PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 6 miesięcy

zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku zgodne z MSSF UE (w milionach złotych)

	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 3
	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 4
	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH 5
	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 6
	INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE 7
1. 1.1	Informacje ogólne 7 Informacje o jednostce dominującej7
1.2	Informacje o Grupie Kapitałowej PGE8
1.3	Skład Grupy Kapitałowej PGE8
2.	Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego 10
2.1	Oświadczenie o zgodności 10
2.2	Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna 10
2.3	Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie 11
2.4	Profesjonalny osąd kierownictwa oraz szacunki 12
3.	Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz wartości firmy 12
3.1	Analiza przesłanek utraty wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Konwencjonalna 12
3.2	Analiza utraty wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Odnawialna 13
4.	Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych 15
5.	Hierarchia wartości godziwej 17
	NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 18
	NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH 18
6.	Informacje dotyczące segmentów działalności 18
	NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 21
7.	Przychody i koszty 21
7.1	Przychody ze sprzedaży 21
7.2	Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym 22
7.3	Pozostałe przychody i koszty operacyjne 24
7.4	Przychody i koszty finansowe 24
7.5	Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności 25
8.	Odpisy aktualizujące wartość aktywów 26
9.	Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów 26
	NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 26
10.	Istotne zwiększenia i zmniejszenia rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych 26
11.	Przyszłe zobowiązania inwestycyjne 27
12.	Udziały w jednostkach stowarzyszonych wykazywane metodą praw własności 27
13.	Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej 28
14.	Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby 28
15.	Pozostałe aktywa krótko i długoterminowe 29
15.1	Pozostałe aktywa długoterminowe 29
15.2	Pozostałe aktywa krótkoterminowe 29
16.	Wybrane aktywa finansowe 30
16.1	Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe 30
16.2	Środki pieniężne 30
17. 18.	Instrumenty pochodne 31 Kapitały własne 31
18.1	Kapitał podstawowy 32
18.2	Kapitał z wyceny instrumentów finansowych 32
18.3	Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty 32
19.	Rezerwy 33
19.1	Rezerwa na świadczenia pracownicze 34
19.2	Rezerwa na koszty rekultywacji 34
19.3	Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2 35
19.4	Rezerwa na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości 35
19.5	Pozostałe rezerwy 35
20.	Zobowiązania finansowe 35
20.1	Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing 35
20.2	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania finansowe 36
	POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE 37
21.	Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe 37
21.1	Zobowiązania warunkowe 37
21.2	Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi 37
21.3	Należności warunkowe 38
21.4	Inne sprawy sądowe i sporne 38
22.	Rozliczenia podatkowe 39
23.	Informacja o podmiotach powiązanych 40
23.1	Jednostki stowarzyszone 40
23.2	Spółki zależne od Skarbu Państwa 40
23.3	Wynagrodzenie kadry kierowniczej 40
24.	Istotne zdarzenia oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego 41
24.1	Rozwiązanie kontraktów długoterminowych KDT 41
24.2	Umowa Inwestycyjna w sprawie inwestycji finansowej w Polską Grupę Górniczą 43

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

	Nota	Okres zakończony 30 czerwca 2016 (po przeglądzie)	Okres zakończony 30 czerwca 2015 (po przeglądzie) dane przekształcone*
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY	7.1	13.666	14.245
Koszt własny sprzedaży	7.2	(11.822)	(19.473)
ZYSK/(STRATA) BRUTTO ZE SPRZEDAŻY		1.844	(5.228)
Koszty sprzedaży i dystrybucji	7.2	(727)	(732)
Koszty ogólnego zarządu	7.2	(399)	(402)
Pozostałe przychody operacyjne	7.3	325	332
Pozostałe koszty operacyjne	7.3	(91)	(144)
ZYSK/(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ		952	(6.174)
Przychody finansowe	7.4	49	110
Koszty finansowe	7.4	(204)	(171)
Udział w zysku jednostek stowarzyszonych	7.5	(42)	-
ZYSK/(STRATA) BRUTTO		755	(6.235)
Bieżący podatek dochodowy	9	(227)	(297)
Odroczony podatek dochodowy	9	15	1.473
ZYSK/(STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY		543	(5.059)

INNE CAŁKOWITE DOCHODY
Pozycje, które mogą w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem:
Wyceny instrumentów zabezpieczających	18.2	40	76
Różnic kursowych z przeliczenia jednostek działających za granicą		4	(2)
Podatek odroczony	9	(8)	(14)
Pozycje, które nie będą mogły w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem:
Zyski i straty aktuarialne z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze		-	140
Podatek odroczony	9	-	(27)
INNE DOCHODY ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY, NETTO		36	173

RAZEM CAŁKOWITE DOCHODY		579	(4.886)

ZYSK/(STRATA) NETTO PRZYPADAJĄCY NA:
– akcjonariuszy jednostki dominującej		546	(5.055)
– udziały niekontrolujące		(3)	(4)

CAŁKOWITE DOCHODY PRZYPADAJĄCE NA:
– akcjonariuszy jednostki dominującej		582	(4.882)
– udziały niekontrolujące		(3)	(4)

ZYSK/(STRATA) NETTO I ROZWODNIONY ZYSK/(STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ PRZYPADAJĄCY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ (W ZŁOTYCH)		0,29	(2,71)

* przekształcenie danych porównawczych zostało opisane w nocie 4 niniejszego sprawozdania finansowego

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

				Stan na dzień
		Stan na dzień	Stan na dzień	30 czerwca 2015
	Nota	30 czerwca 2016 (po przeglądzie)	31 grudnia 2015 (badane)	(po przeglądzie) dane
				przekształcone*
AKTYWA TRWAŁE
Rzeczowe aktywa trwałe		48.833	47.068	42.110
Nieruchomości inwestycyjne		31	30	31
Wartości niematerialne		635	904	819
Należności finansowe	16.1	148	142	138
Instrumenty pochodne	17	197	43	24
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży		15	15	15
Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności	12	327	8	9
Pozostałe aktywa długoterminowe	15.1	909	1.063	1.425
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	13	253	313	365
		51.348	49.586	44.936
AKTYWA OBROTOWE
Zapasy		1.799	1.959	2.468
Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby	14	1.888	2.172	975
Należności z tytułu podatku dochodowego		15	101	20
	17	16	7	19
Instrumenty pochodne	16.1	3.705	3.748	3.592
Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży		4	4	9
Pozostałe aktywa krótkoterminowe	15.2	473	599	520
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	16.2	1.712	3.104	4.913
Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży		20	16	16
		9.632	11.710	12.532
SUMA AKTYWÓW		60.980	61.296	57.468

KAPITAŁ WŁASNY	18.1	18.698	18.698	18.698
Kapitał podstawowy	18.2	11	(21)	1
Kapitał z wyceny instrumentów finansowych
Różnice kursowe z przeliczenia		3	(1)	(3)
Kapitał zapasowy		14.310	13.009	13.009
Zyski zatrzymane		7.412	8.636	6.725
KAPITAŁ WŁASNY PRZYPISANY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ		40.434	40.321	38.430
Kapitał własny przypisany udziałom niekontrolującym		88	96	83
RAZEM KAPITAŁ WŁASNY		40.522	40.417	38.513
ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE
Rezerwy długoterminowe	19	6.185	6.044	5.424
Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing	20.1	5.638	5.118	4.569
Instrumenty pochodne	17	51	55	53
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	13	786	852	643
Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe		1.180	1.192	1.165
Pozostałe zobowiązania finansowe	20.2	22	34	31
		13.862	13.295	11.885
ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE
Rezerwy krótkoterminowe	19	1.841	1.809	1.782
Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing	20.1	308	291	252
Instrumenty pochodne	17	-	34	41
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania finansowe	20.2	2.830	3.945	2.100
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		14	5	136
Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe		121	112	132
Pozostałe zobowiązania niefinansowe		1.482	1.388	2.627
		6.596	7.584	7.070
RAZEM ZOBOWIĄZANIA		20.458	20.879	18.955
SUMA KAPITAŁÓW I ZOBOWIĄZAŃ		60.980	61.296	57.468

* przekształcenie danych porównawczych zostało opisane w nocie 4 niniejszego sprawozdania finansowego

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH

KAPITAŁ WŁASNY PRZYPISANY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ

		Kapitał podstawowy	Kapitał z wyceny instrumentów finansowych	Różnice kursowe z przeliczenia	Kapitał zapasowy	Zyski zatrzymane	RAZEM	Udziały nie kontrolujące	RAZEM KAPITAŁ WŁASNY
	Nota	18.1	18.2
1 STYCZNIA 2015 ROKU		18.698	(61)	(1)	9.231	16.901	44.768	116	44.884
Strata netto za okres sprawozdawczy		-	-	-	-	(3.032)	(3.032)	(5)	(3.037)
Inne całkowite dochody		-	40	-	-	12	52	-	52
CAŁKOWITE DOCHODY		-	40	-	-	(3.020)	(2.980)	(5)	(2.985)
Podział zysków lat ubiegłych		-	-	-	3.778	(3.778)	-	-	-
Dywidenda		-	-	-	-	(1.458)	(1.458)	(4)	(1.462)
Zmiany w składzie Grupy		-	-	-	-	-	-	68	68
Rozliczenie zakupu dodatkowych udziałów w spółkach zależnych		-	-	-	-	(10)	(10)	(78)	(88)
Pozostałe zmiany		-	-	-	-	1	1	(1)	-
TRANSAKCJE Z WŁAŚCICIELAMI		-	-	-	3.778	(5.245)	(1.467)	(15)	(1.482)
31 GRUDNIA 2015 ROKU		18.698	(21)	(1)	13.009	8.636	40.321	96	40.417
Zysk netto za okres sprawozdawczy		-	-	-	-	546	546	(3)	543
Inne całkowite dochody		-	32	4	-	-	36	-	36
CAŁKOWITE DOCHODY		-	32	4	-	546	582	(3)	579
Podział zysków lat ubiegłych		-	-	-	1.301	(1.301)	-	-	-
Dywidenda		-	-	-	-	(467)	(467)	(4)	(471)
Rozliczenie zakupu dodatkowych udziałów w spółkach zależnych		-	-	-	-	(1)	(1)	(2)	(3)
Pozostałe zmiany		-	-	-	-	(1)	(1)	1	-
TRANSAKCJE Z WŁAŚCICIELAMI		-	-	-	1.301	(1.770)	(469)	(5)	(474)
30CZERWCA 2016ROKU		18.698	11	3	14.310	7.412	40.434	88	40.522

KAPITAŁ WŁASNY PRZYPISANY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ

	Kapitał podstawowy	Kapitał z wyceny instrumentów finansowych	Różnice kursowe z przeliczenia	Kapitał zapasowy	Zyski zatrzymane	RAZEM	Udziały nie kontrolujące	RAZEM KAPITAŁ WŁASNY
1 STYCZNIA 2015 ROKU	18.698	(61)	(1)	9.231	16.901	44.768	116	44.884
Strata netto za okres sprawozdawczy	-	-	-	-	(5.055)	(5.055)	(4)	(5.059)
Inne całkowite dochody	-	62	(2)	-	113	173	-	173
CAŁKOWITE DOCHODY	-	62	(2)	-	(4.942)	(4.882)	(4)	(4.886)
Podział zysków lat ubiegłych	-	-	-	3.778	(3.778)	-	-	-
Dywidenda	-	-	-	-	(1.458)	(1.458)	(4)	(1.462)
Zmiany w składzie Grupy	-	-	-	-	-	-	47	47
Rozliczenie zakupu dodatkowych udziałów w spółkach zależnych	-	-	-	-	(3)	(3)	(72)	(75)
Pozostałe zmiany	-	-	-	-	5	5	-	5
TRANSAKCJE Z WŁAŚCICIELAMI	-	-	-	3.778	(5.234)	(1.456)	(29)	(1.485)
30 CZERWCA 2015 ROKU	18.698	1	(3)	13.009	6.725	38.430	83	38.513

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Nota	Okres zakończony 30 czerwca 2016 (po przeglądzie)	Okres zakończony 30 czerwca 2015 (po przeglądzie) dane przekształcone*
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
Zysk/(strata) brutto	755	(6.235)
Podatek dochodowy zapłacony	(129)	(232)

Korekty o pozycje:
Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych konsolidowanych metodą praw własności	42	-
Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy aktualizujące	2.192	10.500
Odsetki i dywidendy, netto	63	68
Zysk/ strata na działalności inwestycyjnej	(57)	(25)
Zmiana stanu należności	47	15
Zmiana stanu zapasów	152	(305)
Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek	(710)	(726)
Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych, rozliczeń międzyokresowych i uprawnień do emisji CO2	348	420
Zmiana stanu rezerw	115	(432)
Pozostałe	39	21
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ	2.857	3.069

PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych	5	15
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych	(4.228)	(4.066)
Założenie lokat powyżej 3 m-cy	(524)	(120)
Rozwiązanie lokat powyżej 3 m-cy	513	112
Nabycie aktywów finansowych / zwiększenie udziału w spółkach GK	(382)	(75)
Sprzedaż aktywów finansowych	-	68
Pozostałe	15	-
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ	(4.601)	(4.066)

PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ
Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek, kredytów i emisji obligacji	510	44
Spłata pożyczek, kredytów, obligacji i leasingu finansowego	(98)	(227)
Odsetki zapłacone	(103)	(96)
Otrzymane dotacje do aktywów trwałych	48	-
Pozostałe	(3)	6
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ	354	(273)

ZMIANA NETTO STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW	(1.390)	(1.270)
Różnice kursowe netto	1	8
16.2 ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU	3.101	6.183
16.2 ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU	1.711	4.913
O ograniczonej możliwości dysponowania	216	585

* przekształcenie danych porównawczych zostało opisane w nocie 4 niniejszego sprawozdania finansowego

INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE

1. Informacje ogólne

1.1 Informacje o jednostce dominującej

PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. ("jednostka dominująca", "Spółka", "PGE S.A.") została utworzona aktem notarialnym z dnia 2 sierpnia 1990 roku i zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy, w dniu 28 września 1990 roku. Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla miasta st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000059307. Siedziba jednostki dominującej znajduje się w Warszawie przy ul. Mysiej 2.

W skład Zarządu Spółki na dzień 1 stycznia 2016 roku wchodzili:

Marek Woszczyk Prezes Zarządu,
Jacek Drozd Wiceprezes Zarządu,
Grzegorz Krystek Wiceprezes Zarządu,
Dariusz Marzec Wiceprezes Zarządu.

Od dnia 1 stycznia 2016 roku do 30 czerwca 2016 roku w składzie Zarządu miały miejsce następujące zmiany:

29 stycznia 2016 roku Rada Nadzorcza odwołała pana Jacka Drozda oraz pana Dariusza Marca ze składu Zarządu oraz oddelegowała Członka Rady Nadzorczej, pana Marka Pastuszko do czasowego pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu na okres trzech miesięcy.
25 lutego 2016 roku Rada Nadzorcza odwołała oddelegowanie pana Marka Pastuszko do czasowego wykonywania czynności Członka Zarządu i powołała go w skład Zarządu, powierzając mu funkcję Wiceprezesa Zarządu.
26 lutego 2016 roku Rada Nadzorcza powołała pana Emila Wojtowicza z dniem 15 marca 2016 roku w skład Zarządu, powierzając mu funkcję Wiceprezesa Zarządu oraz powołała pana Ryszarda Wasiłka z dniem 7 marca 2016 roku w skład Zarządu, powierzając mu funkcję Wiceprezesa Zarządu.
2 marca 2016 roku pan Marek Woszczyk oraz pan Grzegorz Krystek złożyli rezygnację z pełnienia funkcji w Zarządzie z dniem 30 marca 2016 roku.
22 marca 2016 roku pan Paweł Śliwa złożył rezygnację z pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej, natomiast Rada Nadzorcza powołała czterech Członków Zarządu od dnia 31 marca 2016 roku: pana Henryka Baranowskiego, powierzając mu funkcję Prezesa Zarządu oraz panią Martę Gajęcką, pana Bolesława Jankowskiego oraz pana Pawła Śliwę na stanowiska Wiceprezesów Zarządu.

W dniu 30 czerwca 2016 roku oraz na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego skład Zarządu Spółki jest następujący:

Henryk Baranowski Prezes Zarządu,
Marta Gajęcka Wiceprezes Zarządu,
Bolesław Jankowski Wiceprezes Zarządu,
Marek Pastuszko Wiceprezes Zarządu,
Paweł Śliwa Wiceprezes Zarządu,
Ryszard Wasiłek Wiceprezes Zarządu,
Emil Wojtowicz Wiceprezes Zarządu.

Struktura własnościowa

Według stanu na dzień 30 czerwca 2016 roku struktura akcjonariatu jednostki dominującej jest następująca:

	Skarb Państwa	Pozostali akcjonariusze	Razem
Stan na dzień 31 grudnia 2015 roku	58,39%	41,61%	100,00%
Stan na dzień 30 czerwca 2016 roku	57,39%	42,61%	100,00%

Z dniem 30 marca 2016 roku Skarb Państwa przeniósł na rzecz innego podmiotu 18.697.608 akcji, stanowiących 1% kapitału zakładowego Spółki. Zgodnie z otrzymanym zawiadomieniem z Ministerstwa Skarbu Państwa po przeprowadzeniu transakcji, udział Skarbu Państwa w kapitale Spółki wynosi 57,39%. Według informacji dostępnych Spółce na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego jedynym akcjonariuszem posiadającym co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu PGE S.A. był Skarb Państwa.

