PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

Annual Report (ESEF) • Mar 23, 2022

PGE-2021-12-31 259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31PGE:KapitalZapasowyMember259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400MP9VXR0E69MJ892019-12-31259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31PGE:KapitalZapasowyMember259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400MP9VXR0E69MJ892020-01-012020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31PGE:KapitalZapasowyMember259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400MP9VXR0E69MJ892020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31PGE:KapitalZapasowyMember259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400MP9VXR0E69MJ892021-01-012021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31PGE:KapitalZapasowyMember259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400MP9VXR0E69MJ892021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares/div SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2021 zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku zgodne z MSSF UE (w milionach złotych) . . Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) WYBRANE SKONSOLIDOWANE DANE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ PGE Okres zakończony 31 grudnia Okres zakończony 31 grudnia 2021 2020 2021 2020 mln PLN mln EUR Przychody ze sprzedaży 52.730 45.766 11.519 10.229 Zysk z działalności operacyjnej 5.123 1.408 1.119 315 Zysk brutto 4.871 314 1.064 70 Zysk netto za okres sprawozdawczy 3.945 148 862 33 Zysk netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej 3.972 110 868 25 Całkowite dochody 4.904 273 1.071 61 Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 7.456 10.256 1.629 2.292 Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (4.367) (6.037) (954) (1.349) Środki pieniężne netto z działalności finansowej (528) (1.357) (115) (303) Zmiana netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów 2.561 2.862 559 640 Zysk netto na akcję przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej (w PLN/EUR na akcję) 2,12 0,06 0,46 0,01 Rozwodniony zysk netto na akcję przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej (w PLN/EUR na akcję) 2,12 0,06 0,46 0,01 Średnioważona liczba akcji wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia zysku na jedną akcję 1.869.760.829 1.869.760.829 1.869.760.829 1.869.760.829 Stan na dzień Stan na dzień 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 mln PLN mln EUR Aktywa trwałe 66.239 66.498 14.402 14.410 Aktywa obrotowe 22.714 15.089 4.938 3.270 Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 13 7 3 2 Aktywa razem 88.966 81.594 19.343 17.681 Kapitał własny 48.291 43.501 10.499 9.426 Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej 47.494 42.518 10.326 9.213 Kapitał podstawowy 19.165 19.165 4.167 4.153 Zobowiązania długoterminowe 18.878 23.075 4.104 5.000 Zobowiązania krótkoterminowe 21.797 15.018 4.740 3.254 Liczba akcji stan na koniec okresu sprawozdawczego 1.869.760.829 1.869.760.829 1.869.760.829 1.869.760.829 Wartość księgowa na akcję (w PLN/EUR na akcję) 25,40 22,74 5,52 4,93 Rozwodniona wartość księgowa na akcję (w PLN/EUR na akcję) 25,40 22,74 5,52 4,93 Powyższe dane finansowe zostały przeliczone na EUR według następujących zasad: ▪ poszczególne pozycje aktywów i pasywów – według średniego kursu określonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 31 grudnia 2021 roku - 4,5994 EUR/PLN oraz 31 grudnia 2020 roku – 4,6148 EUR/PLN. ▪ poszczególne pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych – według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów określonych przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień każdego miesiąca okresu obrotowego od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku – 4,5775 EUR/PLN; dla okresu od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku - 4,4742 EUR/PLN. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 2 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Spis treści SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 66 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ. 77 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH. 88 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH. 99 INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE. 1010 1. Informacje ogólne. 1010 1.1 Informacje o jednostce dominującej 1010 1.2 Informacje o Grupie Kapitałowej PGE. 1010 1.3 Skład Grupy Kapitałowej PGE. 1111 2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego. 1717 2.1 Oświadczenie o zgodności 1717 2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna. 1717 2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie. 1717 3. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz wartości firmy. 1818 3.1 Analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Konwencjonalna. 1919 3.2 Opis założeń dla segmentu Ciepłownictwo. 2020 3.3 Analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Odnawialna. 2222 3.4 Rzeczowe aktywa trwałe segmentu Dystrybucja. 2323 4. Wybrane zasady rachunkowości 2323 5. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych. 2525 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO. 2626 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH. 2626 6. Informacje dotyczące segmentów działalności 2626 6.1 Informacje dotyczące segmentów branżowych. 2929 6.2 Informacje dotyczące obszarów geograficznych. 3131 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 3232 7. Przychody i koszty. 3232 7.1 Przychody ze sprzedaży. 3232 7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym 3737 7.3 Pozostałe przychody i koszty operacyjne. 3939 7.4 Przychody i koszty finansowe. 4040 7.5 Udział w wyniku jednostek wykazywanych metodą praw własności 4141 8. Podatek dochodowy. 4242 8.1 Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów. 4242 8.2 Efektywna stawka podatkowa. 4242 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ. 4343 9. Rzeczowe aktywa trwałe. 4343 10. Nieruchomości inwestycyjne. 4747 11. Wartości niematerialne oraz wartość firmy. 4848 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 3 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 12. Prawa do użytkowania składników aktywów. 5050 13. Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności 5252 14. Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej 5353 14.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego. 5353 14.2 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego. 5454 15. Zapasy. 5555 16. Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby. 5656 17. Pozostałe aktywa krótko i długoterminowe. 5656 17.1 Pozostałe aktywa długoterminowe. 5757 17.2 Pozostałe aktywa krótkoterminowe. 5757 18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty. 5858 19. Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS. 5858 20. Kapitały własne. 5959 20.1 Kapitał podstawowy. 5959 20.2 Kapitał zapasowy. 6060 20.3 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych. 6060 20.4 Różnice kursowe z przeliczenia. 6161 20.5 Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy. 6161 20.6 Kapitały własne przypisane udziałom niekontrolującym 6161 20.7 Zysk/strata przypadający na jedną akcję. 6262 20.8 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty. 6262 21. Rezerwy. 6262 21.1 Rezerwa na koszty rekultywacji 6565 21.2 Rezerwa na koszty emisji CO2 6666 21.3 Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia. 6666 21.4 Rezerwa na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości 6666 21.5 Pozostałe rezerwy. 6666 22. Świadczenia pracownicze. 6767 23. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe. 6969 23.1 Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe. 6969 23.2 Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe. 6969 24. Pozostałe zobowiązania niefinansowe. 7070 24.1 Pozostałe zobowiązania niefinansowe długoterminowe. 7070 24.2 Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe. 7070 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH. 7171 25. Instrumenty finansowe. 7171 25.1 Opis istotnych pozycji w ramach poszczególnych kategorii instrumentów finansowych. 7272 25.2 Wartość godziwa instrumentów finansowych. 7878 25.3 Hierarchia wartości godziwej 7979 25.4 Sprawozdanie z całkowitych dochodów. 8181 25.5 Zabezpieczenia spłaty wierzytelności i zobowiązań. 8282 26. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 8282 26.1 Ryzyko rynkowe. 8383 26.2 Ryzyko płynności 8888 26.3 Ryzyko kredytowe. 8989 26.4 Ryzyko rynkowe (finansowe) – analiza wrażliwości 9292 26.5 Rachunkowość zabezpieczeń. 9494 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 4 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH. 9696 27. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych. 9696 27.1 Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 9696 27.2 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej 9797 27.3 Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej 9898 POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE. 9999 28. Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe. 9999 28.1 Zobowiązania warunkowe. 9999 28.2 Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi 100100 28.3 Inne sprawy sądowe i sporne. 101101 29. Przyszłe zobowiązania inwestycyjne. 103103 30. Rozliczenia podatkowe. 103103 30.1 Należności warunkowe. 105105 31. Informacja o podmiotach powiązanych. 106106 31.1 Jednostki stowarzyszone i współkontrolowane. 106106 31.2 Spółki zależne od Skarbu Państwa. 106106 31.3 Wynagrodzenie kadry kierowniczej 106106 32. Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych. 107107 33. Istotne zdarzenia oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego. 108108 33.1 Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Kapitałowej PGE. 108108 33.2 Złożenie wstępnej oferty nabycia udziałów w aktywach Grupy Fortum 109109 33.3 Podpisanie umowy inwestycyjnej z Ørsted dotyczącej projektu budowy morskich farm wiatrowych. 109109 33.4 Skarga Czech przeciwko Polsce z tytułu przedłużenia koncesji dla dalszego funkcjonowania KWB Turów. 110110 33.5 Planowane zbycie aktywów węglowych do Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. 111111 33.6 Zdarzenia po dniu sprawozdawczym 112112 34. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego. 115115 35. Słownik pojęć i skrótów. 116116 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 5 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Nota Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY 7.1 52.730 45.766 Koszt własny sprzedaży 7.2 (49.121) (41.611) ZYSK/(STRATA) BRUTTO ZE SPRZEDAŻY 3.609 4.155 Koszty sprzedaży i dystrybucji 7.2 (1.515) (1.492) Koszty ogólnego zarządu 7.2 (1.028) (1.189) Pozostałe przychody/(koszty) operacyjne netto 7.3 4.057 (66) ZYSK/(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 5.123 1.408 Koszty finansowe netto, w tym: 7.4 (250) (542) Przychody odsetkowe obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej 35 32 Udział w zysku/(stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności 7.5 (2) (552) ZYSK/(STRATA) BRUTTO 4.871 314 Podatek dochodowy 8.1 (926) (166) ZYSK/(STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY 3.945 148 INNE CAŁKOWITE DOCHODY Pozycje, które mogą w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem: Wycena dłużnych instrumentów finansowych 20.3 12 (4) Wycena instrumentów zabezpieczających 20.3 757 387 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą 20.4 - 6 Podatek odroczony 8.1 (146) (73) Pozycje, które nie będą mogły w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem: Zyski i straty aktuarialne z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze 22 404 (235) Podatek odroczony 8.1 (77) 46 Udział w innych całkowitych dochodach jednostek wykazywanych metodą praw własności 7.5 9 (2) INNE DOCHODY ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY, NETTO 959 125 RAZEM CAŁKOWITE DOCHODY 4.904 273 ZYSK/(STRATA) NETTO PRZYPADAJĄCY NA: akcjonariuszy jednostki dominującej 3.972 110 udziały niekontrolujące (27) 38 CAŁKOWITE DOCHODY PRZYPADAJĄCE NA: akcjonariuszy jednostki dominującej 4.929 235 udziały niekontrolujące (25) 38 ZYSK/(STRATA) NETTO I ROZWODNIONY ZYSK/(STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ PRZYPADAJĄCY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ (W ZŁOTYCH) 20.7 2,12 0,06 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 6 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Nota Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 AKTYWA TRWAŁE Rzeczowe aktywa trwałe 9 60.817 61.741 Nieruchomości inwestycyjne 10 39 41 Wartości niematerialne oraz wartość firmy 11 682 646 Prawa do użytkowania składników aktywów 12 1.257 1.309 Należności finansowe 25.1.1 204 191 Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 25.1.2 364 132 Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe 117 57 Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności 13 156 152 Pozostałe aktywa długoterminowe 17.1 873 839 Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby 16 797 39 Aktywa z tytułu podatku odroczonego 14.1 933 1.351 66.239 66.498 AKTYWA OBROTOWE Zapasy 15 2.189 3.123 Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby 16 4.106 1.735 Należności z tytułu podatku dochodowego 144 8 Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 25.1.2 575 423 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe 25.1.1 7.727 4.812 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 17.2 1.240 799 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18 6.733 4.189 22.714 15.089 AKTYWA ZAKLASYFIKOWANE JAKO PRZEZNACZONE DO SPRZEDAŻY 13 7 SUMA AKTYWÓW 88.966 81.594 KAPITAŁ WŁASNY Kapitał podstawowy 20.1 19.165 19.165 Kapitał zapasowy 20.2 20.154 18.410 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych 20.3 609 (13) Różnice kursowe z przeliczenia 20.4 2 5 Zyski zatrzymane 20.5 7.564 4.951 KAPITAŁ WŁASNY PRZYPISANY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ 47.494 42.518 Kapitał własny przypadający udziałom niekontrolującym 20.6 797 983 RAZEM KAPITAŁ WŁASNY 48.291 43.501 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE Rezerwy długoterminowe 21 8.559 11.207 Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing 25.1.3 8.666 10.025 Instrumenty pochodne 25.1.2 1 385 Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego 14.2 402 345 Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe 23.1 600 600 Pozostałe zobowiązania finansowe 25.1.4 517 448 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 24 133 65 18.878 23.075 ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE Rezerwy krótkoterminowe 21 12.600 7.311 Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing 25.1.3 2.160 1.384 Instrumenty pochodne 25.1.2 82 63 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania finansowe 25.1.4 4.601 3.504 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 20 476 Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe 23.2 76 77 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 24 2.258 2.203 21.797 15.018 RAZEM ZOBOWIĄZANIA 40.675 38.093 SUMA KAPITAŁÓW I ZOBOWIĄZAŃ 88.966 81.594 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 7 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH Kapitał podstawowy Kapitał zapasowy Kapitał z wyceny instrumentów finansowych Różnice kursowe z przeliczenia Zyski zatrzymane Razem Udziały niekontrolujące Razem kapitał własny Nota 20.1 20.2 20.3 20.4 20.6 1 STYCZNIA 2020 ROKU 19.165 19.669 (323) (1) 3.779 42.289 848 43.137 Zysk/(Strata) netto za okres sprawozdawczy - - - - 110 110 38 148 Inne całkowite dochody - - 310 6 (191) 125 - 125 CAŁKOWITE DOCHODY - - 310 6 (81) 235 38 273 Rozliczenie wyniku z lat ubiegłych - (1.259) - - 1.259 - - - Dywidenda - - - - - - (3) (3) Podwyższenie kapitału przez udziałowców mniejszościowych - - - - - - 114 114 Rozliczenie zakupu dodatkowych udziałów w spółkach zależnych - - - - (6) (6) (14) (20) 31 GRUDNA 2020 ROKU 19.165 18.410 (13) 5 4.951 42.518 983 43.501 Zysk/(Strata) netto za okres sprawozdawczy - - - - 3.972 3.972 (27) 3.945 Inne całkowite dochody - - 622 - 335 957 2 959 CAŁKOWITE DOCHODY - - 622 - 4.307 4.929 (25) 4.904 Rozliczenie wyniku z lat ubiegłych - 1.744 - - (1.744) - - - Dywidenda - - - - - - (2) (2) Rozliczenie zakupu dodatkowych udziałów w spółkach zależnych - - - - (1) (1) (4) (5) Udział w zmianie kapitałów jednostek współkontrolowanych - - - - 72 72 - 72 Wyjście jednostek z GK - - - (2) (18) (20) (155) (175) Pozostałe zmiany - - - (1) (3) (4) - (4) 31 GRUDNIA 2021 ROKU 19.165 20.154 609 2 7.564 47.494 797 48.291 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 8 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Nota Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ Zysk / (Strata) brutto 4.871 314 Podatek dochodowy zapłacony (1.273) (359) Korekty o pozycje: Udział w (zysku)/stracie jednostek wycenianych metodą praw własności 2 552 Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy aktualizujące 4.412 4.558 Odsetki i dywidendy, netto 312 293 (Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej 27.1 (363) 244 Zmiana stanu należności 27.1 (2.958) (1) Zmiana stanu zapasów 27.1 866 1.370 Zmiana stanu uprawnień do emisji CO2 na własne potrzeby (3.129) (569) Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek 27.1 1.418 764 Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych i rozliczeń międzyokresowych 27.1 (482) (253) Zmiana stanu rezerw 27.1 3.813 3.347 Pozostałe (33) (4) ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 7.456 10.256 PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych 59 48 Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych 27.2 (4.682) (5.930) Założenie lokat powyżej 3 m-cy 27.2 (312) (494) Rozwiązanie lokat powyżej 3 m-cy 27.2 303 481 Nabycie aktywów finansowych (60) (51) Objęcie spółek konsolidacją 27.2 - (122) Sprzedaż spółki zależnej 368 - Sprzedaż pozostałych aktywów finansowych 63 - Utrata kontroli 27.2 (118) - Pozostałe 12 31 ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ (4.367) (6.037) PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ Zwiększenie udziału w spółkach GK - (17) Wpływy z tytułu emisji akcji akcjonariuszy niekontrolujących 27.3 419 56 Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek, kredytów 27.3 601 4.451 Spłata pożyczek, kredytów, leasingu 27.3 (1.233) (5.507) Dywidendy wypłacone akcjonariuszom (2) (2) Zapłacone odsetki 27.3 (358) (373) Pozostałe 45 35 ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ (528) (1.357) ZMIANA NETTO STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW 2.561 2.862 Różnice kursowe netto (17) 14 ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU 18 4.173 1.311 ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU 18 6.734 4.173 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 9 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE 1. Informacje ogólne 1.1 Informacje o jednostce dominującej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. została utworzona aktem notarialnym z dnia 2 sierpnia 1990 roku i zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy, w dniu 28 września 1990 roku. Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla miasta st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000059307. Siedziba jednostki dominującej znajduje się ul. Mysia 2, 00-496 Warszawa (Polska). W skład Zarządu Spółki na dzień 1 stycznia 2021 roku wchodzili: · Wojciech Dąbrowski – Prezes Zarządu, · Wanda Buk – Wiceprezes Zarządu, · Paweł Cioch – Wiceprezes Zarządu, · Paweł Strączyński – Wiceprezes Zarządu, · Paweł Śliwa – Wiceprezes Zarządu, · Ryszard Wasiłek – Wiceprezes Zarządu. W dniu 31 marca 2021 roku pan Paweł Strączyński złożył rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu z upływem dnia 31 marca 2021 roku. W dniu 8 czerwca 2021 roku Rada Nadzorcza PGE podjęła uchwałę o powołaniu pana Lechosława Rojewskiego w skład Zarządu od dnia 9 czerwca 2021 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego skład Zarządu jest następujący: · Wojciech Dąbrowski – Prezes Zarządu, · Wanda Buk – Wiceprezes Zarządu, · Paweł Cioch – Wiceprezes Zarządu, · Lechosław Rojewski – Wiceprezes Zarządu, · Paweł Śliwa – Wiceprezes Zarządu, · Ryszard Wasiłek – Wiceprezes Zarządu. Struktura własnościowa Struktura akcjonariatu jednostki dominującej była następująca: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Skarb Państwa 57,39% 57,39% Pozostali akcjonariusze 42,61% 42,61% Razem 100,00% 100,00% Struktura własnościowa na poszczególne dni sprawozdawcze została zaprezentowana na podstawie informacji dostępnych Spółce. Według informacji dostępnych Spółce na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego jedynym akcjonariuszem posiadającym co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu PGE S.A. jest Skarb Państwa. 1.2 Informacje o Grupie Kapitałowej PGE Grupa Kapitałowa PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. składa się z jednostki dominującej, którą jest PGE S.A. i 77 jednostek zależnych objętych konsolidacją. Konsolidacją objęte są również 2 jednostki stanowiące tzw. wspólną działalność, 3 jednostki stowarzyszone i 1 jednostka współkontrolowana. Dodatkowe informacje na temat jednostek objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym zostały zamieszczone w nocie 1.3. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 10 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PGE obejmuje okres od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku oraz zawiera dane porównawcze za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku. Sprawozdania finansowe wszystkich jednostek zależnych sporządzone zostały za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, przy zastosowaniu spójnych zasad rachunkowości. Wyjątkiem są spółki nabyte w trakcie roku obrotowego, które sporządziły dane finansowe za okres od momentu objęcia kontrolą przez Grupę PGE. Podstawowym przedmiotem działania spółek Grupy Kapitałowej PGE jest prowadzenie działalności obejmującej: · wytwarzanie energii elektrycznej, · dystrybucję energii elektrycznej, · obrót hurtowy i detaliczny energią elektryczną, prawami majątkowymi, uprawnieniami do emisji CO2 oraz gazem ziemnym, · wytwarzanie i dystrybucję ciepła, · świadczenie innych usług związanych z realizacją zadań, o których mowa powyżej. Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznanych poszczególnym jednostkom wchodzącym w skład Grupy Kapitałowej PGE. Działalność GK PGE jest prowadzona w głównej mierze na terytorium Polski. Kontynuacja działalności Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez istotne spółki Grupy przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego. PGE Obrót S.A. wykazuje na dzień 31 grudnia 2021 roku ujemne wartości kapitałów własnych, które są w głównej mierze wynikiem negatywnych zmian na regulowanym detalicznym rynku obrotu energią elektryczną. PGE Obrót S.A. ma dostęp do finansowania udzielanego przez PGE S.A., w związku z czym założenie kontynuacji działalności przez tę spółkę jest uzasadnione. Spółka ENESTA sp. z o.o. poniosła w roku 2021 straty i także wykazuje na dzień 31 grudnia 2021 ujemne wartości kapitałów własnych. W niniejszym sprawozdaniu finansowym Grupa Kapitałowa PGE ujęła odpowiednie rezerwy, związane z restrukturyzacją działalności oraz ewentualnymi roszczeniami względem ENESTA S.A. Poza wskazanymi powyżej okolicznościami na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez istotne spółki Grupy. 1.3 Skład Grupy Kapitałowej PGE 1.3.1 Spółki bezpośrednio i pośrednio zależne objęte konsolidacją metodą pełną Nazwa jednostki Jednostka posiadająca udziały Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2021 Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2020 SEGMENT: OBRÓT 1. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Warszawa Jednostka dominująca 2. PGE Dom Maklerski S.A. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% PGE Trading GmbH (w likwidacji) Berlin PGE S.A. - 100,00% 3. PGE Obrót S.A. Rzeszów PGE S.A. 100,00% 100,00% 4. ENESTA sp. z o.o. Stalowa Wola PGE Obrót S.A. 87,33% 87,33% PGE Centrum sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. - 100,00% 5. PGE Paliwa sp. z o.o. Kraków PGE EC S.A. 100,00% 100,00% SEGMENT: ENERGETYKA KONWENCJONALNA 6. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Bełchatów PGE S.A. 100,00% 100,00% 7. ELBIS sp. z o.o. Rogowiec PGE S.A. 100,00% 100,00% Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 11 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Nazwa jednostki Jednostka posiadająca udziały Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2021 Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2020 8. MegaSerwis sp. z o.o. Bogatynia PGE S.A. 100,00% 100,00% 9. ELMEN sp. z o.o. Rogowiec PGE S.A. 100,00% 100,00% 10. ELTUR-SERWIS sp. z o.o. Bogatynia" PGE S.A. 100,00% 100,00% 11. BETRANS sp. z o.o. Bełchatów PGE S.A. 100,00% 100,00% 12. BESTGUM POLSKA sp. z o.o. Rogowiec PGE S.A. 100,00% 100,00% 13. RAMB sp. z o.o. Piaski PGE S.A. 100,00% 100,00% 14. „Energoserwis – Kleszczów” sp. z o.o. Rogowiec PGE GiEK S.A. 51,00% 51,00% SEGMENT: CIEPŁOWNICTWO 15. PGE Energia Ciepła S.A. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 16. PGE Toruń S.A. Toruń PGE EC S.A. 95,22% 95,22% 17. PGE Gaz Toruń sp. z o.o. Warszawa PGE EC S.A. 100,00% 100,00% 18. Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA S.A. Wrocław PGE EC S.A. 58,07% 58,07% 19. Elektrociepłownia Zielona Góra S.A. Zielona Góra KOGENERACJA S.A. 98,40% 98,40% 20. MEGAZEC sp. z o.o. Bydgoszcz PGE S.A. 100,00% 100,00% 21. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. Zgierz PGE EC S.A. 100,00% 100,00% SEGMENT: GOSPODARKA OBIEGU ZAMKNIĘTEGO 22. PGE Ekoserwis S.A. Wrocław PGE S.A. 100,00% 95,08% 23. EPORE S.A. Bogatynia PGE GiEK S.A. 100,00% 100,00% 24. ZOWER sp. z o.o. Rybnik PGE Ekoserwis S.A. 100,00% - PGE EC S.A. - 100,00% SEGMENT: ENERGETYKA ODNAWIALNA 25. PGE Energia Odnawialna S.A. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 26. Elektrownia Wiatrowa Baltica-1 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 27. Elektrownia Wiatrowa Baltica-4 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 28. Elektrownia Wiatrowa Baltica-5 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 29. Elektrownia Wiatrowa Baltica-6 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 30. Elektrownia Wiatrowa Baltica-9 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% - 31. Elektrownia Wiatrowa Baltica-10 sp. z o.o. w organizacji Warszawa PGE S.A. 100,00% - 32. Elektrownia Wiatrowa Baltica-11 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% - 33. Elektrownia Wiatrowa Baltica-12 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% - 34. PGE Baltica 1 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 35. PGE Baltica 2 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 36. PGE Baltica 3 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 37. PGE Baltica 4 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 38. PGE Baltica 5 sp. z o.o. Warszawa PGE Baltica 3 sp. z o.o. 100,00% - PGE S.A. - 100,00% 39. PGE Baltica 6 sp. z o.o. Warszawa PGE Baltica 2 sp. z o.o. 100,00% - PGE S.A. - 100,00% 40. PGE Baltica sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 41. PGE Klaster sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% 42. PGE Soleo 1 sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 12 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Nazwa jednostki Jednostka posiadająca udziały Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2021 Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2020 43. PGE Soleo 2 sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% 44. PGE Soleo 3 sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% 45. PGE Soleo 4 sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% 46. PGE Soleo 5 sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% 47. PGE Soleo 6 sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% 48. PGE Soleo 7 sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% ECO-POWER sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. - 100,00% SEGMENT: DYSTRYBUCJA 49. PGE Dystrybucja S.A. Lublin PGE S.A. 100,00% 100,00% SEGMENT: DZIAŁALNOŚĆ POZOSTAŁA PGE EJ 1 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. - 70,00% 50. PGE Systemy S.A. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 51. PGE Sweden AB (publ) Sztokholm PGE S.A. 100,00% 100,00% 52. PGE Synergia sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 53. „Elbest” sp. z o.o. Bełchatów PGE S.A. 100,00% 100,00% 54. Elbest Security sp. z o.o. Bełchatów PGE S.A. 100,00% 100,00% 55. PGE Inwest 2 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 56. PGE Ventures sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 57. PGE Gryfino 2050 sp. z o.o. (poprzednio PGE Inwest 8 sp. z o.o.) Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 58. PGE Inwest 9 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 59. PGE Inwest 10 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A 100,00% 100,00% 60. PGE Inwest 11 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 61. PGE Inwest 12 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 62. PGE Inwest 13 S.A. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 63. PGE Inwest 14 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 64. PGE Nowa Energia sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 65. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Energia S.A. Warszawa PGE S.A. 100,00% 100,00% 66. Rybnik 2050 sp. z o.o. Warszawa PGE S.A. 100,00% - 67. PGE Inwest 20 sp. z o.o. w organizacji Warszawa PGE S.A. 100,00% - 68. PGE Inwest 21 sp. z o.o. w organizacji Warszawa PGE S.A. 100,00% - 69. PGE Inwest 22 sp. z o.o. w organizacji Warszawa PGE S.A. 100,00% - 70. PGE Inwest 23 sp. z o.o. w organizacji Warszawa PGE S.A. 100,00% - 71. PGE Inwest 24 sp. z o.o. w organizacji Warszawa PGE S.A. 100,00% - 72. PGE Inwest 25 sp. z o.o. w organizacji Warszawa PGE S.A. 100,00% - 73. BIO-ENERGIA sp. z o.o. Warszawa PGE EO S.A. 100,00% 100,00% 74. Przedsiębiorstwo Transportowo-Usługowe „ETRA” sp. z o.o. Białystok PGE Dystrybucja S.A. 100,00% 100,00% 75. Energetyczne Systemy Pomiarowe sp. z o.o. Białystok PGE Dystrybucja S.A. 100,00% 100,00% 76. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe TOREC sp. z o.o. Toruń PGE Toruń S.A. 51,05% 51,05% Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 13 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Nazwa jednostki Jednostka posiadająca udziały Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2021 Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2020 77. 4Mobility S.A. Warszawa PGE Nowa Energia sp. z o.o. 51,47% 51,47% 78. PIMERGE S.A. Wrocław PGE Ventures sp. z o.o. 89,87% 89,87% W powyższej tabeli ujęto między innymi następujące zmiany w strukturze spółek Grupy Kapitałowej PGE, podlegających konsolidacji metodą pełną, które miały miejsce w ciągu okresu zakończonego dnia 31 grudnia 2021 roku: · 1 lutego 2021 roku zawiązana została spółka Rybnik 2050 sp. z o.o. w organizacji. Spółka została zarejestrowana w KRS 31 maja 2021 roku. · 1 marca 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników PGE Trading GmbH podjęło uchwałę o rozwiązaniu PGE Trading GmbH i powołaniu likwidatora w celu przeprowadzenia czynności likwidacyjnych. Ze względu na związaną z postawieniem w stan likwidacji utratę kontroli od 1 kwietnia 2021 roku PGE Trading GmbH nie jest już członkiem GK PGE i nie podlega konsolidacji. · 26 marca 2021 roku zawarta została umowa sprzedaży wszystkich udziałów z spółce PGE EJ1 sp. z o.o. na rzecz Skarbu Państwa. Przeniesienie własności udziałów nastąpiło w dniu 31 marca 2021 roku. W związku ze sprzedażą GK PGE na poziomie skonsolidowanego sprawozdania finansowego poniosła stratę brutto w wysokości 19 mln PLN. · 31 marca 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PGE EO S.A. (spółka przejmująca) oraz Nadzwyczajne Zgromadzenia Wspólników ECO - POWER sp. z o.o. (spółka przejmowana) podjęły uchwały o połączeniu spółek, poprzez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą bez wydawania nowych akcji spółki przejmującej w zamian za udziały spółki przejmowanej. Połączenie zostało zarejestrowane w KRS 30 kwietnia 2021 roku. Połączenie nie miało wpływu na niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe. · 15 kwietnia 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia PGE GiEK S.A. oraz PGE EC S.A. podjęły uchwały w sprawie podziału PGE GiEK S.A. (spółka dzielona) poprzez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych w drodze przeniesienia na spółkę PGE Energia Ciepła S.A. (spółka przejmująca) części majątku spółki dzielonej w postaci części oddziału tej spółki, tj. Oddziału Zespół Elektrowni Dolna Odra w zakresie obejmującym Elektrociepłownię Szczecin, Elektrociepłownię Pomorzany i system ciepłowniczy w Gryfinie stanowiących zorganizowane części przedsiębiorstwa, funkcjonalnie związane z wytwarzaniem energii elektrycznej oraz energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu oraz dystrybucją ciepła. Przeniesienie ZCP do spółki przejmującej odbyło się poprzez obniżenie kapitału zakładowego spółki dzielonej oraz podwyższenie kapitału zakładowego spółki przejmującej. Rejestracja podwyższenia kapitału została zarejestrowana w KRS w dniu 1 lipca 2021 roku. Powyższa transakcja nie miała wpływu na niniejsze sprawozdanie finansowe. · 12 lipca 2021 roku PGE S.A. nabyła 11.525 akcji PGE Ekoserwis S.A., w procedurze przymusowego odkupu, zgodnie z art. 418 Kodeksu spółek handlowych. W wyniku powyższej transakcji PGE S.A. posiada obecnie akcje stanowiące 100% udziału w kapitale zakładowym PGE Ekoserwis S.A. Cena zapłacona za akcje wyniosła 5 mln PLN. · 15 lipca 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PGE GiEK S.A. oraz Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników PGE Inwest 8 sp. z o.o. podjęły uchwały w sprawie podziału PGE GiEK S.A. (spółka dzielona) poprzez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych w drodze przeniesienia na spółkę PGE Inwest 8 sp. z o.o. (spółka przejmująca) części majątku spółki dzielonej w postaci części oddziału tej spółki tj.: PGE GiEK S.A. - Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra, w zakresie obejmującym budowę bloków gazowych stanowiącą ZCP, funkcjonalnie związaną z budową nowych bloków gazowych i wytwarzaniem w przyszłości energii elektrycznej. Przeniesienie ZCP do spółki przejmującej odbyło się poprzez obniżenie kapitału zakładowego spółki dzielonej oraz podwyższenie kapitału zakładowego spółki przejmującej. Rejestracja podwyższenia kapitału została dokonana w KRS w dniu 1 października 2021 roku. Powyższa transakcja nie miała wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. · 1 października 2021 roku zarejestrowane zostało w KRS połączenie PGE Obrót S.A. (spółka przejmująca) oraz PGE Centrum sp. z o.o. (spółka przejmowana). Połączenie nie miało wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK PGE. · 4 października 2021 roku PGE S.A. zawiązała 6 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwach PGE Inwest 20 do 25 w organizacji. Kapitał zakładowy każdej ze Spółek wynosi 25.000 PLN. Spółki PGE Inwest 20 do 22 i PGE Inwest 25 zostały wpisane w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w marcu 2022 roku. Natomiast spółki PGE Inwest 23 sp. z o.o. i PGE Inwest 24 sp. z o.o. na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie zostały zarejestrowane w KRS Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 14 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) · 4 października 2021 roku PGE S.A. zawiązała 4 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwach Elektrownia Wiatrowa Baltica 9 do 12. Kapitał zakładowy Elektrownia Wiatrowa Baltica 9 sp. z o.o. wyniósł 981.000 PLN, a kapitały zakładowe pozostałych spółek po 25.000 PLN. Spółki zostały wpisane w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w grudniu 2021 roku oraz w lutym 2022 roku. · 18 listopada 2021 roku pomiędzy PGE S.A. jako sprzedającym oraz ENEA S.A. jako kupującym zawarta została warunkowa umowa sprzedaży 33,8% posiadanych przez PGE S.A. udziałów w spółkach EWB4, EWB5 i EWB6. Wejście w życie warunkowej umowy sprzedaży udziałów oraz przejście własności udziałów na ENEA uzależnione jest od spełnienia warunków zawieszających. · 18 listopada 2021 roku pomiędzy PGE S.A. jako sprzedającym oraz Tauron Polska Energia S.A. jako kupującym zawarta została warunkowa umowa sprzedaży 44,96% udziałów w spółce PGE Baltica 4. Wejście w życie warunkowej umowy sprzedaży udziałów oraz przejście własności udziałów na Tauron uzależnione jest od spełnienia warunków zawieszających. · 15 grudnia 2021 roku została zawarta pomiędzy PGE S.A. a Polski Holding Hotelowy sp. z o.o. warunkowa umowa sprzedaży 100% udziałów w spółce Elbest sp. z o.o. Sprzedaż została zrealizowana w dniu 4 marca 2022 roku. W niniejszym sprawozdaniu finansowym aktywa przypisane spółce Elbest przed korektami konsolidacyjnymi wynosiły 91 mln PLN a zobowiązania wynosiły 22 mln PLN. Cena sprzedaży wyniosła 88 mln PLN. · 21 grudnia 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników PGE Soleo 1 sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki o 4,1 mln PLN, poprzez utworzenie nowych 4.100 udziałów o wartości nominalnej 1.000 PLN każdy. Podwyższenie kapitału zakładowego zostało objęte w następujący sposób: spółka PGE EO S.A. objęła 2.000 nowoutworzonych udziałów i pokryła je w całości wkładem pieniężnym w wysokości 2 mln PLN, Gmina Kleszczów objęła 2.100 nowoutworzonych udziałów i pokryła je w całości wkładem pieniężnym w wysokości 2,1 mln PLN. W wyniku powyższej transakcji PGE EO S.A. i Gmina Kleszczów będą posiadały udziały stanowiące po 50% udziału w kapitale zakładowym, a PGE Soleo 1 sp. z o.o. nie będzie już jednostka zależną w ramach GK PGE. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego podwyższenie kapitału nie zostało zarejestrowane w KRS. Zdarzenia po dniu sprawozdawczym · 3 stycznia 2022 roku zarejestrowane zostało w KRS połączenie PGE EC S.A. (spółka przejmująca) oraz spółki Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. (spółka przejmowana). Połączenie nie miało wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK PGE. · 14 stycznia 2022 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie 4Mobility S.A. podjęło uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę 130.000 PLN w drodze emisji akcji. Wszystkie nowe akcji zostały zaoferowane w drodze subskrypcji prywatnej wyłącznie spółce EFF B.V. z siedzibą w Maastricht – obecnemu akcjonariuszowi 4Mobility S.A. W wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, udział kapitałowy PGE Nowa Energia sp. z o.o. obniży się z 51,47% do 37,93%, co oznacza że 4Mobility S.A. stanie się jednostką stowarzyszoną wobec GK PGE. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego podwyższenie kapitału nie zostało zarejestrowane w KRS. · 4 lutego 2022 roku PGE EO S.A. nabyła po 100% udziałów w spółkach Mithra A sp. z o.o., Mithra B sp. z o.o., Mithra L sp. z o.o. oraz Mithra V sp. z o.o. posiadających 7 projektów fotowoltaicznych w województwach wielkopolskim i lubuskim o łącznej mocy 26 MW, za łączna kwotę 18,7 mln PLN. · 15 lutego 2022 roku Zarząd PGE EO S.A. podjął uchwałę w sprawie przyjęcia i uzgodnienia Planu Połączenia PGE EO S.A. jako Spółki Przejmującej z Bio-Energia sp. z o.o. jako Spółką Przejmowaną. Połączenie nie będzie miało wypływu na przyszłe sprawozdania finansowe GK PGE. 1.3.2 Wspólne przedsięwzięcia podlegające konsolidacji w zakresie przypadających na GK PGE aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów Nazwa jednostki Jednostka posiadająca udziały Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2021 Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2020 SEGMENT: ENERGETYKA ODNAWIALNA 1. Elektrownia Wiatrowa Baltica-2 sp. z o.o. Warszawa PGE Baltica 6 sp. z o.o. 50,00% 100,00% 2. Elektrownia Wiatrowa Baltica-3 sp. z o.o. Warszawa PGE Baltica 5 sp. z o.o. 50,00% 100,00% Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 15 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) W maju 2021 roku roku podmioty grupy Ørsted objęły udziały w podwyższonym kapitale spółek Elektrownia Wiatrowa Baltica – 2 sp. z o.o. i Elektrownia Wiatrowa Baltica – 3 sp. z o.o. Po tej transakcji grupa Ørsted stała się 50% udziałowcem w spółkach EWB2 i EWB3. W efekcie GK PGE utraciła kontrolę nad tymi dwoma spółkami. W wyniku transakcji oraz podpisanych umów, udziałowcy mają łączną kontrolę nad spółkami EWB2 i EWB3. Decyzje dotyczące wszystkich znaczących działań wymagają jednomyślnej zgody udziałowców. Jednocześnie na podstawie profesjonalnego osądu, GK PGE oceniła, że w wyniku zawartych umów udziałowcy mają prawo do zasadniczo wszystkich korzyści ekonomicznych, które będą generowane przez aktywa spółek i będą ich zasadniczo jedynym źródłem przychodów. Zdaniem GK PGE począwszy od dnia objęcia udziałów przez Ørsted (o czym mowa powyżej), EWB2 oraz EWB3 stanowią tzw. wspólną działalność w rozumieniu MSSF 11 Wspólne ustalenia umowne w związku z czym w niniejszym sprawozdaniu finansowym GK PGE ujmuje przypadający na nią udział 50% w aktywach, zobowiązaniach, przychodach i kosztach współkontrolowanych jednostek. W poniższej tabeli przedstawiono sposób rozliczenia utraty kontroli nad spółkami EWB2 i EWB3: EWB2 EWB3 Razem Wartość godziwa wspólnego działania umownego przypadająca na GK PGE (50%) 233 297 530 Wartość bilansowa aktywów netto przed utratą kontroli 90 116 206 ZYSK ZWIĄZANY Z UTRATĄ KONTROLI 143 181 324 Wartość godziwa wspólnego działania umownego przypadająca na GK PGE (50%) 233 297 530 Wartość aktywów netto na dzień uzyskania współkontroli 197 252 449 WARTOŚĆ FIRMY 36 45 81 1.3.3 Spółki stowarzyszone i współzależne objęte konsolidacją metodą praw własności Nazwa jednostki Jednostka posiadająca udziały Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2021 Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2020 1. Polska Grupa Górnicza S.A. Katowice PGE GiEK S.A. 15,32% 15,32% 2. Polimex Mostostal S.A. Warszawa PGE S.A. 16,40% 16,48% ElectroMobility Poland S.A. Warszawa PGE S.A. 4,33% 25,00% 3. PEC Bogatynia Bogatynia PGE GiEK S.A. 34,93% PGE EC S.A. 34,93% 4. Energopomiar sp. z o.o. Gliwice Spółki GK PGE 49,79% 49,79% W dniu 19 sierpnia 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ElctroMobility Poland S.A. podjęło uchwałę w sprawie obniżenia kapitału zakładowego spółki z kwoty 70 mln PLN do kwoty 52 mln PLN, poprzez zmniejszenie wartości nominalnej akcji. Ponadto Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki z kwoty 52 mln PLN do kwoty 302 mln PLN w drodze emisji nowych akcji, które zostały objęte przez Skarb Państwa w zamian za wkład pieniężny. W wyniku przystąpienia przez Skarb Państwa do spółki ElectroMobility Poland S.A., udział PGE S.A. w kapitale zakładowym tej spółki obniżył się z 25% do 4,33%. Powyższe zmiany zostały zarejestrowane w KRS w dniu 30 września 2021 roku. Na dzień 30 września 2021 roku GK PGE zaprzestała ujmowania ElectroMobility Poland S.A. metodą praw własności. W dniach 26 sierpnia – 1 września 2021 roku, w ramach transakcji sesyjnych na Giełdzie Papierów Wartościowych, PGE S.A. sprzedała 187.500 akcji Polimex Mostostal S.A. W wyniku transakcji udział PGE S.A. w kapitale uległ zmniejszeniu z 16,48% do 16,40%. Sprzedaż akcji była związana z planowanym nabyciem 187 500 akcji Polimex Mostostal S.A. w ramach realizacji jednej z transz opcji call na zakup akcji Polimex Mostostal S.A., którą dnia 20 stycznia 2017 roku PGE S.A. nabyła od Towarzystwa Finansowego Silesia sp. z o.o. 24 lutego 2022 roku PGE S.A. zrealizowała opcje call i nabyła od Towarzystwa Finansowego Silesia sp. z o.o.187.500 (opcja call 2) oraz 125.000 (opcje call 3) akcji Polimex Mostostal S.A. W wyniku tych transakcji udział w kapitale uległ zwiększeniu z 16,40% do 16,45%. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 16 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego 2.1 Oświadczenie o zgodności Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską. MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz Komitet ds. Interpretacji MSSF (IFRS Interpretations Committee). 2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest polski złoty. Wszystkie wartości liczbowe podano w milionach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej. Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny pozycji wyrażonych w walutach innych niż PLN na dzień sprawozdawczy: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 USD 4,0600 3,7584 EUR 4,5994 4,6148 2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie Następujące standardy, zmiany w obowiązujących standardach oraz interpretacje nie zostały przyjęte przez Unię Europejską lub nie są obowiązujące na dzień 1 stycznia 2021 roku: Standard Opis zmian Data obowiązywania MSSF 14 Regulacyjne pozycje odroczone Zasady rachunkowości i ujawnień dla regulacyjnych pozycji odroczonych Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej. Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Zawiera wytyczne dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów przez inwestora do spółki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia Prace nad zatwierdzeniem zostały odłożone bezterminowo MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe Definiuje nowe podejście do rozpoznawania przychodów oraz zysku/ strat w okresie świadczenia usług ubezpieczeniowych 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 1 Zmiany dotyczą prezentacji sprawozdań finansowych – klasyfikacji zobowiązań jako krótko- i długoterminowe 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 1 Zmiany dotyczą prezentacji sprawozdań finansowych – ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowości 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 8 Zmiany dotyczą ujawnień na temat stosowanej polityki rachunkowej, w tym zmiany wartości szacunkowych i korygowania błędów 1 stycznia 2023 Zmiany wynikające z przeglądu MSSF cykl 2018-2020 Zmiany w MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41 dotyczą głownie rozwiązania niezgodności i uściślenia słownictwa 1 stycznia 2022 Zmiany do MSSF 3 Zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 16 Przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do użytkowania 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 37 Umowy rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy 1 stycznia 2022 Zmiany do MSSF 16 Ulgi w spłatach czynszu w związku z COVID-19 1 kwietnia 2021 Zmiany do MSR 12 Podatek odroczony związany z aktywami i pasywami wynikającymi z pojedynczej transakcji 1 stycznia 2023 Zmiany do MSSF 17 umowy ubezpieczeniowe Pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – dane porównawcze 1 stycznia 2023 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 17 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Grupa Kapitałowa PGE zamierza przyjąć wymienione powyżej nowe standardy oraz zmiany standardów i interpretacji MSSF opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, lecz nieobowiązujące na dzień sprawozdawczy, zgodnie z datą ich wejścia w życie. Powyższe regulacje nie będą mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej PGE. 3. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz wartości firmy Rzeczowe aktywa trwałe stanowią najbardziej istotną pozycję aktywów Grupy Kapitałowej PGE. Z uwagi na zmienne otoczenie makroekonomiczne oraz regulacyjne, Grupa Kapitałowa PGE okresowo weryfikuje przesłanki mogące świadczyć o utracie wartości odzyskiwalnej swojego majątku. Grupa Kapitałowa PGE w ocenie sytuacji rynkowej posługuje się zarówno własnymi narzędziami analitycznymi, jak i wsparciem niezależnych ośrodków analitycznych. W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna, segmentu Ciepłownictwo oraz segmentu Energetyka Odnawialna. Odpis utworzony w segmencie Energetyka Odnawialna został również w poprzednich okresach w znaczącej części odwrócony. W pierwszym półroczu 2021 Grupa dokonała analizy przesłanek i zidentyfikowała czynniki, które w istotny sposób mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów segmentów Energetyka Konwencjonalna oraz Energetyka Odnawialna. Przeprowadzone testy wykazały brak konieczności dokonania odpisu dla segmentu Energetyka Konwencjonalna oraz konieczność odwrócenia odpisu dla segmentu Energetyka Odnawialna. Analiza przesłanek przeprowadzona dla aktywów segmentu Ciepłownictwo nie wykazały konieczności przeprowadzenia testów. W czwartym kwartale 2021 roku Grupa ponownie przeanalizowała przesłanki w celu identyfikacji czynników, które mogłyby wpłynąć na zmianę wartości posiadanych aktywów. W przypadku Energetyki Konwencjonalnej oraz Energetyki Odnawialnej nie zidentyfikowano takich czynników. W przypadku segmentu Ciepłownictwo testy na utratę wartości zostały przeprowadzone, ze względu na przyjęcie Planu Dekarbonizacji do roku 2050, którego celem jest wypełnienie wymogów regulacyjnych stawianych przed energetyką oraz utrzymanie w długiej perspektywie obecnego potencjału wytwórczego w celu zaspokojenia potrzeb odbiorców. Przeprowadzone testy wykazały brak konieczności dokonania odpisu dla segmentu Ciepłownictwo. Analiza przesłanek oraz testy na utratę wartości zostały przygotowane przed atakiem Rosji na Ukrainę i mogącymi stąd wynikać konsekwencjami dla otoczenia makroekonomicznego oraz dla Grupy Kapitałowej PGE. Wpływ wojny rosyjsko-ukraińskiej na Grupę Kapitałową PGE jest opisany w nocie 33.6.2 niniejszego sprawozdania finansowego. Założenia makroekonomiczne Główne założenia cenowe tj. ceny energii elektrycznej, uprawnień do emisji CO2, węgla kamiennego, gazu ziemnego oraz założenia dotyczące produkcji z większości instalacji Grupy pochodziły z opracowania przygotowanego przez niezależnego eksperta, z uwzględnieniem szacunków własnych, na bazie aktualnej sytuacji rynkowej dla pierwszego roku prognozy. Prognozy cen energii elektrycznej zakładają spadek cen w latach 2023-2024 roku w odniesieniu do cen z 2022 roku, a następnie średnioroczny wzrost na poziomie około 6% w latach 2025-2029. Prognozy cen uprawnień do emisji CO2 zakładają średnioroczny spadek w latach 2023-2025 na poziomie około 4,6% w odniesieniu do roku 2022 oraz średnioroczny wzrost w latach 2026-2029 na poziomie około 12,7%. Dla 2030 roku przewiduje się niewielki spadek w odniesieniu do 2029, a w kolejnych latach stabilne wzrosty o ok. 4% rocznie do 2040 roku. Prognozy cen węgla kamiennego zakładają średnioroczny wzrost w okresie do 2023-2030 roku na poziomie około 2,5 % w odniesieniu do 2022 roku. Prognozy cen gazu ziemnego zakładają spadek cen w 2023 roku w stosunku do 2022 roku i utrzymanie się średniorocznych wzrostów cen gazu o około 4,4% rocznie w kolejnych latach. Prognozy cen praw majątkowych pochodzenia energii zakładają około 12,5% średnioroczny spadek w latach 2023 – 2031 w odniesieniu do 2022 roku, co związane jest ze zmniejszającym się obowiązkiem ich umorzenia. Prognoza przychodów z rynku mocy dla lat 2022-2026 opiera się na wynikach rozstrzygniętych aukcji głównych i dodatkowych dla tych okresów dostaw z uwzględnieniem mechanizmów wspólnego Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 18 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) bilansowania w ramach spółek Grupy Kapitałowej PGE. Prognoza od 2027 roku została opracowana przez zespół ekspertów PGE S.A., na podstawie założeń dotyczących szacowanych przyszłych przepływów dla jednostek wytwórczych bazujących m.in. na wynikach już rozstrzygniętych aukcji oraz prognoz zewnętrznego eksperta. Dla kontraktów jednorocznych z dostawą od 1 lipca 2025 roku, oraz kontraktów wieloletnich zawartych w ramach aukcji dla 2025 roku i kolejnych, obowiązuje kryterium emisyjności 550g CO2/kWh (tzw. EPS 550), co w praktyce wyklucza udział w aukcjach Rynku Mocy wszystkich jednostek węglowych. Dyspozycyjność jednostek została oszacowana w oparciu o plany remontów z uwzględnieniem statystycznej awaryjności. W dniu 2 lutego 2021 roku Rada Ministrów zatwierdziła „Politykę Energetyczną Polski do 2040 roku”. PEP stanowi wizję Polski w zakresie transformacji energetycznej, ukazując m.in. zakładaną strukturę jednostek wytwarzających energię elektryczną. Zgodnie z Polityką zwiększany ma być udział jednostek nisko- i zeroemisyjnych, a zmniejszany udział jednostek węglowych. Kwestie klimatyczne Tempo transformacji energetycznej i trendy zakładane w PEP 2040 w ostatnim okresie uległy znaczącemu przyspieszeniu i wzmocnieniu. W lipcu 2021 roku Komisja Europejska opublikowała pakiet legislacyjny Fit for 55, zmierzający m.in. do osiągnięcia redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE o 55% (poprzednio 40%) do 2030 roku w stosunku do roku 1990. Zgodnie z oczekiwaniami uczestników rynku, ujęta w pakiecie reforma systemu EU ETS powinna skutkować znaczącym wzrostem poziomu cen uprawnień do emisji CO2, co w praktyce nastąpiło już w 2021 roku. W efekcie obecny poziom cen uprawnień do emisji CO2 znacznie odbiega od założeń PEP 2040. Kolejnym istotnym elementem, który mocno odbiega od założeń Polityki, jest dynamiczny przyrost mocy fotowoltaicznych na skutek funkcjonowania licznych programów dofinansowania, systemu opustowego dla prosumentów oraz aukcji OZE. W efekcie poziom mocy zainstalowanej zakładany na rok 2030 został już osiągnięty. Na potrzeby testów na utratę wartości aktywów trwałych, Grupa Kapitałowa PGE przyjmuje założenia opracowane przez niezależny ośrodek analityczny, które uwzględniają aktualną sytuację regulacyjną i rynkową. Przyszłe zmiany na rynku energii elektrycznej mogą odbiegać od przyjętych obecnie założeń, co może doprowadzić do istotnych zmian sytuacji finansowej oraz wyników finansowych Grupy PGE. Zostaną one ujęte w przyszłych sprawozdaniach finansowych. 3.1 Analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Konwencjonalna W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna. Kluczowe założenia przyjęte do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku opisane są w śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym GK PGE za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2021 roku. W czwartym kwartale 2021 roku Grupa dokonała analizy przesłanek w celu weryfikacji, czy mogła nastąpić utrata wartości tych aktywów lub odwrócenie wcześniej ujętych odpisów. Najważniejsze analizowane czynniki obejmowały: · analizę realizacji planu finansowego przyjętego na 2021 rok, · analizę bieżącej sytuacji rynkowej, · potwierdzenie aktualności prognoz długoterminowych, · potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego, · analizę założeń dotyczących rynku mocy. Przeprowadzona analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Konwencjonalna wykazała realizację planu finansowego powyżej założonych wartości, co jest związane głównie ze wzrostem cen energii elektrycznej oraz marż uzyskiwanych na sprzedaży energii elektrycznej na rynku terminowym i na rynku SPOT. Wzrost cen energii elektrycznej w IV kwartale 2021 roku spowodowany był głównie wzrostem cen energii w krajach sąsiednich, wynikającym z wysokich cen gazu i węgla kamiennego w Europie i na świecie. To przełożyło się na pojawienie dodatkowego popytu eksportowego na rynku w Polsce, co samo w sobie spowodowało podniesienie poziomu cen, a także przyczyniło do obniżenia stanu zapasów węgla kamiennego, który dodatkowo podniósł wycenę ofert sprzedaży energii z jednostek krańcowych na węglu kamiennym. W ocenie Grupy wzrosty te nie będą miały charakteru trwałego, dlatego nie stanowią one przesłanki do przeprowadzania testów na utratę wartości. Ponadto, nie zakłada się istotnych zmian w poziomach planowanych nakładów inwestycyjnych oraz w poziomie przychodów z rynku mocy. Również założenia cenowo- wolumenowe są zbieżne z założeniami przyjętymi do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 19 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) W związku z powyższym Grupa stwierdza brak przesłanek do przeprowadzenia testów na utratę wartości aktywów wytwórczych na dzień bilansowy 31 grudnia 2021 roku. Kwestie klimatyczne Przyszłość polskiego rynku energii jest determinowana przez politykę klimatyczną Unii Europejskiej, a na rozwój sytuacji na rynku energii elektrycznej w perspektywie do 2050 roku będzie miał wpływ Europejski Zielony Ład („EGD”), mający na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej UE do 2050 roku. Jednym z najważniejszych kroków do osiągnięcia neutralności klimatycznej była akceptacja przez Radę Europejską w grudniu 2020 roku nowego wiążącego celu unijnego ograniczenia emisji netto gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 roku w porównaniu z poziomem z roku 1990. Konsekwencją wyższego celu redukcji emisji CO2 są rosnące koszty uprawnień do emisji CO2, co może negatywnie wpływać na wyniki segmentu Energetyki Konwencjonalnej oraz GK PGE. Założenia makroekonomiczne przyjęte do analizy przesłanek uwzględniają nowy wyższy cel redukcji emisji CO2 w 2030 roku, a w rezultacie rosnący poziom cen uprawnień do emisji CO2 i w długim terminie są zbieżne z założeniami przyjętymi do testów na utratę wartości przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku. Otoczenie w jakim działa Grupa Kapitałowa PGE charakteryzuje się wysoką zmiennością i jest zależne od uwarunkowań makroekonomicznych, rynkowych oraz regulacyjnych, a wszelkie zmiany w tym zakresie mogą mieć istotny wpływ na sytuację finansową oraz wyniki finansowe Grupy PGE. Dlatego powyższe oraz pozostałe założenia przyjęte do oszacowania wartości użytkowej aktywów podlegają okresowej analizie i weryfikacji. Ewentualne zmiany zostaną ujęte w przyszłych sprawozdaniach finansowych. 3.2 Opis założeń dla segmentu Ciepłownictwo W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Ciepłownictwo. W IV kwartale Grupa dokonała analizy przesłanek i zidentyfikowała czynniki, które w istotny sposób mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów i konieczność przeprowadzenia testów na uratę wartości aktywów trwałych. Kwestie klimatyczne W październiku 2021 roku, dla segmentu Ciepłownictwo został przyjęty w ramach GK PGE Plan Dekarbonizacji do roku 2050, którego celem jest wypełnienie wymogów regulacyjnych stawianych przed energetyką oraz utrzymanie w długiej perspektywie obecnego potencjału wytwórczego w celu zaspokojenia potrzeb odbiorców. Plan dekarbonizacji stanowi operacjonalizację celów określonych bezpośrednio w strategii GK PGE oraz w planie wdrożenia strategii w segmencie Ciepłownictwo. Plan określa lokalizacje, w których zostanie przeprowadzona transformacja majątku produkcyjnego, harmonogram głównych działań, planowane nakłady oraz efekty. Transformacja mocy wytwórczych poprzez zastosowanie nowych nisko- lub zeroemisyjnych jednostek wytwórczych planowana jest w perspektywie do 2030 roku, a neutralność klimatyczna w perspektywie do 2050 roku. Pozostałe uwarunkowania Testy na utratę wartości aktywów trwałych zostały przeprowadzone na dzień 31 grudnia 2021 roku w odniesieniu do ośrodków wypracowujących środki pieniężne poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej. Określenie wartości godziwej dla bardzo dużych grup aktywów, dla których nie ma aktywnego rynku i mało jest porównywalnych transakcji, jest w praktyce bardzo trudne. W przypadku całych elektrowni i elektrociepłowni, dla których należy określić wartość na lokalnym rynku, nie istnieją obserwowalne wartości godziwe. W związku z powyższym, wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na okres od 2022 do końca 2030 roku. Zdaniem Grupy przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na istotny i długoterminowy wpływ szacowanych zmian w otoczeniu regulacyjnym. Dzięki przyjęciu dłuższych projekcji wartość odzyskiwalna może być oszacowana bardziej rzetelnie. Dla jednostek wytwórczych, których zakładany okres ekonomicznej użyteczności wykracza poza rok 2030 określono wartość rezydualną na pozostały czas eksploatacji. Rynek energetyczny, a w szczególności rynek ciepłowniczy, jest w Polce rynkiem regulowanym i jako taki podlega wielu przepisom i nie może być swobodnie kształtowany jedynie w oparciu o decyzje biznesowe. Prawo energetyczne w swoich celach ma m.in. podejmowanie skutecznych działań regulacyjnych zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Oznacza to, że otoczenie regulacyjne zmierza do stabilnego działania dostawców ciepła na danym terenie tak by zaspokoić Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 20 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) w perspektywie długoterminowej potrzeby odbiorców. Zgodnie z przepisami ustawy – prawo energetyczne – Prezes URE może nawet w skrajnych przypadkach nakazać przedsiębiorstwu energetycznemu, prowadzenie działalności objętej koncesją (przez okres nie dłuższy niż 2 lata), jeżeli wymaga tego interes społeczny. Jeżeli taka działalność przynosi stratę, przedsiębiorstwu energetycznemu należy się pokrycie strat od Skarbu Państwa. W związku z powyższym Grupa nie zakłada skończonego okresu życia CGU z uwagi na otoczenie regulacyjne, które ogranicza możliwość zaprzestania działalności. Z uwagi na powyższe w testach na utratę wartości założono kontynuowanie działalności (w postaci wartości rezydualnej), przy zachowaniu nakładów na poziomie odtworzeniowym, w długiej perspektywie z uwagi m.in na interes społeczny w postaci zapewniana dostaw ciepła. W odniesieniu do aktywów wytwórczych objętych Planem Dekarbonizacji inwestycje o charakterze odtworzeniowym dotyczą transformacji mocy wytwórczych (na aktywa zasilane gazem) poprzez zastosowanie nowych nisko- lub zeroemisyjnych jednostek wytwórczych, co oznacza, że środki pieniężne generowane przez te aktywa uwzględniane są w testach na utratę wartości. Założenia szczegółowe segmentu Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanych CGU: · uznanie za odrębne CGU poszczególnych oddziałów spółki PGE EC S.A. tj. Oddziału nr 1 w Krakowie (Elektrociepłownia Kraków), Oddziału Wybrzeże (Elektrociepłownia Gdańsk, Elektrociepłownia Gdynia), Oddziału w Rzeszowie (Elektrociepłownia Rzeszów), Oddziału w Lublinie (Elektrociepłownia w Lublinie Wrotków), Oddziału w Bydgoszczy (Elektrociepłownia Bydgoszcz I, Elektrociepłownia Bydgoszcz II), Oddziału w Gorzowie Wielkopolskim (Elektrociepłownia w Gorzowie Wielkopolskim), Oddziału w Zgierzu (Elektrociepłownia w Zgierzu), Oddziału w Kielcach (Elektrociepłownia w Kielcach), Oddziału Szczecin (Elektrociepłownia w Szczecinie, Elektrociepłownia w Pomorzanach, sieć ciepłownicza w Gryfinie); · uznanie za jedno CGU trzech zakładów produkcyjnych wchodzących w skład spółki KOGENERACJA tj. Elektrociepłowni Wrocław, Elektrociepłowni Czechnica oraz Elektrociepłowni Zawidawie; · dla okresu od 2022 roku założono, iż wytwórcy z GK PGE nie uzyskują przydziałów bezpłatnych uprawnień CO2 na produkcję energii elektrycznej; · uwzględnienie przydziału darmowych uprawnień do emisji CO2 w okresie 2022-2030 dla ciepłownictwa systemowego i wysokosprawnej kogeneracji. Przydział bezpłatnych uprawnień na ciepło od roku 2022 do 2030 reguluje dyrektywa unijna 2018/410 z dnia 14 marca 2018 roku zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych i decyzję (UE) 2015/1814. Kolejną regulacją precyzującą przydział bezpłatnych uprawnień do emisji jest rozporządzenie delegowane Komisji (UE) z 9 grudnia 2018 roku w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (tzw. FAR – Free Allocation Rules) (weszło w życie 28 lutego2019 roku - wersja polska z 27 lutego 2019 roku). Dyrektywa znalazła swoje odzwierciedlenie w znowelizowanej ustawie z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw. Na mocy art. 10 a dyrektywy, państwa członkowskie mogą ubiegać się o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji na ciepło w wysokości 30% w okresie od 2022 do 2030, przy czym wartość 30% odnosi się do benchmarku gazowego i dostaw ciepła na potrzeby komunalne; · przyjęcie założenia dla elektrociepłowni, iż w okresie rezydualnym istnieje wsparcie z rynku mocy lub jego ekwiwalent; · uwzględnienie systemu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji w horyzoncie prognoz oraz okresie rezydualnym: dla istniejących jednostek założono wsparcie w zakresie premii gwarantowanej oraz, w przypadku spełnienia warunku luki finansowej, premii gwarantowanej indywidualnej, dla nowych jednostek gazowych założono przyznanie premii kogeneracyjnej; · utrzymanie zdolności produkcyjnych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym. Dla aktywów wytwórczy, dla których podjęto działania zmierzające do realizacji Planu Dekarbonizacji, nakłady o charakterze odtworzeniowym oznaczają transformację majątku produkcyjnego na aktywa zasilane gazem. Plan dekarbonizacji dotyczy następujących lokalizacji: Kraków, Gdańsk, Gdynia, Wrocław, Bydgoszcz, Kielce, Zgierz; · uwzględnienie inwestycji rozwojowych, dla projektów o wysokim poziomie zaawansowaniu, min. ujęcie w zatwierdzonym planie inwestycyjnym Spółki · uwzględnienie inwestycji rozwojowych, dla projektów o wysokim poziomie zaawansowaniu, min. ujęcie w zatwierdzonym planie inwestycyjnym Spółki; · przyjęcie skorygowanego średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu w okresie projekcji na poziomie 6,56%. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 21 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość testowanych rzeczowych aktywów trwałych segmentu Ciepłownictwo wyniosła 4.905 mln PLN., a wartość firmy 189 mln PLN. W wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów, Spółka oszacowała wartość użytkową testowanych aktywów w wysokości 18.585 mln PLN, w związku z czym stwierdziła brak konieczności ujęcia bądź rozwiązania odpisów aktualizujących wartość tych aktywów. Analiza wrażliwości Zgodnie z MSR 36, Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości dla jednostek wytwórczych segmentu Ciepłownictwo. Poniżej przedstawiono wpływ zmiany kluczowych założeń na wysokość wartość użytkową aktywów na dzień 31 grudnia 2021 roku dla segmentu Ciepłownictwo. Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mln PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana ceny energii elektrycznej w całym okresie prognozy 1% 218 - -1% - 218 Spadek ceny energii elektrycznej o 1% spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 0,2 mld PLN. Parametr Zmiana Wpływ na wartość użytkową w mln PLN Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana WACC + 0,5 p.p. - 2.719 - 0,5 p.p 3.509 0 Wzrost WACC o 0,5 punktu procentowego spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 2,7 mld PLN. 3.3 Analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Odnawialna W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów lub odwróceń odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Odnawialna. Na koniec I półrocza 2021 roku, przeprowadzone zostały testy, które wykazały konieczność odwrócenia całkowitego odpisu. Kluczowe założenia przyjęte do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku opisane są w śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym GK PGE za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2021 roku. Na koniec okresu sprawozdawczego Grupa Kapitałowa PGE dokonała analizy przesłanek w celu weryfikacji czy mogła nastąpić utrata wartości aktywów. W zakresie segmentu Energetyka Odnawialna identyfikowane i analizowane są następujące odrębne ośrodki wypracowywujące środki pieniężne: · Uznane za odrębne CGU należące do PGE EO S.A., · elektrownie szczytowo – pompowe łącznie, · pozostałe elektrownie wodne łącznie, · poszczególne famy wiatrowe PGE EO S.A., · poszczególne farmy wiatrowe PGE Klaster sp. z o.o. Analiza przesłanek CGU PGE EO S.A. Analiza przesłanek obejmowała następujące, najistotniejsze czynniki: · analizę realizacji planu finansowego przyjętego na 2021 rok, · potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego, · analizę cen energii, praw majątkowych pochodzenia energii, · analizę założeń dotyczących tzw. rynku mocy, · analizę szacunków marż na produkcji i sprzedaży energii elektrycznej w przyszłych okresach, w świetle prognoz cen energii. Przeprowadzona analiza przesłanek w zakresie CGU PGE EO S.A. wskazała, iż jednostki wytwórcze obszaru Wiatr realizują plan finansowy powyżej założonych wartości, co jest związane m.in. z wyższymi cenami energii elektrycznej oraz praw majątkowych przy jednocześnie niższym wolumenie produkcji, co wynika z gorszych warunków atmosferycznych od zakładanej wietrzności. Na wyższy wynik w obszarze Woda miały wpływ takie czynniki jak wyższe ceny energii elektrycznej i praw majątkowych oraz wyższa produkcja energii elektrycznej ze względu na korzystne warunki hydrologiczne. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 22 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) W przypadku ESP wyższy wynik jest efektem głównie z wyższych cen energii elektrycznej, co wpływa na znacząco wyższe przychody ze sprzedaży. Niższe prognozowane przychody z Rynku Mocy w porównaniu do przeprowadzonych testów na dzień 30 czerwca 2021 roku nie stanowią zagrożenia dla spadku wartości użytkowej aktywów poniżej wartości księgowej z uwagi na fakt, iż przeprowadzone testy na dzień 30 czerwca 2021 roku wykazały znaczną nadwyżkę. Nie zakłada się istotnych zmian w poziomach planowanych nakładów inwestycyjnych. Również założenia w zakresie cen energii elektrycznej są zbieżne z założeniami przyjętymi do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku. W związku z powyższym Grupa stwierdza brak przesłanek do przeprowadzenia testów na utratę wartości aktywów wytwórczych na dzień bilansowy 31 grudnia 2021 roku. Analiza przesłanek CGU PGE Klaster Sp. z o.o. Najważniejsze analizowane czynniki obejmowały: · analizę realizacji planu finansowego przyjętego na 2021 rok, · potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego, · analizę cen energii. Przeprowadzona analiza przesłanek w zakresie CGU PGE Klaster Sp. z o.o. wskazała, iż spółka realizuje plan finansowy powyżej zatwierdzonych wartości, głównie w wyniku wyższych cen energii elektrycznej pomimo nieco niższego wolumenu produkcji. Nie zakłada się istotnych zmian w poziomach planowanych nakładów inwestycyjnych. Również założenia w zakresie cen energii elektrycznej są zbieżne z założeniami przyjętymi do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku. W związku z powyższym Grupa stwierdza brak przesłanek do przeprowadzenia testów na utratę wartości aktywów wytwórczych na dzień sprawozdawczy 31 grudnia 2021 roku. 3.4 Rzeczowe aktywa trwałe segmentu Dystrybucja Wartość księgowa rzeczowych aktywów trwałych związanych z działalnością dystrybucyjną na dzień sprawozdawczy wynosi około 19 mld PLN i stanowi około 31% sumy skonsolidowanych rzeczowych aktywów trwałych. Ich wartość odzyskiwalna zależy głównie od taryfy zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Przychód regulowany (taryfowy) ustalany corocznie zapewnia pokrycie uzasadnionych kosztów: operacyjnych, amortyzacji, podatków, zakupu energii na pokrycie różnicy bilansowej, kosztów przeniesionych oraz osiągnięcie zwrotu z kapitału zaangażowanego w działalność dystrybucyjną na uzasadnionym poziomie. Poziom zwrotu z zaangażowanego kapitału jak i amortyzacja uzależnione są od tzw. Wartości Regulacyjnej Aktywów. Grupa Kapitałowa PGE nie stwierdziła na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego przesłanek świadczących o utracie wartości rzeczowych aktywów trwałych przypisanych do działalności dystrybucyjnej. 4. Wybrane zasady rachunkowości Sprawozdanie finansowe zostało przygotowane zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem: · uprawnień do emisji CO2 nabytych w celu realizacji zysków z tytułu wahań cen rynkowych, które są ujmowane w wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży; · instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej; · aktywów, dla których stwierdzono utratę wartości. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK PGE zostało sporządzone na podstawie sprawozdania finansowego jednostki dominującej, sprawozdań finansowych jej jednostek zależnych, stowarzyszonych oraz jednostki współkontrolowanej. Sprawozdania finansowe jednostek objętych konsolidacją sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości. Wszystkie salda rozrachunków, przychodów i kosztów powstałych pomiędzy jednostkami Grupy oraz niezrealizowane zyski wewnątrzgrupowe są w całości eliminowane. Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę, a przestają być konsolidowane od dnia ustania kontroli. Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce wtedy, gdy posiada ona bezpośrednio lub pośrednio, poprzez swoje jednostki Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 23 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) zależne, więcej niż połowę liczby głosów w danej spółce, chyba że możliwe jest do udowodnienia, że taka własność nie stanowi o sprawowaniu kontroli. Sprawowanie kontroli ma miejsce wtedy, gdy Spółka z tytułu swojego zaangażowania w inną jednostkę ma prawa do zmiennych wyników finansowych, oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych wyników finansowych poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką. Sprawowanie władzy może również mieć miejsce w sytuacji, gdy jednostka dominująca nie posiada ponad połowy liczby głosów w jednostce zależnej. Rozliczenie powstania Grupy Kapitałowej PGE i późniejszych przekształceń w ramach Grupy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Problematykę przejęć i połączeń jednostek gospodarczych zasadniczo reguluje standard MSSF 3 Połączenia jednostek gospodarczych, jednak standard ten wyłącza ze swojego zakresu transakcje pomiędzy jednostkami pozostającymi pod wspólną kontrolą. Podmioty na bazie których powstała Grupa PGE, znajdowały się w momencie połączenia pod kontrolą Skarbu Państwa. Transakcja wniesienia spółek spełniała więc w ocenie Spółki definicję transakcji pod wspólną kontrolą w związku z czym jest ona wyłączona z zakresu MSSF 3. Połączenia jednostek znajdujących się pod wspólną kontrolą zostały rozliczone przy zastosowaniu metody łączenia udziałów i w związku z tym skonsolidowane sprawozdanie finansowe odzwierciedla fakt ciągłości wspólnej kontroli oraz nie odzwierciedla zmian wartości aktywów netto do wartości godziwych (lub też rozpoznania nowych aktywów) lub wyceny wartości firmy. Kolejne połączenia w Grupie PGE zostały ujęte jako transakcje pomiędzy podmiotami znajdującymi się pod wspólną kontrolą, w związku z powyższym zostały rozliczone w obrębie kapitałów własnych Grupy Kapitałowej, bez wpływu na wartość firmy. Zakup spółek od pomiotów niepowiązanych jest rozliczany za pomocą metody przejęcia, zgodnie z MSSF 3. Wspólne ustalenia umowne i współkontrola W związku z udziałem we wspólnym przedsięwzięciu (wspólnym ustaleniu umownym dającym prawo do udziału w aktywach netto) w sprawozdaniu finansowym udział ten ujmuje się jako inwestycję i rozlicza przy zastosowaniu metody praw własności. W związku z udziałem we wspólnej działalności każdy ze wspólników ujmuje przypadającą na niego część aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów. Współkontrola jest umownie ustalonym podziałem kontroli w ramach ustalenia umownego, który występuje tylko wówczas, gdy decyzje dotyczące istotnych działań wymagają jednogłośnej zgody stron dzielących kontrolę. Inwestycje w jednostki stowarzyszone Jednostki stowarzyszone to podmioty, na które jednostka dominująca bezpośrednio lub poprzez spółki zależne wywiera znaczący wpływ, ale nie sprawuje nad nimi kontroli ani współkontroli. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są ujmowane metodą praw własności. Wycena wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań, ustalenie wartości firmy Zgodnie z MSSF 3 Połączenia jednostek Grupa Kapitałowa PGE dokonuje identyfikacji i wyceny nabywanych aktywów, zobowiązań oraz wartości firmy lub zysku z okazjonalnego nabycia. Wycena opiera się na szeregu istotnych założeń, obejmujących między innymi: wybór odpowiedniej metody, plany kierownictwa odnośnie wykorzystania przejętych aktywów, prognozy finansowe (w tym ścieżki cenowe określające główne pozycje przychodów i kosztów), zmiany legislacyjne i tym podobne. Z drugiej strony na rozliczenie transakcji nabycia ma wpływ odpowiednie ustalenie ceny nabycia (w tym części warunkowej). Przyjęte założenia mogą mieć istotny wpływ na określenie wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań oraz ustalenie wartości firmy lub zysku z okazyjnego nabycia. Wartość firmy podlega testom na utratę wartości łącznie z odpowiednimi ośrodkami generującymi strumienie pieniężne. Przeliczanie pozycji wyrażonych w walutach obcych Transakcje wyrażone w walutach obcych są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. Na dzień sprawozdawczy: · pozycje pieniężne są przeliczane, metodą uproszczoną, przy zastosowaniu kursu zamknięcia NBP, · pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia pierwotnej transakcji, · pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 24 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są w wyniku finansowym lub, w przypadkach określonych polityką rachunkowości, w wartości aktywów. Różnice kursowe powstałe na pozycjach niepieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, ujmuje się jako element zmian wartości godziwej. Różnice kursowe powstałe na pozycjach niepieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe, ujmuje się w innych całkowitych dochodach. Różnice kursowe wynikające z przeliczenia aktywów i pasywów spółek zagranicznych o walucie funkcjonalnej innej niż waluta funkcjonalna jednostki dominującej są ujmowane w innych całkowitych dochodach i akumulowane w osobnej pozycji kapitałów własnych "Różnice kursowe z przeliczenia". 5. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych Nowe standardy i interpretacje, które weszły w życie 1 stycznia 2021 roku Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu sprawozdania finansowego za 2020 rok. Poniższe zmiany do MSSF, zostały zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich datą wejścia w życie. Poniższe zmiany nie miały istotnego wpływu na zaprezentowane i ujawnione informacje finansowe lub nie miały zastosowania do transakcji zawieranych przez Grupę: · Zmiany do MSSF 4 - Zmiany dotyczą przedłużenia zwolnienia ze stosowania MSSF 9; · Zmiany do MSSF 9, MSR 39 i MSSF 7 - Zmiany dotyczą reformy referencyjnej stopy procentowej – etap 2 Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, które zostały opublikowane, lecz nie weszły dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 25 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH 6. Informacje dotyczące segmentów działalności ZASADY RACHUNKOWOŚCI Segmenty operacyjne Segment operacyjny jest częścią składową Grupy: · która angażuje się w działalność gospodarczą, w związku z którą może uzyskiwać przychody i ponosić koszty, · której wyniki działalności są regularnie przeglądane przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w Grupie oraz wykorzystujący te wyniki przy decydowaniu o alokacji zasobów do segmentu i przy ocenie wyników działalności segmentu, · w przypadku której są dostępne oddzielnie informacje finansowe. Z uwagi na rodzaje procesów produkcyjnych jak również system obowiązujących regulacji w Grupie Kapitałowej PGE rozróżnia się następujące segmenty branżowe: · Energetyka Konwencjonalna, · Ciepłownictwo, · Energetyka Odnawialna, · Obrót, · Dystrybucja, · Gospodarka Obiegu Zamkniętego, · Działalność pozostała, w skład której wchodzi działalność spółek zależnych inna niż wymieniona w ww. segmentach, ale nieistotna, aby tworzyć odrębne segmenty. Przychody segmentu są przychodami osiąganymi bądź to ze sprzedaży zewnętrznym klientom, bądź z transakcji z innymi segmentami Grupy Kapitałowej, które są wykazywane w rachunku zysków i strat Grupy i dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu wraz z odpowiednią częścią przychodów, którą w oparciu o racjonalne przesłanki można przypisać do tego segmentu. Koszty segmentu są kosztami składającymi się z kosztów sprzedaży zewnętrznym klientom oraz kosztów transakcji realizowanych z innymi segmentami w ramach Grupy, które wynikają z działalności operacyjnej danego segmentu i dają się bezpośrednio przyporządkować do tego segmentu wraz z odpowiednią częścią kosztów jednostki gospodarczej, które w oparciu o racjonalne przesłanki można przypisać do danego segmentu. Wynik segmentu jest różnicą między przychodami a kosztami segmentu. Aktywa segmentu są aktywami operacyjnymi wykorzystywanymi przez segment w działalności operacyjnej, które dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu lub w oparciu o racjonalne przesłanki przypisać do tego segmentu. Zobowiązania segmentu są zobowiązaniami operacyjnymi powstałymi w wyniku działalności operacyjnej segmentu, które dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu lub w oparciu o racjonalne przesłanki przypisać do tego segmentu. Do aktywów i zobowiązań segmentu nie zalicza się rozrachunków z tytułu podatku dochodowego. Spółki Grupy Kapitałowej PGE prowadzą działalność na podstawie odpowiednich koncesji, w tym przede wszystkim koncesji na: wytwarzanie, obrót i dystrybucję energii elektrycznej, wytwarzanie, przesył i dystrybucję ciepła, przyznawane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz koncesji na wydobywanie węgla brunatnego ze złóż, udzielanych przez Ministra Środowiska. Koncesje są z reguły wydawane na okres pomiędzy 10 a 50 lat. Kluczowe koncesje w Grupie Kapitałowej PGE wygasają w latach 2025-2044. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 26 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 28 kwietnia 2021 roku Minister Klimatu i Środowiska, uwzględniając wniosek PGE GiEK S.A. zmienił uprzednio wydaną koncesję na wydobywanie kopalin ze złoża „Turów” poprzez jej przedłużenie do 2044 roku, przy czym wydobywanie kopalin będzie prowadzone zgodnie z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2020 roku, ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego „Turów”, realizowanego w gminie Bogatynia. W odniesieniu do decyzji o przedłużeniu koncesji złożono skargi oraz wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. W obu kwestiach postępowania są w toku, niemniej – bazując również na opiniach prawnych –w ocenie GK PGE nie istnieje istotne ryzyko nieprzedłużenia koncesji do 2044 roku. Do koncesji na wydobycie węgla, wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła oraz dystrybucję energii elektrycznej i ciepła przypisane są odpowiednie aktywa, przedstawione w szczegółowych informacjach na temat segmentów operacyjnych. W związku z posiadanymi koncesjami dotyczącymi energii elektrycznej i ciepła ponoszone są roczne opłaty zależne od poziomu obrotów. W przypadku prowadzenia działalności koncesjonowanej związanej z wydobyciem węgla brunatnego ponoszone są opłaty eksploatacyjne zależne od obowiązującej stawki i wielkości wydobycia, a także opłaty za użytkowanie górnicze. W 2021 roku koszty Grupy Kapitałowej PGE z tytułu koncesji wyniosły około 16 mln PLN (w 2020 roku 17 mln PLN), zaś koszty z tytułu opłaty eksploatacyjnej i opłaty za użytkowanie górnicze w kopalniach wyniosły 135 mln PLN w 2021 roku i 113 mln PLN w 2020 roku. Grupa Kapitałowa PGE prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności za bieżący oraz porównawczy okres sprawozdawczy zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne. Podział sprawozdawczości Grupy Kapitałowej PGE oparty jest na segmentach branżowych: · Energetyka Konwencjonalna obejmuje poszukiwanie i wydobycie węgla brunatnego oraz wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach konwencjonalnych a także działalność pomocniczą w powyższym zakresie. · Ciepłownictwo obejmuje wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach kogeneracyjnych oraz przesyłanie i dystrybucję ciepła. · Energetyka Odnawialna obejmuje wytwarzanie energii elektrycznej w elektrowniach szczytowo-pompowych oraz ze źródeł odnawialnych. · Obrót obejmuje sprzedaż i zakup energii elektrycznej oraz gazu na rynku hurtowym, obrót uprawnieniami do emisji oraz prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia oraz zakup i dostawy paliw a także sprzedaż energii elektrycznej oraz świadczenie usług odbiorcom końcowym. · Dystrybucja obejmuje zarządzanie lokalnymi sieciami dystrybucyjnymi oraz przesyłanie energii elektrycznej tymi sieciami. · Gospodarka Obiegu Zamkniętego obejmuje gospodarowanie ubocznymi produktami spalania. · Działalność pozostała obejmuje świadczenie usług przez spółki zależne na rzecz Grupy Kapitałowej np. organizacja pozyskiwania finansowania, świadczenie usług informatycznych, księgowo-kadrowych, transportowych oraz inwestycje w start-up’y. Organizacja i zarządzanie Grupą Kapitałową PGE odbywa się w podziale na segmenty uwzględniające rodzaj oferowanych produktów i usług. Każdy z segmentów stanowi strategiczną jednostkę gospodarczą, oferującą inne wyroby i obsługującą inne rynki. Przypisanie poszczególnych jednostek do segmentów działalności zostało przedstawione w nocie 1.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Grupa Kapitałowa PGE co do zasady rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych – na warunkach rynkowych. Analizując wyniki poszczególnych segmentów działalności kierownictwo Grupy Kapitałowej PGE zwraca przede wszystkim uwagę na osiągany wynik EBITDA. Począwszy od 2021 roku GK PGE wydzieliła nowy segment operacyjny Gospodarka Obiegu Zamkniętego – w poprzednich okresach aktywa i wyniki tego segmentu były ujmowane oraz analizowane w ramach segmentów: Energetyka Konwencjonalna, Ciepłownictwo oraz Działalność pozostała. Dane za okres porównawczy nie zostały przekształcone. Nowy układ prezentacyjny ma na celu poprawić transparentność oraz wzmocnić nadzór nad realizacją Strategii Ciepłownictwa, która stanowi jeden z kluczowych obszarów rozwoju Grupy. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 27 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Sezonowość segmentów działalności Główne czynniki wpływające na zapotrzebowanie na energię elektryczną i ciepło to: czynniki atmosferyczne – temperatura powietrza, siła wiatru, wielkość opadów, czynniki socjoekonomiczne – liczba odbiorców energii, ceny nośników energii, rozwój gospodarczy PKB oraz czynniki technologiczne – postęp technologiczny, technologia wytwarzania produktów. Każdy z tych czynników ma wpływ na techniczne i ekonomiczne warunki wytwarzania i dystrybucji nośników energii, a tym samym wpływa na wyniki uzyskiwane przez spółki Grupy Kapitałowej PGE. Poziom sprzedaży energii elektrycznej w ciągu roku jest zmienny i zależy przede wszystkim od czynników atmosferycznych – temperatura powietrza, długość dnia. Wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną jest szczególnie widoczny w okresach zimowych, natomiast niższe zapotrzebowanie obserwujemy w okresach letnich. Ponadto, zmiany sezonowe widoczne są wśród wybranych grup odbiorców końcowych. Efekty sezonowości są bardziej znaczące dla gospodarstw domowych, niż dla sektora przemysłowego. W segmencie Energetyka Odnawialna energia elektryczna wytwarzana jest z zasobów środowiska naturalnego takich jak woda, wiatr, słońce. Warunki meteorologiczne są istotnym czynnikiem wpływającym na produkcję energii elektrycznej w tym segmencie. Sprzedaż ciepła zależy w szczególności od temperatury powietrza i jest większa w okresie zimowym, a mniejsza w okresie letnim. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 28 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 6.1 Informacje dotyczące segmentów branżowych Informacje dotyczące segmentów branżowych za 2021 rok Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Gospodarka Obiegu Zamkniętego Działalność pozostała Korekty Razem RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 18.730 4.019 1.050 22.260 6.415 137 110 9 52.730 Sprzedaż między segmentami 9.992 2.220 622 15.963 77 174 322 (29.370) - PRZYCHODY SEGMENTU, RAZEM 28.722 6.239 1.672 38.223 6.492 311 432 (29.361) 52.730 Koszt własny sprzedaży (29.914) (5.690) (912) (35.496) (4.738) (227) (383) 28.239 (49.121) EBIT 1.998 104 686 794 1.559 36 (2) (52) 5.123 Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy ujęte w wyniku finansowym 2.080 701 330 33 1.220 9 62 (23) 4.412 EBITDA 4.078 805 1.016 827 2.779 45 60 (75) 9.535 ZYSK BRUTTO - - - - - - - - 4.871 Podatek dochodowy - - - - - - - - (926) ZYSK NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY - - - - - - - - 3.945 AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA Aktywa segmentu z wyłączeniem należności z tytułu dostaw i usług 37.058 8.680 4.238 1.575 19.589 71 1.848 (1.059) 72.000 Należności z tytułu dostaw i usług 7.383 1.399 358 11.025 958 71 59 (17.044) 4.209 Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności - - - - - - - - 156 Aktywa nieprzypisane - - - - - - - - 12.601 AKTYWA, RAZEM - - - - - - - - 88.966 Zobowiązania segmentu z wyłączeniem zobowiązań z tytułu dostaw i usług 18.776 2.742 578 5.705 1.935 50 274 (2.324) 27.736 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 5.648 1.821 133 10.888 402 51 30 (17.365) 1.608 Zobowiązania nieprzypisane - - - - - - - - 11.331 ZOBOWIĄZANIA, RAZEM - - - - - - - - 40.675 POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTU Nakłady inwestycyjne 1.758 608 189 8 1.354 9 838 (116) 4.648 Zwiększenia PDUA 1 2 - - 4 - 7 - 14 RAZEM NAKŁADY INWESTYCYJNE 1.759 610 189 8 1.358 9 845 (116) 4.662 Nabycie RAT,WN i NI w ramach nabycia nowych spółek - - 81 - - - - - 81 Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych i niefinansowych 219 128 (45) (26) 6 - 1 6 289 Pozostałe koszty niepieniężne ** 9.185 1.362 19 1.417 (109) 1 19 (95) 11.799 * W tym wartość firmy ** Zmiany o charakterze niepieniężnym dotyczą rezerw m.in. na rekultywację, uprawnienia do emisji CO2, nagrody jubileuszowe, taryfę pracowniczą i zobowiązań niefinansowych z tyt. świadczeń pracowniczych ujętych w wyniku oraz innych całkowitych dochodach Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 29 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Informacje dotyczące segmentów branżowych za 2020 rok Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Działalność pozostała Korekty Razem RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 18.777 3.010 754 18.380 6.308 88 (1.551) 45.766 Sprzedaż między segmentami 6.474 1.889 337 10.637 88 413 (19.838) - PRZYCHODY SEGMENTU, RAZEM 25.251 4.899 1.091 29.017 6.396 501 (21.389) 45.766 Koszt własny sprzedaży (24.638) (4.217) (614) (27.109) (5.033) (455) 20.455 (41.611) EBIT (647) 304 405 577 1.093 (138) (186) 1.408 Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy ujęte w wyniku finansowym 2.372 643 192 35 1.213 156 (53) 4.558 EBITDA 1.725 947 597 612 2.306 18 (239) 5.966 ZYSK BRUTTO - - - - - - - 314 Podatek dochodowy - - - - - - - (166) ZYSK NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY - - - - - - - 148 AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA Aktywa segmentu z wyłączeniem należności z tytułu dostaw i usług 36.404 8.143 4.326 1.890 19.439 817 (747) 70.272 Należności z tytułu dostaw i usług 623 730 180 3.891 892 75 (2.789) 3.602 Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności - - - - - - - 152 Aktywa nieprzypisane - - - - - - - 7.568 AKTYWA, RAZEM - - - - - - - 81.594 Zobowiązania segmentu z wyłączeniem zobowiązań z tytułu dostaw i usług 16.652 2.179 532 3.585 2.186 121 (1.197) 24.058 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 986 490 48 2.343 302 47 (2.859) 1.357 Zobowiązania nieprzypisane - - - - - - - 12.678 ZOBOWIĄZANIA, RAZEM - - - - - - - 38.093 POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTU Nakłady inwestycyjne 2.370 656 709 15 1.646 164 (127) 5.433 Zwiększenia PDUA 2 15 6 1 34 6 (2) 62 RAZEM NAKŁADY INWESTYCYJNE 2.372 671 715 16 1.680 170 (129) 5.495 Nabycie RAT,WN i NI w ramach nabycia nowych spółek - - 251 - - 2 2 255 Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych i niefinansowych 860 55 (141) 9 31 56 (89) 781 Pozostałe koszty niepieniężne * 6.309 907 30 254 775 36 326 8.637 * W tym wartość firmy ** Zmiany o charakterze niepieniężnym dotyczą rezerw m.in. na rekultywację, uprawnienia do emisji CO2, nagrody jubileuszowe, taryfę pracowniczą i zobowiązań niefinansowych z tyt. świadczeń pracowniczych ujętych w wyniku oraz innych całkowitych dochodach Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 30 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) \ 6.2 Informacje dotyczące obszarów geograficznych Podział geograficzny przychodów ze sprzedaży za 2021 rok oraz 2020 rok przedstawia się następująco: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PRZYCHODY Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ Rynek krajowy 47.456 42.859 Kraje Unii Europejskiej 5.233 2.907 Pozostałe kraje 41 - RAZEM PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY 52.730 45.766 Podział geograficzny aktywów według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na 31 grudnia 2020 roku przedstawia się następująco: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE OBSZARU Rynek krajowy 76.173 73.854 Kraje Unii Europejskiej 36 20 AKTYWA PRZYPISANE DO SEGMENTÓW, RAZEM 76.209 73.874 Rynek krajowy 12.528 7.449 Kraje Unii Europejskiej 73 119 AKTYWA NIEPRZYPISANE DO SEGMENTÓW, RAZEM 12.601 7.568 Rynek krajowy 156 152 UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI, RAZEM 156 152 RAZEM AKTYWA 88.966 81.594 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 31 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 7. Przychody i koszty 7.1 Przychody ze sprzedaży ZASADY RACHUNKOWOŚCI Przychody z umów z klientami Przychody są ujmowane w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniem jednostki – będzie ona uprawniona w zamian za te dobra lub usługi. Przychody są ujmowane w momencie spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra (produktu) klientowi. Przekazanie dobra następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym dobrem. Jednostka ujmuje przychód z umowy z klientem tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria: · strony umowy zawarły umowę (w formie pisemnej, ustnej lub zgodnie z innymi zwyczajowymi praktykami handlowymi) i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków; · Grupa jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane; · Grupa jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane; · umowa ma treść ekonomiczną; · jest prawdopodobne, że jednostka otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi. W momencie zawarcia umowy Grupa dokonuje oceny dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie z klientem i identyfikuje jako zobowiązanie do wykonania świadczenia każde przyrzeczenie do przekazania na rzecz klienta: · dobra lub usługi (lub pakietu dóbr lub usług), które można wyodrębnić; lub · grupy odrębnych dóbr lub usług, które są zasadniczo takie same i w przypadku których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter. Grupa ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów, czyli uzyskania zdolności do bezpośredniego rozporządzania tym składnikiem aktywów i możliwości uzyskiwania z niego zasadniczo wszystkich pozostałych korzyści. Grupa przenosi kontrolę nad dobrem lub usługą w miarę upływu czasu i tym samym spełnia zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz ujmuje przychody w miarę upływu czasu, jeżeli spełniony jest jeden z następujących warunków: · klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia Grupy, w miarę wykonywania przez Grupę tego świadczenia; · w wyniku wykonania świadczenia przez Grupę powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów (np. produkcja w toku), a kontrolę nad tym składnikiem aktywów – w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje klient; lub · w wyniku wykonania świadczenia przez Grupę nie powstaje składnik aktywów o alternatywnym zastosowaniu dla Grupy, a Grupie przysługuje egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie. Dla każdego zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu Grupa ujmuje przychody w miarę upływu czasu, mierząc stopień całkowitego spełnienia tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Celem pomiaru jest określenie postępu w spełnianiu zobowiązania jednostki do przeniesienia kontroli nad dobrami lub usługami przyrzeczonymi klientowi (tj. stopnia spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia). Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 32 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) ZASADY RACHUNKOWOŚCI Po spełnieniu (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia Grupa ujmuje jako przychód kwotę równą cenie transakcyjnej, która została przypisana do tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Cena transakcyjna uwzględnia część lub całość kwoty szacowanego wynagrodzenia zmiennego wyłącznie w takim zakresie, w jakim istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie nastąpi odwrócenie znaczącej części kwoty wcześniej ujętych skumulowanych przychodów w momencie, kiedy ustanie niepewność co do wysokości wynagrodzenia zmiennego. Przychody są rozpoznawane po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług (VAT), podatek akcyzowy, inne podatki od sprzedaży lub opłaty oraz rabaty i upusty. W celu ustalenia ceny transakcyjnej jednostka uwzględnia warunki umowy oraz stosowane przez nią zwyczajowe praktyki handlowe. Cena transakcyjna to kwota wynagrodzenia, które - zgodnie z oczekiwaniem Grupy - będzie jej przysługiwać w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta, z wyłączeniem kwot pobranych w imieniu osób trzecich. Przychody z hurtowej sprzedaży energii elektrycznej Umowy sprzedaży energii elektrycznej zawarte na rynku hurtowym są zgłaszane do Operatora Systemu Przesyłowego (OSP) w postaci deklarowanej w każdej godzinie ilości energii elektrycznej, którą spółka, jako dostawca, zobowiązana jest dostarczyć lub spowodować jej dostarczenie, a odbiorca odebrać. Cena rozliczeniowa, jak i wolumeny energii elektrycznej w poszczególnych godzinach wynikają z wcześniej podpisanych Umów OTC (over the counter), bądź w przypadku sprzedaży na rynkach TGE z elektronicznie zarejestrowanych transakcji. Przychód ze sprzedaży energii elektrycznej na giełdzie jest rozpoznawany w dniu dostawy. Rzeczywiste dostawy energii elektrycznej odbywają się poprzez Rynek Bilansujący gdzie OSP zabezpiecza wiarygodność danych w zakresie dostarczanej ilości energii, a odchylenia ilościowe od zgłoszonych wcześniej grafików pracy (tzw. USE: Umów Sprzedaży Energii) są rozliczane po cenach wynikających z mechanizmu funkcjonowania Rynku Bilansującego. Rozliczenia Rynku Bilansującego wykonywane są z OSP w cyklach dekadowych natomiast rozliczenia sprzedaży hurtowej na TGE prowadzone są z IRGiT będącej gwarantem rozliczeń transakcji zawartych na TGE, wykonywane są dobowo zgodnie z regulaminem rozliczeń IRGiT. W przypadku Umów OTC rozliczenia realizowane są zgodnie z zapisami tych Umów tj. w cyklach dekadowych lub miesięcznych. Przychody ze sprzedaży ciepła w segmencie Ciepłownictwo Przychody są wyceniane według aktualnie obowiązujących stawek taryfowych, podlegających zatwierdzaniu przez Prezesa URE. Stawki taryfowe dotyczą zamówionej mocy cieplnej, sprzedanej energii cieplnej i nośnika ciepła. Przychody zafakturowane z tytułu sprzedaży ciepła stanowią iloczyn opisanych wyżej stawek taryfowych i wolumenów sprzedaży. Sprzedaż ciepła w ujęciu ilościowym pochodzi z przeprowadzonych odczytów układów pomiarowo-rozliczeniowych. Odczyty są dokonywane we wskazanych dniach roboczych każdego miesiąca kalendarzowego, w tym również w dacie zbliżonej do końca miesiąca. W związku z tym, na potrzeby sprawozdawczości finansowej dokonywane są doszacowania wolumenu sprzedaży dla okresu między ostatnią datą odczytu w miesiącu a końcem tego miesiąca. Przychód ze sprzedaży ciepła jest rozpoznawany w momencie dostarczenia ciepła zgodnie z uzyskanymi odczytami wraz z doszacowaniem. Przychody ze sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej w segmencie Dystrybucja Wielkość przychodów ze sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej wynika z udokumentowanej sprzedaży, powiększonej o dokonane doszacowanie niezafakturowanej w danym okresie sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej oraz pomniejszone o wartość doszacowania tej sprzedaży z poprzedniego okresu. Doszacowanie sprzedaży jest dokonywane nie rzadziej niż na koniec każdego kwartału. Przychód z tytułu usługi dystrybucyjnej rozpoznawany jest w momencie wykonania usługi, na podstawie wskazań układów pomiarowo-rozliczeniowych, z uwzględnieniem doszacowania zużycia. Konto regulacyjne Przychody z tytułu świadczonych usług dystrybucji energii elektrycznej za rok 2021 nie zostały pomniejszone o saldo konta regulacyjnego wynoszące 253 mln PLN w roku 2021. Kalkulacja salda konta regulacyjnego została dokonana zgodnie z zasadami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 listopada 2020 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 33 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) energią elektryczną. Saldo konta regulacyjnego stanowi różnicę pomiędzy sumą przyjętego w taryfie na rok 2021 planowanego przychodu będącego podstawą kalkulacji stawek opłat dystrybucyjnych, a sumą rzeczywiście uzyskanego przychodu w roku 2021, która to różnica nie zależy od Grupy i jest przede wszystkim wynikiem odchyleń nośników opłat takich jak np. wolumen dostaw energii elektrycznej czy poziom mocy umownej, na podstawie których kalkulowane są stawki opłat. Saldo konta regulacyjnego za rok 2021 zostanie uwzględnione przez Prezesa URE przy kalkulacji taryfy i wpłynie na wysokość przychodu regulowanego w roku 2023 (ewentualnie również w kolejnych latach). Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej oraz paliwa gazowego w segmencie Obrót Grupa uzyskuje przychody ze sprzedaży energii elektrycznej oraz gazu ziemnego do odbiorców finalnych oraz na rynku hurtowym. Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej są rozpoznawane na podstawie miesiąca sprzedaży wskazanego na fakturach. Ze względu na ciągły charakter dostaw energii, na potrzeby prawidłowego ujęcia w księgach rachunkowych Grupa koryguje przychody ze sprzedaż (sprzedaż zafakturowana) o wielkość dostarczonej a niezafakturowanej w danym okresie energii. Doszacowanie sprzedaży energii elektrycznej jest dokonywane na koniec każdego miesiąca. Kalkulacja wartości doszacowania sprzedaży dokonywana jest odrębnie dla każdego punktu poboru energii oraz odrębnie dla poszczególnych składników ceny i rodzajów opłat taryfowych. Doszacowanie wolumenu energii elektrycznej jest obliczane na podstawie przeciętnego dziennego zużycia energii dla danego punktu poboru, wyznaczonego w oparciu o: · dane ze sprzedaży energii zafakturowanej w ostatnim okresie rozliczeniowym, · prognozowane dzienne zużycie energii. Doszacowanie wolumenu energii elektrycznej dla nowo pozyskanego punktu poboru energii (nieposiadającego historii zużycia energii elektrycznej w systemie bilingowym) wyznaczane jest na podstawie deklarowanego przez klienta wolumenu. W przypadku punktów poboru energii elektrycznej rozliczanych z wykorzystaniem faktur prognozowych, doszacowanie urealnia sprzedaż poprzez przeliczenie wartości opłat dla prognozowanej ilości energii wg aktualnych stawek, obowiązujących w okresie prognozowanym. Należności z tytułu doszacowanej sprzedaży na dzień 31 grudnia 2021 roku są przedstawione w nocie 25.1.1 niniejszego sprawozdania finansowego. Przychody z Rynku Mocy Rynek mocy wprowadzono w Polsce na podstawie przyjętej przez Sejm 8 grudnia 2017 roku Ustawy o rynku mocy. Na mocy Ustawy Dostawcy mocy mogą w aukcjach mocy zaoferować Operatorowi (PSE S.A.) obowiązek mocowy na określony okres dostaw. Obowiązkiem mocowym nazywa się zobowiązanie Dostawcy mocy do pozostawania w okresie dostaw w gotowości do dostarczania określonej mocy elektrycznej do systemu przez jednostkę rynku mocy oraz do dostawy określonej mocy elektrycznej do systemu w okresach zagrożenia. Zgodnie z art. 90 ust. 3 Ustawy pierwszym okresem dostaw był rok 2021. GK PGE w wyniku Aukcji Głównej na rok 2021, która odbyła się 15 listopada 2018 roku zakontraktowała ponad 11,5 GW obowiązków mocowych i począwszy od stycznia 2021 otrzymuje przychody od PSE S.A. z tytułu realizacji tych obowiązków. Przychody z leasingu operacyjnego Przychody z tytułu leasingu operacyjnego są ujmowane w wyniku bieżącego okresu przy zastosowaniu metody liniowej przez okres leasingu, chyba że zastosowanie innej systematycznej metody lepiej odzwierciedla sposób rozłożenia w czasie zmniejszania się korzyści czerpanych z oddanego w leasing składnika aktywów. Niezdyskontowane opłaty leasingowe, które będą otrzymane w skali roku w następnych okresach zaprezentowano w poniżej tabeli. Terminy zapadalności Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 do 1 roku 55 55 od 1 do 2 lat 48 49 od 2 do 3 lat 46 46 od 3 do 4 lat 45 44 od 4 do 5 lat 43 43 powyżej 5 lat 639 700 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 34 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Przychody ze sprzedaży za rok 2021 w podziale na kategorie Poniższa tabela przedstawia uzgodnienie między ujawnieniem przychodów w podziale na kategorie a informacjami o przychodach, które jednostka ujawnia dla każdego segmentu sprawozdawczego. Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Gospodarka Obiegu zamkniętego Działalność pozostała Korekty Razem Przychody z umów z klientami 28.709 6.265 1.667 38.220 6.437 311 427 (29.337) 52.699 Przychody z tytułu rozpoznanych rekompensat na podstawie Ustawy o cenach prądu - - - (2) - - - - (2) Przychody z tytułu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji - 7 - - - - - - 7 Przychody z tytułu rekompensat KDT - (58) - - - - - - (58) Przychody z leasingu operacyjnego 13 25 5 5 55 - 5 (24) 84 PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY, RAZEM 28.722 6.239 1.672 38.223 6.492 311 432 (29.361) 52.730 W łącznej kwocie przychodów ze sprzedaży Grupa ujęła 40 mln PLN z tytułu transakcji sprzedaży, dla których wartość nie została ostatecznie ustalona na koniec okresu sprawozdawczego. Grupa PGE dokonuje szacunków przychodów, z czego najistotniejszy dotyczy doszacowania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego, usług dystrybucyjnych w segmentach Obrót i Dystrybucja a także szacunek przychodów z tytułu wsparcia wysokosprawnej kogeneracji w segmencie Ciepłownictwo. Opłaty leasingowe ujęte jako przychód w 2021 roku wyniosły 84 mln PLN (278 mln PLN w 2020 roku). Grupa nie osiągnęła przychodów z tytułu leasingu operacyjnego odnoszących się do zmiennych opłat leasingowych, które nie są zależne od indeksu lub stopy. Poniższa tabela przedstawia przychody z umów z klientami w podziale na kategorie, które odzwierciedlają sposób, w jaki czynniki ekonomiczne wpływają na charakter, kwotę, termin płatności oraz niepewność przychodów i przepływów pieniężnych. Rodzaj dobra lub usługi Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Gospodarka Obiegu Zamkniętego Działalność pozostała Korekty Razem Przychody ze sprzedaży towarów i produktów bez wyłączenia podatków i opłat 28.668 6.213 1.646 37.393 7.729 130 65 (27.880) 53.964 Podatki i opłaty pobrane w imieniu stron trzecich (10) (4) - (145) (1.344) - - - (1.503) Przychody ze sprzedaży towarów i produktów, w tym: 28.658 6.209 1.646 37.248 6.385 130 65 (27.880) 52.461 Sprzedaż energii elektrycznej 18.765 2.680 1.137 13.633 4 - - (5.433) 30.786 Rynek mocy 2.162 281 305 32 - - - - 2.780 Sprzedaż usług dystrybucyjnych 19 12 - 49 6.155 - - (76) 6.159 Sprzedaż ciepła 157 2.555 - 13 - - - (7) 2.718 Sprzedaż praw majątkowych pochodzenia energii 35 143 224 - - - - (56) 346 Regulacyjne usługi systemowe 232 16 13 - - - - - 261 Sprzedaż gazu ziemnego - - - 449 - - - (199) 250 Sprzedaż innych paliw - - - 564 - - - (315) 249 Sprzedaż uprawnień CO2 7.175 511 - 22.506 - - - (21.702) 8.490 Pozostała sprzedaż towarów i materiałów 113 11 (33) 2 226 130 65 (92) 422 Przychody ze sprzedaży usług 51 56 21 972 52 181 362 (1.457) 238 PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM 28.709 6.265 1.667 38.220 6.437 311 427 (29.337) 52.699 Termin przekazania dóbr lub usług Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Gospodarka Obiegu Zamkniętego Działalność pozostała Korekty Razem Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w miarę upływu czasu 21.335 5.544 1.455 14.176 6.159 - - (5.715) 42.954 Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w określonym momencie 7.374 721 212 24.044 278 311 427 (23.622) 9.745 PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM 28.709 6.265 1.667 38.220 6.437 311 427 (29.337) 52.699 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 35 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Przychody ze sprzedaży za rok 2020 w podziale na kategorie Poniższa tabela przedstawia uzgodnienie między ujawnieniem przychodów w podziale na kategorie a informacjami o przychodach, które jednostka ujawnia dla każdego segmentu sprawozdawczego. Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Działalność pozostała Korekty Razem Przychody z umów z klientami 25.236 4.829 890 28.943 6.343 500 (21.371) 45.370 Przychody z tytułu rozpoznanych rekompensat na podstawie Ustawy o cenach prądu - - - 68 - - - 68 Przychody z tytułu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji - 19 - - - - - 19 Przychody z tytułu rekompensat KDT - 31 - - - - - 31 Przychody z leasingu operacyjnego 15 20 201 6 53 1 (18) 278 PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY, RAZEM 25.251 4.899 1.091 29.017 6.396 501 (21.389) 45.766 W łącznej kwocie przychodów ze sprzedaży Grupa ujęła 47 mln PLN z tytułu transakcji sprzedaży, dla których wartość nie została ostatecznie ustalona na koniec okresu sprawozdawczego. Grupa PGE dokonuje szacunków przychodów, z czego najistotniejszy dotyczy doszacowania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego, usług dystrybucyjnych w segmentach Obrót i Dystrybucja a także szacunek przychodów z tytułu wsparcia wysokosprawnej kogeneracji w segmencie Ciepłownictwo. Poniższa tabela przedstawia przychody z umów z klientami w podziale na kategorie, które odzwierciedlają sposób, w jaki czynniki ekonomiczne wpływają na charakter, kwotę, termin płatności oraz niepewność przychodów i przepływów pieniężnych. Rodzaj dobra lub usługi Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Działalność pozostała Korekty Razem Przychody ze sprzedaży towarów i produktów bez wyłączenia podatków i opłat 25.167 4.738 890 28.175 6.362 75 (20.036) 45.371 Podatki i opłaty pobrane w imieniu stron trzecich (4) (2) - (125) (74) - - (205) Przychody ze sprzedaży towarów i produktów, w tym: 25.163 4.736 890 28.050 6.288 75 (20.036) 45.166 Sprzedaż energii elektrycznej 21.430 2.418 599 15.742 3 - (8.317) 31.875 Sprzedaż usług dystrybucyjnych 14 12 - 48 6.066 - (84) 6.056 Sprzedaż ciepła 165 2.033 - 10 - - (1) 2.207 Sprzedaż praw majątkowych pochodzenia energii 52 11 238 - - - 24 325 Regulacyjne usługi systemowe 482 - 48 - - - (1) 529 Sprzedaż gazu ziemnego - - - 289 - - (145) 144 Sprzedaż innych paliw - - - 688 - - (363) 325 Sprzedaż uprawnień CO2 2.897 202 - 11.271 - - (11.145) 3.225 Pozostała sprzedaż towarów i materiałów 123 60 5 2 219 75 (4) 480 Przychody ze sprzedaży usług 73 93 - 893 55 425 (1.335) 204 PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM 25.236 4.829 890 28.943 6.343 500 (21.371) 45.370 Termin przekazania dóbr lub usług Energetyka Konwencjonalna Ciepłownictwo Energetyka Odnawialna Obrót Dystrybucja Działalność pozostała Korekty Razem Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w miarę upływu czasu 22.091 4.463 647 16.089 6.069 - (8.548) 40.811 Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w określonym momencie 3.145 366 243 12.854 274 500 (12.823) 4.559 PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM 25.236 4.829 890 28.943 6.343 500 (21.371) 45.370 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 36 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym ZASADY RACHUNKOWOŚCI Koszt własny sprzedaży Do kosztu własnego sprzedaży zalicza się: · koszt wytworzenia produktów poniesiony w danym okresie sprawozdawczym, skorygowany o zmianę stanu produktów (wyrobów gotowych, półproduktów oraz produkcji w toku) oraz skorygowany o koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby, · wartość sprzedanej energii elektrycznej, towarów i materiałów według cen nabycia, zmiany wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych związanych z węglem wycenianym do wartości godziwej, a także zmiany wyceny zapasów węgla wycenianego w wartości godziwej. Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez jednostki, wpływają na wynik finansowy jednostek za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te wystąpiły. Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez jednostki, wpływają na wynik finansowy jednostek w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 KOSZTY W UKŁADZIE RODZAJOWYM Amortyzacja i odpisy aktualizujące 4.419 4.581 Zużycie materiałów i energii 5.976 5.181 Usługi obce 2.499 2.597 Podatki i opłaty 13.988 8.454 Koszty świadczeń pracowniczych 5.098 5.450 Pozostałe koszty rodzajowe 365 312 KOSZTY WEDŁUG RODZAJU, RAZEM 32.345 26.575 Zmiana stanu produktów 4 - Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki (578) (818) Koszty sprzedaży i dystrybucji (1.515) (1.492) Koszty ogólnego zarządu (1.028) (1.189) Wartość sprzedanych towarów i materiałów 19.893 18.535 KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY 49.121 41.611 7.2.1 Koszty amortyzacji, likwidacji oraz odpisy aktualizujące Poniżej przedstawiono ujęcie amortyzacji i likwidacji oraz odpisów aktualizujących rzeczowe aktywa trwałe, wartości niematerialne, prawa do użytkowania składników aktywów oraz nieruchomości inwestycyjne w sprawozdaniu z całkowitych dochodów. Rok zakończony Amortyzacja i likwidacja Odpisy aktualizujące 31 grudnia 2021 RAT WN PDUA NI RAZEM RAT WN PDUA RAZEM Koszt własny sprzedaży 4.003 59 47 2 4.111 185 28 1 214 Koszty sprzedaży i dystrybucji 10 2 2 - 14 1 - - 1 Koszty ogólnego zarządu 44 18 10 - 72 - - - - ODNIESIONE W WYNIK FINANSOWY 4.057 79 59 2 4.197 186 28 1 215 Zmiana stanu produktów 1 - - - 1 - - - - Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki 6 - - - 6 - - - - RAZEM 4.064 79 59 2 4.204 186 28 1 215 Pozostałe koszty operacyjne - - - - - 1 - - 1 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 37 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Rok zakończony Amortyzacja i likwidacja Odpisy aktualizujące 31 grudnia 2020 RAT WN PDUA NI RAZEM RAT PDUA RAZEM Koszt własny sprzedaży 3.622 75 51 3 3.751 651 1 652 Koszty sprzedaży i dystrybucji 12 3 1 - 16 - - - Koszty ogólnego zarządu 37 87 11 - 135 4 - 4 ODNIESIONE W WYNIK FINANSOWY 3.671 165 63 3 3.902 655 1 656 Zmiana stanu produktów (3) - - - (3) - - - Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki 25 - 1 - 26 - - - RAZEM 3.693 165 64 3 3.925 655 1 656 Pozostałe przychody operacyjne - - - - - 2 - 2 Pozostałe koszty operacyjne - - - - - (3) - (3) Pozostałe odpisy aktualizujące ujęte w okresie sprawozdawczym dotyczą głównie nakładów inwestycyjnych poniesionych w jednostkach, dla których stwierdzono utratę wartości w poprzednich okresach. W pozycji Amortyzacja i likwidacja, Grupa ujęła w bieżącym okresie kwotę 33 mln PLN z tytułu wartości netto likwidacji RAT i WN. 7.2.2 Zużycie materiałów i energii Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Koszty paliwa produkcyjnego 4.831 4.144 Zużycie materiałów remontowo eksploatacyjnych 457 489 Zużycie energii 333 252 Pozostałe 355 296 RAZEM ZUŻYCIE MATERIAŁÓW I ENERGII 5.976 5.181 7.2.3 Usługi obce Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Usługi przesyłowe 1.272 1.438 Usługi obce – remonty i eksploatacja 479 510 Usługi transportowe 151 143 Usługi informatyczne 101 110 Usługi telekomunikacyjne 20 21 Czynsze i dzierżawy 20 18 Usługi doradcze 45 39 Pozostałe 411 318 RAZEM KOSZTY USŁUG OBCYCH 2.499 2.597 7.2.4 Podatki i opłaty Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Opłaty za emisje CO2 11.553 6.200 Opłaty za korzystanie ze środowiska 1.304 1.148 Podatek od nieruchomości 960 932 Pozostałe 171 174 RAZEM PODATKI I OPŁATY 13.988 8.454 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 38 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 7.2.5 Koszty świadczeń pracowniczych oraz struktura zatrudnienia Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Wynagrodzenia 3.850 3.938 Koszty ubezpieczeń społecznych 733 754 Koszty świadczeń emerytalnych 62 58 Nagrody jubileuszowe, deputaty 123 123 Inne świadczenia po okresie zatrudnienia 50 47 Zmiana wartości rezerwy na świadczenia pracownicze (277) (85) Koszty dotyczące Programów Dobrowolnych Odejść (10) 28 Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych 567 587 RAZEM KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH, W TYM: 5.098 5.450 Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży 3.965 4.122 Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży i dystrybucji 298 312 Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu 677 759 Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki 158 257 W pozycji Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych Grupa ujęła m.in. koszty pracowniczych programów emerytalnych, odpis na ZFŚS, koszty opieki medycznej oraz szkoleń. Zatrudnienie w Grupie Kapitałowej PGE (w etatach) kształtowało się następująco: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Energetyka Konwencjonalna 18.609 20.610 Ciepłownictwo 3.705 4.014 Energetyka Odnawialna 630 595 Obrót 2.459 2.347 Dystrybucja 9.636 10.038 Gospodarka Obiegu Zamkniętego 944 - Pozostałe konsolidowane spółki 2.018 2.537 RAZEM ZATRUDNIENIE 38.001 40.141 7.3 Pozostałe przychody i koszty operacyjne ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe przychody i koszty operacyjne Pozostałe przychody i koszty operacyjne ujmowane są w sprawozdaniu zgodnie z zasadą ostrożności i współmierności. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) OPERACYJNE NETTO Wycena i realizacja instrumentów pochodnych, w tym: 2.896 170 - CO2 2.894 155 - Węgiel 2 15 Efekt zmiany wyceny rezerw na koszty rekultywacji 1.463 (306) (Utworzenie)/Rozwiązanie pozostałych rezerw (352) (21) (Utworzenie)/Rozwiązanie odpisów aktualizujących należności (83) (105) Kary, grzywny, odszkodowania 69 149 Zysk ze zbycia RAT/WN 41 31 Dotacje 32 34 Nadwyżki, ujawnienia aktywów 24 9 Przekazane darowizny (18) (19) RAT/WN oraz pozostała infrastruktura otrzymana nieodpłatnie 17 15 Likwidacja RAT/WN (14) (8) Likwidacja szkód i awarii (9) (7) Pozostałe (9) (8) POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) OPERACYJNE NETTO, RAZEM 4.057 (66) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 39 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) W celu zoptymalizowania przepływów finansowych Grupa podjęła decyzję o zmianie strategii dotyczącej zabezpieczenia uprawnień do emisji CO2 i rolowaniu części kontraktów dotyczących tych uprawnień. W wyniku realizacji tej strategii zamknięto kontrakty zakupowe z dostawą na grudzień 2021 roku w łącznym wolumenie 19,6 mln ton, a w ich miejsce zawarto kontrakty z dostawą w 1-szym kwartale 2022 roku. Zawarcie kontraktów przeciwstawnych spowodowało, iż dotychczasowe kontrakty zakupowe w ilości 19,6 mln ton nie zostaną wykorzystane na potrzeby umorzeniowe Grupy. W związku z powyższym kontrakty te – oraz kontrakty przeciwstawne – zostały wycenione w wartościach godziwych zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe. W wyniku tych operacji Grupa uzyskała przychód w wysokości 2.778 mln PLN powstały w wyniku różnicy pomiędzy ceną sprzedaży kontraktów z datą dostawy na grudzień 2021 i historyczną ceną zakupu tych kontraktów. Jednocześnie zaktualizowano rezerwę dotyczącą kosztów emisji CO2 za rok 2021, tj. uwzględniono cenę zakupu uprawnień wynikającą z nowych kontraktów. Powyższe działanie ma neutralny wpływ na wynik finansowy 2021 roku. 7.4 Przychody i koszty finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Przychody i koszty finansowe Przychody i koszty z tytułu odsetek są ujmowane sukcesywnie w miarę ich narastania z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej w stosunku do wartości bilansowej netto na dzień sprawozdawczy danego instrumentu finansowego przy uwzględnieniu zasady istotności. Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NETTO Dywidendy 3 2 Odsetki; w tym (307) (269) Przychody odsetkowe obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej 35 32 Aktualizacja wartości aktywów finansowych (33) 12 Rozwiązanie/(Utworzenie) odpisów (7) 1 Różnice kursowe (4) (33) Strata na zbyciu inwestycji (6) (13) Rozliczenie utraty kontroli 324 - RAZEM KOSZTY FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NETTO (30) (300) POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO Koszty odsetkowe od pozycji niefinansowych (219) (229) Odsetki od należności budżetowych 2 (1) Rozwiązanie rezerw (1) (1) Pozostałe (2) (11) RAZEM POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO (220) (242) RAZEM PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO (250) (542) Wynik na utracie kontroli związany jest z objęciem przez Ørsted 50% udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w spółkach EWB 2 i EWB 3. Transakcja została szerzej opisana w notach 1.3 oraz 33.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Koszty odsetek dotyczą głównie wyemitowanych obligacji, zaciągniętych kredytów i pożyczek, rozliczonych transakcji IRS oraz leasingów. Koszt odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu w bieżącym okresie wyniósł 40 mln PLN (42 mln PLN w 2020 roku). Koszt odsetkowy od pozycji niefinansowych dotyczy rezerw rekultywacyjnych oraz rezerw na świadczenia pracownicze. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 40 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 7.5 Udział w wyniku jednostek wykazywanych metodą praw własności 2021 rok Polska Grupa Górnicza Polimex Mostostal PEC Bogatynia Energopomiar UDZIAŁ W GŁOSACH 15,32% 16,40% 34,93% 49,79% Przychody 8.087 2.221 13 72 Wynik z działalności kontynuowanej (824) 101 - 2 Udział w wyniku jednostek wykazywanych metodą praw własności (126) 16 - 1 Eliminacja zysków i strat niezrealizowanych (9) (5) - - Odpis z tytułu utraty wartości 121 - - - UDZIAŁ W WYNIKU JEDNOSTEK WYKAZYWANYCH METODĄ PRAW WŁASNOŚCI (14) 11 - 1 Inne całkowite dochody 48 7 - - UDZIAŁ W INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODACHJEDNOSTEK WYKAZYWANYCH METODĄ PRAW WŁASNOŚCI 8 1 - - 2020 rok Polska Grupa Górnicza Polimex Mostostal ElectroMobility Poland PEC Bogatynia Energopomiar UDZIAŁ W GŁOSACH 15,32% 16,48% 25,00% 34,93% 49,79% Przychody 7.476 1.498 - 15 76 Wynik z działalności kontynuowanej (1.838) 105 (4) (1) 1 Udział w wyniku jednostek wykazywanych metodą praw własności (282) 17 (1) - - Eliminacja zysków i strat niezrealizowanych 7 - - - - Odpis z tytułu utraty wartości (286) - - (7) - UDZIAŁ W WYNIKU JEDNOSTEK WYKAZYWANYCH METODĄ PRAW WŁASNOŚCI (561) 17 (1) (7) - Inne całkowite dochody (11) - - - - UDZIAŁ W INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODACHJEDNOSTEK WYKAZYWANYCH METODĄ PRAW WŁASNOŚCI (2) - - - - Grupa dokonuje korekty konsolidacyjnej dotyczącej marży ze sprzedaży węgla pomiędzy Polską Grupą Górniczą a Grupą a także korekty marży na kontraktach realizowanych przez Polimex - Mostostal na rzecz Grupy. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 41 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 8. Podatek dochodowy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Podatek dochodowy Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym obejmuje podatek bieżący oraz odroczony. W rachunku zysków i strat ujmowane jest rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy, ustalone przez jednostki Grupy zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, oraz zmiana stanu aktywów oraz zobowiązań z tytułu podatku odroczonego nie rozliczane z kapitałem własnym. 8.1 Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów Główne składniki obciążenia podatkowego za lata zakończone 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku przedstawiają się następująco: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT Bieżący podatek dochodowy 650 810 Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych 27 - Odroczony podatek dochodowy 250 (649) Korekty odroczonego podatku dochodowego (1) 5 OBCIĄŻENIA PODATKOWE WYKAZYWANE W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT 926 166 PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODACH Od zysków i strat aktuarialnych z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze 77 (46) Od wyceny instrumentów zabezpieczających 146 73 (Korzyść podatkowa) / obciążenie podatkowe ujęte w innych całkowitych dochodach (kapitale własnym) 223 27 8.2 Efektywna stawka podatkowa Uzgodnienie podatku dochodowego od wyniku finansowego brutto przed opodatkowaniem według ustawowej stawki podatkowej, z podatkiem dochodowym liczonym według efektywnej stawki podatkowej Grupy przedstawia się następująco: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 ZYSK/(STRATA) PRZED OPODATKOWANIEM 4.871 314 Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19% 926 60 POZYCJE KORYGUJĄCE PODATEK DOCHODOWY Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych 27 - Korekty odroczonego podatku dochodowego (1) 5 Wynik na rozliczeniu utraty kontroli (62) - Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów 50 139 Strata podatkowa 9 - Utworzenie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących 51 15 Rozwiązanie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących (53) - Przychody nie będące podstawą do opodatkowania 5 (27) Pozostałe korekty (26) (26) PODATEK WEDŁUG EFEKTYWNEJ STAWKI PODATKOWEJ Podatek dochodowy (obciążenie) w skonsolidowanym sprawozdaniu 926 166 EFEKTYWNA STAWKA 19% 53% Korekty dotyczące rozliczenia bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych dotyczą końcowego rozliczenia podatkowej grupy kapitałowej za poprzedni rok. Różnice wynikają z zafakturowania sprzedaży energii elektrycznej za rok poprzedni w roku bieżącym, ujętej wcześniej na podstawie szacunków. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 42 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 9. Rzeczowe aktywa trwałe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rzeczowe aktywa trwałe Przez rzeczowe aktywa trwałe rozumie się aktywa: · które są utrzymywane w celu wykorzystania ich w procesie produkcyjnym lub przy dostawach towarów i świadczeniu usług, w celu oddania do używania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych oraz · którym towarzyszy oczekiwanie, iż będą wykorzystywane przez czas dłuższy niż jeden rok. Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według wartości netto tzn. wartości początkowej (lub po koszcie zakładanym dla środków trwałych używanych przed dniem przejścia na MSSF) pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę zakupu powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W skład kosztu wchodzi również przewidywany koszt demontażu rzeczowych aktywów trwałych, usunięcia i przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje, którego obowiązek poniesienia powstaje w chwili instalacji składnika aktywów lub jego używania dla celów innych niż produkcja zapasów. Na dzień nabycia lub wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych Grupa identyfikuje i wyodrębnia wszystkie części składowe wchodzące w skład danego składnika aktywów, istotne w porównaniu z ceną nabycia, kosztem wytworzenia lub kosztem zakładanym całej pozycji, i amortyzuje osobno każdą taką cześć. Grupa ujmuje również jako element składnika rzeczowych aktywów trwałych koszty remontów kapitalnych i okresowych przeglądów, które spełniają definicje komponentu. Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia/koszt wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych pomniejszona o jego wartość rezydualną. Rozpoczęcie amortyzacji następuje, gdy składnik jest dostępny do użytkowania. Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania składnika rzeczowych aktywów trwałych. Zastosowana metoda amortyzacji odzwierciedla tryb konsumowania przez Grupę korzyści ekonomicznych ze składnika aktywów. Remonty kapitalne i przeglądy okresowe stanowiące komponent składnika rzeczowych aktywów trwałych amortyzuje się przez okres od miesiąca następującego po zakończeniu remontu/przeglądu do miesiąca rozpoczęcia następnego remontu/przeglądu. Metoda amortyzacji, stawka amortyzacyjna oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają corocznej weryfikacji. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków, a ewentualna korekta odpisów amortyzacyjnych dokonywana jest w roku, w którym dokonano weryfikacji oraz w okresach następnych. Inwestycje rozpoczęte dotyczą rzeczowych aktywów trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszonych o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Rzeczowe aktywa trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy i przekazania składnika rzeczowych aktywów trwałych do używania. Koszty finansowania zewnętrznego Koszty finansowania zewnętrznego są to odsetki oraz inne koszty ponoszone przez Grupę w związku z pożyczeniem środków finansowych. Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Inne koszty finansowania zewnętrznego ujmowane są jako koszty okresu. W przypadku różnic kursowych powstających w związku z pożyczkami i kredytami w walucie obcej Grupa kapitalizuje je do wysokości, w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 43 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) ZASADY RACHUNKOWOŚCI Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa ocenia, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych. W razie stwierdzenia, że przesłanki takie zachodzą, lub w razie konieczności przeprowadzenia corocznego testu sprawdzającego, czy nastąpiła utrata wartości Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik aktywów należy. Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne odpowiada wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży tego składnika aktywów lub odpowiednio ośrodka wypracowującego środki pieniężne, lub jego wartości użytkowej, zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość odzyskiwalną ustala się dla poszczególnych aktywów, chyba że dany składnik aktywów nie generuje samodzielnie wpływów pieniężnych, które w większości są niezależne od tych, które są generowane przez inne aktywa lub grupy aktywów. Jeśli wartość księgowa składnika aktywów jest wyższa niż jego wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej. Przy szacowaniu wartości użytkowej prognozowane przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed uwzględnieniem skutków opodatkowania, która odzwierciedla bieżące rynkowe oszacowanie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko typowe dla danego składnika aktywów. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składników majątkowych używanych w działalności kontynuowanej ujmuje się w tych kategoriach kosztów, które odpowiadają funkcji składnika aktywów, w przypadku którego stwierdzono utratę wartości. Koszty usuwania nadkładu W przypadku spełnienia warunków zapisanych w interpretacji KIMSF 20 kopalnie ujmują również jako składnik rzeczowych aktywów trwałych tzw. aktywo z tytułu usuwania nadkładu, czyli ponoszone na etapie produkcji koszty usuwania nadkładu. Wartość składnika aktywa z tytułu zdejmowania nadkładu na etapie produkcji ustalana jest na podstawie modelu uwzględniającego m.in. szacowaną wartość ogólnego wskaźnika N-W (stosunek ilości nadkładu do węgla) oraz rzeczywistego rocznego wskaźnika N-W. Wskaźnik ten obliczany jest jako stosunek pozostałej do usunięcia ilości nadkładu do pozostałych do wydobycia zasobów węgla począwszy od daty zastosowania interpretacji KIMSF 20 do końca eksploatacji węgla z danego komponentu złoża. Wskaźnik ten ustalany jest na podstawie najlepszej wiedzy służb technicznych kopalni na koniec każdego roku obrotowego i może ulegać zmianom w przypadku pozyskiwania w miarę postępu prac eksploatacyjnych nowych informacji w zakresie wielkości eksploatowanego złoża oraz sposobu jego zalegania. Składnik aktywów z tytułu usuwania nadkładu jest systematycznie amortyzowany z zastosowaniem metody naturalnej opartej na ilości wydobytego węgla z danego komponentu złoża. Wycena składnika aktywów z tytułu usuwania nadkładu na etapie produkcji Wartość składnika aktywów z tytułu zdejmowania nadkładu na etapie produkcji ustalana jest na podstawie modelu uwzględniającego m.in. szacowaną wartość ogólnego wskaźnika N:W. Koszty rekultywacji wyrobisk końcowych kopalni odkrywkowych Kopalnie odkrywkowe działające w Grupie Kapitałowej PGE ujmują w wartości środków trwałych szacowane koszty rekultywacji wyrobisk końcowych przypadające na wydobyty nadkład, w proporcji odpowiadającej stosunkowi objętości odkrywki przypadającej na nadkład na dzień sprawozdawczy do planowanej objętości odkrywki przypadającej na nadkład na zakończenie okresu eksploatacji. Składnik aktywów z tytułu kosztów rekultywacji jest systematycznie amortyzowany z zastosowaniem metody naturalnej opartej na ilości wydobytego węgla z danej odkrywki. Rzeczowe aktywa trwałe objęte leasingiem operacyjnym Grupa klasyfikuje każdy ze swoich leasingów jako leasing finansowy lub leasing operacyjny. Leasing jest klasyfikowany jako leasing finansowy, jeżeli następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów na leasingobiorcę. Wszystkie pozostałe rodzaje leasingu są traktowane jako leasing operacyjny. Aktywa oddane w leasing operacyjny prezentuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zgodnie z charakterem tych aktywów. Jednostka, jako leasingodawca dzieli każdą klasę rzeczowych aktywów trwałych na aktywa objęte leasingiem operacyjnym i na aktywa nieobjęte leasingiem operacyjnym. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 44 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Przyjęte okresy użytkowania dla poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Najczęściej stosowane całkowite okresy amortyzacji w latach Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej 17 20 – 60 Maszyny i urządzenia techniczne 14 4 – 40 Środki transportu 6 4 – 14 Inne rzeczowe aktywa trwałe 14 5 – 10 Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Grunty 199 227 Budynki i budowle 25.769 24.613 Urządzenia techniczne 28.883 26.264 Środki transportu 351 376 Inne rzeczowe aktywa trwałe 2.316 3.350 RAT w budowie 3.299 6.911 WARTOŚĆ NETTO RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH 60.817 61.741 Zmiany stanu rzeczowych aktywów trwałych według grup rodzajowych Grunty Budynki i budowle Urządzenia techniczne Środki transportu Inne RAT RAT w budowie Razem WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 260 45.266 59.290 927 9.843 7.271 122.857 Nakłady inwestycyjne - - 5 2 - 4.573 4.580 Rozliczenie RAT w budowie 5 2.705 5.124 40 23 (7.897) - Likwidacja, sprzedaż (1) (168) (411) (21) (9) (2) (612) Sprzedaż spółek zależnych (29) (6) (3) - (2) (412) (452) Efekt zmiany założeń do rezerwy rekultywacyjnej (1) (31) (35) - (749) - (816) Przemieszczenia między grupami - (93) 95 - - (2) - Utrata kontroli w jednostkach współkontrolowanych - - - - - (50) (50) Pozostałe - (6) (16) (8) (2) (3) (35) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 234 47.667 64.049 940 9.104 3.478 125.472 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 33 20.653 33.026 551 6.493 360 61.116 Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych 3 1.504 2.179 63 302 13 4.064 Odpisy aktualizujące - (25) 358 - 4 (150) 187 Likwidacja, sprzedaż - (159) (407) (19) (9) - (594) Sprzedaż spółek zależnych - (5) (2) - (1) (37) (45) Przemieszczenia między grupami - (41) 41 - - - - Pozostałe (1) (29) (29) (6) (1) (7) (73) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 35 21.898 35.166 589 6.788 179 64.655 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2021 199 25.769 28.883 351 2.316 3.299 60.817 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 45 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Grunty Budynki i budowle Urządzenia techniczne Środki transportu Inne RAT RAT w budowie Razem WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 256 43.633 56.468 879 8.805 6.965 117.006 Nakłady inwestycyjne - - 3 1 - 5.353 5.357 Rozliczenie RAT w budowie 5 1.838 2.845 78 171 (4.937) - Likwidacja, sprzedaż (1) (163) (366) (21) (9) (87) (647) Nabycie nowych spółek zależnych - 57 182 - 2 241 Efekt zmiany założeń do rezerwy rekultywacyjnej - 14 21 - 877 - 912 Przemieszczenia między grupami - (118) 118 - - - - Pozostałe - 5 19 (10) (1) (25) (12) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 260 45.266 59.290 927 9.843 7.271 122.857 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 30 19.318 30.616 509 5.973 870 57.316 Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych 3 1.438 1.946 66 232 8 3.693 Odpisy aktualizujące - 21 687 - 298 (352) 654 Likwidacja, sprzedaż - (159) (361) (19) (9) - (548) Przemieszczenia między grupami - 43 140 - - (183) - Pozostałe - (8) (2) (5) (1) 17 1 NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 33 20.653 33.026 551 6.493 360 61.116 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 227 24.613 26.264 376 3.350 6.911 61.741 Istotne zwiększenia i zmniejszenia rzeczowych aktywów trwałych Największe nakłady inwestycyjne poniesione zostały przez segment Energetyka Konwencjonalna (1.759 mln PLN), segment Dystrybucja (1.358 mln PLN). Główne pozycje nakładów stanowiły: budowa bloku nr 7 w Elektrowni Turów (587 mln PLN). Nakłady poniesione na przyłączenie nowych odbiorców do sieci dystrybucyjnej poniesione przez segment Dystrybucja wyniosły 626 mln PLN. W bieżącym okresie Grupa sprzedała udziały PGE EJ1 sp. z o.o. W wyniku tej transakcji wartość netto rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz prawa do użytkowania aktywów zmniejszyła się o 415 mln PLN. Koszty finansowania zewnętrznego W ciągu roku zakończonego dnia 31 grudnia 2021 roku Grupa Kapitałowa PGE ujęła w rzeczowych aktywach trwałych koszty finansowania zewnętrznego w wysokości około 40 mln PLN (87 mln PLN w okresie porównawczym). Średnia stopa kapitalizacji kosztów finansowania zewnętrznego w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wyniosła 22% (36% w okresie porównawczym). Aktywowane koszty udostępnienia złoża W bieżącym okresie, zgodnie z wymogami KIMSF 20, nie zostały aktywowane poniesione wydatki na usuwanie nadkładu na etapie produkcji. W bieżącym okresie sprawozdawczym, w koszty została odniesiona amortyzacja aktywowanych wydatków w wysokości 147 mln PLN. Aktywowane koszty udostępnienia złoża są prezentowane w pozycji „inne rzeczowe aktywa trwałe”. Aktywowanie zmian wyceny rezerwy rekultywacyjnej Grupa Kapitałowa PGE ujmuje w wartości rzeczowych aktywów zmiany wartości rezerwy rekultywacyjnej przypisanej do nadkładu, rezerwy na rekultywację terenów po farmach wiatrowych i rezerwy na likwidację rzeczowych aktywów trwałych. Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość netto aktywowanej części rezerw rekultywacyjnych (po uwzględnieniu odpisu aktualizującego i amortyzacji) wyniosła 827 mln PLN (w tym rezerwa na rekultywację wyrobisk końcowych 730 mln PLN). W okresie porównawczym wartość netto aktywowanej części rezerw rekultywacyjnych wyniosła 1.750 mln PLN (w tym rezerwa na rekultywację wyrobisk końcowych 1.609 mln PLN). Okresy amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych Wysokość stawek odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych oraz szacunków dotyczących wartości rezydualnej. Kapitalizowane remonty generalne są amortyzowane w okresie pozostałym do przewidywanego rozpoczęcia kolejnego remontu generalnego. Okresy ekonomicznego użytkowania są weryfikowane przynajmniej raz w ciągu roku obrotowego. Stosowane okresy amortyzacji zostały przedstawione w notach 9, 11 oraz 12. Przeprowadzona w 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności rzeczowych aktywów trwałych wpłynęła na zwiększenie kosztów amortyzacji 2021 roku w łącznej kwocie około 7 mln PLN. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 46 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Rzeczowe aktywa trwałe objęte leasingiem operacyjnym Poniższa tabela prezentuje zmiany stanu rzeczowych aktywów trwałych objętych leasingiem operacyjnym w podziale na klasy bazowego składnika aktywów. Grunty Budynki i budowle Urządzenia techniczne Inne RAT Razem WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 27 526 533 3 1.089 Pozostałe (1) (456) (525) (2) (984) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 26 70 8 1 105 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 2 340 430 1 773 Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych - 2 - - 2 Pozostałe 1 (303) (423) (1) (726) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 3 39 7 0 49 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2021 23 31 1 1 56 Grunty Budynki i budowle Urządzenia techniczne Inne RAT Razem WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 28 527 531 2 1.088 Nakłady inwestycyjne - 1 - - 1 Rozliczenie RAT w budowie - 4 4 (8) - Likwidacja, sprzedaż - (1) (1) - (2) Pozostałe (1) (5) (1) 9 2 NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 27 526 533 3 1.089 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 4 313 403 - 720 Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych - 28 29 - 57 Likwidacja, sprzedaż - (1) (1) - (2) Pozostałe (2) - (1) 1 (2) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 2 340 430 1 773 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 25 186 103 2 316 Prezentowane kwoty w okresie porównywalnym związane były głównie z umową o świadczenie regulacyjnych usług systemowych przez elektrownie szczytowo-pompowe należące do Grupy. Umowa zawarta z Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., która została rozpoznana jako leasing operacyjny uległa zakończeniu. Skutki zakończenia umowy zostały zaprezentowane w wierszu Pozostałe. 10. Nieruchomości inwestycyjne ZASADY RACHUNKOWOŚCI Nieruchomości inwestycyjne Nieruchomości inwestycyjne w momencie początkowego ujęcia wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia uwzględniających koszty przeprowadzonej transakcji. Jeżeli nieruchomość inwestycyjna została zakupiona, to na cenę nabycia składa się cena zakupu powiększona o wszelkie koszty bezpośrednio związane z transakcją zakupu, takie jak opłaty za obsługę prawną oraz podatek od zakupu nieruchomości. Nieruchomości inwestycyjne w spółkach Grupy Kapitałowej PGE obejmują głównie budynki znajdujące się na terenie danej spółki, wynajmowane podmiotom trzecim w całości lub w części. Z punktu widzenia istotności skonsolidowanego sprawozdania finansowego wartość godziwa nieruchomości inwestycyjnych nie różni się istotnie od ich wyceny ustalonej zgodnie z konwencją kosztu historycznego. W bieżącym okresie Grupa ujęła nakłady na nieruchomości inwestycyjne w wysokości 1 mln PLN natomiast koszty amortyzacji wyniosły 2 mln PLN. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 47 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 11. Wartości niematerialne oraz wartość firmy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Wartości niematerialne Do wartości niematerialnych Grupa zalicza możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów, nie posiadające postaci fizycznej, takie jak: · nabyte, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby Spółki, · koszty prac rozwojowych, · wartość firmy z wyłączeniem wartości firmy wytworzonej przez jednostkę we własnym zakresie, · służebności nabyte pod linie energetyczne oraz otrzymane nieodpłatne, · wartości niematerialne nie oddane do użytkowania. Początkowe ujęcie wartości niematerialnych nabytych w oddzielnej transakcji następuje według cen nabycia lub kosztu wytworzenia (w przypadku prac rozwojowych). Po ujęciu początkowym wartości niematerialne są wyceniane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia po pomniejszeniu o umorzenie i odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Nakłady poniesione na wartości niematerialne wytworzone we własnym zakresie, z wyjątkiem aktywowanych nakładów poniesionych na prace rozwojowe, nie są aktywowane i są ujmowane w kosztach okresu, w którym zostały poniesione. Grupa ocenia, czy okres użytkowania składnika wartości niematerialnych jest określony czy nieokreślony, oraz, jeśli jest określony, szacuje długość tego okresu użytkowania w oparciu o wielkość produkcji lub inną miarę będącą podstawą do określenia okresu użytkowania. Okres użytkowania składnika wartości niematerialnych jest oceniany jako nieokreślony, jeśli opierając się na analizie odpowiednich czynników nie istnieje przewidywalna długość okresu, w którym aktywo to będzie generowało przepływy pieniężne dla Grupa. Wartość podlegająca amortyzacji jest amortyzowana w okresie odpowiadającym szacowanemu okresowi użytkowania danego składnika wartości niematerialnych. Amortyzację rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik aktywów jest gotowy do użycia. Wartości niematerialne, zarówno o nieokreślonym okresie użytkowania oraz wartości niematerialne jeszcze nie użytkowane, podlegają cyklicznej (co najmniej raz do roku) ocenie pod kątem utraty wartości. Pozostałe wartości niematerialne podlegają weryfikacji pod kątem utraty wartości tylko, gdy zaistniały przesłanki wskazujące na ich utratę wartości. Jeżeli istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości, a wartość bilansowa przekracza szacowaną wartość odzyskiwalną, wówczas wartość bilansowa tych aktywów bądź ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których te aktywa należą, jest obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej. Grupa ujmuje odpisy aktualizujące wartość wartości niematerialnych w rachunku zysków i strat w pozycji kosztów rodzajowych, a w układzie kalkulacyjnym zgodnie z odniesieniem amortyzacji. Dotyczy to również odpisów aktualizujących wartość wartości niematerialnych nieoddanych do użytkowania oraz wynikające z utraty wartości przez całe CGU. Okres i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji nie rzadziej niż na koniec każdego roku bilansowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków. Przyjęte okresy użytkowania dla poszczególnych grup wartości niematerialnych wynoszą: Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Stosowane całkowite okresy amortyzacji w latach Patenty i licencje 3 3 - 10 Koszty zakończonych prac rozwojowych 4 3 – 15 Inne 9 3 – 25 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 48 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Koszty zakończonych prac rozwojowych 2 3 Wartość firmy 285 204 Oprogramowanie 165 166 Pozostałe licencje i patenty 3 10 Inne wartości niematerialne 155 162 WN nieoddane do użytkowania 72 101 WARTOŚĆ NETTO WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH 682 646 Zmiany stanu wartości niematerialnych według grup rodzajowych Koszty zakończonych prac rozwojowych Wartość firmy Oprogramo-wanie Pozostałe licencje i patenty Inne wartości niematerialne WN nieoddane do użytkowania Razem WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 18 204 805 114 250 108 1.499 Nakłady inwestycyjne - - 1 - - 67 68 Rozliczenie WN nieoddanych do użytkowania - - 62 1 7 (70) - Przemieszczenia między grupami - - 1 (3) - 2 - Likwidacja, sprzedaż, - - (21) (4) (1) - (26) Zmiany w składzie GK - 81 (1) (1) - - 79 Pozostałe - - (5) - 4 (1) (2) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 18 285 842 107 260 106 1.618 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 15 - 639 104 88 7 853 Amortyzacja, likwidacja 1 - 54 6 18 - 79 Odpisy aktualizujące - - - 1 (1) 28 28 Przemieszczenia między grupami - - 3 (3) - - - Likwidacja, sprzedaż - - (18) (2) (1) - (21) Zmiany w składzie GK - - (1) (2) - - (3) Pozostałe - - - - 1 (1) - NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 16 - 677 104 105 34 936 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2021 2 285 165 3 155 72 682 Koszty zakończonych prac rozwojowych Wartość firmy Oprogramo-wanie Pozostałe licencje i patenty Inne wartości niematerialne WN nieoddane do użytkowania Razem NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 21 205 796 150 235 153 1.560 Nakłady inwestycyjne 1 - - - - 75 76 Rozliczenie WN nieoddanych do użytkowania - - 50 4 12 (66) - Przemieszczenia między grupami - - 41 (39) (2) - - Likwidacja, sprzedaż, (4) - (69) (1) - (61) (135) Nabycie nowych spółek zależnych - 2 - - - - 2 Pozostałe - (3) (13) - 5 7 (4) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 18 204 805 114 250 108 1.499 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 18 - 601 118 78 10 825 Amortyzacja, likwidacja, odpisy 1 - 85 6 12 61 165 Przemieszczenia między grupami - - 21 (20) (1) - - Likwidacja, sprzedaż (4) - (69) (1) - (61) (135) Pozostałe - - 1 1 (1) (3) (2) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 15 - 639 104 88 7 853 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 3 204 166 10 162 101 646 Wartości niematerialne nieoddane do użytkowania Prezentowana kwota wartości niematerialnych nieoddanych do użytkowania na dzień 31 grudnia 2021 roku dotyczy przede wszystkim projektów wdrożenia systemów informatycznych w Grupie Kapitałowej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 49 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Wartość firmy Na dzień sprawozdawczy zakończony 31 grudnia 2021 roku wartość firmy został przypisana do następujących segmentów: · Ciepłownictwo – 192 mln PLN, · Energetyka Odnawialna – 85 mln PLN, · Pozostała działalność – 8 mln PLN. Okresy amortyzacji wartości niematerialnych Przeprowadzona w 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności wartości niematerialnych wpłynęła na zwiększenie kosztów amortyzacji 2021 roku w łącznej kwocie około 2 mln PLN. 12. Prawa do użytkowania składników aktywów ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zgodnie z definicją z MSSF 16 umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. Z zakresu stosowania MSSF 16 wyłączone są umowy leasingu dotyczące poszukiwania lub wykorzystywania złóż węgla brunatnego, w tym szczególności umowy o ustanowienie użytkowania górniczego oraz PWUG, umowy dzierżawy i im podobne umowy leasingu gruntów dotyczące wyrobisk górniczych, przedpól i zwałowisk. Zgodnie z interpretacją Grupy z zakresu stosowania MSSF 16 wyłączone są umowy dotyczące eksploatacji złóż węgla brunatnego. Grupa określa okres leasingu jako nieodwołalny okres, przez który leasingobiorca ma prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów, wraz z: · okresami, na które można przedłużyć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tego prawa; oraz · okresami, w których można wypowiedzieć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca nie skorzysta z tego prawa. Określając okres leasingu i szacując długość nieodwołalnego okresu leasingu, Grupa stosuje definicję umowy i określa okres egzekwowalności umowy. Leasing przestaje być egzekwowalny gdy zarówno leasingobiorca, jak i leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu bez konieczności uzyskania zezwolenia drugiej strony, czego konsekwencją jest najwyżej nieznaczna kara. Pojęcie kary obejmuje wszelkiego rodzaju „niekorzyści" o charakterze ekonomicznym, tworzące bariery wyjścia z umowy. Jeżeli tylko leasingobiorca ma prawo wypowiedzenia leasingu, prawo to uznaje się za opcję wypowiedzenia leasingu przysługującą leasingobiorcy, którą jednostka uwzględnia przy określaniu okresu leasingu. Jeżeli tylko leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu, nieodwołalny okres leasingu obejmuje okres objęty opcją wypowiedzenia leasingu. Okres leasingu rozpoczyna się w dacie rozpoczęcia (udostępnienia bazowego składnika aktywów do użytkowania przez leasingobiorcę) i obejmuje wszelkie okresy bezczynszowe przyznane leasingobiorcy przez leasingodawcę. W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa uwzględnia wszelkie istotne fakty i okoliczności, które tworzą zachętę ekonomiczną dla leasingobiorcy do skorzystania lub nieskorzystania z opcji przedłużenia leasingu, opcji nabycia bazowego składnika aktywów, bądź też nie skorzystania z opcji wypowiedzenia leasingu. Stopa procentowa leasingu jest stopą procentową, która powoduje, że wartość bieżąca opłat leasingowych oraz niegwarantowanej wartości końcowej równa się sumie wartości godziwej bazowego składnika aktywów oraz wszelkich początkowych kosztów bezpośrednich poniesionych przez leasingodawcę. Krańcowa stopa procentowa leasingobiorcy jest stopą procentową, jaką leasingobiorca musiałby zapłacić, aby na podobny okres i przy podobnych zabezpieczeniach pożyczyć środki niezbędne do zakupu składnika aktywów o podobnej wartości co składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podobnym środowisku gospodarczym. Leasingobiorca ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w dacie rozpoczęcia. Grupa jako leasingobiorca stosuje zwolnienie w zakresie ujęcia, wyceny oraz prezentacji w odniesieniu do: · leasingów krótkoterminowych, tj. leasingów, których okres leasingu jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i które nie zawierają opcji kupna; Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 50 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) ZASADY RACHUNKOWOŚCI · leasingów, w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość i które nie są przedmiotem dalszego subleasingu. Grupa uznaje, że wartość bazowego składnika aktywów jest niskiej wartości (wartość nowego składnika aktywów bez względu na wiek składnika aktywów objętego leasingiem) jeżeli nie przekracza 18 tysięcy PLN. Grupa jako leasingobiorca stosuje zwolnienie w zakresie ujęcia, wyceny oraz prezentacji w odniesieniu do: · leasingów krótkoterminowych, tj. leasingów, których okres leasingu jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i które nie zawierają opcji kupna; · leasingów, w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość i które nie są przedmiotem dalszego subleasingu. Grupa uznaje, że wartość bazowego składnika aktywów jest niskiej wartości (wartość nowego składnika aktywów bez względu na wiek składnika aktywów objętego leasingiem) jeżeli nie przekracza 18 tysięcy PLN. Wyboru zwolnienia dla leasingu krótkoterminowego dokonuje według klasy bazowego składnika aktywów, do którego odnosi się prawo użytkowania. Grupa korzysta ze zwolnienia dla wszystkich zawieranych umów. Wybór zwolnienia dla leasingów, w przypadku których bazowy składnik aktywów ma niską wartość, dokonuje w odniesieniu do poszczególnych leasingów. W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania powinien obejmować: · kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, · wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, · wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę, oraz · szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów. Leasingobiorca przyjmuje na siebie obowiązek pokrycia tych kosztów w dacie rozpoczęcia albo w wyniku używania bazowego składnika aktywów przez dany okres. Leasingobiorca po dacie rozpoczęcia wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania stosując model kosztu. Leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu: · pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne (umorzenie) i łączne straty z tytułu utraty wartości. Odpisy amortyzacyjne są dokonywane przez cały okres trwania leasingu, od momentu przekazania składnika do użytkowania. Nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych od prawa do użytkowania zakwalifikowanego jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży. · skorygowanego z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania (np. w wyniku zmiany opłat leasingowych). Przyjęte okresy użytkowania dla poszczególnych grup praw do użytkowania aktywów: Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Stosowane całkowite okresy amortyzacji w latach Umowy najmu i dzierżawy gruntów 13 2-70 PWUG 52 12-90 Umowy służebności 26 20-50 Budynki i budowle 5 2-60 Inne 3 1-28 Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Umowy najmu i dzierżawy gruntów 206 227 PWUG 907 933 Umowy służebności 24 21 Budynki i budowle 89 97 Inne 31 31 WARTOŚĆ NETTO PRAW DO UŻYTKOWANIA SKŁADNIKÓW AKTYWÓW 1.257 1.309 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 51 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zmiany stanu praw do użytkowania składników aktywów według grup rodzajowych Najem i dzierżawa gruntów PWUG Służebności Budynki i budowle Inne Razem WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 270 982 25 134 53 1.464 Likwidacja, sprzedaż (4) (8) - (13) (8) (33) Zmiany, aktualizacja zobowiązania, modyfikacje umów 12 (20) - 6 1 (1) Umowy zawarte w bieżącym okresie 8 18 4 2 6 38 Pozostałe (32) 2 - 20 (19) (29) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 254 974 29 149 33 1.439 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 43 49 4 37 22 155 Amortyzacja 15 17 1 16 10 59 Odpisy aktualizujące - - - - 1 1 Likwidacja, sprzedaż (1) - - (8) (6) (15) Pozostałe (9) 1 - 15 (25) (18) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 48 67 5 60 2 182 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2021 206 907 24 89 31 1.257 Najem i dzierżawa gruntów PWUG Służebności Budynki i budowle Inne Razem WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 238 929 64 119 50 1.400 Likwidacja, sprzedaż - (4) (44) (3) (3) (54) Zmiany, aktualizacja zobowiązania, modyfikacje umów 14 20 1 10 1 46 Umowy zawarte w bieżącym okresie 5 38 4 7 8 62 Pozostałe 13 (1) - 1 (3) 10 NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 270 982 25 134 53 1.464 UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 26 32 5 20 14 97 Amortyzacja 17 18 2 18 9 64 Odpisy aktualizujące - - - - 1 1 Likwidacja, sprzedaż - (1) (3) (1) (2) (7) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 43 49 4 37 22 155 WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 227 933 21 97 31 1.309 13. Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Polska Grupa Górnicza S.A., Katowice - - Polimex - Mostostal S.A., Warszawa 144 127 ElectroMobility Poland S.A., Warszawa, - 14 PEC Bogatynia Sp. z o.o., Bogatynia - - Energopomiar Sp. z o.o., Gliwice 12 11 UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI 156 152 Polska Grupa Górnicza Polimex Mostostal PEC Bogatynia Energopomiar UDZIAŁ W GŁOSACH 15,32% 16,40% 34,93% 49,79% STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 Aktywa obrotowe 1.749 1.544 4 32 Aktywa trwałe 8.722 673 20 19 Zobowiązania krótkoterminowe 7.766 1.156 2 25 Zobowiązania długoterminowe 3.034 276 - 3 AKTYWA NETTO (329) 785 22 23 Udział w aktywach netto - 128 8 12 Wartość firmy - 16 - - Odpis z tytułu utraty wartości - - (8) - UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI - 144 - 12 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 52 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Polska Grupa Górnicza Polimex Mostostal ElectroMobility Poland PEC Bogatynia Energopomiar UDZIAŁ W GŁOSACH 15,32% 16,48% 25,00% 34,93% 49,79% STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 Aktywa obrotowe 1.770 1.390 18 4 33 Aktywa trwałe 9.423 674 39 21 18 Zobowiązania krótkoterminowe 6.626 1.175 3 2 18 Zobowiązania długoterminowe 2.704 214 - - 10 AKTYWA NETTO 1.863 675 54 23 23 Udział w aktywach netto 285 111 14 7 11 Wartość firmy 1 16 - - - Odpis z tytułu utraty wartości (286) - - (7) - UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI - 127 14 - 11 14. Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ZASADY RACHUNKOWOŚCI Odroczony podatek dochodowy W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Grupa ustala zobowiązania i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zobowiązanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych. Grupa osobno rozpoznaje aktywa z tytułu podatku odroczonego z tytułu ujemnych różnic przejściowych od zobowiązań leasingowych rozpoznanych w związku z wejściem w życie MSSF 16 oraz zobowiązania z tytułu podatku odroczonego z tytułu dodatnich różnic przejściowych do PDUA. Bieżącą wartość księgową składnika aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego weryfikuje się na każdy dzień sprawozdawczy. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego traktowane są w całości jako długoterminowe. Grupa dokonuje kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego na poziomie podatkowej grupy kapitałowej oraz na poziomie poszczególnych spółek Grupy Kapitałowej PGE. 14.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową rzeczowych aktywów trwałych 2.585 2.776 Rezerwa na koszty rekultywacji 859 1.242 Rezerwy na świadczenia pracownicze 626 723 Rezerwa na zakup uprawnień do emisji CO2 2.157 1.206 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zobowiązań 335 316 Różnica między bilansową a podatkową wartością praw do użytkowania 152 171 Straty podatkowe 55 111 Pozostałe rezerwy 111 157 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową aktywów finansowych 545 395 Rekompensaty z tytułu rozwiązania KDT 85 79 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zapasów 14 11 Nieodpłatnie otrzymana infrastruktura i otrzymane opłaty przyłączeniowe 26 28 Pozostałe 3 4 AKTYWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO 7.553 7.219 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 53 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zmiana stanu odroczonego podatku dochodowego – aktywa Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 7.219 6.947 Zmiany w korespondencji z wynikiem finansowym 414 906 Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami (78) 45 Ujęcie odroczonego podatku dochodowego w związku z podziałem jednostek zależnych (4) - Wyjście jednostki z GK (4) - Pozostałe zmiany 6 (679) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 7.553 7.219 Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami dotyczą zmiany podatku odroczonego od części rezerwy na świadczenia pracownicze dotyczącej świadczeń po okresie zatrudnienia. Pozostałe zmiany każdej pozycji zostały ujęte w wyniku finansowym. 14.2 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową rzeczowych aktywów trwałych 4.938 5.000 Uprawnienia do emisji CO2 792 199 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową aktywów finansowych 1.012 713 Różnica między bilansową a podatkową wartością zobowiązań leasingowych 190 181 Należności z tytułu rozpoznanych rekompensat – Ustawa o cenach prądu - 16 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową praw majątkowych pochodzenia energii 15 31 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zobowiązań finansowych 11 8 Pozostałe 64 65 ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO 7.022 6.213 Zmiana stanu odroczonego podatku dochodowego – zobowiązania Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 6.213 6.549 Zmiany w korespondencji z wynikiem finansowym 663 262 Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami 145 72 Nabycie nowych spółek zależnych - 8 Połączenie jednostek (3) - Pozostałe zmiany 4 (678) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 7.022 6.213 Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami dotyczą zmiany podatku odroczonego od wyceny instrumentów zabezpieczających. Pozostałe zmiany każdej pozycji zostały ujęte w wyniku finansowym. Grupa nie tworzy zobowiązania na podatek odroczony od dodatnich różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone ponieważ nie jest prawdopodobne aby różnice uległy odwróceniu w przewidywalnej przyszłości. Ujemne różnice przejściowe związane z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone wynosiłyby 2.491 mln PLN a aktywo z tytułu podatku odroczonego wynosiłoby 473 mln PLN. Podatek odroczony grupy po skompensowaniu aktywów i zobowiązań w poszczególnych spółkach i podatkowej grupie kapitałowej Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Aktywa z tytułu podatku dochodowego 933 1.351 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego (402) (345) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 54 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 15. Zapasy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zapasy Zapasy są to aktywa przeznaczone do sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej, będące w trakcie produkcji w celu sprzedaży, lub mające postać materiałów lub surowców zużywanych w procesie produkcyjnym lub w trakcie świadczenia usług. Do zapasów zalicza się: · materiały, · produkty, · półprodukty i produkty w toku, · prawa pochodzenia energii - zakupione, wytworzone lub otrzymane prawa majątkowe pochodzenia energii wytworzonej w odnawialnych źródłach energii, prawa majątkowe pochodzenia energii wytworzonej w kogeneracji oraz prawa majątkowe do świadectw efektywności energetycznej, · towary (w szczególności przeznaczone do dalszej odsprzedaży uprawnienia do emisji CO2). Zapasy (z wyjątkiem uprawnień do emisji CO2 nabytych w celu realizacji zysków) są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Uprawnienia nabyte w celu realizacji zysków z tytułu wahań cen rynkowych są ujmowane w wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży. Rozchód składników zapasów wyceniany jest według następujących zasad: · materiały i towary (z wyjątkiem uprawnień do emisji CO2 oraz praw majątkowych) – według metody FIFO, · uprawnienia do emisji CO2 – według szczegółowej identyfikacji, · prawa majątkowe – według szczegółowej identyfikacji. Stosowane do wyceny na dzień sprawozdawczy ceny nabycia lub koszty wytworzenia zapasów nie mogą być wyższe od ceny netto możliwej do uzyskania tych składników. Odpis aktualizujący wartość zapasów zalicza się do kosztów operacyjnych. W razie odzyskania przez określony składnik zapasów w pełni lub w części poprzednio utraconej wartości urealnia się jego wycenę, poprzez zmniejszenie wartości odpisu aktualizującego. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Wartość początkowa Aktualizacja wartości Wartość księgowa netto Wartość początkowa Aktualizacja wartości Wartość księgowa netto Węgiel kamienny 499 - 499 963 - 963 Materiały remontowo-eksploatacyjne 683 (29) 654 701 (25) 676 Mazut 50 - 50 29 - 29 Pozostałe materiały 86 (13) 73 86 (16) 70 RAZEM MATERIAŁY 1.318 (42) 1.276 1.779 (41) 1.738 Prawa majątkowe zielone 884 (60) 824 1.269 (129) 1.140 Pozostałe prawa majątkowe 3 - 3 4 (1) 3 PRAWA POCHODZENIA ENERGII 887 (60) 827 1.273 (130) 1.143 Uprawnienia do emisji CO2 1 - 1 1 - 1 Węgiel kamienny 12 5 17 144 - 144 Pozostałe towary 11 (2) 9 19 6 25 RAZEM TOWARY 24 3 27 164 6 170 POZOSTAŁE ZAPASY 61 (2) 59 72 - 72 RAZEM ZAPASY 2.290 (101) 2.189 3.288 (165) 3.123 Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 AKTUALIZACJA WARTOŚCI ZAPASÓW NA DZIEŃ 1 STYCZNIA (165) (207) Utworzenie odpisu (18) (32) Rozwiązanie odpisu 81 64 Wykorzystanie odpisu 5 2 Wycena do wartości godziwej (2) 20 Pozostałe zmiany (2) (12) AKTUALIZACJA WARTOŚCI ZAPASÓW NA DZIEŃ 31 GRUDNIA (101) (165) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 55 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 16. Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby ZASADY RACHUNKOWOŚCI Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby W odrębnej pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej ujmowane są, przeznaczone na własne potrzeby jednostek wytwórczych, uprawnienia do emisji dwutlenku węgla. EUA otrzymane nieodpłatnie prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości nominalnej, czyli w wartości zerowej. Zakupione jednostki uprawnień do emisji są ujmowane w cenie nabycia. Rozchód uprawnień do emisji CO2 zakupionych na własne potrzeby wycenia się metodą szczegółowej identyfikacji. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 2014 roku w sprawie wykazu instalacji wytwarzających energię elektryczną, objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, instalacjom należącym do GK PGE nie przysługuje od 2020 roku przydział darmowych uprawnień do emisji. Przyznawane są jedynie uprawnienia EUA na emisje CO2 związane z wytwarzaną energią cieplną (1 mln EUA). EUA Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Ilość (mln Mg) 2 41 1 20 Wartość (mln PLN) 797 4.106 39 1.735 EUA Ilość (mln Mg) Wartość (mln PLN) STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 21 1.205 Zakup/Sprzedaż 48 3.983 Przyznane nieodpłatnie 13 - Umorzenie (61) (3.414) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 21 1.774 Zakup/Sprzedaż 80 9.447 Przyznane nieodpłatnie 1 - Umorzenie (59) (6.318) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 43 4.903 17. Pozostałe aktywa krótko i długoterminowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe aktywa, w tym rozliczenia międzyokresowe kosztów Grupa ujmuje aktywa jako rozliczenia międzyokresowe kosztów czynne, jeżeli spełnione są następujące warunki: · wynikają z przeszłych zdarzeń – poniesienie wydatku na cel operacyjny jednostek, · ich wysokość można wiarygodnie określić, · dotyczą przyszłych okresów sprawozdawczych. Rozliczenia międzyokresowe ustalane są w wysokości poniesionych, wiarygodnie ustalonych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i są związane z wpływem korzyści ekonomicznych w przyszłości. Do pozostałych aktywów zaliczane są w szczególności należności z tytułu rozliczeń publiczno-prawnych, zaliczki na dostawy i usługi (w tym zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie), należności z tytułu dywidend. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 56 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 17.1 Pozostałe aktywa długoterminowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie 749 711 Koszty pozyskania klienta 106 105 Pozostałe aktywa długoterminowe 18 23 POZOSTAŁE AKTYWA, RAZEM 873 839 Zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie związane są głównie z budową dwóch bloków gazowo-parowych przez PGE Gryfino 2050 sp. z o.o. Koszty pozyskania klienta dotyczą współfinansowania przez PGE Energia Ciepła S.A. inwestycji w rozwój sieci ciepłowniczych oraz prowizji agencyjnych w PGE Obrót S.A. 17.2 Pozostałe aktywa krótkoterminowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 KOSZTY ROZLICZANE W CZASIE Koszty pozyskania klienta 56 50 Kontrakty długoterminowe 38 43 Ubezpieczenia majątkowe i deliktowe 14 14 Koszty logistyczne związane z zakupem węgla 4 17 Usługi informatyczne 15 16 ZFŚS 7 10 Pozostałe koszty rozliczane w czasie 18 20 INNE AKTYWA KRÓTKOTERMINOWE Należności z tytułu naliczonego VAT 537 519 Należności z tytułu akcyzy 17 17 Zaliczki na dostawy 507 11 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 27 82 POZOSTAŁE AKTYWA, RAZEM 1.240 799 Kwota należności z tytułu naliczonego VAT związana jest głównie z szacunkiem sprzedaży energii elektrycznej nieodczytanej na urządzeniach pomiarowych na dzień sprawozdawczy. Kwota należności z tytułu akcyzy dotyczy zwolnienia od akcyzy energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii, na podstawie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii. Kwota zaliczki na dostawy związana jest przede wszystkim z przyszłymi dostawami węgla na potrzeby segmentu Energetyki Konwencjonalnej. ZASADY RACHUNKOWOŚCI Koszty pozyskania klienta Koszty poniesione przed zawarciem umowy związane z realizacją jej przedmiotu zaliczane są do pozostałych aktywów i ujmowane jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów, jeżeli pokrycie w przyszłości tych kosztów przychodami uzyskanymi od zamawiającego jest prawdopodobne. Na dzień 31 grudnia 2021 oraz na 31 grudnia 2020 roku Grupa rozpoznała następujące koszty do rozliczenia w czasie Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 155 148 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy - aktywowane 61 53 Amortyzacja oraz odpisy (54) (46) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 162 155 Krótkoterminowe 56 50 Długoterminowe 106 105 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy obejmują przede wszystkim prowizje agencyjne z tytułu pozyskania lub utrzymania klienta. Składnik aktywów jest systematycznie amortyzowany, z uwzględnieniem okresu przekazywania klientowi dóbr lub usług, z którymi jest powiązany. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 57 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ZASADY RACHUNKOWOŚCI Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne składają się z gotówki w kasie oraz depozytów płatnych na żądanie. Ekwiwalenty środków pieniężnych są krótkoterminowymi inwestycjami o dużej płynności łatwo wymienialnymi na określone kwoty środków pieniężnych oraz narażonymi na nieznaczne ryzyko zmiany wartości. Lokaty krótkoterminowe są dokonywane na różne okresy, z reguły od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania Grupy na środki pieniężne. Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów składa się z następujących pozycji: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Środki pieniężne w banku i kasie 5.059 1.415 Lokaty typu overnight 5 309 Lokaty krótkoterminowe 1.124 1.423 Środki na rachunkach VAT 545 1.042 RAZEM 6.733 4.189 Różnice kursowe od środków pieniężnych w walutach 1 (16) Saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów wykazanych w rachunku przepływów 6.734 4.173 Pozostające do dyspozycji limity kredytowe na dzień 31 grudnia 6.002 6.556 w tym limity kredytowe w rachunku bieżącym 1.830 1.811 Szczegółowy opis zawartych umów kredytowych został opisany w nocie 25.1.3 niniejszego sprawozdania finansowego. W wartości środków pieniężnych zawarte są środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w kwocie 212 mln PLN (93 mln PLN w okresie porównawczym) na rachunkach klientów PGE Dom Maklerski S.A. stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT. 19. Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych i Pozostałe Fundusze Specjalne Ustawa z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych z późniejszymi zmianami stanowi, że Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) tworzą pracodawcy zatrudniający powyżej 20 pracowników (w przeliczeniu na pełne etaty). Jednostki wchodzące w skład Grupy tworzą taki fundusz i dokonują okresowych odpisów. Celem Funduszu jest subsydiowanie działalności socjalnej Grupy, pożyczek udzielonych jej pracownikom oraz pozostałych kosztów socjalnych. Odpisy w ciągu roku na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych stanowią koszt okresu, którego dotyczą. Aktywa i zobowiązania Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych są wykazywane w sprawozdaniu finansowym po skompensowaniu. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Pożyczki udzielone pracownikom 70 76 Środki pieniężne 54 55 Pozostałe aktywa 2 - Zobowiązania funduszu (119) (120) SALDO PO SKOMPENSOWANIU 7 11 Odpis na Fundusz w okresie 187 198 Dodatkowo, jak opisano w nocie 22, jednostki należące do Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwę na świadczenia po okresie zatrudnienia (ZFŚS). Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 58 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 20. Kapitały własne ZASADY RACHUNKOWOŚCI Kapitał własny Kapitał własny wykazywany jest według wartości nominalnej z podziałem na jego rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa i postanowieniami statutu. Kapitał podstawowy, kapitał zapasowy oraz pozostałe kapitały rezerwowe w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym są kapitałami jednostki dominującej. Kapitał z wyceny instrumentów finansowych, różnice kursowe z przeliczenia oraz zyski zatrzymane obejmują zarówno kapitały jednostki dominującej jak i odpowiednią część kapitałów jednostek zależnych, ustalonych zgodnie z zasadami konsolidacji. Zadeklarowane, lecz nie wniesione, wkłady kapitałowe ujmuje się jako należne wkłady na poczet kapitału w wielkości ujemnej. W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej kapitał własny prezentowany jest w podziale na: · Kapitał przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej, · Kapitał przypadający udziałom niekontrolujący Celem zarządzania kapitałem jest zapewnienie bezpiecznej i efektywnej struktury finansowania, uwzględniającej ryzyko operacyjne, nakłady inwestycyjne oraz interes akcjonariuszy i inwestorów dłużnych. Zarządzanie kapitałem odbywa się na poziomie Grupy Kapitałowej PGE. Zgodnie z powszechnie stosowaną praktyką, Grupa monitoruje wskaźnik długu netto do EBITDA na poziomie Grupy Kapitałowej PGE. Dług netto rozumiany jest jako krótko- i długoterminowe zadłużenie finansowe (oprocentowane kredyty i pożyczki, wyemitowane obligacje i inne papiery dłużne, a także zobowiązania z tytułu leasingu), pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty, oraz krótkoterminowe lokaty i depozyty. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania nie są uwzględniane w obliczaniu długu netto. Celem Grupy jest utrzymanie ratingów kredytowych na poziomie inwestycyjnym. W związku z realizowanym programem inwestycyjnym w najbliższych latach planowane jest zwiększanie dźwigni finansowej. Relacja długu netto do EBITDA jest centralnym elementem sporządzanych przez Grupę prognoz i planów finansowych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 dane przekształcone Wskaźnik zadłużenie netto / EBITDA 0,44x 1,22x Wskaźnik zadłużenie netto/ kapitał własny 0,09x 0,17x * W celu ujednolicenia raportowania zadłużenia netto (dostosowanie do sposobu liczenia kowenantów zawartych w umowach kredytowych) począwszy od wyników za I półrocze 2021 roku nastąpiła zmiana prezentacji, co skutkuje również zmianą w okresie porównawczym, tj. w środkach o ograniczonej możliwości dysponowania ujęte są wyłącznie środki na rachunkach klientów PGE Dom Maklerski S.A. stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT. 20.1 Kapitał podstawowy Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 1.470.576.500 akcji zwykłych serii A o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 15.073 15.073 259.513.500 akcji zwykłych serii B o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 2.660 2.660 73.228.888 akcji zwykłych serii C o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 751 751 66.441.941 akcji zwykłych serii D o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 681 681 RAZEM KAPITAŁ PODSTAWOWY 19.165 19.165 Wszystkie akcje Spółki zostały opłacone. Spółka planuje rozpocząć proces dokapitalizowania Spółki w związku z planowanymi projektami inwestycyjnymi, co zostało opisane w nocie 33.6 niniejszego sprawozdania. Prawa akcjonariuszy - Uprawnienia Skarbu Państwa dotyczące działalności Spółki Spółka wchodzi w skład Grupy Kapitałowej PGE, w stosunku do której Skarb Państwa posiada szczególne uprawnienia, dopóki pozostaje jej akcjonariuszem. Szczególne uprawnienia Skarbu Państwa, które mogą mieć zastosowanie do spółek z Grupy Kapitałowej PGE, przewiduje ustawa z dnia 18 marca 2010 roku o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 59 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) gazowych (tj. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2173). Ustawa określa szczególne uprawnienia przysługujące ministrowi właściwemu do spraw aktywów państwowych w spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych, prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych, których mienie zostało ujawnione w jednolitym wykazie obiektów, instalacji, urządzeń i usług wchodzących w skład infrastruktury krytycznej. Na podstawie przedmiotowych przepisów minister właściwy do spraw aktywów państwowych, może wyrazić sprzeciw wobec podjętej przez Zarząd uchwały lub innej dokonanej przez Zarząd czynności prawnej, której przedmiotem jest rozporządzenie składnikiem mienia stanowiące zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej. Sprzeciwem mogą być objęte również uchwały organu spółki dotyczące: · rozwiązania spółki, · zmiany przeznaczenia lub zaniechania eksploatacji składnika mienia wchodzącego w skład infrastruktury krytycznej, · zmiany przedmiotu przedsiębiorstwa spółki, · zbycia albo wydzierżawienia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nich ograniczonego prawa rzeczowego, · przyjęcia planu rzeczowo-finansowego, planu działalności inwestycyjnej lub wieloletniego planu strategicznego, · przeniesienia siedziby spółki za granicę, jeżeli wykonanie takiej uchwały stanowiłoby rzeczywiste zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej. Sprzeciw ministra właściwego do spraw aktywów państwowych wyrażany jest – po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw energii - w formie decyzji administracyjnej. 20.2 Kapitał zapasowy Kapitał zapasowy powstał głównie z ustawowych odpisów z zysków generowanych w poprzednich latach obrotowych, z nadwyżek z podziału zysku ponad wymagany ustawowo odpis oraz z połączeń PGE S.A. z podmiotami zależnymi. Zgodnie z wymogami Kodeksu Spółek Handlowych, podmioty mające status spółek akcyjnych są obowiązane utworzyć kapitał zapasowy na pokrycie straty. Do tej kategorii kapitału przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy wykazanego w jednostkowym sprawozdaniu Spółki, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego jednostki. Kapitał zapasowy w wysokości odpowiadającej jednej trzeciej kapitału podstawowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w jednostkowym sprawozdaniu finansowymi i nie podlega on podziałowi na inne cele. O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie. Kapitał zapasowy podlegający podziałowi pomiędzy akcjonariuszy na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 13.766 mln PLN, a na dzień 31 grudnia 2020 roku 12.022 mln PLN. 20.3 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 NA DZIEŃ 1 STYCZNIA (13) (323) Zmiana kapitału z wyceny instrumentów finansowych: 768 383 Wycena instrumentów zabezpieczających w tym: 756 387 Ujęcie skutecznej części zmiany wartości godziwej zabezpieczających instrumentów finansowych w części uznanej za skuteczne zabezpieczenie 762 420 Naliczone odsetki na instrumencie pochodnym przeniesione z kapitału z wyceny i ujęte w kosztach odsetkowych (8) 17 Rewaluacja walutowa transakcji CCIRS przeniesiona z kapitału i ujęta w wyniku z różnic kursowych 2 (51) Nieefektywna część zmiany wyceny do wartości godziwej transakcji zabezpieczających zaprezentowana w rachunku zysków i strat - 1 Wycena pozostałych instrumentów finansowych 12 (4) Podatek odroczony (146) (73) KAPITAŁ Z WYCENY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PO UWZGLĘDNIENIU PODATKU ODROCZONEGO 609 (13) Na kapitał z wyceny instrumentów finansowych składa się w głównej mierze wycena z tytułu wdrożonej rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 60 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 20.4 Różnice kursowe z przeliczenia Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych obejmują efekt przeliczenia sprawozdań finansowych zagranicznych spółek Grupy tj. PGE Trading GmbH i PGE Sweden AB (publ) na PLN w ramach procedur konsolidacyjnych. 20.5 Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy Zyski zatrzymane niepodlegające podziałowi to kwoty, które nie mogą zostać wypłacone w formie dywidendy. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Kwoty zawarte w pozycji zyski zatrzymane niepodlegające podziałowi przez jednostkę dominującą: Zyski zatrzymane spółek zależnych, przynależne akcjonariuszom jednostki dominującej, w tym korekty konsolidacyjne 5.827 3.209 Wysokość zysków ujętych przez jednostkę dominującą w zyskach zatrzymanych poprzez pozycję innych całkowitych dochodów 3 (2) Zyski zatrzymane z lat ubiegłych, podlegające podziałowi - - Zysk/(Strata) okresu netto jednostki dominującej 1.734 1.744 ŁĄCZNIE ZYSKI ZATRZYMANE WYKAZYWANE W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ 7.564 4.951 Ograniczenia w wypłacie dywidendy z kapitału zapasowego zostały opisane w nocie 20.2 niniejszego sprawozdania finansowego. Na dzień 31 grudnia 2021 roku nie istnieją inne ograniczenia dotyczące wypłaty dywidendy. 20.6 Kapitały własne przypisane udziałom niekontrolującym Na dzień 31 grudnia 2021 roku kapitały własne przypisane udziałom niekontrolującym w większości dotyczą akcjonariuszy niekontrolujących ZEW Kogeneracja S.A. oraz EC Zielona Góra S.A. Poniżej przedstawiono zmiany kapitałów przypisanych udziałom niekontrolującym w okresach sprawozdawczych. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 983 848 Udział w zysku netto jednostek zależnych (27) 38 Udział w zyskach i stratach aktuarialnych 2 - Dywidendy uchwalone przez jednostki zależne (2) (3) Sprzedaż spółek zależnych (155) - Podwyższenie kapitału i objęcie udziałów - 114 Zakup udziałów niekontrolujących przez Grupę Kapitałową (4) (14) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 797 983 Na łączną wartość kapitałów własnych przypisanych udziałom niekontrolującym 85% stanowią kapitały spółki Kogeneracja S.A. Poniżej przedstawiono sumaryczne informacje dotyczące tej jednostki zależnej. ZEW Kogeneracja S.A. UDZIAŁ W GŁOSACH 58,07% STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 Aktywa obrotowe 662 Aktywa trwałe 1.692 Zobowiązania krótkoterminowe 564 Zobowiązania długoterminowe 212 Kapitały własne 1.578 Przychody 931 Wynik z działalności kontynuowanej 12 Dywidendy uchwalone - Dane różnią się od danych statutowych z uwagi na procedury konsolidacyjne Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 61 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 20.7 Zysk/strata przypadający na jedną akcję ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zysk/(strata) netto na akcję Zysk/(strata) netto na akcję dla każdego okresu jest obliczony poprzez podzielenie zysku lub straty netto przypadającego dla akcjonariuszy jednostki dominującej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Zysk/(Strata) rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku lub straty netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy (po potrąceniu odsetek od umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu (skorygowaną o wpływ opcji rozwadniających oraz rozwadniających umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe). W bieżącym i porównawczym okresie sprawozdawczym nie wystąpił efekt rozwodnienia zysku/(straty) na jedną akcję. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 ZYSK/ (STRATA) NETTO PRZYPISANY 3.945 148 akcjonariuszom jednostki dominującej 3.972 110 udziałom niekontrolującym (27) 38 ZYSK/(STRATA) NETTO PRZYPADAJĄCY NA ZWYKŁYCH AKCJONARIUSZY SPÓŁKI, ZASTOSOWANY DO OBLICZENIA ZYSKU NA JEDNĄ AKCJĘ 3.972 110 Liczba akcji zwykłych na początek okresu sprawozdawczego 1.869.760.829 1.869.760.829 Liczba akcji zwykłych na koniec okresu sprawozdawczego 1.869.760.829 1.869.760.829 ŚREDNIOWAŻONA LICZBA WYEMITOWANYCH AKCJI ZWYKŁYCH ZASTOSOWANA DO OBLICZENIA ZYSKU/(STRATY) NA JEDNĄ AKCJĘ 1.869.760.829 1.869.760.829 ZYSK/(STRATA) NETTO I ROZWODNIONY ZYSK/(STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ PRZYPADAJĄCY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ (W ZŁOTYCH) 2,12 0,06 20.8 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty W bieżącym i w porównawczym okresie sprawozdawczym Spółka nie wypłacała dywidendy. 21. Rezerwy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rezerwy Grupa tworzy rezerwy wówczas, gdy na spółkach Grupy ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Jeżeli skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia tego obowiązku. Stopę dyskontową ustala się przed opodatkowaniem, czyli odzwierciedla ona bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Stopy dyskontowej nie obciąża ryzyko, o które skorygowano szacunki przyszłych przepływów pieniężnych. Odwracanie dyskonta jest rozliczane w ciężar kosztów finansowych. Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia i nagrody jubileuszowe Zależnie od jednostki pracownicy spółek Grupy mają prawo do następujących świadczeń po okresie zatrudnienia: · odpraw emerytalno-rentowych – wypłacanych jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę lub rentę, · odpraw pośmiertnych, · ekwiwalentu pieniężnego wynikającego z taryfy pracowniczej dla pracowników przemysłu energetycznego, Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 62 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) · deputatów węglowych wydawanych w określonej ilości w naturze lub wypłacanych w formie ekwiwalentu pieniężnego, · świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, · opieki medycznej. Pracownicy spółek Grupy są również uprawnieni do nagród jubileuszowych, które są wypłacane po przepracowaniu określonej liczby lat. Wysokość nagród jubileuszowych uzależniona jest od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia i nagród jubileuszowych w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych w kwotach odpowiadających nabywaniu przyszłych praw przez obecnych pracowników. Wartość bieżąca tych zobowiązań jest obliczana przez niezależnego aktuariusza. Zyski i straty aktuarialne wynikające ze zmiany założeń aktuarialnych (w tym z tytułu zmiany stopy dyskonta) i korekt aktuarialnych ex post ujmuje się w innych całkowitych dochodach w przypadku świadczeń po okresie zatrudnienia oraz w ciężar kosztów operacyjnych bieżącego okresu w przypadku nagród jubileuszowych. Rezerwa na koszty rekultywacji Kopalnie należące do Grupy tworzą rezerwy na koszty rekultywacji terenu po zakończeniu jego eksploatacji. Wysokość rezerwy ustala się w oparciu o przewidywany koszt przeprowadzenia prac rekultywacyjnych i zagospodarowania wyrobisk końcowych. Koszt ten dzielony jest na część przypadającą na wydobyty nadkład oraz węgiel. Rezerwę tworzy się: · dla części przypadającej na wydobyty węgiel: w proporcji odpowiadającej stosunkowi wydobytego węgla na dzień sprawozdawczy do planowanego całkowitego wydobycia węgla ze złoża w całym okresie eksploatacji, · dla części przypadającej na wydobyty nadkład: w proporcji odpowiadającej stosunkowi objętości odkrywki przypadającej na nadkład na dzień sprawozdawczy do planowanej objętości odkrywki przypadającej na nadkład na zakończenie okresu eksploatacji. Rezerwa jest aktualizowana w przypadku zmiany szacowanego czasu rekultywacji, zmiany kwot wydatków niezbędnych do przeprowadzenia rekultywacji lub w przypadku zmiany stopy dyskontowej. Oszacowanie rezerwy rekultywacyjnej wymaga przyjęcia założeń techniczno-geologicznych, środowiskowych, prawnych i podatkowych, jak również harmonogramu, zakresu oraz poziomu kosztów procesu rekultywacji. Zmiany w powyższych założeniach wpływają na wartość rezerwy rekultywacyjnej, wartość skapitalizowanych kosztów rekultywacji ujętych w rzeczowych aktywach trwałych oraz na sprawozdanie z całkowitych dochodów. W przypadku rekultywacji składowisk popiołów (odpadów poprodukcyjnych z produkcji energii elektrycznej) koszt tworzenia rezerwy ujmowany jest w kosztach operacyjnych proporcjonalnie do stopnia zapełnienia składowiska. Rezerwa na rekultywację terenów po budowie farm wiatrowych tworzona jest w momencie oddania farmy do eksploatacji w wysokości wartości bieżącej szacunkowych kosztów demontażu i wywozu pozostałości urządzeń, konstrukcji i budowli oraz doprowadzenia gruntu do stanu jak najbardziej zbliżonego do stanu sprzed budowy farmy. Szacunki dotyczące przewidywanych kosztów rekultywacji podlegają aktualizacji nie rzadziej niż raz na 5 lat, z tym, że corocznie weryfikowana jest wielkość rezerwy zgodnie z aktualnymi założeniami w zakresie stopy inflacji, stopy dyskonta oraz odpowiednio wielkości wydobycia węgla lub stopnia zapełnienia składowiska. Przyrost rezerwy dotyczący danego roku obciąża odpowiednio koszty operacyjne lub jest ujmowany w wartości początkowej środków trwałych. Efekt odwracania dyskonta obciąża koszty finansowe. Zmiana wyceny rezerw wynikająca ze zmiany założeń (np. w zakresie czynników makroekonomicznych, sposobu przeprowadzenia rekultywacji, terminu, itp.), ujmowana jest: · dla rezerw ujmowanych jako część kosztu wytworzenia środka trwałego: dodaje się lub odejmuje od ceny nabycia lub kosztu wytworzenia odnośnego składnika aktywów, z tym że kwota odjęta od ceny nabycia lub kosztu wytworzenia składnika aktywów nie powinna przewyższać jego wartości księgowej; · w pozostałych kosztach operacyjnych lub pozostałych przychodach operacyjnych – dla innych przypadków. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 63 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Rezerwa z tytułu niedoboru uprawnień do emisji gazów cieplarnianych Rezerwę na zobowiązania z tytułu emisji CO2 jednostki Grupy Kapitałowej PGE ewidencjonują w odniesieniu do niedoboru uprawnień do emisji CO2 przyznanych nieodpłatnie. Rezerwa tworzona jest w wysokości najbardziej właściwego szacunku nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku na dzień sprawozdawczy. Szacunek wydatków niezbędnych do wypełnienia obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 następuje w oparciu o metodę szczegółowej identyfikacji z uwzględnieniem przyporządkowania zarówno darmowych jak i zakupionych uprawnień do danego roku. Koszt utworzonej rezerwy prezentowany jest w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w działalności operacyjnej, a ewidencjonowany jako koszt własny sprzedaży w układzie kalkulacyjnym oraz podatki i opłaty w układzie porównawczym. Rezerwa na wartość praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia Rezerwa jest tworzona w oparciu o wymóg procentowego udziału energii odnawialnej i energii wytworzonej w jednostkach kogeneracji w całkowitej sprzedaży energii elektrycznej do odbiorcy końcowego oraz wielkość sprzedaży do końcowego odbiorcy. Do wysokości posiadanych praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia rezerwę ujmuje się w wartości tych praw. Rezerwę w wysokości niepokrytej prawami majątkowymi wycenia się w wiarygodnie oszacowanej kwocie wypełnienia przyszłego obowiązku umorzenia praw majątkowych. Dokonując szacunku uwzględnia się między innymi wysokość opłaty zastępczej oraz ceny rynkowej. Koszt tworzonej rezerwy ujmuje się w kosztach sprzedaży. Wartość księgowa rezerw przedstawia się następująco: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Świadczenia pracownicze 2.381 276 3.007 276 Rezerwa na koszty rekultywacji 6.071 4 8.110 1 Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2 - 11.553 - 6.318 Rezerwy na wartość praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia - 276 - 589 Roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości 6 5 58 5 Pozostałe rezerwy 101 486 32 122 RAZEM REZERWY 8.559 12.600 11.207 7.311 Zmiany stanu rezerw Świadczenia pracownicze Rezerwa na koszty rekultywacji Rezerwa na koszty emisji CO2 Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Pozostałe Razem 1 STYCZNIA 2021 3.283 8.111 6.318 589 63 154 18.518 Zyski i straty aktuarialne 209 - - - - - 209 Koszty bieżącego zatrudnienia 86 - - - - - 86 Koszty przeszłego zatrudnienia (51) - - - - - (51) Koszty odsetek 42 177 - - - - 219 Korekta stopy dyskontowej i innych założeń (678) (2.323) - - - - (3.001) Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy (233) (1) (6.318) (1.284) (1) (45) (7.882) Rozwiązane rezerwy - (3) (2) (1) (56) (34) (96) Utworzone rezerwy - koszty - 74 11.555 972 5 500 13.106 Utworzone rezerwy - nakłady - 40 - - - - 40 Sprzedaż spółek z Grupy (1) - - - - (2) (3) Pozostałe zmiany - - - - - 14 14 31 GRUDNIA 2021 2.657 6.075 11.553 276 11 587 21.159 Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej 30 (72) (11.553) (971) - (22) (12.588) Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) operacyjne - 1.463 - - 51 (403) 1.111 Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) finansowe (42) (177) - - - (41) (260) Zmiana odniesiona w aktywa - 821 - - - - 821 Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody 404 - - - - - 404 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 64 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Świadczenia pracownicze Rezerwa na koszty rekultywacji Rezerwa na koszty emisji CO2 Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Pozostałe Razem 1 STYCZNIA 2020 3.066 6.649 3.532 572 72 127 14.018 Zyski i straty aktuarialne 40 - - - - - 40 Koszty bieżącego zatrudnienia 121 - - - - - 121 Koszty przeszłego zatrudnienia (10) - - - - - (10) Koszty odsetek 61 168 - - - - 229 Korekta stopy dyskontowej i innych założeń 231 1.173 - - - - 1.404 Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy (228) (1) (3.411) (947) - (32) (4.619) Rozwiązane rezerwy - - (121) (2) (16) (15) (154) Utworzone rezerwy - koszty - 55 6.318 966 7 80 7.426 Utworzone rezerwy - nakłady - 43 - - - - 43 Nabycie spółek w Grupie - 14 - - - - 14 Pozostałe zmiany 2 10 - - - (6) 6 31 GRUDNIA 2020 3.283 8.111 6.318 589 63 154 18.518 Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej (147) (55) (6.197) (964) - (35) (7.398) Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) operacyjne - (306) - - 9 (28) (325) Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) finansowe (61) (168) - - - (2) (231) Zmiana odniesiona w aktywa - (912) - - - - (912) Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody (235) - - - - - (235) 21.1 Rezerwa na koszty rekultywacji Rezerwa na rekultywację wyrobisk kopalnianych Po zakończeniu wydobycia węgla teren kopalni odkrywkowych należących do Grupy będzie zrekultywowany. Według obecnych planów koszty będą ponoszone w latach 2032 – 2066 w przypadku Oddziału Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów oraz w latach 2045 – 2085 w przypadku Oddziału Kopalnia Węgla Brunatnego Turów. Grupa tworzy rezerwy na koszty rekultywacji wyrobisk. Kwota rezerwy prezentowana w sprawozdaniu finansowym obejmuje również wartość FLZG tworzonego zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze. Wartość rezerwy na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 5.571 mln PLN (na 31 grudnia 2020 roku 7.463 mln PLN). W 2021 roku Grupa dokonała aktualizacji części założeń przyjętych do wyceny rezerw na rekultywację wyrobisk kopalnianych. Zmiany w założeniach do wyceny wprowadzono w obu kopalniach w związku z przeprowadzoną aktualizacją wyceny kosztów likwidacji wyrobisk po zakończeniu eksploatacji. Ponadto Grupa skorygowała poziom stóp dyskonta użytych do oszacowania bieżącej wartości przyszłych wydatków na rekultywację wyrobisk w obu kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego, wynoszą one odpowiednio: · dla wydatków, których poniesienie przewidywane jest w okresie do 15 lat od dnia bilansowego – 3,6% (względem 1,3% na 31 grudnia 2020), · dla wydatków, których poniesienie przewidywane jest w okresie od 16 do 25 lat od dnia bilansowego – 4,08%, ekstrapolacja PGE, zgodnie z przyjętą metodą, (względem 1,6% na 31 grudnia 2020), · dla wydatków, których poniesienie przewidywane jest w okresie powyżej 25 lat od dnia bilansowego – 4,17%, ekstrapolacja PGE, zgodnie z przyjętą metodą, (względem 1,9% na 31 grudnia 2020). Aktualizacja stopy dyskonta spowodowała spadek rezerwy o 4.460 mln PLN, zaś zmiana pozostałych założeń spowodowała wzrost tej rezerwy o 2.298 mln PLN. Bieżące wydobycie i odwracanie dyskonta skutkowało zwiększeniem rezerwy o 270 mln PLN. W rezultacie rezerwa na rekultywację wyrobisk kopalnianych spadła w bieżącym okresie sprawozdawczym o 1 892 mln PLN. Zmiana ta została ujęta w następujący sposób: · 749 mln PLN - w korespondencji z aktywami (jako zmniejszenie wartości rzeczowych aktywów trwałych), · 1 143 mln PLN – w korespondencji z bieżącym wynikiem finansowym. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 65 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Szacowane zmiany wartości rezerwy rekultywacyjnej na skutek zmiany stopy dyskonta: Wartość w sprawozdaniu Stopa dyskonta -1 p.p. +1 p.p. Rezerwa na rekultywację wyrobisk kopalnianych 5.571 1.706 (1.270) Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów Jednostki wytwórcze tworzą rezerwę na rekultywację składowisk odpadów paleniskowych. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2021 roku wynosi 248 mln PLN (318 mln PLN na koniec okresu porównawczego). Rezerwa na rekultywację terenów po farmach wiatrowych Spółki będące właścicielami farm wiatrowych tworzą rezerwy na rekultywację terenów. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2021 roku wynosi 26 mln PLN (71 mln PLN na 31 grudnia 2020 roku). Koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych Wartość rezerwy na dzień sprawozdawczy wynosi 230 mln PLN (259 mln PLN na koniec okresu porównawczego) i dotyczy niektórych aktywów segmentu Energetyka Konwencjonalna i Energetyka Odnawialna. 21.2 Rezerwa na koszty emisji CO2 Jak opisano w nocie 16 niniejszego sprawozdania finansowego od 2020 roku Grupa nie otrzymuje darmowych uprawnień na wytwarzanie energii elektrycznej. Grupa uprawniona jest jedynie do darmowych uprawnień na produkcję ciepła. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2021 roku wynosi 11.553 mln PLN (6.318 mln PLN na koniec okresu porównawczego). 21.3 Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia Spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwę na wartość praw pochodzenia energii, dotyczących sprzedaży zrealizowanej w okresie sprawozdawczym lub w okresach poprzednich, w części nieumorzonej do dnia sprawozdawczego. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2021 roku wynosi 276 mln PLN (589 mln PLN w okresie porównawczym) i tworzona jest głównie przez PGE Obrót S.A. 21.4 Rezerwa na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości Spółki Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwę na zgłoszone roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Kwestia ta dotyczy głównie PGE Dystrybucja, posiadającej majątek sieciowy. Rezerwa ujęta na dzień sprawozdawczy wynosi 11 mln PLN – jest to rezerwa na sprawy rozpatrywane w postępowaniu sądowym. W okresie porównawczym wartość rezerwy wyniosła 73 mln PLN (w tym 32 mln PLN na sprawy rozpatrywane w postępowaniu sądowym). 21.5 Pozostałe rezerwy Rezerwa na rozliczenia z prosumentami W 2021 roku doszło do znaczącego wzrostu ilości instalacji prosumenckich, głównie w wyniku programu wsparcia „Mój prąd”. Według Agencji Rynku Energii moc zainstalowana fotowoltaiki w Polsce wzrosła o 94%, notując poziom 7,67 GW w 2021 roku versus 3,96 GW na koniec 2020 roku. Z kolei ustawa o odnawialnych źródłach energii z dnia 20 lutego 2015 roku wprowadziła system rozliczeń prosumentów oraz spółdzielni energetycznych, który generuje straty dla sprzedawcy zobowiązanego (tj. PGE Obrót S.A.) tym większe, im większy procent energii elektrycznej wprowadzonej do sieci prosument lub spółdzielnia energetyczna może skompensować zużyciem własnym. Tym samym dla energii pobranej z sieci prosument nie ponosi zmiennych kosztów usług dystrybucyjnych. Natomiast spółka obrotu która jest jedynie pośrednikiem w sprzedaży usług dystrybucyjnych, musi odprowadzić pełną opłatę za pobraną przez prosumenta energię elektryczną do Operatora Sieci Dystrybucyjnej.Spółki obrotu, pomimo iż nie prowadzą działalności w zakresie usług dystrybucyjnych, są obarczone kosztami z nimi związanymi z uwagi na to, iż są stroną umowy kompleksowej z odbiorcą. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 66 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Prawa do korzystania z obecnego systemu rozliczeń obowiązują prosumenta przez 15 lat. Na obecnych zasadach będą mogli rozliczać się obecni prosumenci oraz nowi, którzy złożą wniosek o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej do 31 marca 2022 roku. Nowe regulacje likwidujące system opustów wejdą w życie od 1 kwietnia 2022 roku. Od tej daty obowiązywać będzie system net-billingu oparty o zakup i sprzedaż energii polegający na rozliczaniu energii wartościowo. Od 1 lipca 2022 roku prosument będzie sprzedawał energię według średniej ceny miesięcznej. Wypracowaną nadwyżkę odbierze w ciągu roku, ale ze wszystkimi opłatami zgodnie z taryfą sprzedawcy, a więc zapłaci też opłaty za dystrybucję (dotąd obciążające sprzedawców energii). Jeśli po roku uzyska nadpłatę, to nie wypłaci więcej niż 20% wartości energii wprowadzonej do sieci w miesiącu, którego ta nadpłata dotyczy. Konieczność respektowania prawa prosumenta do korzystania z systemu rozliczeń opartego o net-metering zgodnie z obecnie obowiązującymi regulacjami ustawy o odnawialnych źródłach energii przez okres 15 lat generuje dalsze straty PGE Obrót S.A. W związku z tym w niniejszym sprawozdaniu rozpoznano rezerwę na umowy rodzące zobowiązania w rozumieniu MSR 37 w wysokości 74 mln PLN. Rezerwa została rozpoznana na straty przewidziane na 2022 rok, to jest okres dającego się przewidzieć w wiarygodny sposób poziomu kształtowania się cen energii. Rezerwa na potencjalne roszczenia od kontrahentów W drugiej połowie 2021 roku ENESTA sp. z o.o. wypowiedziała niekorzystne umowy na dostawę energii elektrycznej oraz gazu ziemnego. W związku z tym utworzona została rezerwa na potencjalne roszczenia od kontrahentów w wysokości 279 mln PLN. Dodatkowo w 2021 roku Grupa utworzyła rezerwę w kwocie 39 mln PLN w związku ze sprzedażą udziałów PGE EJ1 sp. z o.o. do Skarbu Państwa. Zgodnie z zawartym Porozumieniem regulującym odpowiedzialność dotychczasowych Wspólników z tytułu kosztów sporu z Worley Parsons PGE S.A. w razie przegrania może być zobowiązana do pokrycia kosztów sporu w kwocie wynoszącej maksymalnie 98 mln PLN. Kwota 59 mln PLN została wykazana w zobowiązaniach warunkowych, w nocie 28.1. 22. Świadczenia pracownicze Wartość rezerw aktuarialnych wykazywana w sprawozdaniu finansowym pochodzi z wyceny przygotowanej przez niezależnego aktuariusza. Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień sprawozdawczy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Przewidywany wskaźnik inflacji (%) 4,45% w roku 2022, 3,35% w roku 2023, 2,5% w roku 2024 i w kolejnych latach 2,58 w 2021, 2,5 w 2022 i kolejnych latach Stopa dyskontowa (%) 3,6 1,3 Średni zakładany roczny wzrost podstaw (%) 1,36 – 2,80 0,0 – 3,03 Wskaźnik rotacji pracowników (%) 0,2 – 9,8 0,0 – 15,0 Przewidywana stopa wzrostu wartości usług medycznych (%) -22,34 w 2022 roku; 2,5% w latach kolejnych 2,5 - 2,58 Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS (%) 4,5 – 7,27 0,0 - 4,0 Zmiana wynika głownie ze zmiany dostawcy usług medycznych. · Prawdopodobieństwo odejść pracowników przyjęto na podstawie danych historycznych dotyczących rotacji zatrudnienia w Grupie. · Umieralność i prawdopodobieństwo dożycia przyjęto zgodnie z Tablicami Trwania Życia, publikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny, przyjmując, że populacja zatrudnionych w Grupie odpowiada średniej dla Polski pod względem umieralności. · Przyjęto ustawowy tryb przechodzenia pracowników na emeryturę według szczegółowych zasad zawartych w Ustawie o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 16 listopada 2016 roku. · Do dyskontowania przyszłych wypłat świadczeń na dzień sprawozdawczy przyjęto stopę dyskontową w wysokości 3,6%, (31 grudnia 2020: 1,3%), tj. na poziomie rentowności długoterminowych papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa, notowanych na polskim rynku kapitałowym. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 67 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Bieżąca wartość księgowa rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia i nagród jubileuszowych Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne 462 101 557 105 Deputat węglowy 100 9 132 9 Taryfa energetyczna 743 38 951 32 Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych 356 18 501 17 Opieka medyczna 54 4 71 4 RAZEM ŚWIADCZENIA PO OKRESIE ZATRUDNIENIA 1.715 170 2.212 167 Nagrody jubileuszowe 666 106 795 109 RAZEM REZERWY AKTUARIALNE 2.381 276 3.007 276 Zmiany stanu rezerw na świadczenia pracownicze Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne Deputat węglowy Taryfa energetyczna ZFŚS Opieka medyczna Nagrody jubileuszowe Razem NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 662 141 983 518 75 904 3.283 Zyski i straty aktuarialne 31 (4) 115 14 (1) 54 209 Korekta stopy dyskontowej (99) (21) (290) (135) (14) (119) (678) Koszty bieżącego zatrudnienia 23 1 16 6 1 39 86 Koszty przeszłego zatrudnienia (3) - (25) (19) - (4) (51) Koszty odsetek 8 2 12 7 1 12 42 Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy (60) (9) (30) (17) (3) (114) (233) Sprzedaż spółek w Grupie (1) - - - - - (1) Pozostałe zmiany 2 (1) - - (1) - - NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 563 109 781 374 58 772 2.657 Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej (20) (1) 9 13 (1) 30 30 Zmiana odniesiona w przychody/ (koszty) finansowe (8) (2) (12) (7) (1) (12) (42) Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody 68 25 175 121 15 - 404 Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne Deputat węglowy Taryfa energetyczna ZFŚS Opieka medyczna Nagrody jubileuszowe Razem NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 660 148 832 442 67 917 3.066 Zyski i straty aktuarialne (8) (6) 33 22 3 (4) 40 Korekta stopy dyskontowej 33 8 97 48 5 40 231 Koszty bieżącego zatrudnienia 30 1 26 13 2 49 121 Koszty przeszłego zatrudnienia (9) - 6 (5) (1) (1) (10) Koszty odsetek 13 3 17 9 1 18 61 Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy (58) (8) (27) (17) (3) (115) (228) Pozostałe zmiany 1 (5) (1) 6 1 - 2 NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 662 141 983 518 75 904 3.283 Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej (21) (1) (32) (8) (1) (84) (147) Zmiana odniesiona w przychody/ (koszty) finansowe (13) (3) (17) (9) (1) (18) (61) Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody (25) (2) (130) (70) (8) - (235) Analiza wrażliwości rezerw aktuarialnych na dzień 31 grudnia 2021 roku na zmianę kluczowych założeń Wartość w sprawozdaniu Stopa dyskonta finansowego Planowane wzrosty podstaw -1 p.p. + 1 p.p. -1 p.p. + 1 p.p. Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne 563 40 (34) (35) 40 Deputat węglowy 109 9 (7) (8) 10 Taryfa energetyczna 781 104 (85) (87) 106 Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych 374 45 (39) (40) 46 Opieka medyczna 58 5 (5) (5) 5 Nagrody jubileuszowe 772 49 (43) (44) 49 RAZEM 2.657 252 (213) (219) 256 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 68 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 23. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe Rozliczenia międzyokresowe przychodów dokonywane są z zachowaniem zasady ostrożności oraz współmierności przychodów i kosztów. Do rozliczeń międzyokresowych przychodów zalicza się: · otrzymane środki pieniężne na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych. Rozliczenie następuje poprzez stopniowe zwiększanie pozostałych przychodów operacyjnych o kwotę odpowiadającą odpisom amortyzacyjnym od tych składników majątkowych w części sfinansowanej przez wspomniane środki pieniężne. Dotyczy to w szczególności umorzonych częściowo lub całkowicie pożyczek i kredytów oraz dotacji na zakup rzeczowego aktywa trwałego oraz dofinansowania prac rozwojowych lub zakupu wartości niematerialnych, · przyjęte nieodpłatnie rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne. Odpisy tych przychodów dokonywane są w pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych od tych rzeczowych aktywów trwałych. Dotacje rządowe są ujmowane, jeżeli istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane z nią warunki. Jeżeli dotacja dotyczy składnika aktywów, wówczas rozliczenie następuje poprzez stopniowe zwiększanie pozostałych przychodów operacyjnych proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych od tych składników majątkowych. 23.1 Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 DOTACJE RZĄDOWE Otrzymane dotacje z NFOŚiGW 282 275 Umorzenie pożyczek z funduszy środowiskowych 28 30 Pozostałe rozliczenia dotacji rządowych 114 124 ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW Dotacje otrzymane i opłaty przyłączeniowe 56 35 Darowizny i nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe 65 80 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe przychodów 55 56 DŁUGOTERMINOWE DOTACJE I ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW, RAZEM 600 600 23.2 Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 DOTACJE RZĄDOWE Otrzymane dotacje z NFOŚiGW 17 17 Umorzenie pożyczek z funduszy środowiskowych 3 3 Pozostałe rozliczenia dotacji rządowych 12 12 ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW Dotacje otrzymane i opłaty przyłączeniowe 3 2 Darowizny i nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe 38 38 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe przychodów 3 5 KRÓTKOTERMINOWE DOTACJE I ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW, RAZEM 76 77 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 69 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 24. Pozostałe zobowiązania niefinansowe Główne składniki pozostałych zobowiązań niefinansowych na poszczególne dni sprawozdawcze. 24.1 Pozostałe zobowiązania niefinansowe długoterminowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE Zobowiązania z tytułu umowy 132 64 Szacunki na zobowiązania z tytułu Programu Dobrowolnych Odejść 1 1 POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE, RAZEM 133 65 24.2 Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE Zobowiązania z tytułu należnego VAT 564 540 Zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego 27 33 Opłata za korzystanie ze środowiska 240 202 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 257 284 Premie dla pracowników 277 272 Niewykorzystane urlopy 96 113 Zobowiązanie z tytułu Programów Dobrowolnych Odejść 1 1 Nagrody dla Zarządów 17 20 Szacunki na zobowiązania z tytułu innych świadczeń pracowniczych 5 5 Podatek dochodowy od osób fizycznych 99 95 Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych 255 269 Zobowiązania z tytułu umowy 344 296 Zobowiązania z tytułu dywidend 4 7 Inne 72 66 POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE, RAZEM 2.258 2.203 Opłaty za korzystanie ze środowiska dotyczą przede wszystkim opłat za zużycie wody oraz emisję gazów w elektrowniach konwencjonalnych oraz opłat eksploatacyjnych wnoszonych przez kopalnie węgla brunatnego. Pozycja „Inne” w głównej mierze obejmuje wpłaty na Pracowniczy Program Emerytalny, potrącenia z wynagrodzeń pracowników oraz wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zobowiązania z tytułu umowy Zobowiązania z tytułu umowy obejmują przede wszystkim zaliczki na dostawy i przedpłaty dokonane przez klientów za przyłącza do sieci dystrybucyjnej oraz prognozy zużycia energii elektrycznej dotyczące przyszłych okresów. W 2021 roku, Grupa ujęła przychody w wysokości 147 mln PLN (165 mln PLN w roku 2020), które uwzględnione były na saldzie zobowiązań z tytułu umów na początek okresu. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 70 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH 25. Instrumenty finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Instrumenty finansowe Klasyfikacja i wycena Aktywa finansowe podlegają kwalifikacji do następujących kategorii instrumentów finansowych: · wyceniane według zamortyzowanego kosztu; · wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; · wyceniane w wartości godziwej przez wynik, dalej. Klasyfikacja aktywów finansowych opiera się na kryterium modelu biznesowym oraz charakterystyce przepływów pieniężnych. Dłużne aktywo finansowe jest wyceniane według zamortyzowanego kosztu, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki: · przyjęty model biznesowy zakłada utrzymanie składnika aktywów w celu gromadzenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy; · przepływy pieniężne wynikające z umowy dotyczące danego instrumentu obejmują wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do zapłaty (test SPPI). Dłużne aktywo finansowe jest wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody jeżeli spełnione są oba poniższe warunki: · przyjęty model biznesowy zakłada utrzymanie składnika aktywów w celu gromadzenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; · przepływy pieniężne wynikające z umowy dotyczące danego instrumentu obejmują wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do zapłaty (test SPPI). Instrumenty dłużne, które nie spełniają powyższych warunków wyceniane są w wartości godziwej przez wynik finansowy. Inwestycje w instrumenty kapitałowe są zawsze wyceniane w wartości godziwej. Grupa może podjąć nieodwołalną decyzję o ujmowaniu zmian wartości godziwej w innych całkowitych dochodach, o ile instrument nie jest przeznaczony do obrotu. W przypadku instrumentów kapitałowych przeznaczonych do obrotu, zmiany wartości godziwej ujmowane są w wyniku finansowym. Wszystkie standardowe transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych są ujmowane w dniu zawarcia transakcji, tj. w dniu, w którym jednostka zobowiązała się do nabycia danego składnika aktywów. Standardowe transakcje zakupu lub sprzedaży aktywów finansowych to transakcje zakupu lub sprzedaży, w których termin dostarczenia aktywów drugiej stronie jest zasadniczo ustalony przez przepisy bądź zwyczaje obowiązujące na danym rynku. Model utraty wartości oparty jest na oczekiwanych stratach kredytowych i obejmuje swym zakresem: · aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie; · dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; · zobowiązania do udzielenia kredytu, jeżeli obecnie występuje zobowiązanie do jego uruchomienia; · udzielone gwarancje finansowe wchodzące w zakres MSSF 9; · należności z tytułu umów leasingowych wchodzące w zakres MSSF 16; · aktywa umowne wchodzące w zakres MSSF 15. Grupa kwalifikuje zobowiązania finansowe do jednej z poniższych kategorii: · wyceniane według zamortyzowanego kosztu, · wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 71 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 25.1 Opis istotnych pozycji w ramach poszczególnych kategorii instrumentów finansowych 25.1.1 Należności finansowe i pozostałe należności finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Należności finansowe Należności finansowe, w tym należności z tytułu dostaw i usług, wycenia się na dzień ich powstania w wartości godziwej, a następnie według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. Grupa stosuje uproszczone metody wyceny należności wycenianych według zamortyzowanego kosztu jeżeli nie powoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu spłaty należności nie jest długi. Dla należności finansowych Grupa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia instrumentu. Grupa wycenia aktywa finansowe według zamortyzowanego kosztu, zgodnie z przyjętym modelem biznesowym. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Należności z tytułu dostaw i usług - 4.209 - 3.602 Lokaty, depozyty i pożyczki 194 - 185 6 Pożyczki udzielone 77 Obligacje - - - 40 Należności z tytułu rozpoznanych rekompensat na podstawie Ustawy o cenach prądu - - - 85 Kaucje, wadia i zabezpieczania 5 3.348 2 788 Odszkodowania i kary - 17 - 102 Pozostałe należności finansowe 5 76 4 189 NALEŻNOŚCI FINANSOWE 204 7.727 191 4.812 Kaucje, wadia i zabezpieczenia dotyczą głównie depozytów zabezpieczających i transakcyjnych oraz funduszu gwarancyjnego w obrocie energią elektryczną i EUA. Należności z tytułu dostaw i usług (należności handlowe) Głównym składnikiem należności handlowych są należności wykazywane przez spółkę PGE Obrót S.A. Należności od gospodarstw domowych stanowią około 22% skonsolidowanego salda należności z tytułu dostaw i usług, natomiast należności od klientów korporacyjnych PGE Obrót S.A. stanowią około 47% skonsolidowanego salda należności z tytułu dostaw i usług. Dodatkowe informacje dotyczące należności handlowych zostały zaprezentowane w nocie 26.3.1. niniejszego sprawozdania finansowego. W należnościach z tytułu dostaw i usług Grupa prezentuje również należności z tytułu doszacowania sprzedaży energii elektrycznej. Pozostałe należności finansowe Na wartość pozostałych należności finansowych składają się głównie fundusz gwarancyjny, odszkodowania i należności sporne opisane w nocie 28.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 72 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 25.1.2 Instrumenty pochodne i inne instrumenty wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pochodne instrumenty finansowe i zabezpieczenia Instrumenty pochodne, z których korzysta Grupa w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów wymiany walut, to przede wszystkim kontrakty walutowe typu forward, futures oraz kontrakty na zamianę stóp procentowych IRS oraz transakcje CCIRS zabezpieczające kurs walutowy oraz stopę procentową. Tego rodzaju pochodne instrumenty finansowe są wyceniane do wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania gdy ich wartość jest ujemna. Zyski i straty z tytułu zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych, które nie spełniają warunków rachunkowości zabezpieczeń oraz część nieskuteczna powiązań zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych są bezpośrednio odnoszone w wynik finansowy roku obrotowego. Wartość godziwa walutowych kontraktów forward jest ustalana poprzez odniesienie kursu zawarcia do bieżących kursów terminowych (forward) wyliczanych na podstawie danych rynkowych. Wartość godziwa kontraktów na zamianę stóp procentowych jest wyliczana na podstawie krzywych dochodowości. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Odniesiono w wynik Odniesiono w inne całkowite dochody Aktywa Zobowiązania INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Forward walutowy (102) - 4 6 Forward towarowy 3.018 - 47 1 SWAP towarowy (126) - 22 31 Kontrakty na zakup/sprzedaż węgla 9 - 19 11 Transakcje IRS - - - - Opcje - - 16 - INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE Transakcje zabezpieczające CCIRS (44) 82 110 - Transakcje zabezpieczające IRS (119) 579 203 - Forward walutowy USD - 3 3 - Forward walutowy EUR - 93 485 34 POZOSTAŁE AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym 1 - 30 - RAZEM 2.637 757 939 83 część krótkoterminowa 575 82 część długoterminowa 364 1 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 73 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Stan na dzień 31 grudnia 2020 Odniesiono w wynik Odniesiono w inne całkowite dochody Aktywa Zobowiązania INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Forward walutowy (117) - 3 4 Forward towarowy 231 - 11 4 SWAP towarowy - - 11 13 Kontrakty na zakup/sprzedaż węgla (89) - 17 18 Transakcje IRS - - - - Opcje 11 - 16 - INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE Transakcje zabezpieczające CCIRS 37 (7) 64 - Transakcje zabezpieczające IRS (73) (261) - 385 Forward walutowy USD - (1) - 1 Forward walutowy EUR - 656 381 23 POZOSTAŁE AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym (4) - 52 - RAZEM (4) 387 555 448 część krótkoterminowa 423 63 część długoterminowa 132 385 Forwardy towarowe i walutowe Transakcje terminowe towarowe i walutowe związane są przede wszystkim z handlem uprawnieniami do emisji CO2 oraz sprzedażą węgla. Dla ujęcia transakcji terminowych walutowych Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń. W bieżącym okresie ujęta została operacja rolowania forwardów towarowych. Szczegółowe informacje dotyczące tego zdarzenia zostały zaprezentowane w nocie 7.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Opcje PGE S.A. nabyła od Towarzystwa Finansowego Silesia Sp. z o.o. opcję call na zakup akcji Polimex-Mostostal S.A. Opcja została wyceniona z wykorzystaniem metody Blacka-Scholesa. Swapy na węgiel W bieżącym okresie PGE Paliwa sp. z o.o. w celu zabezpieczenia swojego ryzyka towarowego na cenę węgla importowanego, zawarła szereg transakcji zabezpieczających to ryzyko za pomocą swapów towarowych na węgiel. Ilość i wartość transakcji jest skorelowana z ilością i wartością importowanego węgla. Zmiana z tytułu wartości godziwej ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Kontrakty zakupowe i sprzedażowe z fizyczną dostawą węgla PGE Paliwa Sp. z o.o. wycenia wszystkie kontrakty na sprzedaż i zakup węgla z fizyczną dostawą w modelu tradera-brokera do wartości godziwej. Na dzień sprawozdawczy spółka posiada kontrakty, których termin realizacji przypada na 2022 rok. Transakcje IRS PGE S.A. zawarła transakcje IRS zabezpieczające stopę procentową od zaciągniętych kredytów i wyemitowanych obligacji o łącznej wartości nominalnej 7.030 mln PLN. W związku z rozpoczęciem spłaty kapitału niektórych kredytów, obecny nominał transakcji IRS zabezpieczających kredyty wynosi 4.654 mln PLN. Dla ujęcia powyższych transakcji IRS Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń na kapitał z aktualizacji wyceny został przedstawiony w nocie 20.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Transakcje zabezpieczające CCIRS W związku z zawarciem pożyczek ze spółką PGE Sweden AB (publ), PGE S.A. zawarła transakcje CCIRS, zabezpieczające kurs walutowy spłaty kapitału i odsetek. W transakcjach tych banki-kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie stałej w EUR, a PGE S.A. płaci odsetki oparte na stopie stałej w PLN. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym odpowiednia część transakcji CCIRS traktowana jest jako zabezpieczenie obligacji wyemitowanych przez PGE Sweden AB (publ). Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 74 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Dla ujęcia powyższej transakcji CCIRS Grupa Kapitałowa PGE stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń został przedstawiony w nocie 20.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym Na dzień sprawozdawczy Spółka posiada jednostki uczestnictwa w trzech subfunduszach Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych Energia S.A., których wartość na dzień sprawozdawczy wynosi 30 mln PLN. 25.1.3 Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Kredyty i pożyczki 5.757 2.099 7.105 1.318 Wyemitowane obligacje 2.033 13 2.035 10 Leasing 876 48 885 56 RAZEM KREDYTY BANKOWE, POŻYCZKI, OBLIGACJE I LEASING 8.666 2.160 10.025 1.384 Pozycja walutowa i oprocentowanie Stan na dzień 31 grudnia 2021 roku Waluta Stopa referencyjna Wartość w walucie Wartość w złotych Ostateczny termin spłaty PLN Zmienna 6.587 6.587 kredyty, pożyczki – IV 2022 - VI 2035; obligacje – V 2026 – V 2029 Stała 3.333 3.333 kredyty, pożyczki - VI 2022 - X 2038 leasing - I 2022 – XI 2120 RAZEM PLN 9.920 9.920 EUR Zmienna 28 129 kredyty i pożyczki - VI 2024 Stała 140 642 obligacje - VIII 2029 RAZEM EUR 168 771 USD Zmienna 33 135 kredyty i pożyczki - IX 2022 RAZEM USD 33 135 RAZEM KREDYTY, POŻYCZKI, OBLIGACJE I LEASING 10.826 Stan na dzień 31 grudnia 2020 roku Waluta Stopa referencyjna Wartość w walucie Wartość w złotych Ostateczny termin spłaty PLN Zmienna 7.294 7.294 kredyty, pożyczki – IX 2021 - VI 2035; obligacje – V 2026 – V 2029 Stała 3.103 3.103 kredyty, pożyczki - III 2023 - VIII 2038 leasing - IV 2021 – III 2101 RAZEM PLN 10.397 10.397 EUR Zmienna 47 219 kredyty i pożyczki - VI 2024 Stała 140 644 obligacje - VIII 2029 RAZEM EUR 187 863 USD Zmienna 40 149 kredyty i pożyczki - IX 2021 RAZEM USD 40 149 RAZEM KREDYTY, POŻYCZKI, OBLIGACJE I LEASING 11.409 Zmiana stanu zadłużenia kredytów, pożyczek i obligacji w latach zakończonych dnia 31 grudnia 2021 oraz 2020 roku Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 dane przekształcone NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 10.468 11.377 ZMIANA STANU KREDYTÓW W RACHUNKACH BIEŻĄCYCH - (572) ZMIANA STANU kredytów, pożyczek, obligacji (566) (337) Zaciągnięcie kredytów, pożyczek/ emisje obligacji 601 4.387 Spłata kredytów, pożyczek/ wykup obligacji (1.221) (4.829) Naliczenie odsetek 170 236 Spłata odsetek (123) (252) Nabycie nowych spółek zależnych - 104 Konwersja pożyczki na kapitał - (57) Różnice kursowe 9 71 Pozostałe zmiany (2) 3 NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 9.902 10.468 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 75 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Kredyty i pożyczki Kredytodawca Instrument zabezpieczający Data zapadalności Limit w walucie Waluta Stopa procentowa Zobowiązanie na 31-12-2021 Zobowiązanie na 31-12-2020 Konsorcjum banków IRS 2023-09-30 3.630 PLN Zmienna 2.909 3.636 Europejski Bank Inwestycyjny - 2034-08-25 1.500 PLN Stała 1.505 1.505 Bank Gospodarstwa Krajowego IRS 2027-12-31 1.000 PLN Zmienna 751 876 Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju IRS 2028-06-07 500 PLN Zmienna 439 501 Bank Gospodarstwa Krajowego IRS 2028-12-31 500 PLN Zmienna 438 500 Europejski Bank Inwestycyjny - 2034-08-25 490 PLN Stała 493 493 Nordic Investment Bank - 2024-06-20 150 EUR Zmienna 129 219 Bank Pekao S.A. - 2021-09-21 40 USD Zmienna 135 149 Millennium - 2021-06-16 7 PLN Stała - 1 Bank Gospodarstwa Krajowego - 2023-05-31 1.000 PLN Zmienna - - Kredyt Rewolwingowy (konsorcjum banków) - 2023-12-16 4.100 PLN Zmienna - - Bank Pekao S.A. - 2024-12-22 500 PLN Zmienna - - PKO BP S.A. - 2022-04-29 300 PLN Zmienna - - Europejski Bank Inwestycyjny - 2038-10-16 273 PLN Stałe 274 - NFOŚiGW - VI 2022 – XII 2028 215 PLN Stała 116 157 NFOŚiGW - VI 2024 – VI 2035 630 PLN Zmienna 491 279 WFOŚiGW - IX 2026 – XII 2029 34 PLN Stała 25 6 WFOŚiGW - III 2026 – IX 2028 187 PLN Zmienna 151 101 RAZEM KREDYTY BANKOWE 7.856 8.423 Na 31 grudnia 2021 roku wartość pozostających do dyspozycji limitów kredytowych w rachunku bieżącym istotnych spółek Grupy Kapitałowej PGE wyniosła 1.800 mln PLN. Terminy spłaty przyznanych linii kredytowych w rachunkach bieżących głównych spółek Grupy Kapitałowej przypadają w latach 2022 – 2024. W 2021 roku ani po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły przypadki niewywiązania się ze spłat lub naruszenia innych warunków umów kredytowych. Wyemitowane obligacje Emitent Instrument zabezpieczający Data zapadalności programu Limit w walucie programu Waluta Stopa procentowa Data emisji transzy Data wykupu transzy Zobowiązanie na 31-12-2021 Zobowiązanie na 31-12-2020 PGE SA IRS bezterminowy 5.000 PLN Zmienna 2019-05-21 2029-05-21 1.003 1.001 2019-05-21 2026-05-21 401 400 PGE Sweden AB (publ) CCIRS bezterminowy 2.000 EUR Stała 2014-08-01 2029-08-01 642 644 RAZEM WYEMITOWANE OBLIGACJE 2.046 2.045 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 76 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zobowiązanie z tytułu leasingu ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zobowiązania z tytułu leasingu Zobowiązanie z tytułu leasingu leasingobiorca ujmuje w dacie rozpoczęcia W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontuje się z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy. W dacie rozpoczęcia opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie: · stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe; · zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia, · kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej, · cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz · kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. Leasingobiorca po dacie rozpoczęcia wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez: · zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu, które w każdym terminie w ciągu okresu leasingu są kwotą, w ramach której uzyskuje się stałą okresową stopę procentową w stosunku do nieuregulowanego salda zobowiązania z tytułu leasingu, · zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz · zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu lub w celu uwzględnienia zaktualizowanych zasadniczo stałych opłat leasingowych. Grupa PGE jest stroną szeregu umów leasingu, najmu, służebności czy dzierżawy. Przedmiotem umów są grunty, powierzchnie infrastruktury technicznej, powierzchnie biurowe i użytkowe, urządzenia, instalacje, pomieszczenia techniczne, a także infrastruktura IT. Umowy zawierane są na czas określony bądź nieoznaczony z określonym terminem wypowiedzenia. Grupa posiada również prawo do korzystania z gruntów w użytkowaniu wieczystym. Grupa każdorazowo szacuje okres leasingu, biorąc pod uwagę istotne fakty i okoliczności, które mogą wpływać na przedłużenie bądź skrócenie okresu trwania umów. W niektórych umowach występują opłaty zmienne oparte o wskaźnik inflacji, ogłoszony przez GUS za rok poprzedni. Element waloryzacji stanowi o ich zmiennym charakterze- opłaty te uwzględnia się przy wycenie zobowiązania z tytułu leasingu, gdyż oparte są o indeks. W niektórych przypadkach czynsz roczny powiększony jest o inne opłaty o charakterze zmiennym, inne niż opłaty zmienne zależne od stopy lub indeksu. Są to przykładowo płatności z tytułu podatku od nieruchomości bądź podatku od budowli. Opłaty te nie są uwzględniane w wycenie zobowiązań leasingowych. W umowach dzierżawy gruntów pod budowę i eksploatację elektrowni wiatrowych, oprócz czynszu dzierżawnego występują opłaty z tytułu rekompensaty za wyłączenia nieruchomości z uprawy rolnej za okres budowy. Opłaty te nie są uwzględniane przy kalkulacji zobowiązania z tytułu leasingu, gdyż z tytułu ich poniesienia nie są przekazywane korzystającemu żadne prawa do korzystania z aktywów, ani nie są na jego rzecz świadczone usługi. Podobnie traktowane są również opłaty dotyczące rekompensaty z tytułu strat za wejście na teren celem wykonania prac eksploatacyjnych, konserwacyjnych i innych, związanych z funkcjonowaniem parku elektrowni wiatrowej. Decyzje dotyczące prawa wieczystego użytkowania gruntów udzielane są zazwyczaj na czas określony wynoszący 99 lat. Opłata z tytułu wieczystego użytkowania gruntów ustalana jest jako procent wartości gruntu. Wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie, tym samym będzie to opłata o charakterze zmiennym zależnym od indeksu lub stawki, która jest uwzględniania w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 77 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Grupa leasinguje drobne wyposażenie biurowe (urządzenia drukujące, kserokopiarki, komputery, itp.), które traktuje jako leasingi aktywów o niskiej wartości. Grupa zdecydowała się na zastosowanie zwolnienia i nie ujmowanie praw do użytkowania oraz zobowiązań z tytułu leasingu w odniesieniu do tych umów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Grupa zastosowała również praktyczne zwolnienie dla leasingów krótkoterminowych. Dotyczy to głównie decyzji na zajęcie pasa drogowego lub kolejowego, jeżeli decyzja wydawana jest na okres krótszy niż 12 miesięcy. Grupa korzysta także z uproszczenia dla leasingów krótkoterminowych w przypadku umów najmu nieruchomości na czas nieokreślony z okresem wypowiedzenia poniżej 12 miesięcy, gdzie wynajmowane powierzchnie nie podlegały specjalnym dostosowaniom, nie ma istotnych barier wyjścia (np. kar za wcześniejsze rozwiązanie umowy) i obie strony mają praktyczną możliwość wynająć taką powierzchnię na rynku. 