bloku.

W dniu 7 marca 2017 roku spółka RAFAKO S.A. otrzymała od QUERCUS Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych S.A. działającego w imieniu zarządzanych przez siebie funduszy inwestycyjnych: QUERCUS Parasolowy SFIO, QUERCUS Absolutnego Zwrotu FIZ, QUERCUS Absolute Return FIZ oraz Acer Aggressive FIZ zawiadomienie o zmniejszeniu przez Fundusze wspólnie udziału w ogólnej liczbie głosów Rafako poniżej progu 5% ogólnej liczby głosów. Zejście poniżej progu 5% ogólnej liczby głosów w Spółce nastąpiło w wyniku transakcji na rynku regulowanym 6 marca 2017 roku. Przed zmianą udziału, Fundusze posiadały 4.988.086 akcji RAFAKO S.A. i tyle samo głosów na walnym zgromadzeniu Spółki, co stanowiło 5,87% kapitału zakładowego RAFAKO S.A. i tyle samo ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Spółki. Na dzień 6 marca 2017 roku Fundusze posiadały 4.163.086 akcji RAFAKO S.A. i tyle samo głosów na walnym zgromadzeniu Spółki, co stanowiło 4,90% kapitału zakładowego RAFAKO S.A. i tyle samo ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Spółki.

29. Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz

Spółka nie publikowała prognoz na 2017 rok

30. Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZ RAFAKO S.A.

Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZ RAFAKO S.A. zostali zaprezentowani w 30 dodatkowej nocie objaśniającej do śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2017 roku.

31. Zestawienie zmian w stanie posiadania akcji RAFAKO S.A. lub uprawnień do nich (opcji) przez osoby zarządzające i nadzorujące Spółkę zgodnie z posiadanymi przez RAFAKO S.A. informacjami, w okresie od dnia przekazania poprzedniego sprawozdania finansowego

	Nazwa spółki	Stan na 21.03.2017	Zwiększenia stanu posiadania	Zmniejszenia stanu posiadania	Stan na 15.05.2017
Osoba zarządzająca
Edward Kasprzak Wiceprezes Zarządu	RAFAKO S.A.	2 000	–	–	2 000
Osoba nadzorująca	–	–	–	–	–

32. Czynniki mające istotny wpływ na wyniki do uzyskania w drugim kwartale 2017 roku

• Możliwość zmiany wysokości szacunków kosztów dotyczących realizowanych kontraktów, m.in. w następstwie prowadzonej kontraktacji zakupu wyrobów i usług, które mogą wpłynąć "in plus" lub "in minus" na wynik do rozpoznania po 31 marca 2017 roku;
• Wystarczalność utworzonych rezerw i odpisów dotyczących realizowanych kontraktów (niewykluczone, że część tematów rozstrzygnie się dopiero po terminie złożenia sprawozdania finansowego za drugi kwartał 2017 roku);
• Ryzyko wystąpienia konieczności utworzenia rezerw na kary kontraktowe za nieterminową realizację lub za niedotrzymanie gwarantowanych parametrów technicznych niektórych kontraktów;
• Możliwość poniesienia ewentualnych kosztów napraw, remontów, modernizacji w umownym okresie gwarancyjnym nieobjętych utworzoną rezerwą na naprawy gwarancyjne;
• Kształtowanie się kursu złotego do EUR, bowiem znaczące zmiany kursu euro mogą mieć istotny wpływ na zmianę rentowności realizowanych kontraktów denominowanych w EUR;
• Ryzyko związane z nieuzyskaniem niezbędnych gwarancji finansowych umożliwiających pozyskanie i realizację kontraktów.

Podpisy:

33. Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego

Po zakończeniu okresu sprawozdawczego nie miały miejsca zdarzenia, które miałyby istotny wpływ na wynik finansowy Spółki.

Rada Nadzorcza RAFAKO S.A. działając na podstawie uprawnienia wynikającego ze Statutu Spółki, uchwałą z dnia 26 kwietnia 2017 roku dokonała wyboru firmy Ernst & Young Audyt Polska Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Warszawie, Rondo ONZ 1, wpisanej do rejestru Krajowej Izby Biegłych Rewidentów pod numerem 130 jako podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych Spółki. Wybór audytora nastąpił zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami zawodowymi. Umowa z wybranym audytorem będzie zawarta na okres przeglądu i badania sprawozdań finansowych RAFAKO S.A. i skonsolidowanych sprawozdań Grupy Kapitałowej RAFAKO za rok obrotowy 2017. W przeszłości Spółka korzystała z usług w/w firmy w zakresie przeglądu i badania sprawozdań finansowych Spółki i Grupy Kapitałowej RAFAKO za lata 2002 – 2005 oraz za lata 2011-2016.

W dniu 4 maja 2017 roku spółka RAFAKO S.A. otrzymała od QUERCUS Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych S.A. działającego w imieniu zarządzanych przez siebie funduszy inwestycyjnych: QUERCUS Parasolowy SFIO, QUERCUS Absolutnego Zwrotu FIZ, QUERCUS Absolute Return FIZ oraz Acer Aggressive FIZ zawiadomienie o zwiększeniu przez Fundusze wspólnie udziału w ogólnej liczbie głosów RAFAKO S.A. oraz przekroczeniu progu 5% ogólnej liczby głosów. Przekroczenie przez Fundusze wspólnie progu 5% ogólnej liczby głosów w Spółce nastąpiło w wyniku transakcji na rynku regulowanym w dniu 28 kwietnia 2017 roku. Przed zmianą udziału Fundusze posiadały 4 226 334 akcje RAFAKO S.A. i tyle samo głosów na walnym zgromadzeniu Spółki, co stanowiło 4,98% kapitału zakładowego RAFAKO S.A. i tyle samo ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Spółki. Na dzień 2 maja 2017 roku Fundusze posiadały 4 273 794 akcje RAFAKO S.A. i tyle samo głosów na walnym zgromadzeniu Spółki, co stanowiło 5,03% kapitału zakładowego RAFAKO S.A. i tyle samo ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Spółki.

Niniejsze śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe Spółki zostało zatwierdzone do publikacji w dniu 15 maja 2017 roku uchwałą Zarządu RAFAKO S.A. z dnia 15 maja 2017 roku.

15 maja 2017 roku	Agnieszka Wasilewska-Semail	Prezes Zarządu
15 maja 2017 roku	Krzysztof Burek	Wiceprezes Zarządu
15 maja 2017 roku	Jarosław Dusiło	Wiceprezes Zarządu
15 maja 2017 roku	Edward Kasprzak	Wiceprezes Zarządu
15 maja 2017 roku	Tomasz Tomczak	Wiceprezes Zarządu
15 maja 2017 roku	Jolanta Markowicz	Główny Księgowy