Po dniu sprawozdawczym do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie wystąpiły zmiany w wysokości kapitału podstawowego Spółki.

1.2 Informacje o Grupie Kapitałowej PGE

Grupa Kapitałowa PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. ("Grupa Kapitałowa PGE", "Grupa PGE", "Grupa", "GK PGE") składa się z jednostki dominującej, którą jest PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., 50 jednostek zależnych objętych konsolidacją oraz 2 jednostek stowarzyszonych. Jak opisano w nocie 24.2, w bieżącym okresie Grupa uzyskała znaczący wpływ i objęła konsolidacją metodą praw własności spółkę Polska Grupa Górnicza Sp. z o.o. Dodatkowe informacje na temat jednostek podporządkowanych objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym zostały zamieszczone w nocie 1.3.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PGE obejmuje okres od 1 stycznia 2016 roku do 30 czerwca 2016 roku ("sprawozdanie finansowe", "skonsolidowane sprawozdanie finansowe") oraz zawiera dane porównawcze za okres od 1 stycznia 2015 roku do 31 grudnia 2015 roku oraz od 1 stycznia 2015 do 30 czerwca 2015 roku.

Sprawozdania finansowe wszystkich jednostek podporządkowanych sporządzone zostały za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, przy zastosowaniu spójnych zasad rachunkowości.

Podstawowym przedmiotem działania spółek Grupy Kapitałowej PGE jest prowadzenie działalności obejmującej:

wytwarzanie energii elektrycznej,
dystrybucję energii elektrycznej,
obrót hurtowy i detaliczny energią elektryczną, prawami majątkowymi, uprawnieniami do emisji CO² oraz gazem,
wytwarzanie i dystrybucję ciepła,
świadczenie innych usług związanych z realizacją zadań, o których mowa powyżej.

Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznanych poszczególnym jednostkom wchodzącym w skład Grupy Kapitałowej PGE.

Kontynuacja działalności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez istotne spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez istotne spółki Grupy. W niniejszym sprawozdaniu finansowym przestrzegano tych samych zasad (polityki) rachunkowości i metod kalkulacji, co w ostatnim rocznym sprawozdaniu i należy je czytać łącznie ze zbadanym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym GK PGE sporządzonym za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku.

1.3 Skład Grupy Kapitałowej PGE

W okresie sprawozdawczym Grupę Kapitałową PGE tworzyły następujące spółki bezpośrednio i pośrednio zależne objęte konsolidacją:

	Nazwa jednostki	Jednostka posiadająca udziały	Udział spółek Grupy Kapitałowej na dzień 30 czerwca 2016	Udział spółek Grupy Kapitałowej na dzień 31 grudnia 2015
	SEGMENT: OBRÓT
1.	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Warszawa		Jednostka dominująca
2.	PGE Dom Maklerski S.A. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
3.	PGE Trading GmbH Berlin	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
4.	PGE Obrót S.A. Rzeszów	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
5.	ENESTA sp. z o.o. Stalowa Wola	PGE Obrót S.A.	87,33%	87,33%
	SEGMENT: ENERGETYKA KONWENCJONALNA
6.	PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Bełchatów	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	99,97%	99,96%
7.	ELBIS sp. z o.o. Rogowiec	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
8.	MEGAZEC sp. z o.o. Bydgoszcz	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
9.	MegaSerwis sp. z o.o. Bogatynia	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	10. "ELMEN" sp. z o.o. Rogowiec	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
11.	Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne "ELTUR-SERWIS" sp. z o.o. Bogatynia	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

	Nazwa jednostki	Jednostka posiadająca udziały	Udział spółek Grupy Kapitałowej na dzień 30 czerwca 2016	Udział spółek Grupy Kapitałowej na dzień 31 grudnia 2015
12.	Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne "TOP SERWIS" sp. z o.o. Bogatynia	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
13.	Przedsiębiorstwo Transportowo-Sprzętowe "BETRANS" sp. z o.o. Bełchatów	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
14.	Przedsiębiorstwo Wulkanizacji Taśm i Produkcji Wyrobów Gumowych BESTGUM POLSKA sp. z o.o. Rogowiec	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	15. RAMB sp. z o.o. Piaski	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.	100,00% -	- 100,00%
	16. EPORE sp. z o.o.	PGE Górnictwo i Energetyka	85,38%	85,38%
	Bogatynia 17. "Energoserwis – Kleszczów" sp. z o.o.	Konwencjonalna S.A. PGE Górnictwo i Energetyka
	Rogowiec	Konwencjonalna S.A. PGE Górnictwo i Energetyka	51,00%	51,00%
	18. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. Zgierz	Konwencjonalna S.A.	50,98%	50,98%
	SEGMENT: ENERGETYKA ODNAWIALNA
	19. PGE Energia Odnawialna S.A. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	20. Elektrownia Wiatrowa Baltica-1 sp. z o.o. Warszawa	PGE Energia Odnawialna S.A.	100,00%	100,00%
	21. Elektrownia Wiatrowa Baltica-2 sp. z o.o. Warszawa	PGE Energia Odnawialna S.A.	100,00%	100,00%
	22. Elektrownia Wiatrowa Baltica-3 sp. z o.o. Warszawa	PGE Energia Odnawialna S.A.	100,00%	100,00%
	23. PGE Energia Natury sp. z o.o. Warszawa	PGE Energia Odnawialna S.A.	100,00%	100,00%
	24. PGE Energia Natury Omikron sp. z o.o. Warszawa	PGE Energia Odnawialna S.A.	100,00%	100,00%
	25. PGE Energia Natury PEW sp. z o.o. Warszawa	PGE Energia Odnawialna S.A.	100,00%	100,00%
	SEGMENT: DYSTRYBUCJA
	26. PGE Dystrybucja S.A. Lublin	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	SEGMENT: DZIAŁALNOŚĆ POZOSTAŁA
	27. PGE EJ 1 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	70,00%	70,00%
	28. PGE Systemy S.A.	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	Warszawa 29. EXATEL S.A.
	Warszawa 30. PGE Sweden AB (publ)	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	Sztokholm	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	31. PGE Obsługa Księgowo-Kadrowa sp. z o.o. Lublin	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	32. "Elbest" sp. z o.o. Bełchatów	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	33. Elbest Security sp. z o.o. Bełchatów	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	34. PGE Inwest 2 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	35. PGE Inwest 4 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	36. PGE Inwest 5 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	37. PGE Inwest 6 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	38. PGE Inwest 7 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	39. PGE Inwest 8 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

	Nazwa jednostki	Jednostka posiadająca udziały	Udział spółek Grupy Kapitałowej na dzień 30 czerwca 2016	Udział spółek Grupy Kapitałowej na dzień 31 grudnia 2015
	40. PGE Inwest 9 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	41. PGE Inwest 10 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	42. PGE Inwest 11 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	43. PGE Inwest 12 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	44. PGE Inwest 13 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	45. PGE Inwest 14 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	46. PGE Inwest 15 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	47. PGE Inwest 16 sp. z o.o. Warszawa	PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	100,00%	100,00%
	48. ENERGO-TEL S.A. Warszawa	EXATEL S.A.	100,00%	100,00%
	49. BIO-ENERGIA sp. z o.o. Warszawa	PGE Energia Odnawialna S.A.	100,00%	100,00%
50.	Przedsiębiorstwo Transportowo-Usługowe "ETRA" sp. z o.o. Białystok	PGE Dystrybucja S.A.	100,00%	100,00%
	51. Energetyczne Systemy Pomiarowe sp. z o.o. Białystok	PGE Dystrybucja S.A.	100,00%	100,00%

W powyższej tabeli ujęto następujące zmiany w strukturze spółek Grupy Kapitałowej PGE, podlegających konsolidacji metodą pełną, które miały miejsce w ciągu okresu zakończonego dnia 30 czerwca 2016 roku:

10 marca 2016 roku zawarta została pomiędzy PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. a PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. umowa zakupu 100% udziałów spółki zależnej RAMB sp. z o.o. Transakcja nie miała wpływu na niniejsze sprawozdanie finansowe.

2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

2.1 Oświadczenie o zgodności

Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 34 Śródroczna Sprawozdawczość Finansowa oraz zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. Nr 33, poz. 259) ("Rozporządzenie").

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej ("MSSF") obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości ("RMSR") oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej ("KIMSF").

2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna

Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest polski złoty ("PLN"). Wszystkie wartości liczbowe podano w milionach złotych ("mln PLN"), o ile nie zaznaczono inaczej.

Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny pozycji wyrażonych w walutach innych niż PLN na dzień sprawozdawczy:

	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015	30 czerwca 2015
USD	3,9803	3,9011	3,7645
EUR	4,4255	4,2615	4,1944

2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Następujące standardy, zmiany w obowiązujących standardach oraz interpretacje nie zostały przyjęte przez Unię Europejską lub nie są obowiązujące na dzień 1 stycznia 2016 roku:

Standard	Opis zmian	Data obowiązywania
MSSF 9 Instrumenty finansowe (wraz z aktualizacjami)	Zmiana klasyfikacji i wyceny -zastąpienie aktualnie obowiązujących kategorii instrumentów finansowych dwoma kategoriami: wycenianych wg zamortyzowanego kosztu i w wartości godziwej. Zmiany w rachunkowości zabezpieczeń.	1 stycznia 2018
MSSF 14 Regulacyjne pozycje odroczone	Zasady rachunkowości i ujawnień dla regulacyjnych pozycji odroczonych.	Standard w obecnej wersji nie będzie obowiązywał w UE
MSSF 15 Przychody z umów z klientami	Standard dotyczy wszystkich umów zawartych z klientami, z wyjątkiem takich, które wchodzą w zakres innych MSSF (tj. umów leasingu, ubezpieczeniowych i instrumentów finansowych). MSSF 15 ujednolica wymogi dotyczące ujmowania przychodów.	1 stycznia 2018
MSSF 16 Leasing	Standard znosi rozróżnienie na leasing operacyjny i leasing finansowy. Wszystkie umowy spełniające definicje leasingu będą ujmowane co do zasady jak obecny leasing finansowy.	1 stycznia 2019
Zmiany do MSR 12	Doprecyzowanie sposobu rozliczania aktywów z tytułu odroczonego podatku dotyczącego niezrealizowanych strat.	1 stycznia 2017
Zmiany do MSR 7	Inicjatywa dotycząca zmian w zakresie ujawnień.	1 stycznia 2017
Zmiany do MSSF 10 MSSF 12 i MSR 28	Doprecyzowanie zapisów dotyczących ujęcia jednostek inwestycyjnych w konsolidacji.	1 stycznia 2016*
Zmiany do MSSF 10 i MSR 28	Zawiera wytyczne dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów przez inwestora do spółki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia.	Nie została określona
Zmiany do MSSF 2	Klasyfikacja i wycena transakcji płatności na bazie akcji.	1 stycznia 2018

*Do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE

Grupa Kapitałowa PGE zamierza przyjąć wymienione powyżej nowe standardy oraz zmiany standardów i interpretacji MSSF opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, lecz nieobowiązujące na dzień sprawozdawczy zgodnie z datą ich wejścia w życie.

Wpływ nowych regulacji na przyszłe skonsolidowane sprawozdania Grupy Kapitałowej

Nowy standard MSSF 9 Instrumenty finansowe dokonuje fundamentalnych zmian w klasyfikacji, prezentacji i wycenie instrumentów finansowych. W ramach standardu wprowadzony zostanie między innymi nowy model oceny utraty wartości, który będzie wymagał bardziej terminowego ujmowania oczekiwanych strat kredytowych oraz zaktualizowane zostaną zasady stosowania rachunkowości zabezpieczeń. Zmiany te mają na celu przede wszystkim dostosowanie wymagań z zakresu zarządzania ryzykiem, umożliwiając sporządzającym sprawozdania lepsze odzwierciedlenie podejmowanych działań. Zmiany te potencjalnie będą miały istotny wpływ na przyszłe sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej PGE. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie zostały jeszcze opublikowane wszystkie fazy standardu MSSF 9 oraz nie został on zatwierdzony przez Unię Europejską. W związku z powyższym analiza jego wpływu na przyszłe sprawozdania Grupy Kapitałowej nie jest jeszcze zakończona.

Nowy standard MSSF 15 Przychody z umów z klientami ma za zadanie ujednolicić zasady ustalania przychodów (za wyjątkiem specyficznych przychodów regulowanych w innych MSSF) oraz wskazać zakres wymaganych ujawnień. Zastosowanie standardu może spowodować zmiany w ujmowaniu przychodów Grupy. Analiza wpływu standardu nie została jeszcze zakończona.

Nowy standard MSSF 16 Leasing zmienia zasady ujmowania umów, spełniających definicję leasingu. Główną zmianą jest odejście od podziału na leasing finansowy i operacyjny. Wszystkie umowy spełniające definicję leasingu będą ujmowane co do zasady jak obecny leasing finansowy. Wdrożenie standardu będzie miało następujący efekt:

w sprawozdaniu z sytuacji finansowej: wzrost wartości niefinansowych aktywów trwałych oraz zobowiązań finansowych,
w sprawozdaniu z całkowitych dochodów: zmniejszenie kosztów operacyjnych (innych niż amortyzacja), wzrost kosztów amortyzacji oraz kosztów finansowych.

Standard został opublikowany w styczniu 2016 roku i Grupa Kapitałowa PGE nie przeprowadziła jeszcze analizy, jak jego zastosowanie może wpłynąć na przyszłe sprawozdania finansowe.

Pozostałe standardy oraz ich zmiany nie powinny mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej PGE.

Zmiany standardów i interpretacji MSSF, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie miały istotnego wpływu na niniejsze sprawozdanie finansowe.

2.4 Profesjonalny osąd kierownictwa orazszacunki

W procesie stosowania polityki rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, w tym w dodatkowych notach objaśniających. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań i zdarzeń w poszczególnych obszarach. Szczegółowe informacje na temat przyjętych założeń zostały przedstawione poniżej lub w odpowiednich notach objaśniających.

Rezerwy są zobowiązaniami, których kwota lub termin zapłaty nie są pewne. W ciągu okresu sprawozdawczego Grupa zmieniła szacunki odnośnie zasadności lub wysokości niektórych rezerw. Zmiany szacunków zostały przedstawione w nocie 19 niniejszego sprawozdania finansowego.
Dokonywane przez Grupę szacunki rekompensat w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej oraz rozpoznanych w związku z nimi przychodów i należności oparte zostały o właściwe według Grupy interpretacje zapisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (DZ. U. z 2007 roku nr 130, poz. 905) ("Ustawa KDT"), przewidywania, co do rozstrzygnięcia sporów z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki oraz o szereg istotnych założeń, w tym również będących poza kontrolą Grupy.

Ewentualne skutki niekorzystnego dla Grupy Kapitałowej PGE rozstrzygnięcia sporu, o którym mowa w nocie 24.1, z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki w obszarze interpretacji zapisów Ustawy o KDT oraz zmiany przyjętych założeń, w tym będących skutkiem połączeń podmiotów Grupy Kapitałowej PGE, mogą istotnie wpłynąć na wyniki szacunków i w konsekwencji mogą doprowadzić do istotnych zmian sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyników finansowych Grupy Kapitałowej PGE. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego wynik sporu z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki nie jest możliwy do przewidzenia.

3. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz wartości firmy

Rzeczowe aktywa stanowią najbardziej istotną pozycję aktywów Grupy Kapitałowej PGE. Z uwagi na zmienne otoczenie makroekonomiczne Grupa Kapitałowa PGE okresowo weryfikuje przesłanki mogące świadczyć o utracie wartości odzyskiwalnej swojego majątku. Grupa Kapitałowa PGE w ocenie sytuacji rynkowej posługuje się zarówno własnymi narzędziami analitycznymi, jak i wsparciem niezależnych ośrodków analitycznych.

3.1 Analiza przesłanek utraty wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Konwencjonalna

W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna. W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa dokonała analizy przesłanek w celu weryfikacji, czy mogła nastąpić dalsza utrata wartości tych aktywów lub odwrócenie wcześniej ujętych odpisów.

Najważniejsze analizowane czynniki obejmowały:

analizę realizacji planu finansowego w 2016 roku,
potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego,
analizę ceny energii elektrycznej w kontraktach zawieranych na kolejne lata,
analizę prawidłowości założeń dotyczących tzw. rynku mocy, wsparcia kogeneracji po 2018 roku oraz przydziałów darmowych uprawnień do emisji CO² ,
przegląd szacunków marż na produkcji i sprzedaży energii elektrycznej w przyszłych okresach, w świetle najświeższych prognoz cen energii, węgla kamiennego oraz uprawnień do emisji CO² .

