Rafako S.A. — Interim / Quarterly Report 2016

Aug 31, 2016

Grupa Kapitałowa RAFAKO

ŚRÓDROCZNE SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE wraz z raportem niezależnego biegłego rewidenta z przeglądu

za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku

31 sierpnia 2016 roku

Spis treści

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów1
Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów2
Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej 3
12.15. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy 36
Zabezpieczenia ustanowione na środkach trwałych36
Zabezpieczenia ustanowione na wartościach niematerialnych 37
Zabezpieczenia ustanowione na akcjach/udziałach37
Zabezpieczenia ustanowione na zapasach37
Zabezpieczenia ustanowione na należnościach handlowych37
12.16. Kapitał podstawowy37
12.17. Wartość nominalna akcji38
12.18. Prawa akcjonariuszy38
12.19. Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 38
Instrumenty finansowe 42 Instrumenty pochodne 42
	Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej 4 Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych 5 Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym6 DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE7 Informacje ogólne7 Podstawa sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego9 Istotne zasady (polityka) rachunkowości 10 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie13 Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach14 5.1. Profesjonalny osąd14 5.2. Niepewność szacunków14 Zmiana szacunków17 Segmenty operacyjne 17 Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego 22 Zmiany w strukturze jednostki dominującej i jednostek zależnych objętych konsolidacją 23 Sezonowość lub cykliczność działalności Grupy23 Informacje dotyczące umów o usługę budowlaną 24 Rodzaj i kwoty pozycji w znaczący sposób wpływających na aktywa, zobowiązania, kapitał, wynik finansowy oraz przepływy środków pieniężnych 26 Przychody ze sprzedaży, koszty sprzedaży, przychody i koszty operacyjne oraz finansowe 26 Podatek dochodowy 27 Istotne pozycje wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 29 Rzeczowe aktywa trwałe30 Nabycie i sprzedaż składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych 31 Wartość firmy 31 Akcje/udziały w pozostałych jednostkach31 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów - długoterminowe 32 Inne aktywa finansowe długoterminowe 32 12.10. Zapasy 32 12.11. Inne aktywa finansowe krótkoterminowe 33 12.12. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 34 12.13. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów - krótkoterminowe 34 12.14. Odpisy aktualizujące wartość skonsolidowanych aktywów36 12.15.1. 12.15.2. 12.15.3. 12.15.4. 12.15.5. 12.20. Kapitał zapasowy38 12.21. Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych38 12.22. Zyski zatrzymane i wypłacone dywidendy 38 12.23. Zysk/(strata) przypadający na jedną akcję 39 12.24. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz inne świadczenia40 12.25. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - długoterminowe 40 12.26. Rezerwy, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - krótkoterminowe41 Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 41

	16.1.	Rezerwa na koszty kar z tytułu nieterminowej realizacji lub niedotrzymania gwarantowanych
		parametrów technicznych umów o usługę budowlaną43
	16.2.	Zmiana stanu rezerw, zobowiązań i rozliczeń międzyokresowych wykazanych w skonsolidowanym
		sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy Kapitałowej 43
17.		Kredyty i pożyczki44
18.		Zarządzanie kapitałem 45
19.		Emisja, wykup i spłata dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych 45
20.		Wypłacone lub zadeklarowane dywidendy 45
21.		Zobowiązania inwestycyjne 45
22.		Zmiany pozycji pozabilansowych, informacje o udzieleniu przez Grupę poręczeń kredytu, pożyczki lub udzieleniu
		gwarancji45
23.		Sprawy sporne, postępowania sądowe 46
24.		Należności od jednostek powiązanych objęte postępowaniem układowym47
25.		Transakcje z podmiotami powiązanymi50
26.		Informacje o Zarządzie i Radzie Nadzorczej jednostki dominującej 51
27.		Transakcje z udziałem członków Zarządu i Rady Nadzorczej 51
28.		Wynagrodzenia członków Zarządu i Rady Nadzorczej jednostki dominującej oraz spółek wchodzących
		w skład Grupy Kapitałowej52
29.		Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZ RAFAKO S.A., jednostki dominującej 52
30.		Zestawienie zmian w stanie posiadania akcji RAFAKO S.A. lub uprawnień do nich (opcji) przez osoby zarządzające
		i nadzorujące jednostek należących do Grupy Kapitałowej objętych konsolidacją, zgodnie z posiadanymi przez
		RAFAKO S.A. informacjami, w okresie od przekazania poprzedniego sprawozdania finansowego53
31.		Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego 54

Załączniki:

1. Śródroczne skrócone jednostkowe sprawozdanie finansowe RAFAKO S.A. za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku

	Nota	Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 (niebadane)	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)
Działalność kontynuowana
Przychody ze sprzedaży	12.1	406 302	740 564	415 180	695 272
Przychody ze sprzedaży
produktów i usług		405 585	739 283	414 668	694 204
Przychody ze sprzedaży materiałów		717	1 281	512	1 068
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	12.1	(377 907)	(685 778)	(386 217)	(643 082)
Zysk/(strata) brutto ze sprzedaży		28 395	54 786	28 963	52 190
Pozostałe przychody operacyjne	12.1	594	1 051	679	2 019
Koszty sprzedaży	12.1	(7 794)	(14 881)	(6 909)	(13 717)
Koszty ogólnego zarządu	12.1	(15 631)	(28 112)	(14 620)	(24 326)
Pozostałe koszty operacyjne	12.1	(1 627)	(2 192)	(700)	(1 005)
Zysk/(strata) z działalności operacyjnej		3 937	10 652	7 413	15 161
Przychody finansowe	12.1	1 756	2 597	6 929	7 866
Koszty finansowe	12.1	(1 455)	(3 313)	(744)	(3 090)
Zysk /(strata) brutto		4 238	9 936	13 598	19 937
Podatek dochodowy	12.2	(1 280)	(2 777)	(1 804)	(5 856)
Zysk/(strata) netto z działalności
kontynuowanej	12.23	2 958	7 159	11 794	14 081
Działalność zaniechana
Zysk/ (strata) z działalności zaniechanej		–	–	–	(55)
Zysk netto za rok		2 958	7 159	11 794	14 026
Racibórz, dnia 31 sierpnia 2016 roku
Agnieszka Krzysztof Burek Wasilewska-Semail		Jarosław Dusiło	Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz

Prezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Główny Księgowy

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku

		Nota	Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 (niebadane)	Okres 6 miesięcy 30 czerwca 2016 (niebadane)	zakończony	Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)
Inne całkowite dochody za okres			(319)		(78)	(257)	(472)
	Pozycje podlegające przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej			184		177	(85)	(164)
Różnice kursowe z przeliczenia
mniejszości	jednostki zagranicznej przypadające		25		25	2	(3)
Inne całkowite dochody netto podlegające przekwalifikowaniu
do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych			209		202	(83)	(167)
	Pozycje niepodlegające przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych
	Inne całkowite dochody wynikające z
zysków/(strat) aktuarialnych			(651)		(344)	(214)	(376)
Podatek dochodowy dotyczący innych całkowitych dochodów		12.2	123		64	40	71
Inne całkowite dochody netto
	niepodlegające przekwalifikowaniu
do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych			(528)		(280)	(174)	(305)
Całkowity dochód za okres			2 639		7 081	11 537	13 554
Wynik netto przypadający: Akcjonariuszom jednostki			2 958		7 159	11 794	14 026
dominującej		12.23	3 174		7 528	11 730	13 925
Akcjonariuszom niekontrolującym			(216)		(369)	64	101
Całkowity dochód przypadający:			2 639		7 081	11 537	13 554
Dochody całkowite akcjonariuszy jednostki dominującej Dochody całkowite udziałów			2 830		7 425	11 471	13 456
niekontrolujących			(191)		(344)	66	98
Zysk/(strata) na jedną akcję:
Podstawowy zysk/(strata)			0,04		0,09	0,17	0,20
na jedną akcję w złotych		12.23
Zysk/(strata) na jedną akcję
z działalności kontynuowanej
Podstawowy zysk/(strata)
na jedną akcję w złotych		12.23	0,04		0,09	0,17	0,20
	Racibórz, dnia 31 sierpnia 2016 roku
Agnieszka Wasilewska-Semail	Krzysztof Burek	Jarosław Dusiło		Edward Kasprzak		Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz
Prezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu		Wiceprezes Zarządu		Wiceprezes Zarządu	Główny Księgowy

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień 30 czerwca 2016 roku

			Nota	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
AKTYWA
Aktywa trwałe (długoterminowe)
Rzeczowe aktywa trwałe			12.4, 12.5	180 853	183 439
Nieruchomości inwestycyjne				–	–
Wartości niematerialne			12.5	19 447	15 211
długoterminowe	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności			35 968	35 648
	Należności z tytułu dostaw i usług		12.8, 14	35 725	35 409
	Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe
kosztów			12.8	243	239
Aktywa finansowe długoterminowe				30 583	30 129
	Akcje/udziały w pozostałych jednostkach		12.7	227	229
	Udzielone pożyczki długoterminowe		12.9, 14	–	–
	Inne aktywa finansowe długoterminowe		12.9, 14	30 356	29 900
	Aktywa z tytułu podatku odroczonego		12.2	59 204	47 796
				326 055	312 223
	Aktywa obrotowe (krótkoterminowe)
Zapasy			12.10	15 117	18 817
	Należności z tytułu dostaw i usług, pozostałe należności
	i rozliczenia międzyokresowe kosztów		12.13, 14	363 389	481 766
	Należności z tytułu dostaw i usług		12.13, 14	185 592	277 397
	Należności z tytułu podatku dochodowego		12.13	14 011	21 137
	Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów		12.13	163 786	183 232
	Należności z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną i związane z wyceną kontraktów rozliczenia międzyokresowe		11	197 377	233 992
	Aktywa finansowe krótkoterminowe			255 717	203 357
Instrumenty pochodne			15	–	–
					70 80
					5 946
					197 261
	Pozostałe aktywa niefinansowe krótkoterminowe				–
					937 932
	Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży			1 001	1 063
SUMA AKTYWÓW				1 158 656	1 251 218
	Lokaty krótkoterminowe Udzielone pożyczki krótkoterminowe Inne aktywa finansowe krótkoterminowe Środki pieniężne i ich ekwiwalenty		14 14 12.11, 14 12.3, 12.12, 14		– 52 5 946 249 719 831 600
	Racibórz, dnia 31 sierpnia 2016 roku
Agnieszka Wasilewska-Semail	Krzysztof Burek	Jarosław Dusiło	Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz
Prezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Główny Księgowy

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień 30 czerwca 2016 roku

	Nota	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
PASYWA
Kapitał własny (przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej)		169 864	169 864
Kapitał podstawowy Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	12.16 12.19	95 340	95 340
Kapitał zapasowy	12.20	140 583	112 715
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	12.21	136	(41)
Zyski zatrzymane/ (Niepokryte straty)	12.22	26 593	47 213
		432 516	425 091
Kapitał udziałowców niekontrolujących		8 267	4 675
Kapitał własny ogółem		440 783	429 766
Zobowiązania długoterminowe
Oprocentowane kredyty bankowe i pożyczki		–	–
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	12.25, 14	3 874	3 686
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	12.2	185	94
Rezerwa z tytułu świadczeń pracowniczych	12.24, 16.2	23 877	23 552
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania		32 990	40 332
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	12.25, 14	26 180	34 844
Zobowiązania z tytułu inwestycji	12.25, 14, 21	434	852
Pozostałe zobowiązania	12.25	6 376	4 636
		60 926	67 664
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania		374 531	467 547
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	12.26, 14	299 866	400 842
Zobowiązania z tytułu inwestycji	14, 21	2 248	2 663
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		5	4
Pozostałe zobowiązania	12.26	72 412	64 038
Bieżąca część oprocentowanych kredytów bankowych i pożyczek	14, 17, 18	149 718	109 208
Pozostałe zobowiązania finansowe oraz z tytułu leasingu
finansowego	14	2 342	1 542
Rezerwa z tytułu świadczeń pracowniczych	12.24, 16.2	2 017	2 004
Zobowiązania, rezerwy z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną
i przychody przyszłych okresów	11	128 339	173 487
Zobowiązania z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	11	97 362	142 795
Rezerwy z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	11, 16	30 126	29 885
Dotacje		851	807
		656 947	753 788
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami sklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży		–	–
Zobowiązania razem		717 873	821 452
SUMA PASYWÓW		1 158 656	1 251 218
Racibórz, dnia 31 sierpnia 2016 roku Agnieszka Krzysztof Burek Jarosław Dusiło Wasilewska-Semail	Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

			Okres 6 miesięcy zakończony	Okres 6 miesięcy zakończony
			30 czerwca 2016	30 czerwca 2015
		Nota	(niebadane)	(niebadane)
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk/(strata) brutto z działalności kontynuowanej			9 936	19 937
Zysk/(strata) brutto z działalności zaniechanej			–	(66)
Zysk/(strata) brutto			9 936	19 871
Korekty o pozycje:			7 898	(57 530)
Amortyzacja			7 146	6 329
(Zyski)/straty z tytułu różnic kursowych			87	112
Odsetki i dywidendy, netto			1 911	2 185
(Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej			(681)	(2 501)
Zwiększenie/ (zmniejszenie) stanu zobowiązań/aktywów z tytułu wyceny instrumentów pochodnych			–	(89)
(Zwiększenie)/ zmniejszenie stanu należności		12.3	110 683	(98 411)
			3 700	1 769
(Zwiększenie)/ zmniejszenie stanu zapasów
Zwiększenie/ (zmniejszenie) stanu zobowiązań i rezerw z tytułu			(90 077)	54 294
świadczeń pracowniczych z wyjątkiem kredytów i pożyczek		12.3
Zmiana stanu rozliczeń z tytułu umów o usługę budowlaną		12.3	(8 577)	(4 664)
Podatek dochodowy (zapłacony)/otrzymany			(16 292)	(16 583)
Pozostałe			(2)	29
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej			17 834	(37 659)
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych			707	1 074
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych		12.3	(3 440)	(11 575)
Sprzedaż aktywów finansowych			171	21 430
Nabycie aktywów finansowych			(202)	–
Spłata udzielonych pożyczek			–	20
Dywidendy i odsetki otrzymane			25	292
Pozostałe			–	(1 440)
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej			(2 739)	9 801
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
Wpływy z tytułu emisji akcji			–	–
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu finansowego			(1 404)	(924)
Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek/kredytów		12.3	40 016	1 313
Spłata pożyczek/kredytów			–	–
Odsetki zapłacone		12.3	(1 113)	(2 105)
Prowizje bankowe			(169)	(1 026)
Pozostałe			(164)	(116)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej			37 166	(2 858)
Zwiększenie (zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich
ekwiwalentów			52 261	(30 716)
Różnice kursowe netto			197	(170)
Środki pieniężne na początek okresu		12.12	197 261	65 899
Środki pieniężne na koniec okresu		12.12	249 719	35 013
Racibórz, dnia 31 sierpnia 2016 roku
Agnieszka Krzysztof Burek Wasilewska-Semail	Jarosław Dusiło	Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz

Prezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Główny Księgowy

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku

	Nadwyżka ze		Różnice
	sprzedaży		kursowe
							Kapitał własny
							ogółem
169 864	95 340	112 715	(41)	47 213	425 091	4 675	429 766
							7 081
							–
							–
–	–	–	–	–	–	3 936	3 936
169 864	95 340	140 583	136	26 593	432 516	8 267	440 783
139 200	36 778	114 393	190	10 700	301 261	12 193	313 454
							13 554
							–
							–
–	–	(27 352)	–	27 352	–	(11 452)	(11 452)
139 200	36 778	112 715	26	25 998	314 717	839	315 556
	Kapitał akcyjny – – – – – –	akcji powyżej ich wartości nominalnej – – – – – –	Kapitał zapasowy – – 27 868 – 25 674 –	z przeliczenia jednostki zagranicznej 177 – – (164) – –	Zyski zatrzymane/ Niepokryte straty 7 248 – (27 868) 13 620 (25 674) –	Razem 7 425 – – 13 456 – –	Udziały niekontrolujące (344) – – 98 – –

Racibórz, dnia 31 sierpnia 2016 roku

Agnieszka	Krzysztof Burek	Jarosław Dusiło	Edward Kasprzak	Tomasz Tomczak	Jolanta Markowicz
Wasilewska-Semail

Prezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Wiceprezes Zarządu Główny Księgowy

DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

1. Informacje ogólne

Grupa Kapitałowa RAFAKO ("Grupa") składa się z RAFAKO S.A. ("jednostka dominująca") i jej spółek zależnych przedstawionych w nocie 8.

RAFAKO S.A. ("Spółka", "jednostka dominująca") jest spółką akcyjną z siedzibą w Raciborzu, ul. Łąkowa 33, której akcje znajdują się w publicznym obrocie. Spółka została utworzona aktem notarialnym dnia 12 stycznia 1993 roku. W dniu 24 sierpnia 2001 roku została wpisana do rejestru przedsiębiorców pod numerem KRS 34143 prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Jednostce dominującej nadano numer statystyczny REGON 270217865.

Czas trwania jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje okres 6 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku oraz zawiera skonsolidowane dane porównawcze za okres 6 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2015 roku oraz na dzień 31 grudnia 2015 roku. Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów obejmuje dane za okres 3 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku oraz dane porównawcze za okres 3 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2015 roku - nie były przedmiotem przeglądu lub badania przez biegłego rewidenta.