25.1.4 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zobowiązania Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Spółki, którego wypełnienie, według oczekiwań, spowoduje wypływ ze Spółki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. Grupa dzieli zobowiązania na następujące kategorie: · zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, · pozostałe zobowiązania finansowe, wyceniane na kolejne dni sprawozdawcze wg zamortyzowanego kosztu, · zobowiązania niefinansowe. Gdy skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, zobowiązania prezentowane są w wartości zdyskontowanej. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 1.608 - 1.357 Zakup RAT i WN 7 909 6 1.050 Otrzymane kaucje i wadia 30 106 30 96 Zobowiązania z tytułu KDT 430 17 395 22 Ubezpieczenia - - - 8 Rozrachunki związane z transakcjami giełdowymi - 1.663 - 856 Inne 50 298 17 115 ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG I POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE 517 4.601 448 3.504 Pozycja „Inne” obejmuje m.in. zobowiązania PGE Dom Maklerski S.A. wobec klientów z tytułu wpłaconych środków pieniężnych. 25.2 Wartość godziwa instrumentów finansowych Wartość aktywów oraz zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu stanowi racjonalne przybliżenie ich wartości godziwych, za wyjątkiem obligacji wyemitowanych przez spółkę PGE Sweden AB (publ) oraz kredytu zawartego z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym. Obligacje wyemitowane przez PGE Sweden AB (publ) są oparte o stałą stopę procentową. Ich wartość wg zamortyzowanego kosztu wykazywana w niniejszym sprawozdaniu finansowym na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 140 mln EUR, a wartość godziwa 155 mln EUR. Wskaźniki przyjęte do wyceny należą do Poziomu 1 hierarchii wartości godziwej. W przypadku kredytu zawartego z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, opartym na stałej stopie procentowej, jego wartość według zamortyzowanego kosztu wykazana w sprawozdaniu finansowym na dzień sprawozdawczy wynosi 2.272 mln PLN, a jego wartość godziwa 2.182 mln PLN. Wskaźniki przyjęte do wyceny należą do Poziomu 2 hierarchii wartości godziwej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 78 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Instrumenty nienotowane na aktywnych rynkach, dla których wiarygodne ustalenie wartości godziwej nie jest możliwe Kluczowymi pozycjami tej kategorii instrumentów finansowych są udziały i akcje w podmiotach nienotowanych na aktywnych rynkach. Grupa Kapitałowa PGE nie jest w stanie w wiarygodny sposób określić wartości godziwej akcji spółek nienotowanych na aktywnych rynkach, w związku z czym prezentowane są one według ceny nabycia, skorygowanej w razie konieczności o odpisy z tytułu utraty wartości. 25.3 Hierarchia wartości godziwej Instrumenty pochodne Grupa wycenia instrumenty pochodne w wartości godziwej przy zastosowaniu modeli wyceny instrumentów finansowych, wykorzystując ogólnie dostępne kursy walutowe, stopy procentowe, krzywe dyskontowe w poszczególnych walutach (obowiązujące również dla towarów, których ceny wyrażone są w tych walutach) pochodzące z aktywnych rynków. Wartość godziwa instrumentów pochodnych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a transakcyjną. Terminowych kursów wymiany walut nie modeluje się jako osobnego czynnika ryzyka, ale wyprowadza z kursu spot i odpowiedniej terminowej stopy procentowej dla waluty obcej w stosunku do PLN. W kategorii aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik Grupa wykazuje instrumenty finansowe związane z handlem prawami do emisji CO2 – forward walutowy i towarowy, ponadto kontrakty na zakup i sprzedaż węgla, SWAPy towarowe (Poziom 2). Dodatkowo Grupa prezentuje instrument pochodny zabezpieczający kurs walutowy oraz stopę procentową CCIRS oraz transakcje zabezpieczające IRS zamieniające zmienną stopę w PLN na stałą stopę w PLN (Poziom 2). Aktywa na dzień 31 grudnia 2021 Zobowiązania na dzień 31 grudnia 2021 HIERARCHIA WARTOŚCI GODZIWEJ Poziom 1 Poziom 2 Poziom 1 Poziom 2 Uprawnienia do emisji CO2 w działalności tradingowej 1 - - - Węgiel kamienny w działalności tradingowej 17 - - - ZAPASY 18 - - - Forward walutowy - 4 - 6 Forward towarowy - 47 - 1 SWAP towarowy - 22 - 31 Kontrakty na zakup/sprzedaż węgla - 19 - 11 Opcje - 16 - - INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 108 - 49 Transakcje zabezpieczające CCIRS - 110 - - Transakcje zabezpieczające IRS - 203 - - Forward walutowy USD - 3 - - Forward walutowy EUR - 485 - 34 INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE - 801 - 34 Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym - 30 - - POZOSTAŁE AKTYWA/ ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 30 - - Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 79 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Aktywa na dzień 31 grudnia 2020 Zobowiązania na dzień 31 grudnia 2020 HIERARCHIA WARTOŚCI GODZIWEJ Poziom 1 Poziom 2 Poziom 1 Poziom 2 Uprawnienia do emisji CO2 w działalności tradingowej 1 - - - Węgiel kamienny w działalności tradingowej 144 - - - ZAPASY 145 - - - Forward walutowy 3 - 4 Forward towarowy 11 - 4 SWAP towarowy 11 - 13 Kontrakty na zakup/sprzedaż węgla 17 - 18 Opcje 16 - - INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 58 39 Transakcje zabezpieczające CCIRS - 64 - - Transakcje zabezpieczające IRS - - - 385 Forward walutowy USD - - - 1 Forward walutowy EUR - 381 - 23 INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE - 445 - 409 Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym - 52 - - POZOSTAŁE AKTYWA/ ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 52 - - Instrumenty pochodne zostały zaprezentowane w nocie 25.1.2 niniejszego sprawozdania finansowego. W okresie sprawozdawczym i okresie porównawczym nie wystąpiły przesunięcia instrumentów finansowych pomiędzy pierwszym i drugim poziomem hierarchii wartości godziwej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 80 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Warunki poszczególnych instrumentów pochodnych i innych należności wycenianych w wartości godziwej przez wynik. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Zapadalność według Wartość w sprawozdaniu finansowym w PLN Nominał instrumentu w walucie oryginalnej Wartość w sprawozdaniu finansowym w PLN Nominał instrumentu w walucie oryginalnej stanu na 31 grudnia 2021 CCIRS – EUR na PLN 110 144 64 144 lipiec 2029 Opcje 16 5 16 6 listopad 2026 Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym 30 27 52 48 n/a Forward walutowy zakup EUR 485 3.980 382 2.766 grudzień 2024 Forward walutowy sprzedaż EUR 14 31 Forward towarowy sprzedaż PLN 47 132 11 871 grudzień 2023 Forward towarowy zakup PLN 180 882 grudzień 2023 IRS - stopa % PLN 203 438 - - czerwiec 2028 750 - grudzień 2027 438 - grudzień 2028 2.904 - wrzesień 2023 1.000 - maj 2029 400 - maj 2026 Forward walutowy zakup USD 3 8 - - grudzień 2022 Forward walutowy zakup USD 1 10 2 12 kwiecień 2022 Forward walutowy zakup USD 3 8 - - grudzień 2022 SWAP towarowy zakup USD 22 5 11 4 styczeń 2022 SWAP towarowy sprzedaż USD 17 czerwiec 2022 Kontrakty zakupowe USD 19 6 17 56 wrzesień 2022 Kontrakty sprzedażowe USD 13 9 czerwiec 2022 Aktywa finansowe 939 - 555 - Forward walutowy zakup EUR 34 831 24 88 grudzień 2024 Forward walutowy sprzedaż EUR 65 208 grudzień 2024 IRS – stopa % na PLN - - 385 500 875 500 czerwiec 2028 grudzień 2027 grudzień 2028 3.630 1.000 400 wrzesień 2023 maj 2029 maj 2026 Forward towarowy PLN 1 19 18 4 258 254 grudzień 2023 SWAP towarowy zakup USD 31 25 13 3 czerwiec 2022 SWAP towarowy sprzedaż USD 11 1 czerwiec 2022 Forward walutowy USD 3 53 2 32 wrzesień 2022 - Forward walutowy USD - - 1 4 kwiecień 2021 Forward walutowy USD 3 8 1 23 grudzień 2022 Kontrakty zakupowe USD 11 21 18 - kwiecień 2022 Kontrakty sprzedażowe USD 6 8 czerwiec 2022 Zobowiązania finansowe 83 448 25.4 Sprawozdanie z całkowitych dochodów Wpływ poszczególnych kategorii instrumentów finansowych na przychody i koszty finansowe Rok zakończony 31 grudnia 2021 Środki pieniężne Pozostałe aktywa finansowe Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej Instrumenty pochodne zabezpieczające Pozostałe zobowiązania finansowe RAZEM Dywidendy - - 3 - - - 3 Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek 1 16 - - (129) (195) (307) Aktualizacja wartości - - - (2) (31) - (33) Rozwiązanie/(Utworzenie) odpisów - (7) - - - - (7) Różnice kursowe 1 (18) - - - 13 (4) Zysk/(Strata) ze zbycia inwestycji - - (6) - - - (6) Rozliczenie utraty kontroli - - 324 - - - 324 OGÓŁEM ZYSK/ (STRATA) 2 (9) 321 (2) (160) (182) (30) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 81 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Rok zakończony 31 grudnia 2020 Środki pieniężne Pozostałe aktywa finansowe Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej Instrumenty pochodne zabezpieczające Pozostałe zobowiązania finansowe RAZEM Dywidendy - - 2 - - - 2 Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek 3 25 - - (82) (215) (269) Aktualizacja wartości - - (8) 20 - - 12 Rozwiązanie/(Utworzenie) odpisów - (2) 3 - - - 1 Różnice kursowe (9) 227 - - - (251) (33) Zysk/(Strata) ze zbycia inwestycji - - (13) - - - (13) OGÓŁEM ZYSK/ (STRATA) (6) 250 (16) 20 (82) (466) (300) 25.5 Zabezpieczenia spłaty wierzytelności i zobowiązań Jako zabezpieczenia spłaty kredytów Grupa stosuje wiele instrumentów zabezpieczających oraz ich kombinacje. Do najczęstszych należą umowy przelewu wierzytelności, weksle oraz oświadczenia o poddaniu się egzekucji. Dodatkowo Grupa wykorzystuje pełnomocnictwa do rachunków bankowych i cesje wierzytelności. Na dzień sprawozdawczy aktywa o następującej wartości stanowiły zabezpieczenia spłaty zobowiązań lub zobowiązań warunkowych: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Rzeczowe aktywa trwałe 911 900 Zapasy - - Należności z tytułu dostaw i usług 119 206 RAZEM WARTOŚĆ AKTYWÓW STANOWIĄCYCH ZABEZPIECZENIE SPŁATY ZOBOWIĄZAŃ 1.030 1.106 Rzeczowe aktywa trwałe wykazane w powyższej tabeli stanowią zabezpieczenie zaciągniętych kredytów inwestycyjnych. Najbardziej istotną pozycją na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku jest hipoteka kaucyjna na bloku 858 MW w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Bełchatów. Spółki Grupy Kapitałowej PGE, zgodnie z regulaminem IRGiT, są zobowiązane do utrzymywania określonego stanu środków pieniężnych na rachunkach prowadzonych w PKO BP. W Santander Bank Polska oraz Bank Polska Kasa Opieki S.A PEKAO SA przechowywane są środki pieniężne klientów. Stan środków pieniężnych wykazywanych jako środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania z tych dwóch tytułów wynosił 212 mln PLN na 31 grudnia 2021 roku (93 mln PLN w okresie porównawczym). Ponadto, w należnościach finansowych znajdują się środki na FLZG w kwocie 194 mln PLN (185 mln PLN w okresie porównawczym). 26. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym Celem nadrzędnym zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie Kapitałowej PGE jest wsparcie procesu tworzenia wartości Grupy dla akcjonariuszy oraz realizacji strategii biznesowej Grupy poprzez ograniczenie i kontrolę ryzyka finansowego do poziomu akceptowanego przez kierownictwo Grupy. Odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem finansowym w Grupy Kapitałowej PGE spoczywa na Zarządzie PGE S.A. Zarząd określa apetyt na ryzyko, który jest rozumiany jako akceptowalny poziom pogorszenia wyniku finansowego Grupy Kapitałowej PGE mając na uwadze jej aktualną i planowaną sytuację ekonomiczno-finansową. Zarząd decyduje także o alokacji apetytu na ryzyko do poszczególnych obszarów działalności. Organizacja funkcji zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie Kapitałowej PGE jest oparta o zasadę niezależności organizacyjnej jednostki odpowiedzialnej za pomiar i kontrolę ryzyka w Grupie Kapitałowej PGE (Departament Ryzyka i Ubezpieczeń w PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.) od jednostek biznesowych będących właścicielami ryzyk. Raporty ryzyk przekazywane są bezpośrednio do Komitetu Ryzyka, Komitetu Audytu Rady Nadzorczej PGE S.A.i Zarządu PGE S.A. W Grupie Kapitałowej PGE funkcjonuje Komitet Ryzyka, sprawujący nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem finansowym i korporacyjnym w Grupie Kapitałowej PGE. Komitet Ryzyka monitoruje poziom ekspozycji Grupy Kapitałowej PGE, ustala limity w zakresie istotnych ryzyk finansowych, akceptuje stosowane metodyki w obszarze ryzyka finansowego wynikającego z działalności handlowej Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 82 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) i finansowej, zezwala na rozszerzenie działalności w nowych obszarach biznesowych, a także podejmuje pozostałe kluczowe decyzje w obszarze zarządzania ryzykiem. Ryzyko finansowe jest zarządzane z perspektywy całej Grupy Kapitałowej PGE w sposób zintegrowany. Proces ten jest realizowany lub nadzorowany w ramach Centrum Korporacyjnego Grupy Kapitałowej PGE, będącego centrum kompetencji w tym obszarze. Ekspozycje na ryzyko poszczególnych obszarów biznesowych są rozpatrywane w sposób kompleksowy, uwzględniający występujące zależności pomiędzy ekspozycjami, możliwości wykorzystania efektów hedgingu naturalnego oraz ich łączny wpływ na profil ryzyka i sytuację finansową całej Grupy Kapitałowej PGE. Model zarządzania ryzykiem finansowym obejmuje: · gromadzenie i analizowanie danych rynkowych i danych o ekspozycjach w podziale na poszczególne kategorie ryzyka finansowego; · kalkulację miar ryzyka finansowego m.in. Value-at-Risk (VaR) i Profit-at-Risk (PaR) dla poszczególnych czynników ryzyka i łącznie dla istotnych czynników ryzyka; · zarządzanie skonsolidowaną ekspozycją Grupy Kapitałowej PGE w odniesieniu do kapitału narażonego na ryzyko oraz ustalonych na jego podstawie limitów ryzyka (m.in. poprzez określenie i realizację strategii zabezpieczających). W kluczowych obszarach występowania ryzyk finansowych Grupa Kapitałowa PGE wdrożyła wewnętrzne regulacje określające zasady zarządzania tymi ryzykami. Grupa Kapitałowa PGE narażona jest na różne typy ryzyk finansowych: · ryzyko rynkowe (ryzyko towarowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe); · ryzyko płynności; · ryzyko kredytowe. Ekspozycja Grupy Kapitałowej PGE z tytułu poszczególnych ryzyk finansowych zależy od zakresu prowadzonej działalności na rynkach towarowych i finansowych. 26.1 Ryzyko rynkowe Ryzyko rynkowe obejmuje ryzyko towarowe, ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe. Głównym celem zarządzania ryzykiem rynkowym w Grupie Kapitałowej PGE jest ochrona wyniku finansowego oraz utrzymanie poziomu ryzyka wynikającego z działalności handlowej i finansowej na akceptowanym poziomie oraz wsparcie realizacji strategii biznesowej i maksymalizacji wartości Grupy dla akcjonariuszy. Wdrożone w Grupie Kapitałowej PGE procedury zarządzania poszczególnymi kategoriami ryzyka rynkowego w zakresie działalności handlowej i finansowej określają m.in.: · cel, zakres i zasady zarządzania ryzykiem; · zakresy odpowiedzialności za zarządzanie ryzykiem; · procesy zarządcze i operacyjne w ramach zarządzania ryzykiem w działalności handlowej na rynkach energii elektrycznej i produktów powiązanych oraz w zakresie działalności finansowej; · sposoby identyfikacji źródeł ekspozycji na ryzyko; · metody pomiaru i monitorowania ekspozycji na ryzyko; Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE określają ponadto sposób ustalania apetytu na ryzyko rynkowe, limitowania ekspozycji na ryzyko rynkowe oraz mechanizmy zabezpieczenia ekspozycji w sytuacji przekroczenia limitów. 26.1.1 Ryzyko towarowe Ryzyko towarowe jest związane z możliwością pogorszenia wyniku finansowego w obszarze handlowym wskutek zmian cen towarów. Ekspozycja spółek z Grupy Kapitałowej PGE z tytułu ryzyka towarowego dotyczy następujących rynków towarowych: · energii elektrycznej; · uprawnień do emisji CO2; · praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej; · węgla kamiennego; · gazu ziemnego; Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 83 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) · biomasy i innych paliw. W Grupie Kapitałowej PGE znajdują się kopalnie węgla brunatnego, które dostarczają paliwo produkcyjne do dwóch elektrowni działających w ramach Grupy, w związku z tym ekspozycja Grupy na ryzyko cenowe w tym obszarze nie jest istotna. Wybrane kluczowe rodzaje ryzyka towarowego (w tym również walutowego), na które eksponowana jest Grupa Kapitałowa PGE (nie uwzględniając stosowanych strategii zabezpieczenia tych ryzyk) Ryzyko Charakterystyka Przykładowe źródła ekspozycji Ryzyko zmian cen energii elektrycznej · GK PGE ma naturalną pozycję długą ze względu na posiadane aktywa wytwórcze oraz brak możliwości uplasowania na rynku produkcji po z góry ustalonej cenie. · Poziom generowanej marży w wyniku zmian cen energii elektrycznej i kosztów wytwarzania energii elektrycznej; · Ceny kontraktów sprzedaży energii elektrycznej do klientów detalicznych; · Ceny transakcji zakupu/sprzedaży energii na rynku hurtowym. Ryzyko zmian cen praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej · GK PGE ma pozycję krótką netto, wynikającą z obowiązku umorzenia praw majątkowych z tytułu sprzedaży energii elektrycznej do klientów końcowych. · Ceny transakcji zakupu/sprzedaży praw majątkowych na rynku hurtowym. Ryzyko zmian cen uprawnień do emisji CO2 · Ryzyko dotyczące zmian cen uprawnień do emisji CO2 w EUR i ryzyko zmian kursu walutowego EUR/ PLN; · GK PGE ma krótką pozycję, ze względu na wytwarzanie energii elektrycznej w jednostkach uczestniczących w systemie EU-ETS. · Różne od planowanego wykorzystanie poszczególnych źródeł wytwórczych przy ich zróżnicowanej emisyjności; · Ceny transakcji zakupu/sprzedaży uprawnień do emisji CO2 na rynku hurtowym. Ryzyko zmian cen paliw do produkcji e.e.(w tym węgiel kamienny, gaz ziemny, biomasa, oleje opałowe) · Ryzyko dotyczące zmian cen towarów, w tym towarów denominowanych w walucie obcej (lub indeksowanych do waluty obcej) i ryzyko zmian kursu walutowego; · GK PGE ma krótką pozycję, ze względu konieczności zakupu paliw na rynku. · Ceny transakcji zakupu/sprzedaży paliw na rynku hurtowym. Ryzyko wolumenu w długim terminie · Ryzyko dotyczące zmian zapotrzebowania na energię elektryczną w Krajowym Systemie Energetycznym. · Sytuacja makroekonomiczna, w szczególności w energochłonnych branżach; · Zmiany technologiczne, w szczególności w zakresie efektywności energetycznej i rozwoju energetyki rozproszonej; · Zmiany klimatyczne; · Regulacje, w tym preferencje dla poszczególnych sektorów energetyki; · Stopień integracji z zagranicznymi systemami energetycznymi. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 84 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Ryzyko Charakterystyka Przykładowe źródła ekspozycji Ryzyko wolumenu w krótkim terminie · Ryzyko dotyczące zmian planowanego wolumenu sprzedaży energii elektrycznej wskutek zmian zapotrzebowania na energię elektryczną odbiorców. · Trendy wśród klientów detalicznych dotyczące zmian dostawców energii; · Regulacje, w tym dotyczące możliwości zmiany dostawcy energii; · Krótko-, średnioterminowe zmiany pogodowe; · Ryzyko modelu planowania zapotrzebowania na energię i jakość danych źródłowych wykorzystywanych do planowania. Grupa Kapitałowa PGE realizuje strategię zabezpieczania kluczowych ekspozycji w obszarze obrotu energią elektryczną i towarami powiązanymi adekwatną do poziomu apetytu na ryzyko w horyzoncie średnioterminowym. Poziom zabezpieczenia pozycji otwartej ustalany jest z uwzględnieniem zmienności cen energii elektrycznej i towarów powiązanych, płynności poszczególnych rynków, sytuacji finansowej Grupy i założonych celów wynikających z przyjętej strategii Grupy. Ekspozycję Grupy Kapitałowej PGE na ryzyko cen towarów (w zakresie dotyczącym surowców) określa wolumen zakupów zewnętrznych poszczególnych surowców, który został przedstawiony w poniższej tabeli: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 TOWAR Tonaż – zakup zewnętrzny (tys. ton) Koszty zakupu (mln PLN) Tonaż – zakup zewnętrzny (tys. ton) Koszty zakupu (mln PLN) Węgiel kamienny 9.983 2.932 9.796 2.993 Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby 116.206 14.024 78.769 6.629 Gaz ziemny [tys. m3] 1.173.366 980 1.305.773 774 Biomasa 719 150 584 140 Olej opałowy 66 160 49 74 RAZEM - 18.246 - 10.610 26.1.2 Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej jest związane z możliwością pogorszenia wyniku finansowego wskutek zmian stóp procentowych. Ekspozycja Grupy Kapitałowej PGE z tytułu ryzyka stopy procentowej wynika głównie z faktu, że spółki Grupy finansują działalność operacyjną i inwestycyjną pozyskując finansowanie oparte na zmiennej stopie procentowej, przede wszystkim w formie kredytów, pożyczek i wyemitowanych obligacji w walucie krajowej i obcej oraz z tytułu inwestycji w aktywa finansowe oprocentowane według zmiennej stopy procentowej. Grupa Kapitałowa PGE kontroluje ryzyko stopy procentowej poprzez system limitów odnoszących się do maksymalnej potencjalnej straty z tytułu zmian stóp procentowych w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko stopy procentowej Spółek z Grupy. Miara ryzyka stopy procentowej oparta jest na metodologii wielkości zagrożonej rozumianej jako iloczyn wielkości pozycji stopy procentowej netto oraz wartości potencjalnej zmiany rynkowych stawek stóp procentowych. Ponadto Grupa Kapitałowa PGE określa strategię zabezpieczenia w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko stopy procentowej Grupy, poprzez współczynniki zabezpieczeń podlegające akceptacji Komitetu Ryzyka i Zarządu PGE SA. Realizacja strategii zabezpieczenia oraz poziom ryzyka stopy procentowej podlegają monitorowaniu i są regularnie raportowane do Komitetu Ryzyka. Spółki z Grupy Kapitałowej PGE zawierają transakcje pochodne w zakresie instrumentów opartych o stopę procentową wyłącznie w celu zabezpieczenia zidentyfikowanej ekspozycji na ryzyko. Regulacje obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE nie pozwalają w zakresie transakcji pochodnych opartych o stopę procentową na zawieranie transakcji spekulacyjnych, czyli takich, które miałyby na celu generowanie dodatkowych zysków wynikających ze zmian poziomu stóp procentowych, jednocześnie narażając Grupę na ryzyko poniesienia ewentualnej straty z tego tytułu. Obligacje wyemitowane na kwotę 1,4 mld PLN w ramach Programu emisji obligacji na kwotę 5 mld PLN są obligacjami oprocentowanymi według zmiennej stopy procentowej w PLN. Płatności z tytułu tych obligacji są zabezpieczone za pomocą kontraktów IRS. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 85 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Obligacje wyemitowane w ramach Programu Emisji Euroobligacji Średnioterminowych są obligacjami oprocentowanymi według stałej stopy procentowej w EUR. Płatności z tytułu tych obligacji są zabezpieczone za pomocą instrumentów zabezpieczających CCIRS. Kredyty długoterminowe w łącznej kwocie 1,2 mld PLN na 31 grudnia 2021 roku w ramach Umów Kredytowych zawartych odpowiednio w dniach 17 grudnia 2014 roku oraz 4 grudnia 2015 roku z Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz kredytu konsorcjalnego (transza terminowa) w wysokości 2,9 mld PLN na 31 grudnia 2021 w ramach Umowy Kredytowej z dnia 7 września 2015 roku, są instrumentami oprocentowanymi według zmiennej stopy procentowej w PLN. Płatności z tytułu niniejszych kredytów są zabezpieczone za pomocą kontraktów IRS. Pandemia COVID-19 nie wpłynęła w zauważalny sposób na ryzyko stopy procentowej występujące w Grupie Kapitałowej PGE. Zaciągnięte zobowiązania długoterminowe oparte na zmiennej stopie procentowej były w 100% zabezpieczone za pomocą kontraktów IRS i CIRS. Ekspozycja Grupy Kapitałowej PGE na ryzyko stopy procentowej oraz koncentrację tego ryzyka w podziale na waluty: Rodzaj oprocentowania Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Instrumenty pochodne – aktywa, narażone na ryzyko stopy procentowej PLN Stałe 47 11 Zmienne 219 16 Inne waluty Stałe - - Zmienne 643 476 Lokaty, środki pieniężne, papiery dłużne, leasing PLN Stałe 6.044 3.708 Zmienne - - Inne waluty Stałe 964 739 Zmienne - - Instrumenty pochodne – zobowiązania, narażone na ryzyko stopy procentowej PLN Stałe (1) (4) Zmienne - (385) Inne waluty Stałe - - Zmienne (82) (59) Kredyty, pożyczki i wyemitowane obligacje, leasing PLN Stałe (3.329) (3.103) Zmienne (6.583) (7.294) Inne waluty Stałe (650) (644) Zmienne (264) (368) Ekspozycja netto PLN Stałe 2.761 612 Zmienne (6.364) (7.663) Inne waluty Stałe 314 95 Zmienne 297 49 Oprocentowanie instrumentów finansowych o zmiennym oprocentowaniu jest aktualizowane w okresach krótszych niż rok. Odsetki od instrumentów finansowych o stałym oprocentowaniu są stałe przez cały okres do upływu terminu zapadalności/wymagalności tych instrumentów. 26.1.3 Ryzyko walutowe Ryzyko walutowe jest związane z możliwością zmiany wyniku finansowego wskutek zmian kursów walutowych. Poniżej przedstawiono główne źródła ekspozycji na ryzyko walutowe Grupy Kapitałowej PGE: · wydatki inwestycyjne denominowane/indeksowane do kursów walut obcych; · zadłużenie denominowane w walutach obcych; · sprzedaż i zakup energii elektrycznej denominowana w walutach obcych; · opłaty denominowane/indeksowane do kursów walut obcych z tytułu zakupu mocy przesyłowych; · transakcje zakupu i sprzedaży uprawnień do emisji CO2 i gazu oraz transakcje zakupu węgla kamiennego oraz innych paliw denominowane/indeksowane do kursów walut obcych; · wydatki związane z bieżącą eksploatacją środków produkcji denominowane/indeksowane do kursów walut obcych; · aktywa finansowe o charakterze lokacyjnym denominowane w walutach obcych · pozostałe operacyjne przepływy denominowane lub indeksowane do walut obcych. Grupa Kapitałowa PGE kontroluje ryzyko walutowe poprzez system limitów odnoszących się do maksymalnej potencjalnej straty z tytułu zmian kursów walutowych w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko walutowe spółek z Grupy. Miara ryzyka walutowego oparta jest na metodologii Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 86 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) wielkości zagrożonej rozumianej jako iloczyn bezwzględnej wielkości pozycji walutowej netto oraz wartości potencjalnej zmiany kursu walutowego. Ponadto Grupa Kapitałowa PGE określa strategie zabezpieczenia w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko walutowe Grupy, poprzez współczynniki zabezpieczeń podlegające akceptacji Komitetu Ryzyka i Zarządu Spółki. Realizacja strategii zabezpieczenia oraz poziom ryzyka walutowego podlegają monitorowaniu i są regularnie raportowane do Komitetu Ryzyka. Spółki z Grupy Kapitałowej PGE zawierają transakcje pochodne w zakresie instrumentów opartych o walutę wyłącznie w celu zabezpieczenia zidentyfikowanej ekspozycji na ryzyko. Regulacje obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE nie pozwalają w zakresie transakcji pochodnych opartych o walutę na zawieranie transakcji spekulacyjnych, czyli takich, które miałyby na celu generowanie dodatkowych zysków wynikających ze zmiany kursów walutowych, jednocześnie narażając Grupę na ryzyko poniesienia ewentualnej straty z tego tytułu. W związku z przyjętą strategią zarzadzania ryzykiem walutowym opartą na minimalizacji i zabezpieczaniu ekspozycji na ryzyko koszt obsługi zobowiązań w walutach obcych w średnim i długim terminie nie uległ istotnej zmianie w wyniku działań zabezpieczających, które zostały podjęte przed wybuchem pandemii COVID 19. Ekspozycja Grupy na ryzyko walutowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych Łączna wartość POZYCJA WALUTOWA NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 w sprawozdaniu EUR DKK USD w PLN waluta PLN waluta PLN waluta PLN Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe: 7.931 374 1.718 - - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 6.733 186 856 174 108 - - Instrumenty pochodne, w tym: 939 4.144 19.060 - - 45 182 Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 108 - - - - 37 150 Instrumenty zabezpieczające 801 4.144 19.060 - - 8 32 Pozostałe aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik 30 - - - - - - AKTYWA FINANSOWE 15.603 4.704 21.634 174 108 45 182 Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing 10.826 170 779 - - 33 135 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu 5.118 417 1.918 16 10 8 33 Instrumenty pochodne, w tym: 83 766 3.523 - - 90 365 Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 49 - - 90 365 Instrumenty zabezpieczające 34 766 3.523 - - - - ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE 16.027 1.353 6.220 16 10 131 533 Wartość księgową instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna w walucie. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych CCIRS stanowi wartość w walucie zdyskontowanych przepływów pieniężnych nogi walutowej. Łączna wartość POZYCJA WALUTOWA NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 w sprawozdaniu EUR USD w PLN waluta PLN waluta PLN Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe: 5.003 156 720 1 4 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 4.189 158 729 1 4 Instrumenty pochodne, w tym: 555 2.924 13.493 90 356 Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 58 - - 90 356 Instrumenty zabezpieczające 445 2.924 13.493 - - Pozostałe aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik 52 - - - - AKTYWA FINANSOWE 9.747 3.238 14.942 92 364 Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing 11.409 187 863 40 149 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu 3.952 196 902 10 37 Instrumenty pochodne, w tym: 448 120 554 70 262 Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 40 - - 66 247 Instrumenty zabezpieczające 408 120 554 4 15 ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE 15.809 503 2.319 120 448 Wartość księgową instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna w walucie. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych CCIRS stanowi wartość w walucie zdyskontowanych przepływów pieniężnych nogi walutowej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 87 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 26.2 Ryzyko płynności Ryzyko płynności finansowej dotyczy sytuacji, w której podmiot nie może wykonać swoich zobowiązań (krótko- lub długoterminowych) płatniczych w dacie ich wymagalności . Głównym celem zarządzania płynnością finansową w Grupie Kapitałowej PGE jest zapewnienie i utrzymanie zdolności spółek do wywiązywania się zarówno z bieżących jak i przyszłych zobowiązań finansowych, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności. Zarządzanie ryzykiem płynności Grupy Kapitałowej PGE polega m.in. na planowaniu i monitorowaniu przepływów pieniężnych w krótkim i długim okresie w zakresie prowadzonej działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej oraz na podejmowaniu działań mających na celu zapewnienie środków na prowadzenie działalności Grupy Kapitałowej PGE przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów tych działań. Okresowe planowanie i monitorowanie płynności Grupy Kapitałowej PGE pozwala zabezpieczyć środki na pokrycie ewentualnej luki płynnościowej, zarówno poprzez alokację środków pomiędzy spółkami z Grupy Kapitałowej PGE (mechanizm cash pooling), jak również z wykorzystaniem finansowania zewnętrznego, w tym kredytów w rachunkach bieżących. Zarządzanie ryzykiem płynności w długim horyzoncie czasowym pozwala na określenie zdolności Grupy Kapitałowej PGE do zadłużania się i wspiera decyzje dotyczące finansowania długoterminowych inwestycji. W Grupie Kapitałowej PGE obowiązuje centralny model finansowania, zgodnie z którym co do zasady umowy finansowania zewnętrznego zawierane są przez PGE S.A. Spółki zależne w Grupie Kapitałowej PGE korzystają z różnych źródeł finansowania wewnątrzgrupowego takich jak: pożyczki, obligacje czy umowy konsolidacji rachunków bankowych oraz umowy zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (cash pooling rzeczywisty). Grupa Kapitałowa PGE korzysta z rozmaitych źródeł finansowania, takich jak: kredyty w rachunku bieżącym, pożyczki terminowe i inwestycyjne, emisje obligacji krajowych i euroobligacji. W ramach oceny swojej płynności Grupa monitoruje wykonanie wskaźnika zadłużenia netto/ EBITDA na poziomie gwarantującym utrzymanie ocen wiarygodności kredytowej (ratingów) na poziomie inwestycyjnym i w konsekwencji możliwość finansowania programu inwestycyjnego Grupy. Wskaźnik wyliczany jest na podstawie skonsolidowanych sprawozdań Grupy Kapitałowej PGE. Wartość wskaźnika zadłużenia został przedstawiony w nocie 20 niniejszego sprawozdania finansowego. Tabela poniżej przedstawia wymagalność zobowiązań finansowych Grupy na dni sprawozdawcze według daty wymagalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności. STAN NA 31 GRUDNIA 2021 Wartość w sprawozdaniu Razem płatności Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Kredyty i pożyczki 7.856 8.591 902 1.339 3.986 2.364 Wyemitowane obligacje 2.046 2.499 - 66 657 1.776 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe 3.902 3.902 2.831 124 907 40 Rozrachunki z giełdami, związane przede wszystkim z zakupem uprawnień do emisji CO2() 1.663 1.663 1.663 - - - Zobowiązania z tytułu leasingu 924 2.374 19 55 244 2.056 Instrumenty pochodne 83 155 117 9 29 - RAZEM 16.474 19.184 5.532 1.593 5.823 6.236 ()Rozrachunki związane są z depozytami uzupełniającymi, których wartość uzależniona jest od kursu bieżącej ceny uprawnień do emisji CO2. STAN NA 31 GRUDNIA 2020 Wartość w sprawozdaniu Razem płatności Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Kredyty i pożyczki 8.423 9.049 187 1.241 5.274 2.347 Wyemitowane obligacje 2.045 2.381 - 41 166 2.174 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe 3.096 3.096 2.508 142 441 5 Rozrachunki z giełdami, związane przede wszystkim z zakupem uprawnień do emisji CO2(*) 856 856 856 - - - Zobowiązania z tytułu leasingu 941 2.322 18 55 239 2.010 Instrumenty pochodne 448 450 42 147 242 19 RAZEM 15.809 18.154 3.611 1.626 6.362 6.555 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 88 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 26.3 Ryzyko kredytowe Ryzyko kredytowe jest związane z potencjalnym zdarzeniem kredytowym, które może mieć formę niewypłacalności kontrahenta, jedynie częściowej spłaty należności, istotnego opóźnienia w spłacie należności lub innego odstępstwa od warunków kontraktowych (w tym w szczególności braku realizacji dostawy i odbioru uzgodnionego towaru zgodnie z zawartą umową i ewentualnego braku płatności odszkodowań i kar umownych). Spółki Grupy Kapitałowej PGE narażone są na ryzyko kredytowe powstające w obszarze: · podstawowej działalności spółek - źródłem ryzyka kredytowego są m.in. transakcje zakupu i sprzedaży energii elektrycznej oraz cieplnej, transakcje zakupu i sprzedaży praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji CO2, transakcje zakupu i sprzedaży paliw itp. Dotyczy to między innymi możliwości i braku dokonania płatności przez kontrahentów i odbiorców Grupy Kapitałowej PGE lub realizacji ich zobowiązań dostawy w stosunku do spółki Grupy Kapitałowej PGE, jeżeli wartość godziwa transakcji jest dodatnia z punktu widzenia Grupy; · działalności inwestycyjnej spółek - ryzyko kredytowe generowane jest przez transakcje wynikające z realizacji projektów inwestycyjnych, których powodzenie jest uzależnione od pozycji finansowej dostawców Grupy; · lokowania wolnych środków pieniężnych spółek - ryzyko kredytowe powstaje na skutek lokowania wolnych środków pieniężnych przez spółki Grupy Kapitałowej PGE w instrumenty finansowe obarczone ryzykiem kredytowym tj. inne instrumenty finansowe niż emitowane przez Skarb Państwa. W Grupie Kapitałowej PGE występuje koncentracja ryzyka kredytowego związana z należnościami z tytułu dostaw i usług. Udział trzech największych kontrahentów wyniósł około 12% salda należności z tytułu dostaw i usług. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe wynikająca z aktywów finansowych Grupy Kapitałowej PGE jest równa wartościom księgowym tych pozycji. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe 7.931 5.003 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 6.733 4.189 Instrumenty pochodne - aktywa 939 555 MAKSYMALNA EKSPOZYCJA NA RYZYKO KREDYTOWE 15.603 9.747 26.3.1 Należności z tytułu dostaw i usług. Pozostałe pożyczki i należności finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Należności finansowe Należności finansowe, w tym należności z tytułu dostaw i usług, wycenia się na dzień ich powstania w wartości godziwej, a następnie według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. Grupa stosuje uproszczone metody wyceny należności wycenianych według zamortyzowanego kosztu jeżeli nie powoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu spłaty należności nie jest długi. Grupa nie monitoruje zmian poziomu ryzyka kredytowego w trakcie życia instrumentu. Oczekiwana strata kredytowa szacowana jest do terminu zapadalności instrumentu. Spółki stosują następujące zasady szacowania i ujmowania odpisów z tytułu utraty wartości należności finansowych: · dla należności od istotnych klientów, którzy objęci są procedurą oceny ryzyka kredytowego, Spółki szacują oczekiwane straty kredytowe w oparciu o model służący do oceny tego ryzyka bazujący na ratingach przypisanych poszczególnym kontrahentom; ratingom przypisywane jest prawdopodobieństwo upadłości, które jest korygowane o wpływ czynników makroekonomicznych; Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 89 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) · dla należności od klientów masowych lub nieobjętych procedurą oceny ryzyka kredytowego Spółki szacują oczekiwane straty kredytowe w oparciu o analizę prawdopodobieństwa poniesienia strat kredytowych w poszczególnych przedziałach wiekowania; · w uzasadnionych przypadkach Spółki mogą oszacować wartość odpisu indywidualnie. Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych. Należności długoterminowe są wykazywane w wartości bieżącej (zdyskontowanej). Wskaźniki przyjęte do oszacowania wartości oczekiwanych strat liczone według macierzy rezerw: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2020 roku Wartość odpisu % odpisu Wartość odpisu % odpisu Należności nieprzeterminowane 462 0,0 – 0,14/ 100 479 0,0 – 0,17/ 100 Przeterminowane <30 dni 5 0,0 – 2,5/ 100 37 0,0 – 2,9/ 100 Przeterminowane 30-90 dni 7 0,0 – 10,2/ 100 28 0,0 – 87,48/ 100 Przeterminowane 90-180 dni 20 100,0 18 100,0 Przeterminowane 180-360 dni 46 100,0 30 100,0 Przeterminowane >360 dni 385 100,0 296 100,0 RAZEM AKTYWA FINANSOWE 925 888 Odpis dotyczy należności objętych odpisem wyliczanym wg macierzy oraz odpisem indywidualnym (100%). Grupa nie posiada istotnych pozycji należności, przeterminowanych powyżej 90 dni, które na dzień sprawozdawczy nie były objęte 100% odpisem, za wyjątkiem należności spornej z Enea S.A. opisanej szczegółowo w nocie 28.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Wskaźniki przyjęte do oszacowania wartości oczekiwanych strat liczone według modelu dla kluczowych klientów: Poziom ratingu 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Wartość odpisu % odpisu Wartość odpisu % odpisu Najwyższy Najwyższy AAA do AA- wg S&P i Fitch oraz Aaa do Aa3 wg Moody’s - -- - - Średniowysoki A+ do A- wg S&P i Fitch oraz A1 do A3 wg Moody’s - -- - - Średni BBB+ do BBB- wg S&P i Fitch oraz Baa1 do Baa3 wg Moody’s <1 100,0 <1 100,0 RAZEM AKTYWA FINANSOWE <1 <1 Należności z tytułu dostaw i usług mają zazwyczaj 14 - 21 dniowe terminy płatności. W 2021 roku Grupa Kapitałowa PGE oczekiwała średnio na spłatę należności 28 dni. Należności z tytułu dostaw i usług dotyczą głównie należności z tytułu sprzedanej energii i usług dystrybucji. W ocenie kierownictwa Grupy Kapitałowej PGE brak jest dodatkowych ryzyk braku spłaty należności, ponad poziom określony odpisem aktualizującym. Grupa Kapitałowa PGE ogranicza i kontroluje ryzyko kredytowe związane z transakcjami handlowymi zgodnie z jednolitymi zasadami zarządzania ryzykiem kredytowym, wdrożonymi we wszystkich istotnych spółkach Grupy Kapitałowej PGE. W przypadku transakcji handlowych, które ze względu na wysoką wartość mogą generować znaczące straty w wyniku niewywiązania się kontrahenta z umowy, przed zawarciem transakcji przeprowadzana jest ocena kontrahenta uwzględniająca analizę finansową, historię kredytową kontrahenta i inne czynniki. Na podstawie oceny Grupa Kapitałowa PGE nadaje wewnętrzny rating lub korzysta z ratingu nadanego przez niezależną renomowaną agencję ratingową. Na podstawie ratingu wyznaczany jest limit dla kontrahenta. Zawieranie kontraktów, które powodowałyby wzrost ekspozycji powyżej limitów, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia zgodnego z obowiązującymi w Grupie Kapitałowej PGE zasadami zarządzania ryzykiem kredytowym. Poziom wykorzystania limitów jest regularnie monitorowany i raportowany, a w przypadku pojawienia się istotnych przekroczeń, jednostki odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem kontrahenta zobowiązane są do podjęcia działań zmierzających do ich zlikwidowania. Grupa Kapitałowa PGE na bieżąco monitoruje płatność należności oraz stosuje wczesną windykację, przy uwzględnieniu terminów wynikających z prawa energetycznego i wysokiego poziomu spłaty należności o krótkim terminie przeterminowania. Współpracuje także z wywiadowniami gospodarczymi i firmami windykacyjnymi. Na dzień sprawozdawczy nie zaobserwowano istotnego wydłużenia okresu spłaty należności, czy problemów z płynnością wynikających z pandemii COVID-19. Mimo to, Grupa dokonała aktualizacji modeli służących do szacowania oczekiwanych strat kredytowych. Na potrzeby szacowania oczekiwanych strat kredytowych kontrahenci zostali podzieleni na dwie grupy: kontrahenci strategiczni, Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 90 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) którym wewnętrznie nadawane są ratingi na podstawie modelu scoringowego oraz pozostali kontrahenci, dla których oczekiwane straty kredytowe są szacowane w oparciu o macierz rezerw. W przypadku pierwszej grupy kontrahentów, zmieniono podstawę do wyliczania oczekiwanych strat kredytowych - od 31 grudnia 2020 roku straty obliczone są w oparciu o notowania instrumentów Credit Default Swap (CDS), zaś w przypadku drugiej grupy kontrahentów zaktualizowano wskaźniki procentowe w poszczególnych przedziałach czasowych macierzy rezerw do poziomu odpowiadającego obecnej ściągalności należności. W efekcie tych dwóch zmian poziom rezerw na oczekiwane straty kredytowe na 31 grudnia 2021 roku jest o 12 mln PLN wyższy, niż gdyby rezerwy zostały utworzone na wcześniejszych zasadach. W ujęciu geograficznym ryzyko kredytowe dotyczące należności z tytułu dostaw i usług prezentuje poniższa tabela: 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Saldo należności Udział % Saldo należności Udział % Polska 4.178 99% 3.600 100% Niemcy 31 1% 2 <1% RAZEM 4.209 100% 3.602 100% Wiekowanie należności i odpisy aktualizujące Na dzień 31 grudnia 2021 roku część aktywów finansowych była objęta odpisami aktualizującymi. Zmiana stanu odpisów aktualizujących dla tych klas instrumentów finansowych została zaprezentowana w poniższej tabeli: 2021 rok Należności z tytułu dostaw i usług Pozostałe należności finansowe Obligacje Razem aktywa finansowe Odpis aktualizujący na dzień 1 stycznia (202) (300) (386) (888) Wykorzystanie odpisów 37 8 - 45 Rozwiązanie odpisów 70 32 - 102 Utworzenie odpisów (59) (133) - (192) Pozostałe zmiany 4 4 - 8 Odpis aktualizujący na dzień 31 grudnia (150) (389) (386) (925) Wartość przed odpisem aktualizującym 4.359 4.111 386 8.856 Wartość pozycji netto (wartość księgowa) 4.209 3.722 - 7.931 Większość odpisów aktualizujących należności handlowe dotyczy segmentu obrotu. Łączna kwota odpisów aktualizujących należności handlowe tych spółek na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 147 mln PLN (w 2020 roku 156 mln PLN). Grupa nie posiada istotnych pozycji należności, które na dzień sprawozdawczy były znacznie przeterminowane, lecz nie objęte odpisem aktualizującym, za wyjątkiem należności spornej z Enea S.A. opisanej szczegółowo w nocie 28.3 niniejszego sprawozdania finansowego. 2020 rok Należności z tytułu dostaw i usług Pozostałe należności finansowe Obligacje Razem aktywa finansowe Odpis aktualizujący na dzień 1 stycznia (192) (239) (386) (817) Wykorzystanie odpisów 16 9 - 25 Rozwiązanie odpisów 65 21 - 86 Utworzenie odpisów (104) (87) - (191) Pozostałe zmiany 13 (4) - 9 Odpis aktualizujący na dzień 31 grudnia (202) (300) (386) (888) Wartość przed odpisem aktualizującym 3.804 1.701 386 5.891 Wartość pozycji netto (wartość księgowa) 3.602 1.401 - 5.003 Poniżej przedstawiono analizę wiekowania należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych pożyczek i należności, uwzględniającą odpisy z tytułu utraty wartości: 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Brutto Odpisy aktualizujące Wartość księgowa netto Brutto Odpisy aktualizujące Wartość księgowa netto Należności nieprzeterminowane 8.058 (462) 7.596 4.981 (479) 4.502 Przeterminowane <30 dni 184 (5) 179 276 (37) 239 Przeterminowane 30-90 dni 46 (7) 39 80 (28) 52 Przeterminowane 90-180 dni 22 (20) 2 29 (18) 11 Przeterminowane 180-360 dni 52 (46) 6 44 (30) 14 Przeterminowane >360 dni 494 (385) 109 481 (296) 185 Należności przeterminowane, razem 798 (463) 335 910 (409) 501 Razem aktywa finansowe 8.856 (925) 7.931 5.891 (888) 5.003 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 91 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Na dzień 31 grudnia 2021 roku powyżej 51% salda przeterminowanych należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych pożyczek i należności, które nie zostały objęte odpisami aktualizującymi, dotyczą sprzedaży energii do odbiorców końcowych. 26.3.2 Lokaty, depozyty, środki pieniężne i ich ekwiwalenty Grupa zarządza ryzykiem kredytowym związanym ze środkami pieniężnymi poprzez dywersyfikację banków, w których lokowane są nadwyżki środków pieniężnych. Wszystkie podmioty, z którymi Grupa Kapitałowa PGE zawiera transakcje depozytowe, działają w sektorze finansowym. Są to wyłącznie banki zarejestrowane w Polsce bądź działające w Polsce w formie oddziałów banków zagranicznych, posiadający rating na poziomie co najmniej inwestycyjnym, a także dysponujące odpowiednim wskaźnikiem wypłacalności i kapitałem własnym oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową. Udział trzech głównych banków, w których Grupa Kapitałowa PGE posiada największe salda środków pieniężnych na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosił około 82% (82% w okresie porównawczym). 26.3.3 Instrumenty pochodne Wszystkie podmioty, z którymi Grupa Kapitałowa PGE zawiera transakcje pochodne działają w sektorze finansowym. Są to banki i podmioty regulowane przez instytucje nadzoru finansowego, posiadające rating inwestycyjny, a także dysponujące odpowiednią wysokością kapitału własnego oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową. Na dzień sprawozdawczy Grupa Kapitałowa PGE posiadała zawarte transakcje pochodne, szczegółowo opisane w nocie 25.1.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 26.3.4 Udzielone gwarancje i poręczenia Gwarancje i poręczenia udzielone przez spółki z Grupy Kapitałowej PGE zostały przedstawione w nocie 28 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 26.4 Ryzyko rynkowe (finansowe) – analiza wrażliwości Grupa Kapitałowa PGE narażona jest głównie na ryzyko zmian kursów walutowych EUR/PLN oraz na ryzyko zmian referencyjnych stóp procentowych PLN, EUR. Posiada również pozycje w USD, których skala jest mniejsza i tym samym ryzyko z nimi związane dla Grupy jest niskie. Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Grupa Kapitałowa PGE wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej, tj. scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę odnośnie kształtowania się czynników ryzyka rynkowego w przyszłości. Prezentowane w niniejszym punkcie analizy scenariuszowe mają na celu analizę wpływu zmian czynników ryzyka rynkowego na skonsolidowane wyniki finansowe. W zakresie ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego przedmiotem analizy są objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych. W analizie wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Grupa Kapitałowa PGE stosuje równoległe przesunięcie krzywej stóp procentowych o potencjalną możliwą zmianę referencyjnych stóp procentowych w trakcie najbliższego roku. W przypadku analizy wrażliwości na zmiany stóp procentowych efekt zmian czynników ryzyka zostałby odniesiony w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów do pozycji przychodów/kosztów odsetkowych lub do pozycji aktualizacja wartości instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej. W kolejnych tabelach przedstawiono analizę wrażliwości dla każdego rodzaju ryzyka rynkowego, na które Grupa Kapitałowa PGE jest narażona na dzień sprawozdawczy, pokazując jaki wpływ na wynik finansowy brutto miałyby potencjalnie możliwe zmiany poszczególnych czynników ryzyka według klas aktywów i zobowiązań finansowych. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna wraz z naliczonymi do dnia sprawozdawczego odsetkami, przeliczona na PLN według kursu zamknięcia na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz odpowiednio na dzień 31 grudnia 2020 roku, bez uwzględnienia dyskonta. Z kolei wartość księgową tych instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 92 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe Poniższa tabela przedstawia wrażliwość instrumentów finansowych na racjonalnie możliwe do zaistnienia zmiany kursów walutowych, przy niezmiennych pozostałych czynnikach ryzyka. KLASY INSTRUMENTÓW Wartość w ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO WALUTOWE NA 31 GRUDNIA 2021 ROKU FINANSOWYCH sprawozdaniu Wartość EUR/PLN DKK/PLN USD/PLN w PLN narażona wpływ na wynik finansowy/kapitały wpływ na wynik finansowy/kapitały wpływ na wynik finansowy/kapitały na ryzyko +10% -10% +10% -10% +10% -10% Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe 7.931 1.718 172 (172) - - - - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 6.733 964 86 (86) 11 (11) - - Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej 108 150 - - - - 15 (15) Instrumenty pochodne zabezpieczające 801 819 66 (66) - - - - Oprocentowane kredyty i pożyczki (7.856) (264) (13) 13 - - (14) 14 Wyemitowane obligacje (2.046) (642) (64) 64 - - - - Zobowiązania z tytułu leasingu (924) (8) (1) 1 - - - - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe (5.118) (1.961) (192) 192 (1) 1 (3) 3 Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej (49) (365) - - - - 7 (7) WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY 54 (54) 10 (10) 5 (5) Instrumenty zabezpieczające 767 15.569 2.192 (2.192) - - 3 (3) WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY 2.192 (2.192) - - 3 (3) KLASY INSTRUMENTÓW Wartość w ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO WALUTOWE NA 31 GRUDNIA 2020 ROKU FINANSOWYCH sprawozdaniu Wartość EUR/PLN USD/PLN w PLN narażona na wpływ na wynik finansowy/kapitały wpływ na wynik finansowy/kapitały ryzyko +10% -10% +10% -10% Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe 5.003 724 72 (72) - - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 4.189 733 73 (73) - - Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej 58 356 - - 32 (32) Instrumenty pochodne zabezpieczające 445 872 66 (66) - - Oprocentowane kredyty i pożyczki (8.423) 368 (22) 22 (15) 15 Wyemitowane obligacje (2.045) 644 (64) 64 - - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe (3.952) 939 (86) 86 (4) 4 Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej (40) 161 - - (16) 16 WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY 39 (39) (3) 3 Instrumenty zabezpieczające 36 12.838 1.228 (1.228) (11) 11 WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY 1.228 (1.228) (11) 11 Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych WIBOR, EURIBOR. Poniższa tabela przedstawia wrażliwość instrumentów finansowych na racjonalnie możliwe do zaistnienia zmiany stóp procentowych, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka. Wartość w ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ NA 31 GRUDNIA 2021 ROKU AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE sprawozdaniu Wartość WIBOR EURIBOR w PLN narażona na wpływ na wynik finansowy/kapitały wpływ na wynik finansowy/kapitały ryzyko +50pb -50pb +25pb -25pb Instrumenty pochodne w wartości godziwej przez wynik - aktywa 108 61 - - - - Oprocentowane kredyty i pożyczki (7.856) (5.443) (26) 26 - - Wyemitowane obligacje (2.045) (1.404) (7) 7 Instrumenty pochodne (49) (48) - - - - WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY (33) 33 - - Instrumenty zabezpieczające 767 313 87 (95) (14) 15 WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY 87 (95) (14) 15 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 93 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Wartość w ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ NA 31 GRUDNIA 2020 ROKU AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE sprawozdaniu Wartość WIBOR EURIBOR w PLN narażona na wpływ na wynik finansowy/kapitały wpływ na wynik finansowy/kapitały ryzyko +50pb -50pb +25pb -25pb Instrumenty pochodne w wartości godziwej przez wynik - aktywa 48 47 - - - - Oprocentowane kredyty i pożyczki (8.423) 6.261 (29) 29 (1) 1 Wyemitowane obligacje (2.045) 1.401 (7) 7 Instrumenty pochodne (40) 35 - - - - WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY (36) 36 (1) 1 Instrumenty zabezpieczające 36 36 178 (147) (17) 17 WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY 178 (147) (17) 17 Analiza wrażliwości na ryzyko zmian cen towarów Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian cen towarów, w tym surowców do produkcji energii elektrycznej. Poniższa tabela przedstawia analizę wrażliwości zmian kosztów zakupu wybranych towarów w oparciu o 10% zmianę ceny: NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 ROKU NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 ROKU TOWAR Koszt zakupu towarów Wpływ na wynik finansowy Koszt zakupu towarów Wpływ na wynik finansowy +10% -10% +10% -10% Węgiel kamienny 2.932 293 (293) 2.993 299 (299) Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby 14.024 1.402 (1.402) 6.629 663 (663) Gaz ziemny [tys. m3] 980 98 (98) 774 77 (77) Biomasa 150 15 (15) 140 14 (14) Olej opałowy 160 16 (16) 74 7 (7) RAZEM 18.246 1.824 (1.824) 10.610 1.060 (1.060) 26.5 Rachunkowość zabezpieczeń ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rachunkowość zabezpieczeń Zmiany w wycenie do wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne CCIRS oraz IRS odnoszone są do kapitału z aktualizacji wyceny w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie, natomiast nieefektywna część zabezpieczenia odnoszona jest do rachunku zysków i strat. Kwoty skumulowanej zmiany wyceny do wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego, ujęte uprzednio w kapitale z aktualizacji wyceny, przenoszone są do rachunku zysków i strat w okresie lub okresach, w którym pozycja zabezpieczana wywiera wpływ na rachunek zysków i strat. Alternatywnie, w przypadku gdy zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązań niefinansowych, Grupa wyłącza kwotę z kapitałów i włącza ją do początkowego kosztu nabycia lub innej wartości księgowej składnika aktywów lub zobowiązań niefinansowych. W związku z zawarciem pożyczek ze spółką PGE Sweden AB (publ), PGE S.A. zawarła transakcje CCIRS, zabezpieczające kurs walutowy. W transakcjach tych banki-kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie stałej w EUR a PGE S.A. płaci odsetki oparte na stopie stałej w PLN. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym odpowiednia część transakcji CCIRS traktowana jest jako zabezpieczenie obligacji wyemitowanych przez PGE Sweden AB (publ). PGE S.A. zabezpiecza ryzyko zmian przepływów pieniężnych wynikające z kursów walutowych w związku z zawartymi kontraktami forwardowymi nabycia uprawnień do emisji dwutlenku węgla, których cena wyrażona jest w EUR. PGE S.A. stosuje również rachunkowość zabezpieczeń do transakcji IRS, zabezpieczających stopę procentową w związku z zaciągniętymi zobowiązaniami finansowymi w ramach umów kredytowych takich jak Umowa Kredytowa z konsorcjum banków zawarta w dniu 7 września 2015 roku. oraz Umowa Kredytowa z Bankiem Gospodarstwa Krajowego zawarta w dniu 17 grudnia 2014 roku oraz w ramach obligacji rynkowych wyemitowanych w dniu 9 maja 2019 roku. W ramach zawartych transakcji IRS Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 94 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) banki – kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie zmiennej w PLN a PGE S.A. płaci odsetki na stopie stałej w PLN. Dla ujęcia powyższych transakcji Grupa Kapitałowa PGE stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Źródłem nieefektywności w przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń jest wyłącznie transakcja CCIRS, zabezpieczająca kurs obligacji wyemitowanych przez PGE Sweden AB. Rok zakończony 31 grudnia 2021 WARTOŚĆ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ NA 1 STYCZNIA 644 Naliczenie odsetek 19 Spłata odsetek (19) Różnice kursowe (2) WARTOŚĆ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ NA 31 GRUDNIA 642 Informacja o instrumentach zabezpieczających – struktura terminowa zapadalności na dzień 31 grudnia 2021 roku. Płatności otrzymywane przez Grupę są wykazane ze znakiem „minus”, a płatności dokonywane przez Grupę są wykazywane ze znakiem „plus”. Instrument pochodny Waluta Do 1 roku Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat CCIRS EUR 9 29 (230) IRS PLN (28) (167) (31) Forward walutowy EUR 124 346 - Grupa ocenia, że wpływ nieefektywnej części zabezpieczenia, wynikająca z kursu EUR oraz zmiany WIBOR i odnoszona do rachunku zysków i strat nie będzie miała istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe GK PGE. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń na kapitał z aktualizacji wyceny został przedstawiony w nocie 20.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 95 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 27. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych ZASADY RACHUNKOWOŚCI Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzane jest metodą pośrednią. 27.1 Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej (Zysk)/ strata na działalności inwestycyjnej Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Wycena memoriałowa instrumentów pochodnych (9) 235 (Zysk)/ strata na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych (50) (32) (Zysk)/strata na zbyciu finansowego majątku trwałego 19 11 (Zysk)/strata na utracie kontroli (324) - Pozostałe 1 30 (ZYSK)/ STRATA NA DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ, RAZEM (363) 244 Zmiana stanu należności Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu należności z tytuł dostaw i usług i pozostałych należności finansowych (2.927) (8) Korekta o sprzedaż spółki zależnej (40) - Korekta o zmianę stanu lokat i depozytów 3 10 Pozostałe 6 (3) ZMIANA STANU NALEŻNOŚCI, RAZEM (2.958) (1) Zmiana stanu zapasów Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu zapasów 934 1.386 Korekta o przeniesienie materiałów inwestycyjnych do RAT (68) (18) Pozostałe - 2 ZMIANA STANU ZAPASÓW, RAZEM 866 1.370 Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług i pozostałych zobowiązań finansowych 1.166 (160) Zmiana stanu pozostałych zobowiązań niefinansowych 123 345 Korekta o zmianę stanu zobowiązań inwestycyjnych 145 580 Korekta o sprzedaż spółki zależnej (12) - Pozostałe (4) (1) ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ, RAZEM 1.418 764 Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych i rozliczeń międzyokresowych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu pozostałych aktywów (475) (357) Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych przychodów 1 (19) Korekta o zmianę stanu zaliczek na środki trwałe w budowie 54 161 Korekta o sprzedaż spółki zależnej (16) - Korekta o zmianę stanu dotyczącą działalności finansowej/inwestycyjnej (45) (35) Pozostałe (1) (3) ZMIANA STANU POZOSTAŁYCH AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH, ROZLICZEŃ MIĘDZYOKRESOWYCH, RAZEM (482) (253) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 96 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zmiana stanu rezerw Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu rezerw 2.641 4.500 Korekta o zmianę stanu rezerw aktuarialnych odniesioną w inne całkowite dochody 404 (235) Korekta o zmianę stanu rezerw rekultywacyjnych odniesioną w aktywa 821 (912) Korekta o zmianę stanu dotyczącą działalności inwestycyjnej (39) - Pozostałe (14) (6) ZMIANA STANU REZERW, RAZEM 3.813 3.347 27.2 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych W 2021 roku największe wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych zostały poniesione przez segmenty: · Energetyka Konwencjonalna 2.004 mln PLN w tym: o Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra – budowa bloków 9 i 10 – około 325 mln PLN (od 1 października 2021 roku projekt jest realizowany przez PGE Gryfino 2050 sp. z o.o.), dostosowanie bloków 5-8 do wymagań konkluzji BAT – około 78 mln PLN, remont średni na blokach 5,6,8 – około 25 mln PLN, o Oddział Elektrownia Turów – budowa nowego bloku energetycznego – około 448 mln PLN, dostosowanie bloków 1-3 do wymagań konkluzji BAT – około 92 mln PLN, remont średni bloku 6 – około 26 mln PLN, o Oddział Elektrownia Opole – modernizacja bloków nr 1-4 – około 235 mln PLN, w tym 107 mln PLN na dostosowanie bloków do konkluzji BAT, o Oddział Elektrownia Bełchatów - dostosowanie bloków nr 3-12,14 do wymagań konkluzji BAT - około 191 mln PLN, remonty średnie na blokach nr 5,6,11,12 - około 43 mln PLN, o Oddział Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów i Oddział Kopalnia Węgla Brunatnego Turów – wydatki na odtworzenie maszyn podstawowych i budowy przenośników – około 100 mln PLN, o Oddział Elektrownia Rybnik – dostosowanie do wymagań konkluzji BAT i remont średni bloku 6 – około 38 mln PLN, · Dystrybucja 1.457 mln PLN – w tym głównie przyłączenia nowych odbiorców oraz modernizacja i rozbudowa sieci, stacji i linii energetycznych. W 2020 roku segment Energetyka Konwencjonalna poniósł wydatki o wartości 2.903 mln PLN, a segment Dystrybucja 1.925 mln PLN. Sprzedaż spółki zależnej Kwota 368 mln PLN dotyczy wpływu sprzedaży spółki zależnej PGE EJ1 sp. z o.o. Objęcie spółek konsolidacją W poprzednim okresie sprawozdawczym zostały nabyte udziały w spółce ECO-POWER sp. z o.o. Wydatki na nabycie tej spółki wyniosły 150 mln PLN a przejęte środki pieniężne 28 mln PLN. Utrata kontroli Łączna kwota 118 mln PLN dotyczy środków pieniężnych sprzedanej w bieżącym roku spółki PGE EJ1 sp. z o.o. (53 mln PLN) oraz zdekonsolidowanej PGE Trading GmbH (13 mln PLN) oraz środków przekazanych do spółek EWB2 i EWB3 w okresie, gdy GK PGE sprawowała nad tymi spółkami kontrolę (52 mln PLN). Założenie i rozwiązanie lokat powyżej 3 miesięcy Spółki z segmentu Energetyki Konwencjonalnej są zobligowane do posiadania środków FLZG gromadzonych i lokowanych zgodnie z wymogami ustawy prawo górnicze i geologiczne. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 97 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 27.3 Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Wpływy z tytułu emisji akcji akcjonariuszom niekontrolujący Wpływy w wysokości 419 mln PLN dotyczą połowy wpłat dokonanych przez Ørsted na objęcie i podwyższenie kapitału we wspólnych działaniach umownych to jest spółkach EWB2 i EWB3 Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek i kredytów W bieżącym okresie sprawozdawczym PGE S.A. wykorzystała dostępne kredyty w łącznej wysokości 273 mln PLN (4.100 mln PLN w 2020 roku). Dodatkowo spółki segmentu Energetyka Konwencjonalna otrzymały kredyty i pożyczki zaciągnięte w funduszach środowiskowych o wartości około 316 mln PLN (249 mln PLN w 2020 roku). Spłata pożyczek, kredytów i leasingu finansowego W bieżącym okresie sprawozdawczym PGE S.A. spłaciła kredyty o łącznej wartości 976 mln PLN (5.161 mln PLN w 2020 roku). PGE GiEK Oddział Elektrownia Bełchatów spłaciła w bieżącym okresie kredyt w wysokości 90 mln PLN (96 mln PLN w poprzednim okresie). Poza powyższym, pozycja obejmuje głównie spłatę kredytów i pożyczek zaciągniętych w funduszach środowiskowych przez segment Energetyka Konwencjonalna o łącznej wartości około 22 mln PLN oraz przez segment Ciepłownictwo o łącznej wartości około 45 mln PLN. Płatności głównej części zobowiązania leasingowego wyniosły 53 mln PLN w bieżącym okresie i 42 mln PLN w poprzednim. Odsetki zapłacone W bieżącym okresie sprawozdawczym w pozycji wykazane są głównie odsetki od pożyczek i kredytów w wysokości około 139 mln PLN, od obligacji w wysokości 41 mln PLN, od instrumentów finansowych (CCIRS i IRS) w wysokości 137 mln PLN, od zobowiązań z tytułu leasingu w wysokości 41 mln PLN. W 2020 roku w pozycji wykazane są głównie odsetki od pożyczek i kredytów w wysokości około 200 mln PLN, od obligacji w wysokości 60 mln PLN, od instrumentów finansowych (CCIRS i IRS) w wysokości 66 mln PLN, od zobowiązań z tytułu leasingu w wysokości 37 mln PLN. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 98 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE 28. Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zobowiązania warunkowe Stosując się do zapisów MSR 37 w zakresie rozpoznawania i wyceny rezerw oraz zobowiązań warunkowych dokonywana jest ocena prawdopodobieństwa wystąpienia potencjalnych zobowiązań. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia jest prawdopodobne, ujmowana jest rezerwa w odpowiedniej wysokości. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia jest możliwe, lecz nie jest prawdopodobne, ujawniane jest zobowiązanie warunkowe. 28.1 Zobowiązania warunkowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Zabezpieczenie zwrotu dotacji z funduszy środowiskowych 476 461 Zobowiązania z tytułu pozwów sądowych 104 186 Zobowiązanie z tytułu poręczeń gwarancji bankowych zabezpieczające transakcje giełdowe 262 75 Roszczenia z tytułu kar umownych - 70 Użytkowanie wieczyste gruntów 67 67 Inne zobowiązania warunkowe 5 37 ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE, RAZEM 914 896 Zabezpieczenie zwrotu dotacji z funduszy środowiskowych Zobowiązania przedstawiają wartość możliwych przyszłych zwrotów środków otrzymanych przez spółki Grupy Kapitałowej PGE z funduszy środowiskowych na wybrane inwestycje. Zwrot środków będzie musiał nastąpić, jeżeli inwestycje, na które otrzymano dofinansowanie, nie przyniosą oczekiwanego efektu środowiskowego. Zobowiązania z tytułu pozwów sądowych Spór z Worley Parsons W związku ze sprzedażą udziałów PGE EJ1 sp. z o.o. do Skarbu Państwa oraz zgodnie z zawartym Porozumieniem regulującym odpowiedzialność dotychczasowych Wspólników z tytułu kosztów sporu z Worley Parsons, PGE SA w razie przegrania sporu może być zobowiązana do pokrycia kosztów sporu w kwocie wynoszącej maksymalnie 98 mln PLN. W związku z tym, na potrzeby określenia wartości godziwej otrzymanej zapłaty, dokonano oszacowania prawdopodobieństwa przegrania sporu. W efekcie kwota 59 mln PLN została rozpoznana w zobowiązaniach warunkowych, zaś kwota 39 mln PLN w rezerwach krótkoterminowych. Kwota utworzonej rezerwy skorygowała wynik na sprzedaży udziałów prezentowany w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Zobowiązania z tytułu poręczeń gwarancji bankowych Zobowiązania przedstawiają wystawione przez Spółki poręczenia gwarancji bankowych wniesione jako depozyt celem zabezpieczenia transakcji giełdowych wynikających z członkostwa w IRGiT. Wzrost zobowiązań z tytułu poręczeń wobec IRGiT jest związany ze znacznym wzrostem cen kontraktów terminowych zawieranych na TGE. Wzrost cen energii elektrycznej wpływa bezpośrednio na wzrost wysokości wymaganego depozytu zabezpieczającego wnoszonego na giełdę IRGiT w formie niepieniężnej, depozyt ten zabezpieczony jest poręczeniem, w ramach którego akceptowane są przez IRGiT gwarancje bankowe. Użytkowanie wieczyste gruntów Zobowiązania warunkowe z tytułu użytkowania wieczystego gruntu są związane z otrzymaniem aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Oddziały PGE GiEK S.A. złożyły odwołania od otrzymanych decyzji do Samorządowych Kolegiów Odwoławczych. Wartość zobowiązania warunkowego została wyceniona jako różnica pomiędzy zdyskontowaną sumą zaktualizowanych opłat za wieczyste użytkowanie za cały okres na jaki wieczyste użytkowanie zostało ustanowione Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 99 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) a zobowiązaniem z tytułu wieczystego użytkowania gruntu, które zostało ujęte w księgach na bazie poprzednich opłat. 28.2 Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi Bezumowne korzystanie z nieruchomości Jak zostało przedstawione w nocie 21.4 Grupa Kapitałowa PGE tworzy rezerwę na spory dotyczące bezumownego korzystania z nieruchomości służących działalności dystrybucyjnej, które zostały zgłoszone w postępowaniu sądowym. Ponadto w Grupie Kapitałowej PGE występują spory na wcześniejszych etapach postępowania, a także nie można wykluczyć zwiększenia liczby i wartości podobnych roszczeń w przyszłości. Zobowiązania kontraktowe dotyczące zakupu paliw Zgodnie z zawartymi umowami na zakup paliw (głównie węgla i gazu), Grupa Kapitałowa PGE zobowiązana jest do odebrania określonej minimalnej ilości paliw, a także do nieprzekroczenia określonej wielkości maksymalnej poboru gazu w poszczególnych okresach. Brak odebrania minimalnych ilości paliw określonych w umowach może skutkować koniecznością uiszczenia odpowiednich opłat (w przypadku paliwa gazowego ilości nieodebrane przez poszczególne elektrociepłownie, ale opłacone, mogą być odebrane w ciągu kolejnych trzech lat umownych). W ocenie Grupy Kapitałowej PGE warunki dostaw paliw do jednostek wytwórczych w przytoczonym powyżej zakresie nie odbiegają od warunków dostaw do innych elektrowni stosowanych na polskim rynku. Zobowiązania dotyczące utrzymania zapasu paliw Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej lub ciepła jest obowiązane utrzymywać zapasy paliw w ilości zapewniającej utrzymanie ciągłości dostaw energii elektrycznej lub ciepła do odbiorców. W październiku 2021 roku we wszystkich jednostkach wytwórczych PGE GiEK S.A. pracujących w oparciu o węgiel kamienny (Elektrownia Opole, Elektrownia Dolna Odra, Elektrownia Rybnik), nastąpiło naruszenie minimalnego zapasu węgla kamiennego. Do końca 2021 roku poziomy zapasów węgla kamiennego były poniżej wielkości minimalnych określonych na dany miesiąc. Prezes URE pozytywnie rozpatrzył wnioski Oddziałów złożone w listopadzie 2021 roku i wydał trzy odrębne decyzje administracyjne wydłużające termin na odbudowę zapasów węgla kamiennego w ww. Oddziałach do dnia 28 lutego 2022 roku. W terminie do końca lutego 2022 roku w Elektrowni Dolna Odra i Elektrowni Rybnik zapas węgla został odbudowany i przekroczył minimalny poziom wskazany w przepisach, natomiast w Elektrowni Opole w powyższym terminie wymagany zapas węgla nie został odbudowany. Na niedotrzymanie minimalnych poziomów zapasów węgla kamiennego oraz problemy z odbudową tych zapasów w Elektrowni Opole istotny wpływ miało szereg czynników niezależnych od Grupy, w tym przede wszystkim: · nieprzewidziane ograniczenia w dostawach węgla w miesiącach wrzesień 2021–styczeń 2022 roku, których głównym powodem były problemy występujące po stronie przewoźników kolejowych jak i brak wystarczającej podaży węgla u największych krajowych dostawców, · kilkudniowa blokada torowisk związana z akcją protestacyjną w PGG S.A., · brak pełnej realizacji zobowiązań kontraktowych przez niektórych dostawców węgla kamiennego, · nawarstwiające się zaległości w wysyłkach składów kolejowych a po stronie kopalń nieterminowo realizowane załadunki węgla, · brak zgody OSP na wszystkie wnioskowane ograniczenia produkcji energii elektrycznej, · wysokie (wyższe od planowanego) zapotrzebowanie przez OSP na energię elektryczną z jednostek wytwórczych PGE GiEK S.A., · ograniczenia w dostępności węgla u krajowych producentów, jak również ograniczenie podaży węgla dla elektrowni systemowych z uwagi na priorytetowe traktowanie dostaw paliwa do elektrociepłowni, · ograniczenia w transporcie węgla do ww. jednostek wytwórczych spowodowane pracami remontowymi i modernizacyjnymi oraz uszkodzeniami linii kolejowych w rejonie Górnego Śląska. Zgodnie z postanowieniami art. 56 ust. 1 pkt. 2) ustawy Prawo Energetyczne, karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązku utrzymania zapasów paliw, (…), lub nie uzupełnia ich w terminie, (…). Wskazać należy, iż sam fakt naruszenia zakazu lub nakazu przewidzianego w ustawie Prawo Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 100 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Energetyczne skutkuje nałożeniem kary przez Prezesa URE. Ponieważ w Elektrowni Opole nie odbudowano wymaganych zapasów węgla w terminie do 28 lutego 2022 roku ryzyko nałożenia przez Prezesa URE kary na PGE GiEK S.A. jest duże. Zgodnie z brzmieniem art. 56 ust. 3 ustawy Prawo Energetyczne, wysokość kary nie może być niższa niż 10 tys. PLN i wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara pieniężna związana jest z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji, wysokość kary nie może być niższa niż 10 tys. PLN i nie może być wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej w poprzednim roku podatkowym. Biorąc pod uwagę powyższe, niezależne od GK przyczyny niedotrzymania i nieodbudowania w wyznaczonym terminie wymaganych minimalnych zapasów węgla, a także fakt braku uprzedniej karalności PGE GiEK S.A. z tego tytułu, co powinno stanowić przesłankę do odpowiedniego miarkowania wymiaru kary, Grupa szacuje, że wartość ewentualnej naliczonej kary nie powinna być istotna dla GK wobec czego w niniejszym sprawozdaniu nie rozpoznano rezerw z tego tytułu. 28.3 Inne sprawy sądowe i sporne Kwestia odszkodowania dotyczącego konwersji akcji W dniu 12 listopada 2014 roku spółka Socrates Investment S.A. (nabywca wierzytelności od byłych akcjonariuszy PGE Górnictwo i Energetyka S.A.) złożyła pozew sądowy o zasądzenie odszkodowania w łącznej kwocie ponad 493 mln PLN (plus odsetki) za szkodę poniesioną w związku z nieprawidłowym (jej zdaniem) ustaleniem parytetu wymiany akcji w procesie połączenia spółki PGE Górnictwo i Energetyka S.A. z PGE S.A. Spółka złożyła odpowiedź na pozew. W dniu 15 listopada 2017 roku wpłynęło do Spółki pismo procesowe powoda - zmiana żądania pozwu, zwiększając kwotę dochodzoną pozwem do wysokości 636 mln PLN. W dniu 20 listopada 2018 roku odbyła się rozprawa dotycząca tematu powołania biegłego. Obecnie toczy się postępowanie sądowe w pierwszej instancji. Sąd, postanowieniem datowanym na dzień 19 kwietnia 2019 roku wskazał biegłych, wybranych do sporządzenia opinii w w/w sprawie. Do dnia zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie została sporządzona ostateczna opinia biegłych. W związku z dopuszczeniem dowodu z opinii zespołu biegłych rozprawa została odroczona na termin z urzędu. Nowy termin rozprawy został wyznaczony na dzień 8 kwietnia 2022 roku. Ponadto z podobnym roszczeniem wystąpiła spółka Pozwy sp. z o.o., nabywca wierzytelności byłych akcjonariuszy spółki PGE Elektrownia Opole S.A. Spółka Pozwy sp. z o.o. pozwem wniesionym do Sądu Okręgowego w Warszawie przeciwko PGE GiEK S.A., PGE S.A. oraz PwC Polska sp. z o.o. (dalej jako Pozwani) wniosła o zasądzenie od Pozwanych na zasadzie in solidum, ewentualnie solidarnie na rzecz Pozwy sp. z o.o. odszkodowania w łącznej kwocie ponad 260 mln PLN wraz z odsetkami z tytułu rzekomo nieprawidłowego (jej zdaniem) ustalenia stosunku wymiany akcji PGE Elektrownia Opole S.A. na akcje PGE GiEK S.A. w procesie łączenia tych spółek. Pozew ten został do PGE S.A. doręczony 9 marca 2017 roku, zaś termin na złożenie odpowiedzi na pozew został wyznaczony przez sąd do 9 lipca 2017 roku. Spółki: PGE S.A. i PGE GiEK S.A. 8 lipca 2017 roku złożyły odpowiedź na pozew. Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 28 września 2018 roku ogłosił wyrok w pierwszej instancji - pozew spółki Pozwy sp. z o.o. skierowany przeciwko PGE S.A., PGE GiEK S.A. oraz PWC Polska sp. z o.o. został oddalony. W dniu 8 kwietnia 2019 roku do PGE S.A. wpłynął odpis apelacji złożonej przez powoda w dniu 7 grudnia 2018 roku. Odpowiedź PGE S.A. oraz PGE GiEK S.A. na apelację została sporządzona w dniu 23 kwietnia 2019 roku. Rozprawa odbyła się w dniu 21 grudnia 2020 roku - Sąd Apelacyjny wydał wyrok, w którym uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w całości i zwrócił sprawę do ponownego rozpoznania do Sądu Okręgowego. W dniu 22 stycznia 2021 roku PGE SA wraz z PGE GiEK SA złożyła zażalenie na wyrok do Sądu Najwyższego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 roku Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok. Tym samym sprawa powróciła do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Apelacyjny. Uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego wpłynęło do spółek PGE S.A. i PGE GiEK S.A. w dniu 24 czerwca 2021 roku. Termin posiedzenia Sądu Apelacyjnego został wyznaczony na dzień 30 września 2021 roku. Podczas rozprawy Sąd zobowiązał pozwanych do przestawienia stanowiska w przedmiocie przedawnienia, a powoda o wskazanie świadków przesłuchiwanych na okoliczność określenia rozpoczęcia biegu przedawnienia. Rozprawa została odroczona bez określenia kolejnego terminu. Spółki z Grupy PGE nie uznają żądań Socrates Investment S.A. i Pozwy sp. z o.o. Zdaniem PGE S.A. roszczenia te są bezzasadne, a cały proces konsolidacji był przeprowadzony rzetelnie i prawidłowo. Sama wartość akcji spółek podlegających połączeniu została określona przez niezależną spółkę PwC Polska sp. z o.o. Dodatkowo plany połączenia ww. spółek, w tym parytety wymiany akcji, były badane Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 101 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) w zakresie poprawności i rzetelności przez wyznaczonego przez sąd rejestrowy biegłego, który nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Następnie sąd zarejestrował połączenia ww. spółek. Na zgłoszone roszczenie Grupa PGE nie utworzyła rezerwy. Wypowiedzenie umów sprzedaży praw majątkowych przez Enea S.A. W 2016 roku spółki PGE GiEK S.A., PGE EO S.A. oraz PGE Energia Natury PEW sp. z o.o. (przejęta przez PGE EO S.A.) otrzymały z Enea S.A. oświadczenia o wypowiedzeniu długoterminowych umów sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł tzw. „zielonych certyfikatów”. W uzasadnieniu wypowiedzeń Enea S.A. twierdziła, że spółki poważnie naruszyły postanowienia tych umów w postaci nieprzystąpienia do renegocjacji postanowień umów w trybie kontraktowym zgodnie z klauzulą adaptacyjną, o których przeprowadzenie wystąpiła Enea S.A. w lipcu 2015 roku w związku z rzekomą zmianą regulacji prawnych mających wpływ na wykonywanie tych umów. Zdaniem Grupy Kapitałowej PGE, oświadczenia o wypowiedzeniu umów przedstawione przez Enea S.A. zostały złożone z naruszeniem warunków umownych. Spółki podjęły stosowne kroki w celu dochodzenia swoich praw. Wobec odmowy wykonywania długoterminowych umów przez Enea S.A. w postaci nabywania praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia otrzymanych przez spółki z Grupy PGE w związku z produkcją energii elektrycznej odnawialnej, PGE GiEK S.A. oraz PGE Energia Natury PEW sp. z o.o. wystąpiły przeciwko Enea S.A. z żądaniem zapłaty kar umownych, a PGE EO S.A. z żądaniem zapłaty odszkodowania z tytułu poniesionej z tego tytułu szkody. W październiku 2020 roku na wniosek stron postępowania sądowe zostały zawieszone w związku z wolą przeprowadzenia pomiędzy stronami rozmów ugodowych w ramach alternatywnego sposobu rozwiązania sporów. W 2021 roku strony sporów poddały je pod koncyliacje Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polski. W lutym 2022 roku koncyliacja została zakończona, a strony podjęły działania zmierzające do odwieszenia postępowania sądowego. Zdaniem Grupy Kapitałowej PGE oświadczenia o wypowiedzeniu umów przedstawione przez Enea S.A. zostały złożone z naruszeniem warunków umownych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa rozpoznała należności w wysokości 68 mln PLN, z tego 164 mln PLN ujęte w przychodach poprzednich okresów sprawozdawczych. W bieżącym okresie dokonano częściowego odpisu na należności w wysokości 103 mln PLN, któremu towarzyszyło częściowe rozwiązanie odpisu aktualizującego na zapasy praw majątkowych w wysokości 70 mln PLN w związku z ich sprzedażą. Zdaniem spółek Grupy Kapitałowej PGE, opierając się między innymi na dostępnych opiniach prawnych, korzystne rozstrzygnięcie powyższych sporów w zakresie odzyskania powyższych należności jest bardziej prawdopodobne niż rozstrzygnięcie niekorzystne. Dodatkowo PGE GiEK S.A., PGE Energia Natury PEW sp. z o.o. (przejęta przez PGE EO S.A.) oraz PGE EO S.A. wystąpiły z powództwami przeciwko Enea S.A. o zapłatę należności w łącznej wysokości 47 mln PLN z tytułu wystawionych na rzecz Enea S.A. faktur sprzedaży praw majątkowych na podstawie umów. Enea S.A. odmówiła zapłaty tych należności twierdząc, że je skutecznie potrąciła ze swoimi wierzytelnościami wobec spółek z Grupy z tytułu odszkodowania naliczonego w związku z rzekomą szkodą powstałą wskutek nieprzystąpienia przez spółki do renegocjacji umowy w trybie kontraktowym. Zdaniem spółek Grupy potrącenia są bezskuteczne, ponieważ wierzytelności Enea S.A. o zapłatę odszkodowania nigdy nie powstały, brak jest również podstaw do uznania stanowiska Enea S.A., że doszło do naruszenia przez spółki jakichkolwiek postanowień umownych. W październiku 2020 roku na wniosek stron postępowania sądowe zostały zawieszone w związku z wolą przeprowadzenia pomiędzy stronami rozmów ugodowych w ramach alternatywnego sposobu rozwiązania sporów. W 2021 roku strony sporów poddały je pod koncyliacje Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej. W lutym 2022 roku koncyliacja została zakończona, a strony podjęły działania zmierzające do odwieszenia postępowania sądowego. W wyniku podziału spółki PGE GiEK S.A. od 1 lipca 2021 roku stroną sporu z Enea S.A. w miejsce PGE GiEK S.A. jest spółka PGE EC S.A. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 102 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 29. Przyszłe zobowiązania inwestycyjne Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa Kapitałowa PGE zobowiązała się ponieść nakłady na rzeczowe aktywa trwałe w kwocie około 6.852 mln PLN. Kwoty te przeznaczone będą głównie na budowę nowych bloków, modernizacje majątku jednostek Grupy oraz zakup maszyn i urządzeń. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Energetyka Konwencjonalna 256 5.790 Dystrybucja 1.058 1.346 Ciepłownictwo 1.549 190 Energetyka Odnawialna 414 185 Obrót 1 3 Gospodarka Obiegu Zamkniętego 4 - Działalność pozostała 3.570 175 PRZYSZŁE ZOBOWIĄZANIA INWESTYCYJNE, RAZEM 6.852 7.689 Najbardziej istotne przyszłe zobowiązania inwestycyjne dotyczą: · Działalność pozostała – budowa dwóch bloków gazowo-parowych oraz umowa o świadczenie usług serwisowych dla dwóch turbin gazowych – około 3.429 mln PLN (jak opisano w nocie 1.3, 1 października 2021 roku niniejsze zobowiązanie, wraz z całą ZCP, przeszło na PGE Inwest 8 sp. z o.o. w ramach podziału PGE GIEK S.A.), · Ciepłownictwo – budowa elektrociepłowni gazowo – parowej Nowa EC Czechnica w Siechnicach w łącznej wysokości około 1.141 mln PLN, · Dystrybucja – zobowiązania inwestycyjne związane głównie z majątkiem sieciowym w łącznej wysokości około 1.058 mln PLN. Wzrost przyszłych zobowiązań inwestycyjnych Energetyki Odnawialnej wynika z faktu rozpoczęcia realizacji wspólnego projektu budowy morskich farm wiatrowych (projekt offshore), który został opisany w nocie 33.3. 30. Rozliczenia podatkowe Obowiązki i uprawnienia podatkowe są określone w Konstytucji, ustawach podatkowych oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych. Zgodnie z ordynacją podatkową podatek definiuje się jako publicznoprawne, nieodpłatne przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Uwzględniając kryterium przedmiotowe, obowiązujące w Polsce podatki można uszeregować w pięciu grupach: opodatkowanie dochodów, opodatkowanie obrotu, opodatkowanie majątku, opodatkowanie czynności, oraz inne opłaty, nie zaklasyfikowane gdzie indziej. Z punktu widzenia działalności podmiotów gospodarczych zasadnicze znaczenie ma opodatkowanie dochodów (podatek dochodowy od osób prawnych), opodatkowanie obrotów (podatek od towarów i usług VAT, podatek akcyzowy) oraz opodatkowanie majątku (podatek od nieruchomości i od środków transportowych). Nie można pominąć innych opłat i wpłat, które zaklasyfikować można jako quasi – podatki. Wśród nich wymienić należy między innymi składki na ubezpieczenia społeczne. Podstawowe stawki podatkowe kształtowały się następująco: w 2021 roku stawka podatku dochodowego od osób prawnych – 19%, dla małych przedsiębiorców możliwa jest stawka 9%, podstawowa stawka podatku VAT - 23%, obniżone: 8%, 5%, 0%, ponadto, niektóre towary i usługi są objęte zwolnieniem z podatku VAT. System podatkowy w Polsce charakteryzuje duża zmienność przepisów podatkowych, wysoki stopień ich skomplikowania, wysokie potencjalne kary przewidziane w razie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności, podlegające regulacjom (kontroli celnej, czy dewizowej) mogą być przedmiotem kontroli odpowiednich władz, które uprawnione są do nakładania kar i sankcji wraz z odsetkami karnymi. Kontrolą mogą być objęte rozliczenia podatkowe przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podatkowa Grupa Kapitałowa 18 września 2014 roku została zawarta na okres 25 lat umowa podatkowej grupy kapitałowej pod nazwą „PGK PGE 2015”, dla której PGE S.A. jest spółką reprezentującą. W dniu 28 lipca 2021 roku został zawarty aneks do umowy podatkowej grupy kapitałowej, którym to aneksem skrócono okres na jaki została zawarta umowa z 25 do 7 lat. Z dniem 31 grudnia 2021 roku ustał byt prawny „PGK PGE 2015”. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 103 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) W stanie prawnym obowiązującym do końca 2021 roku spółki tworzące podatkową grupę kapitałową musiały spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki dominującej w kapitałach spółek tworzących PGK na poziomie minimum 75%, brak powiązań kapitałowych między spółkami zależnymi, brak zaległości podatkowych, osiągnanie udziału dochodu w przychodach na poziomie przynajmniej 2% (liczonego dla całej PGK) oraz zawieranie transakcji z podmiotami spoza PGK wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów mogło oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Od momentu rozwiązania każda ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej staje się samodzielnym podatnikiem dla podatku CIT. Mechanizm podzielonej płatności w VAT Grupa Kapitałowa wykorzystuje środki otrzymywane od kontrahentów na rachunkach VAT do płatności swoich zobowiązań zawierających podatek VAT. Wysokość środków na rachunkach VAT w danym dniu zależy w głównej mierze od tego, jak wielu kontrahentów Grupy Kapitałowej skorzysta z mechanizmu oraz relacji między terminami płatności należności i zobowiązań. Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku saldo środków pieniężnych na rachunkach VAT wynosiło 545 mln PLN. Raportowanie schematów podatkowych (MDR) Od 2019 roku zaczęły obowiązywać nowe przepisy prawne, które wprowadziły obowiązkowe raportowanie schematów podatkowych (tzw. „MDR”, ang. Mandatory Disclosure Rules). Co do zasady jako schemat podatkowy należy rozumieć czynność, w wyniku której osiągniecie korzyści podatkowej jest główną lub jedną z głównych korzyści. Ponadto jako schemat podatkowy wskazane zostały zdarzenia posiadające tzw. szczególne lub inne szczególne cechy rozpoznawcze, zdefiniowane w przepisach. Obowiązkiem raportowania zostają objęte trzy typy podmiotów: promotorzy, wspomagający i korzystający. Regulacje MDR są w wielu obszarach złożone i nieprecyzyjne, co powoduje wątpliwości interpretacyjne odnośnie ich praktycznego stosowania. Podatek akcyzowy W związku z nieprawidłową implementacją przepisów unijnych do polskiego systemu prawnego w spółce PGE GiEK S.A. w 2009 roku rozpoczęły się postępowania w zakresie uzyskania zwrotu nienależnie uiszczanego podatku akcyzowego w okresie styczeń 2006 – luty 2009 roku. Nieprawidłowość polegała na opodatkowaniu energii elektrycznej na pierwszym etapie jej sprzedaży, tj. przez producentów, podczas gdy powinna być opodatkowana sprzedaż na rzecz tzw. nabywców końcowych. Sądy administracyjne rozpatrując skargi spółki w zakresie roszczeń restytucyjnych na wydawane przez organy podatkowe decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty akcyzy orzekały, iż spółka nie poniosła ciężaru ekonomicznego nienależnie uiszczanego podatku akcyzowego (co w świetle uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2011 roku sygn. akt I GPS 1/11 wyklucza możliwość zwrotu nadpłaty). Zdaniem NSA roszczenia, które spółka wykazała, w szczególności za pomocą analiz ekonomicznych, mają charakter kompensacyjny i w związku z tym mogą być dochodzone wyłącznie przed sądami cywilnymi. W związku z powyższym PGE GiEK S.A. podjęła decyzję o wycofaniu się z postępowań w zakresie roszczeń restytucyjnych. Obecnie działania w zakresie nadpłaty podatku akcyzowego prowadzone są na drodze cywilnej. W dniu 10 stycznia 2020 roku Sąd Okręgowy w Warszawie ogłosił wyrok w sprawie z powództwa PGE GiEK S.A. przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Finansów. Sąd oddalił powództwo. Spółka 3 lutego 2020 roku złożyła skargę na wyrok pierwszej instancji do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Rozprawa odbyła się 2 grudnia 2020 roku po której wyrokiem ogłoszonym w dniu 17 grudnia 2020 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację PGE GiEK S.A. W dniu 23 kwietnia 2021 roku PGE GiEK S.A. złożyła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. 20 maja 2021 roku PGE GiEK otrzymała odpowiedź Prokuratorii Generalnej na skargę kasacyjną wniesioną przez Spółkę. Z uwagi na istotną niepewność odnośnie ostatecznego rozstrzygnięcia powyższej kwestii Grupa nie ujmuje w sprawozdaniu finansowym żadnych skutków związanych z ewentualnym uzyskaniem odszkodowania na drodze cywilnej w związku z nienależnie uiszczanym podatkiem akcyzowym. Podatek od nieruchomości Podatek od nieruchomości stanowi istotne obciążenie niektórych spółek Grupy Kapitałowej PGE. Regulacje dotyczące podatku od nieruchomości w niektórych obszarach są niejasne i budzą szereg wątpliwości interpretacyjnych. Organy podatkowe, którym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, często wydają niespójne interpretacje podatkowe w podobnych merytorycznie sprawach. Powyższe powoduje, iż spółki Grupy Kapitałowej PGE były i mogą być stronami postępowań dotyczących podatku od nieruchomości. Jeżeli Grupa uznaje, że w wyniku postępowania korekta rozliczeń jest prawdopodobna, tworzy odpowiednią rezerwę. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 104 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Niepewność związana z rozliczeniami podatkowymi Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom. Te częste zmiany powodują brak odpowiednich punktów odniesienia, niespójne interpretacje oraz nieliczne ustanowione precedensy, które mogłyby mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z wysokimi odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest większe niż w krajach o bardziej stabilnym systemie podatkowym. W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej. Ustawa Ordynacja Podatkowa zawiera postanowienia Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (GAAR). GAAR ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia zapłaty podatku w Polsce. GAAR definiuje unikanie opodatkowania jako czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. Zgodnie z GAAR taka czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny. Wszelkie występowanie nieuzasadnionego dzielenia operacji, angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących oraz inne działania o podobnym działaniu do wcześniej wspomnianych, mogą być potraktowane jako przesłanka istnienia sztucznych czynności podlegających przepisom GAAR. Nowe regulacje będą wymagać znacznie większego osądu przy ocenie skutków podatkowych poszczególnych transakcji. Klauzulę GAAR należy stosować w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie oraz do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane. Wdrożenie powyższych przepisów umożliwi polskim organom kontroli podatkowej kwestionowanie realizowanych przez podatników prawnych ustaleń i porozumień, takich jak restrukturyzacja i reorganizacja grupy. Grupa ujmuje i wycenia aktywa lub zobowiązania z tytułu bieżącego i odroczonego podatku dochodowego przy zastosowaniu wymogów MSR 12 Podatek dochodowy w oparciu o zysk (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe, uwzględniając ocenę niepewności związanych z rozliczeniami podatkowymi. Gdy istnieje niepewność co do tego, czy i w jakim zakresie organ podatkowy będzie akceptował poszczególne rozliczenia podatkowe transakcji, Grupa ujmuje te rozliczenia uwzględniając ocenę niepewności. 30.1 Należności warunkowe Na dzień sprawozdawczy Grupa Kapitałowa posiada należności warunkowe na kwotę 72 mln PLN z tytułu potencjalnego zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego. Grupa oczekuje na orzeczenie NSA, jaka stawka akcyzy winna być zastosowana do rozliczenia ulgi w akcyzie z tytułu umorzenia Praw Majątkowych wytworzonych w odnawialnych źródłach energii przed 1 stycznia 2019 roku. W ocenie Grupy Kapitałowej PGE do rozliczenia przedmiotowej ulgi winna być zastosowana stawka obowiązująca w momencie sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii do nabywcy końcowego, tj. 20 zł/MWh. Stanowisko to zostało potwierdzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2019 roku. W dniu 20 listopada 2019 roku organ podatkowy złożył skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku WSA. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 105 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 31. Informacja o podmiotach powiązanych Transakcje Grupy Kapitałowej PGE z jednostkami powiązanymi są dokonywane w oparciu o ceny rynkowe dostarczanych towarów, produktów i usług lub oparte są o koszt ich wytworzenia. 31.1 Jednostki stowarzyszone i współkontrolowane Łączna wartość transakcji, sald z jednostkami stowarzyszonymi i współkontrolowanymi została przedstawiona w tabeli poniżej. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Sprzedaż do jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych 162 310 Zakupy od jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych 2.092 2.126 Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Należności handlowe od jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych 51 93 Zobowiązania handlowe wobec jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych 178 243 Wartość obrotów oraz saldo rozrachunków wynika z transakcji z Polską Grupą Górniczą S.A. oraz Polimex-Mostostal S.A. 31.2 Spółki zależne od Skarbu Państwa Dominującym właścicielem PGE Polskiej Grupy Energetycznej S.A. jest Skarb Państwa, w związku z tym zgodnie z MSR 24 Ujawnianie informacji na temat podmiotów powiązanych spółki Skarbu Państwa są traktowane jako podmioty powiązane. Spółki Grupy PGE identyfikują szczegółowo transakcje z około 40 najważniejszymi spółkami zależnymi od Skarbu Państwa. Łączna wartość transakcji, sald z powyższymi jednostkami została przedstawiona w tabeli poniżej. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych 4.674 2.368 Zakupy od podmiotów powiązanych 7.650 5.109 Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Należności handlowe od podmiotów powiązanych 458 254 Zobowiązania handlowe wobec podmiotów powiązanych 895 582 Największe transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa dotyczą spółek Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., PKO Bank Polski S.A., Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., Jastrzębska Spółka Węglowa S.A., ENERGA-OPERATOR S.A., PKP Cargo S.A., Zakłady Azotowe PUŁAWY S.A., PKN Orlen S.A., Grupa LOTOS S.A., TAURON Dystrybucja S.A. Ponadto Grupa Kapitałowa PGE dokonuje istotnych transakcji na rynku energii za pośrednictwem Towarowej Giełdy Energii S.A. Z uwagi na fakt, iż jednostka ta zajmuje się jedynie organizacją obrotu giełdowego, zakup i sprzedaż za jej pośrednictwem nie są traktowane jako transakcje z podmiotem powiązanym. 31.3 Wynagrodzenie kadry kierowniczej Główna kadra kierownicza obejmuje Zarząd i Radę Nadzorczą jednostki dominującej oraz istotnych spółek zależnych. tys. PLN Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia i narzuty) 34.387 34.709 Świadczenia po okresie zatrudnienia 1.374 3.289 ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA GŁÓWNEJ KADRY KIEROWNICZEJ 35.761 37.998 Wynagrodzenie kadry kierowniczej spółek działalności pozostałej 24.898 24.787 ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ 60.659 62.785 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 106 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) tys. PLN Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zarząd jednostki dominującej 5.869 7.201 w tym świadczenia po okresie zatrudnienia (935) 49 Rada Nadzorcza jednostki dominującej 818 761 Zarządy - jednostki zależne 25.545 26.332 Rady Nadzorcze - jednostki zależne 3.529 3.704 RAZEM 35.761 37.998 Wynagrodzenie kadry kierowniczej spółek działalności pozostałej 24.898 24.787 ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ 60.659 62.785 W spółkach GK PGE (pośrednio i bezpośrednio zależnych) realizowana jest zasada, że członkowie zarządów zatrudniani są na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania. W nocie 7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym wynagrodzenia z tego tytułu są prezentowane w pozycji pozostałe koszty rodzajowe. 32. Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych Podmiotem uprawnionym do badania jednostkowego sprawozdania finansowego PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2021 i 2020 oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego GK PGE za rok 2021 i 2020 jest spółka Deloitte Audyt spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (Deloitte) na podstawie umowy zawartej 26 kwietnia 2019 roku. Wyboru wyżej wymienionej firmy audytorskiej na lata 2019-2021 dokonała Rada Nadzorcza PGE S.A. Deloitte jest również podmiotem uprawnionym do badania rocznych sprawozdań finansowych wybranych spółek z Grupy Kapitałowej PGE. Grupa korzystała z usług Deloitte w latach 2021 i 2020 również w zakresie: · weryfikacji rocznych, półrocznych pakietów na potrzeby konsolidacji, · potwierdzenia warunków utrzymania wskaźników określonych w umowach finansowych, · badania rocznych sprawozdań finansowych oddziałów samobilansujących, · badania sprawozdań z aktualizacji wartości regulacyjnej aktywów i inteligentnych systemów pomiarowych, · badania sprawozdań finansowo-rzeczowych z realizacji zadań ujętych w Krajowym Planie Inwestycyjnym w związku z przydziałami darmowych uprawnień do emisji CO2, · wydania raportu, obejmującego ocenę wypełniania wymogów w zakresie przechowywania aktywów klienta, · wydania oświadczenia w przedmiocie przyjętego systemu zarzadzania ryzykiem. Wysokość wynagrodzenia podmiotów, w tym Deloitte, uprawnionych do badania sprawozdań finansowych w odniesieniu do PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. oraz jednostek zależnych Grupy Kapitałowej zaprezentowano w poniższej tabeli. tys. PLN Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Wynagrodzenie firmy audytorskiej za: Badanie rocznego sprawozdania finansowego 3.469 3.438 Przegląd półrocznego sprawozdania finansowego 220 220 Pozostałe usługi atestacyjne 685 592 RAZEM 4.374 4.250 Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 107 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 33. Istotne zdarzenia oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego 33.1 Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Kapitałowej PGE GK PGE na bieżąco identyfikuje czynniki ryzyka, które wpływają na wyniki Grupy w związku z pandemią COVID-19. W 2021 roku wpływ pandemii na wyniki finansowe pozostawał ograniczony. Dalsze możliwe skutki oraz ich skala są trudne do oszacowania. Istotne będzie występowanie i zasięg kolejnych fal choroby, możliwość wprowadzenia obostrzeń i ich wpływ na aktywność gospodarczą w Polsce. Równocześnie precyzyjność szacunków pozostaje utrudniona wobec szeregu innych czynników wpływających na rynek energii elektrycznej, w tym na poziom zapotrzebowania na energię elektryczną. Wybuch pandemii spowodował spowolnienie gospodarcze w 2020 roku ze względu na zamrożenie gospodarek, a PKB obniżył się odpowiednio o -2,5% w Polsce oraz o -6,4% w Eurolandzie. W 2021 roku nastąpiło silne odbicie PKB i produkcji przemysłowej, ponieważ kolejne fale epidemii nie wpływały w dużym stopniu na ograniczenia działalności gospodarczej. W Polsce poziom PKB wzrósł realnie o 5,7% a w Eurolandzie o 5,2%. Niemniej jednak, ponowne wprowadzenie obostrzeń może skutkować obniżonym poziomem aktywności gospodarczej, które mogłoby tworzyć ryzyko utrzymywania się okresowo niższego poziomu krajowego zużycia energii elektrycznej, co może mieć wpływ na spadek przychodów i marży z tytułu wytwarzania, dystrybucji oraz sprzedaży energii w segmentach Energetyka Konwencjonalna, Dystrybucja i Obrót, jak również w segmencie Ciepłownictwo. Grupa PGE w znacznym stopniu kontraktuje sprzedaż wyprodukowanej energii elektrycznej na kolejne lata z wyprzedzeniem dlatego zabezpiecza się w tym zakresie przed potencjalnymi skutkami nawrotu epidemii, czy recesji gospodarczej. W przypadku nasilenia sytuacji pandemicznej, dla segmentu Obrót istnieje ryzyko spadku zapotrzebowania na energię elektryczną, mogące się przełożyć na niższy poziom sprzedaży do odbiorców końcowych oraz wyższy koszt bilansowania energii elektrycznej. Również w segmencie Dystrybucji niższy wolumen realizowanych dostaw do odbiorców końcowych bezpośrednio mógłby się przełożyć na niższe przychody z tego tytułu. Na 31 grudnia 2021 roku wpływ z tytułu przewidywanego wzrostu zatorów płatniczych, szczególnie na należnościach od przedsiębiorstw z sektora małych i średnich przedsiębiorstw nie był istotny. Jak opisano w nocie 26.3.1 skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupa PGE utworzyła dodatkowe odpisy na należności w kwocie 12 mln PLN. Natomiast, w zależności od dalszej sytuacji epidemiologicznej i gospodarczej, ryzyko pogorszonej płynności Grupy PGE oraz wzrostu odpisów na należności przeterminowane nadal istnieje i jest na bieżąco monitorowane. Aktualnie Grupa PGE nie przewiduje by zjawisko przybrało bardziej materialny charakter i nie identyfikuje zagrożenia płynnościowego. Grupa PGE posiada zakłady strategiczne z punktu widzenia utrzymania niezakłóconej produkcji i dostaw energii elektrycznej oraz ciepła w Polsce. Pandemia COVID-19 wpłynęła na zmianę organizacji pracy, szczególnie dotyczy to jednostek wytwórczych Grupy PGE. W wielu przypadkach wiąże się to z dodatkowymi kosztami, jak np. zakup materiałów ochronnych dla pracowników. Od początku pandemii Grupa wprowadziła zasady pracy, których celem jest maksymalne ograniczenie ryzyka zachorowań pracowników. Jako jeden z największych pracodawców w Polsce, zatrudniający ok. 40 tys. pracowników, Grupa PGE podejmuje szereg działań związanych z organizacją pracy mających na celu zapewnienie ciągłości działania, ochronę zdrowia i życia pracowników, w tym wdrożenie pracy zdalnej i rotacyjnej, budowanie świadomości dotyczącej w szczególności podstawowych zasad ochrony przed COVID-19, profilaktyki i kwarantanny. Na skutek wprowadzenia odpowiednich działań zaradczych na wczesnym etapie pandemii, GK PGE nieprzerwanie produkuje energię elektryczną i ciepło oraz realizuje ich stabilną dostawę. W Grupie PGE dodatkowo prowadzone są działania komunikacyjne i motywacyjne skierowane do pracowników, mające na celu budowanie świadomości pozytywnych skutków szczepień - zarówno indywidualnych, jak i społecznych. Ponadto prowadzona jest komunikacja wewnętrzna związana z przebiegiem pandemii i zachęcaniem do minimalizowania ryzyka zakażenia - to znaczy zachowywania dystansu, częstego mycia rąk czy korzystania z przestrzeni biurowych w bezpieczny sposób. PGE powołała Zespół Kryzysowy, który zbiera informacje ze wszystkich spółek w Grupie, monitoruje na bieżąco sytuację w poszczególnych spółkach i podejmuje stosowne działania. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 108 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Oddziały produkcyjne mają także opracowane i weryfikowane na bieżąco plany funkcjonowania przy zwiększonej absencji, a jako zakłady strategiczne z punktu widzenia utrzymania niezakłóconej produkcji i dostaw energii elektrycznej i ciepła, są w stałym kontakcie z lokalnymi służbami odpowiedzialnymi za monitorowanie sytuacji w kraju we wszystkich lokalizacjach jednostek należących do Grupy PGE. W obszarze obsługi klientów detalicznych Grupa PGE skoncentrowała się przede wszystkim na rozszerzeniu kanałów obsługi zdalnej. 33.2 Złożenie wstępnej oferty nabycia udziałów w aktywach Grupy Fortum 27 października 2020 roku konsorcjum inwestycyjne, którego stroną była PGE złożyło wstępną, niewiążącą ofertę nabycia od Fortum Holding B.V. działalności ciepłowniczej i chłodniczej prowadzonej w Estonii, na Litwie, na Łotwie i w Polsce. Członkami Konsorcjum byli: PGE, Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., PFR Inwestycje FIZ, którego częścią portfela inwestycyjnego zarządza Polski Fundusz Rozwoju S.A. oraz IFM Investors Pty Ltd. 16 listopada 2020 roku konsorcjum w składzie: PGE oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. (Partnerzy), złożyli zmodyfikowaną, wstępną niewiążącą ofertę nabycia aktywów należących do Fortum Holding B.V. Przedmiotem zmodyfikowanej oferty jest nabycie działalności ciepłowniczej prowadzonej przez Fortum Holding B.V. wyłącznie w Polsce. Jednocześnie Partnerzy zrezygnowali z zamiaru nabycia aktywów Grupy Fortum prowadzących działalność na terenie Estonii, Litwy i Łotwy oraz udziału w konsorcjum inwestycyjnym z PFR Inwestycje FIZ oraz IFM Investors Pty Ltd. Dnia 21 grudnia 2021 roku do PGE wpłynęło oświadczenie spółki Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. o odstąpieniu od udziału w transakcji nabycia aktywów Grupy Fortum w Polsce i od współpracy z PGE prowadzonej na potrzeby procesu transakcyjnego. Niezależnie od decyzji konsorcjanta PGE wyrażało zainteresowanie nabyciem aktywów Grupy Fortum w Polsce, w szczególności sieci ciepłowniczej we Wrocławiu. Jednakże w marcu 2022 roku PGE powzięła informację, że Fortum zakończył przegląd opcji strategicznych dla wybranych segmentów działalności, w tym m.in. dla aktywów ciepłowniczych w Polsce, i zdecydował o kontynuowaniu ich rozwoju w ramach Grupy Fortum. Tym samym, powyższy proces nie jest już realizowany. 33.3 Podpisanie umowy inwestycyjnej z Ørsted dotyczącej projektu budowy morskich farm wiatrowych 10 lutego 2021 roku podmioty z GK PGE oraz Ørsted zawarły umowę, w której ustaliły ich udział w dwóch projektach budowy morskich farm wiatrowych na poziomie 50%. Są to realizowane dotychczas przez PGE projekty Baltica 2 poprzez spółkę celową EWB2, (o planowanej mocy ok. 1,5 GW) oraz Baltica 3 poprzez spółkę celową EWB3, (o planowanej mocy ok. 1 GW). PGE Baltica 6 sp. z o.o., PGE Baltica 5 sp. z o.o. (podmioty zależne od PGE) („Dotychczasowi Wspólnicy”), Orsted Baltica 2 Holding sp. z o.o., Orsted Baltica 3 Holding sp. z o.o., (podmioty zależne od Ørsted Wind Power A/S („OWPAS”), zwani dalej łącznie („Inwestorami”), Elektrownia Wiatrowa Baltica – 2 sp. z o.o. i Elektrownia Wiatrowa Baltica – 3 sp. z o.o. podpisali umowę inwestycyjną dotyczącą dokonania przez Inwestorów inwestycji w projekty Baltica 2 i Baltica 3. Umowa inwestycyjna określa ramy prawne regulujące utworzenie wspólnej działalności pomiędzy PGE a OWPAS, której celem będzie przygotowanie, budowa i eksploatacja morskich farm wiatrowych Baltica 2 i Baltica 3. W ramach Umowy inwestycyjnej Inwestorzy zobowiązali się objąć nowoutworzone udziały w EWB2 i EWB3, stanowiące 50% całego kapitału zakładowego i uprawniające Inwestorów do 50% głosów w organach każdej ze spółek. W dniu 10 marca 2021 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał zgodę na dokonanie koncentracji. W dniu 6 maja 2021 roku odpowiednie podmioty z grup kapitałowych PGE oraz Ørsted, po ziszczeniu się warunków zawieszających sfinalizowały transakcję, w ramach której odpowiednie podmioty z grupy kapitałowej Ørsted objęły udziały stanowiące 50% kapitału zakładowego spółek EWB2 oraz EWB3. Po Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 109 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) rejestracji podwyższenia kapitału zakładowego Ørsted i PGE (działający poprzez ich odpowiednie spółki zależne) stały się w stosunku 50/50 wspólnikami utworzonej wspólnej działalności (joint operation). Łączna wartość objęcia 50% udziałów w EWB2 i EWB3 stanowi równowartość ok. 686 mln PLN. Zwiększona cena uwzględnia w szczególności wkłady wniesione przez PGE na rzecz tych spółek już po podpisaniu w/w umowy inwestycyjnej. Po spełnieniu ustalonych założeń odpowiednie podmioty z grupy kapitałowej Ørsted będą zobowiązane do wniesienia do EWB2 i EWB3 dodatkowych wkładów, które mogą wynieść łącznie do 1.024 mln PLN. W ramach zamknięcia transakcji odpowiednie podmioty z obu grup kapitałowych Ørsted oraz PGE zawarły szereg dokumentów, oddzielnie dla spółki EWB2 oraz EWB3 obejmujących w szczególności: · umowy wspólników regulujące między innymi zasady ładu korporacyjnego spółek, zasady funkcjonowania zintegrowanych zespołów projektowych, zobowiązania stron w zakresie finansowania i świadczenia innego rodzaju wsparcia na rzecz spółek, ograniczenia dotyczące zbywalności udziałów w spółkach stanowiących wspólne działalności oraz skutki naruszenia postanowień i zmiany kontroli, · umowy regulujące świadczenie usług rozwojowych na rzecz spółek stanowiących wspólne działalności przez odpowiednie spółki zależne obu stron, · umowy dotyczące udostępniania zasobów, na podstawie których obie strony oddelegują personel do spółek, · umowy pożyczek wspólników, na podstawie których wspólnicy udostępnią finansowanie dłużne (oprócz finansowania kapitałowego) obu spółkom, · gwarancje korporacyjne wystawione przez PGE and Ørsted Wind Power A/S, na podstawie których obie strony będą gwarantować należyte wykonane zobowiązań na etapie rozwoju projektów przez ich odpowiednie spółki zależne. 33.4 Skarga Czech przeciwko Polsce z tytułu przedłużenia koncesji dla dalszego funkcjonowania KWB Turów 30 września 2020 roku Republika Czeska skierowała do Komisji Europejskiej w trybie art. 259 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pismo inicjujące postępowanie przeciwko Polsce z tytułu rzekomych naruszeń prawa UE w związku z wydłużeniem dla KWB Turów terminu obowiązywania koncesji na wydobywanie węgla brunatnego o 6 lat. 17 grudnia 2020 roku Komisja Europejska wydała uzasadnioną opinię, w której podzieliła część zarzutów strony czeskiej, wskazując jednocześnie, że przedłużenie funkcjonowania KWB Turów nie spowodowało naruszenia postanowień ramowej dyrektywy wodnej. Komisja Europejska podkreśliła również, że część pozostałych zarzutów ze strony czeskiej okazała się nietrafiona. 26 lutego 2021 roku rząd czeski skierował skargę przeciwko Rzeczpospolitej Polskiej do Trybunału Sprawiedliwości. 19 kwietnia 2021 roku opublikowano streszczenia skargi i głównych argumentów w Dzienniku Urzędowym UE. Stroną w postępowaniu są państwa członkowskie, co wyłącza możliwość udziału osób fizycznych i prawnych, nawet jeśli sprawa jest związana bezpośrednio z ich działalnością. 21 maja 2021 roku Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości wydała postanowienie w przedmiocie środka tymczasowego o następującej treści: „Rzeczpospolita Polska zaprzestanie natychmiast i do chwili ogłoszenia wyroku kończącego sprawę C-121/21 wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów (Polska).” Środek tymczasowy nie rozstrzyga co do istoty sprawy. 9 czerwca 2021 roku do postępowania głównego w charakterze interwenienta popierającego część żądań strony czeskiej przystąpiła Komisja Europejska. W sprawie postępowania dotyczącego środka tymczasowego, Republika Czeska zażądała dodatkowo zasądzenia kary pieniężnej za każdy dzień niewykonania postanowienia w przedmiocie natychmiastowego zaprzestania wydobycia węgla brunatnego. Równolegle Rzeczpospolita Polska wniosła o uchylenie postanowienia w przedmiocie środka tymczasowego ze względu na zmianę okoliczności w rozumieniu art. 163 Regulaminu Trybunału Sprawiedliwości. Zgodnie z postanowieniem z dnia 20 września 2021 roku Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości oddaliła wniosek o uchylenie środka tymczasowego oraz nakazała Polsce zapłatę na rzecz Komisji Europejskiej kary pieniężnej w kwocie 500 tys. EUR dziennie, począwszy od dnia doręczenia Polsce postanowienia do chwili, w której to państwo członkowskie zastosuje się do treści postanowienia z dnia 21 maja 2021 roku. W ocenie Grupy nie ma możliwości przeniesienia powyższych kar na spółki Grupy Kapitałowej PGE. W dniu 9 listopada 2021 roku odbyło się wysłuchanie przed Trybunałem Sprawiedliwości UE. 3 lutego 2022 roku rzecznik generalny wydał opinię w przedmiocie skargi i uznał część zarzutów strony czeskiej Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 110 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) za zasadne. W dniu 3 lutego 2022 roku premierzy rządów polskiego i czeskiego parafowali umowę dwustronną określającą warunki wycofania skargi Czech z Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W dniu 4 lutego 2022 roku Republika Czeska poinformowała Trybunał, że zgodnie z art. 147 § 1 regulaminu postępowania, wskutek zawartej z Rzecząpospolitą Polską ugody w przedmiocie rozstrzygnięcia niniejszego sporu, zrzeka się ona wszelkich roszczeń. Wobec powyższego, w dniu 4 lutego 2022 roku Prezes Trybunału Sprawiedliwości wydał postanowienie w przedmiocie wykreślenia sprawy z rejestru. W dniu 7 lutego 2022 roku zostało zawarte Porozumienie pomiędzy PGE GiEK S.A., PGE S.A. i Skarbem Państwa określające zasady współpracy w związku z wykonywaniem Umowy zawartej w dniu 3 lutego 2022 roku między Rządem Republiki Czeskiej a Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków na terytorium Republiki Czeskiej wynikających z eksploatacji KWB Turów. Na mocy powyższego Porozumienia PGE GiEK S.A. zobowiązała się do budowy wału ziemnego, monitorowania hałasu, monitorowania jakości powietrza, wykonania 4 otworów monitorujących poziomy wód wodonośnych, zakończenia budowy ekranu przeciwfiltracyjnego, przeprowadzenia pomiarów dotyczących przemieszczania terenu oraz wymiany oświetlenia w KWB Turów. PGE GiEK S.A. nadto zobowiązała się do podjęcia działań na rzecz przekazania przez Fundację PGE na rzecz Kraju Libereckiego w Republice Czeskiej kwoty 10 milionów EUR. Darowizna została przekazana w lutym 2022 roku. 33.5 Planowane zbycie aktywów węglowych do Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego W dniu 1 marca 2022 roku Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie przyjęcia dokumentu „Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce. Wydzielenie wytwórczych aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa”. Zgodnie z dokumentem proces wydzielania aktywów przyjmie formułę nabycia przez Skarb Państwa od PGE S.A., ENEA S.A., TAURON Polska Energia S.A. oraz ENERGA S.A. wszystkich aktywów związanych z wytwarzaniem energii w elektrowniach zasilanych węglem kamiennym i brunatnym, w tym spółek serwisowych świadczących usługi na ich rzecz. W związku z nierozerwalnością kompleksów energetycznych zasilanych węglem brunatnym wśród nabywanych aktywów znajdą się również kopalnie węgla brunatnego. Aktywa związane z wydobyciem węgla kamiennego nie zostaną włączone do podmiotu zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w jednostkach węglowych. Aktywa ciepłownicze w związku z planowanymi ich modernizacjami w kierunku źródeł nisko i zeroemisyjnych nie będą przedmiotem tej transakcji. Wydzielenie aktywów z grup energetycznych może nastąpić poprzez: · nabycie akcji poszczególnych spółek bezpośrednio przez Skarb Państwa a następnie ich konsolidację w ramach NABE – w przypadku wyboru tego wariantu konsolidacja w ramach NABE nastąpi poprzez ich wniesienie na podwyższenie kapitału do PGE GiEK, · lub poprzez warunkowe nabycie akcji spółek przez PGE GiEK, pod warunkiem nabycia akcji PGE GiEK S.A. przez Skarb Państwa. NABE będzie działało w formie spółki holdingowej skupionej wokół PGE GiEK S.A., gdzie spółki nabywane od ENEA, Tauron i Energa będą spółkami zależnymi wchodzącymi w skład jej grupy kapitałowej. NABE będzie podmiotem w pełni samowystarczalnym, tj. będzie w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub – w okresie przejściowym – na bazie zawieranych umów z podmiotami zewnętrznymi, w tym ze spółkami, z których wydzielane są aktywa, wszystkie niezbędne do niezakłóconego działania funkcje wewnętrzne i zewnętrzne, tj. HR, IT, zakupy, trading. Wszystkie ewentualne transakcje wymagane w ramach wybranej struktury, związane z wydzieleniem aktywów, zostaną przeprowadzone w oparciu o rynkową wycenę niezależnego podmiotu oraz po przeprowadzeniu niezależnego badania due diligence. Poszczególne wyceny będą uwzględniać zobowiązania finansowe, które spółki wytwórcze, wydzielane w ramach transakcji, posiadają wobec podmiotów dominujących i/lub zobowiązania finansowe wobec instytucji finansujących. Sposób rozliczenia transakcji, z uwagi na zadłużenie spółek wytwarzania wobec podmiotów dominujących w grupach kapitałowych, będzie przedmiotem szczegółowych uzgodnień pomiędzy Skarbem Państwa a obecnymi właścicielami i ich kredytodawcami. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 111 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Według założeń dokumentu, po wydzieleniu wytwórczych aktywów węglowych koncerny energetyczne skupią się na rozwijaniu swojej działalności w oparciu o posiadane aktywa w obszarze dystrybucji, ciepłownictwa, obrotu oraz wytwarzania energii w nisko- i zeroemisyjnych źródłach. Rolą NABE będzie zapewnienie niezbędnego bilansu mocy w systemie energetycznym. NABE będzie skupiało się na inwestycjach utrzymaniowych i modernizacyjnych niezbędnych do utrzymania sprawności eksploatowanych bloków węglowych, w tym zmierzających do ograniczenia emisyjności eksploatowanych jednostek. 23 lipca 2021 roku PGE S.A, ENEA S.A., TAURON Polska Energia S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze Skarbem Państwa porozumienie dotyczące współpracy w procesie wydzielenia aktywów energetyki węglowej i ich integracji w NABE. Zgodnie z ramowym harmonogramem rozpoczęcie procesu due diligence zostało zaplanowane na III kwartał /IV kwartał 2022, a wycena wydzielanych spółek na IV kwartał 2022. Sprzedaż aktywów do NABE jest planowana na IV kwartał 2022 roku. Sposób wyceny oraz rozliczenia długu i innych zobowiązań związanych z aktywami nie został jeszcze określony. W związku z tym określenie wpływu wydzielenia na przyszłe sprawozdania finansowe PGE S.A. oraz GK PGE nie jest obecnie możliwe. 33.6 Zdarzenia po dniu sprawozdawczym 33.6.1 Planowane dokapitalizowanie PGE S.A. w drodze emisji akcji 18 stycznia 2022 roku Zarząd PGE S.A. podjął uchwałę w sprawie rozpoczęcia procesu dokapitalizowania Spółki w związku z planowanymi projektami inwestycyjnymi w obszarze energii odnawialnej, dekarbonizacji i dystrybucji. Uchwała przewiduje zaproponowanie Nadzwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu Spółki podjęcia uchwały w sprawie obniżenia kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej akcji z jednoczesnym podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze emisji akcji serii E w trybie subskrypcji prywatnej, pozbawienia dotychczasowych akcjonariuszy w całości prawa poboru wszystkich akcji serii E, ubiegania się o dopuszczenie i wprowadzenie akcji serii E lub praw do akcji serii E do obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., dematerializacji akcji serii E lub praw do akcji serii E oraz zmiany Statutu Spółki. Intencją Zarządu Spółki jest pozyskanie od inwestorów w ramach procesu podwyższenia kapitału kwoty przekraczającej 3 mld PLN. Pozyskanie wpływów z emisji akcji ma na celu wsparcie inwestycji PGE S.A. w trzech obszarach: · rozwój odnawialnych źródeł energii, · dekarbonizacja poprzez rozwój źródeł niskoemisyjnych; · rozwój dystrybucji. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy odbędzie się 6 kwietnia 2022 roku. 33.6.2 Wpływ wojny na terytorium Ukrainy na działalność Grupy PGE PGE jest największą spółką energetyczną w Polsce. Jednostki PGE zabezpieczają około 43 proc. zapotrzebowania na energię elektryczną w kraju oraz obsługują ponad 5,5 mln klientów, a obszar dystrybucyjny PGE obejmuje ponad 40 proc. terytorium Polski, w tym na obszarach przy granicy z Ukrainą i Białorusią. Z tego względu działalność Grupy ma szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Kluczowe dla Grupy PGE jest zabezpieczenie ciągłości działania elektrowni i elektrociepłowni oraz infrastruktury dystrybucyjnej, tak aby zapewnić nieprzerwane dostawy energii elektrycznej i ciepła do mieszkańców, instytucji i przedsiębiorstw. W związku z sytuacją w Ukrainie na szczeblu centralnym Grupy PGE został powołany Zespół Kryzysowy, którego celem jest stałe monitorowanie zagrożeń i identyfikacja potencjalnych ryzyk. W ramach prac Zespołu prowadzony jest monitoring, obejmujący bezpieczeństwo wytwarzania i dostaw energii oraz ochronę infrastruktury krytycznej i infrastruktury informatycznej. Do jego zadań należy również podejmowanie działań minimalizujących ryzyko wystąpienia sytuacji kryzysowej, przygotowanie Spółki Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 112 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowej oraz planowanie, organizacja i koordynowanie prac zapewniających ciągłość działania Spółki i Grupy PGE. W kluczowych spółkach Grupy również zostały powołane sztaby kryzysowe, funkcjonujące 24h na dobę, realizujące stały monitoring oraz identyfikujące potencjalne ryzyka w celu minimalizacji zagrożenia dla dostaw energii elektrycznej i ciepła. Wszystkie spółki kluczowe GK PGE przyjęły wytyczne w zakresie opracowania planów zapewnienia ciągłości działania. Na tej podstawie spółki opracowują a następnie wdrażają własne PCD, które uwzględniają specyfikę danej spółki. Kluczowym założeniem PCD jest opracowanie katalogu zagrożeń dla procesów krytycznych, na podstawie których są opracowywane i przyjmowane scenariusze awaryjne (instrukcje, procedury). Scenariusze awaryjne są cyklicznie testowane oraz na bieżąco aktualizowane. W obecnej sytuacji spółki zostały zobligowane zarówno do pilnej aktualizacji i weryfikacji regulacji wewnętrznych, jak i PCD. W aktualnej sytuacji geopolitycznej szczególnie istotne jest również cyberbezpieczeństwo. W Grupie PGE zostały wdrożone specjalne procedury monitorowania sieci teleinformatycznych z uwagi na wzmożoną działalność grup przestępczych, mającą na celu atak na systemy ICT (Information and Communication Technologies) oraz OT (Operational Technology). W związku z obowiązującym stanem alarmowym CHARLIE-CRP plany awaryjne zostały poddane przeglądowi. Istotna zmiana kontekstu funkcjonowania firmy wywołała uruchomienie analizy zagrożeń i szacowanie ryzyka wystąpienia incydentu cyberbezpieczeństwa. Wzmożono także nacisk na ochronę łańcucha dostaw przed atakami cybernetycznymi. Ochrona obiektów Grupy została wzmocniona. W celu ochrony kluczowej infrastruktury energetycznej Grupa współpracuje ze wszystkimi służbami odpowiadającymi za bezpieczeństwo w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW). Ponadto PGE Dystrybucja na stałe jest wspierana przez Wojska Obrony Terytorialnej (WOT). Kluczowe obszary w Grupie PGE, na które wpływa wojna w Ukrainie: · dostępność i ceny paliw, · łańcuch dostaw, · cyberbezpieczeństwo, · geopolityka, · makroekonomia (w tym kursy walut i stopy procentowe), · ceny uprawnień do emisji CO2, · zagraniczne otoczenie regulacyjne, · kontrahenci. Kluczowe ryzyka działalności operacyjnej PGE związane z wojną w Ukrainie: · zmniejszenie dostępności węgla kamiennego na polskim rynku z uwagi na planowane embargo w zakresie dostaw tego surowca z Rosji, · wzrost cen węgla kamiennego na rynku międzynarodowym, · zakłócenia logistyczne związane z wysokim wykorzystaniem taboru kolejowego i zmianami aktualnych tras przejazdowych, · zmniejszenie dostępności biomasy na polskim rynku z uwagi na wstrzymanie importu surowca z Białorusi, · zakłócenia logistyczne w transporcie samochodowym związane z cenami paliwa oraz dostępnością pracowników usługodawców. Ryzyka związane z dostawami gazu: · Elektrociepłownia Gorzów oraz Elektrociepłownia Zielona Góra mają dostarczany gaz złożowy (tzw. Gaz zaazotowany Ln). Ze względu na wykorzystywanie dedykowanej infrastruktury przesyłowej pomiędzy kopalnią a daną elektrociepłownią te aktywa wytwórcze są neutralne wobec zaburzeń dostaw do Krajowego Systemu Gazu dla Polski. · Elektrociepłownia Toruń, Elektrociepłownia Zawidawie, Elektrociepłownia Lublin-Wrotków i Elektrociepłownia Rzeszów mają dostarczany gaz wysokometanowy (tzw. gaz E). Gaz E pobierany z Krajowego Systemu Gazu jest zabezpieczony w formie odpowiedniego stanu magazynów i w Polsce jest to na relatywnie bezpieczniejszym poziomie niż w Europie Zachodniej. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 113 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Grupa PGE nie ma wpływu na kierunki dostaw i zarządzanie przesyłem paliwa, dlatego też ryzyko ewentualnego wystąpienia zakłóceń leży po stronie PGNiG oraz Operatora Systemu Przesyłowego (Gaz-System). PGE ma ustanowione kanały komunikacji z PGNiG i Gaz-Systemem w zarządzaniu handlowym i operacyjnym we współpracy z daną lokalizacją z Grupy PGE. Zgodnie z krajowymi programami zarządzania ograniczeniami dostaw gazu, zabezpieczenie dostaw dla produkcji energii elektrycznej i ciepła jest uprzywilejowane wobec innych odbiorców. Wpływ ograniczeń w dostępności paliw na produkcję energii elektrycznej: · W przypadku paliwa gazowego z uwagi na brak możliwości posiadania zapasów ograniczenie dostępności przekłada się na natychmiastową przerwę w produkcji energii elektrycznej i ciepła. Jednak jeżeli w danej elektrociepłowni istnieją rezerwowe kotły wodne na paliwo węglowe możliwa jest produkcja ciepła do wyczerpania stanu zapasów (dotyczy lokalizacji O/Lublin –Wrotków, O/Rzeszów, w przypadku O/Gorzów Wlkp. rezerwę produkcji stanowi kocioł parowy OP-140 na paliwo węglowe). W lokalizacji EC Zielona Góra rezerwę dla produkcji ciepła stanowią kotły olejowe. · Głównymi dostawcami węgla kamiennego na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej i ciepła są polskie spółki wydobywcze. Jednostki wytwórcze posiadają zapasy węgla kamiennego, które pozwalają na nieprzerwaną produkcję energii elektrycznej i ciepła. Zagwarantowanie dostaw energii elektrycznej dla PGE Dystrybucja i PGE Obrót odbywa się w formie zabezpieczenia handlowego. Dostawy fizyczne energii warunkowane są aktualną sytuacją zbilansowania i funkcjonowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Zakłócenia w produkcji energii elektryczne będą wpływały na dostawy energii w zależności od lokalizacji w sieci w KSE. Na chwilę obecną Grupa PGE nie zidentyfikowała ryzyka dostawy energii elektrycznej i ciepła do mieszkańców, instytucji i przedsiębiorstw. Ryzyko wpływu wojny na rynki surowców oraz finansowe: Wojna w Ukrainie przyczyniła się do dynamicznej zmienności na rynkach surowców, rynku uprawnień do emisji CO2 oraz finansowych (np. waluty), wpływając na poziomy generowanej marży i możliwości pozyskiwania kapitału (stopy procentowe). Na ten moment trudno jest oszacować skalę wpływu tych czynników na GK PGE. Rynki ulegają niezwykłej presji i w zależności od rozwoju sytuacji, czasu trwania wojny, kierunku rozwoju, będzie poszukiwany punkt równowagi. Na ten moment jednak, trudno mówić o jakimkolwiek scenariuszu, a ten właśnie będzie warunkował próby wyceny opisanych ryzyk. Niezależnie jednak PGE mityguje ryzyka kontynuując politykę zabezpieczania kosztów produkcji energii elektrycznej wraz ze sprzedażą energii na rynku hurtowym, co znajduje swój wymiar zarówno w zabezpieczeniu uprawnień do emisji CO2 jak również walut obcych na potrzeby transakcyjne. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania, Spółka dysponuje odpowiednią płynnością finansową, umożliwiającą realizację działalności bez istotnych zakłóceń. W konsekwencji opisane powyżej ryzyka mogą mieć istotny wpływ na poszczególne obszary działalności GK PGE oraz przyszłe wyniki finansowe. W szczególności zmianie może ulec wartość odzyskiwalna wybranych pozycji aktywów, poziom oczekiwanych strat kredytowych oraz wycena instrumentów finansowych. W związku z dynamicznym przebiegiem wojny na terytorium Ukrainy i jej konsekwencjami makroekonomicznymi oraz rynkowymi, Grupa PGE będzie na bieżąco monitorować jej rozwój i ewentualne zdarzenia, które wystąpią, zostaną odzwierciedlone odpowiednio w przyszłych sprawozdaniach finansowych. W niniejszym sprawozdaniu nie dokonano żadnych korekt z tego tytułu. Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 114 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 34. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do udostępnienia przez Zarząd dnia 21 marca 2022 roku. Warszawa, 21 marca 2022 roku Podpisy Członków Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Prezes Zarządu Wojciech Dąbrowski podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wiceprezes Zarządu Wanda Buk podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wiceprezes Zarządu Paweł Cioch podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wiceprezes Zarządu Lechosław Rojewski podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wiceprezes Zarządu Paweł Śliwa podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wiceprezes Zarządu Ryszard Wasiłek podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Podpis osoby odpowiedzialnej za sporządzenie sprawozdania finansowego Michał Skiba Dyrektor Departamentu Sprawozdawczości i Podatków podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 115 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe GK PGE za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) 35. Słownik pojęć i skrótów Poniżej zamieszczono wykaz pojęć i skrótów najczęściej używanych w treści niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Skrót Pełna nazwa CCIRS Kontrakty na zmianę stóp procentowych oraz kursów(Cross Currency Interest Rate Swap) CGU Ośrodki wypracowujące środki pieniężne (Cash Generating Unite) EBIT Wynik na działalności operacyjnej przed opodatkowaniem (Earnings Before Interest and Taxes) EBITDA Wynik na działalności operacyjnej przed opodatkowaniem powiększony o amortyzację (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization) EPS 550 Kryterium emisyjności dwutlenku węgla na jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej wprowadzone w ramach tzw. Pakietu zimowego, warunkujące udział jednostek wytwórczych w rynku mocy – limit ten wynosi 550 gCO2/kWh. EUA Uprawnienia do emisji CO2 (European Union Allowances) EWB2, 3 ……. Elektrownia Wiatrowa Baltica–2 sp. z o.o., Elektrownia Wiatrowa Baltica–3 sp. z o.o. FLZG Fundusz Likwidacji Zakładu Górniczego GIR Giełdowa Izba Rozrachunkowa Grupa Kapitałowa PGE, Grupa PGE, Grupa, GK PGE Grupa Kapitałowa PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. IRGiT Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A. IRS Kontrakty na zmianę stóp procentowych (Interest Rate Swap) KDT Kontrakty długoterminowe sprzedaży mocy i energii elektrycznej KIMSF Interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej KOGENARACJA S.A. Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENARACJA S.A. KSE Krajowy System Elektroenergetyczny MSSF Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej MSSF UE Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzone przez Unię Europejską NABE Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego S.A. NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej NI Nieruchomość inwestycyjna OSP Operator Systemu Przesyłowego PCD Plan Ciągłości Działania PDUA Prawa do użytkowania składników aktywów PGE S.A., Spółka, jednostka dominująca PGE Polska Grupa Energetyczna S.A PGE EC S.A. PGE Energia Cieplna S.A. PGE EO S.A. PGE Energia Odnawialna S.A. PGE GiEK S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. PGE PGK Podatkowa Grupa Kapitałowa PGG S.A. Polska Grupa Górnicza S.A. PGNiG Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. PWUG Prawo wieczystego użytkowania gruntu RAT Rzeczowe aktywa trwałe Sprawozdanie finansowe, skonsolidowane sprawozdanie finansowe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PGE TGE Towarowa Giełda Energii URE Urząd Regulacji Energetyki WACC Średni ważony koszt kapitału (Weighted Average Cost of Capital) WFOŚiGW Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej WN Wartości niematerialne ZCP Zorganizowana część przedsiębiorstwa ZFŚS Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 116 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część