Przeprowadzona analiza wskazała, iż konwencjonalne jednostki wytwórcze realizują plan finansowy zgodnie z założeniami. Dostępne Grupie Kapitałowej PGE nowe prognozy cen energii elektrycznej, węgla kamiennego czy uprawnień do emisji CO2 nie powodują istotnej zmiany prognozy realizowanych marż. Jednocześnie zdaniem Grupy Kapitałowej PGE przyjęte w 2015 roku założenia dotyczące rynku mocy, wsparcia kogeneracji oraz wolumenów darmowych uprawnień do emisji CO² są aktualne również na 30 czerwca 2016 roku.

W związku z powyższym zdaniem Grupy Kapitałowej PGE, na dzień sprawozdawczy nie występują przesłanki do dokonania kolejnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna ani do odwrócenia odpisów ujętych w poprzednich okresach.

3.2 Analiza utraty wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Odnawialna

W ciągu pierwszego półrocza 2016 roku Grupa Kapitałowa PGE zidentyfikowała czynniki, które w istotny sposób mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów wytwórczych oraz wartości firmy w segmencie Energetyka Odnawialna. Do najważniejszych czynników wpływających na wartość odzyskiwalną aktywów w ocenie Grupy Kapitałowej PGE należą:

Zmiany w otoczeniu rynkowym

Opóźnienie wejścia w życie nowego systemu wsparcia dla produkcji energii elektrycznej z OZE powoduje, iż wybudowane nowe jednostki uczestniczą w dotychczasowym systemie wsparcia. Chociaż od początku 2016 roku ograniczone zostało wsparcie dla dużej energetyki wodnej i technologii współspalania biomasy z węglem, to przesunięcie w czasie momentu wejścia w życie zapisów rozdziału 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii z 20 lutego 2015 roku przyczyniło się do zwiększenia i tak dużej nadwyżki zielonych certyfikatów. Dodatkowo oczekiwanie co do zmiany zasad wsparcia wpłynęło na intensyfikację prac budowlanych, czego konsekwencją było oddanie do użytku znacznej ilości elektrowni wiatrowych w 2015 roku oraz w pierwszej połowie 2016 roku. W rezultacie wpłynęło to na dalsze spadki cen praw majątkowych oraz pogorszenie prognoz na przyszłość.

Zmiany w otoczeniu prawnym

20 maja 2016 roku została uchwalona ustawa o inwestycjach w zakresie farm wiatrowych, która między innymi zmienia definicję budowli w ustawie prawo budowlane. Zmiana definicji budowli powoduje, iż rozszerzony zostanie zakres opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla farm wiatrowych.

Skutkiem powyższych zdarzeń Grupa Kapitałowa PGE prognozuje zmniejszenie generowanych przepływów pieniężnych w przyszłości oraz stwierdziła ryzyko utraty wartości przez aktywa wytwórcze segmentu Energetyka Odnawialna w obszarze elektrowni wiatrowych.

Testy na utratę wartości zostały przeprowadzone na dzień 30 czerwca 2016 roku w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne ("CGU") poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na zakładany czas użytkowania danego CGU. Zdaniem Grupy Kapitałowej PGE przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez Grupę Kapitałową PGE mają istotnie dłuższy okres ekonomicznej użyteczności oraz ze względu na istotny i długoterminowy wpływ szacowanych zmian w otoczeniu regulacyjnym.

Przyjęte założenia

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanych CGU:

uznanie za jeden CGU odpowiednio:
elektrowni szczytowo-pompowych
pozostałych elektrowni wodnych
poszczególnych elektrowni wiatrowych
produkcja energii elektrycznej i praw majątkowych została założona na podstawie danych historycznych oraz oszacowań eksperckich wykonanych na potrzeby inwestycyjne, skorygowanych o dyspozycyjność poszczególnych jednostek,
prognozy cen energii elektrycznej na lata 2016-2030, zakładające wzrost rynkowej ceny hurtowej o ponad 20% do roku 2020 oraz mniejszy wzrost w kolejnych latach (w cenach stałych),
ceny praw majątkowych pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych zakładające wzrost cen w latach 2017 2019 w odniesieniu do cen obecnych oraz istotny spadek w kolejnych latach (z zastrzeżeniem, iż dla produkcji pokrytej wiążącymi kontraktami przyjęto ceny wynikające z tych kontraktów),
wzrost obciążenia z tytułu podatku od nieruchomości,
utrzymanie zdolności produkcyjnych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym,
przyjęcie średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie projekcji na poziomie 7,56%.

Prognozy cen energii elektrycznej i praw majątkowych pochodzenia energii pochodziły z opracowania przygotowanego przez niezależnego eksperta. Przyjęto prognozę cen energii określoną jako najbardziej prawdopodobną, przy czym w części pokrytej obowiązującymi kontraktami, przyjęto ceny wynikające z tych kontraktów w okresie ich obowiązywania.

Utrata wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Odnawialna

Przeprowadzone testy wykazały, iż nastąpiła utrata wartości w odniesieniu do części farm wiatrowych oraz do przypisanej do tego CGU wartości firmy.

Stan na dzień 30 czerwca 2016	Wartość aktywów przed odpisem	Utrata wartości	Wartość po odpisie
Jednostki wytwórcze segmentu Energetyki Odnawialnej
Elektrownie szczytowo-pompowe	800	-	800
Pozostałe elektrownie wodne	349	-	349
Elektrownie wiatrowe	636	479	157
Projekty inwestycyjne	220	32	188
Wartość firmy	284	272	12
RAZEM	2.289	783	1.506

Analiza wrażliwości

Wyniki analizy wrażliwości wykazały, że największy wpływ na wartość użytkową wycenianych aktywów mają przede wszystkim zmiany założeń dotyczących ceny sprzedaży praw majątkowych, cen energii elektrycznej oraz średnioważonego kosztu kapitału. Poniżej przedstawiono szacowany wpływ zmiany kluczowych założeń na zmianę odpisu aktualizującego wartość aktywów segmentu Energetyki Odnawialnej na dzień 30 czerwca 2016 roku.

		Wpływ na odpis aktualizujący
Parametr	Zmiana	Zwiększenie odpisu	Zmniejszenie odpisu
	+ 1%	-	20,6
Zmiana ceny energii elektrycznej w całym okresie prognozy	- 1%	20,6	-
Zmiana WACC	+ 0,5 p.p.	75,7	-
	- 0,5 p.p.	-	72,2
	+ 1%	-	9,6
Zmiana ceny praw majątkowych w całym okresie prognozy	- 1%	9,6	-

4. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych

Nowe standardy i interpretacje, które weszły w życie 1 stycznia 2016 roku

Zmiany do MSR 19 Programy określonych świadczeń: Składki pracownicze;
Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2010-2012;
Zmiany do MSSF 11 Rozliczenie nabycia udziału we wspólnej działalności;
Zmiany do MSR 16 oraz MSR 38 Wyjaśnienie dopuszczalnych metod amortyzacji;
Zmiany do MSR 16 i MSR 41 Rolnictwo: rośliny produkcyjne;
Zmiany do MSR 27 Metoda praw własności w jednostkowym sprawozdaniu finansowym;
Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2012-2014;
Zmiany do MSR 1 Ujawnienia.

Powyższe zmiany nie miały wpływu na stosowaną politykę rachunkowości i nie wymagały zmian sprawozdania finansowego.

Zmiany prezentacyjne

W sprawozdaniu z sytuacji finansowej dokonano połączenia należności z tytułu dostaw i usług z pozostałymi należnościami finansowymi oraz zobowiązań z tytułu dostaw i usług z pozostałymi zobowiązanymi finansowymi. Dodatkowo Grupa Kapitałowa PGE zdecydowała o zmianie prezentacji:

doszacowania sprzedaży energii elektrycznej z pozostałych aktywów krótkoterminowych do należności z tytułu dostaw i usług;
instrumentów pochodnych CCIRS i IRS z instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy do instrumentów pochodnych;
środków pieniężnych funduszu likwidacji zakładu górniczego gromadzonych i lokowanych zgodnie z wymogami ustawy prawo górnicze i geologiczne – ze środków pieniężnych i ich ekwiwalentów oraz pozostałych pożyczek i należności finansowych do długoterminowych należności finansowych;
reklasyfikacji pomiędzy pozostałymi przychodami i kosztami operacyjnymi a działalnością podstawową;

Zmieniona prezentacja w bardziej prawidłowy sposób przedstawia charakter pozycji oraz zapewnia większą porównywalność sprawozdania z innymi podmiotami.

Przekształcenie danych porównawczych

W związku z powyższym Grupa Kapitałowa PGE przekształciła dane porównawcze prezentowane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz sprawozdaniu z przepływów pieniężnych. Przekształcenie zostało przedstawione w poniższych tabelach. Odpowiednio przekształcono również informacje prezentowane w notach objaśniających do sprawozdania finansowego.

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

	Okres zakończony 30 czerwca 2015 dane publikowane	Zmiany ujęcia szkód losowych	Reklasyfikacje	Okres zakończony 30 czerwca 2015 dane przekształcone
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY	14.244	2	(1)	14.245
Koszt własny sprzedaży	(19.457)	(7)	(9)	(19.473)
ZYSK BRUTTO ZE SPRZEDAŻY	(5.213)	(5)	(10)	(5.228)
Koszty sprzedaży i dystrybucji	(732)	-	-	(732)
Koszty ogólnego zarządu	(402)	-	-	(402)
Pozostałe przychody operacyjne	334	(2)	-	332
Pozostałe koszty operacyjne	(161)	7	10	(144)
ZYSK/STRATA Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ	(6.174)	-	-	(6.174)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

	Stan na dzień 30 czerwca 2015 dane publikowane	Reklasyfikacje	Połączenia pozycji	Stan na dzień 30 czerwca 2015 dane przekształcone
AKTYWA TRWAŁE, w tym:
Należności finansowe	15	123	-	138
Instrumenty pochodne	-	24	-	24
AKTYWA TRWAŁE ŁĄCZNIE	44.789	147	-	44.936
AKTYWA OBROTOWE, w tym: Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe	-	-	3.592	3.592
Instrumenty pochodne	43	(24)		19
Należności z tytułu dostaw i usług	1.724	571	(2.295)	-
Pozostałe pożyczki i należności finansowe	1.420	(123)	(1.297)	-
Pozostałe aktywa krótkoterminowe	1.091	(571)	-	520
AKTYWA OBROTOWE ŁĄCZNIE	12.679	(147)	-	12.532
SUMA AKTYWÓW	57.468	-	-	57.468
ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE, w tym:
Instrumenty pochodne	-	53	-	53
ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE ŁĄCZNIE	11.832	53	-	11.885
ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE, w tym: Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe	-	-	2.100	2.100
zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	718	22	(740)	-
Pozostałe zobowiązania finansowe	1.382	(22)	(1.360)	-
Zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy/Instrumenty pochodne	94	(53)	-	41
ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE ŁĄCZNIE	7.123	(53)	-	7.070
RAZEM ZOBOWIĄZANIA	18.955	-	-	18.955
SUMA KAPITAŁÓW I ZOBOWIĄZAŃ	57.468	-	-	57.468

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

	Okres zakończony Reklasyfikacje 30 czerwca 2015 dane publikowane		Okres zakończony 30 czerwca 2015 dane przekształcone
Zysk brutto	(6.235)	-	(6.235)
Korekty o pozycje:
Zmiana stanu należności	(46)	61	15
Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych, rozliczeń międzyokresowych i uprawnień do emisji CO2	481	(61)	420
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ	3.069	-	3.069
Rozwiązanie lokat powyżej 3 m-cy	26	86	112
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ	(4.152)	86	(4.066)
ZMIANA NETTO STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW	(1.356)	86	(1.270)
ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU	6.269	(86)	6.183
ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU	4.913	-	4.913
O ograniczonej możliwości dysponowania	682	(97)	585

5. Hierarchia wartości godziwej

Zasady wyceny zapasów, instrumentów pochodnych, udziałów i akcji oraz instrumentów nienotowanych na aktywnych rynkach, dla których wiarygodne ustalenie wartości godziwej nie jest możliwe, są analogiczne jak w sprawozdaniu finansowym za rok zakończony dnia 31 grudnia 2015 roku.

W okresie sprawozdawczym i okresie porównawczym nie wystąpiły przesunięcia instrumentów finansowych pomiędzy pierwszym i drugim poziomem hierarchii wartości godziwej.

	Stan na dzień 30 czerwca 2016		Stan na dzień 31 grudnia 2015
HIERARCHIA WARTOŚCI GODZIWEJ	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 1	Poziom 2
Uprawnienia do emisji CO2	55	-	98	-
Zapasy	55	-	98	-
Forward walutowy	-	3	-	7
Forward towarowy	-	13	-	-
Wycena transakcji CCIRS	-	197	-	43
Aktywa finansowe	-	213	-	50
Forward walutowy	-	-	-	1
Forward towarowy	-	-	-	33
Wycena transakcji IRS	-	51	-	55
Zobowiązania finansowe	-	51	-	89

Wartość księgowa zapasów na dzień sprawozdawczy wynosi 1.799 mln PLN. Pozycja ta zawiera uprawnienia do emisji CO² przeznaczone do sprzedaży, wyceniane w wartości godziwej na 55 mln PLN, wykazywane w powyższej tabeli. Wycena instrumentów pochodnych wykazywana jest w nocie 17 niniejszego sprawozdania finansowego.

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH

6. Informacje dotyczące segmentów działalności

Spółki Grupy Kapitałowej PGE prowadzą działalność na podstawie odpowiednich koncesji, w tym przede wszystkim koncesji na: wytwarzanie, obrót i dystrybucję energii elektrycznej, wytwarzanie, przesył i dystrybucję ciepła, przyznawane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz koncesji na wydobywanie węgla brunatnego ze złóż, udzielanych przez Ministra Środowiska. Koncesje są z reguły wydawane na okres pomiędzy 10 a 50 lat. Kluczowe koncesje w Grupie Kapitałowej PGE wygasają w latach 2020-2038.

Do koncesji na wydobycie węgla, wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła oraz dystrybucję energii elektrycznej i ciepła przypisane są odpowiednie aktywa, przedstawione w szczegółowych informacjach na temat segmentów operacyjnych. W związku z posiadanymi koncesjami dotyczącymi energii elektrycznej i ciepła ponoszone są roczne opłaty zależne od poziomu obrotów. W przypadku prowadzenia działalności koncesjonowanej związanej z wydobyciem węgla brunatnego ponoszone są opłaty eksploatacyjne zależne od obowiązującej stawki i wielkości wydobycia, a także opłaty za użytkowanie górnicze.

Grupa Kapitałowa PGE prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności za bieżący oraz porównawczy okres sprawozdawczy zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne. Podział sprawozdawczości Grupy Kapitałowej PGE oparty jest na segmentach branżowych:

Energetyka Konwencjonalna obejmuje poszukiwanie i wydobycie węgla brunatnego oraz produkcję energii w elektrowniach oraz elektrociepłowniach a także działalność pomocniczą w powyższym zakresie.
Energetyka Odnawialna obejmuje wytwarzanie energii elektrycznej w elektrowniach szczytowo-pompowych oraz ze źródeł odnawialnych.
Obrót obejmuje sprzedaż i zakup energii elektrycznej oraz gazu na rynku hurtowym, obrót uprawnieniami do emisji oraz prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia oraz zakup i dostawy paliw a także sprzedaż energii elektrycznej oraz świadczenie usług odbiorcom końcowym.
Dystrybucja obejmuje zarządzanie lokalnymi sieciami dystrybucyjnymi oraz przesyłanie energii elektrycznej.
Działalność pozostała obejmuje świadczenie usług przez spółki zależne na rzecz Grupy Kapitałowej np. organizacja pozyskiwania finansowania, świadczenie usług informatycznych, telekomunikacyjnych, księgowo-kadrowych, transportowych. Dodatkowo segment działalności pozostałej obejmuje działalność spółki zależnej, której głównym przedmiotem działalności jest przygotowanie i realizacja projektu budowy elektrowni jądrowej.

Organizacja i zarządzanie Grupą Kapitałową PGE odbywa się w podziale na segmenty uwzględniające rodzaj oferowanych produktów i usług. Każdy zsegmentów stanowi strategiczną jednostkę gospodarczą, oferującą inne wyroby i obsługującą inne rynki. Przypisanie poszczególnych jednostek do segmentów działalności zostało przedstawione w nocie 1.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Grupa Kapitałowa PGE co do zasady rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych – na warunkach rynkowych. Wyjątkiem od tej reguły były nowe obligacje emitowane przez podmioty zależne, należące do podatkowej grupy kapitałowej, oprocentowane poniżej stawek rynkowych oraz rozliczenia strat podatkowych w ramach podatkowej grupy kapitałowej.

Analizując wyniki poszczególnych segmentów działalności kierownictwo Grupy Kapitałowej PGE zwraca przede wszystkim uwagę na osiągany wynik EBITDA.

Sezonowość segmentów działalności

Czynniki atmosferyczne powodują sezonowość zapotrzebowania na energię elektryczną i ciepło oraz mają wpływ na techniczne i ekonomiczne warunki ich wytwarzania, dystrybucji i przesyłania, a tym samym wpływają na wyniki uzyskiwane przez spółki Grupy Kapitałowej PGE.