Podstawowym przedmiotem działania Grupy jest:

• Produkcja wytwornic pary, z wyłączeniem kotłów do centralnego ogrzewania gorącą wodą,
• Naprawa i konserwacja metalowych wyrobów gotowych,
• Instalowanie maszyn przemysłowych, sprzętu i wyposażenia,
• Produkcja konstrukcji metalowych i ich części,
• Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Produkcja przemysłowych urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych,
• Produkcja pozostałych zbiorników, cystern i pojemników metalowych,
• Obróbka mechaniczna elementów metalowych,
• Obróbka metali i nakładanie powłok na metale,
• Produkcja maszyn do obróbki metalu,
• Naprawa i konserwacja maszyn,
• Działalność w zakresie architektury,
• Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne,
• Produkcja pieców, palenisk i palników piecowych,
• Sprzedaż hurtowa pozostałych maszyn i urządzeń,
• Sprzedaż hurtowa metali i rud metali,
• Produkcja pozostałych maszyn ogólnego przeznaczenia, gdzie indziej niesklasyfikowana,
• Produkcja narzędzi,
• Wytwarzanie energii elektrycznej,
• Przesyłanie energii elektrycznej,
• Dystrybucja energii elektrycznej,
• Handel energią elektryczną,
• Wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych,
• Sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego,
• Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,
• Pozostałe badania i analizy techniczne,
• Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków,
• Hotele i podobne obiekty zakwaterowania,
• Obiekty noclegowe, turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania,
• Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne,

GRUPA KAPITAŁOWA RAFAKO

Dodatkowe noty objaśniające do śródrocznego skróconego skonsolidowanego

sprawozdania finansowego za okres za okres 6 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku

(w tysiącach złotych)

• Pozostała usługowa działalność gastronomiczna,
• Działalność obiektów kulturalnych,
• Pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna,
• Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów,
• Badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych,
• Kucie, prasowanie, wytłaczanie i walcowanie metali; metalurgia proszków,
• Produkcja instrumentów i przyrządów pomiarowych, kontrolnych i nawigacyjnych,
• Produkcja elektrycznych silników, prądnic i transformatorów,
• Produkcja aparatury rozdzielczej i sterowniczej energii elektrycznej,
• Produkcja silników i turbin, z wyłączeniem silników lotniczych, samochodowych i motocyklowych,
• Produkcja sprzętu i wyposażenia do napędu hydraulicznego i pneumatycznego,
• Produkcja pozostałych pomp i sprężarek,
• Produkcja urządzeń dźwigowych i chwytaków,
• Naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych,
• Obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne,
• Demontaż wyrobów zużytych,
• Działalność związana z rekultywacją i pozostała działalność usługowa związana z gospodarką odpadami,
• Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych,
• Roboty związane z budową dróg i autostrad,
• Roboty związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej,
• Roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych,
• Roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych,
• Roboty związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych,
• Przygotowanie terenu pod budowę,
• Wykonywanie wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich,
• Wykonywanie instalacji elektrycznych,
• Wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych,
• Wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych,
• Wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych,
• Sprzedaż hurtowa odpadów i złomu,
• Magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów,
• Działalność związana z oprogramowaniem,
• Działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki,
• Działalność związana z zarządzaniem urządzeniami informatycznymi,
• Pozostała działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych,
• Przetwarzanie danych; zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność,
• Działalność w zakresie specjalistycznego projektowania,
• Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek,
• Wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,
• Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń budowlanych,
• Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń biurowych, włączając komputery,
• Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Naprawa i konserwacja komputerów i urządzeń peryferyjnych,
• Działalność obiektów sportowych,
• Pozostała działalność związana ze sportem,
• Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.

Jednostka dominująca posiada Oddział w Turcji sporządzający samodzielne sprawozdanie finansowe, zgodne z prawem tureckim. Walutą funkcjonalną Oddziału jest EUR.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej RAFAKO zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, zmodyfikowaną dla instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych polskich ("PLN"), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach złotych.

Niniejsze śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd jednostki dominującej w dniu 31 sierpnia 2016 roku.

Śródroczny wynik finansowy może nie odzwierciedlać w pełni możliwego do zrealizowania wyniku finansowego za rok obrotowy.

2. Podstawa sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Niniejsze śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez UE ("MSSF"), w szczególności zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości nr 34.

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości ("RMSR") oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej ("KIMSF").

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w okresie co najmniej 12 miesięcy po dniu bilansowym, czyli 30 czerwca 2016 roku.

Kluczową kwestią z perspektywy możliwości kontynuowania działalności Grupy jest płynność finansowa, tj. zapewnienie wystarczających źródeł finansowania realizowanych kontraktów. W związku z powyższym Zarząd jednostki dominującej przygotował prognozy finansowe obejmujące okres 12 miesięcy po dniu 30 czerwca 2016 roku oraz lata kolejne, w oparciu o szereg założeń, spośród których najbardziej kluczowe odnoszą się do:

• terminowej realizacji kontraktów, które Grupa posiada w swoim portfelu, w szczególności terminowej realizacji przepływów finansowych związanych z realizacją tych kontraktów,

• realizacji kontraktów, które Grupa posiada w swoim portfelu na poziomie zakładanej obecnie marży, w szczególności brak pogłębiania się strat już rozpoznanych na niektórych kontraktach,

• kontynuację działań zmierzających do utrzymania oraz zwiększenia portfela zamówień – działania te dotyczą także procesu pozyskania istotnych kontraktów, o których jednostka dominująca informowała w ostatnich raportach bieżących,

• przedłużenia finansowania działalności jednostki dominującej w formie kredytu bankowego po dniu 30 czerwca 2017 roku oraz wypełnienia wszelkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy (wraz z aneksami) - zgodnie z zawartym aneksem z dnia 30 czerwca 2016 roku termin spłaty posiadanego przez RAFAKO S.A. kredytu, o którym mowa poniżej, został wydłużony do dnia 30 czerwca 2017 roku,

• uwolnienia zablokowanych środków finansowych w postaci kaucji gwarancyjnych w zamian za przedstawienie kontrahentom jednostki dominującej gwarancji bankowych. Na dzień przygotowania niniejszego sprawozdania finansowego RAFAKO S.A. posiada otwarte linie gwarancyjne w wysokości 186 mln złotych udzielone przez instytucje finansowe, z których ok. 58% jest obecnie wykorzystanych. Dostęp do niewykorzystanej części oraz negocjacje z instytucjami finansowymi w zakresie kolejnych gwarancji bankowych/ubezpieczeniowych umożliwi realizację nowych istotnych kontraktów będących aktualnie w procesie pozyskania (o których jednostka dominująca informowała w raportach bieżących).

Na sytuację finansową Grupy RAFAKO w największym stopniu wpływa sytuacja jednostki zależnej E003B7 sp. z o.o., która na dzień 30 czerwca 2016 roku dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 213,7 mln złotych. Sytuacja finansowa Grupy powinna być analizowana z uwzględnieniem ograniczenia w dysponowaniu środkami pieniężnymi Grupy, co szerzej opisano w nocie 12.1 śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

W odniesieniu do pierwszego półrocza 2016 roku należy zwrócić uwagę na fakty związane z założeniami dotyczącymi źródeł finansowania poczynionymi przez jednostkę dominującą przy sporządzaniu sprawozdania za rok zakończony dnia 31 grudnia 2015 roku. RAFAKO S.A. zgodnie z założeniami w dniu 30 czerwca 2016 roku doprowadziła do podpisania z PKO BP S.A. aneksu wydłużającego okres spłaty kredytu bankowego w kwocie 150 mln złotych do dnia 30 czerwca 2017 roku oraz podpisania umowy z mBank dotyczącej udzielenia przez ten bank gwarancji związanych z realizacją projektu Jaworzno, a także podpisała aneks z TAURON Wytwarzanie S.A. dotyczący przyspieszenia kamieni milowych na tym projekcie (skutkujący rozliczeniem istotnego zakresu prac wykonanego przez jednostkę dominującą w roku 2016). Wszystkie te działania zostały zrealizowane zgodnie z założeniami Zarządu i pozytywnie wpłynęły na sytuację płynnościową jednostki dominującej.

Dodatkowo, po dniu 30 czerwca 2016 roku jednostka dominująca powzięła informację o wyborze przez UAB Verslo Aptarnavimo Centras oferty RAFAKO S.A. w postępowaniu przetargowym w przedmiocie: "Budowa bloku kogeneracyjnego opalanego biopaliwem, składającego się z kotłów ze złożem fluidalnym oraz instalacji składowania i podawania biopaliwa" realizowanym w ramach budowy nowej elektrociepłowni w Wilnie (Litwa), której wartość wynosi 150 mln euro. Dnia 3 sierpnia 2016 roku jednostka dominująca otrzymała również zawiadomienie od firmy ENEA Wytwarzanie sp. z o.o. w Swierżach Górnych, o wyborze najkorzystniejszej oferty złożonej przez RAFAKO S.A. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na "Dostawę i montaż instalacji katalitycznego odazotowania spalin dla kotłów AP-1650 nr 9 i 10 wraz z modernizacją elektrofiltrów w ENEA Wytwarzanie sp. z o.o.", której wartość wynosi 289 mln złotych. Umowy na realizację dwóch wyżej wymienionych kontraktów na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie zostały jeszcze podpisane ze względu na trwające postępowania odwoławcze. Jednakże Zarząd jednostki dominującej uważa zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą, iż rezultat tych postępowań będzie pozytywny dla jednostki dominującej. Powyższe wskazuje, iż działania podjęte przez Zarząd w zakresie zapewnienia nowych kontraktów są zintensyfikowane i powinny pozytywnie wpłynąć na sytuację RAFAKO S.A. w przyszłości.

Zarząd jednostki dominującej jest przekonany, że założenia opisane powyżej będące kluczowe z punktu widzenia przygotowanych prognoz finansowych zostaną zrealizowane, co w istotny sposób poprawi sytuację płynnościową Grupy w okresie co najmniej 12 kolejnych miesięcy po dniu bilansowym.

Biorąc pod uwagę opisaną powyżej sytuację Zarząd jednostki dominującej jest przekonany co do realizacji przygotowanych prognoz finansowych na kolejny rok i w związku z tym przygotował załączone śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe w oparciu o zasadę kontynuacji działalności.

Grupa zastosowała MSSF według stanu obowiązującego dla sprawozdań finansowych za rok rozpoczynający się 1 stycznia 2016 roku.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe nie obejmuje wszystkich informacji oraz ujawnień wymaganych w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i należy je czytać łącznie ze skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku zatwierdzonym do publikacji dnia 21 marca 2016 roku.

Śródroczny wynik finansowy Grupy może nie odzwierciedlać w pełni możliwego do zrealizowania wyniku finansowego za rok obrotowy. Grupa zastosowała MSSF według stanu obowiązującego dla skonsolidowanych sprawozdań finansowych za rok rozpoczynający się 1 stycznia 2016 roku.

3. Istotne zasady (polityka) rachunkowości

Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku, z wyjątkiem zastosowania następujących nowych lub zmienionych standardów oraz interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2016 roku.

• Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2010-2012 obejmujące:
• Zmiany do MSSF 2 Płatności w formie akcji

Zmiany te mają zastosowanie prospektywne i doprecyzowują definicję warunku rynkowego oraz warunku dotyczącego nabywania uprawnień, a także wprowadzają definicję warunku świadczenia usług i warunku związanego z dokonaniami (wynikami), które są warunkami nabycia uprawnień.

Spółki Grupy nie prowadzą programów płatności w oparciu o akcje i w konsekwencji zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Zmiany do MSSF 3 Połączenie przedsięwzięć

Zmiany mają zastosowanie prospektywne i wyjaśniają, że zapłata warunkowa, która nie jest klasyfikowana jako element kapitałów jest wyceniana w wartości godziwej przez zysk lub stratę bez względu na to czy jest objęta zakresem MSR 39.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Zmiany do MSSF 8 Segmenty operacyjne

Zmiany stosowane są retrospektywnie i wyjaśniają, że:

• o Jednostka powinna ujawnić osąd Zarządu w procesie stosowania kryteriów łączenia segmentów operacyjnych opisanych w paragrafie 12 MSSF 8, włączając krótki opis segmentów, które zostały połączone oraz opis cech ekonomicznych segmentów wykorzystanych podczas analizy podobieństwa segmentów
• o Uzgodnienie aktywów segmentu z całkowitymi aktywami jednostki wymagane tylko wtedy, gdy dane te są przedstawiane głównemu organowi odpowiedzialnemu za podejmowanie decyzji operacyjnych.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe oraz MSR 38 Aktywa niematerialne

Zmiany mają zastosowanie retrospektywne i wyjaśniają, że składnik aktywów może zostać przeszacowany na podstawie pozyskanych danych obserwowalnych poprzez skorygowanie wartości bilansowej brutto składnika aktywów do wartości rynkowej lub przez określenie wartości bilansowej brutto proporcjonalnie tak, że uzyskana wartość bilansowa odpowiada wartości rynkowej. Dodatkowo, umorzenie stanowi różnicę między wartością brutto a wartością bilansową aktywa.

Zmiana dotyczy wyceny rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych zgodnie z modelem wartości przeszacowanej. Spółki Grupy nie stosują tego modelu i w związku z tym zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Zmiany do MSSF 13 Wycena do wartości godziwej

Zmiany doprecyzowują, że usunięcie paragrafu B5.4.12 z MSSF 9 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena nie miało na celu zmiany wymagań dotyczących wyceny krótkoterminowych należności i zobowiązań. W związku z powyższym, jednostki w dalszym ciągu posiadają możliwość wyceny krótkoterminowych nieoprocentowanych zobowiązań i należności w wartości nominalnej, jeżeli efekt dyskonta nie miałby istotnego wpływu na prezentowane dane finansowe.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Zmiany do MSR 24 Ujawnienie informacji o podmiotach powiązanych

Zmiany mają zastosowanie retrospektywne i wyjaśniają, że jednostka zarządzająca (świadcząca usługi kluczowego personelu kierowniczego) jest traktowana jako jednostka powiązana na potrzeb ujawnień dotyczących jednostek powiązanych. Dodatkowo jednostka, która korzysta z usług świadczonych przez jednostkę zarządzającą jest zobowiązana do ujawnienia kosztów poniesionych z tego tytułu.

Grupa nie korzysta z usług świadczonych przez jednostkę zarządzającą.

• Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2012-2014 obejmujące:
• o Zmiany do MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana

Aktywa (lub grupy do zbycia) są zazwyczaj zbyte przez sprzedaż lub wydanie właścicielom. Zmiany precyzują, że zmiana jednej z metod na inną nie będzie traktowana jako nowy plan zbycia, a będzie kontynuacją pierwotnego planu.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

o Zmiany do MSR 34 Śródroczna sprawozdawczość finansowa

Zmiany wyjaśniają, że wymogi dotyczące ujawnień śródrocznych mogą zostać spełnione zarówno poprzez zamieszczenie odpowiednich ujawnień w śródrocznym sprawozdaniu finansowym bądź dodanie referencji pomiędzy śródrocznym sprawozdaniem finansowym a innym raportem (np. sprawozdaniem z działalności Zarządu). Pozostałe informacje w ramach śródrocznego sprawozdania finansowego muszą być dostępne dla użytkowników na tych samych zasadach oraz w tym samym czasie, w jakim dostępne jest śródroczne sprawozdanie finansowe.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Zmiany do MSR 16 oraz MSR 38 Wyjaśnienie dopuszczalnych metod amortyzacji

Zmiany wyjaśniają zasady zawarte w MSR 16 i MSR 38 mówiące o tym, że metoda amortyzacji oparta na przychodach odzwierciedla sposób, w jaki jednostka osiąga korzyści ekonomiczne generowane przez składnik aktywów, a nie oczekiwany sposób wykorzystywania przyszłych korzyści ekonomicznych wynikających ze składnika aktywów. W rezultacie, metoda oparta na przychodach nie może być stosowana do amortyzacji środków trwałych i tylko w pewnych okolicznościach jej zastosowanie może być poprawne w odniesieniu do amortyzacji aktywów niematerialnych. Zmiany mają zastosowanie prospektywne.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Zmiany do MSR 27 Metoda praw własności w jednostkowym sprawozdaniu finansowym

Zmiany umożliwiają jednostkom na ujmowanie w jednostkowych sprawozdaniach finansowych inwestycji w podmiotach zależnych, stowarzyszonych oraz we wspólnych przedsięwzięciach przy zastosowaniu metody praw własności. Podmioty, które stosują MSSF i zdecydują się na wprowadzenie zmiany sposobu ujmowania inwestycji na metodę praw własności zastosują tę zmianę retrospektywnie.

Spółki Grupy nie zastosowały w sprawozdaniu skonsolidowanym opcji wprowadzonej przez zmianę.

Zmiany do MSR 1 Ujawnienia

Zmiany doprecyzowują istniejące wymogi MSR 1 dotyczące:

• o istotności,
• o agregacji i sum częściowych,
• o kolejności not,
• o agregacji informacji o udziale w pozostałych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć rozliczanych według metody praw własności – ujawnienie w jednej linii.

Ponadto, zmiany wyjaśniają wymogi, które mają zastosowanie, gdy dodatkowe sumy częściowe są prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej i rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową ani wyniki działalności Grupy.

Ponadto następujące nowe lub zmienione standardy oraz interpretacje obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się po 1 stycznia 2015 roku, jednak nie dotyczą informacji prezentowanych i ujawnianych w sprawozdaniu finansowym Grupy:

Zmiany do MSR 16 i MSR 41 Rolnictwo: rośliny produkcyjne

Zmiana dotyczy ujęcia roślin produkcyjnych.

Zmiany do MSSF 11 Rozliczenie nabycia udziału we wspólnej działalności

Zmiana dotyczy ujęcia przez wspólnika wspólnego działania nabytych udziałów we wspólnym działaniu.

Zmiany do MSR 19 Programy określonych świadczeń: składki pracownicze

Zmiana dotyczy ujęcia świadczeń wnoszonych przez pracowników lub osoby trzecie przy ujmowaniu programów określonych świadczeń.

• oraz w Zmianach wynikające z przeglądu MSSF 2012-2014 obejmujące:
• o Zmiany do MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji
• I. Kontrakty usługowe zmiana wyjaśnia, że umowa o świadczenie usług, która obejmuje opłatę może stanowić kontynuację zaangażowania w aktywo finansowe.

GRUPA KAPITAŁOWA RAFAKO

Dodatkowe noty objaśniające do śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres za okres 6 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku

(w tysiącach złotych)

• II. Zastosowanie zmian do MSSF 7 (wydanych w grudniu 2011 roku) do skróconego śródrocznego sprawozdania finansowego.
• o Zmiany do MSR 19 Świadczenia pracownicze
• Zmiana dotyczy szacowania stopy dyskonta.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową, wyniki działalności Grupy, ani też na zakres informacji prezentowanych w śródrocznym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy.

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego innego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej.

4. Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Następujące standardy i interpretacje zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, a nie weszły jeszcze w życie:

• MSSF 9 Instrumenty Finansowe (opublikowano dnia 24 lipca 2014 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe (opublikowano dnia 30 stycznia 2014 roku) zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,
• MSSF 15 Przychody z tytułu umów z klientami (opublikowano dnia 28 maja 2014 roku), obejmujący zmiany do MSSF 15 Data wejścia w życie MSSF 15 (opublikowano dnia 11 września 2015 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (opublikowano dnia 11 września 2014 roku) – prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony,
• Zmiany do MSSF 10, MSSF 12 i MSR 28 Jednostki inwestycyjne: Zastosowanie wyjątku dotyczącego konsolidacji (opublikowano dnia 18 grudnia 2014 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE - mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,
• MSSF 16 Leasing (opublikowano dnia 13 stycznia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później,
• Zmiany do MSR 12 Ujmowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikających z nierozliczonych strat podatkowych (opublikowano dnia 19 stycznia 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2017 roku lub później,
• Zmiany do MSR 7 Inicjatywa w zakresie ujawniania informacji (opublikowano dnia 29 stycznia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2017 roku lub później,
• Wyjaśnienia do MSSF 15 Przychody z tytułu umów z klientami (opublikowano dnia 12 kwietnia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSSF 2 Klasyfikacja i wycena transakcji płatności na bazie akcji (opublikowano dnia 20 czerwca 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później.

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego wejście w życie powyższych standardów, zmian oraz interpretacji jak również ich wpływ na informacje finansowe będący skutkiem zastosowania powyższych standardów, zmian bądź interpretacji po raz pierwszy jest w trakcie analizy przez Zarząd jednostki dominującej.

5. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

5.1. Profesjonalny osąd

Sporządzenie skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy wymaga od Zarządu jednostki dominującej osądów, szacunków oraz założeń, które mają wpływ na prezentowane przychody, koszty, aktywa i zobowiązania i powiązane z nimi noty oraz ujawnienia dotyczące zobowiązań warunkowych. Niepewność co do tych założeń i szacunków może spowodować istotne korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w przyszłości.

W procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w sprawozdaniu finansowym. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań oraz zdarzeń w poszczególnych obszarach.

Klasyfikacja umów leasingu, w których Grupa występuje jako leasingobiorca

Spółki Grupy Kapitałowej występują jako strony umów leasingu. Grupa dokonuje klasyfikacji leasingu jako operacyjnego lub finansowego w oparciu o ocenę, w jakim zakresie ryzyko i pożytki z tytułu posiadania przedmiotu leasingu przypadają w udziale leasingodawcy, a w jakim leasingobiorcy. Ocena ta opiera się na treści ekonomicznej każdej transakcji.

Identyfikacja wbudowanych instrumentów pochodnych

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa dokonuje oceny, czy w ramach podpisanych umów występują cechy ekonomiczne i ryzyko właściwe dla wbudowanego instrumentu pochodnego w walucie obcej, które byłyby ściśle powiązane z cechami ekonomicznymi i ryzykiem właściwym dla umowy zasadniczej (głównego kontraktu).

Umowy konsorcjalne

Każdorazowo, po podpisaniu umowy o usługę budowlaną realizowanej w ramach konsorcjum, Zarząd dokonuje oceny charakteru umowy w celu określenia sposobu ujmowania przychodów i kosztów kontraktowych.

5.2. Niepewność szacunków

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na dzień bilansowy, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym roku finansowym. Grupa przyjęła założenia i szacunki na temat przyszłości na podstawie wiedzy posiadanej podczas sporządzania sprawozdania finansowego. Występujące założenia i szacunki mogą ulec zmianie na skutek wydarzeń w przyszłości wynikających ze zmian rynkowych lub zmian nie będących pod kontrolą Grupy. Takie zmiany są odzwierciedlane w szacunkach lub założeniach w chwili wystąpienia.

Decydujący wpływ na poziom prezentowanego wyniku netto za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku oraz wartości aktywów i zobowiązań na dzień 30 czerwca 2016 roku miały szacunki dotyczące:

• poziomu budżetowanych przychodów i kosztów z tytułu realizacji umów o usługę budowlaną, stanowiący podstawę wyceny realizowanych kontraktów zgodnie z MSR 11,
• wysokości kar umownych z tytułu nieterminowej realizacji umów,
• poziomu rezerw na świadczenia pracownicze (Grupa ponosi koszty świadczeń z tytułu nagród jubileuszowych oraz świadczeń po okresie zatrudnienia),
• utraty wartości aktywów, w tym aktywów finansowych (m.in. należności znajdujących się w postępowaniach arbitrażowych i układowych),
• zastosowanych stawek amortyzacyjnych,
• realizacji aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (w tym aktywa z tytułu straty podatkowej).

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na koniec okresu sprawozdawczego, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym okresie sprawozdawczym.

Utrata wartości aktywów

Na koniec okresu sprawozdawczego Grupa przeprowadza test na utratę wartości firmy oraz analizę utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych o określonym okresie użytkowania, w przypadku których zidentyfikowano przesłanki utraty wartości. Wymaga to oszacowania wartości użytkowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego należą te aktywa. Oszacowanie wartości użytkowej polega na ustaleniu przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez ośrodek wypracowujący środki pieniężne i ustalenia stopy dyskontowej do zastosowania w celu obliczenia bieżącej wartości tych przepływów. Spółki Grupy dokonały oceny, czy występują przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości aktywów. Przeprowadzona analiza wykazała, że w okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku przesłanki takie nie wystąpiły.

Wartości odpisów aktualizujących wartość pozostałych aktywów na koniec okresu sprawozdawczego zostały przedstawione w nocie 12.14 niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wycena rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych

Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych zostały oszacowane za pomocą metod aktuarialnych.

Przyjęte w tym celu założenia zostały przedstawione w nocie 12.24 i nie uległy zmianie w stosunku do założeń przyjętych na 31 grudnia 2015 roku. Zmiana rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych w okresie związana jest z ujęciem kosztów bieżącego zatrudnienia, kosztów odsetek oraz wypłaconych świadczeń.

Wartość godziwa instrumentów finansowych

Wartość godziwą instrumentów finansowych, dla których nie istnieje aktywny rynek ustala się wykorzystując odpowiednie techniki wyceny. Przy wyborze odpowiednich metod i założeń Grupa kieruje się profesjonalnym osądem. Sposób ustalenia wartości godziwej poszczególnych instrumentów finansowych został przedstawiony w nocie 14.

Ujmowanie przychodów

Grupa stosuje metodę procentowego zaawansowania prac przy rozliczaniu kontraktów długoterminowych. Stosowanie tej metody wymaga od Grupy szacowania proporcji dotychczas wykonanych prac do całości usług do wykonania. Gdyby szacunek łącznych kosztów realizacji kontraktów wzrósł o 10%, w stosunku do oszacowania Grupy, kwota przychodu zostałaby zmniejszona o około 58,5 mln złotych. Ujęcie przychodów jest narażone na ryzyko szacunków, które zostało szerzej opisane w nocie 11.

Stawki amortyzacyjne

Wysokość stawek oraz odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych oraz szacunków dotyczących wartości rezydualnej środków trwałych. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

Składnik aktywów z tytułu podatku dochodowego

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie stałoby się nieuzasadnione. Aktywa z tytułu podatku odroczonego są wycenianie przy zastosowaniu stawek podatkowych, które będą stosowane na moment przewidywanego zrealizowania składnika aktywów, przyjmując za podstawę przepisy podatkowe, które obowiązywały na dzień sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Rezerwa na przewidywane straty na kontrakcie

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa dokonuje aktualizacji szacunków całkowitych przychodów oraz kosztów z tytułu umów o usługę budowlaną rozliczanych metodą stopnia zaawansowania kontraktu. Przewidywaną stratę na kontrakcie Grupa ujmuje jako koszt zgodnie z MSSF. Szczegóły dotyczące rozliczenia przychodów i kosztów z umów o usługę budowlaną za okres sprawozdawczy zostały przedstawione w nocie 11 niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Rezerwa na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów

Grupa tworzy rezerwę na karę umowną z tytułu nieterminowej realizacji umowy, jeżeli występuje istotne prawdopodobieństwo naliczenia kary za opóźnienie w realizacji przedmiotu umowy i opóźnienie to powstało z winy Spółek Grupy, jako wykonawcy umowy. Wysokość rezerwy wynika z zapisanej w danej umowie wartości kary za dany okres opóźnienia. Szczegóły dotyczące wartości oszacowanych w ten sposób rezerw zostały zaprezentowane w nocie 11 niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych

Na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego Grupa ocenia czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składnika należności lub grupy aktywów finansowych. Jeżeli wartość możliwa do odzyskania składnika aktywów jest niższa od jego wartości bilansowej dana jednostka dokonuje odpisu aktualizującego do poziomu bieżącej wartości planowanych przepływów pieniężnych. W szczególności kwestia wartości godziwej/odzyskiwalnej należności od podmiotów powiązanych znajdujących się w procesie upadłości została szeroko opisana w nocie 24.

Rozpoznanie aktywa finansowego (należności) w wyniku utraty kontroli nad jednostką zależną

W wyniku utraty kontroli nad jednostką zależną, o której mowa szerzej w nocie 24, Grupa rozpoznała w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej za 2012 rok należność, która na moment początkowego ujęcia została wyceniona do wartości godziwej tj. w wartości bieżącej spodziewanych wpływów. Wycena ta została przeprowadzona przy zastosowaniu określonych założeń, takich jak szacowany okres dyskontowania, szacowana kwota wpływu, szacowana stopa dyskontowa. Biorąc pod uwagę niepewność w zakresie dochodzenia przez jednostkę dominującą wierzytelności z tytułu zwrotu ceny zapłaconej za akcje ENERGOMONTAŻ - POŁUDNIE S.A., oszacowanie poziomu parametrów do wyceny analizowanej należności, w szczególności na potrzeby początkowej jej wyceny jest utrudnione i obarczone niepewnością co do realizacji przyjętych szacunków.

Wycena należności od jednostek powiązanych w postępowaniu układowym

Jak szerzej opisano w nocie 24, na dzień publikacji niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania skonsolidowanego finansowego Sędzia Komisarz stwierdził zawarcie układu PBG z wierzycielami o treści zgodnej z propozycjami układowymi. Zarząd jednostki dominującej dokonał aktualizacji wyceny należności, opisanej w podpunkcie "Rozpoznanie aktywa finansowego (należności) w wyniku utraty kontroli nad jednostką zależną" w oparciu o nowe założenia, tj. wartość godziwa rozpoznanej należności została oszacowana przy uwzględnieniu spodziewanych wpływów środków pieniężnych do RAFAKO S.A. biorąc pod uwagę propozycje układowe PBG S.A. w upadłości układowej zakładające spłatę w wysokości 500 tysięcy złotych oraz 80-procentową redukcję wierzytelności powyżej 500 tysięcy złotych (dla której nie rozpoznano aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego) oraz spodziewany pierwszy termin wpływu środków pieniężnych z pięcioletniego okresu spłaty, ustalony na podstawie zawartego porozumienia na dzień 15 września 2016 roku

Waluta pomiaru i waluta sprawozdań finansowych

Walutą pomiaru i walutą sprawozdawczą niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski.

Kursy walutowe przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej:

	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015	30 czerwca 2015
USD	3,9803	3,9011	3,7645
EUR	4,4255	4,2615	4,1944
GBP	5,3655	5,7862	5,9180
CHF	4,0677	3,9394	4,0412
SEK	0,4696	0,4646	0,4558
TRY	1,3791	1,3330	1,3993

6. Zmiana szacunków

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku oraz na dzień 30 czerwca 2016 roku nie miały miejsca żadne zmiany szacunków w istotnych obszarach działalności Grupy, które zostały opisane w nocie 5.2.

7. Segmenty operacyjne

Zarządzanie Grupą odbywa się w podziale na segmenty, odpowiednio do rodzaju oferowanych wyrobów i usług. Każdy z segmentów stanowi część składową Grupy osiągającą przychody i ponoszącą koszty, zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne.

Grupa wyodrębnia następujące segmenty działalności, w których działają poszczególne spółki:

Segmenty operacyjne	Spółki działające w segmencie
Obiekty energetyczne i ochrony środowiska
	RAFAKO S.A.
	E001RK Sp. z o.o.
	E003B7 Sp. z o.o.
Pozostałe segmenty	PGL – DOM Sp. z o.o.
	RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o.
	ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o.
	RAFAKO ENGINEERING SOLUTION doo.
	RAFAKO Hungary Kft.

Segment obiekty energetyczne i ochrony środowiska oferuje bloki energetyczne, kotły: rusztowe, pyłowe, z cyrkulacyjnym i stacjonarnym złożem fluidalnym i odzyskowe, obiekty i instalacje towarzyszące kotłom energetycznym, technologie mokrego, półsuchego i suchego odsiarczania spalin, technologie odazotowania spalin, urządzenia odpylające obejmujące elektrofiltry i filtry workowe oraz instalacje termicznej utylizacji odpadów komunalnych i przemysłowych. Jest dostawcą zarówno dla energetyki zawodowej, jak i przemysłowej.

W skład pozostałych segmentów wchodzą segmenty nie osiągające progów ilościowych określonych w MSSF 8, w tym zarządzanie nieruchomościami oraz usługi projektowe świadczone przez pozostałe jednostki Grupy.

Zarząd monitoruje oddzielnie wyniki operacyjne segmentów w celu podejmowania decyzji dotyczących alokacji zasobów, oceny skutków tej alokacji oraz wyników działalności. Podstawą oceny wyników działalności jest zysk lub strata na działalności operacyjnej.

Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku lub na dzień 30 czerwca 2016 roku (niebadane)	Obiekty energetyczne i ochrony	Pozostałe	Segmenty	Eliminacje i pozycje
	środowiska	segmenty	razem	nieprzypisane	Razem
Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	730 621	9 677	740 298	266	740 564
Sprzedaż między segmentami	502	10 093	10 595	(10 595)	–
Przychody ze sprzedaży ogółem	731 123	19 770	750 893	(10 329)	740 564
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	(684 545)	(17 306)	(701 851)	16 073	(685 778)
Wynik
Zysk (strata) na sprzedaży	46 578	2 464	49 042	5 744	54 786
Pozostałe przychody (koszty)	(38 651)	(2 895)	(41 546)	(2 588)	(44 134)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	7 927	(431)	7 496	3 156	10 652
Przychody (koszty) finansowe	(491)	24	(467)	(249)	(716)
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	7 436	(407)	7 029	2 907	9 936
Podatek dochodowy	(2 832)	(102)	(2 934)	157	(2 777)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	4 604	(509)	4 095	3 064	7 159
Amortyzacja	6 464	719	7 183	(37)	7 146
Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych	–	–	–	–	–
Aktywa i zobowiązania na dzień 30 czerwca 2016 roku (niebadane)
Aktywa	1 313 662	67 485	1 381 147	(222 491)	1 158 656
Zobowiązania	880 851	17 398	898 249	(180 376)	717 873
Inne informacje
Inwestycje w jednostki stowarzyszone	–	–	–	–	–
Nakłady inwestycyjne	3 985	5 059	9 044	–	9 044

Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku lub na dzień 30 czerwca 2016 roku (niebadane)	Obiekty energetyczne i ochrony	Pozostałe	Segmenty	Eliminacje i pozycje
	środowiska	segmenty	razem	nieprzypisane	Razem
Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	401 094	5 051	406 145	157	406 302
Sprzedaż między segmentami	309	6 296	6 605	(6 605)	–
Przychody ze sprzedaży ogółem	401 403	11 347	412 750	(6 448)	406 302
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	(378 799)	(10 142)	(388 941)	11 034	(377 907)
Wynik
Zysk (strata) na sprzedaży	22 604	1 205	23 809	4 586	28 395
Pozostałe przychody (koszty)	(21 291)	(1 763)	(23 054)	(1 404)	(24 458)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	1 313	(558)	755	3 182	3 937
Przychody (koszty) finansowe	429	10	439	(138)	301
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	1 742	(548)	1 194	3 044	4 238
Podatek dochodowy	(868)	144	(724)	(556)	(1 280)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	874	(404)	470	2 488	2 958
Amortyzacja	3 268	399	3 667	(19)	3 648
Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych	–	–	–	–	–
Aktywa i zobowiązania na dzień 30 czerwca 2016 roku (niebadane)
Aktywa	1 313 662	67 485	1 381 147	(222 491)	1 158 656
Zobowiązania	880 851	17 398	898 249	(180 376)	717 873
Inne informacje
Inwestycje w jednostki stowarzyszone	–	–	–	–	–
Nakłady inwestycyjne	2 142	4 943	7 085	(1)	7 084

Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 roku lub na dzień 30 czerwca 2015 roku (niebadane)	Obiekty energetyczne i ochrony środowiska	Pozostałe segmenty	Segmenty razem	Paleniska i młyny – działalność zaniechana	Eliminacje i pozycje nieprzypisane	Razem
Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych Sprzedaż między segmentami	693 688 251	5 349 6 710	699 037 6 961	8 542 –	(12 307) (6 961)	695 272 –
Przychody ze sprzedaży ogółem	693 939	12 059	705 998	8 542	(19 268)	695 272
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	(637 738)	(9 482)	(647 220)	(7 023)	11 161	(643 082)
Wynik
Zysk (strata) na sprzedaży	56 201	2 577	58 778	1 519	(8 107)	52 190
Pozostałe przychody (koszty)	(31 200)	(1 701)	(32 901)	(1 594)	(2 534)	(37 029)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	25 001	876	25 877	(75)	(10 641)	15 161
Przychody (koszty) finansowe	7 537	91	7 628	(57)	(2 795)	4 776
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	32 538	967	33 505	(132)	(13 436)	19 937
Podatek dochodowy	(8 135)	(338)	(8 473)	11	2 606	(5 856)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	24 403	629	25 032	(121)	(10 830)	14 081
Amortyzacja	5 604	498	6 102	265	(38)	6 329
Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych	–	–	–	–	–	–
Aktywa i zobowiązania na dzień 30 czerwca 2015 roku (niebadane)
Aktywa	1 171 299	46 561	1 217 860	–	(56 834)	1 161 026
Zobowiązania	858 027	9 732	867 759	–	(22 289)	845 470
Inne informacje
Inwestycje w jednostki stowarzyszone	–	–	–	–	–	–
Nakłady inwestycyjne	7 290	233	7 523	1 020	–	8 543

Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 roku lub na dzień 30 czerwca 2015 roku (niebadane)	Obiekty energetyczne i ochrony	Pozostałe	Segmenty	Paleniska i młyny – działalność	Eliminacje i pozycje
	środowiska	segmenty	razem	zaniechana	nieprzypisane	Razem
Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	419 439	3 550	422 989	–	(7 809)	415 180
Sprzedaż między segmentami	95	2 777	2 872	–	(2 872)	–
Przychody ze sprzedaży ogółem	419 534	6 327	425 861	–	(10 681)	415 180
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	(391 216)	(4 831)	(396 047)	–	9 830	(386 217)
Wynik
Zysk (strata) na sprzedaży	28 318	1 496	29 814	–	(851)	28 963
Pozostałe przychody (koszty)	(16 623)	(789)	(17 412)	–	(4 138)	(21 550)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	11 695	707	12 402	–	(4 989)	7 413
Przychody (koszty) finansowe	8 420	10	8 430	–	(2 245)	6 185
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	20 115	717	20 832	–	(7 234)	13 598
Podatek dochodowy	(2 974)	(217)	(3 191)	–	1 387	(1 804)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	17 141	500	17 641	–	(5 847)	11 794
Amortyzacja	2 859	243	3 102	–	6 348	9 450
Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych	–	–	–	–	–	–
Aktywa i zobowiązania na dzień 30 czerwca 2015 roku (niebadane)
Aktywa	1 171 299	46 561	1 217 860	–	(56 834)	1 161 026
Zobowiązania	858 027	9 732	867 759	–	(22 289)	845 470
Inne informacje
Inwestycje w jednostki stowarzyszone	–	–	–	–	–	–
Nakłady inwestycyjne	2 158	178	2 336	–	–	2 336

8. Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie RAFAKO S.A. oraz sprawozdania finansowe jej jednostek zależnych, za wyjątkiem spółki ELWO S.A. w upadłości na skutek utraty przez Grupę kontroli nad jej działalnością operacyjną.

Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie jednostki dominującej, przy wykorzystaniu spójnych zasad rachunkowości. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest sporządzane zgodnie z MSR 27/MSSF 10 Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe.

W dniu 30 czerwca 2016 roku Grupa Kapitałowa RAFAKO składała się z jednostki dominującej i siedmiu jednostek zależnych działających w branży energetycznej, usługowej i handlowej.