Poziom sprzedaży energii elektrycznej w ciągu roku jest zmienny i zależy przede wszystkim od temperatury powietrza i długości dnia. Co do zasady, niższe temperatury powietrza w zimie i krótsze dni powodują wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, podczas gdy wyższe temperatury powietrza i dłuższe dni w okresie letnim przyczyniają się do jego spadku. Ponadto, zmiany sezonowe widoczne są wśród wybranych grup odbiorców końcowych. Efekty sezonowości są w szczególności bardziej znaczące dla gospodarstw domowych, niż dla sektora przemysłowego.

Sprzedaż ciepła zależy w szczególności od temperatury powietrza i jest większa w okresie zimowym, a mniejsza w okresie letnim.

Informacje dotyczące segmentów branżowych za okres zakończony 30 czerwca 2016 roku

	Energetyka Konwencjonalna	Energetyka Odnawialna	Obrót	Dystrybucja	Działalność pozostała	Korekty konsolidacyjne	Razem
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	5.364	332	6.791	966	195	18	13.666
Sprzedaż między segmentami	288	38	1.256	1.956	138	(3.676)	-
PRZYCHODY SEGMENTU, RAZEM	5.652	370	8.047	2.922	333	(3.658)	13.666
Koszt własny sprzedaży	(4.493)	(1.045)	(7.106)	(2.233)	(304)	3.359	(11.822)
EBIT *)	915	(720)	195	557	(29)	34	952
Przychody / (koszty) finansowe netto							(155)
Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych							(42)
ZYSK / (STRATA) BRUTTO							755
Podatek dochodowy							(212)
ZYSK / (STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY							543
Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy	653	925	13	560	62	(22)	2.191
EBITDA **)	1.568	205	208	1.117	33	12	3.143
AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA
Aktywa segmentu z wyłączeniem należności ztytułu dostaw i usług	33.309	3.773	2.270	16.126	923	(1.833)	54.568
Należności z tytułu dostaw i usług	294	76	2.381	688	119	(1.199)	2.359
Udziały w jednostkach stowarzyszonych							327
Aktywa nieprzypisane							3.726
AKTYWA, RAZEM							60.980
Zobowiązania segmentu z wyłączeniemzobowiązań z tytułu dostaw i usług	8.417	391	1.940	2.897	221	(1.037)	12.829
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	550	32	1.109	235	66	(1.160)	832
Zobowiązania nieprzypisane							6.797
ZOBOWIĄZANIA, RAZEM							20.458
POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTU
Nakłady inwestycyjne	2.855	95	7	713	68	(48)	3.690
Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych i niefinansowych	26	788	8	6	1	(3)	826
Pozostałe koszty niepieniężne ***)	779	11	529	60	26	-	1.405

*) EBIT = zysk (strata) z działalności operacyjnej

**) EBITDA = EBIT + amortyzacja, likwidacja oraz odpisy (RAT, WN i wartość firmy) ujęte w wyniku finansowym

***) Zmiany o charakterze niepieniężnym dotyczą rezerw m.in. na rekultywację, uprawnienia do emisji CO2, nagrody jubileuszowe, taryfę pracowniczą ujęte w wyniku oraz innych całkowitych dochodach.

Informacje dotyczące segmentów branżowych za okres zakończony 30 czerwca 2015 roku

dane przekształcone	Energetyka Konwencjonalna	Energetyka Odnawialna	Obrót	Dystrybucja	Działalność pozostała	Korekty konsolidacyjne	Razem
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	6.126	348	6.624	935	213	(1)	14.245
Sprzedaż między segmentami	300	30	644	2.067	127	(3.168)	-
PRZYCHODY SEGMENTU, RAZEM	6.426	378	7.268	3.002	340	(3.169)	14.245
Koszt własny sprzedaży	(13.424)	(254)	(6.233)	(2.141)	(302)	2.881	(19.473)
EBIT *)	(7.260)	88	267	709	(20)	42	(6.174)
Przychody / (koszty) finansowe netto							(61)
Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych							-
ZYSK /(STRATA) BRUTTO							(6.235)
Podatek dochodowy							1.176
ZYSK / (STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY							(5.059)
Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy	9.719	114	12	526	53	(22)	10.402
EBITDA **)	2.459	202	279	1.235	33	20	4.228
AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA
Aktywa segmentu z wyłączeniem należności ztytułu dostaw i usług	27.138	4.203	2.669	15.470	855	(1.987)	48.348
Należności z tytułu dostaw i usług	245	49	2.300	387	103	(790)	2.294
Udziały w jednostce stowarzyszonej							9
Aktywa nieprzypisane							6.817
AKTYWA, RAZEM							57.468
Zobowiązania segmentu z wyłączeniemzobowiązań z tytułu dostaw i usług	7.126	353	3.690	2.902	182	(1.731)	12.522
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	518	24	658	183	68	(712)	739
Zobowiązania nieprzypisane							5.694
ZOBOWIĄZANIA, RAZEM							18.955
POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTU
Nakłady inwestycyjne	2.358	219	13	688	80	(26)	3.332
Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych i niefinansowych	8.909	(2)	7	10	(1)	-	8.923
Pozostałe koszty niepieniężne ***)	302	11	533	36	12	-	894

*) EBIT = zysk (strata) z działalności operacyjnej

**) EBITDA = EBIT + amortyzacja, likwidacja oraz odpisy (RAT, WN i wartość firmy) ujęte w wyniku finansowym

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

	I kwartał nieprzeglądane	II kwartał nieprzeglądane	Okres zakończony 30 czerwca 2016
Przychody ze sprzedaży	7.133	6.533	13.666
Koszt własny sprzedaży	(5.605)	(6.217)	(11.822)
ZYSK /(STRATA) BRUTTO ZE SPRZEDAŻY	1.528	316	1.844
Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne netto	157	77	234
EBIT - ZYSK /(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ	1.123	(171)	952
Przychody / (koszty) finansowe netto	(48)	(107)	(155)
Udział w zysku/stracie jednostek stowarzyszonych	-	(42)	(42)
ZYSK /(STRATA) BRUTTO	1.075	(320)	755
Podatek dochodowy	(206)	(6)	(212)
ZYSK /(STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY	869	(326)	543

	I kwartał nieprzeglądane		Okres zakończony 30 czerwca 2015
Przychody ze sprzedaży	7.553	6.692	14.245
Koszt własny sprzedaży	(5.548)	(13.925)	(19.473)
ZYSK /(STRATA) BRUTTO ZE SPRZEDAŻY	2.005	(7.233)	(5.228)
Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne netto	14	174	188
EBIT - ZYSK /(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ	1.416	(7.590)	(6.174)
Przychody / (koszty) finansowe netto	(54)	(7)	(61)
ZYSK /(STRATA) BRUTTO	1.362	(7.597)	(6.235)
Podatek dochodowy	(264)	1.440	1.176
ZYSK /(STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY	1.098	(6.157)	(5.059)

7. Przychody i koszty

7.1 Przychody ze sprzedaży

	I kwartał	II kwartał	Okres zakończony
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY	nieprzeglądane	nieprzeglądane	30 czerwca 2016
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów bez wyłączenia akcyzy	7.001	6.400	13.401
Podatek akcyzowy	(126)	(120)	(246)
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów, w tym:	6.875	6.280	13.155
Sprzedaż energii elektrycznej	4.678	4.608	9.286
Sprzedaż usług dystrybucyjnych	1.433	1.332	2.765
Sprzedaż ciepła	283	119	402
Sprzedaż praw majątkowych pochodzenia energii	185	(39)	146
Regulacyjne usługi systemowe	137	113	250
Sprzedaż gazu	73	58	131
Pozostała sprzedaż towarów i materiałów	86	89	175
Przychody ze sprzedaży usług	128	130	258
Przychody z tytułu rekompensat KDT	130	123	253
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY, RAZEM	7.133	6.533	13.666

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

	I kwartał nieprzeglądane	II kwartał nieprzeglądane	Okres zakończony 30 czerwca 2015 dane przekształcone
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów bez wyłączenia akcyzy	7.374	6.550	13.924
Podatek akcyzowy	(116)	(131)	(247)
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów, w tym:	7.258	6.419	13.677
Sprzedaż energii elektrycznej	4.988	4.540	9.528
Sprzedaż usług dystrybucyjnych	1.455	1.358	2.813
Sprzedaż ciepła	271	132	403
Sprzedaż praw majątkowych pochodzenia energii	207	121	328
Regulacyjne usługi systemowe	127	117	244
Sprzedaż gazu	101	35	136
Pozostała sprzedaż towarów i materiałów	109	116	225
Przychody ze sprzedaży usług	133	134	267
Przychody z tytułu rekompensat KDT	162	139	301
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY, RAZEM	7.553	6.692	14.245

Spadek przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej w okresie zakończonym dnia 30 czerwca 2016 roku w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego wynika głównie ze zmniejszenia wolumenu sprzedaży na rynku hurtowym oraz uzyskania niższej średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej.

Spadek przychodów ze sprzedaży praw majątkowych pochodzenia energii wynika głównie z wyceny zapasów praw majątkowych.

Kwestia przychodów z tytułu rekompensat KDT została opisana w nocie 24.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym

	I kwartał nieprzeglądane	II kwartał nieprzeglądane	Okres zakończony 30 czerwca 2016
KOSZTY W UKŁADZIE RODZAJOWYM
Amortyzacja i odpisy aktualizujące	731	1.522	2.253
Zużycie materiałów i energii	840	655	1.495
Usługi obce	593	617	1.210
Podatki i opłaty	811	773	1.584
Koszty świadczeń pracowniczych	1.117	1.059	2.176
Pozostałe koszty rodzajowe	63	65	128
KOSZTY WEDŁUG RODZAJU, RAZEM	4.155	4.691	8.846
Zmiana stanu produktów	(29)	19	(10)
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki	(264)	(269)	(533)
Koszty sprzedaży i dystrybucji	(379)	(348)	(727)
Koszty ogólnego zarządu	(183)	(216)	(399)
Wartość sprzedanych towarów i materiałów	2.305	2.340	4.645
KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY	5.605	6.217	11.822

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

	I kwartał nieprzeglądane	II kwartał nieprzeglądane	Okres zakończony 30 czerwca 2015 dane przekształcone
KOSZTY W UKŁADZIE RODZAJOWYM
Amortyzacja i odpisy aktualizujące	836	9.674	10.510
Zużycie materiałów i energii	917	730	1.647
Usługi obce	582	618	1.200
Podatki i opłaty	762	694	1.456
Koszty świadczeń pracowniczych	1.121	1.033	2.154
Pozostałe koszty rodzajowe	59	68	127
KOSZTY WEDŁUG RODZAJU, RAZEM	4.277	12.817	17.094
Zmiana stanu produktów	(44)	-	(44)
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki	(307)	(372)	(679)
Koszty sprzedaży i dystrybucji	(395)	(337)	(732)
Koszty ogólnego zarządu	(208)	(194)	(402)
Wartość sprzedanych towarów i materiałów	2.225	2.011	4.236
KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY	5.548	13.925	19.473

7.2.1 Koszty amortyzacji, likwidacji oraz odpisy aktualizujące

Poniżej przedstawiono ujęcie amortyzacji i likwidacji oraz odpisów aktualizujących rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

		Amortyzacja i likwidacja			Odpisy aktualizujące
Okres zakończony 30 czerwca 2016	Rzeczowe aktywa trwałe	Wartości niematerialne	RAZEM	Rzeczowe aktywa trwałe	Wartości niematerialne	RAZEM
Koszt własny sprzedaży	1.287	40	1.327	524	282	806
Koszty sprzedaży i dystrybucji	6	2	8	-	-	-
Koszty ogólnego zarządu	43	6	49	-	1	1
RAZEM KOSZTY AMORTYZACJI ORAZ ODPISÓW AKTUALIZUJĄCYCH ODNIESIONE W WYNIK FINANSOWY	1.336	48	1.384	524	283	807
Zmiana stanu produktów	-	-	-	-	-	-
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki	62	-	62	-	-	-
RAZEM KOSZTY AMORTYZACJI ORAZODPISÓW AKTUALIZUJĄCYCH	1.398	48	1.446	524	283	807

Jak opisano w nocie 3.2 niniejszego sprawozdania finansowego, odpisy aktualizujące zostały utworzone w głównej mierze z tytułu utraty wartości majątku wytwórczego w segmencie Energetyki Odnawialnej. Odpisy aktualizujące w poprzednim okresie dotyczyły głównie segmentu Energetyki Konwencjonalnej.

Okres zakończony		Amortyzacja i likwidacja			Odpisy aktualizujące
30 czerwca 2015 dane przekształcone	Rzeczowe aktywa trwałe	Wartości niematerialne	RAZEM	Rzeczowe aktywa trwałe	Wartości niematerialne	RAZEM
Koszt własny sprzedaży	1.446	32	1.478	8.876	15	8.891
Koszty sprzedaży i dystrybucji	10	2	12	-	-	-
Koszty ogólnego zarządu	17	4	21	-	-	-
RAZEM KOSZTY AMORTYZACJI ORAZ ODPISÓW AKTUALIZUJĄCYCH ODNIESIONE W WYNIK FINANSOWY	1.473	38	1.511	8.876	15	8.891
Zmiana stanu produktów	6	-	6	-	-	-
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki	102	-	102	-	-	-
RAZEM KOSZTY AMORTYZACJI ORAZODPISÓW AKTUALIZUJĄCYCH	1.581	38	1.619	8.876	15	8.891

7.3 Pozostałe przychody i koszty operacyjne

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015 dane przekształcone
POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE
Korekta przychodów z tyt. rekompensat KDT	148	-
Kary, grzywny, odszkodowania	64	29
Dotacje	34	12
Rozwiązanie pozostałych rezerw	22	16
Rozwiązanie odpisów aktualizujących należności	13	18
Zwrot podatków	5	-
Rzeczowe aktywa trwałe, wartości niematerialne otrzymane nieodpłatnie	5	4
Przychody z nielegalnego poboru energii elektrycznej	3	4
Zysk ze zbycia rzeczowych aktywów trwałych/wartości niematerialnych	3	9
Nadwyżki/Ujawnienia aktywów	2	5
Efekt zmiany rezerwy rekultywacyjnej	-	193
Pozostałe	26	42
POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE, RAZEM	325	332

Kwestia przychodów z tytułu rekompensat KDT została opisana w nocie 24.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015 dane przekształcone
POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE
Utworzenie pozostałych rezerw	25	39
Utworzenie odpisów aktualizujących należności	25	33
Likwidacja szkód/ usuwanie awarii	9	14
Odszkodowania	4	3
Przekazane darowizny	3	14
Koszty postępowania spornego	3	5
Likwidacja rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych związanych z działalnością pozostałą	2	2
Pozostałe	20	34
POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE, RAZEM	91	144

7.4 Przychody i koszty finansowe

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015
PRZYCHODY FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH
Dywidendy	1	1
Odsetki	22	56
Aktualizacja wartości instrumentów finansowych / rozwiązanie odpisów aktualizujących	10	38
Zysk ze zbycia inwestycji	-	14
Dodatnie różnice kursowe	14	-
PRZYCHODY FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH	47	109
POZOSTAŁE PRZYCHODY FINANSOWE
Rozwiązanie rezerw	2	1
POZOSTAŁE PRZYCHODY FINANSOWE	2	1
PRZYCHODY FINANSOWE, RAZEM	49	110

Grupa wykazuje przychody z tytułu odsetek głównie od środków pieniężnych i należności.

W okresie porównawczym w pozycji aktualizacja wartości instrumentów finansowych została ujęta wycena transakcji zawieranych na rynku uprawnień do emisji CO² oraz wyceny transakcji zabezpieczających CCIRS w części uznanej za nieefektywną część zabezpieczenia dla instrumentów desygnowanych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych oraz w całości w odniesieniu do pozostałych instrumentów.

	Okres zakończony	Okres zakończony
	30 czerwca 2016	30 czerwca 2015
KOSZTY FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH
Odsetki	59	60
Aktualizacja wartości instrumentów finansowych	4	3
Odpis aktualizujący	2	2
Ujemne różnice kursowe	29	26
KOSZTY FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH	94	91
POZOSTAŁE KOSZTY FINANSOWE
Koszty odsetkowe, w tym efekt zwijania dyskonta	88	78
Utworzenie rezerw bilansowych (odsetki)	21	1
Pozostałe	1	1
POZOSTAŁE KOSZTY FINANSOWE	110	80
KOSZTY FINANSOWE, RAZEM	204	171

Koszty odsetkowe (efekt zwijania dyskonta) od pozycji niefinansowych dotyczą w głównej mierze rezerwy rekultywacyjnej oraz rezerwy na świadczenia pracownicze.

7.5 Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015
Polska Grupa Górnicza	(42)	-
PEC Bogatynia	-	-
INWESTYCJE WYCENIANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI	(42)	-

	Polska Grupa Górnicza	PEC Bogatynia
UDZIAŁ W GŁOSACH JEDNOSTKI STOWARZYSZONEJ	15,66%	34,93%
OKRES ZAKOŃCZONY 30 CZERWCA 2016
Przychody	714	7
Wynik z działalności kontynuowanej	(265)	-
Wynik z działalności zaniechanej po opodatkowaniu	-	-
Pozostałe całkowite dochody	-	-
Całkowite dochody ogółem	(265)	-
UDZIAŁ W WYNIKU JEDNOSTKI STOWARZYSZONEJ	(42)	-

Dane jednostki stowarzyszonej Polska Grupa Górnicza Sp. z o.o. zostały objęte konsolidacją od 29 kwietnia 2016 roku.

Kwestia zakupu udziałów została szerzej opisana w nocie 24.2 niniejszego sprawozdania.

8. Odpisy aktualizujące wartość aktywów

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015
ODPISY AKTUALIZUJĄCE WARTOŚĆ RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH
Zawiązanie odpisu	524	8.875
Rozwiązanie odpisu	-	-
ODPISY AKTUALIZUJĄCE WARTOŚĆ WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH
Zawiązanie odpisu	283	16
ODPISY AKTUALIZUJĄCE WARTOŚĆ ZAPASÓW
Zawiązanie odpisu	16	28
Rozwiązanie odpisu	13	11

9. Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów

Główne składniki obciążenia podatkowego za okres zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku oraz dnia 30 czerwca 2015 roku przedstawiają się następująco:

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015
PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT
Bieżący podatek dochodowy	207	282
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego zlat ubiegłych	20	15
Odroczony podatek dochodowy	(15)	(1.473)
OBCIĄŻENIA PODATKOWE WYKAZYWANE W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT	212	(1.176)
PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODACH
Od zysków z strat aktuarialnych z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze	-	27
Od wyceny instrumentów zabezpieczających	8	14
(Korzyść podatkowa) / obciążenie podatkowe ujęte w innych całkowitych dochodach (kapitale własnym)	8	41

Korekty dotyczące rozliczenia podatku dochodowego z lat ubiegłych dotyczą głównie zafakturowania sprzedaży za rok poprzedni w pierwszym półroczu roku bieżącego. W poprzednim okresie sprzedaż ujęto na podstawie szacunków, od których rozpoznano podatek odroczony.

Istotna zmiana podatku odroczonego przedstawiona w okresie zakończonym 30 czerwca 2015 roku jest związana z utworzeniem odpisu aktualizującego wartość rzeczowych aktywów trwałych.

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ

10.Istotne zwiększenia i zmniejszenia rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa Kapitałowa PGE zakupiła rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne o wartości 3.690 mln PLN. Największe nakłady poniesione zostały przez segment Energetyka Konwencjonalna (2.855 mln PLN) oraz segment Dystrybucja (713 mln PLN). Główne pozycje nakładów stanowiły: budowa bloków 5 – 6 w Elektrowni Opole (1.716 mln PLN), kompleksowa rekonstrukcja i modernizacja bloków 7 - 12 w Elektrowni Bełchatów (439 mln PLN).

W bieżącym okresie nie miały miejsca istotne transakcje sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych.

11.Przyszłe zobowiązania inwestycyjne

Na dzień 30 czerwca 2016 roku Grupa Kapitałowa PGE zobowiązała się ponieść nakłady na rzeczowe aktywa trwałe w kwocie około 12.409 mln PLN. Kwoty te przeznaczone będą głównie na budowę nowych bloków, modernizacje majątku jednostek Grupy oraz zakup maszyn i urządzeń.

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Energetyka Konwencjonalna	10.042	11.603
Dystrybucja	964	850
Energetyka Odnawialna	70	116
Obrót	1	3
Działalność pozostała	1.332	1.323
PRZYSZŁE ZOBOWIĄZANIA INWESTYCYJNE, RAZEM	12.409	13.895

Najbardziej istotne przyszłe zobowiązania inwestycyjne dotyczą:

Energetyka Konwencjonalna:
Oddział Elektrownia Opole budowa bloków nr 5 i 6 około 4.308 mln PLN,
Oddział Elektrownia Turów kontrakt na budowę nowego bloku energetycznego około 3.487 mln PLN,
Oddział Elektrownia Turów modernizacja bloków 1-3 około 598 mln PLN,
Oddział Elektrownia Bełchatów rekonstrukcja i modernizacja bloków około 242 mln PLN,
Dystrybucja zobowiązania inwestycyjne związane z majątkiem sieciowym w łącznej wysokości około 964 mln PLN,
Działalność pozostała, PGE EJ1 sp. z o.o. umowa na usługi doradztwa technicznego w procesie inwestycyjnym związanym z budową pierwszej polskiej elektrowni jądrowej – około 1.295 mln PLN (z czego 205 mln PLN jest zakresem podstawowym a pozostała kwota umowy stanowi zakres opcjonalny).

12.Udziały w jednostkach stowarzyszonych wykazywane metodą praw własności

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Polska Grupa Górnicza	319	-
PEC Bogatynia	8	8
INWESTYCJE WYCENIANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI	327	8

	Polska Grupa Górnicza	PEC Bogatynia
UDZIAŁ W GŁOSACH JEDNOSTKI STOWARZYSZONEJ	15,66%	34,93%
STAN NA DZIEŃ 30 CZERWCA 2016
Aktywa obrotowe	1.222	3
Aktywa trwałe	6.387	22
Zobowiązania krótkoterminowe	2.862	1
Zobowiązania długoterminowe	2.710	-
AKTYWA NETTO	2.037	24
Udział w aktywach netto	319	8
Wartość firmy	-	-
INWESTYCJE WYCENIANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI	319	8

Kwestia zakupu udziałów w spółce Polska Grupa Górnicza Sp. z o.o. została szerzej opisana w nocie 24.2 niniejszego sprawozdania.

13.Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

13.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego

	Stan na dzień	Stan na dzień
	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową rzeczowych aktywów trwałych	1.557	1.520
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową aktywów finansowych	34	31
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zobowiązań	262	271
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zapasów	23	21
Rekompensaty z tytułu rozwiązania KDT	220	231
Rezerwa na koszty rekultywacji	628	605
Rezerwa na zakup uprawnień do emisji CO2	95	144
Rezerwy na świadczenia pracownicze	603	591
Pozostałe rezerwy	167	128
Nieodpłatnie otrzymana infrastruktura i otrzymane opłaty przyłączeniowe	137	141
Pozostałe	17	20
AKTYWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO	3.743	3.703

13.2 Rezerwa z tytułu podatku odroczonego

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową rzeczowych aktywów trwałych	2.827	2.681
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową praw majątkowych pochodzenia energii	62	107
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową aktywów finansowych	316	357
Uprawnienia do emisji CO2	354	403
Rekompensaty z tytułu rozwiązania KDT	689	671
Pozostałe	28	23
REZERWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO	4.276	4.242

PO SKOMPENSOWANIU AKTYWA I REZERWY W POSZCZEGÓLNYCH SPÓŁKACH PODATEK ODROCZONY GRUPY PREZENTOWANY JEST JAKO: Aktywa z tytułu podatku dochodowego 253 313 Rezerwa z tytułu podatku dochodowego (786) (852)

14.Uprawnienia do emisji CO² na własne potrzeby

Jednostki wytwórcze należące do Grupy Kapitałowej PGE utrzymują instalacje, które są objęte postanowieniami ustawy z dnia 12 czerwca 2015 roku o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Począwszy od 2013 roku bezwarunkowo przyznawana jest tylko część uprawnień emisyjnych na produkcję ciepła, natomiast na produkcję energii elektrycznej co do zasady brak jest bezpłatnych EUA. Jedynie na mocy art. 10c) Dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej możliwa jest derogacja w zakresie uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, pod warunkiem realizacji zadań inwestycyjnych ujętych w Krajowym Planie Inwestycyjnym (KPI). Warunkiem otrzymania bezpłatnych uprawnień do emisji CO² na pokrycie produkcji energii elektrycznej jest coroczne przedstawienie sprawozdań rzeczowo-finansowych z realizacji zadań wymienionych w Krajowym Planie Inwestycyjnym.

W bieżącym okresie jednostki z Grupy Kapitałowej PGE otrzymały nieodpłatne uprawnienia do emisji CO2 w ilości około 25 mln ton dla jednostek wytwarzających energię elektryczną oraz około 1 mln ton dla instalacji innych niż wytwarzające energię elektryczną.

	Stan na dzień 30 czerwca 2016		Stan na dzień 31 grudnia 2015
EUA	Ilość (mln Mg)	Wartość	Ilość (mln Mg)	Wartość
STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA	77	2.172	68	1.552
Zakup	19	476	38	1.301
Przyznane nieodpłatnie	26	-	30	-
Umorzenie	(58)	(760)	(59)	(681)
STAN NA DZIEŃ SPRAWOZDAWCZY	64	1.888	77	2.172

15.Pozostałe aktywa krótko i długoterminowe

15.1 Pozostałe aktywa długoterminowe

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie	866	1.042
Pozostałe aktywa długoterminowe	43	21
POZOSTAŁE AKTYWA, RAZEM	909	1.063

Zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie dotyczą głównie projektów inwestycyjnych prowadzonych przez segment Energetyki Konwencjonalnej.

15.2 Pozostałe aktywa krótkoterminowe

	Stan na dzień	Stan na dzień
	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015
KOSZTY ROZLICZANE W CZASIE
Opłaty, prowizje	59	41
ZFŚS	40	1
Opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, leśnej	27	4
Usługi informatyczne	9	7
Opłata z tytułu wieczystego użytkowania gruntów	8	-
Ubezpieczenia majątkowe i deliktowe	5	3
Pozostałe koszty rozliczane w czasie	33	18
INNE AKTYWA KRÓTKOTERMINOWE
Należności z tytułu naliczonego VAT	223	388
Należności z tytułu akcyzy	51	90
Zaliczki na dostawy	6	34
Pozostałe aktywa krótkoterminowe	12	13
POZOSTAŁE AKTYWA, RAZEM	473	599

Kwota opłaty, prowizje zawiera prowizje agencyjne, prowizje od kredytu oraz opłaty za użytkowanie górnicze. Pozostałe koszty rozliczane w czasie obejmują m.in. koncesje, opłaty za umieszczenie urządzeń izajęcie pasa drogowego.

Zwiększony stan rozliczeń z tytułu naliczonego VAT w okresie porównawczym spowodowany był zakupami inwestycyjnymi w segmentach Energetyki Konwencjonalnej i Energetyki Odnawialnej. Kwota należności z tytułu akcyzy dotyczy zwolnienia od akcyzy energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii, na podstawie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii.

16.Wybrane aktywa finansowe

Wartość księgowa aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu nie odbiega istotnie od ich wartości godziwej.

16.1 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe

	Stan na dzień 30 czerwca 2016		Stan na dzień 31 grudnia 2015
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Długoterminowe	Krótkoterminowe
Należności z tytułu dostaw i usług	-	2.359	-	2.548
Rekompensaty z tytułu KDT	-	1.227	-	1.075
Lokaty i depozyty	134	2	124	1
Kaucje i wadia	-	5	-	37
Zabezpieczenie – rynek bilansujący	-	-	-	18
Należności sporne	-	42	-	-
Pozostałe należności finansowe	14	70	18	69
NALEŻNOŚCI FINANSOWE, RAZEM	148	3.705	142	3.748

W należnościach w tytułu dostaw i usług Grupa prezentuje należności z tytułu doszacowania sprzedaży energii elektrycznej (548 mln PLN na dzień 30 czerwca 2016 roku i 601 mln w okresie porównawczym).

Ponadto PGE S.A. posiada obligacje wyemitowane przez spółkę Autostrada Wielkopolska S.A., które w całości zostały objęte odpisem aktualizującym z tytułu utraty wartości. Ponieważ w bieżącym okresie sytuacja Autostrada Wielkopolska S.A. nie uległa zmianie, Grupa nie widzi przesłanek do odwrócenia odpisów.

16.2 Środki pieniężne

Lokaty krótkoterminowe są dokonywane na różne okresy, od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania Grupy na środki pieniężne i są oprocentowane według ustalonych dla nich stóp procentowych.

Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów składa się z następujących pozycji:

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Środki pieniężne w banku i kasie	912	1.304
Lokaty typu overnight	602	57
Lokaty krótkoterminowe	198	1.743
RAZEM	1.712	3.104
Odsetki naliczone od środków pieniężnych, nie otrzymane na dzień sprawozdawczy	-	(1)
Różnice kursowe od środków pieniężnych w walutach	(1)	(2)
Saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów wykazanych w rachunku przepływów	1.711	3.101
w tym o ograniczonej możliwości dysponowania	216	333
Pozostające do dyspozycji limity kredytowe	10.505	5.257
w tym limity kredytowe w rachunku bieżącym	2.251	2.254
Kredyty dostępne od II kwartału 2016 roku	-	5.500

Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych dotyczą przede wszystkim:

środków otrzymanych jako gwarancja zabezpieczenia należytego wykonania umów oraz środków otrzymanych jako wadia przetargowe;
środków stanowiących zabezpieczenie rozliczeń jednostek Grupy Kapitałowej PGE z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A.

Zawarte umowy kredytowe zostały opisane w nocie 20.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

17.Instrumenty pochodne

	Stan na dzień 30 czerwca 2016			Stan na dzień 31 grudnia 2015
	Aktywa	Zobowiązania	Aktywa	Zobowiązania
INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINNASOWY
Forward walutowy	3	-	7	1
Forward towarowy	13	-	-	33
Transakcje zabezpieczające IRS	-	47	-	55
INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE
Transakcje zabezpieczające CCIRS	197	-	43	-
Transakcje zabezpieczające IRS	-	4	-	-
INSTRUMENTY POCHODNE, RAZEM	213	51	50	89
część krótkoterminowa	16	-	7	34
część długoterminowa	197	51	43	55

Forwardy towarowe i walutowe

Transakcje terminowe towarowe i walutowe związane są przede wszystkim z handlem uprawnieniami do emisji CO² .

Transakcje IRS

W bieżącym okresie sprawozdawczym PGE S.A. zawarła transakcję IRS zabezpieczającą stopę procentową od zaciągniętego kredytu o wartości nominalnej 500 mln PLN. Dla ujęcia powyższej transakcji IRS Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń został przedstawiony w nocie 18.2 niniejszego sprawozdania finansowego.

W 2014 roku PGE S.A. zawarła 2 transakcje IRS zabezpieczające stopę procentową od wyemitowanych obligacji o wartości nominalnej 1 mld PLN. Płatności wynikające z transakcji IRS są skorelowane z płatnościami odsetek od obligacji. Zmiana wartości godziwej transakcji IRS jest ujmowana w całości w wyniku finansowym.

W 2003 roku PGE Elektrownia Turów S.A. (obecnie Oddział PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.) zawarła transakcje zabezpieczające IRS – swap. Zabezpieczają one wysokość składowych zmiennych (USD LIBOR 6m) oprocentowania kredytów inwestycyjnych 30, 40 i 80 milionów USD z Nordyckim Bankiem Inwestycyjnym zaciągniętych na finansowanie inwestycji w Elektrowni Turów. W transakcji tej bank-kontrahent płaci dla spółki odsetki oparte na stopie zmiennej, z kolei spółka płaci bankowi odsetki oparte na stałej stopie.

Transakcje zabezpieczające CCIRS

W związku z zawarciem pożyczek ze spółką PGE Sweden AB (publ), PGE S.A. zawarła transakcje CCIRS, zabezpieczające kurs walutowy spłaty kapitału i odsetek oraz stopę procentową. W transakcjach tych banki-kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie stałej w EUR a PGE S.A. płaci odsetki oparte na stopie stałej w PLN. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym odpowiednia część transakcji CCIRS traktowana jest jako zabezpieczenie obligacji wyemitowanych przez PGE Sweden AB (publ).

Dla ujęcia powyższej transakcji CCIRS Grupa Kapitałowa PGE stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń został przedstawiony w nocie 18.2 niniejszego sprawozdania finansowego.

18.Kapitały własne

Podstawowym założeniem polityki Grupy w zakresie zarządzania kapitałami jest utrzymanie optymalnej struktury kapitału w długim okresie, zapewnienie dobrego standingu finansowego i bezpiecznych wskaźników struktury kapitału, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy Kapitałowej PGE. Istotne jest także utrzymanie silnej bazy kapitałowej, będącej podstawą budowania zaufania ze strony przyszłych inwestorów, kredytodawców oraz rynku i zapewniającej przyszły rozwój Grupy Kapitałowej.

18.1 Kapitał podstawowy

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Ilość akcji zwykłych serii A o wartości nominalnej 10 złotych każda	1.470.576.500	1.470.576.500
Ilość akcji zwykłych serii B o wartości nominalnej 10 złotych każda	259.513.500	259.513.500
Ilość akcji zwykłych serii C o wartości nominalnej 10 złotych każda	73.228.888	73.228.888
Ilość akcji zwykłych serii D o wartości nominalnej 10 złotych każda	66.441.941	66.441.941
ŁĄCZNA ILOŚĆ AKCJI	1.869.760.829	1.869.760.829

Wszystkie akcje Spółki zostały opłacone. W ciągu okresu sprawozdawczego i do dnia sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie nastąpiły zmiany w strukturze i wysokości kapitału podstawowego.