Na dzień 30 czerwca 2016 roku konsolidacją sprawozdań finansowych objęto następujące spółki:

ENERGOTECHNIKA Engineering Sp. z o.o.

83,48% * procentowy udział prawa głosu na Zgromadzeniu Wspólników Spółki.

Wykaz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej RAFAKO objętych konsolidacją sprawozdań finansowych

Nazwa i siedziba jednostki	Podstawowy przedmiot działalności (według PKD)	Właściwy sąd prowadzący rejestr oraz nr KRS	Zastosowana metoda konsolidacji
RAFAKO S.A. Racibórz	Produkcja generatorów pary z wyjątkiem kotłów do centralnego ogrzewania gorącą wodą	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 34143	-
PGL – DOM Sp. z o.o. Racibórz	Obsługa nieruchomości na własny rachunek	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 58201	pełna
RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o. Racibórz	Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 287033	pełna
ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o.* Gliwice	Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 417946	pełna
RAFAKO ENGINEERING SOLUTION d.o.o. Belgrad	Działalność w zakresie projektowania technologicznego łącznie z doradztwem i sprawowaniem nadzoru dla budownictwa, przemysłu i ochrony środowiska	Agencja ds. Rejestrów Gospodarczych Republiki Serbii 20320524	pełna
RAFAKO Hungary Kft. Budapeszt	Montaż urządzeń w przemyśle energetycznym i chemicznym	Stołeczny Sąd Rejestrowy w Budapeszcie	pełna
E001RK Sp. z o.o. Racibórz	Realizacja projektów budowlanych oraz związanych z budową dróg i autostrad, dróg szynowych i kolei podziemnej, mostów i tuneli, działalność w zakresie inżynierii i doradztwa technicznego i naukowego, produkcja, naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń, wytwarzanie, przesyłanie i handel energią elektryczną.	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 479758	pełna
E003B7 Sp. z o.o. Racibórz	Realizacja projektów budowlanych, działalność w zakresie doradztwa i projektowania budowlanego, inżynieryjnego i technologicznego	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 486911	pełna

* jednostka zależna od RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o. i od PGL-DOM Sp. z o. o., zależna pośrednio od RAFAKO S.A.

Na dzień 30 czerwca 2016 roku udział w ogólnej liczbie głosów posiadany przez Grupę w podmiotach zależnych był równy udziałowi Grupy w kapitałach tych jednostek, za wyjątkiem jednostki zależnej ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o., w której RAFAKO Engineering Sp. z o.o. posiada 40% udziałów uprzywilejowanych w kapitale spółki (stanowią 57,14% głosów), natomiast PGL – DOM Sp. z o.o. posiada 47,83% udziałów w kapitale spółki, które stanowią 34,16% liczby głosów.

Na dzień 31 grudnia 2015 roku udział w ogólnej liczbie głosów posiadany przez Grupę w podmiotach zależnych był równy udziałowi Grupy w kapitałach tych jednostek, za wyjątkiem jednostki zależnej ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o., w której RAFAKO Engineering Sp. z o.o. posiada 40% udziałów uprzywilejowanych w kapitale spółki (stanowią 57,14% głosów), natomiast PGL – DOM Sp. z o.o. posiada 43,48% udziałów w kapitale spółki, które stanowią 31,06% liczby głosów.

9. Zmiany w strukturze jednostki dominującej i jednostek zależnych objętych konsolidacją

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku zaszły zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej.

W dniu 29 kwietnia 2016 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie wspólników spółki RAFAKO Engineering Sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego z kwoty 1 959 000,00 złotych do kwoty 3 555 500 złotych, tj. o kwotę 1 596 500,00 złotych, poprzez utworzenie 3 193 nowych udziałów, o wartości nominalnej 500,00 złotych każdy udział. Nowoutworzone udziały zostały objęte przez dotychczasowych wspólników spółki w ilości proporcjonalnej do posiadanych przez nich udziałów, tj.:

• RAFAKO S.A. objęło 1 630 udziałów o wartości nominalnej 500 złotych o łącznej wartości 815 000 złotych, które zostały pokryte wkładem pieniężnym w wysokości 4 317 tysięcy złotych;
• PBG Oil & Gas Sp. z o.o. objęła 1 563 udziały o wartości nominalnej 500 złotych o łącznej wartości 781 500 złotych, które zostały pokryte wkładem niepieniężnym o łącznej wartości 4 140 tysięcy złotych w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Po zarejestrowaniu podwyższenia kapitału RAFAKO Engineering Sp. z o. o. udział RAFAKO S.A. w kapitale zakładowym nie ulegnie zmianie i wyniesie 51,05%, a udział PBG oil and gas Sp. z o.o. 48,95%. Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego podwyższenie kapitału w spółce zależnej nie zostało jeszcze zarejestrowane.

W dniu 30 czerwca 2016 roku spółka zależna PGL DOM Sp. z o.o. nabyła od udziałowca mniejszościowego 100 udziałów w spółce zależnej ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o. za kwotę 137 tysięcy złotych, zwiększając tym samym udział procentowy w kapitale spółki do 47,83%.

10. Sezonowość lub cykliczność działalności Grupy

Działalność spółek wchodzących w skład Grupy nie cechuje się sezonowością ani cyklicznością istotnie wpływającą na wynik finansowy Grupy.

11. Informacje dotyczące umów o usługę budowlaną

Przychody z tytułu umów o usługę budowlaną są ujmowane na podstawie stopnia zaawansowania ich realizacji. Procentowy stan zaawansowania realizacji usługi ustalany jest jako stosunek kosztów poniesionych do sumy szacowanych kosztów niezbędnych do zrealizowania umowy.

Poniższa tabela przedstawia skutki wyceny umów o usługę budowlaną, w tym przychody oraz koszty realizowanych umów na dzień 30 czerwca 2016 roku, na dzień 31 grudnia 2015 roku i na dzień 30 czerwca 2015 roku, jak również kwoty należne zamawiającym oraz kwoty należne od zamawiających z tytułu prac wynikających z realizowanych umów na podane powyżej daty.

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015	30 czerwca 2015 (niebadane)
Poniesione koszty umów (narastająco)	3 529 707	3 260 138	2 487 439
Ujęte zyski pomniejszone o ujęte straty (narastająco)	247 242	243 305	180 535
Przychody z umowy obliczone wg stopnia zaawansowania wykonania umowy
(narastająco)	3 776 949	3 503 443	2 667 974
Należności uwarunkowane wykonaniem umowy (faktury częściowe
narastająco)	3 556 558	3 324 100	2 569 543
Kwota brutto należna Zamawiającym z tytułu prac wynikających z umowy
(pasywa), w tym:	(97 362)	(142 795)	(197 336)
- zaliczki otrzymane (zobowiązania z tytułu zaliczek)	(186 229)	(157 126)	(119 798)
- korekta wartości zaliczek z tytułu kwot należnych od Zamawiających	153 662	56 859	10 888
- kwota brutto należna zamawiającym z tytułu wyceny kontraktów	(64 795)	(42 528)	(88 426)
Rozliczenia międzyokresowe z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną,
w tym:	197 377	233 992	251 588
- kwota brutto należna od Zamawiających z tytułu prac wynikających
z umowy (aktywo)	161 650	194 897	206 039
- koszty pozyskania kontraktów i pozostałe koszty kontraktów rozliczane
w czasie	35 727	39 095	45 549
Rezerwa na kary z tytułu nieterminowej realizacji umów lub niedotrzymania
gwarantowanych parametrów technicznych	(12 135)	–	–
Rezerwa na straty wynikające z umów	(17 991)	(29 885)	(30 070)

Grupa każdorazowo analizuje umowy pod kątem potencjalnych strat, które ujmowane są bezzwłocznie jako koszt zgodnie z MSR 11.36. W ramach wyceny umów o usługę budowlaną, zgodnie z MSR 11.11-15 Grupa uwzględnia odpowiednio szacunki kar z tytułu opóźnień w realizacji umów lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych. Szacunki wielkości kar prowadzone są w oparciu o dokumentację źródłową dotyczącą stwierdzonych opóźnień w realizacji prac lub problemów dotyczących gwarantowanych parametrów technicznych, w oparciu o założenia umowne oraz szacunek kierownictwa dotyczący ryzyka ich wystąpienia. Poziom potencjalnego szacowanego ryzyka uzależniony jest w znacznej części od czynników zewnętrznych będących częściowo poza kontrolą i może ulec zmianie w kolejnych okresach.

W pozycji "Koszty pozyskania kontraktów i pozostałe koszty kontraktów rozliczane w czasie" Grupa ujmuje rozliczenia międzyokresowe kosztów pozyskania kontraktów oraz kosztów gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych związanych z realizacją kontraktów.

Informacje dotyczące kluczowych kontraktów realizowanych przez Grupę

11.1. Projekt Opole

W lutym 2012 roku jednostka dominująca jako lider Konsorcjum (RAFAKO S.A., Polimex-Mostostal S.A., Mostostal Warszawa S.A.) podpisała umowę z firmą PGE Elektrownia Opole S.A. (obecnie PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. – "Zamawiający"), o wartości 9,4 mld złotych, której przedmiotem jest zaprojektowanie, dostawa, wykonanie prac budowlanych, montaż, uruchomienie i wszystkie związane z tym procesem usługi, wykonane na zasadzie "pod klucz", obiektu składającego się z bloku energetycznego nr 5 oraz nr 6 w Elektrowni Opole wraz z urządzeniami i wyposażeniem, jak również związanymi z nimi budynkami oraz budowlami.

RAFAKO S.A. zleciło swojej spółce zależnej tj. E001RK Sp. z o.o. ("SPV-Rafako") jako podwykonawcy realizację 100% zakresu prac i usług związanych z budową bloków w Elektrowni Opole. Wynagrodzenie SPV-Rafako za realizację prac i usług zostało określone na poziomie 3,96 miliarda złotych.

SPV-Rafako zawarła z Alstom Power Sp. z o.o. umowę podwykonawczą, na mocy której SPV-Rafako powierzyła Alstom 100% zakresu prac i usług wchodzących w zakres prac Spółki w ramach Projektu Opole. Alstom przejął wszelką odpowiedzialność za realizację kontraktu wobec Zamawiającego.

Do dnia 30 czerwca 2016 roku doszło do podpisania z Alstom jednej umowy z jednostką zależną ENERGOTECHNIKĄ ENGINEERING Sp. z o.o. na wykonanie określonego zakresu dokumentacji.

Zasady rozliczania kontraktu Opole:

Prezentacja przychodów i kosztów wynikających z tego kontraktu nie ma wpływu na wartości wykazane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów Grupy.

Wartość rozrachunków wynikających z tego kontraktu nie ma wpływu na wartości zaprezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy.

Płatności wynikające z kontraktu, po spełnieniu warunków płatności są dokonywane przez Klienta bezpośrednio na rzecz Alstom.

11.2. Projekt Jaworzno

Spółka RAFAKO S.A. w Konsorcjum firm: RAFAKO S.A. (Lider Konsorcjum) i MOSTOSTAL WARSZAWA S.A. realizuje kontrakt na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w TAURON Wytwarzanie S.A. – Budowę bloku energetycznego o mocy 800 – 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II – w zakresie: kocioł parowy, turbozespół, budynek główny, część elektryczna i AKPiA bloku". Wartość kontraktu wynosi około 5,4 miliarda złotych brutto. W dniu 4 sierpnia 2013 roku dokonano zmiany umowy konsorcjum realizującego Projekt Jaworzno – główna zmiana dotyczyła przejęcia przez RAFAKO S.A. 99,99% prac w ramach Projektu (Mostostal Warszawa 0,01%) i tym samym zmiany podziału wynagrodzenia należnego każdemu z partnerów konsorcjum odpowiednio do udziału w realizowanych pracach.

Zasady rozliczania Projektu Jaworzno:

Na potrzeby realizacji Projektu została utworzona spółka celowa (E003B7 Sp. z o.o.), której RAFAKO S.A. podzleciła około 88,5% zakresu prac Projektu; pozostałe 11,5% pozostaje w bezpośredniej realizacji RAFAKO S.A. (o wartości około 506 milionów złotych; w tym zaprojektowanie tzw. wyspy kotłowej oraz dostawa części ciśnieniowych kotła i instalacji odpylania).

RAFAKO S.A. oraz E003B7 Sp. z o.o. na potrzeby realizacji Projektu zawarły umowy z podmiotami finansowymi, na mocy których otrzymały gwarancje bankowe/ubezpieczeniowe o łącznej wartości 689 milionów złotych niezbędne do realizacji tego projektu, jednocześnie ustanowione zostały zabezpieczenia na majątku obu podmiotów jako zabezpieczenie dla tych instrumentów.

W wyniku uzgodnień z instytucjami finansowymi, które udzieliły gwarancji związanych z kontraktem Jaworzno, jednostka dominująca nie przewiduje wypłaty dywidendy ze spółki E003B7 sp. z o. o. do czasu trwania umów gwarancyjnych, tj do kwietnia 2020 roku, ponieważ mogłoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami ze strony instytucji gwarantujących.

Jednostka dominująca jako lider Konsorcjum wystawia faktury na pełny zakres prac na rzecz Zamawiającego; płatności z tytułu realizacji kontraktu są przekazywane bezpośrednio na rzecz Spółki celowej oraz kluczowych podwykonawców i poddostawców. Zapłata za zakres prac zrealizowany przez jednostkę dominującą jest dokonywana przez spółkę celową.

Grupa w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym ujmuje całkowite przychody i koszty związane z Projektem Jaworzno tj. zarówno zakres prac realizowany przez RAFAKO S.A. jak i zakres prac realizowany przez E003B7 Sp. z o.o.

Wycena kontraktu jest dokonywana na całym projekcie łącznie, tj. przy ustaleniu jednej marży i stopnia zaawansowania realizacji dla całego kontraktu.

RAFAKO S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym eliminuje przychody i koszty oraz rozrachunki dotyczące realizacji Projektu powstałe pomiędzy RAFAKO S.A. a spółką celową.

12. Rodzaj i kwoty pozycji w znaczący sposób wpływających na aktywa, zobowiązania, kapitał, wynik finansowy oraz przepływy środków pieniężnych

12.1. Przychody ze sprzedaży, koszty sprzedaży, przychody i koszty operacyjne oraz finansowe

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku Grupa uzyskała 740 564 tysiące złotych przychodów ze sprzedaży, tj. o 45 292 tysiące złotych więcej niż w analogicznym okresie 2015 roku, głównie w następstwie wzrostu zaangażowania z tytułu realizacji kontraktu "Jaworzno" (budowa bloku energetycznego o mocy 910 MW w Elektrowni Jaworzno III). Przyrost przychodów nastąpił zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym.

Koszt własny sprzedaży produktów i materiałów za okres 6 miesięcy 2016 roku wyniósł 685 778 tysięcy złotych, co przyniosło Grupie zysk brutto ze sprzedaży w wysokości 54 786 tysięcy złotych. Zmiana wyniku, w porównaniu do okresu 6 miesięcy 2015 roku, jest głównie następstwem wzrostu wartości przychodów ze sprzedaży, przy wzroście rezerw na koszty kar kontraktowych oraz wzroście rezerw dotyczących zobowiązań gwarancyjnych z tytułu zrealizowanych umów sprzedaży.

Koszty sprzedaży prezentowane przez Grupę zawierają głównie koszty ponoszone przez centra kosztowe przypisane w modelu rozliczania kosztów do kosztów sprzedaży (w znacznej części składają się z kosztów wynagrodzeń oraz kosztów reklamy). Ponadto, do kosztów sprzedaży Grupa zalicza koszty przygotowywania ofert oraz odpisy aktualizujące wartość należności handlowych. Na koszty sprzedaży wykazane w całkowitych dochodach Grupy za okres 6 miesięcy 2016 roku w kwocie 14 881 tysięcy złotych największy wpływ miały koszty sprzedaży z wyłączeniem odpisów aktualizujących wartość należności handlowych w kwocie 14 915 tysięcy złotych.

Koszty ogólnego zarządu za okres 6 miesięcy 2016 roku wynosiły 28 112 tysięcy złotych. Wyższe koszty, w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, są wynikiem między innymi wzrostu kosztów usług prawnych oraz doradczych, w tym kosztów związanych z usługami wsparcia biznesowego oraz kosztami reorganizacji.

Na pozostałe przychody operacyjne największy wpływ miał zysk na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 228 tysięcy złotych (30 czerwca 2015 roku: 487 tysięcy złotych) oraz przychody z tytułu kar umownych i odszkodowań w kwocie 255 tysięcy złotych (30 czerwca 2015 roku: 609 tysięcy złotych).

Na pozostałe koszty operacyjne największy wpływ miały koszty z tytułu udzielonych darowizn i dotacji o wartości 541 tysiące złotych (30 czerwca 2015 roku: 430 tysięcy złotych) oraz utworzenie rezerwy z tytułu nałożenia kary przez Komisję Nadzoru Finansowego na RAFAKO S.A. w kwocie 700 tysięcy złotych.

Przychody finansowe Grupy w okresie 6 miesięcy 2016 roku uzyskano w głównej mierze z odsetek od instrumentów finansowych w kwocie 587 tysięcy złotych (30 czerwca 2015 roku: 3 950 tysięcy złotych), w tym odsetki od udzielonych kaucji stanowiących zabezpieczenie kontraktów w kwocie 541 tysięcy złotych.

Na koszty finansowe okresu decydujący wpływ miały koszty z tytułu odsetek od instrumentów finansowych w kwocie 1 383 tysiące złotych (30 czerwca 2015 roku: 2 074 tysiące złotych) oraz odsetki od zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych w kwocie 637 tysięcy złotych, a także prowizje bankowe od udzielonych kredytów i gwarancji finansowych oraz ubezpieczeń w kwocie 543 tysiące złotych (30 czerwca 2015 roku: 378 tysięcy złotych).

12.2. Podatek dochodowy

Obciążenie podatkowe

Główne składniki obciążenia podatkowego w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów przedstawiają się następująco:

Działalność kontynuowana	Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 (niebadane)	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
Bieżący podatek dochodowy	1 083	(14 030)	(5 804)	(16 571)
Bieżące obciążenie z tytułu podatku
dochodowego Korekty dotyczące bieżącego podatku	1 082	(14 031)	(5 804)	(16 571)
dochodowego z lat ubiegłych	1	1	–	–
Odroczony podatek dochodowy	(2 363)	11 253	4 000	10 715
Związany z powstaniem i odwróceniem się
różnic przejściowych	(2 363)	11 253	4 000	10 715
Korekty dotyczące odroczonego podatku
dochodowego z lat ubiegłych	–	–	–	–
Obciążenie podatkowe wykazane w
skonsolidowanym rachunku zysków i strat	(1 280)	(2 777)	(1 804)	(5 856)
Odroczony podatek dochodowy dotyczący innych całkowitych dochodów	123	64	40	71
Związany z powstaniem i odwróceniem się
różnic przejściowych	123	64	40	71
Korekty dotyczące bieżącego podatku
dochodowego z lat ubiegłych	–	–	–	–
Obciążenie podatkowe wykazane w innych
całkowitych dochodach	123	64	40	71
Działalność zaniechana	Okres 3 miesięcy	Okres 6 miesięcy	Okres 3 miesięcy	Okres 6 miesięcy
	zakończony	zakończony	zakończony	zakończony
	30 czerwca 2016	30 czerwca 2016	30 czerwca 2015	30 czerwca 2015
	(niebadane)	(niebadane)	(niebadane)	(niebadane)
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
Bieżący podatek dochodowy	–	–	–	(21)
Bieżące obciążenie z tytułu podatku
dochodowego Korekty dotyczące bieżącego podatku	–	–	–	(21)
dochodowego z lat ubiegłych	–	–	–	–
Odroczony podatek dochodowy	–	–	–	32
Związany z powstaniem i odwróceniem się
różnic przejściowych	–	–	–	32
Korekty dotyczące odroczonego podatku
dochodowego z lat ubiegłych	–	–	–	–
Obciążenie podatkowe wykazane
w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat	–	–	–	11

Odroczony podatek dochodowy wyliczony na dzień 30 czerwca 2016 roku

Odroczony podatek dochodowy wyliczony na dzień 30 czerwca 2016 roku wynika z następujących pozycji:

		Sprawozdanie z sytuacji finansowej		Sprawozdanie z całkowitych dochodów
	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 (niebadane)	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)
- od ulg inwestycyjnych - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową	(3)	(3)	–	1
wartością środków trwałych oraz wartości niematerialnych - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową	(16 166)	(18 811)	2 645	(494)
wartością aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową	1 460	1 447	13	(302)
wartością pożyczek i należności - z tytułu odmiennego momentu podatkowego	1 704	1 209	495	771
uznania przychodu ze sprzedaży produktów i usług - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową	(62 204)	(43 185)	(19 019)	(2 768)
wartością zapasów	2 295	1 981	314	127
- od rezerw bilansowych	28 378	18 420	9 958	(785)
- od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością zobowiązań finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością zobowiązań z tytułu gwarancji,	–	–	–	(17)
factoringu i wyłączone z zakresu MSR 39	2	44	(42)	(7)
- z tytułu odmiennego momentu podatkowego
uznania kosztu sprzedaży produktów i usług	73 692	63 105	10 587	13 621
- aktywo podatkowe dotyczące straty podatkowej	17 280	974	16 306	(3)
- korekta kosztów z tytułu niezapłaconych faktur	11 330	18 475	(7 145)	3 186
- pozostałe	1 251	1 537	(286)	(2 512)
Obciążenie z tytułu odroczonego podatku dochodowego			13 826	10 818
Aktywa/(rezerwa) netto z tytułu podatku odroczonego	59 019	45 193
Obciążenie z tytułu odroczonego podatku dochodowego – działalność kontynuowana			11 317	10 786
Aktywa/rezerwa netto z tytułu podatku odroczonego, w tym:	59 019	45 193
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	59 204	47 796
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	(185)	(94)
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego – działalność zaniechana	–	(2 509)

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku jednostka dominująca rozpoznała aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego od wartości straty podatkowej wykazanej w kwocie 89 911 tysięcy złotych, która zostanie rozliczona w przyszłych okresach sprawozdawczych.

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku pozostałe spółki Grupy rozpoznały aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego od wartości straty podatkowej w łącznej kwocie 1 037 tysięcy złotych, która zostanie rozliczona w przyszłych okresach sprawozdawczych.

12.3. Istotne pozycje wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

Zmniejszenie stanu należności wykazane w skonsolidowanym rachunku przepływów pieniężnych za okres 6 miesięcy 2016 roku zakończony 30 czerwca 2016 roku w kwocie 110 683 tysiące złotych wynikało przede wszystkim z następujących pozycji:

• ze zmniejszenia stanu należności handlowych w kwocie 91 489 tysięcy złotych, ze zmniejszenia stanu należności budżetowych (w tym z tytułu podatku VAT) 1 240 tysięcy złotych, ze zwiększenia stanu udzielonych zaliczek w kwocie (11 704) tysiące złotych, ze zmniejszenie stanu należności z tytułu kaucji w kwocie 36 973 tysiące złotych, ze zwiększenie stanu należności spornych (3 717) tysięcy złotych, ze zwiększenia stanu należności z tytułu kosztów przyszłych okresów w kwocie (3 276) tysięcy złotych, ze zwiększenia stanu należności z tytułu ŻFŚS w kwocie (678) tysięcy złotych,
• ze zmniejszenia stanu pozostałych należności w kwocie 356 tysięcy złotych.

Dokładny opis zmian wartości kaucji i należności spornych w okresie 6 miesięcy 2016 roku został zamieszczony w nocie 12.13.

Zmniejszenie stanu zobowiązań wykazane w rachunku przepływów pieniężnych w kwocie 90 077 tysięcy złotych wynikało przede wszystkim z następujących pozycji:

	zmniejszenia stanu zobowiązań handlowych w kwocie	(109 640) tysięcy złotych,
	zwiększenia stanu rezerw na naprawy gwarancyjne w kwocie	1 399 tysięcy złotych,
	zwiększenia stanu rezerw na urlopy w kwocie	1 894 tysiące złotych,
	zwiększenia stanu rezerw na opóźniony spływ kosztów	4 290 tysięcy złotych,
	kompensata zobowiązań z tytułu podatku dochodowego w kwocie	9 305 tysięcy złotych,
	zmniejszenia stanu rezerw na premie w kwocie	(782) tysiące złotych,
	zwiększenie stanu pozostałych zobowiązań w kwocie	3 457 tysięcy złotych.

Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych z tytułu umów budowlanych wykazana w rachunku przepływów pieniężnych w kwocie 8 577 tysięcy złotych wynikała przede wszystkim z następujących pozycji:

zmniejszenie stanu należności z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną i związanych z wyceną kontraktów rozliczeń międzyokresowych w kwocie 36 615 tysięcy złotych, zmniejszenie stanu zobowiązań z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną w kwocie (45 433) tysiące złotych, w tym: zmniejszenie stanu zaliczek w kwocie (67 700) tysięcy złotych, zwiększenie stanu rezerw z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną w kwocie 241 tysięcy złotych.

Zmiana wartości zaliczek w 2016 roku w kwocie 67 700 tysięcy złotych wynikała przede wszystkim z rozpoznania części zaliczek w przychodach zgodnie z metodologią rozliczania umów o usługę budowlaną (MSR 11).

Wartość przepływów środków pieniężnych z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych wykazana w kwocie 3 440 tysięcy złotych wynikała z zakupu rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 2 702 tysiące złotych oraz wartości niematerialnych w kwocie 738 tysięcy złotych.

Wpływy z tytułu zaciągnięcia kredytów i pożyczek wykazane w działalności finansowej sprawozdania z przepływów pieniężnych w kwocie 40 016 tysięcy złotych wynikały z zaciągnięcia kredytu w rachunku bieżącym z PKO BP S.A. Na wartość środków pieniężnych z działalności finansowej Spółki miały także wpływ zapłacone odsetki od otrzymanego kredytu bankowego z PKO BP S.A. w kwocie 1 106 tysięcy złotych.

12.4. Rzeczowe aktywa trwałe

Grunty	Budynki	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe	trwałe w budowie	Ogółem
23 776	91 838	56 485	8 389	787	2 164	183 439
						–
						3 706
						(316)
						4
						(6 145)
						27
						99
–	(35)	107	(33)	–	–	39
23 773	90 708	54 633	9 599	707	1 433	180 853
	– – (3) – – – –	373 – (49) – (1 419) – –	1 595 199 (137) 23 (3 639) – –	218 2 014 (127) (20) (955) 27 86	– 38 – 1 (132) – 13	Środki (2 186) 1 455 – – – – –

*środki trwałe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.15.1

30 czerwca 2015 roku (niebadane)	Grunty	Budynki	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2015 roku	23 773	89 529	46 140	6 370	358	6 029	172 199
Transfery ze środków trwałych w budowie	–	1 504	4 761	55	–	(6 320)	–
Nabycia	3	97	853	2 358	77	4 849	8 237
Likwidacja/sprzedaż	(3)	(44)	(17)	(386)	–	–	(450)
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki
zagranicznej	–	–	(1)	(1)	–	–	(2)
Odpis amortyzacyjny za okres sprawozdawczy	–	(1 410)	(3 383)	(602)	(35)	–	(5 430)
Utrata kontroli nad jednostką zależną	–	(410)	(110)	(34)	–	(194)	(748)
Pozostałe, w tym reklasyfikacja środków trwałych na/z aktywa przeznaczone do
sprzedaży	–	(45)	–	231	(13)	–	173
Wartość netto na dzień 30 czerwca 2015 roku (niebadane)	23 773	89 221	48 243	7 991	387	4 364	173 979

12.5. Nabycie i sprzedaż składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

	Okres 6 miesięcy zakończony	Okres 6 miesięcy zakończony
	30 czerwca 2016 (niebadane)	30 czerwca 2015 (niebadane)
Nabycie składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych*	9 044	8 543
Przychody ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych	707	726

* wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych w okresie na zakup środków trwałych wynikająca z tabeli ruchu środków trwałych oraz wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych na zakup wartości niematerialnych

Przedmiotem nakładów inwestycyjnych Grupy na rzeczowy majątek trwały były przede wszystkim nakłady na zakupy maszyn i urządzeń do produkcji, środków transportu oraz zakup sprzętu komputerowego. Powyższe inwestycje były finansowane ze środków własnych oraz w formie leasingu.

12.6. Wartość firmy

W pierwszym półroczu 2016 roku uległa zmianie wartości firmy, która na dzień 30 czerwca 2016 roku wynosiła 9 166 tysięcy złotych. Zmiana wartości wynikała z przejęcia kontroli nad zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa przez jednostkę zależną RAFAKO Engineering Sp. z o.o., w wyniku którego Grupa Kapitałowa RAFAKO prezentuje wartość firmy w kwocie 4 041 tysięcy złotych.

	Wartość godziwa (w tysiącach złotych)
Wartość rzeczowych aktywów trwałych	86
Wartość niskocennych składników majątku	13
Łączna wartość godziwa przejętych aktywów netto	99
Łączny koszt nabycia	4 140
Wartość firmy ujęta przy nabyciu	4 041

Szczegółowy opis transakcji został zamieszczony w nocie 9 niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

12.7. Akcje/udziały w pozostałych jednostkach

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Akcje/udziały w pozostałych spółkach notowanych na giełdzie	208	210
Akcje/udziały w pozostałych spółkach nie notowanych na giełdzie	19	19
	227	229

*akcje i udziały stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.15.3

12.8. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów długoterminowe

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Należności z tytułu dostaw i usług, w tym:	35 725	35 409
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	–	–
Należności z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek	35 725	35 409
Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowych kosztów, w tym:	243	239
Rozliczenia międzyokresowe z tytułu gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych	–	–
Kaucje	243	239
Należności ogółem (netto)	35 968	35 648
Odpis aktualizujący wartość należności	–	–
Należności brutto	35 968	35 648

*należności handlowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.15.5

12.9. Inne aktywa finansowe długoterminowe

30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
–	–
–	–
–	–
30 356	29 900
25 234	24 854
5 122	5 046
	29 900
	30 356

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku Grupa dokonała aktualizacji wyceny wartości należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., w związku ze zmianą szacunków i założeń, co zostało szerzej opisane w nocie 24.

Zmiana wartości należności w porównaniu do kwoty wykazanej na dzień 31 grudnia 2015 roku wynika z wyceny tej należności zgodnie z koncepcją zamortyzowanego kosztu, przy uwzględnieniu założeń i szacunków, o których mowa w nocie 6. W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku na bazie przyjętych założeń Grupa rozpoznała w innych aktywach finansowych krótkoterminową część należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ-POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., co zostało przedstawione w nocie 12.11.

12.10. Zapasy

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Materiały (według wartości netto możliwej do uzyskania)	15 117	18 817
Według ceny nabycia	27 196	29 169
Według wartości netto możliwej do uzyskania	15 117	18 817
Zapasy ogółem, według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia/kosztu wytworzenia
oraz wartości netto możliwej do uzyskania	15 117	18 817

* zapasy stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.15.4

Odpisy aktualizujące wartość zapasów

	Okres 6 miesięcy zakończony	Okres 6 miesięcy zakończony
	30 czerwca 2016	30 czerwca 2015
	(niebadane)	(niebadane)
Stan na początek okresu	(10 352)	(7 793)
Utworzenie odpisu aktualizującego	(2 355)	(789)
Rozwiązanie odpisu aktualizującego	628	170
Przeniesienie na aktywa przeznaczone do sprzedaży	–	–
Stan na koniec okresu	(12 079)	(8 412)

12.11. Inne aktywa finansowe krótkoterminowe

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Inne aktywa finansowe krótkoterminowe, w tym:	–	–
Zaliczka na poczet nabycia prawa do pożyczki	10 500	10 500
Odpis aktualizujący wartość zaliczki na poczet nabycia prawa do pożyczki	(10 500)	(10 500)
Należność od PBG S.A. w upadłości układowej z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A.	4 943	4 943
Należność od PBG S.A. w upadłości układowej z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A. w upadłości likwidacyjnej	1 003	1 003
	5 946	5 946

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku Grupa dokonała aktualizacji wyceny wartości należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., w związku ze zmianą szacunków i założeń, co zostało szerzej opisane w nocie 24.

Zmiana wartości należności w porównaniu do kwoty wykazanej na dzień 31 grudnia 2015 roku wynika z wyceny tej należności zgodnie z koncepcją zamortyzowanego kosztu, przy uwzględnieniu założeń i szacunków, o których mowa w nocie 6. W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku na bazie przyjętych założeń Grupa rozpoznała w innych aktywach finansowych krótkoterminową część należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ-POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., co zostało przedstawione w nocie 12.11.

W dniu 18 kwietnia 2012 roku jednostka dominująca zawarła z Olenia Ltd umowę przedwstępną sprzedaży/zakupu 50% udziałów spółki Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. oraz przelewu praw do wierzytelności w postaci pożyczki udzielonej tej spółce. Łączna kwota zaliczki zapłaconej przez jednostkę dominującą w związku z zawartą umową wyniosła 16 176 tysięcy złotych (z czego 5 676 tysięcy złotych w odniesieniu do udziałów zaprezentowanych jako pozostałe aktywa niefinansowe, 10 500 tysięcy złotych w odniesieniu do pożyczki zaprezentowanych jako inne aktywa finansowe). Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. to spółka celowa utworzona w celu budowy elektrowni biogazowej finansowanej ze środków własnych, pozyskanych od inwestorów w formie pożyczki, oraz z przyznanej dotacji. W związku z faktem, że Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. wypowiedziała umowę z wykonawcą budowy, co spowodowało opóźnienie w realizacji prac oraz wypowiedzenie umowy o dofinansowanie projektu. Działania podjęte przez spółkę Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. zmierzające do wznowienia inwestycji, nie przyniosły efektów. Ze względu na status tej inwestycji opisany powyżej, Zarząd jednostki dominującej ocenia, że ryzyko nierealizowalności powyższych aktywów jest istotne i utrzymał decyzję o objęciu wartości inwestycji odpisem aktualizującym w pełnej wysokości, tj. 16 176 tysięcy złotych.

12.12. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015	30 czerwca 2015 (niebadane)
Środki pieniężne w banku i w kasie	225 426	114 051	31 447
Lokaty krótkoterminowe do 3 miesięcy, w tym:	24 293	83 210	3 566
- stanowiące zabezpieczenie zobowiązań warunkowych	–	–	–
	249 719	197 261	35 013

Środki pieniężne w banku są oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, których wysokość zależy od stopy oprocentowania lokat bankowych. Lokaty krótkoterminowe, klasyfikowane jako środki pieniężne, są dokonywane na różne okresy, od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania spółek wchodzących w skład Grupy na środki pieniężne i są oprocentowane według ustalonych z bankiem stóp procentowych

Spółki Grupy posiadają środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, do których zaliczają otrzymane w ramach przyznanych dotacji środki pieniężne ulokowane na wyodrębnionych rachunkach bankowych, które Grupa może wykorzystywać do uregulowania zobowiązań wynikających z realizowanych projektów.

Na dzień 30 czerwca 2016 roku w pozycji środków pieniężnych wykazano środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w kwocie 213,7 mln złotych (31 grudnia 2016 roku: 95,1 mln złotych) będące środkami pieniężnymi jednostki zależnej E003B7 sp. z o.o. przeznaczonymi na realizację kontraktu Jaworzno, które z punktu widzenia Grupy Kapitałowej RAFAKO mają ograniczoną możliwość dysponowania ze względu na formalne uzgodnienia w tym zakresie z instytucjami finansującymi kontrakt Jaworzno.

Dywidenda z E003B7 Sp. z o.o. do jedynego udziałowca, tj. RAFAKO S.A. będzie mogła być wypłacona bez negatywnych konsekwencji ze strony instytucji finansowych po zakończeniu okresu udzielonej przez te instytucje gwarancji, szczegóły są opisane szerzej w nocie 11.2.

12.13. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów krótkoterminowe

	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015
	(niebadane)
Należności z tytułu dostaw i usług, w tym:	185 592	277 397
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	3 675	17 581
Należności z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek	181 917	259 816
Należności z tytułu podatku dochodowego	14 011	21 137
Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowych kosztów, w tym:	163 786	183 232
Należności z tytułu udzielonych zaliczek	46 173	34 469
Należności budżetowe	21 349	22 589
Rozliczenie kosztów ubezpieczenia rzeczowego	240	800
Rozliczenia z Zakładowym Funduszem Świadczeń Socjalnych	979	301
Należności sporne	4 017	300
Koszty przyszłych okresów	4 495	1 219
Kaucje	85 757	122 734
Pozostałe	776	820
Należności ogółem (netto)	363 389	481 766
Odpis aktualizujący wartość należności	32 584	32 393
Należności brutto	395 973	514 159

*należności handlowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.15.5

Należności budżetowe obejmują przede wszystkim należności z tytułu podatku VAT zarówno krajowego, jak i zagranicznego.

Należności z tytułu dostaw i usług nie są oprocentowane i mają zazwyczaj 30-dniowy termin płatności. Jednakże, dla niektórych kontrahentów okres spłaty należności ustalany na podstawie indywidualnych umów zawiera się w przedziale od 1 do 3 miesięcy.

Grupa posiada politykę w zakresie dokonywania sprzedaży tylko zweryfikowanym klientom. Dzięki temu, zdaniem kierownictwa, nie istnieje dodatkowe ryzyko kredytowe, ponad poziom określony odpisem na nieściągalne należności właściwym dla należności handlowych.

Należności handlowe krótkoterminowe wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 30 czerwca 2016 roku w kwocie 185 592 tysiące złotych dotyczą kontraktów handlowych z krajowymi oraz zagranicznymi kontrahentami.

Główny wpływ na zmianę poziomu wartości należności z tytułu kaucji na dzień 30 czerwca 2016 roku w kwocie 36 973 tysięcy złotych miały następujące operacje gospodarcze:

• zwrot kaucji pieniężnej związanej z realizacją umowy na budowę kotła parowego olejowo-gazowego; wartość spłaconych kaucji w okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku wynosiła 9 080 tysięcy złotych;
• wpłata kaucji pieniężnej związanej z realizacją umowy na wymianę części prostej komory paleniskowej kotła B2; wartość wpłaconych kaucji w okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku wynosiła 7 413 tysięcy złotych;
• wpłata kaucji pieniężnej związanej z udziałem w przetargu na realizację umowy na budowę nowej elektrociepłowni w Wilnie; wartość wpłaconych kaucji w okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku wynosiła 13 277 tysięcy złotych;
• zwrot kaucji pieniężnej związanej z realizacją umowy na budowę bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne; wartość spłaconych kaucji w okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku wynosiła 40 000 tysięcy złotych.

Istotną pozycję wykazaną w pozostałych należnościach stanowią zaliczki, które na dzień 30 czerwca 2016 roku wynosiły 46 173 tysiące złotych, w tym:

• zaliczka w związku z realizacją umowy na zaprojektowanie i wykonanie w ramach realizacji bloku dostawy oraz montażu rurociągów wysokoprężnych wraz z armaturą oraz systemami pomocniczymi i dobór zamocowań pierwszorzędowych w kwocie 7 671 tysięcy złotych;
• zaliczka w związku z realizacją umowy na dostawę, montaż konstrukcji stalowej budynku maszynowni, kotłowni, bunkrowni w kwocie 7 124 tysiące złotych;
• zaliczki w związku z realizacją umów na wymianę części prostej komory paleniskowej kotła B2 w kwocie 4 914 tysiące złotych;
• zaliczka w związku z realizacją umowy na dostawę, przedmontaż i montaż reaktora SCR, dostawę zasobników oraz bunkrów węglowych w kwocie 4 828 tysięcy złotych;
• zaliczka w związku z realizacją umowy na dostawę instalacji odazotowania spalin wraz z montażem w kwocie 4 214 tysięcy złotych;
• zaliczki w związku z realizacją umów na zabudowę instalacji katalitycznego odazotowania spalin dla kotła OP w kwocie 4 134 tysiące złotych;
• zaliczka w związku z realizacją umowy na dostawę i montaż konstrukcji stalowej budynku maszynowni, bunkrowni, LUVO, SCR, montaż budynków węglowych, podniesienie i ułożenie zdmuchiwaczy parowych w kwocie 3 599 tysięcy złotych;
• zaliczki w związku z realizacją umowy na membranizację kotła OP-380b w kwocie 2 161 tysiące złotych.

12.14. Odpisy aktualizujące wartość skonsolidowanych aktywów

	Akcje/udziały*	Pozostałe aktywa finansowe	Pozostałe aktywa niefinansowe		Zapasy Należności*
1 stycznia 2016	(24 361)	(164 557)	(5 676)	(10 352)	(32 393)
Utworzenie	(12)	–	–	(2 355)	(588)
Wykorzystanie/rozwiązanie	10	154 057	–	628	397
30 czerwca 2016 (niebadane)	(24 363)	(10 500)	(5 676)	(12 079)	(32 584)
1 stycznia 2015	(24 230)	(164 557)	(5 676)	(7 793)	(40 862)
Utworzenie	(49)	–	–	(789)	(1 260)
Wykorzystanie/rozwiązanie	–	–	–	170	4 610
30 czerwca 2015 (niebadane)	(24 279)	(164 557)	(5 676)	(8 412)	(37 512)

* odpisy aktualizujące wartość udziałów/akcji w spółkach dotyczą udziałów/akcji w spółkach postawionych w stan upadłości oraz aktualizacji wartości udziałów w procesie upadłości układowej

** utworzenie oraz rozwiązanie odpisów aktualizujących wartość zapasów ujmowane jest w koszcie wytworzenia produktów i usług

*** odpisy aktualizujące wartość należności długo- i krótkoterminowych handlowych oraz pozostałych należności, w tym należności z tytułu kar umownych

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku w związku z uprawomocnieniem się układu zawartego z wierzycielami przez PBG S.A. w upadłości układowej jednostka dominująca dokonała wykorzystania odpisów aktualizujących wartość należności od podmiotów w upadłości układowej w kwocie 154 057 tysięcy złotych.

12.15. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy

12.15.1. Zabezpieczenia ustanowione na środkach trwałych

Na dzień 30 czerwca 2016 roku wartość środków trwałych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań jednostki dominującej wynosiła 143 493 tysiące złotych. Środki trwałe zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiona hipoteka na łączną kwotę do 300 milionów złotych na nieruchomościach, których RAFAKO S.A. jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym z wyłączeniem nieruchomości mieszkalnych oraz zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Środki trwałe zabezpieczone hipoteką, w tym:	91 349	92 225
grunty	9 273	9 273
budynki i budowle	82 076	82 952
Środki trwałe, na których ustanowiono zastaw rejestrowy, w tym:	52 144	53 566
urządzenia techniczne i maszyny	50 469	50 793
środki transportu	1 675	2 773
	143 493	145 791*

*wykazane kwoty obejmują środki trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży w kwocie 45 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: 119 tysięcy złotych)

12.15.2. Zabezpieczenia ustanowione na wartościach niematerialnych

Na dzień 30 czerwca 2016 roku wartości niematerialne o wartości 10 638 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie zobowiązań jednostki dominującej (31 grudnia 2015: 11 449 tysięcy złotych). Wartości niematerialne zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

12.15.3. Zabezpieczenia ustanowione na akcjach/udziałach

Na dzień 30 czerwca 2016 roku akcje/udziały w spółkach o wartości 29 576 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: 25 261 tysięcy złotych) zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw, zastaw rejestrowy i finansowy na udziałach w E003B7 Sp. z o.o.).

12.15.4. Zabezpieczenia ustanowione na zapasach

Na dzień 30 czerwca 2016 roku zapasy o wartości 14 045 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie zobowiązań jednostki dominującej (31 grudnia 2015: 18 726 tysięcy złotych). Zapasy zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

12.15.5. Zabezpieczenia ustanowione na należnościach handlowych

Należności z tytułu dostaw, robót i usług o wartości bilansowej 26 076 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie udzielonych gwarancji oraz kredytów i pożyczek na dzień 30 czerwca 2016 roku (31 grudnia 2015 roku: 26 137 tysięcy złotych).

12.16. Kapitał podstawowy

W okresie 6 miesięcy 2016 roku zakończonym 30 czerwca 2016 roku kapitał podstawowy jednostki dominującej nie uległ zmianie i jego wartość na 30 czerwca 2016 roku wynosiła 169 864 tysięcy złotych.

Kapitał akcyjny	Liczba akcji	Wartość akcji
	w szt.	w tys. zł
Akcje serii A	900 000	1 800
Akcje serii B	2 100 000	4 200
Akcje serii C	300 000	600
Akcje serii D	1 200 000	2 400
Akcje serii E	1 500 000	3 000
Akcje serii F	3 000 000	6 000
Akcje serii G	330 000	660
Akcje serii H	8 070 000	16 140
Akcje serii I	52 200 000	104 400
Akcje serii J	15 331 998	30 664
	84 931 998	169 864

12.17. Wartość nominalna akcji

Wszystkie wyemitowane akcje posiadają wartość nominalną wynoszącą 2,00 złote i zostały objęte w zamian za wkłady pieniężne.

12.18. Prawa akcjonariuszy

Akcje wszystkich serii są jednakowo uprzywilejowane co do dywidendy oraz zwrotu z kapitału.

12.19. Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej

Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej został utworzony z nadwyżki wartości emisyjnej nad nominalną w kwocie 77 947 tysięcy złotych. W dniu 15 maja 2000 roku Walne Zgromadzenie RAFAKO S.A. podjęło uchwałę o przeznaczeniu kwoty 41 169 tysięcy złotych na pokrycie nierozliczonych strat z lat ubiegłych. Dodatkowo w 2015 roku w wyniku ujęcia 58 562 tysięcy złotych nadwyżki ze sprzedaży akcji serii J powyżej ich wartości nominalnej, pomniejszonej o koszty emisji, kapitał ten wyniósł 95 340 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: 95 340 tysięcy złotych).

12.20. Kapitał zapasowy

Kapitał zapasowy powstał z ustawowych odpisów z zysków generowanych w poprzednich latach obrotowych, a także z nadwyżek z podziału zysku ponad wymagany odpis w Grupie. W okresie 6 miesięcy 2016 roku w wyniku przekazania wyniku z 2015 roku na kapitał zapasowy uległ on zmianie i na dzień 30 czerwca 2016 roku wynosił 140 583 tysiące złotych (31 grudnia 2015 roku: 112 715 tysięcy złotych).

12.21. Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych

Saldo kapitału rezerwowego z tytułu różnic kursowych jest korygowane o różnice kursowe wynikające z przeliczenia sprawozdania finansowego zagranicznej jednostki zależnej oraz zagranicznego oddziału jednostki dominującej. Na dzień 30 czerwca 2016 roku wartość kapitału z przeliczenia jednostki zagranicznej wynosiła 136 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: minus 41 tysięcy złotych).

12.22. Zyski zatrzymane i wypłacone dywidendy

Na dzień 30 czerwca 2016 roku, w wyniku ujęcia zysku netto za okres 6 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku w wysokości 7 528 tysięcy złotych, ujęcia zysków/strat aktuarialnych w kwocie 280 tysięcy złotych oraz podziału wyników z lat ubiegłych w kwocie 27 868 tysięcy złotych wartość zysków zatrzymanych Grupy wyniosła 26 593 tysiące złotych (31 grudnia 2015 roku: 47 213 tysięcy złotych).

Spółki Grupy w okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku nie wypłacały dywidendy.

12.23. Zysk/(strata) przypadający na jedną akcję

Zysk/(strata) podstawowy przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie skonsolidowanego zysku/(straty) netto przypadającego na zwykłych akcjonariuszy jednostki dominującej przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych jednostki dominującej występujących w ciągu okresu.

Poniżej przedstawione zostały dane dotyczące zysku/(straty) oraz akcji, które posłużyły do wyliczenia podstawowego zysku/(straty) na jedną akcję:

	Okres 6 miesięcy zakończony	Okres 6 miesięcy zakończony
	30 czerwca 2016	30 czerwca 2015
	(niebadane)	(niebadane)
Zysk/(strata) netto z działalności kontynuowanej	7 159	14 081
Zysk/(strata) z działalności zaniechanej	–	(55)
Zysk/(strata) netto	7 159	14 026
Zysk/(strata) netto przypadający na zwykłych akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia
zysku/(straty) na jedną akcję	7 528	13 925
Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia
podstawowego zysku/(straty) na jedną akcję	84 931 998	69 600 000
Wpływ rozwodnienia:	–	–
Opcje na akcje	– –	– –
Umarzalne akcje uprzywilejowane
Skorygowana średnia ważona liczba akcji zwykłych zastosowana do obliczenia
rozwodnionego zysku/(straty) na jedną akcję	84 931 998	69 600 000
Zysk/(strata) na jedną akcję w złotych
– podstawowy z zysku za okres przypadający zwykłym akcjonariuszom	0,09	0,20
Zysk/(strata) na jedną akcję z działalności zaniechanej w złotych
– podstawowy z zysku za okres przypadający zwykłym akcjonariuszom	0,00	0,00

Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych użyta w celu obliczenia podstawowego i rozwodnionego zysku na jedną akcję z działalności zaniechanej przedstawiona jest w tabeli powyżej. Poniższa tabela przedstawia natomiast wartości zysku/(straty) stanowiące podstawę wyliczenia zysku na akcję z działalności zaniechanej:

	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 (niebadane)	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2015 (niebadane)
Zysk/(strata) z działalności zaniechanej	–	(55)
Zysk/(strata) netto z działalności zaniechanej przypadający na zwykłych akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia zysku na jedną akcję	–	(45)

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku jednostka dominująca nie dokonała emisji nowych akcji.

Grupa nie prezentuje zysku rozwodnionego na jedną akcję za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku, ponieważ nie posiada instrumentów finansowych powodujących rozwodnienie akcji.

12.24. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz inne świadczenia

Na podstawie prognozy wyceny dokonanej na koniec okresu obrachunkowego przez profesjonalną firmę aktuarialną Grupa tworzy rezerwę na wartość bieżącą zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych, nagród jubileuszowych oraz ZFŚS. Kwotę tej rezerwy oraz uzgodnienie przedstawiające zmiany stanu w ciągu okresu obrotowego przedstawiono w poniższej tabeli:

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Na dzień 1 stycznia	25 556	26 803
Koszty odsetek	637	670
Koszty bieżącego zatrudnienia	266	485
(Zyski)/straty aktuarialne	344	314
Wypłacone świadczenia	(909)	(2 716)
Koniec okresu	25 894	25 556
Rezerwy długoterminowe	23 877	23 552
Rezerwy krótkoterminowe	2 017	2 004

Główne założenia przyjęte do wyceny świadczeń pracowniczych na dzień sprawozdawczy są następujące:

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Stopa dyskontowa (%)	2,8	2,8
Przewidywany wskaźnik inflacji (%)*	–	–
Wskaźnik rotacji pracowników	5	5
Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%) * Brak danych w raporcie aktuariusza 2% w roku 2016 oraz w kolejnych latach	2	2

12.25. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - długoterminowe

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
Zobowiązania wobec jednostek powiązanych	–	55
Zobowiązania wobec pozostałych jednostek	26 180	34 789
	26 180	34 844
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	3 874	3 686
	3 874	3 686
Pozostałe zobowiązania
Naliczone zobowiązania z tytułu niewypłaconej premii	503	311
Zobowiązania z tytułu inwestycji	434	852
Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych	5 873	4 325
	6 810	5 488

12.26. Rezerwy, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - krótkoterminowe

	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015
	(niebadane)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
Zobowiązania wobec jednostek powiązanych	14 473	6 330
Zobowiązania wobec pozostałych jednostek	285 393	394 512
	299 866	400 842
Zobowiązania z tytułu inwestycji	2 248	2 663
	2 248	2 663
	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015
	(niebadane)
Pozostałe zobowiązania
Podatek VAT	1 517	1 783
Podatek dochodowy od osób fizycznych	2 875	2 557
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych	9 460	9 001
Rozrachunki z Urzędem Skarbowym	148	–
Pozostałe zobowiązania z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń	190	103
Rozliczenia z Zakładowym Funduszem Świadczeń Socjalnych	670	–
Zobowiązania wobec pracowników z tytułu wynagrodzeń	9 151	8 572
Rezerwy na koszty niewykorzystanych urlopów	5 553	3 659
Naliczone zobowiązania z tytułu niewypłaconej premii	10 263	11 237
Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych	7 451	7 600
Rezerwa na niezafakturowane usługi i materiały	9 595	5 305
Rezerwa na badanie bilansu	322	227
Inne krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	6 795	4 855
Kaucje	176	144
Pozostałe rozrachunki z pracownikami	620	279
Rezerwa na przyszłe koszty	7 302	7 000
Pozostałe	324	1 716
	72 412	64 038
Pozostałe zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	2 171	1 542
Pozostałe zobowiązania finansowe	171	–
	2 342	1 542

13. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym nie uległy zmianie w stosunku do opublikowanych w ostatnim skonsolidowanym rocznym sprawozdaniu finansowym za 2015 rok.

14. Instrumenty finansowe

Wartość bilansową klas i kategorii instrumentów finansowych na dzień 30 czerwca 2016 roku oraz 31 grudnia 2015 roku prezentują poniższe tabele.

	Wartość bilansowa
	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015
	(niebadane)
Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	–	–
Jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych	–	–
Instrumenty pochodne	–	–
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	208	210
Udziały i akcje długoterminowe	208	210
Pożyczki i należności	347 465	471 839
Należności z tytułu dostaw i usług	221 317	312 806
Pozostałe należności	89 794	123 037
Pożyczki udzielone	52	80
Lokaty długoterminowe	–	–
Lokaty krótkoterminowe	–	70
Inne aktywa finansowe długoterminowe	30 356	29 900
Inne aktywa finansowe krótkoterminowe	5 946	5 946
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	249 719	197 261
	597 392	669 310

	Wartość bilansowa
	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Zobowiązania finansowe wycenianie w wartości godziwej przez wynik finansowy	–	–
Instrumenty pochodne Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	– 478 446	– 548 409
Kredyty i pożyczki	149 718	109 208
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (w tym inwestycyjne)	328 728	439 201
Pozostałe zobowiązania finansowe	–	–
Zobowiązania z tytułu gwarancji, factoringu i wyłączone z zakresu
MSR 39	6 216	5 228
Zobowiązania z tytułu leasingu i umów dzierżawy z opcją zakupu	6 216	5 228
	484 662	553 637

15. Instrumenty pochodne

Na dzień 30 czerwca 2016 roku Grupa Kapitałowa nie posiadała nierozliczonych transakcji walutowych typu forward, ani innych rodzajów instrumentów pochodnych.

Spółki Grupy Kapitałowej nie stosują rachunkowości zabezpieczeń, niemniej jednak stosowane transakcje nie mają charakteru spekulacyjnego, a ich celem jest efektywne zabezpieczenie transakcji kupna/sprzedaży denominowanych w walucie. W związku z powyższym Grupa ujmuje efekt wyceny/realizacji instrumentów podobnie jak różnice kursowe, w ramach działalności operacyjnej (przychodów oraz kosztów).

16. Rezerwy na koszty

16.1.Rezerwa na koszty kar z tytułu nieterminowej realizacji lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych umów o usługę budowlaną

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku Grupa Kapitałowa RAFAKO dokonała weryfikacji stanu rezerw na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów na kilku realizowanych kontraktach. Korzystając z najbardziej aktualnej wiedzy na temat realizowanych umów oraz na bazie rozliczenia zakończonych umów, Zarząd jednostki dominującej ustalił, że zaistniały przesłanki rozpoznania rezerw na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów w kwocie 12 135 tysięcy złotych.

16.2. Zmiana stanu rezerw, zobowiązań i rozliczeń międzyokresowych wykazanych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy Kapitałowej

							Rezerwa
								Pozostałe
na kontraktach*	emerytalne	na urlopy**	gwarancyjne**	kontraktowych	na premie**	koszty**	i poręczeń**	rezerwy**
29 885	25 556	3 659	11 925	–	11 548	7 000	–	227
								322
(13 262)	–	(53)	(4 449)	–	(5 482)	(615)	–	(227)
17 991	25 894	5 553	13 324	12 135	10 766	7 302	–	322
30 321	26 803	3 780	11 848	1 946	9 454	5 667	745	113
								219
(17 734)	–	(116)	(5 249)	(1 946)	(2 852)	(700)	–	(113)
30 070	27 630	5 545	8 180	–	7 958	4 987	811	219
	Rezerwa na przewidywane straty 1 368 17 483	Rezerwa na nagrody jubileuszowe i odprawy 338 827	Rezerwa 1 947 1 881	Rezerwa na naprawy 5 848 1 581	Rezerwa na koszty kar 12 135 –	Rezerwa 4 700 1 356	Rezerwa na pozostałe 917 20	na koszty z tytułu udzielonych gwarancji bankowych – 66

* powyższe kwoty wynikają z wyceny umów o usługę budowlaną opisanych w nocie 11.

** powyższe rezerwy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako pozostałe zobowiązania

17. Kredyty i pożyczki

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku spółki Grupy Kapitałowej wykazywały zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i pożyczek w wysokości 149 718 tysięcy złotych.

Kredyty i pożyczki krótkoterminowe	Zabezpieczenie	Inne	Waluta	Efektywna stopa procentowa	Termin spłaty	Zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i pożyczek
Kredyty krótkoterminowe:						30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
PKO BP S.A.	weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową, przelew wierzytelności z kontraktów, klauzula potrącenia wierzytelności z rachunków RAFAKO S.A., hipoteka*, oświadczenie o poddaniu się egzekucji, zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy ruchomych i praw stanowiących całość gospodarczą przedsiębiorstwa	Umowa kredytu odnawialnego w rachunku bieżącym na kwotę 100 milionów złotych***	PLN	WIBOR 1M + marża	30.06.2017****	100 203	109 208
PKO BP S.A.	zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy ruchomych i praw stanowiących całość gospodarczą przedsiębiorstwa RAFAKO, wszystkie wierzytelności jakie mogą powstać w ramach udzielonego Limitu.	kredyt obrotowy odnawialny w rachunku kredytowym na kwotę 50 milionów złotych	PLN	WIBOR 1M + marża	30.06.2017****	49 515	–
Podkarpacki Bank Spółdzielczy Oddział Dębica	Weksel in blanco, pełnomocnictwo do rachunku hipoteki na nieruchomości, przelew wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej	kredyt w rachunku bieżącym	PLN		08.09.2016	– 149 718	– 109 208

* zabezpieczenie udzielonego kredytu stanowią należności z kontaktów realizowanych przez Spółkę;

** na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego Spółka ustanowiła hipotekę na nieruchomościach Spółki (za wyjątkiem mieszkań i budynków mieszkalnych) na łączną kwotę do 300 milionów złotych, która ma stanowić dodatkowe zabezpieczenie udzielonego przez bank PKO BP S.A. kredytu;

*** na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, zgodnie z aneksem do umowy kredytowej podpisanego dnia 30 czerwca 2016 roku, limit kredytowy wielocelowy wynosi 200 000 000,00 złotych, w tym limit kredytu w rachunku bieżącym wynosi do 100 000 000,00 złotych;

**** na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego, zgodnie z aneksem do umowy kredytowej podpisanego dnia 30 czerwca 2016 roku, termin wykorzystania i spłaty kredytu przedłużono do dnia 30 czerwca 2017 roku.

Sytuację kredytową Grupy Kapitałowej RAFAKO należy analizować w powiązaniu z notą 2 dotyczącą kontynuacji działalności Grupy.

18. Zarządzanie kapitałem

Zarządzanie kapitałem przez Grupę Kapitałową ma na celu zapewnienie możliwie wysokiego poziomu bezpieczeństwa działalności operacyjnej przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów pozyskiwania źródeł finansowania. Zabezpieczenie stabilnego rozwoju Grupy wymaga utrzymywania odpowiedniej relacji pomiędzy własnym i obcymi kapitałami oraz efektywnego zarządzania nadwyżkami finansowymi. Grupa analizuje strukturę kapitału poprzez wskaźnik kapitalizacji (udział kapitału własnego w sumie źródeł finansowania).

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Udział zadłużenia w kapitale własnym
Kapitał własny przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej	432 516	425 091
Kapitał obcy (kredyt bankowy i pożyczka)	149 718	109 208
Suma bilansowa	1 158 656	1 251 218
Wskaźnik kapitalizacji	0,37	0,34

19. Emisja, wykup i spłata dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku spółki Grupy Kapitałowej nie przeprowadzały emisji, wykupu i spłat dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych.

20. Wypłacone lub zadeklarowane dywidendy

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku spółki Grupy Kapitałowej nie wypłacały dywidendy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dywidenda może być wypłacona jedynie z zysku pojedynczych jednostek wchodzących w skład Grupy, a nie w oparciu o skonsolidowany wynik Grupy Kapitałowej.

21. Zobowiązania inwestycyjne

Na dzień 30 czerwca 2016 roku jednostki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej RAFAKO wykazywały zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 2 682 tysiące złotych. Ponadto jednostki Grupy posiadały podpisane umowy dotyczące planowanych w 2016 roku nakładów inwestycyjnych, które nie zostały na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego ujęte w księgach rachunkowych na łączną kwotę 178 tysięcy złotych. Umowy te dotyczyły głównie inwestycji w maszyny i urządzenia produkcyjne.

22. Zmiany pozycji pozabilansowych, informacje o udzieleniu przez Grupę poręczeń kredytu, pożyczki lub udzieleniu gwarancji

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Należności z tytułu gwarancji finansowych otrzymanych w głównej mierze jako
zabezpieczenie wykonania umów handlowych, w tym:	657 644	585 065
- od jednostek powiązanych	–	–
Należności z tytułu otrzymanych poręczeń, w tym:	–	7 600
- od jednostek powiązanych	–	–
Weksle otrzymane jako zabezpieczenie, w tym:	22 351	22 160
- od jednostek powiązanych	8 468	8 134
Akredytywy	–	–
	679 995	614 825

(w tysiącach złotych)

	30 czerwca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych udzielonych w głównej mierze jako
zabezpieczenie wykonania umów handlowych, w tym:	203 712	201 181
- na rzecz jednostek powiązanych	–	–
Zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń, w tym:	1 394 668	1 046 000
- na rzecz jednostek powiązanych	–	–
Weksle wydane pod zabezpieczenie, w tym:	29 870	28 798
- na rzecz jednostek powiązanych	–	–
Akredytywy	–	–
	1 628 250	1 275 979

W okresie 6 miesięcy 2016 roku Grupa Kapitałowa RAFAKO zanotowała wzrost poziomu zobowiązań warunkowych w kwocie 352 271 tysięcy złotych, który wynikał przede wszystkim ze wzrostu zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń. W okresie 6 miesięcy 2016 roku na zlecenie RAFAKO S.A. banki oraz instytucje ubezpieczeniowe udzieliły kontrahentom gwarancji, głównie gwarancji z tytułu dobrego wykonania umowy, w kwocie 33 118 tysięcy złotych oraz gwarancji przetargowych, w kwocie 25 462 tysiące złotych. Największą pozycję w tej grupie zobowiązań stanowi gwarancja przetargowa na kwotę 3 mln euro, wystawiona w czerwcu 2016 roku. Zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń w kwocie 1 394 668 tysięcy złotych dotyczą poręczenia w dniu 16 kwietnia 2014 roku oraz 24 lutego 2016 roku przez RAFAKO S.A. za zobowiązania jednostki zależnej E003B7 Sp. z o.o., udzielonego do dnia 17 kwietnia 2028 roku, w związku z projektem na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w TAURON Wytwarzanie S.A.– Budowa bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II". Zmiana wartości zobowiązań z tytułu poręczeń zanotowana w I półroczu 2016 roku związana jest z podpisaniem aneksu do umowy z dnia 16 kwietnia 2014 roku o udzielenie gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych na rzecz SPV w związku z realizowanym projektem, na mocy którego mBank zobowiązał się do udzielenia poręczenia na kwotę 348 668 tysięcy złotych. Największą pozycją wśród gwarancji udzielonych, które wygasły w okresie pierwszych 6 miesięcy 2016 roku była gwarancja dobrego wykonania umowy w kwocie 9 079 tysięcy złotych.

W okresie 6 miesięcy 2016 roku Grupa odnotowała wzrost poziomu należności warunkowych otrzymanych głównie pod zabezpieczenie należytego wykonania umów w kwocie 65 170 tysięcy złotych, w tym wzrost poziomu należności z tytułu otrzymanych gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych w kwocie 72 579 tysięcy złotych, wzrost poziomu należności z tytułu weksli w wysokości 191 tysięcy złotych. Największą pozycję wśród gwarancji otrzymanych w okresie 6 miesięcy 2016 roku stanowi gwarancja zwrotu zaliczki w kwocie 1 831 tysięcy euro. Największą pozycję wśród gwarancji wygasłych w okresie 6 miesięcy 2016 roku stanowiła gwarancja zwrotu zaliczki w kwocie 1 831 tysięcy euro.

23. Sprawy sporne, postępowania sądowe

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostka dominująca jest w trakcie prowadzenia spraw sądowych, w których jest zarówno pozwanym jak i powodem.

Istotnym postępowaniem prowadzonym przez RAFAKO S.A. jest postępowanie sądowe o odszkodowanie od firmy Donieckobłenergo z siedzibą na Ukrainie z powodu ostatecznego zaniechania realizacji budowy kotła przez Klienta. W dniu 6 sierpnia 2010 roku Spółka otrzymała wyrok Izby Sądowej do spraw gospodarczych Sądu Najwyższego Ukrainy, na mocy którego pozytywnie została rozpatrzona skarga kasacyjna złożona przez RAFAKO S.A. w dniu 2 marca 2010 roku i postanowiono utrzymać w mocy wyrok Donieckiego Apelacyjnego Sądu Gospodarczego z dnia 23 grudnia 2008 roku, w którym to orzeczeniu została zasądzona na rzecz RAFAKO S.A. tytułem odszkodowania, odsetek za zwłokę, kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego łącznie kwota 56,7 miliona hrywien, co w przeliczeniu stanowiło kwotę około 11,5 mln USD. Ze względu na niepewność skuteczności windykacji zasądzonej wierzytelności, RAFAKO S.A. nie ujęła powyższej kwoty w przychodach. Pełnomocnik RAFAKO S.A. poinformował, że w lipcu 2012 roku Sąd Gospodarczy okręgu Donieckiego wznowił rozpatrywanie sprawy ze względu na żądanie Donieckobłenergo uznania umowy z dnia 16 maja 1994 roku za nieważną. Zdaniem pełnomocnika nie ma żadnych nowych argumentów i dowodów dla uznania takiego żądania. Ze względu na aktualną sytuację na Ukrainie nie wyznaczono kolejnego terminu rozprawy.

W dniu 9 grudnia 2014 roku do RAFAKO S.A. wpłynął pozew o zapłatę z powództwa ESPD Environmental Solutions and Project Development GmbH (dalej ESPD) z siedzibą w Wiedniu o wartości przedmiotu sporu 644,5 tysiąca EUR. Rzekome zobowiązanie Spółki wynikać ma z umowy o współpracy pomiędzy stronami dotyczącej wsparcia przez ESPD starań RAFAKO S.A. o pozyskanie zleceń obejmujących swoim zakresem instalacje odazotowania spalin (DeNOx). RAFAKO S.A. stoi na stanowisku, że wynagrodzenie, którego dochodzi ESPD jest świadczeniem nienależnym ze względu na brak świadczenia wzajemnego. Dnia 7 grudnia 2015 roku zapadł wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie zasądzający całość roszczenia ESPD. Zobowiązanie jednostki dominującej wobec ESPD zostało uregulowane, jednak RAFAKO S.A. nadal pozostaje w sporze. W dniu 21 stycznia 2016 roku jednostka dominująca złożyła do Sądu Apelacyjnego w Katowicach skargę o uchylenie tego wyroku, która będzie rozpatrywana we wrześniu bieżącego roku.

24. Należności od jednostek powiązanych objęte postępowaniem układowym

Grupa na dzień bilansowy wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej należności netto od podmiotu powiązanego, w odniesieniu do którego zostało wydane postanowienie sądu o zawarciu układu i zakończeniu postępowania upadłościowego, w łącznej kwocie 35,8 miliona złotych.

W dniu 20 grudnia 2011 roku jednostka dominująca RAFAKO S.A. zawarła ze spółką PBG S.A. ("jednostka dominująca wyższego szczebla") z siedzibą w Wysogotowie umowę ("Umowa"), na mocy której dokonała nabycia akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE Spółka Akcyjna ("EP") z siedzibą w Katowicach, ul. Mickiewicza 15. Na podstawie umowy RAFAKO S.A. nabyła 46 021 520 akcji zwykłych na okaziciela EP o wartości nominalnej 1 złoty każda akcja i łącznej wartości nominalnej 46 021 520 złotych, stanowiących 64,84% udziału w kapitale zakładowym oraz 64,84% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu, tj. uprawniających do wykonywania 46 021 520 głosów z akcji. Na podstawie umowy, PBG S.A. zbyła posiadane akcje za kwotę 160 154 889,60 złotych, tj. 3,48 złotych za 1 akcję. Płatność ceny nabycia nastąpiła w dniu 30 grudnia 2011 roku. W wyniku przeprowadzonej analizy, uwzględniając prawdopodobieństwo realizacji dopłat oraz roszczeń RAFAKO S.A., Zarząd jednostki dominującej ustalił cenę nabycia na poziomie 160 154 889,60 złotych powiększoną o koszty transakcyjne w kwocie 557 363,40 złotych.

W wyniku wyżej opisanych transakcji spółka ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. stała się jednostką zależną Grupy Kapitałowej RAFAKO.

Nabycie akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. zostało ujęte w sprawozdaniu finansowym Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2011 roku jako nabycie inwestycji w jednostkę zależną. Wartość bilansowa tej inwestycji na dzień 31 grudnia 2011 roku wyniosła 160 712,3 tysiąca złotych. Zgodnie z polityką rachunkowości Grupy akcje w jednostce zależnej wykazane zostały według kosztu historycznego (z uwzględnieniem ewentualnych odpisów z tytułu utraty wartości).

W dniu 4 czerwca 2012 roku PBG S.A. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Dnia 13 czerwca 2012 roku sąd zatwierdził ten wniosek, przy czym ogłoszenie upadłości PBG S.A. nastąpiło w opcji z możliwością zawarcia układu.

Zarząd jednostki dominującej otrzymał w dniu 16 lipca 2012 roku od Nadzorcy Sądowego PBG S.A. w upadłości układowej (PBG), pismo skierowane do PBG S.A. w upadłości układowej ("PBG"), w którym PBG S.A. zostało poinformowane, że transakcja zbycia 46 021 520 akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. przez PBG S.A. na rzecz RAFAKO S.A. z dnia 20 grudnia 2011 roku: "jako czynność prawna odpłatna dokonana przez Upadłego (PBG) w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ( tj. 4 czerwca 2012 roku) ze spółką powiązaną, wobec której dodatkowo Upadły (PBG) był spółką dominującą – pozostaje bezskuteczna wobec masy upadłości PBG S.A.", zgodnie z art. 128 ust 2 Ustawy Prawo Upadłościowe i Naprawcze ("Pismo"). Nadzorca Sądowy wezwał Zarząd PBG S.A. do niezwłocznego podjęcia w trybie art. 134 Ustawy Prawo Upadłościowe i Naprawcze czynności zmierzających do zwrotnego przeniesienia 46 021 520 akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. na rachunek PBG S.A.

W dniu 7 sierpnia 2012 roku Zarząd jednostki dominującej zawarł z PBG S.A. w upadłości układowej, z siedzibą w Wysogotowie umowę dotyczącą przeniesienia akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach. Przedmiotem umowy jest przeniesienie 46 021 520 akcji zwykłych na okaziciela Spółki o wartości nominalnej 1 złotych każda akcja stanowiących 64,84% udziału w kapitale zakładowym EPD oraz 64,84% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A., tj. uprawniających do wykonywania 46 021 520 głosów. Transakcja przeniesienia akcji została zarejestrowana na rachunku domu maklerskiego w dniu 7 sierpnia 2012 roku.

Zgodnie z analizami prawnymi posiadanymi przez Zarząd jednostki dominującej, w związku z ogłoszeniem w dniu 13 czerwca 2012 roku upadłości PBG S.A., zbycie akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. przez PBG S.A. na rzecz RAFAKO S.A. na mocy umowy zawartej w dniu 20 grudnia 2011 roku jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości z mocy prawa z datą postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości PBG S.A. z możliwością zawarcia układu, tj. z datą 13 czerwca 2012 roku (data utraty kontroli). Oznacza to, że jednostka dominująca jest zobowiązana zwrócić akcje spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. do masy upadłości PBG S.A., tj. spowodować zapisanie ich na rachunku papierów wartościowych PBG S.A. Obowiązek ten powstał z mocy prawa w momencie ogłoszenia upadłości PBG S.A. Biorąc powyższe pod uwagę, po dokonaniu analizy posiadanych opinii prawnych dotyczących bezskuteczności transakcji nabycia akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. od PBG S.A. w upadłości układowej, Zarząd jednostki dominującej podjął decyzję o poddaniu się procedurze zwrotu w/w akcji.

Wobec bezskuteczności zbycia przez PBG S.A. akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. na rzecz RAFAKO S.A., jednostce dominującej przysługuje roszczenie o zwrot ceny zapłaconej za akcje ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. Prawo RAFAKO S.A. do zwrotu zapłaconej ceny za akcje ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. skutkuje rozpoznaniem w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej należności, która na moment początkowego ujęcia została wyceniona do wartości godziwej przez odniesienie do wartości bieżącej spodziewanych wpływów. Konsekwentnie, wartość godziwa rozpoznanej należności została oszacowana przy uwzględnieniu spodziewanych wpływów środków pieniężnych do jednostki dominującej biorąc pod uwagę propozycje układowe PBG S.A. zakładające 31-procentową redukcję wierzytelności (dla której nie rozpoznano aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego) oraz spodziewany termin wpływu pierwszej raty środków pieniężnych do Spółki, oszacowany przez Zarząd Spółki na 30 czerwca 2016 roku.

W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2014 roku jednostka dominująca dokonała ponownej wyceny tego aktywa w oparciu o zaktualizowane propozycje układowe przedstawione przez PBG S.A. w upadłości układowej z dnia 3 listopada 2014 roku, zakładające dla pierwszej grupy wierzycieli (do których została zaliczona wierzytelność RAFAKO S.A.) spłatę 500 tysięcy złotych oraz 80-procentową redukcję należności powyżej 500 tysięcy złotych. Należność będzie spłacana w okresach półrocznych przez okres 5 lat począwszy od 30 czerwca 2016 roku.

Wartość należności ustalonej przy wykorzystaniu wyżej omówionych założeń na dzień 30 czerwca 2016 roku, wykazanej w pozycji "Inne aktywa finansowe długoterminowe" wynosi 25,2 miliona złotych oraz w pozycji "Inne aktywa finansowe krótkoterminowe" wynosi 4,9 miliona złotych. Powyższa wierzytelność w pełnej kwocie tj. 160 154 889,60 złotych znalazła się w zgłoszeniu wierzytelności do masy upadłościowej PBG S.A. i widnieje na liście wierzytelności uznanych przez nadzorcę sądowego (ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia 4 czerwca 2013 roku).

Dodatkowo, w dniu 10 stycznia 2012 roku jednostka dominująca RAFAKO S.A. zawarła ze spółką Hydrobudowa Polska S.A. z siedzibą w Wysogotowie umowę pożyczki, na podstawie której RAFAKO S.A. udzieliło spółce Hydrobudowa Polska S.A. na okres 12 miesięcy (tj. do dnia 9 stycznia 2013 roku) pożyczki pieniężnej w kwocie 32 miliony złotych z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności. Tytułem zabezpieczenia zwrotu kwoty udzielonej pożyczki spółka Hydrobudowa Polska S.A. przekazała RAFAKO S.A. weksel własny in blanco z klauzulą bez protestu poręczony przez spółkę PBG S.A. oraz Multaros Trading Company Ltd. Wraz z deklaracjami wekslowymi. RAFAKO S.A. jest uprawniona do wypełnienia weksla na kwotę niezwróconej w terminie pożyczki powiększonej o odsetki, która to kwota nie może przekroczyć 35 000 000 złotych (słownie: trzydzieści pięć milionów złotych). Pożyczka ta została oprocentowana w wysokości WIBOR 1M plus marża w stosunku rocznym. Do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego RAFAKO S.A. nie otrzymała od Hydrobudowa Polska S.A. jakiejkolwiek kwoty, czy to tytułem zwrotu kapitału, czy to tytułem zapłaty odsetek od pożyczki.

W dniu 4 czerwca 2012 roku spółka PBG S.A. oraz Hydrobudowa Polska S.A. złożyły do Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydziału Gospodarczego do Spraw Upadłościowych i Naprawczych wnioski o ogłoszenie upadłości PBG S.A. oraz Hydrobudowa Polska S.A. z możliwością zawarcia układu. W dniu 13 czerwca 2012 roku Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych wydał postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości PBG S.A. z możliwością zawarcia układu. Natomiast w dniu 11 czerwca 2012 roku Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych wydał postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości Hydrobudowa Polska S.A. obejmującej likwidację majątku Spółki. W związku z ogłoszeniem upadłości przez spółkę Hydrobudowa Polska S.A., stosownie do art. 124 ust. 2 Prawa Upadłościowego i Naprawczego, RAFAKO S.A. jest uprawniona do dochodzenia zwrotu faktycznie udzielonej pożyczki na zasadach określonych w Prawie Upadłościowym i Naprawczym. Zarząd jednostki dominującej w dniu 26 października 2012 roku dokonał zgłoszenia wierzytelności z tytułu pożyczki w postępowaniu upadłościowym Hydrobudowa Polska S.A., która znajduje się na liście wierzytelności uznanych przez syndyka.

Mając na uwadze proces upadłości likwidacyjnej spółki Hydrobudowa Polska S.A., celem dochodzenia zwrotu pożyczki, Zarząd jednostki dominującej w dniu 21 września 2012 roku dokonał zgłoszenia wierzytelności z tytułu pożyczki w postępowaniu upadłościowym PBG S.A. z możliwością zawarcia układu. W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku, biorąc pod uwagę aktualne propozycje układowe (z dnia 3 listopada 2014 roku) wartość godziwa rozpoznanej należności została oszacowana przy uwzględnieniu spodziewanych wpływów środków pieniężnych do RAFAKO S.A. zakładające spłatę 500 tysięcy złotych, przypadające na jednego wierzyciela, oraz 80-procentową redukcję należności powyżej 500 tysięcy złotych (dla której nie rozpoznano aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego) oraz spodziewany termin pierwszego wpływu środków pieniężnych do jednostki dominującej, oszacowany przez Zarząd RAFAKO S.A. na 30 czerwca 2016 roku (propozycje układowe zakładają spłatę należności w okresach półrocznych przez okres 5 lat).

Na dzień 30 czerwca 2016 roku wartość należności ustalonej przy wykorzystaniu wyżej omówionych założeń, wykazanej w pozycji "Inne aktywa finansowe długoterminowe" wynosi 5,1 miliona złotych oraz w pozycji "Inne aktywa finansowe krótkoterminowe" wynosi 1 milion złotych. Powyższa wierzytelność w pełnej kwocie tj. 32 915 787,40 złotych znalazła się w zgłoszeniu wierzytelności do masy upadłościowej PBG S.A. i widnieje się na liście wierzytelności uznanych przez nadzorcę sądowego (ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia 4 czerwca 2013 roku).

Łączna kwota należności od jednostki powiązanej (PBG S.A. w upadłości układowej), wynikająca z powyższych tytułów i wykazana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, wynosi 35,8 miliona złotych. W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku, wpływ wyceny wyżej opisanych należności, na wynik finansowy Grupy wyniósł 456 tysięcy złotych (31 grudnia 2015 roku: 2 502 tysiące złotych).

Zgodnie z informacją uzyskaną od jednostki dominującej, dnia 13 czerwca 2016 roku sąd oddalił zażalenia na Postanowienie Sądu Upadłościowego z dnia 8 października 2015 roku w przedmiocie zatwierdzenia układu zawartego przez PBG S.A. z wierzycielami i w konsekwencji postanowienie sądu o zatwierdzeniu układu uprawomocniło się. Dodatkowo, dnia 29 lipca 2016 roku PBG S.A. otrzymała wydane dnia 20 lipca 2016 roku postanowienie sądu w przedmiocie zakończenia postępowania upadłościowego.

Na skutek uprawomocnienia się w dniu 13 czerwca 2016 roku Postanowienia Sądu Upadłościowego z dnia 8 października 2015 roku w przedmiocie zatwierdzenia układu PBG S.A. z wierzycielami, jednostka dominująca wykorzystała odpis aktualizujący powyższe należność w łącznej kwocie 156,9 miliona złotych.

Zgodnie z zawartym układem termin wpływu pierwszej raty środków pieniężnych do jednostki dominującej ustalony był na dzień 30 czerwca 2016 roku. Jednakże, zgodnie z porozumieniem zawartym przez RAFAKO S.A. z PBG S.A. z dnia 29 lipca 2016 roku, termin ten został prolongowany do dnia 15 września 2016 roku.

Mając na uwadze zatwierdzenie układu PBG S.A., Zarząd jednostki dominującej ocenia, że na dzień publikacji niniejszego skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego prawdopodobieństwo realizowalności tych należności rośnie, niemniej jednak jest ono uzależnione od ziszczenia się postanowień układu PBG S.A.

25. Transakcje z podmiotami powiązanymi

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku i w analogicznym okresie 2015 roku jednostka dominująca i jednostki zależne nie zawierały istotnych transakcji z podmiotami powiązanymi na innych warunkach niż rynkowe.

Łączne kwoty transakcji z podmiotami powiązanymi za dany okres obrotowy:

Podmiot powiązany	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca:	Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych	Zakupy od podmiotów powiązanych	Należności od podmiotów powiązanych	Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych
Podmiot dominujący:
PBG S.A. w upadłości układowej*	2016	1 090	1 719	36 554	458
	2015	–	6	35 314	1
Jednostki z Grupy Kapitałowej PBG S.A.:
PBG oil and gas Sp. z o.o.	2016	4 648	30 974	3 416	13 853
	2015	301	1 954	367	3 905
PBG Avatia Sp. z o.o. w upadłości
układowej	2016	–	–	–	–
	2015	–	2	–	–
PBG ERIGO Sp. z o.o.	2016	8	–	9	–
PBG ERIGO Projekt Sp. z o.o.	2016	38	–	8	–

* należności od PBG S.A. w upadłości układowej, które zostały opisane w nocie 24

Podmiot powiązany	Okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca:	Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych	Zakupy od podmiotów powiązanych	Należności od podmiotów powiązanych	Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych
Jednostki powiązane osobowo:
SWGK KSIĘGOWOŚĆ Sp. z o. o	2016	–	969	–	209
	2015	–	890	–	–
Fundacja PBG	2016	–	142	–	4
	2015	–	72	–	–
Mostostal Energomontaż Gliwice S.A.	2016	–	–	–	102
	2015	–	15	–	387
Dwór w Smólsku	2016	–	100	–	25
SWGK Consulting Sp. z o.o.	2016	–	104	–	24
Corporate Finance & IT Sp. z o.o.	2016	121	–	52	–
BPIL Grzegorz Kiczor	2016	–	75	–	18

26. Informacje o Zarządzie i Radzie Nadzorczej jednostki dominującej

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku nie miały miejsca zmiany w składzie Zarządu jednostki dominującej.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego skład Zarządu jednostki dominującej przedstawia się następująco:

Agnieszka Wasilewska-Semail	- Prezes Zarządu
Krzysztof Burek	- Wiceprezes Zarządu
Jarosław Dusiło	- Wiceprezes Zarządu
Edward Kasprzak	- Wiceprezes Zarządu
Tomasz Tomczak	- Wiceprezes Zarządu

W okresie 6 miesięcy zakończonym 30 czerwca 2016 roku nie miały miejsca zmiany w składzie Rady Nadzorczej jednostki dominującej.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego skład Rady Nadzorczej przedstawia się następująco:

Jerzy Wiśniewski	- Przewodniczący Rady Nadzorczej
Dariusz Sarnowski	- Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
Krzysztof Gerula	- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
Przemysław Schmidt	- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
Dariusz Szymański	- Członek Rady Nadzorczej
Adam Szyszka	- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
Małgorzata Wiśniewska	- Członek Rady Nadzorczej

27. Transakcje z udziałem członków Zarządu i Rady Nadzorczej

W okresie sprawozdawczym i porównywalnym okresie sprawozdawczym jednostki wchodzące w skład Grupy nie prowadziły żadnych transakcji z członkami Zarządów.

28. Wynagrodzenia członków Zarządu i Rady Nadzorczej jednostki dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej

Wynagrodzenie wypłacone członkom Zarządów, Rad Nadzorczych jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2016 roku przedstawiało się następująco:

	Wynagrodzenie zasadnicze	Wynagrodzenie wypłacone w postaci nagród	Wynagrodzenie z pozostałych tytułów
RAFAKO S.A. – jednostka dominująca
Zarząd	1 560	1 248	145
Rada Nadzorcza	504	–	672
PGL-DOM Sp. z o.o. – jednostka zależna
Zarząd	54	30	–
Rada Nadzorcza	84	–	–
RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o.
– jednostka zależna
Zarząd	263	–	–
Rada Nadzorcza	61	–	–
ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o. –
jednostka zależna pośrednio
Zarząd	249	–	–
Rada Nadzorcza	25	–	–
E001RK Sp. z o.o. – jednostka zależna
Zarząd	30	–	–
Rada Nadzorcza	–	–	–
E003B7 Sp. z o.o. – jednostka zależna
Zarząd	803	890	–
Rada Nadzorcza	552	540	–

29. Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZ RAFAKO S.A., jednostki dominującej

Nazwa podmiotu	Liczba akcji (w sztukach)	Liczba głosów wynikających z posiadanych akcji	Udział w kapitale zakładowym	Procentowy udział w ogólnej liczbie głosów na WZA
PBG S.A. w upadłości układowej * w tym:	42 466 000	42 466 000	50% i 1 akcja	50% i 1 akcja
bezpośrednio:	7 665 999	7 665 999	9,026%	9,026%
pośrednio przez Spółkę Multaros Trading Company Limited ** (Spółka zależna od PBG S.A. w upadłości układowej):	34 800 001	34 800 001	40,974%	40,974%
Fundusze Emerytalne Nationale-Nederlanden zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.**	8 048 507	8 048 507	9,480%	9,480%
Fundusze Inwestycyjne zarządzane przez QUERCUS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.***, w tym:	7 662 062	7 662 062	9,020%	9,020%
QUERCUS PARASOLOWY SFIO	5 791 025	5 791 025	6,820%	6,820%

*– stan akcji na podstawie zawiadomienia z dnia 9 września 2015 roku

** – stan akcji na podstawie zawiadomienia z dnia 30 lipca 2015 roku

*** - stan akcji na podstawie zawiadomienia z dnia 10 września 2015 roku

Struktura akcjonariatu na dzień 30 czerwca 2016 roku

30. Zestawienie zmian w stanie posiadania akcji RAFAKO S.A. lub uprawnień do nich (opcji) przez osoby zarządzające i nadzorujące jednostek należących do Grupy Kapitałowej objętych konsolidacją, zgodnie z posiadanymi przez RAFAKO S.A. informacjami, w okresie od przekazania poprzedniego sprawozdania finansowego

Zgodnie z posiadanymi przez RAFAKO S.A. informacjami, wg stanu na dzień sporządzenia niniejszego raportu, stan akcji RAFAKO S.A. będących w posiadaniu członków władz Spółek wchodzących w skład Grupy objętych konsolidacją przedstawia się następująco:

	Nazwa spółki	Stan na 16.05.2016.	Zwiększenia stanu posiadania	Zmniejszenia stanu posiadania	Stan na 31.08.2016
Osoba zarządzająca
Edward Kasprzak –Wiceprezes Zarządu	RAFAKO S.A.	2 000	–	–	2 000
Osoba nadzorująca	–	–	–	–	–

31. Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego

Po zakończeniu okresu sprawozdawczego nie miały miejsca żadne zdarzenia, które miałyby wpływ na wynik finansowy Grupy Kapitałowej RAFAKO.

W dniu 11 lipca 2016 roku Rada Nadzorcza RAFAKO S.A. działając na podstawie uprawnienia wynikającego ze Statutu Spółki dokonała wyboru firmy Ernst & Young Audyt Polska Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Warszawie, wpisanej do rejestru Krajowej Izby Biegłych Rewidentów pod numerem 130, jako podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych Spółki. Wybór audytora nastąpił zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami zawodowymi. Umowa z wybranym audytorem będzie zawarta na okres przeglądu i badania sprawozdań finansowych RAFAKO S.A. i skonsolidowanych sprawozdań Grupy Kapitałowej RAFAKO za rok obrotowy 2016.

W dniu 13 lipca 2016 roku jednostka dominująca powzięła informację o wyborze przez UAB Verslo Aptarnavimo Centras firmy prowadzącej postępowanie przetargowe na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez Zamawiającego UAB Vilniaus Kogeneracinë Jëgainë - oferty jednostki dominującej w postępowaniu przetargowym w przedmiocie: "Budowa bloku kogeneracyjnego opalanego biopaliwem, składającego się z kotłów ze złożem fluidalnym oraz instalacji składowania i podawania biopaliwa" realizowanym w ramach budowy nowej elektrociepłowni w Wilnie (Litwa). Wartość oferty to 149 650 000 euro netto. Podpisanie kontraktu może nastąpić nie wcześniej niż 15 dni od daty publikacji rozstrzygnięcia przetargu, a rozpoczęcie robót maksymalnie 9 miesięcy od podpisania kontraktu, przy czym uzależnione jest m.in. od uzyskania przez zamawiającego decyzji dotyczących finansowania projektu.

W dniu 13 lipca 2016 roku spółka E003B7 Sp. z o.o. - podmiot w 100% zależny od RAFAKO S.A. - zawarła z POLIMEX Energetyka Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie umowę na montaż części ciśnieniowej kotła, dokonanie prób oraz współuczestnictwo w rozruchu w związku z projektem na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w Tauron Wytwarzanie S.A. – Budowy bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II" realizowanym przez Rafako oraz SPV. Kosztorysowa wartość Umowy za realizację kompletnego zakresu jej przedmiotu wynosi 118 750 000 złotych netto, zaś termin jej realizacji to kwiecień 2018 roku. Strony ustaliły limit kar za opóźnienia w wykonaniu zobowiązań umownych przez podwykonawcę w wysokości 15% ceny umownej netto. W przypadku rozwiązania Umowy z przyczyn, za które odpowiedzialność ponosi druga Strona kara wynosi 10% ceny umownej netto. Zapłata kar umownych nie wyłącza dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przekraczających ich wysokość, przy czym maksymalna odpowiedzialność Stron z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy nie będzie większa niż 100%.

W dniu 14 lipca 2016 roku Spółka RAFAKO S.A. zawarła z POLIMEX Energetyka Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie list intencyjny, wyrażający wolę podjęcia współpracy w zakresie: (i) wspólnego przystąpienia do ewentualnego postępowania przetargowego dotyczącego rozbudowy mocy energetycznych w Elektrowni Ostrołęka oraz (ii) wykonania prac w ramach umowy, która zostanie zawarta w przypadku udzielenia konsorcjum POLIMEX Energetyka Sp. z o.o.– RAFAKO S.A. zamówienia publicznego obejmującego Projekt na zasadach oraz w terminach określonych w takiej umowie. Strony zakładają udział w projekcie w formule konsorcjum. W umowie konsorcjum Strony ustalą dokładny zakres przygotowania oferty oraz zakres robót każdej ze Stron, ustalone zostaną również zasady korzystania przez każdą ze Stron ze swojego potencjału, udzielania referencji, itp. W przypadku podpisania przez strony umowy konsorcjum, PE będzie występować jako lider konsorcjum, a na etapie realizacji Projektu będzie wykonawcą prac montażowo – budowlanych. RAFAKO S.A. będzie uczestnikiem konsorcjum, zaś na etapie realizacji projektu będzie również wykonawcą części technologicznej prac (bez wyspy turbinowej), których szczegółowy zakres zostanie ustalony w umowie.

W dniu 2 sierpnia 2016 roku Spółka RAFAKO S.A. otrzymała notę obciążeniową od od ENERGA Elektrownia Ostrołęka SA na kwotę 13 491 000 złotych, wystawioną w związku z kontraktem na Redukcję NOx w kotłach OP_650 nr 1, 2 i 3 w Elektrowni Ostrołęka B z dnia 10 października 2014 roku, realizowanym w konsorcjum z OMIS SA. W uzasadnieniu, spółka ENERGA Elektrownia Ostrołęka jako powód wystawienia noty podała opóźnienie w realizacji prac objętych kontraktem. Zarząd RAFAKO stoi na stanowisku, iż brak jest podstaw do naliczenia kar umownych przez Zamawiającego i w całości odrzuca argumentację przedstawioną w uzasadnieniu otrzymanej noty.

W dniu 3 sierpnia 2016 roku Spółka RAFAKO S.A. otrzymała zawiadomienie od firmy ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. w Swierżach Górnych, o wyborze najkorzystniejszej oferty złożonej przez Spółkę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na "Dostawę i montaż instalacji katalitycznego odazotowania spalin dla kotłów AP-1650 nr 9 i 10 wraz z modernizacją elektrofiltrów w ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o." Wartość oferty wynosi: ok. 289,2 mln zł netto (ok. 355,7 mln złotych brutto). Podpisanie kontraktu może nastąpić najwcześniej po upływie 10-cio dniowego terminu na wniesienie odwołania.

Niniejsze śródroczne skonsolidowane skrócone sprawozdanie finansowe Grupy zostało zatwierdzone do publikacji w dniu 31 sierpnia 2016 roku uchwałą Zarządu RAFAKO S.A. z dnia 31 sierpnia 2016 roku.

Podpisy:

31 sierpnia 2016 roku	Agnieszka Wasilewska-Semail	Prezes Zarządu
31 sierpnia 2016 roku	Krzysztof Burek	Wiceprezes Zarządu
31 sierpnia 2016 roku	Jarosław Dusiło	Wiceprezes Zarządu
31 sierpnia 2016 roku	Edward Kasprzak	Wiceprezes Zarządu
31 sierpnia 2016 roku	Tomasz Tomczak	Wiceprezes Zarządu
31 sierpnia 2016 roku	Jolanta Markowicz	Główny Księgowy