29 lipca 2016 roku do PGE S.A. wpłynął wniosek akcjonariusza Skarbu Państwa o zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Akcjonariusz wnioskuje o umieszczenie w porządku obrad między innymi punktów dotyczących podjęcia uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki poprzez zwiększenie wartości nominalnej akcji serii A, B, C i D, podjęcia uchwały w sprawie stosownej zmiany Statutu oraz podjęcia uchwały w sprawie przeznaczenia części kapitału zapasowego na pokrycie zryczałtowanego podatku dochodowego związanego z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków własnych Spółki.

Zgodnie z propozycją akcjonariusza zawartą w projekcie uchwały, kapitał zakładowy PGE S.A. ma wzrosnąć z 18.698 mln PLN do 24.307 mln PLN (tj. o 5.609 mln PLN), z kapitału zapasowego, a wartość nominalna jednej akcji Spółki ma wzrosnąć z 10 PLN do 13 PLN.

18.2 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych

Poniższa tabela prezentuje zmianę stanu kapitału z wyceny z tytułu wdrożonej rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych:

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Rok zakończony 31 grudnia 2015
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA	(21)	(61)
Zmiana kapitału z wyceny instrumentów finansowych, w tym:	40	49
Odroczenie zmian wartości godziwej zabezpieczających instrumentów finansowych w części uznanej za skuteczne zabezpieczenie	149	51
Naliczone odsetki na instrumencie pochodnym przeniesione z kapitału z wyceny i ujęte w kosztach odsetkowych	(1)	1
Rewaluacja walutowa transakcji CCIRS przeniesiona z kapitału i ujęta w wyniku z różnic kursowych	(108)	1
Nieefektywna część zmiany wyceny do wartości godziwej transakcji zabezpieczających zaprezentowana w rachunku zysków i strat	-	(4)
Podatek odroczony	(8)	(9)
KAPITAŁ Z WYCENY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PO UWZGLĘDNIENIU PODATKU ODROCZONEGO	11	(21)

18.3 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty

	Dywidenda wypłacona lub zadeklarowana z zysków okresu zakończonego dnia
	30 czerwca 2016	31 grudnia 2015	31 grudnia 2014
DYWIDENDY GOTÓWKOWE Z AKCJI ZWYKŁYCH
Dywidenda z zysków zatrzymanych	-	467	1.458
Dywidenda z kapitału zapasowego	-	-	-
DYWIDENDY GOTÓWKOWE ZAKCJI ZWYKŁYCH, RAZEM	-	467	1.458
Dywidendy gotówkowe na akcję (w złotych)	-	0,25	0,78

Dywidenda z zysków okresu zakończonego dnia 30 czerwca 2016 roku

W ciągu okresu sprawozdawczego oraz do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego PGE S.A. nie dokonywała wypłat zaliczek na poczet dywidendy.

Dywidenda z zysków 2015 roku

28 czerwca 2016 roku Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy PGE S.A. przeznaczyło z zysku roku 2015 kwotę 467 mln PLN na wypłatę dywidendy (co stanowi 0,25 złotych na akcję). Walne Zgromadzenie ustaliło dzień dywidendy na 23 września 2016 roku a termin wypłaty dywidendy na 14 października 2016 roku.

W sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 30 czerwca 2016 roku zobowiązanie z tytułu dywidendy jest prezentowane w pozycji pozostałych zobowiązań niefinansowych.

Dywidenda z zysków 2014 roku

24 czerwca 2015 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy PGE S.A. podjęło uchwałę, zgodnie z którą z zysku osiągniętego w 2014 roku, kwotę 1.458 mln PLN przeznaczono na wypłatę dywidendy (co stanowi 0,78 złotych na akcję). Dywidenda została wypłacona 15 października 2015 roku.

19.Rezerwy

Bieżąca wartość księgowa rezerw przedstawia się następująco:

		Stan na dzień 30 czerwca 2016		Stan na dzień 31 grudnia 2015
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Długoterminowe	Krótkoterminowe
Świadczenia pracownicze	2.505	622	2.496	517
Rezerwa na koszty rekultywacji	3.472	4	3.348	2
Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2	-	499	-	760
Rezerwy na wartość praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia	-	543	-	380
Roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości	96	16	97	20
Pozostałe rezerwy	112	157	103	130
REZERWY RAZEM	6.185	1.841	6.044	1.809

Zmiany stanu rezerw

	Świadczenia pracownicze	Rezerwa na koszty rekultywacji	Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2	Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia	Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości	Pozostałe	Razem
1 STYCZNIA 2016	3.013	3.350	760	380	117	233	7.853
Zyski i straty aktuarialne z wyłączeniem korekty stopy dyskonta	-	-	-	-	-	-	-
Koszty bieżącego zatrudnienia	36	-	-	-	-	-	36
Koszty przeszłego zatrudnienia	-	-	-	-	-	-	-
Koszty odsetek	40	48	-	-	-	-	88
Zmiana stopy dyskontowej i innych założeń	-	-	-	-	-	-	-
Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy	(274)	(1)	(760)	(331)	-	(14)	(1.380)
Rozwiązane rezerwy	(13)	-	-	(8)	(19)	(8)	(48)
Utworzone rezerwy w korespondencji z kosztami	325	16	499	502	14	61	1.417
Utworzenie rezerwy w korespondencji z rzeczowymi aktywami trwałymi	-	58	-	-	-	-	58
Pozostałe zmiany	-	5	-	-	-	(3)	2
30 CZERWCA 2016	3.127	3.476	499	543	112	269	8.026

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

	Świadczenia pracownicze	Rezerwa na koszty rekultywacji	Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2	Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia	Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości	Pozostałe	Razem
1 STYCZNIA 2015	3.243	3.299	676	555	92	304	8.169
Zyski i straty aktuarialne z wyłączeniem korekty stopy dyskonta	50	-	-	-	-	-	50
Koszty bieżącego zatrudnienia	82	-	-	-	-	-	82
Koszty przeszłego zatrudnienia	(55)	-	-	-	-	-	(55)
Koszty odsetek	70	86	-	-	-	-	156
Zmiana stopy dyskontowej i innych założeń	(122)	(224)	-	-	-	-	(346)
Wypłacone świadczenia/ Wykorzystane rezerwy	(725)	(1)	(680)	(1.159)	(1)	(74)	(2.640)
Rozwiązane rezerwy	(116)	(4)	(1)	(2)	(19)	(82)	(224)
Utworzone rezerwy w korespondencji z kosztami	560	56	765	986	45	85	2.497
Utworzenie rezerwy w korespondencji z rzeczowymi aktywami trwałymi	-	122 122	-	-	- 122	-	122
Zmiany w składzie GK	(3)	-	-	-	-	-	(3)
Pozostałe zmiany	29	16	-	-	-	-	45
31 GRUDNIA 2015	3.013	3.350	760	380	117	233	7.853

19.1 Rezerwa na świadczenia pracownicze

Spółki Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwy na:

świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia 1.729 mln PLN (1.721 mln PLN na 31 grudnia 2015 roku);
nagrody jubileuszowe 964 mln PLN (953 mln PLN na 31 grudnia 2015 roku);
pozostałe świadczenia (premie, niewykorzystane urlopy itp.) 434 mln PLN (339 mln PLN na 31 grudnia 2015 roku).

Stopa dyskonta przyjęta do wyceny rezerw aktuarialnych na 30 czerwca 2016 oraz 31 grudnia 2015 roku wynosi 3,0%.

19.2 Rezerwa na koszty rekultywacji

Rezerwa na rekultywację wyrobisk kopalnianych

Po zakończeniu wydobycia węgla teren po kopalniach odkrywkowych należących do Grupy Kapitałowej PGE będzie zrekultywowany. Według obecnych planów koszty będą ponoszone w latach 2023 – 2064 (w przypadku PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów) oraz w latach 2045 – 2065 (w przypadku PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Kopalnia Węgla Brunatnego Turów).

Grupa Kapitałowa PGE tworzy rezerwy na rekultywację wyrobisk końcowych. Kwota rezerwy prezentowana w sprawozdaniu finansowym obejmuje również wartość Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego tworzonego zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze. Wartość rezerwy na dzień 30 czerwca 2016 roku wynosi 3.144 mln PLN a na dzień 31 grudnia 2015 roku 3.051 mln PLN.

Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów

Jednostki wytwórcze tworzą rezerwę na rekultywację składowisk odpadów paleniskowych. Wartość rezerwy na dzień sprawozdawczy wynosi 106 mln PLN, a na dzień 31 grudnia 2015 roku 98 mln PLN.

Rezerwa na rekultywację terenów po farmach wiatrowych

Spółki będące właścicielami farm wiatrowych tworzą rezerwy na rekultywację terenów. Wartość rezerwy na dzień sprawozdawczy wynosi 67 mln PLN, a na dzień 31 grudnia 2015 roku 49 mln PLN.

Koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych

Obowiązek przeprowadzenia likwidacji i rekultywacji terenu wynika z "Pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji produkującej energię elektryczną oraz energię cieplną", w którym określono sposób restytucji terenu. Wartość rezerwy na dzień sprawozdawczy wynosi 159 mln PLN (152 mln PLN na dzień 31 grudnia 2015 roku) i dotyczy niektórych aktywów segmentu Energetyka Konwencjonalna i Energetyka Odnawialna.

Stopa dyskonta przyjęta do wyceny rezerw rekultywacyjnych na 30 czerwca 2016 oraz 31 grudnia 2015 roku wynosi 3,0%.

19.3 Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO²

Rezerwę na zobowiązania z tytułu emisji CO² jednostki Grupy Kapitałowej PGE ewidencjonują w odniesieniu do niedoboru uprawnień do emisji CO² przyznanych nieodpłatnie. Wysokość rezerwy uwzględnia wartość EUA zakupionych, a także możliwość pokrycia niedoboru certyfikatami CER lub ERU. Jak opisano w nocie 14 niniejszego sprawozdania finansowego Grupa Kapitałowa PGE jest uprawniona do otrzymania nieodpłatnych uprawnień do emisji CO² w związku z poniesionymi nakładami na inwestycje zgłoszone do Krajowego Planu Inwestycyjnego. Przy kalkulacji rezerwy uwzględniane są również te uprawnienia.

19.4 Rezerwa na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości

Spółki Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwę na odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Kwestia ta dotyczy głównie spółki dystrybucyjnej, posiadającej majątek sieciowy. Rezerwa ujęta na dzień sprawozdawczy wynosi łącznie około 112 mln PLN (w tym 47 mln PLN na sprawy rozpatrywane w postępowaniu sądowym). W okresie porównawczym wartość rezerwy wyniosła 117 mln PLN (w tym 46 mln PLN na sprawy rozpatrywane w postępowaniu sądowym).

19.5 Pozostałe rezerwy

Pozostałe rezerwy obejmują głównie rezerwy utworzone na roszczenia dotyczące podatku od nieruchomości w wysokości 98 mln PLN (88 mln PLN na 31 grudnia 2015 roku) oraz na sprawy sądowe prowadzone przez spółkę Exatel S.A. w wysokości 67 mln PLN (57 mln PLN na 31 grudnia 2015 roku).

20.Zobowiązania finansowe

Wartość zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu stanowi racjonalne przybliżenie ich wartości godziwych za wyjątkiem obligacji wyemitowanych przez spółkę PGE Sweden AB (publ).

Obligacje wyemitowane przez PGE Sweden AB (publ) są oparte o stałą stopę procentową. Ich wartość wg zamortyzowanego kosztu wykazywana w niniejszym sprawozdaniu finansowym na dzień 30 czerwca 2016 roku wynosi 640 mln EUR a szacowana wartość godziwa 711 mln EUR. Wskaźniki przyjęte do wyceny należą do Poziomu 2 hierarchii wartości godziwej.

20.1 Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing

		Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Długoterminowe	Krótkoterminowe
Kredyty i pożyczki	1.883	229	1.459	214
Wyemitowane obligacje	3.754	78	3.658	76
Leasing	1	1	1	1
KREDYTY BANKOWE, POŻYCZKI, OBLIGACJE I LEASING, RAZEM	5.638	308	5.118	291

Kredyty i pożyczki

W ramach zaprezentowanych wyżej kredytów i pożyczek na dzień 30 czerwca 2016 roku Grupa Kapitałowa PGE wykazuje między innymi:

kredyt inwestycyjny zaciągnięty przez PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. w Nordyckim Banku Inwestycyjnym w celu sfinansowania budowy bloku 858 MW w Elektrowni Bełchatów – o wartości 599 mln PLN;
kredyty inwestycyjne zaciągnięte przez PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. w Nordyckim Banku Inwestycyjnym i UBS Investment Bank AG w celu sfinansowania modernizacji bloków energetycznych numer 1-6 w Elektrowni Turów – o łącznej wartości 126 mln PLN;
kredyt inwestycyjny zaciągnięty przez PGE S.A. w Banku Gospodarstwa Krajowego S.A. o łącznej wartości 1.000 mln PLN.

Dodatkowo w 2015 roku jednostka dominująca zawarła następujące umowy kredytowe:

7 września 2015 roku PGE S.A. zawarła długoterminową umowę kredytową z konsorcjum banków w składzie: BNP Paribas S.A., Société Générale S.A., Bank Handlowy w Warszawie S.A., ING Bank Śląski S.A., Bank Zachodni WBK S.A., mBank S.A., Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A., Bank Polska Kasa Opieki S.A. Umowa obejmuje udzielenie przez banki kredytu w dwóch częściach tj. kredytu terminowego do kwoty 3.630 mln PLN i kredytu odnawialnego do kwoty 1.870 mln PLN. Ostateczny dzień spłaty kredytu odnawialnego przypada na 30 kwietnia 2019 roku a ostateczny dzień spłaty kredytu terminowego na 30 września 2023 roku.

27 października 2015 roku Spółka zawarła z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym dwie umowy kredytowe na łączną kwotę prawie 2 mld PLN. Kwota 1,5 mld PLN, pozyskana na podstawie pierwszej z umów, przeznaczona zostanie na projekty związane z modernizacją i rozbudową sieci dystrybucyjnych. Środki pochodzące z drugiej umowy, czyli pozostałe 490 mln PLN, przeznaczone zostaną na finansowanie i refinansowanie budowy bloków kogeneracyjnych Elektrociepłowni Gorzów i Elektrociepłowni Rzeszów. Europejski Bank Inwestycyjny udostępni kredyty do 22 miesięcy od daty podpisania umów. Kredyt powinien zostać spłacony w ciągu 15 lat od przekazania ostatniej transzy.
4 grudnia 2015 roku Spółka zawarła Umowę Kredytu na kwotę 500 mln PLN z Bankiem Gospodarstwa Krajowego S.A. z datą zapadalności umowy przypadającą na 31 grudnia 2028 roku. Kredyt zostanie wykorzystany na współfinansowanie realizowanych inwestycji oraz bieżącej działalności Grupy. Umowa ta, jest drugą umową kredytową zawartą między PGE S.A. a Bankiem Gospodarstwa Krajowego S.A. w ramach programu "Inwestycje polskie" zainicjowanego przez rząd, którego celem jest utrzymanie tempa wzrostu gospodarczego poprzez finansowanie wybranych inwestycji.

Na dzień 30 czerwca 2016 roku powyższe kredyty nie były wykorzystane.

Wartość pozostających do dyspozycji Grupy limitów kredytowych w rachunku bieżącym wyniosła 2.251 mln PLN na 30 czerwca 2016 roku oraz 2.254 mln PLN na 31 grudnia 2015 roku. Powyższe limity linii kredytowych w rachunkach bieżących są dostępne do 29 kwietnia 2018 roku.

W okresie objętym niniejszym sprawozdaniem finansowym ani po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły przypadki niewywiązania się ze spłat lub naruszenia innych warunków umów kredytowych.

Wyemitowane obligacje

Jednostka dominująca posiada możliwość finansowania działalności swojej oraz jednostek zależnych w Grupie Kapitałowej PGE poprzez programy emisji obligacji:

Program emisji obligacji na kwotę 5 mld PLN kierowany do inwestorów z polskiego rynku kapitałowego. 27 czerwca 2013 roku została przeprowadzona pierwsza niepubliczna emisja 5–letnich, kuponowych obligacji na okaziciela o zmiennym oprocentowaniu w ramach niniejszego programu. Wartość nominalna emisji wyniosła 1 mld PLN a termin zapadalności obligacji to 27 czerwca 2018 roku. W dniu 29 sierpnia 2013 roku obligacje zostały wprowadzone do obrotu w Alternatywnym Systemie Obrotu organizowanym przez BondSpot S.A. oraz Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
Program Emisji Euroobligacji Średnioterminowych na kwotę 2 mld EUR ustanowiony w dniu 22 maja 2014 roku łącznie przez PGE S.A. oraz PGE Sweden AB (publ), spółkę w 100% zależną od PGE S.A. W ramach Programu PGE Sweden AB (publ) może emitować euroobligacje do kwoty 2 mld EUR o minimalnym terminie zapadalności 1 roku. 9 czerwca 2014 roku PGE Sweden AB (publ) wyemitowała euroobligacje w łącznej kwocie 500 mln EUR i pięcioletnim terminie zapadalności a 1 sierpnia 2014 roku wyemitowała obligacje o wartości 138 mln EUR i okresie zapadalności 15 lat.

20.2 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania finansowe

		Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Długoterminowe	Krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	-	832	-	1.119
Zakup rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych	10	835	25	1.608
Zobowiązania z tytułu KDT	-	1.074	-	1.131
Otrzymane kaucje i wadia	12	68	9	81
Inne	-	21	-	6
ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG I POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE, RAZEM	22	2.830	34	3.945

POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

21. Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe

21.1 Zobowiązania warunkowe

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Zabezpieczenie zwrotu dotacji z funduszy środowiskowych	478	433
Zabezpieczenie zwrotu otrzymanych nieodpłatnie uprawnień	114	-
Zobowiązania z tytułu pozwów sądowych	67	67
Roszczenia z tytułu kar umownych	12	12
Zobowiązania z tytułu gwarancji bankowych	1	1
Inne zobowiązania warunkowe	41	47
ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE, RAZEM	713	560

Zabezpieczenie zwrotu dotacji z funduszy środowiskowych

Zobowiązania przedstawiają wartość możliwych przyszłych zwrotów środków otrzymanych przez spółki Grupy Kapitałowej PGE z funduszy środowiskowych na wybrane inwestycje. Zwrot środków będzie musiał nastąpić, jeżeli inwestycje, na które otrzymano dofinansowanie, nie przyniosą oczekiwanego efektu środowiskowego.

Zabezpieczenie zwrotu otrzymanych nieodpłatnie uprawnień

Zobowiązanie warunkowe wynikające z ryzyka konieczności zwrotu równowartości uzyskanych uprawnień do emisji CO2 (wraz z odsetkami) zbilansowanych w 2013 i 2014 roku nakładami inwestycyjnymi, dla których występuje ryzyko nieuzyskania zatwierdzenia wskaźników zgodności.

Zobowiązania z tytułu pozwów sądowych

Zobowiązanie warunkowe dotyczy głownie sporu z WorleyParsons, który wystąpił z pozwem o zapłatę kwoty 59 mln PLN tytułem należnego w ocenie powoda wynagrodzenia oraz zwrotu kwoty, zdaniem powoda nienależnie pobranej przez PGE EJ 1 sp. z o.o. z gwarancji bankowej. PGE EJ 1 sp. z o.o. złożyła odpowiedź na pozew. Ponadto wartość roszczeń wymienionych w pozwie WorleyParsons w kwocie 54 mln PLN została objęta złożonym w dniu 13 marca 2015 roku przez WorleyParsons żądaniem zapłaty kwoty 92 mln PLN w związku zrozwiązaniem umowy. Przewiduje się, iż WorleyParsons może wystąpić z odrębnym powództwem w kwocie 38 mln PLN. Spółka nie uznaje zgłoszonych w stosunku do niej roszczeń, a ewentualne ich zasądzenie przez sąd uważa za mało prawdopodobne.

Roszczenia z tytułu kar umownych

Zobowiązanie warunkowe dotyczy naliczonych kar umownych za opóźnienia w realizacji inwestycji wystawionych przez Burmistrza Miasta i Gminy Gryfino spółce PGE Zespół Elektrowni Dolna Odra S.A. (obecnie PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.). Grupa zobowiązała się wobec Gminy Gryfino do realizacji dwóch inwestycji o łącznej wartości nie niższej niż 8 mln PLN do końca 2018 roku. Niezrealizowanie inwestycji objętych ugodą oznaczać będzie dochodzenie przez Gminę Gryfino roszczeń z tytułu kar określonych w umowie.

Inne zobowiązania warunkowe

Na inne zobowiązania warunkowe składa się w głównej mierze wartość potencjalnego powództwa WorleyPersons w wysokości 38 mln PLN, co zostało opisane powyżej.

21.2 Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi

Bezumowne korzystanie z nieruchomości

Jak zostało przedstawione w nocie 19.4 Grupa Kapitałowa PGE tworzy rezerwę na spory dotyczące bezumownego korzystania z nieruchomości służących działalności dystrybucyjnej, które zostały zgłoszone w postępowaniu sądowym. Ponadto w Grupie Kapitałowej PGE występują spory na wcześniejszych etapach postępowania a także nie można wykluczyć zwiększenia liczby i wartości podobnych roszczeń w przyszłości.

Zobowiązania kontraktowe dotyczące zakupu paliw

Zgodnie z zawartymi umowami na zakup paliw (głównie węgla i gazu), Grupa Kapitałowa PGE zobowiązana jest do odebrania określonej minimalnej ilości paliw, a także do nieprzekroczenia określonej wielkości maksymalnej poboru gazu w poszczególnych godzinach i miesiącach. Brak odebrania minimalnych ilości paliw określonych w umowach może skutkować koniecznością uiszczenia odpowiednich opłat (w przypadku paliwa gazowego ilości nieodebrane przez poszczególne elektrociepłownie, ale opłacone, mogą być odebrane w ciągu kolejnych trzech lat umownych).

W ocenie Grupy Kapitałowej PGE warunki dostaw paliw do jednostek wytwórczych w przytoczonym powyżej zakresie nie odbiegają od warunków dostaw do innych elektrowni stosowanych na polskim rynku.

21.3 Należności warunkowe

Na dzień sprawozdawczy Grupa Kapitałowa PGE nie posiadała istotnych należności warunkowych. Warunkowe składniki aktywów dotyczą przede wszystkim dofinansowania z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na realizację projektu budowy bloku kogeneracyjnego, zwrotu podatków oraz zgłoszonych roszczeń do ubezpieczycieli za szkody losowe.

21.4 Inne sprawy sądowe i sporne

Kwestia odszkodowania dotyczącego konwersji akcji

Byli akcjonariusze PGE Górnictwo i Energetyka S.A. występują do sądów z wnioskami o zawezwanie PGE S.A. do prób ugodowych o zapłatę odszkodowania z tytułu nieprawidłowego ich zdaniem ustalenia parytetu wymiany akcji spółki PGE Górnictwo i Energetyka S.A. na akcje PGE S.A. w procesie konsolidacji jaki miał miejsce w 2010 roku. Łączna wartość dotychczasowych roszczeń wynikających z zawezwań do prób ugodowych skierowanych przez byłych akcjonariuszy PGE Górnictwo i Energetyka S.A. wynosi ponad 10 mln PLN.

Niezależnie od powyższego 12 listopada 2014 roku Socrates Investment S.A. (nabywca wierzytelności od byłych akcjonariuszy PGE Górnictwo i Energetyka S.A.) złożył pozew sądowy o zasądzenie odszkodowania w łącznej kwocie ponad 493 mln PLN (plus odsetki) za szkodę poniesioną w związku z nieprawidłowym (jej zdaniem) ustaleniem parytetu wymiany akcji w procesie połączenia spółki PGE Górnictwo i Energetyka S.A. z PGE S.A.

Spółka złożyła odpowiedź na pozew w dniu 28 marca 2015 roku. We wrześniu 2015 roku Socrates Investment S.A. przedstawił pismo stanowiące odpowiedź na odpowiedź na pozew. 27 kwietnia 2016 roku odbyła się rozprawa, na której obie strony podtrzymały dotychczas podniesione wnioski i twierdzenia. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na 10 sierpnia 2016 roku.

PGE S.A. nie uznaje żądań Socrates Investment S.A. oraz pozostałych akcjonariuszy występujących z zawezwaniami do prób ugodowych. Roszczenia te są bezzasadne. Zdaniem PGE S.A. cały proces konsolidacji był przeprowadzony rzetelnie i prawidłowo. Sama wartość akcji spółek podlegających połączeniu została określona przez niezależną spółkę PwC Polska sp. z o.o. Dodatkowo plan połączenia spółek, w tym parytet wymiany akcji spółki przejmowanej na akcje spółki przejmującej, były badane w zakresie poprawności i rzetelności przez wyznaczonego przez sąd rejestrowy biegłego, który nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Następnie sąd zarejestrował połączenie spółek.

Na zgłoszone roszczenie Spółka nie utworzyła rezerwy.

Pozwy o stwierdzenie nieważności uchwał Walnych Zgromadzeń

W dniu 1 kwietnia 2014 roku do PGE S.A. wpłynął odpis pozwu wniesionego przez jednego z akcjonariuszy do Sądu Okręgowego w Warszawie. Akcjonariusz w pozwie wnosi o stwierdzenie nieważności uchwał nr 1, 2 oraz 4 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 6 lutego 2014 roku. Spółka wniosła odpowiedź na pozew. W dniu 22 czerwca 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok oddalający w całości powództwo akcjonariusza. W dniu 28 lipca 2015 roku przez akcjonariusza została złożona apelacja. Spółka złożyła odpowiedź na apelację.

17 września 2014 roku do PGE S.A. wpłynął odpis pozwu wniesionego przez jednego z akcjonariuszy do Sądu Okręgowego w Warszawie. Akcjonariusz w pozwie wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały nr 4 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 6 czerwca 2014 roku. Spółka wniosła odpowiedź na pozew. 13 sierpnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok oddalający w całości powództwo akcjonariusza. Wyrok jest nieprawomocny. W dniu 7 grudnia 2015 roku PGE S.A. został doręczony odpis apelacji Powoda. W dniu 21 grudnia 2015 roku Spółka złożyła odpowiedź na apelację.

21 sierpnia 2015 roku do PGE S.A. wpłynął odpis pozwu wniesiony przez jednego z akcjonariuszy do Sądu Okręgowego w Warszawie. Akcjonariusz w pozwie wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały nr 5 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 24 czerwca 2015 roku. 21 września 2015 roku Spółka wniosła odpowiedź na pozew. Wyrokiem ogłoszonym w dniu 26 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo akcjonariusza.

23 października 2015 roku do PGE S.A. wpłynął odpis pozwu wniesiony przez jednego z akcjonariuszy do Sądu Okręgowego w Warszawie. Akcjonariusz w pozwie wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 14 września 2015 roku. W dniu 23 listopada 2015 roku Spółka wniosła odpowiedź na pozew.

20 maja 2016 roku do Spółki PGE S.A. wpłynął odpis pozwu wniesiony przez jednego z akcjonariuszy do Sądu Okręgowego w Warszawie. Akcjonariusz w pozwie wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 1 marca 2016 roku. 2 czerwca 2016 roku Spółka złożyła odpowiedź na pozew.

22.Rozliczenia podatkowe

Obowiązki i uprawnienia podatkowe są określone w Konstytucji, ustawach podatkowych oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych. Zgodnie z ordynacją podatkową podatek definiuje się jako publicznoprawne, nieodpłatne przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Uwzględniając kryterium przedmiotowe, obowiązujące w Polsce podatki można uszeregować w pięciu grupach: opodatkowanie dochodów, opodatkowanie obrotu, opodatkowanie majątku, opodatkowanie czynności, oraz inne opłaty, nie zaklasyfikowane gdzie indziej.

Z punktu widzenia działalności podmiotów gospodarczych zasadnicze znaczenie ma opodatkowanie dochodów (podatek dochodowy od osób prawnych), opodatkowanie obrotów (podatek od towarów i usług VAT, podatek akcyzowy) oraz opodatkowanie majątku (podatek od nieruchomości i od środków transportowych). Nie można pominąć innych opłat i wpłat, które zaklasyfikować można jako quasi – podatki. Wśród nich wymienić należy między innymi składki na ubezpieczenia społeczne.

Podstawowe stawki podatkowe kształtowały się następująco: w 2016 roku stawka podatku dochodowego od osób prawnych – 19%, podstawowa stawka podatku VAT - 23%, obniżone: 8%, 5%, 0%, ponadto, niektóre towary i usługi są objęte zwolnieniem z podatku VAT.

System podatkowy w Polsce charakteryzuje duża zmienność przepisów podatkowych, wysoki stopień ich skomplikowania, wysokie potencjalne kary przewidziane w razie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego oraz ogólnie pro-fiskalne podejście władz skarbowych. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności, podlegające regulacjom (kontroli celnej, czy dewizowej) mogą być przedmiotem kontroli odpowiednich władz, które uprawnione są do nakładania kar i sankcji wraz z odsetkami karnymi. Kontrolą mogą być objęte rozliczenia podatkowe przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Podatkowa Grupa Kapitałowa

18 września 2014 roku została zawarta na okres 25 lat umowa podatkowej grupy kapitałowej pod nazwą "PGK PGE 2015", dla której PGE S.A. jest spółką reprezentującą.

Spółki tworzące podatkową grupę kapitałową muszą spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki dominującej w kapitałach spółek tworzących PGK na poziomie minimum 95%, brak powiązań kapitałowych między spółkami zależnymi, brak zaległości podatkowych, osiągnięcie udziału dochodu w przychodach na poziomie przynajmniej 3% (liczonego dla całej PGK) oraz zawieranie transakcji z podmiotami spoza PGK wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów będzie oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Od momentu rozwiązania każda ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej staje się samodzielnym podatnikiem dla podatku CIT.

Podatek od nieruchomości

Mając na uwadze toczące się spory Grupa Kapitałowa PGE utworzyła na dzień sprawozdawczy rezerwy na podatek od nieruchomości w wysokości 98 mln PLN. Rezerwy te w większości dotyczą postępowań podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości w wybranych elektrowniach. Spór toczy się w zakresie przedmiotu opodatkowania i dotyczy głównie rozstrzygnięcia, czy instalacje w budynkach oraz wolno stojące urządzenia techniczne podlegają odrębnemu opodatkowaniu jako samoistne budowle. Postępowania podatkowe znajdują się obecnie na różnych szczeblach organów podatkowych, tj. przed organami pierwszej instancji (wójt, burmistrz), przed samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz przed sądami administracyjnymi.

23.Informacja o podmiotach powiązanych

Transakcje Grupy Kapitałowej PGE z jednostkami powiązanymi są dokonywane w oparciu o ceny rynkowe dostarczanych towarów, produktów i usług lub oparte są o koszt ich wytworzenia.

23.1 Jednostki stowarzyszone

Sprzedaż spółek z Grupy Kapitałowej PGE do jednostek stowarzyszonych w okresie zakończonym 30 czerwca 2016 roku wynosiła 35 mln PLN oraz 4 mln PLN w okresie porównawczym, zakup od jednostek stowarzyszonych odpowiednio 114 mln PLN oraz 1 mln PLN. Grupa Kapitałowa PGE wykazywała należności handlowe od jednostek stowarzyszonych na dzień 30 czerwca 2016 roku w kwocie 39 mln PLN a na dzień 31 grudnia 2015 roku w kwocie 1 mln PLN. Zobowiązania handlowe wobec jednostek stowarzyszonych na dzień 30 czerwca 2016 roku wynosiły 69 mln PLN.

Wzrost obrotów i sald wynika z uwzględnienia w niniejszym sprawozdaniu finansowym Polskiej Grupy Górniczej Sp. z o.o. Podmiot ten jest traktowany jako jednostka stowarzyszona.

23.2 Spółki zależne od Skarbu Państwa

Dominującym właścicielem PGE Polskiej Grupy Energetycznej S.A. jest Skarb Państwa, w związku z tym zgodnie z MSR 24 Ujawnianie informacji na temat podmiotów powiązanych spółki Skarbu Państwa są traktowane jako podmioty powiązane. Spółki Grupy PGE identyfikują szczegółowo transakcje z około 40 najważniejszymi spółkami zależnymi od Skarbu Państwa.

Łączna wartość transakcji z powyższymi jednostkami została przedstawiona w tabeli poniżej.

	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015
Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych	1.107	1.012
Zakupy od podmiotów powiązanych	1.638	1.702

	Stan na dzień 30 czerwca 2016	Stan na dzień 31 grudnia 2015
Należności handlowe od podmiotów powiązanych	231	383
w tym przeterminowane	1	14
Zobowiązania handlowe wobec podmiotów powiązanych	338	387
w tym przeterminowane	-	-

Największe transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa dotyczą spółek Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., ENEA S.A., PKN Orlen S.A. orazzakupu węgla od polskich kopalń. Wzrost sprzedaży wynika głównie ze wzrostu wolumenu sprzedaży praw majątkowych na rzecz podmiotów powiązanych.

Ponadto Grupa Kapitałowa PGE dokonuje istotnych transakcji na rynku energii za pośrednictwem Towarowej Giełdy Energii S.A. Z uwagi na fakt, iż jednostka ta zajmuje się jedynie organizacją obrotu giełdowego, zakup i sprzedaż za jej pośrednictwem nie są traktowane jako transakcje z podmiotem powiązanym.

23.3 Wynagrodzenie kadry kierowniczej

Główna kadra kierownicza obejmuje Zarząd i Radę Nadzorczą jednostki dominującej oraz istotnych spółek zależnych.

tys. PLN	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia i narzuty)	16.356	14.261
Świadczenia po okresie zatrudnienia oraz z tytułu rozwiązania stosunku pracy	6.894	1.082
ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA GŁÓWNEJ KADRY KIEROWNICZEJ	23.250	15.343
Wynagrodzenie kadry kierowniczej spółek działalności pozostałej	7.063	8.736
ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ	30.313	24.079

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

tys. PLN	Okres zakończony 30 czerwca 2016	Okres zakończony 30 czerwca 2015
Zarząd jednostki dominującej	7.211	3.067
Rada Nadzorcza jednostki dominującej	243	220
Zarządy - jednostki zależne	14.708	11.405
Rady Nadzorcze - jednostki zależne	1.088	651
RAZEM	23.250	15.343
Wynagrodzenie kadry kierowniczej spółek działalności pozostałej	7.063	8.736
ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ	30.313	24.079

Wzrost wynagrodzeń kadry kierowniczej w pierwszym półroczu 2016 roku jest spowodowany przede wszystkim utworzeniem rezerw na wynagrodzenia byłych Członków Zarządu z tytułu tzw. zakazu konkurencji.

Członkowie Zarządów niektórych spółek Grupy Kapitałowej zatrudnieni są na podstawie umów cywilno-prawnych o zarządzanie (tzw. kontrakty menadżerskie). W nocie 7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym wynagrodzenia z tego tytułu są prezentowane w pozycji pozostałych kosztów rodzajowych.

24.Istotne zdarzenia oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego

24.1 Rozwiązanie kontraktów długoterminowych KDT

W związku z rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii ("KDT"), zgodnie z Ustawą KDT, wytwórcy będący wcześniej stronami tych umów uzyskali prawo do otrzymywania rekompensat na pokrycie tzw. kosztów osieroconych. Koszty osierocone stanowiły wydatki wytwórcy wynikające z nakładów poniesionych przez tego wytwórcę do 1 maja 2004 roku na majątek związany z wytwarzaniem energii elektrycznej, niepokryte przychodami uzyskanymi ze sprzedaży wytworzonej energii elektrycznej, rezerw mocy i usług systemowych na rynku konkurencyjnym po przedterminowym rozwiązaniu umowy długoterminowej. Ustawa KDT ogranicza całkowitą kwotę środków, które mogą być wypłacone wszystkim wytwórcom na pokrycie kosztów osieroconych, zdyskontowanych na dzień 1 stycznia 2007 roku, do kwoty 11,6 mld PLN, w tym dla PGE przypada 6,3 mld PLN.

Wytwórca	Czas obowiązywania KDT	Maksymalna kwota kosztów osieroconych i dodatkowych
Elektrownia Turów	do 2016	2.571
Elektrownia Opole	do 2012	1.966
Zespół Elektrowni Dolna Odra	do 2010	633
Elektrociepłownia Lublin-Wrotków	do 2010	617
Elektrociepłownia Rzeszów	do 2012	422
Elektrociepłownia Gorzów	do 2009	108
RAZEM		6.317

Tabela: Podstawowe dane dotyczące wytwórców Grupy objętych Ustawą KDT.

W założonym przepisami Ustawy KDT terminie, tj. do 31 grudnia 2007 roku, spółka PGE S.A. podpisała umowy rozwiązujące długoterminowe umowy sprzedaży mocy i energii z wytwórcami będącymi stronami obowiązujących wówczas KDT. Tym samym wytwórcy uzyskali prawo do otrzymywania środków na pokrycie kosztów osieroconych.

Decyzje Prezesa URE w ramach realizacji Ustawy KDT

Część wytwórców wchodzących obecnie w skład PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. ("PGE GiEK S.A."), otrzymało prawo do środków na pokrycie kosztów osieroconych (tzw. "rekompensat") w myśl Ustawy KDT. Zapisy Ustawy KDT są w wielu punktach niejednoznaczne i rodzą istotne wątpliwości interpretacyjne. Przeprowadzając obliczenia prognozowanych wyników poszczególnych wytwórców oraz wynikających z nich rekompensat, korekt rocznych kosztów osieroconych, korekt końcowych oraz wynikających z nich wysokości przychodów ujmowanych w sprawozdaniu z całkowitych dochodów, Grupa zastosowała swoją najlepszą wiedzę w tym zakresie, a także korzystała ze wsparcia zewnętrznych ekspertów.

Do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania wytwórcy z Grupy Kapitałowej PGE otrzymali decyzje dotyczące korekt rocznych kosztów osieroconych oraz kosztów powstałych w jednostkach opalanych gazem ziemnym za lata 2008-2015. W części decyzje te były niekorzystne dla poszczególnych podmiotów i zdaniem Grupy zostały wydane z naruszeniem Ustawy KDT. W konsekwencji począwszy od 2009 roku Spółka prowadziła szereg postępowań przed Sądem Okręgowym w Warszawie – Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów ("SOKiK") oraz przed Sądem Apelacyjnym dotyczących odwołań wytwórców z Grupy Kapitałowej PGE od Decyzji Prezesa URE. Na dzień sporządzania niniejszego sprawozdania większość postępowań prowadzonych jest przed Sądem Najwyższym.

W 2016 roku:

27 stycznia odbyła się rozprawa przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie pytań prejudycjalnych zadanych TSUE przez Sąd Najwyższy (SN), na którym każda ze stron przedstawiła swoje stanowisko. Spółka oczekuje na wydanie orzeczenia przez TSUE.
7 kwietnia odbyła się rozprawa przed Sądem Najwyższym, podczas której rozpoznano skargę kasacyjną Prezesa URE w sprawie ustalenia wysokości korekty rocznej kosztów powstałych w jednostkach opalanych gazem ziemnym dla PGE GiEK S.A. Oddział Elektrociepłownia Lublin-Wrotków za 2009 rok. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w całości i oddalił apelację PGE GiEK S.A. Wartość przedmiotu sporu w sprawie wynosi prawie 7 mln PLN. W konsekwencji tego wyroku spółka przekazała tę kwotę na rachunek Zarządcy Rozliczeń S.A.
7 kwietnia Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie ustalenia wysokości korekty rocznej kosztów powstałych w jednostkach opalanych gazem ziemnym dla PGE GiEK S.A. Oddział Elektrociepłownia Lublin-Wrotków oraz Oddział Elektrociepłownia Rzeszów za 2010 rok. Przedmiotowe postanowienie kończy postępowanie. Oznacza to utrzymanie w mocy stanowisk SOKiK oraz Sądu Apelacyjnego. Wartość przedmiotu sporu w sprawie wynosi 4 mln PLN.
14 kwietnia odbyła się rozprawa w Sądzie Apelacyjnym w sprawie ustalenia wysokości korekty rocznej kosztów osieroconych należnych PGE GiEK S.A. Oddział Elektrownia Opole za rok 2010. Sąd uwzględnił apelację PGE GiEK S.A. i jednocześnie oddalił apelację Prezesa URE. Powyższe oznacza, że sąd zmienił zaskarżoną decyzję zgodnie z żądaniem odwołania PGE GiEK S.A. Wyrok jest prawomocny. Prezesowi URE przysługuje prawo do złożenia skargi kasacyjnej. Wartość przedmiotu sporu wynosi około 142 mln PLN. Zarządca Rozliczeń S.A. przekazał tę kwotę na rachunek spółki.
12 maja odbyła się rozprawa w Sądzie Apelacyjnym w sprawie ustalenia wysokości korekty rocznej kosztów powstałych w jednostkach opalanych gazem ziemnym dla Oddziału Elektrociepłownia Rzeszów za 2012 rok. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, którym zmienił wyrok SOKiK w całości i oddalił odwołanie spółki. Wartość przedmiotu sporu w sprawie wynosi około 7 mln PLN.
12 maja Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej Spółki w sprawie wysokości korekty rocznej kosztów powstałych w jednostkach opalanych gazem ziemnym dla PGE GiEK S.A. Oddział Elektrociepłownia Rzeszów za 2009 rok oraz za 2011 rok. Wartość przedmiotu sporu w obu sprawach wynosi około 10 mln PLN.
8 sierpnia 2016 roku PGE GiEK S.A. otrzymała decyzję administracyjną Prezesa URE dotyczącą ustalenia wysokości korekty rocznej kosztów osieroconych za 2015 rok. Wysokość korekty rocznej kosztów osieroconych powstałych w jednostkach wytwórczych: Oddział Elektrownia Turów i Oddział Elektrownia Opole za 2015 rok wynosi ok. (+) 326 mln PLN. Spółka uważa tę kwotę za bezsporną. Wysokość zaliczek pobranych za 2015 rok wyniosła 251 mln PLN.

Wpływ na sprawozdanie za okres zakończony dnia 30 czerwca 2016 roku

Grupa Kapitałowa PGE ujęła w przychodach ze sprzedaży przychody z tytułu KDT w wysokości 253 mln PLN.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie korekty kosztów osieroconych za 2010 rok dla PGE GiEK S.A. Oddział Elektrownia Opole spowodował korektę rozliczeń rekompensat KDT o kwotę blisko (+) 173 mln PLN. Ponadto nieprzyjęcie przez Sąd Najwyższy do rozpoznania skargi kasacyjnej PGE GiEK S.A. w sprawie korekty gazowej za 2010 rok dla PGE GiEK S.A. Oddział Elektrociepłownia Lublin-Wrotków i Oddział Elektrociepłownia Rzeszów oraz niekorzystny wyrok Sądu Najwyższego w sprawie korekty gazowej za 2009 dla Oddział Elektrociepłownia Lublin-Wrotków spowodowały korektę rozliczeń rekompensat KDT o kwotę (-) 25 mln PLN.

Wartość powyższych korekt po skompensowaniu została zaprezentowana w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych w kwocie 148 mln PLN.

Wartość przedmiotu sporu we wszystkich sprawach dotyczących lat 2008 - 2012 wynosi 1.660 mln PLN, w tym wartość przedmiotu sporu ztytułu korzystnie rozstrzygniętych dla Grupy Kapitałowej PGE wyroków Sądu Apelacyjnego oraz korzystnego prawomocnego wyroku SOKiK w wysokości 1.563 mln PLN.

Ogółem od 2008 roku do 30 czerwca 2016 Grupa Kapitałowa PGE ujęła przychody z tytułu rekompensat KDT w wysokości 7.488 mln PLN.

24.2 Umowa Inwestycyjna w sprawie inwestycji finansowej w Polską Grupę Górniczą

28 kwietnia 2016 roku PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A., podpisała Umowę Inwestycyjną określającą warunki inwestycji finansowej ("Inwestycja") w Polską Grupę Górniczą Sp. z o.o. ("Umowa"). Stronami Umowy są PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna, ENERGA Kogeneracja S.A., PGNiG TERMIKA S.A., Węglokoks S.A., Towarzystwo Finansowe "Silesia" Sp. z o.o., Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZAN (zwani dalej łącznie "Inwestorami") oraz Polska Grupa Górnicza Sp. z o.o. ("PGG"). PGG prowadzi działalność w oparciu o wybrane aktywa górnicze, które przejęła od Kompanii Węglowej S.A. ("KW") (11 kopalń, 4 zakłady, wraz z którymi zostaną przeniesione wszystkie funkcje wspierające, zarządcze i nadzorcze Centrali KW).

W ramach Umowy określone zostały warunki Inwestycji obejmujące m.in. warunki dokapitalizowania PGG przez Inwestorów, zasady działalności PGG oraz zasady ładu korporacyjnego, w tym sposób sprawowania nadzoru Inwestorów nad PGG.

Dokapitalizowanie PGG w łącznej kwocie 2.417 mln PLN zostało podzielone na 3 etapy, w ramach których PGE GiEK S.A. wpłaci łącznie 500 mln PLN, w tym:

361,1 mln PLN w ramach pierwszego etapu. Efektem było objęcie 29 kwietnia 2016 roku przez PGE GiEK S.A. 15,7% udziału w kapitale zakładowym PGG;
83,3 mln PLN w ramach drugiego etapu (do 3 listopada 2016 roku). Efektem drugiego etapu będzie zwiększenie udziału PGE GiEK S.A. do 16,6% w kapitale zakładowym PGG;
55,6 mln PLN w ramach trzeciego etapu (do 1 lutego 2017 roku). Efektem trzeciego etapu będzie zwiększenie udziału PGE GiEK S.A. do 17,1% w kapitale zakładowym PGG.

Warunkiem do uruchomienia poszczególnych transz jest m.in. brak wystąpienia przypadków naruszenia warunków emisji obligacji wyemitowanych przez PGG.

PGG będzie funkcjonować w oparciu o biznesplan, którego celem jest optymalizacja kosztów produkcji węgla oraz osiągnięcie określonych poziomów rentowności. Biznesplan PGG zakłada, że w 2017 roku spółka generować będzie dodatnie przepływy pieniężne dla Inwestorów. Umowa przewiduje szereg mechanizmów umożliwiających Inwestorom bieżący monitoring sytuacji finansowej PGG, w tym realizacji biznesplanu oraz podejmowanie dalszych działań optymalizacyjnych m.in. w przypadku niekorzystnych zmian warunków rynkowych. Umowa przewiduje, że każdemu wspólnikowi PGG przysługuje prawo do powoływania, odwoływania i zawieszenia w pełnieniu funkcji jednego członka Rady Nadzorczej (uprawnienie osobiste). Ponadto kluczowe decyzje Zgromadzenia Wspólników PGG dotyczące zarządzania kapitałami oraz przekształceń wymagają zgody Inwestorów.

Z uwagi na wskazane powyżej uprawnienia, które przysługują PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A., w niniejszym sprawozdaniu finansowym inwestycja w PGG jest traktowana jako jednostka stowarzyszona i ujmowana metodą praw własności.

25.Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do udostępnienia przez Zarząd jednostki dominującej dnia 9 sierpnia 2016 roku.

Warszawa, 9 sierpnia 2016 roku

Podpisy Członków Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

Prezes Zarządu Henryk Baranowski

Wiceprezes Zarządu	Marta Gajęcka



Wiceprezes Zarządu	Bolesław Jankowski



Wiceprezes Zarządu	Marek Pastuszko



Wiceprezes Zarządu	Paweł Śliwa




Wiceprezes Zarządu	Ryszard Wasiłek



Wiceprezes Zarządu	Emil Wojtowicz

Michał Skiba - Dyrektor Departamentu Sprawozdawczości i Podatków

AI Terminal

PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

5758_rns_2016-08-10_3e97723b-cfe1-4bf7-bc94-d4a9064dc729.pdf

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH

KAPITAŁ WŁASNY PRZYPISANY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ

KAPITAŁ WŁASNY PRZYPISANY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE

1. Informacje ogólne

1.1 Informacje o jednostce dominującej

Struktura własnościowa

1.2 Informacje o Grupie Kapitałowej PGE

Kontynuacja działalności

1.3 Skład Grupy Kapitałowej PGE

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

2.1 Oświadczenie o zgodności

2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna

2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Wpływ nowych regulacji na przyszłe skonsolidowane sprawozdania Grupy Kapitałowej

2.4 Profesjonalny osąd kierownictwa orazszacunki

3. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz wartości firmy

3.1 Analiza przesłanek utraty wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Konwencjonalna

3.2 Analiza utraty wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Odnawialna

Zmiany w otoczeniu rynkowym

Zmiany w otoczeniu prawnym

Przyjęte założenia

Utrata wartości majątku wytwórczego segmentu Energetyka Odnawialna

Analiza wrażliwości

4. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych

Nowe standardy i interpretacje, które weszły w życie 1 stycznia 2016 roku

Zmiany prezentacyjne

Przekształcenie danych porównawczych

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

5. Hierarchia wartości godziwej

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH

6. Informacje dotyczące segmentów działalności

Sezonowość segmentów działalności

Informacje dotyczące segmentów branżowych za okres zakończony 30 czerwca 2016 roku

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

7. Przychody i koszty

7.1 Przychody ze sprzedaży

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym

GRUPA KAPITAŁOWA PGE SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 6 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 30 CZERWCA 2016 ROKU ZGODNE Z MSSF UE (W MLN ZŁOTYCH)

7.2.1 Koszty amortyzacji, likwidacji oraz odpisy aktualizujące

7.3 Pozostałe przychody i koszty operacyjne

7.4 Przychody i koszty finansowe

7.5 Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności

8. Odpisy aktualizujące wartość aktywów

9. Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ

10.Istotne zwiększenia i zmniejszenia rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

11.Przyszłe zobowiązania inwestycyjne

12.Udziały w jednostkach stowarzyszonych wykazywane metodą praw własności

13.Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

13.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego

13.2 Rezerwa z tytułu podatku odroczonego

14.Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby

15.Pozostałe aktywa krótko i długoterminowe

15.1 Pozostałe aktywa długoterminowe

15.2 Pozostałe aktywa krótkoterminowe

16.Wybrane aktywa finansowe

16.1 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe

16.2 Środki pieniężne

17.Instrumenty pochodne

Forwardy towarowe i walutowe

Transakcje IRS

Transakcje zabezpieczające CCIRS

18.Kapitały własne

18.1 Kapitał podstawowy

18.2 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych

18.3 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty

Dywidenda z zysków okresu zakończonego dnia 30 czerwca 2016 roku

14.Uprawnienia do emisji CO² na własne potrzeby

19.3 Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO²